diff --git a/nl_NL.ISO8859-1/share/sgml/glossary/freebsd-glossary.sgml b/nl_NL.ISO8859-1/share/sgml/glossary/freebsd-glossary.sgml index 981d8176cf..403aac99f2 100644 --- a/nl_NL.ISO8859-1/share/sgml/glossary/freebsd-glossary.sgml +++ b/nl_NL.ISO8859-1/share/sgml/glossary/freebsd-glossary.sgml @@ -1,2085 +1,2105 @@ &os; begrippenlijst Deze begrippenlijst bevat de termen en acroniemen die binnen de &os; gemeenschap en documentatie worden gebruikt. A ACL ACPI AMD AML API APIC APM APOP ASL ATA ATM ACPI Machinetaal AML Pseudocode die wordt geïnterpreteerd door een virtual machine binnen een ACPI-compliant besturingssysteem die een laag biedt tussen de onderliggende hardware en de gedocumenteerde interface van het OS. ACPI Brontaal ASL De programmeertaal AML is hierin geschreven. Toegangscontrole Lijst ACL Een lijst toestemmingen gekoppeld aan een object, meestal òfwel een bestand òfwel een netwerkapparaat. Advanced Configuration and Power Interface ACPI Een specificatie die een abstractie biedt van de interface die de hardware aan het besturingssysteem biedt, zodat het besturingssysteem niets hoeft te weten over de onderliggende hardware om er het maximale uit te halen. ACPI is een evolutie en opvolger van de functionaliteit die daarvoor door APM, PNPBIOS en andere technologieën werd geleverd en faciliteert in de controle van stroomverbruik, de slaapstand, het in- en uitschakelen van apparaten, etc. Application Programming Interface API Een verzameling procedures, protocollen en gereedschappen dat de canonieke interactie van één of meer programmadelen specificeert; hoe, wanneer en waarom ze samenwerken, en welke gegevens ze delen of bewerken. Advanced Power Management (Geavanceerd Energie Beheer) APM Een API dat het besturingssysteem in staat stelt om samen te werken met het BIOS om zo energiebeheer na te streven. APM is voor de meeste toepassingen ingehaald door de veel generiekere en krachtigere ACPI-specificatie. Advanced Programmable Interrupt Controller APIC Advanced Technology Attachment ATA Asynchronous Transfer Mode ATM Authenticated Post Office Protocol APOP Automatic Mount Daemon AMD Een daemon die automatisch een bestandssysteem mount als een bestand of map wordt geraadpleegd. B BAR BIND BIOS BSD Base Address Register De registers die bepalen op welk adresbereik een PCI-apparaat zal reageren. Basic Input/Output System BIOS De definitie van BIOS hangt enigszins af van de context. Sommige mensen verwijzen ernaar als de ROM-chip met een basisverzameling routines om een interface tussen software en hardware te bieden. Anderen verwijzen ernaar als de verzameling routines die de chip bevat die helpen het systeem op te starten. Sommigen kunnen er ook naar verwijzen als het scherm dat gebruikt wordt om het opstartproces te configureren. Het BIOS is PC-specifiek maar andere systemen hebben iets soortgelijks. Berkeley Internet Name Domain BIND Een implementatie van de DNS protocollen. Berkeley Software Distributie BSD Deze naam heeft de Computer Systems Research Group (CSRG) van de The University of California in Berkeley gegeven aan de verbeteringen en aanpassingen die ze hebben gemaakt aan AT&T's 32V &unix;. &os; is een afstammeling van het werk van de CSRG. Bikeshed Building Een fenomeen waar blijkt dat veel mensen een mening geven over een eenvoudig onderwerp terwijl er weinig of geen discussie ontstaat over een complex onderwerp. Op FAQ is meer te lezen over het ontstaan van de term. C CD CHAP CLIP COFF CPU CTS CVS Carrier Detect CD Een RS232C signaal dat aangeeft dat er een drager is ontdekt. Central Processing Unit (Centrale Verwerkingseenheid) CPU Ook bekend als de processor. Dit zijn de hersenen van de computer waar alle berekeningen plaatsvinden. Er zijn een aantal verschillende architecturen met verschillende instructieverzamelingen. Onder de bekendere bevinden zich de Intel-x86 en afgeleiden, Sun SPARC, PowerPC, en Alpha. Challenge Handshake Authentication Protocol CHAP Een methode om een gebruiker te authenticeren, gebaseerd op een geheim gedeeld tussen te cliënt en de server. Classical IP over ATM CLIP Clear To Send CTS Een RS232C signaal dat het andere systeem toestemming geeft om gegevens te sturen. Common Object File Format COFF Concurrent Versions System CVS Een versiebeheersysteem, dat een methode biedt om te werken met vele verschillende revisies van bestanden en deze bij te houden. CVS biedt de mogelijkheid om individuele veranderingen te extraheren, samen te voegen, en terug te draaien, en het biedt te mogelijkheid om bij te houden welke veranderingen waren gemaakt, door wie en om welke reden. D DAC DDB DES DHCP DNS DSDT DSR DTR DVMRP Discretionary Access Control DAC Data Encryption Standard DES Een methode om informatie te versleutelen, traditioneel gebruikt als de methode om &unix;-wachtwoorden te versleutelen en als de functie &man.crypt.3;. Data Set Ready DSR Een RS232C signaal verzonden van het modem naar de computer of terminal om een bereidheid om gegevens te versturen en te ontvangen aan te geven. Data Terminal Ready DTR Een RS232C signaal verzonden van de computer of terminal naar het modem om een bereidheid om gegevens te versturen en ontvangen aan te geven. Debugger DDB Een interactieve in-kernel faciliteit om de toestand van een systeem te onderzoeken, vaak gebruikt nadat een systeem gecrasht is om de gebeurtenissen rondom de storing te bepalen. Differentiated System Description Table DSDT Een ACPI tabel die basisconfiguratie-informatie over het basissysteem biedt. Distance-Vector Multicast Routing Protocol DVMRP Domain Name System DNS Het systeem dat menselijk leesbare hostnamen (i.e. mail.example.net) omzet in Internetadressen en andersom. Dynamic Host Configuration Protocol DHCP Een protocol dat dynamisch IP-adressen aan een computer (host) toekent wanneer het er een vraagt van de server. De adrestoekenning wordt een lease genoemd. E ECOFF ELF ESP Encapsulated Security Payload ESP Executable and Linking Format ELF Extended COFF ECOFF F FADT FAT FAT16 FTP File Allocation Table FAT File Allocation Table (16-bit) FAT16 File Transfer Protocol FTP Een lid van de familie van hoogniveau protocollen geïmplementeerd bovenop TCP dat gebruikt kan worden om bestanden over een TCP/IP netwerk te versturen. Fixed ACPI Description Table FADT G GUI Giant De naam van het wederzijdse uitsluitingsmechanisme (een sleep mutex) die veel kernelbronnen beschermt. Hoewel in de dagen dat er op een machine maar enkele tientallen processen draaiden, er één netwerkkaart in zat en echt maar één processor, een eenvoudig sleutelmechanisme toereikend was, is het in de huidige tijden een onaanvaardbare beperking voor prestaties. &os; ontwikkelaars werken actief om het te vervangen door sloten die individuele bronnen beschermen waardoor er meer ruimte komt voor parallelisme voor zowel machines met één als meerdere processoren. Grafische Gebruikersinterface GUI Een systeem waarin gebruiker en compiter interacteren door mideel van afbeeldingen. H HTML HUP HangUp HUP HyperText Markup Language HTML De opmaaktaal voor webpagina's. I I/O IASL IMAP IP IPFW IPP IPv4 IPv6 ISP IP Firewall IPFW IP Versie 4 IPv4 Versie 4 van het IP protocol, dat 32 bits gebruikt voor adressering. Deze versie wordt nog steeds het meest gebruikt, maar het wordt langzaam vervangen door IPv6. IP Versie 6 IPv6 Het nieuwe IP protocol. Uitgevonden omdat de adresruimte in IPv4 opraakt. Gebruikt 128 bits voor adressering. Invoer/Uitvoer I/O Intel’s ASL compiler IASL Intel’s compiler voor de conversie van ASL naar AML. Internet Message Access Protocol IMAP Een protocol om emailberichten op een mailserver te benaderen, gekarakteriseerd doordat de berichten normaliter op de server worden gehouden in tegenstelling tot te worden gedownload naar de mailleescliënt. Internet Printing Protocol IPP Internet Protocol IP Het pakketverstuurprotocol dat het basisprotocol op het Internet is. Oorspronkelijk ontwikkeld op het Ministerie van Defensie van de Verenigde Staten en een extreem belangrijk deel van de TCP/IP stack. Zonder het Internet Protocol zou het Internet niet zijn geworden wat het vandaag is. Zie voor meer informatie RFC 791. Internet Service Provider ISP Een bedrijf dat toegang biedt tot het Internet. K KAME Japans voor schildpad. De term KAME wordt in computerkringen gebruikt om te verwijzen naar het KAME Project, dat werkt aan de implementatie van IPv6. KDC KLD KSE KVA Kbps Kernel &man.ld.1; KLD Een methode om dynamisch functionaliteit in een &os;-kernel te laden zonder het systeem opnieuw te starten. Kernel Planningsentiteiten KSE Een door de kernel ondersteund threading systeem. Op de project homepage staan meer details. Kernel Virtueel Adres KVA Key Distribution Center (Sleutel Distributiecentrum) KDC Kilo Bits Per Seconde Kbps Gebruikt om bandbreedte te meten (hoeveel gegevens kunnen een gegeven punt in een gespecificeerde hoeveelheid tijd passeren). Alternatieven voor de Kilo prefix omvatten Mega, Giga, Tera, enzovoorts. L LAN LOR LPD Line Printer Daemon (Lijnprinter Daemon) LPD Local Area Network (Lokaal Netwerk) LAN Een netwerk gebruik in een lokaal gebied, bijvoorbeeld kantoor, huis, enzovoorts. Lock Order Reversal LOR De &os; kernel gebruikt een aantal bronsloten om tussen die bronnen te bemiddelen. In de &os; current kernels zit een run-time slotdiagnosesysteem, &man.witness.4;, dat in release versies wordt verwijderd, waarmee potentiele deadlocks vanwege slotfouten opgespoord kunnen worden. &man.witness.4; is redelijk conservatief en daarom zijn vals-positieven mogelijk. Een echte positief geeft aan dat in het slechtste geval op dat punt een deadlock had plaatsgevonden.. Echte positieve LOR's worden meestal snel opgelost, dus is het verstandig &a.current.url; en Voorgekomen LOR's Seen te bekijken alvorens te mailen naar mailinglijsten. M MAC MADT MFC MFP4 MFS MIT MLS MOTD MTA MUA Mail Transfer Agent MTA Een toepassing gebruikt om email te versturen. Een MTA maakte traditioneel deel uit van het basissysteem van BSD. Tegenwoordig zit Sendmail in het basissysteem, maar er zijn vele andere MTAs, zoals postfix, qmail en Exim. Mail User Agent MUA Een toepassing die door gebruikers wordt gebruikt om email af te beelden en te schrijven. Mandatory Access Control MAC Massachusetts Institute of Technology MIT Merge From Current (Samenvoegen vanuit Current) MFC Functionaliteit of een patch samenvoegen vanuit de -CURRENT tak of een andere, meestal -STABLE. Merge From Perforce (Samenvoegen vanuit Perforce) MFP4 Het samenvoegen van functionaliteit of een patch vanuit het Perforce repository naar de -CURRENT tak. Merge From Stable (Samenvoegen vanuit Stable) MFS In het &os ontwikkelproces wordt een wijziging gecommit in de -CURRENT tak om deze te testen voordat deze wordt samengevoegd naar -STABLE. In bijzondere gevallen gaat een wijziging eerst naar -STABLE en wordt dan pas samengevoegd naar -CURRENT. Deze term wordt ook gebruikt als een patch wordt samengevoegd uit -STABLE naar een beveiligingstak. Message Of The Day (Bericht van de Dag) MOTD Een bericht, meestal getoond bij aanmelden, dat vaak gebruikt wordt om informatie aan gebruikers te geven. Multi-Level Security (Meerlaagse Beveiliging) MLS Multiple APIC Description Table MADT N NAT NDISulator NFS NTFS NTP Network Address Translation (Netwerkadresvertaling) NAT Een techniek waarbij IP pakketten worden herschreven tijdens de weg door een gateway, zodat vele machines achter de gateway effectief een enkel IP adres kunnen delen. Network File System (Netwerkbestandssysteem) NFS New Technology File System (Nieuwe Technologie Bestandssysteem) NTFS Een bestandssysteem dat door µsoft; is ontwikkeld en beschikbaar is voor haar New Technology besturingssystemen als &windows2k;, &windowsnt; en &windowsxp;. Network Time Protocol (Netwerk Tijdprotocol) NTP Een middel om klokken over een netwerk te synchroniseren. O OBE ODMR OS On-Demand Mail Relay ODMR Operating System (Besturingssysteem) OS Een verzameling programma's, bibliotheken en gereedschappen die toegang geeft tot de hardwarebronnen van een computer. Tegenwoordig variëren besturingssystemen van simplistische ontwerpen die slechts één programma tegelijk kunnen draaien dat slechts één apparaat benadert, tot volledige meergebruikers-, meertaaks- en meerprocessystemen, waarbij elk van hen tientallen verschillende toepassingen draaien. Overtaken By Events OBE Geeft aan dat een voorgestelde verandering (zoals een Problem Report of een feature request) niet langer relevant of van toepassing is vanwege bijvoorbeeld veranderingen aan &os;, wijzigingen in netwerkstandaarden, overbodig worden van hardware, enzovoort. P p4 PAE PAM PAP PC PCNSFD PDF PID POLA POP POP3 PPD PPP PPPoA PPPoE PPP over ATM PPPoA PPP over Ethernet PPPoE PR PXE Password Authentication Protocol (Wachtwoord Authenticatieprotocol) PAP Perforce Een broncodebeheerproduct gemaakt door Perforce Software dat geavanceerder is dan CVS. Hoewel niet opensource, is het kosteloos te gebruiken voor opensourceprojecten zoals &os;. Sommige &os;-ontwikkelaars gebruiken een Perforce repository als een ontwikkelgebied voor code die te experimenteel voor de -CURRENT tak wordt geacht. Personal Computer PC Personal Computer Network File System Daemon (PC Netwerkbestandssysteem Daemon) PCNFSD Physical Address Extensions (Fysieke Adresuitbreidingen) PAE Een methode voor het inschakelen van toegang tot 64 GB RAM op systemen die fysieke een 32-bit brede adresruimte hebben (en daarom zonder PAE een limiet van 4 GB zouden hebben). Pluggable Authentication Modules PAM Point-to-Point Protocol PPP Pointy Hat (Punthoed) Een mythisch hoofddeksel dat rondgaat tussen &os; committers die een kapotte build veroorzaken, aflopende revisienummers veroorzaken of op een andere manier problemen veroorzaken in de broncode. Alle committers who breaks the build, makes revision numbers go backwards, or creates any other kind of havoc in the source base. Alle committers die ook maar iets waard zijn, hebben meestal snel een kast vol. Het gebruik is (bijna altijd) grappig bedoeld. Portable Document Format PDF Post Office Protocol POP Post Office Protocol Version 3 POP3 Een protocol om emailberichten op een mailserver te benaderen, gekarakteriseerd doordat berichten normaliter worden gedownload van de server naar de cliënt, in tegenstelling tot op de server te blijven staan. PostScript Printer Description PPD Preboot eXecution Environment PXE Principle Of Least Astonishment (Principe van Kleinste Verbazing) POLA In de evolutie van &os; moeten zichtbare wijzigingen voor gebruikers vooral geen grote verrassing zijn. Het willekeurig reorganiseren van bijvoorbeeld de opstartvariabelen van het systeem in /etc/defaults/rc.conf is in strijd met POLA. Ontwikkelaart houden rekening met POLA bij het uitvoeren van systeemwijzigingen die zichtbaar zijn voor gebruikers. Problem Report PR Een beschrijving van een probleem dat gevonden is in òfwel de broncode òfwel de documentatie van &os;. Zie Writing &os; Problem Reports. Proces ID PID Een nummer dat bij een uniek proces op een systeem hoort, waarmee het geïdentificeerd kan worden en ervoor zorgt dat er acties op uitgevoerd kunnen worden. Project Evil De werktitel van de NDISulator, geschreven door Bill Paul, die het zo heeft genoemd omdat het zo verschikkelijk is, vanuit een filosofisch standpunt, dat een dergelijk iets nodig is. De NDISulator is een speciale module voor compatibiliteit met µsoft; &windows; NDIS miniport netwerkstuurprogramma's voor &os;/i386. Dit is meestal de enige manier om kaarten te gebruiken waarvoor de broncode voor het stuurprogramma niet openbaar is. Meer is te vinden in src/sys/compat/ndis/subr_ndis.c. R RA RAID RAM RD RFC RISC RPC RS232C RTS Random Access Memory RAM + + Revision Control System + RCS + + Het Revision Control System + (RCS) is een van de oudste software-pakketten dat + revisie-beheer voor platte bestanden implementeert. + Het voorziet in het opslaan, ophalen, archiveren, loggen, + identificeren en samenvoegen van meerdere revisies voor elk bestand. + RCS bestaat uit vele kleine samenwerkende gereedschappen. Het mist + sommige eigenschappen die in modernere revisie-controlesystemen + zoals CVS of Subversion zitten, maar het is erg eenvoudig om te + installeren, configureren, en gebruiken voor een klein aantal + bestanden. Implementaties van RCS zijn in elk groot UNIX-achtig + besturingssysteem aanwezig. + + + + + + Received Data RD Een RS232C pin of draad waarop gegevens worden ontvangen. Recommended Standard 232C RS232C Een standaard voor communicatie tussen seriële apparaten. Reduced Instruction Set Computer RISC Een benadering van processorontwerp waarbij de bewerkingen die de hardware kan uitvoeren versimpeld en zo generiek mogelijk zijn. Dit kan leiden tot lager energieverbruik, minder transistors en in sommige gevallen, betere prestaties en verhoogde codedichtheid. Voorbeelden van RISC processoren omvatten de Alpha, &sparc;, &arm;, en &powerpc;. Redundant Array of Inexpensive Disks RAID Remote Procedure Call RPC repocopy Repository Copy Het direct kopiëren van bestanden binnen het CVS repository. Zonder een repocopy, als een bestand gekopieerd of verplaatst moest worden, zou de committer cvs add draaien om het bestand op de nieuwe plaats te zetten, en vervolgens cvs rm op het oude bestand als de oude kopie werd verwijderd. Het nadeel van deze methode is dat de geschiedenis (i.e. de ingangen in de CVS logs) van het bestand niet gekopieerd werd naar de nieuwe plaats. Aangezien het &os; Project deze geschiedenis zeer bruikbaar acht, wordt in plaats hiervan vaak een repocopy gebruikt. Dit is een proces waarbij een van de repository meisters de bestanden direct binnen het repository kopiëren, in plaats van het programma &man.cvs.1; te gebruiken. Request For Comments RFC Een verzameling documenten die Internetstandaarden, protocollen, enzovoorts definiëren. Zie www.rfc-editor.org. Ook gebruikt als algemene term wanneer iemand een verandering voorstelt en terugkoppeling wil. Request To Send RTS Een RS232C signaal dat verzoekt dat het verre systeem begint met het versturen van gegevens. Router Advertisement RA S SCI SCSI SG SMB SMP SMTP SMTP AUTH SSH STR SVN SMTP Authentication SMTP AUTH Server Message Block SMB Signal Ground SG Een RS232 pin of draad die de aardereferentie voor het signaal is. Simple Mail Transfer Protocol SMTP Secure Shell SSH Small Computer System Interface SCSI Subversion SVN Subversion is een versiebeheersysteem, vergelijkbaar met CVS, maar met een uitgebreidere lijst mogelijkheden. Suspend To RAM STR Symmetric MultiProcessor SMP System Control Interrupt SCI T TCP TCP/IP TD TFTP TGT TSC Ticket-Granting Ticket TGT Time Stamp Counter TSC Een profiling counter die in moderne &pentium; processoren zit die het aantal kloktikken telt van de kernfrequentie. Transmission Control Protocol TCP Een protocol dat bovenop (b.v.) het IP protocol zit en garandeert dat pakketten in een betrouwbare en ordelijke manier worden afgeleverd. Transmission Control Protocol/Internet Protocol TCP/IP De term oor de combinatie van het TCP protocol dat over het IP protocol draait. Veel van het Internet draait op TCP/IP. Transmitted Data TD Een RS232C pin of draad waarover gegevens worden verstuurd. Trivial FTP TFTP U UDP UFS1 UFS2 UID URL USB Uniform Resource Locator URL Een methode om een bron aan te wijzen, zoals een document op het Internet en een manier om die bron te identificeren. Unix File System Version 1 UFS1 Het originele bestandssysteem van &unix;, soms het Berkeley Fast File System genoemd. Unix File System Version 2 UFS2 Een uitbreiding op UFS1, geïntroduceerd in &os; 5-CURRENT. UFS2 voegt blokpointers van 64 bits (hiermee de 1T-grens doorbrekende), ondersteuning voor uitgebreide opslag van bestanden en andere mogelijkheden toe. Universal Serial Bus USB Een hardware-standaard die gebruikt wordt om een grote verscheidenheid aan computerapparatuur met een universele interface te verbinden. User ID UID Een uniek nummer dat wordt toegewezen aan een gebruiker of een computer waarmee bronnen en rechten die zijn toegewezen kunnen worden geïdentificeerd. User Datagram Protocol UDP Een simpel, onbetrouwbaar datagramprotocol dat gebruikt wordt om gegevens op een TCP/IP-netwerk uit te wisselen. UDP biedt geen foutcontrole en -correctie zoals TCP dat doet. V VPN Virtual Private Network VPN Een manier om een publieke telecommunicatie zoals het Internet te gebruiken om toegang op afstand aan een gelokaliseerd netwerk, zoals een bedrijfs-LAN, te bieden.