diff --git a/mn_MN.UTF-8/books/handbook/geom/chapter.sgml b/mn_MN.UTF-8/books/handbook/geom/chapter.sgml
index fb505332fe..204cd90724 100644
--- a/mn_MN.UTF-8/books/handbook/geom/chapter.sgml
+++ b/mn_MN.UTF-8/books/handbook/geom/chapter.sgml
@@ -1,761 +1,761 @@
 <!--
      The FreeBSD Mongolian Documentation Project
 
-     Original revision 1.45
+     Original revision 1.46
 
      $FreeBSD$
 -->
 
 <chapter id="GEOM">
   <chapterinfo>
     <authorgroup>
       <author>
 	<firstname>Том</firstname>
 	<surname>Рөүдс</surname>
 	<contrib>Бичсэн  </contrib>
       </author>
     </authorgroup>
     <authorgroup>
       <author>
 	<firstname>Цагаанхүүгийн</firstname>
 	<surname>Ганболд</surname>
 	<contrib>Орчуулсан  </contrib>
  	<!-- Nov 2006 -->
       </author>
     </authorgroup>
   </chapterinfo>
 
   <title>GEOM: Модульчлагдсан Диск Хувиргах Тогтолцоо</title>
 
   <sect1 id="GEOM-synopsis">
     <title>Ерөнхий агуулга</title>
 
     <indexterm>
       <primary>GEOM</primary>
     </indexterm>
     <indexterm>
       <primary>GEOM Дискний Тогтолцоо</primary>
       <see>GEOM</see>
     </indexterm>
 
     <para>Энэ бүлэг нь &os; дээр GEOM тогтолцооны хүрээнд дискийг хэрхэн хэрэглэх талаар 
 	хамарсан. Энэ нь тохиргоонд зориулж тогтолцоог ашигладаг гол <acronym
       	role="Redundant Array of Inexpensive Disks">RAID</acronym>
 	хянагч хэрэгслүүдийг багтаадаг. Энэ бүлэг нь I/O, доор нь байгаа дэд 
 	систем, эсвэл кодыг GEOM хэрхэн зохицуулж эсвэл хянадаг талаар гүнзгий 
 	хэлэлцэхгүй. Энэхүү мэдээлэл нь &man.geom.4; гарын авлагын хуудас болон 
 	төрөл бүрийн SEE ALSO баримтуудын тусламжтай хангагддаг. Бас энэ бүлэг нь 
 	<acronym>RAID</acronym> тохиргоонуудын дэлгэрэнгүй заавар биш юм.
 	Зөвхөн GEOM-дэмжигдсэн <acronym>RAID</acronym> ангиллуудын талаар 
 	хэлэлцэх болно.</para>
 
     <para>Энэ бүлгийг уншсаны дараа, та дараах зүйлсийг мэдэх болно:</para>
 
     <itemizedlist>
       <listitem>
 	<para>Ямар төрлийн <acronym>RAID</acronym> дэмжлэг GEOM-ийн хүрээнд 
 	байдаг талаар.</para>
       </listitem>
 
       <listitem>
 	<para>Хэрхэн үндсэн хэрэгслүүдийг ашиглаж тохиргоо хийх, ажиллагааг хангах, болон 
 	төрөл бүрийн <acronym>RAID</acronym> түвшнүүдийг удирдах талаар.</para>
       </listitem>
 
       <listitem>
         <para>Хэрхэн толин тусгал болон судал үүсгэх, шифрлэх, алсаас GEOM-ийн хүрээнд 
 	диск төхөөрөмжүүдийг холбох талаар.</para>
       </listitem>
 
       <listitem>
 	<para>GEOM тогтолцоонд хавсаргасан дискнүүдийн алдааг хэрхэн олж засварлах талаар.</para>
       </listitem>
     </itemizedlist>
 
     <para>Энэ бүлгийг уншихаасаа өмнө, та дараах зүйлсийг мэдэх шаардлагатай:</para>
 
     <itemizedlist>
       <listitem>
 	<para>&os; диск төхөөрөмжүүдийг хэрхэн үздэг талаар ойлгох 
 	(<xref linkend="disks">).</para>
       </listitem>
 
       <listitem>
 	<para>Шинэ &os; цөм хэрхэн тохируулж суулгах талаар мэдэх 
 	  (<xref linkend="kernelconfig">).</para>
       </listitem>
     </itemizedlist>
   </sect1>
 
   <sect1 id="GEOM-intro">
     <title>GEOM-ийн Танилцуулга</title>
 
     <para>GEOM нь Мастер Ачаалалтын Бичлэгүүд (MBR), <acronym>BSD</acronym> хаягууд,
 	гэх мэт &mdash; ангиллуудад тухайн ангиллын дэмжигчид (providers) эсвэл 
 	<filename class="directory">/dev</filename> дахь тусгай файлуудын 
 	тусламжтайгаар хандах хандалт ба хяналтыг уг ангилалд зөвшөөрдөг.
 	GEOM нь төрөл бүрийн програм хангамжийн <acronym>RAID</acronym> тохиргоонуудыг 
 	ашиглаж үйлдлийн систем болон үйлдлийн системийн хэрэгслүүдэд саадгүйгээр
 	хандах боломж олгодог.</para>
   </sect1>
 
   <sect1 id="GEOM-striping">
   <sect1info>
     <authorgroup>
       <author>
 	<firstname>Том</firstname>
 	<surname>Рөүдс</surname>
 	<contrib>Бичсэн  </contrib>
       </author>
       <author>
 	<firstname>Мюррей</firstname>
 	<surname>Стөүкли</surname>
       </author>
     </authorgroup>
     <authorgroup>
       <author>
 	<firstname>Цагаанхүүгийн</firstname>
 	<surname>Ганболд</surname>
 	<contrib>Орчуулсан  </contrib>
  	<!-- Nov 2006 -->
       </author>
     </authorgroup>
   </sect1info>
 
     <title>RAID0 - Судал үүсгэх</title>
 
     <indexterm>
       <primary>GEOM</primary>
     </indexterm>
     <indexterm>
       <primary>Судал үүсгэх</primary>
     </indexterm>
 
     <para>Судал үүсгэх нь хэд хэдэн дискнүүдийг нэг эзлэхүүн болгодог арга юм.
 	Олон тохиолдолд энэ нь тоног төхөөрөмжийн хянагчуудыг ашиглан хийгддэг.
 	GEOM дэд систем нь диск судал үүсгэх гэж бас нэрлэгддэг 
 	<acronym>RAID</acronym>0-д зориулсан програмыг хангаж өгдөг.</para>
 
     <para><acronym>RAID</acronym>0 системд, дараалсан дискнүүдэд байгаа өгөгдлүүд
       нь багц болж хуваагддаг. Систем дээр нэг диск рүү 256k-ийг
       бичихийг хүлээснээс 64k-ийг 4 өөр диск рүү зэрэг бичих дээд зэргийн I/O буюу
       оруулах гаргах ажиллагааг <acronym>RAID</acronym>0 систем нь санал болгодог. Энэ ажиллагааг
       олон дискний хянагчуудыг ашиглан нэмэгдүүлж болдог.</para>
 
     <para>Багцалсан олон дискнүүдээс I/O хүсэлтүүд нь зэрэгцэж унших болон
       бичигддэг учраас <acronym>RAID</acronym>0 дискний хуваагдал нь бүгд ижил хэмжээтэй байх ёстой.</para>
 
       <mediaobject>
         <imageobject>
           <imagedata fileref="geom/striping" align="center">
         </imageobject>
 
         <textobject>
           <phrase>Диск судал үүсгэж байгаа зураг</phrase>
         </textobject>
       </mediaobject>
 
     <procedure>
       <title>Хэлбэржүүлэгдээгүй ATA дискнүүдийн судал үүсгэх</title>
 
       <step><para><filename>geom_stripe.ko</filename>
         	модулийг ачаална:</para>
 
     <screen>&prompt.root; <userinput>kldload geom_stripe</userinput></screen>
 	</step>
 
       <step><para>Тохирох холболтын цэг байгааг шалгаарай. Хэрэв энэ эзлэхүүн нь root хуваалт 
 	болох ёстой бол түр зуур өөр <filename
         class="directory">/mnt</filename> гэх мэт холболтын цэгийг ашиглаарай:</para>
 
         <screen>&prompt.root; <userinput>mkdir /mnt</userinput></screen>
       </step>
 
       <step><para>Судал үүсгэх дискнүүдэд зориулсан төхөөрөмжийн нэрийг тодорхойлоод шинэ судал 
 	төхөөрөмж үүсгэ. Жишээ нь хоёр ашиглагдаагүй, хуваалт хийгдээгүй 
 	<filename>/dev/ad2</filename> болон <filename>/dev/ad3</filename> гэсэн 
 	<acronym>ATA</acronym> дискнүүдэд судал үүсгэхийн тулд:</para>
 
         <screen>&prompt.root; <userinput>gstripe label -v st0 /dev/ad2 /dev/ad3</userinput>
 Metadata value stored on /dev/ad2.
 Metadata value stored on /dev/ad3.
 Done.</screen>
 
       </step>
 
       <step><para>Хуваалтын хүснэгт гэгддэг стандарт хаягийг шинэ эзлэхүүн дээр бичээд 
 	анхдагч ачаалагдах кодыг суулгаарай:</para>
 
         <screen>&prompt.root; <userinput>bsdlabel -wB /dev/stripe/st0</userinput></screen>
 
       </step>
 
       <step><para>Энэ процесс хоёр төхөөрөмжийг <devicename>st0</devicename>
 	төхөөрөмжийн хамт <filename class="directory">/dev/stripe</filename>
 	санд үүсгэх ёстой. Тэдгээр нь <devicename>st0a</devicename> болон 
         <devicename>st0c</devicename> юм. Ингэсний дараа файлын системийг  
 	<devicename>st0a</devicename> төхөөрөмж дээр <command>newfs</command> 
 	хэрэгслийн тусламжтайгаар үүсгэж болно:</para>
 
       <screen>&prompt.root; <userinput>newfs -U /dev/stripe/st0a</userinput></screen>
 
       <para>Олон тоонууд дэлгэц дээр урсан өнгөрөх бөгөөд хэдхэн хормын дараа процесс төгсөнө.
 	Ингээд эзлэхүүн үүсэж холболт хийгдэхэд бэлэн болно.</para>
     </step>
   </procedure>
 
   <para>Гараар үүсгэсэн дискний судлаа холбохын тулд:</para>
 
   <screen>&prompt.root; <userinput>mount /dev/stripe/st0a /mnt</userinput></screen>
 
   <para>Энэ судал үүсгэсэн файлын системдээ ачаалах үед автоматаар холболт хийхийн 
 	тулд эзлэхүүний мэдээллийг <filename>/etc/fstab</filename> файлд 
 	хийгээрэй. For this purpose, a permanent mount
     point, named <filename class="directory">stripe</filename>, is
     created:</para>
 
   <screen>&prompt.root; <userinput>mkdir /stripe</userinput>
 &prompt.root; <userinput>echo "/dev/stripe/st0a /stripe ufs rw 2 2" \</userinput>
     <userinput>&gt;&gt; /etc/fstab</userinput></screen>
 
   <para><filename>/boot/loader.conf</filename> файлд мөр нэмж <filename>geom_stripe.ko</filename> модулийг   
 	систем эхлэхэд автоматаар ачаалагдахаар болгох ёстой:</para>
 
   <screen>&prompt.root; <userinput>echo 'geom_stripe_load="YES"' &gt;&gt; /boot/loader.conf</userinput></screen>
 
   </sect1>
 
   <sect1 id="GEOM-mirror">
     <title>RAID1 - Толин тусгал үүсгэх</title>
 
     <indexterm>
       <primary>GEOM</primary>
     </indexterm>
     <indexterm>
       <primary>Диск Толин тусгал үүсгэх</primary>
     </indexterm>
 
     <para>Толин тусгал үүсгэх нь олон корпорациуд болон гэрийн хэрэглэгчдийн ашигладаг
       өгөгдлийг тасалдалгүйгээр нөөцлөх технологи юм. Толин тусгал байх үед
       энэ нь diskB нь diskA-г хувилж байгаа гэсэн үг. Эсвэл магадгүй
       diskC+D нь diskA+B-г хувилж байгаа байж болно. Дискний тохиргооноос
       хамааралгүй чухал ойлголт бол нэг диск дээрх мэдээлэл болон хуваалт нь хувилагдах
       явдал юм. Сүүлд нь, хадгалсан өгөгдөл нь үйлчилгээ болон хандалтын тасалдалгүйгээр,
       амархан сэргээгдэж, нөөцлөгдөж бараг өгөгдлийн төмөр авдарт хадгалсан юм шиг байх болно.</para>
 
     <para>Эхлээд системд ижил хэмжээтэй хоёр диск байгааг шалгаарай, энэ 
 	дасгалд уг дискнүүдэд шууд хандах (&man.da.4;) <acronym>SCSI</acronym> 
 	дисктэй гэж үзэж байгаа болно.</para>
 
     <sect2>
       <title>Үндсэн дискүүдийг тольдох нь</title>
 
       <para>&os; эхний <devicename>da0</devicename> дискийн төхөөрөмж дээр 
 	суулгагдсан гэж үзвэл &man.gmirror.8;-д өөрийн үндсэн өгөгдлийг 
 	тэнд хадгал гэж зааж өгсөн байх ёстой.</para>
 
       <para>Толь бүтээхээсээ өмнө <varname>kern.geom.debugflags</varname> 
 	гэсэн &man.sysctl.8;-ийн тохиргоог дараах утгаар тохируулж 
 	нэмэлт дибаг мэдээллийг идэвхжүүлж төхөөрөмжид хандах хандалтыг 
 	нээж өгнө:</para>
 
       <screen>&prompt.root; <userinput>sysctl kern.geom.debugflags=17</userinput></screen>
 
       <para>Одоо толь үүсгэнэ. 
 	<filename class="devicefile">/dev/mirror/gm</filename> 
 	төхөөрөмжийг үр ашигтайгаар үүсгэн мета өгөгдлийг үндсэн дискийн төхөөрөмж 
 	дээр хадгалан процессийг дараах тушаал ашиглан 
 	эхлүүлнэ:</para>
 
       <screen>&prompt.root; <userinput>gmirror label -vb round-robin gm0 /dev/da0</userinput></screen>
 
     <para>Систем дараах хариуг өгнө:</para>
     <screen>Metadata value stored on /dev/da0.
 Done.</screen>
 
     <para>GEOM-ийг эхлүүлэхэд <filename>/boot/kernel/geom_mirror.ko</filename>
 	цөмийн модулийг ачаална:</para>
 
     <screen>&prompt.root; <userinput>gmirror load</userinput></screen>
 
     <note>
       <para>Энэ тушаал бүрэн ажиллаж дууссаны дараа 
 	<devicename>gm0</devicename> төхөөрөмжийн 
 	цэгийг <filename class="directory">/dev/mirror</filename>
 	санд үүсгэх ёстой.</para>
     </note>
 
     <para>Системийг эхлүүлэх үед <filename>geom_mirror.ko</filename> 
       цөмийн модулийг дуудахыг идэвхжүүлнэ:</para>
 
     <screen>&prompt.root; <userinput>echo 'geom_mirror_load="YES"' &gt;&gt; /boot/loader.conf</userinput></screen>
 
       <para>Хуучин байсан <devicename>da0</devicename>-г 
 	<devicename>gm0</devicename> толин төхөөрөмжийн шинэ төхөөрөмжийн цэгээр 
 	сольж <filename>/etc/fstab</filename> файлыг засварлах хэрэгтэй.</para>
 
       <note>
 	<para>Хэрэв &man.vi.1; таны дуртай засварлагч бол үүнийг дараах 
 	  хялбар аргаар хийж болно:</para>
 
       <screen>&prompt.root; <userinput>vi /etc/fstab</userinput></screen>
 
       <para>&man.vi.1; дээр <userinput>:w /etc/fstab.bak</userinput>
 	гэж бичин <filename>fstab</filename>-ийн одоо байгаа агуулгыг
 	нөөцөлнө. Дараа нь хуучин байсан бүх <devicename>da0</devicename>-г 
 	<devicename>gm0</devicename>-р 
 	<userinput>:%s/da/mirror\/gm/g</userinput> гэж бичин 
 	сольно.<para>
       </note>
 
       <para>Үүний үр дүнд <filename>fstab</filename> файл дараахтай төстэй 
 	харагдах ёстой. Дискийн хөтчүүд <acronym>SCSI</acronym> эсвэл 
 	<acronym>ATA</acronym> байх нь хамаагүй бөгөөд эдгээрээс 
 	үл хамааран <acronym>RAID</acronym> төхөөрөмж нь 
 	<devicename>gm</devicename> байх болно.</para>
 
       <programlisting># Device                Mountpoint      FStype  Options         Dump    Pass#
 /dev/mirror/gm0s1b     			         none            swap    sw              0       0
 /dev/mirror/gm0s1a              		/               ufs     rw              1       1
 /dev/mirror/gm0s1d				/usr		ufs	rw		0	0
 /dev/mirror/gm0s1f				/home		ufs	rw		2	2
 #/dev/mirror/gm0s2d             		/store          ufs     rw              2       2
 /dev/mirror/gm0s1e              		/var            ufs     rw              2       2
 /dev/acd0               /cdrom          cd9660  ro,noauto       0       0</programlisting>
 
     <para>Системийг дахин эхлүүлнэ:</para>
 
     <screen>&prompt.root; <userinput>shutdown -r now</userinput></screen>
 
       <para>Системийг эхлүүлэх үед <devicename>gm0</devicename>-г 
 	<devicename>da0</devicename> төхөөрөмжийн оронд ашиглах 
 	ёстой. Бүрэн эхэлж дууссаны дараа үүнийг 
 	<command>mount</command> 
 	тушаалаас гарах үр дүнг хянаснаар шалгаж болно:</para>
 
       <screen>&prompt.root; <userinput>mount</userinput>
 Filesystem         1K-blocks    Used    Avail Capacity  Mounted on
 /dev/mirror/gm0s1a   1012974  224604   707334    24%    /
 devfs                      1       1        0   100%    /dev
 /dev/mirror/gm0s1f  45970182   28596 42263972     0%    /home
 /dev/mirror/gm0s1d   6090094 1348356  4254532    24%    /usr
 /dev/mirror/gm0s1e   3045006 2241420   559986    80%    /var
 devfs                      1       1        0   100%    /var/named/dev</screen>
 
       <para>Үр дүн санасны дагуу зөв харагдаж байна. Төгсгөлд нь 
 	синхрончлолыг эхлүүлэхийн тулд <devicename>da1</devicename> 
 	дискийг толь руу дараах тушаал ашиглан хийнэ:</para>
 
       <screen>&prompt.root; <userinput>gmirror insert gm0 /dev/da1</userinput></screen>
 
     <para>Толин тусгал бүтээгдсэний дараа түүнийн төлвийг доор дурдсан 
 	тушаал ашиглан шалгаж болно:</para>
 
     <screen>&prompt.root; <userinput>gmirror status</userinput></screen>
 
       <para>Толь бүтээгдэж одоо байгаа бүх өгөгдөл 
 	синхрончлогдсоны дараа дээрх тушаалаас гарах 
 	үр дүн иймэрхүү байх ёстой:</para>
 
       <screen>      Name    Status  Components
 mirror/gm0  COMPLETE  da0
                       da1</screen>
 
       <para>Ямар нэг асуудал байх юм уу эсвэл толь нь 
 	бүтээх процессоо хийсээр байвал уг жишээ
 	<literal>COMPLETE</literal>-ийн оронд 
 	<literal>DEGRADED</literal> гэж харуулах болно.</para>
     </sect2>
 
     <sect2>
       <title>Алдааг олж засварлах нь</title>
       <sect3>
 	<title>Систем ачаалахгүй байх</title>
 
 	<para>Хэрэв систем дараах тушаал хүлээх мөр хүртэл ачаалсан бол:</para>
 
 	<programlisting>ffs_mountroot: can't find rootvp
 Root mount failed: 6
 mountroot></programlisting>
 
 	<para>Унтраах болон дахин эхлүүлэх товчийг дарж машиныг дахин эхлүүл.
 	Ачаалах үеийн цэснээс (6) сонголтыг сонго. Ингэхэд системийг 
 	&man.loader.8; тушаал хүлээх мөрд аваачна. Цөмийн модулийг гараар 
 	ачаал:</para>
 
 	<screen>OK? <userinput>load geom_mirror</userinput>
 OK? <userinput>boot</userinput></screen>
 
 	<para>Хэрэв энэ нь ажилласан бол модул ямар нэг шалтгаанаар буруу 
 	  ачаалагдсан байна. <filename>/boot/loader.conf</filename> файлд 
 	  тохирох мөр байгаа эсэхийг шалгах хэрэгтэй. Хэрэв асуудалтай хэвээр 
 	  байвал дараах:</para>
 
 	<programlisting>options	GEOM_MIRROR</programlisting>
 
 	<para>мөрийг цөмийн тохиргооны файлд байрлуулж дахин бүтээж суулгаарай.
 	  Ингэх нь энэ асуудлыг арилгах ёстой.</para>
       </sect3>
     </sect2>
 
     <sect2>
       <title>Дискийн эвдрэлээс буцаж сэргээх нь</title>
 
       <para>Дискийг тольдохын гайхамшигтай тал нь диск 
 	эвдрэхэд ямар ч өгөгдөл алдалгүйгээр түүнийг сольж болоход 
 	оршино.</para>
 
       <para>Өмнөх <acronym>RAID</acronym>1 тохиргоог байна гэж 
 	үзээд <devicename>da1</devicename> эвдэрсэн бөгөөд 
 	солих хэрэгтэй байгаа гэж үзье. Солихын тулд аль диск 
 	эвдэрснийг мэдээд системийг унтраана. 
 	Одоо дискийг шинээр сольж системийг асааж болно. 
 	Системийг дахин ачаалсны дараа дискийг солихын тулд 
 	дараах тушаалуудыг ашиглаж болно:</para>
 
       <screen>&prompt.root; <userinput>gmirror forget gm0</userinput></screen>
 
       <screen>&prompt.root; <userinput>gmirror insert gm0 /dev/da1</userinput></screen>
 
       <para>Дахин бүтээлтийн явцыг хянахын тулд 
 	<command>gmirror</command> <option>status</option> тушаалыг 
 	ашиглана. Энэ нь ийм амархан юм.</para>
     </sect2>
   </sect1>
 
   <sect1 id="geom-ggate">
     <title>GEOM Хаалга Сүлжээний Төхөөрөмжүүд</title>
 
     <para>GEOM нь хаалга хэрэгслүүдийг ашиглан дискнүүд, CD-ROM-ууд, 
 	файлууд гэх мэт төхөөрөмжүүдийг алсаас ашиглахыг дэмждэг.
 	Энэ нь <acronym>NFS</acronym>-тэй адил юм.</para>
 
     <para>Экспортын файл эхэлж үүсгэх шаардлагатай. Энэ файл нь 
 	экспорт хийгдсэн эх үүсвэрүүдэд хэнийг хандахыг зөвшөөрсөн болон 
 	ямар түвшний хандалтыг тэд өгч байгааг тусгадаг. Жишээ нь эхний 
 	<acronym>SCSI</acronym> диск дээр 4 дэх зүсмэлийг экспорт 
 	хийхийн тулд дараах 
 	<filename>/etc/gg.exports</filename> 
 	нь хангалттай:</para>
 
     <programlisting>192.168.1.0/24 RW /dev/da0s4d</programlisting>
 
     <para>Энэ нь дотоод сүлжээний бүх хостууд <devicename>da0s4d</devicename> 
 	хуваалт дээрх файлын системд хандах хандалтыг зөвшөөрнө.</para>
 
     <para>Энэ төхөөрөмжийг экспорт хийхдээ тухайн үед холболт хийгдээгүй эсэхийг шалгаад 
 	&man.ggated.8; сервер дэмонг ажиллуулаарай:</para>
 
     <screen>&prompt.root; <userinput>ggated</userinput></screen>
 
     <para>Хэрэглэх машинаас уг экспортлогдсон төхөөрөмжид <command>холболт</command> хийхдээ 
 	дараах тушаалыг өгнө үү:</para>
 
     <screen>&prompt.root; <userinput>ggatec create -o rw 192.168.1.1 /dev/da0s4d</userinput>
 ggate0
 &prompt.root; <userinput>mount /dev/ggate0 /mnt</userinput></screen>
 
     <para>Эндээс эхлэн төхөөрөмжид <filename class="directory">/mnt</filename> 
 	холболтын цэгийг ашиглан хандаж болно.</para>
 
     <note>
       <para>Хэрэв төхөөрөмж тухайн үед сервер машин эсвэл сүлжээн дэх өөр бусад машин 
 	дээр холболт хийгдсэн байсан бол энэ нь амжилтгүй болохыг сануулъя.</para>
     </note>
 
     <para>Төхөөрөмж дахин шаардлагагүй болоход бусад дискний төхөөрөмжүүдийн нэгэн адил 
 	&man.umount.8; тушаалын тусламжтайгаар салгаж болно.</para>
   </sect1>
 
   <sect1 id="geom-glabel">
     <title>Дискний төхөөрөмжүүдийг хаяглах нь</title>
 
     <indexterm>
       <primary>GEOM</primary>
     </indexterm>
     <indexterm>
       <primary>Дискний хаяг/шошгонууд</primary>
     </indexterm>
 
     <para>Системийг эхлүүлэх явцад &os; цөм төхөөрөмжүүдийг олж төхөөрөмжийн 
 	цэгүүдийг үүсгэдэг. Төхөөрөмжүүдийг илрүүлэх энэ арга нь зарим нэг 
 	асуудлуудтай байдаг, жишээ нь шинэ дискний төхөөрөмж <acronym>USB</acronym>-ээр 
 	нэмэгдсэн бол яах вэ? Флэш төхөөрөмжид <devicename>da0</devicename> гэсэн 
 	төхөөрөмжийн нэр өгөгдөж хуучин байсан <devicename>da0</devicename> нь 
 	<devicename>da1</devicename> болж өөрчлөгдөх болов уу. Энэ нь хэрэв 
 	файлын системүүд <filename>/etc/fstab</filename>-д жагсаагдсан 
 	бол тэдгээрийг холбоход асуудал гаргах бөгөөд бүр системийг ачаалахгүй 
 	байдалд хүргэж болох юм.</para>
 
     <para>Энэ асуудлын нэг шийдэл нь <acronym>SCSI</acronym> карт руу нэмэгдсэн 
 	шинэ төхөөрөмжид төхөөрөмжийн ашиглагдаагүй дугаарууд өгөгдөхөөр болгож 
 	<acronym>SCSI</acronym> төхөөрөмжүүдийг гинжин цуваа болгох явдал юм. 
 	Гэхдээ анхдагч <acronym>SCSI</acronym> дискийг сольж болзошгүй 
 	<acronym>USB</acronym> төхөөрөмжүүдийн хувьд яах вэ? Яагаад гэвэл <acronym>USB</acronym> 
 	төхөөрөмжүүд нь ихэвчлэн <acronym>SCSI</acronym> картнуудаас өмнө 
 	шалгагддаг. Үүний нэг шийдэл нь эдгээр төхөөрөмжүүдийг системийг ачаалсны 
 	дараа залгах явдал юм. Өөр нэг арга нь зөвхөн ганц <acronym>ATA</acronym> 
 	хөтөч ашиглаж <acronym>SCSI</acronym> төхөөрөмжүүдийг 
 	<filename>/etc/fstab</filename> файлд хэзээ ч жагсаахгүй байх тийм 
 	шийдэл байж болох юм.</para>
 
     <para>Илүү сайн шийдэл байдаг. <command>glabel</command> хэрэгсэл ашиглан 
 	администратор эсвэл хэрэглэгч өөрсдийн дискний төхөөрөмжүүдийг хаяглаж эдгээр 
 	хаяг/шошгонуудыг <filename>/etc/fstab</filename> файлд ашиглаж болох 
 	юм. <command>glabel</command> нь өгөгдсөн үзүүлэгчийн сүүлийн секторт 
 	хаяг/шошгыг хадгалдаг болохоор хаяг/шошго нь дахин ачаалахад хэвээр байх 
 	болно. Энэ хаяг/шошгыг төхөөрөмж маягаар ашигласнаар ямар төхөөрөмжийн 
 	цэгээр дамжин хандаж байгаагаас үл хамааран файлын систем нь үргэлж холбогдох 
 	юм.</para>
 
     <note>
       <para>Хаяг/шошгыг байнгын болгохыг энд дурдсангүй. <command>glabel</command> 
 	хэрэгсэл нь түр зуурын болон байнгын хаяг/шошгыг үүсгэхэд ашиглагдаж болно. 
 	Зөвхөн байнгын хаяг/шошго нь дахин ачаалахад хэвээр үлдэх болно. Хаяг/шошгонуудын 
 	ялгаануудын тухай дэлгэрэнгүй мэдээллийг &man.glabel.8; гарын авлагын хуудаснаас 
 	үзнэ үү.</para>
     </note>
 
     <sect2>
       <title>Хаяг/шошгоны төрлүүд болон жишээнүүд</title>
 
       <para>Ерөнхий ба файлын системийн гэсэн хоёр төрлийн хаяг/шошго байдаг. 
 	Хаяг, шошгонууд нь байнгын эсвэл түр зуурын байж болно. Байнгын хаягийг 
 	&man.tunefs.8; эсвэл &man.newfs.8; тушаалаар үүсгэж болно. Эдгээр 
 	хаяг/шошгонуудад тэдгээрийн файлын системийн төрөл дээр суурилсан нэр 
 	бүхий тусгай сан <filename class="directory">/dev</filename> 
 	сан дотор үүсгэгддэг. Жишээ нь <acronym>UFS</acronym>2 файлын системийн 
 	хаяг/шошгонууд <filename class="directory">/dev/ufs</filename> санд 
 	үүсгэгддэг. Байнгын хаягийг бас <command>glabel label</command> тушаалаар 
 	үүсгэж болдог. Эдгээр нь файлын системтэй хамааралгүй бөгөөд <filename
 	  class="directory">/dev/label</filename> санд үүсгэгдэх болно.</para>
 
       <para>Түр зуурын хаяг/шошго нь дараагийн удаа ачаалахад арилдаг. Эдгээр хаяг/шошгонууд 
 	нь <filename class="directory">/dev/label</filename> санд үүсгэгдэх 
 	бөгөөд туршилтад сайн тохирсон байдаг. Түр зуурын хаягийг <command>glabel create</command> 
 	тушаалаар үүсгэж болно. Дэлгэрэнгүй мэдээллийг &man.glabel.8;-ийн гарын авлагын 
 	хуудаснаас уншина уу.</para>
 
 <!-- XXXTR: How do you create a file system label without running newfs
             or when there is no newfs (e.g.: cd9660)? -->
 
       <para>Өгөгдлийг устгалгүйгээр <acronym>UFS</acronym>2 файлын системийн хувьд байнгын 
 	хаяг/шошго үүсгэхийн тулд доор дурдсан тушаалуудыг ажиллуулна:</para>
 
       <screen>&prompt.root; <userinput>tunefs -L <replaceable>home</replaceable> <replaceable>/dev/da3</replaceable></userinput></screen>
 
       <warning>
 	<para>Хэрэв файлын систем дүүрэн бол энэ нь өгөгдлийн эвдрэлд хүргэж 
 	болох юм; гэхдээ хэрэв файлын систем дүүрэн бол гол зорилго нь 
 	хуучирсан файлуудыг устгаж хаяг/шошгонуудыг нэмэхгүй байх 
 	явдал юм.</para>
       </warning>
 
       <para>Хаяг/шошго одоо <filename class="directory">/dev/ufs</filename> санд 
 	үүссэн байх ёстой бөгөөд түүнийг <filename>/etc/fstab</filename> файлд нэмж 
 	болох юм:</para>
 
       <programlisting>/dev/ufs/home		/home            ufs     rw              2      2</programlisting>
 
       <note>
 	<para><command>tunefs</command>-г ажиллуулахдаа файлын системийг 
 	холбох ёсгүй.</para>
       </note>
 
       <para>Одоо файлын системийг ердийнхөөрөө холбож болно:</para>
 
       <screen>&prompt.root; <userinput>mount /home</userinput></screen>
 
       <para>Эндээс эхлэн ачаалах явцад <filename>/boot/loader.conf</filename> файлын 
 	тусламжтайгаар <filename>geom_label.ko</filename> цөмийн модуль дуудагдсан байхад 
 	эсвэл  <literal>GEOM_LABEL</literal> цөмийн тохируулга байхад 
 	төхөөрөмжийн цэг системд ямар нэгэн буруу нөлөөлөлгүйгээр өөрчлөгдөж болох 
 	юм.</para>
 
       <para>Файлын систем нь <command>newfs</command> тушаалд 
 	өгөгдсөн <option>-L</option> тугны тусламжтайгаар анхдагч хаяг/шошготой 
 	үүсгэгдэж бас болно. Дэлгэрэнгүй мэдээллийг &man.newfs.8; гарын авлагын хуудаснаас 
 	үзнэ үү.</para>
 
       <para>Доор дурдсан тушаалыг хаяг/шошгыг устгахдаа ашиглаж болно:</para>
 
       <screen>&prompt.root; <userinput>glabel destroy home</userinput></screen>
 
       <para>Ачаалах дискийн хуваалтуудыг хэрхэн хаяглахыг дараах жишээ 
 	харуулж байна.</para>
 
       <example>
 	<title>Ачаалах диск дээрх хуваалтуудыг хаяглах нь</title>
 
 	<para>Ачаалах диск дээрх хуваалтуудыг байнгын байдлаар хаягласнаар 
 	  дискийг өөр хянагч руу эсвэл өөр систем рүү шилжүүлсэн ч 
 	  гэсэн систем хэвийнээр ачаалж чаддаг болох юм. Энэ жишээний хувьд 
 	  системээр <devicename>ad0</devicename> гэж танигдсан ганц 
 	  <acronym>ATA</acronym> диск хэрэглэгдэж байгаа болно. 
 	  Бас <filename class="directory">/</filename>,
 	  <filename class="directory">/var</filename>,
 	  <filename class="directory">/usr</filename> ба 
 	  <filename class="directory">/tmp</filename> файлын системүүд 
 	  болон swap хуваалттай &os;-ийн стандарт хуваалтын хэлбэрийг 
 	  ашиглаж байгаа болно.</para>
 
 	<para>Системийн дахин ачаалж ганц хэрэглэгчийн горимд ачаалж орохын тулд 
 	  &man.loader.8; тушаал хүлээх мөрөнд <keycap>4</keycap> товчлуурыг дарна. 
 	  Дараа нь дараах тушаалуудыг ажиллуулна:</para>
 
 	<screen>&prompt.root; <userinput>glabel label rootfs /dev/ad0s1a</userinput>
 GEOM_LABEL: Label for provider /dev/ad0s1a is label/rootfs
 &prompt.root; <userinput>glabel label var /dev/ad0s1d</userinput>
 GEOM_LABEL: Label for provider /dev/ad0s1d is label/var
 &prompt.root; <userinput>glabel label usr /dev/ad0s1f</userinput>
 GEOM_LABEL: Label for provider /dev/ad0s1f is label/usr
 &prompt.root; <userinput>glabel label tmp /dev/ad0s1e</userinput>
 GEOM_LABEL: Label for provider /dev/ad0s1e is label/tmp
 &prompt.root; <userinput>glabel label swap /dev/ad0s1b</userinput>
 GEOM_LABEL: Label for provider /dev/ad0s1b is label/swap
 &prompt.root; <userinput>exit</userinput></screen>
 
 	<para>Систем нь олон хэрэглэгчийн ачаалах горимоор үргэлжлэх болно. 
 	  Ачаалж дууссаны дараа <filename>/etc/fstab</filename> файлыг 
 	  засварлаж ердийн төхөөрөмжийн нэрсийг тохирох хаягуудаар солиорой. 
 	  Төгсгөлийн <filename>/etc/fstab</filename> файл доорхтой адил 
 	  харагдах болно:</para>
 
 	<programlisting># Device                Mountpoint      FStype  Options         Dump    Pass#
 /dev/label/swap         none            swap    sw              0       0
 /dev/label/rootfs       /               ufs     rw              1       1
 /dev/label/tmp          /tmp            ufs     rw              2       2
 /dev/label/usr          /usr            ufs     rw              2       2
 /dev/label/var          /var            ufs     rw              2       2</programlisting>
 
 	<para>Системийг одоо дахин ачаалж болно. Хэрэв бүгд зөв болсон бол энэ нь 
 	  хэвийн гарч ирэх бөгөөд <command>mount</command> тушаал дараахийг харуулах 
 	  болно:</para>
 
 	<screen>&prompt.root; <userinput>mount</userinput>
 /dev/label/rootfs on / (ufs, local)
 devfs on /dev (devfs, local)
 /dev/label/tmp on /tmp (ufs, local, soft-updates)
 /dev/label/usr on /usr (ufs, local, soft-updates)
 /dev/label/var on /var (ufs, local, soft-updates)</screen>
       </example>
     </sect2>
   </sect1>
 
   <sect1 id="geom-gjournal">
     <title>GEOM-ийн тусламжтай UFS тэмдэглэл</title>
     
     <indexterm>
       <primary>GEOM</primary>
     </indexterm>
     <indexterm>
       <primary>Journaling</primary>
     </indexterm>
 
     <para>&os;&nbsp;7.0 хувилбар гарснаар удаан хүсэн хүлээсэн 
 	<acronym>UFS</acronym> тэмдэглэлийн боломж бүрдсэн билээ. 
 	Энэхүү шийдэл нь өөрөө <acronym>GEOM</acronym> дэд системийн 
 	тусламжтайгаар хийгдсэн бөгөөд &man.gjournal.8; хэрэгслийн 
 	тусламжтай хялбар тохируулж болдог.</para>
 
     <para>Journaling буюу тэмдэглэл гэж юу вэ?  Тэмдэглэх чадвар
 	нь файлын системийн шилжүүлгүүдийн бүртгэлийг хадгалдаг, өөрөөр 
 	хэлбэл мета өгөгдөл болон файлын бичилтүүд дискэнд зөвөөр хийгдэхээс 
 	өмнө дискний бүрэн гүйцэд бичих үйлдлийг бүтээдэг өөрчлөлтүүдийн 
 	бүртгэлийг хадгалдаг. Файлын системийн бүрэн бус байдлаас 
 	хамгаалахын тулд файлын системийн шилжүүлгүүдийг дахин гүйцэтгэхийн 
 	тулд энэхүү шилжүүлгүүдийн бүртгэлийг дараа нь дахин 
 	ажиллуулж болдог.</para>
 
     <para>Энэхүү арга нь файлын системийн бүрэн бус байдал болон өгөгдлийн 
 	алдагдлын эсрэг хамгаалах өөр нэг арга зам юм. Мета өгөгдлийн 
 	шинэчлэлүүд болон файлын системийн дүрс болох Хормын хувилбаруудыг 
 	хянаж мөрдүүлж байдаг Зөөлөн Шинэчлэлүүдээс ялгаатай нь бүртгэлийн 
 	файл нь энэ үйлдэлд тусгайлан зориулсан дискийн талбарт хадгалагддаг 
         бөгөөд зарим тохиолдолд өөр диск дээр тэр чигээрээ хадгалагдаж болдог.</para>
 
     <para>Өөр бусад файлын системийн тэмдэглэлийн шийдлүүдээс ялгаатай нь 
 	<command>gjournal</command> арга нь блок дээр тулгуурласан бөгөөд 
 	файлын системийн хэсэг болж хийгдээгүй, зөвхөн <acronym>GEOM</acronym> 
 	өргөтгөлийн хүрээнд хийгдсэн.</para>
 
     <para><command>gjournal</command>-д зориулсан дэмжлэгийг идэвхжүүлэхийн 
 	тулд &os; цөм нь 7.X системүүд дээр анхдагчаар байдаг доор дурдсан 
 	тохируулгатай байх ёстой:</para>
 
     <programlisting>options	UFS_GJOURNAL</programlisting>
 
     <para>Хэрэв тэмдэглэл үүсгэгдсэн эзлэхүүнүүдийг ачаалж эхлэхэд холбох 
       шаардлагатай бол <filename>/boot/loader.conf</filename> файлд 
       дараах мөрийг нэмж цөмийн <filename>geom_journal.ko</filename> 
       модулийг бас дуудах хэрэгтэй болно:</para>
 
     <programlisting>geom_journal_load="YES"</programlisting>
 
     <para>Мөн дараах мөрийг цөмийн тохиргооны файлд нэмж үүнийг өөрчлөн 
       тохируулсан цөмд бас бүтээж болох юм:</para>
 
     <programlisting>options	GEOM_JOURNAL</programlisting>
 
     <para><devicename>da4</devicename> нь шинэ <acronym>SCSI</acronym> диск 
 	гэж тооцвол чөлөөтэй файлын систем дээр тэмдэглэл үүсгэхийн тулд 
 	одоо доор дурдсан алхмуудыг ашиглан хийж 
 	болно:</para>
 
     <screen>&prompt.root; <userinput>gjournal label /dev/da4</userinput>
 &prompt.root; <userinput>gjournal load</userinput></screen>
 
     <para>Энэ үед <devicename>/dev/da4</devicename> төхөөрөмжийн цэг 
 	болон <devicename>/dev/da4.journal</devicename> төхөөрөмжийн цэг 
 	үүссэн байх ёстой. Одоо энэ төхөөрөмж дээр файлын системийг 
 	үүсгэж болно:</para>
 
     <screen>&prompt.root; <userinput>newfs -O 2 -J /dev/da4.journal</userinput></screen>
 
     <para>Өмнө ажиллуулсан тушаал <acronym>UFS</acronym>2 
 	файлын системийг тэмдэгдэл идэвхжсэнээр үүсгэх 
 	болно.</para>
 
     <para>Төхөөрөмжийг хүссэн цэгтээ доор дурдсан тушаалаар 
 	<command>mount</command> хийнэ:</para>
 
     <screen>&prompt.root; <userinput>mount /dev/da4.journal <replaceable>/mnt</replaceable></userinput></screen>
 
     <note>
       <para>Хэд хэдэн зүсмэлүүдийн тухайд тэмдэглэл нь зүсмэл бүр 
 	дээр үүсгэгдэх болно. Жишээ нь хэрэв <devicename>ad4s1</devicename> болон <devicename>ad4s2</devicename> нь 
 	хоёулаа зүсмэл бол <command>gjournal</command> нь 
 	<devicename>ad4s1.journal</devicename> болон <devicename>ad4s2.journal</devicename> үүсгэх болно. Хэрэв тушаалыг 
 	хоёр ажиллуулбал үр дүн нь <quote>тэмдэглэлүүд</quote> байх
 	болно.</para>
     </note>
 
     <para>Зарим тохиолдолд тэмдэглэлийг өөр диск дээр байлгах 
 	шаардлагатай байдаг. Энэ тохиолдолд тэмдэглэл хангагч эсвэл 
 	хадгалалтын төхөөрөмж нь тэмдэглэлийг идэвхжүүлэхийн тулд 
 	уг төхөөрөмжийнхөө дараа жагсаагдах ёстой. <command>tunefs</command> 
 	тушаал ашиглан тухайн байгаа файлын систем дээр тэмдэглэлийг 
 	идэвхжүүлж болдог; гэхдээ файлын системийг өөрчлөхөөсөө өмнө 
 	нөөц үргэлж хийж байх хэрэгтэй. Ихэнх тохиолдолд 
 	<command>gjournal</command> нь яг тэмдэглэлийг үүсгэж 
 	чадаагүй бол амжилтгүй болох бөгөөд гэхдээ энэ нь 
 	<command>tunefs</command>-ийг буруугаар ашигласнаас болоод 
 	үүссэн өгөгдлийн алдагдлаас хамгаалж чадахгүй юм.</para>
 
     <para>&os; системийн эхлүүлэх дискийг тэмдэглэх бас боломжтой байдаг. 
       Үүний талаарх дэлгэрэнгүй зааврыг <ulink
 	url="&url.articles.gjournal-desktop;">Ширээний PC дээр UFS тэмдэглэлийг 
 	хийх нь</ulink> гэсэн нийтлэлээс үзнэ үү.</para>
   </sect1>
 </chapter>
 
 <!--
      Local Variables:
      mode: sgml
      sgml-declaration: "../chapter.decl"
      sgml-indent-data: t
      sgml-omittag: nil
      sgml-always-quote-attributes: t
      sgml-parent-document: ("../book.sgml" "part" "chapter")
      End:
 -->
diff --git a/mn_MN.UTF-8/books/handbook/kernelconfig/chapter.sgml b/mn_MN.UTF-8/books/handbook/kernelconfig/chapter.sgml
index 270ca5411c..6bb7460da5 100644
--- a/mn_MN.UTF-8/books/handbook/kernelconfig/chapter.sgml
+++ b/mn_MN.UTF-8/books/handbook/kernelconfig/chapter.sgml
@@ -1,1501 +1,1501 @@
 <!--
      The FreeBSD Mongolian Documentation Project
 
-     Original revision 1.186
+     Original revision 1.187
 
      $FreeBSD$
 -->
 
 <chapter id="kernelconfig">
   <chapterinfo>
     <authorgroup>
       <author>
 	<firstname>Жим</firstname>
 	<surname>Мок</surname>
 	<contrib>Шинэчилж дахин бүтцийг өөрчилсөн  </contrib>
  	<!-- Mar 2000 -->
       </author>
     </authorgroup>
     <authorgroup>
       <author>
 	<firstname>Жэйк</firstname>
 	<surname>Хэмби</surname>
 	<contrib>Анхлан хувь нэмэр болгож оруулсан  </contrib>
 	<!-- 6 Oct 1995 -->
       </author>
     </authorgroup>
     <authorgroup>
       <author>
 	<firstname>Цагаанхүүгийн</firstname>
 	<surname>Ганболд</surname>
 	<contrib>Орчуулсан  </contrib>
  	<!-- Nov 2006 -->
       </author>
     </authorgroup>
   </chapterinfo>
 
   <title>FreeBSD цөмийг тохируулах нь</title>
 
   <sect1 id="kernelconfig-synopsis">
     <title>Ерөнхий агуулга</title>
 
     <indexterm>
       <primary>цөм</primary>
       <secondary>өөрчлөн тохируулж цөм бүтээх нь</secondary>
     </indexterm>
 
     <para>Цөм нь &os; үйлдлийн системийн гол зүрх юм. Энэ нь санах ойг удирдах,
 	аюулгүй байдлын хяналтуудыг хийх, сүлжээнд холбогдох, диск уруу хандах 
 	зэрэг олон үйлдлүүдийг хариуцан хийдэг. &os; улам илүү динамикаар тохируулагдах
 	болсон боловч зарим тохиолдолд цөмийг дахин тохируулж хөрвүүлэх шаардлага гардаг.</para>
 
     <para>Энэ бүлгийг уншсаны дараа, та дараах зүйлсийг мэдэх болно:</para>
 
     <itemizedlist>
       <listitem>
 	<para> Та магадгүй яагаад өөрт тохируулсан цөм бүтээх хэрэгтэй талаар.</para>
       </listitem>
 
       <listitem>
 	<para>Цөмийн тохиргооны файлыг хэрхэн бичих эсвэл байгаа тохиргооны файлыг 
 	хэрхэн өөрчлөх талаар.</para>
       </listitem>
 
       <listitem>
 	<para>Цөмийн тохиргооны файлыг хэрхэн ашиглаж шинэ цөм үүсгэж бүтээх талаар.</para>
       </listitem>
 
       <listitem>
 	<para>Шинэ цөмийг хэрхэн суулгах талаар.</para>
       </listitem>
 
       <listitem>
 	<para>Хэрэв юм буруугаар эргэвэл хэрхэн алдааг олох талаар.</para>
       </listitem>
     </itemizedlist>
 
     <para>Энэхүү бүлгийн жишээнүүд дэх тушаалууд нь амжилттай болохын тулд 
 	<username>root</username> эрхээр ажиллах ёстой.</para>
   </sect1>
 
   <sect1 id="kernelconfig-custom-kernel">
     <title>Яагаад өөрчлөн тохируулсан цөм бүтээх хэрэгтэй вэ?</title>
 
     <para>Уламжлалаар бол &os; нь <quote>monolithic</quote> цөмтэй байсан байна.
 	Энэ нь цөм тоотой хэдэн төхөөрөмжүүдийн жагсаалтыг дэмжсэн нэг том програм 
 	байсан гэсэн үг бөгөөд хэрэв та цөмийн ажиллагааг өөрчлөх бол шинэ цөм хөрвүүлж 
 	дараа нь компьютераа шинэ цөмөөр ачаалан эхлүүлэх шаардлагатай байсан билээ.</para>
 
     <para>Өнөөдөр &os; нь цөмийн ихэнх ажиллагаагаа шаардлагын дагуу динамикаар ачаалдаг 
 	ба цөмөөс буцааж буулгах боломж бүхий модулиудаар тусгаарлагдсан загвар уруу шилжиж 
 	байна. Энэ нь цөм шинэ тоног төхөөрөмжид (зөөврийн компьютер дэх PCMCIA 
 	картууд зэрэг) дасан зохицож түүнийг хурдан хүртээмжтэй болгох, эсвэл цөм анх  
 	хөрвүүлэгдэхдээ цөмд хэрэггүй байсан шинэ ажиллагааг цөмд бий болгох боломжийг 
 	бүрдүүлдэг. Үүнийг модульчлагдсан цөм хэмээдэг юм.</para>
 
     <para>Тэгсэн ч гэсэн зарим статик цөмийн тохиргоог заавал хийх шаардлагатай. Зарим 
 	тохиолдолд ажиллагаа нь цөмтэй нягт холбоотой учраас динамикаар ачаалахаар хийх 
 	боломжгүй байдаг юм. Бас энэ нь энгийнээр бол тэр үйл ажиллагаанд зориулж динамикаар 
 	ачаалах модулийг бичих цаг хэнд ч олдоогүй байж болох юм.</para>
 
     <para>Өөрчлөн тохируулсан цөм бүтээх нь BSD хэрэглэгчийн хувьд хамгийн чухал тэсвэрлэн давж гарах 
 	ажиллагаануудын нэг юм. Энэ процесс нь цаг их зарцуулах боловч таны &os; системд
 	олон ашиг өгөх болно.Өргөн хүрээний тоног төхөөрөмжүүдийг дэмжих ёстой 
 	<filename>GENERIC</filename> цөмтэй харьцуулахад өөрчлөн тохируулсан цөм нь 
 	зөвхөн таны PC-ний тоног төхөөрөмжүүдийг дэмждэг. Энэ нь дараах хэд хэдэн ашигтай:</para>
 
     <itemizedlist>
       <listitem>
 	<para>Хурдан ачаалах хугацаа. Цөм нь таны систем дэх тоног төхөөрөмжүүдийг зөвхөн
 	шалгах учраас системийг ачаалах хугацаа мэдэгдэхүйц багасдаг.</para>
       </listitem>
 
       <listitem>
 	<para>Санах ойн ашиглалт багасна. Өөрчлөн тохируулсан цөм нь ихэнхдээ 
 	<filename>GENERIC</filename> цөмөөс бага санах ойг ашигладаг бөгөөд 
 	энэ нь их чухал юм, яагаад гэвэл цөм үргэлж жинхэнэ санах ойд байж байх 
 	шаардлагатай байдаг. Ийм учраас өөрчилсөн цөм нь  бага хэмжээний RAM-тай систем 
 	дээр ялангуяа ашигтай байдаг.</para>
       </listitem>
 
       <listitem>
 	<para>Нэмэлт тоног төхөөрөмжийн дэмжлэг. Дууны картууд зэрэг 
 	<filename>GENERIC</filename> цөмд байхгүй төхөөрөмжүүдийн дэмжлэгийг 
 	нэмэх боломжийг танд өөрчлөн тохируулсан цөм олгоно.</para>
       </listitem>
     </itemizedlist>
   </sect1>
 
   <sect1 id="kernelconfig-devices">
     <sect1info>
       <authorgroup>
 	<author>
 	  <firstname>Том</firstname>
 	  <surname>Рөүдс</surname>
 	  <contrib>Бичсэн </contrib>
 	</author>
       </authorgroup>
     </sect1info>
     <title>Системийн тоног төхөөрөмж хайж олох нь</title>
     
     <para>Цөмийн тохиргоо уруу орж үзээд алдахаасаа өмнө машиныхаа 
       тоног төхөөрөмжийн бүртгэлийг олж авах нь ухаалаг явдал юм. 
       &os; нь үндсэн үйлдлийн систем биш тохиолдолд байгаа үйлдлийн 
       системийн тохиргоог харан бүртгэлийн жагсаалтыг хялбархан 
       үүсгэж болно. Жишээ нь &microsoft;-ийн 
       <application>Device Manager</application> буюу төхөөрөмжийн 
       менежер нь суулгагдсан төхөөрөмжүүдийн талаарх чухал 
       мэдээллийг ихэвчлэн агуулдаг. 
       <application>Device Manager</application> нь control panel 
       буюу хяналтын самбарт байрладаг.</para>
 
     <note>
       <para>&microsoft.windows;-ийн зарим хувилбаруудад  
 	<application>System</application> гэсэн дүрс байдаг бөгөөд 
 	энэ нь <application>Device Manager</application> уруу хандах 
 	боломжтой дэлгэцийг харуулдаг.</para>
     </note>
 
     <para>Хэрэв өөр үйлдлийн систем машин дээр байхгүй бол 
       администратор энэ мэдээллийг өөрөө олох хэрэгтэй болно. 
       Нэг арга нь &man.dmesg.8; хэрэгсэл болон &man.man.1; 
       тушаалуудыг ашиглах явдал юм. &os; дээр ихэнх төхөөрөмжийн 
       драйверууд нь дэмжигдсэн тоног төхөөрөмжүүдийн жагсаалтыг 
       харуулсан гарын авлагын хуудастай байдаг бөгөөд ачаалах үед 
       шалгаж байх явцад олдсон тоног төхөөрөмжийг харуулдаг. 
       Жишээ нь дараах мөрүүд нь <devicename>psm</devicename> 
       драйвер хулгана олсон гэдгийг харуулж байна:</para>
 
     <programlisting>psm0: &lt;PS/2 Mouse&gt; irq 12 on atkbdc0
 psm0: [GIANT-LOCKED]
 psm0: [ITHREAD]
 psm0: model Generic PS/2 mouse, device ID 0</programlisting>
 
     <para>Энэ драйвер нь өөрчлөн тохируулах цөмийн тохиргооны 
       файлд орсон байх эсвэл &man.loader.conf.5; ашиглан ачаалагдсан 
       байх хэрэгтэй болно.<para>
 
     <para>Зарим тохиолдолд <command>dmesg</command>-ээс гарч 
       байгаа өгөгдөл нь ачаалалтын шалгалт, илрүүлэлтийн гаралтыг 
       биш зөвхөн системийн мэдэгдлүүдийг үзүүлдэг. Эдгээр тохиолдлуудад 
       <filename>/var/run/dmesg.boot</filename> файлыг 
       үзэн гаралтыг олж авч болно.</para>
 
     <para>Тоног төхөөрөмжийг олох өөр нэг арга бол илүү дэлгэрэнгүй 
       гаралтыг үзүүлдэг &man.pciconf.8; хэрэгслийг ашиглах явдал юм. 
       Жишээ нь:</para>
 
     <programlisting>ath0@pci0:3:0:0:        class=0x020000 card=0x058a1014 chip=0x1014168c rev=0x01 hdr=0x00
     vendor     = 'Atheros Communications Inc.'
     device     = 'AR5212 Atheros AR5212 802.11abg wireless'
     class      = network
     subclass   = ethernet</programlisting>
 
     <para><command>pciconf <option>-lv</option></command> ашиглан 
       олж авсан энэ бяцхан мэдээлэл нь <devicename>ath</devicename> 
       драйвер утасгүй Ethernet төхөөрөмжийг олсныг харуулж байна. 
       <command>man <replaceable>ath</replaceable></command> тушаалыг 
       ашиглавал &man.ath.4; гарын авлагын хуудсыг харуулах 
       болно.</para>
 
     <para>Ашигтай мэлээлэл олж авахын тулд &man.man.1; уруу 
       <option>-k</option> тугийг өгөн ашиглаж болно. Дээрхээс 
       ингэж өгч болно:</para>
 
     <screen>&prompt.root; man -k <replaceable>Atheros</replaceable></screen>
 
     <para>Тухайн нэг үг агуулсан гарын авлагын хуудсын жагсаалтыг 
       олж авахын тулд:</para>
 
     <programlisting>ath(4)                   - Atheros IEEE 802.11 wireless network driver
 ath_hal(4)               - Atheros Hardware Access Layer (HAL)</programlisting>
 
     <para>Тоног төхөөрөмжийн жагсаалтаар зэвсэглэснээр
       цөмийг өөрчлөн тохируулж бүтээх процесс нь арай хялбар болно.</para>
   </sect1>
 
   <sect1 id="kernelconfig-modules">
     <title>Цөмийн драйверууд, дэд системүүд, болон модулиуд</title>
     <indexterm>
       <primary>kernel</primary>
       <secondary>drivers / modules / subsystems</secondary>
     </indexterm>
 
     <para>Өөрчлөн тохируулсан цөмийг бүтээхийн өмнө тэгж хийх шалтгаанаа 
       бодож үзэх хэрэгтэй. Хэрэв тусгайлсан тоног төхөөрөмжийн дэмжлэг хэрэгтэй 
       байгаа бол тэр нь модуль хэлбэрээр аль хэдийн байж байж болох юм.</para>
 
     <para>Цөмийн модулиуд нь <filename class="directory">/boot/kernel</filename> 
       санд байх бөгөөд ажиллаж байгаа цөмд &man.kldload.8;-г ашиглан динамикаар 
       дуудаж болдог. Цөмийн бүх драйверуудын ихэнх нь тусгай модуль болон гарын 
       авлагын хуудастай байдаг. Жишээ нь сүүлийн хэсэг <devicename>ath</devicename>
       гэсэн утасгүй Ethernet драйверийн талаар дурдсан байдаг.
       Энэ төхөөрөмж нь өөрийн гарын авлагадаа дараах мэдээллийг агуулсан 
       байдаг:</para>
 
     <programlisting>Alternatively, to load the driver as a module at boot time, place the
      following line in &man.loader.conf.5:
 
            if_ath_load="YES"</programlisting>
 
     <para>Зааврын дагуу <filename>/boot/loader.conf</filename> файлд 
       <literal>if_ath_load="YES"</literal> мөрийг нэмснээр энэ модулийг 
       ачаалах үед динамикаар дуудах боломжийг идэвхжүүлнэ.</para>
 
     <para>Гэхдээ зарим тохиолдолд холбоотой модуль байдаггүй. Энэ нь 
       зарим нэг дэд системүүд болон маш чухал драйверуудын хувьд бодит 
       бөгөөд жишээ нь fast file system (<acronym>FFS</acronym>) буюу 
       түргэн файлын систем нь цөмд заавал байх шаардлагатай тохируулга юм.
       Мөн сүлжээний дэмжлэгийн (INET) хувьд ийм байна. 
       Харамсалтай нь драйвер шаардлагатай эсэхийг хэлэх цорын ганц зам нь 
       модулийг нь шалгах явдал юм.</para>
 
     <warning>
       <para>Төхөөрөмж эсвэл тохируулгын цөмд цуг бүтээгдсэн дэмжлэгийг устгаж 
 	эвдэрхий цөмтэй үлдэх нь их хялбар юм. Жишээ нь &man.ata.4; 
 	драйверийг цөмийн тохиргооны файлаас авчих юм бол <acronym>ATA</acronym> 
 	дискийн хөтөчүүд нь <filename>loader.conf</filename>-д тусгай мөр
 	нэмэлгүйгээр эхлэн ачаалахгүй байж болох юм. Хэрэв эргэлзэж байгаа 
 	бол модулийг шалгаад дараа нь ердөө л дэмжлэгийг цөмд үлдээх 
 	хэрэгтэй.</para>
     </warning>
   </sect1>
 
   <sect1 id="kernelconfig-building">
     <title>Өөрчлөн тохируулсан цөмийг бүтээх ба суулгах нь</title>
     <indexterm>
       <primary>цөм</primary>
       <secondary>бүтээх / суулгах</secondary>
     </indexterm>
 
     <para>Эхлээд цөм бүтээх сангаар аялая. Дурдсан бүх сангуудаас гол нь
 	<filename>/usr/src/sys</filename> сан байх бөгөөд
 	<filename>/sys</filename> гэсэн замаар бас хандах боломжтой.
 	Энд байгаа хэд хэдэн дэд сангууд цөмийн өөр өөр хэсгүүдийг илэрхийлэх бөгөөд
 	бидний зорилгод хамгийн чухал нь таны өөрчлөн тохируулах цөмийн тохиргоог
 	засварлах <filename><replaceable>arch</replaceable>/conf</filename>
 	сангууд болон таны цөм бүтээгдэх  шатны талбар <filename>compile</filename>
 	сан юм. <replaceable>arch</replaceable> нь 
 	<filename>i386</filename>, <filename>alpha</filename>,
       	<filename>amd64</filename>, <filename>ia64</filename>,
       	<filename>powerpc</filename>, <filename>sparc64</filename>, эсвэл
       	<filename>pc98</filename> (Японд их ашиглагддаг PC тоног төхөөрөмжийн 
 	өөр нэг хөгжүүлэлтийн салбар) зэргийг төлөөлдөг. Тухайн архитектурын сан доторх
 	код зөвхөн тэр архитектуртай холбоотой; бусад кодын хэсэг нь &os; порт хийгдэх
 	боломж бүхий бүх тавцангуудын хувьд адил машинаас чөлөөт код байна. Сангийн бүтцийн
 	логик зохион байгуулалт нь дэмжлэг хийгдсэн төхөөрөмж, файлын систем болон өөрийн дэд
 	санд байгаа тохируулга бүртэй хамт байгааг харж болно.</para>
 
     <para>Энэ бүлэг жишээн дээр таныг i386 архитектур ашиглаж байгаа гэж авч үзнэ.
 	Хэрэв энэ нь таны хувьд өөр байх юм бол та өөрийн системийн архитектурын хувьд замуудын 
 	нэрнүүддээ тохирох өөрчлөлтүүдийг хийгээрэй.</para>
 
     <note>
       <para>Хэрэв таны систем дээр <filename>/usr/src/sys</filename> сан 
 	<emphasis>байхгүй</emphasis> бол цөмийн эх суугаагүй байна. Үүнийг хамгийн хялбар аргаар
 	хийхийн тулд <username>root</username> эрхээр <command>sysinstall</command>
 	ажиллуулж <guimenuitem>Configure</guimenuitem> сонгоод, дараа нь 
 	<guimenuitem>Distributions</guimenuitem> сонгоод, 
 	<guimenuitem>src</guimenuitem> сонгоод, дараа нь
 	<guimenuitem>base</guimenuitem> болон 
 	<guimenuitem>sys</guimenuitem>-г сонгож татаж авна. Хэрэв та 
 	<application>sysinstall</application> -д дургүй ба 
 	<quote>албан ёсны</quote> &os; CDROM-д хандах боломжтой бол
 	тушаалын мөрөөс эхийг бас суулгаж болно:</para>
 
       <screen>&prompt.root; <userinput>mount /cdrom</userinput>
 &prompt.root; <userinput>mkdir -p /usr/src/sys</userinput>
 &prompt.root; <userinput>ln -s /usr/src/sys /sys</userinput>
 &prompt.root; <userinput>cat /cdrom/src/ssys.[a-d]* | tar -xzvf -</userinput>
 &prompt.root; <userinput>cat /cdrom/src/sbase.[a-d]* | tar -xzvf -</userinput></screen>
     </note>
 
     <para>Дараа нь <filename><replaceable>arch</replaceable>/conf</filename>
 	сан уруу шилжээд <filename>GENERIC</filename> тохиргооны файлыг та өөрийн цөмдөө өгөх
 	нэр уруу хуул.  Жишээ нь:</para>
 
     <screen>&prompt.root; <userinput>cd /usr/src/sys/<replaceable>i386</replaceable>/conf</userinput>
 &prompt.root; <userinput>cp GENERIC <replaceable>MYKERNEL</replaceable></userinput></screen>
 
     <para>Уламжлалаар бол энэ нэр нь бүгд том үсгээр байдаг, хэрэв та олон өөр өөр төрлийн &os;
 	машинуудын ажиллагааг хянадаг бол машинуудынхаа нэрээр нэрлэх нь зохимжтой юм.
 	Бид энэ жишээнийхээ зорилгоор <filename><replaceable>MYKERNEL</replaceable></filename> гэж нэрлэе.</para>
 
     <tip>
       <para>Өөрийн цөмийн тохиргооны файлаа шууд <filename>/usr/src</filename>
 	доор хадгалах нь буруу байж болох юм. Хэрэв та асуудлуудтай тулгарч байгаа бол 
 	<filename>/usr/src</filename> -ийг устгаад л дахиж эхлэх нь зоригтой
 	алхам байж болох юм. Гэхдээ үүнийг хийгээд хэдэн секундын дараа л та өөрийн 
 	өөрчлөн тохируулсан цөмийн тохиргооны файлаа устгасан болохоо мэдэх болно.
 	Мөн <filename>GENERIC</filename> файлыг шууд засварлах хэрэггүй бөгөөд
 	дараагийн удаа <link linkend="cutting-edge">өөрийн эх модыг шинэчлэх</link> 
 	үйлдлийг хийхэд дарагдан хуулагдаж таны цөмийн өөрчлөлт алдагдаж магадгүй.</para>
 
       <para>Та цөмийн тохиргооны файлаа өөр газар хадгалж дараа нь 
 	<filename><replaceable>i386</replaceable></filename> сан дахь 
 	файл уруу тэмдэгт холбоос үүсгэж болно.</para>
 
       <para>Жишээ нь:</para>
 
       <screen>&prompt.root; <userinput>cd /usr/src/sys/<replaceable>i386</replaceable>/conf</userinput>
 &prompt.root; <userinput>mkdir /root/kernels</userinput>
 &prompt.root; <userinput>cp GENERIC /root/kernels/<replaceable>MYKERNEL</replaceable></userinput>	
 &prompt.root; <userinput>ln -s /root/kernels/<replaceable>MYKERNEL</replaceable></userinput></screen>
     </tip>
 
     <para>Одоо <filename><replaceable>MYKERNEL</replaceable></filename>-ийг өөрийн дуртай текст засварлагч дээр
 	засаарай. Хэрэв та дөнгөж эхэлж байгаа бол байгаа цорын ганц засварлагч нь 
 	<application>vi</application> байж болох бөгөөд түүнийг энд тайлбарлахад хэтэрхий
 	төвөгтэй боловч <link linkend="bibliography">номын жагсаалтад</link> 
 	байгаа өөр олон номнуудад бичсэн байгаа. Гэхдээ &os; нь <application>ee</application>
 	гэдэг хялбар засварлагчийг санал болгодог бөгөөд хэрэв та эхлэн сурагч бол энэ нь 
 	таны сонгох засварлагч байх болно. Өөрийн тохиргоог тусгах эсвэл <filename>GENERIC</filename>
 	файлаас өөрийн хийсэн өөрчлөлтүүдээс ялгахын тулд дээд хэсэгт байгаа мөрүүдийг 
 	чөлөөтэй өөрчлөөрэй.</para>
     <indexterm><primary>SunOS</primary></indexterm>
 
     <para>Хэрэв та &sunos; эсвэл өөр BSD үйлдлийн системийн доор цөм бүтээж байсан бол
 	энэ файлын ихэнх хэсэг нь маш танил байх болно. Хэрэв та DOS зэрэг өөр үйлдлийн 
 	системээс ирж байгаа бол нөгөө талаасаа <filename>GENERIC</filename>
 	тохиргооны файл төвөгтэй юм шиг санагдаж болох бөгөөд 
 	<link linkend="kernelconfig-config">Тохиргооны файл</link> хэсгийн
 	тайлбаруудыг удаан нухацтай дагаарай.</para>
 
     <note>
       <para>Хэрэв та &os; төслийн хамгийн сүүлийн эхээр <link
         linkend="cutting-edge">өөрийн эх модоо сүүлийн үеийн хэлбэрт авчирсан</link> бол
 	шинэчлэх шатуудаа хэрэгжүүлж эхлэхээсээ өмнө <filename>/usr/src/UPDATING</filename> 
 	файлыг үргэлж шалгаж байх нь чухал юм. Энэ файл нь шинэчилсэн эх код доторх тусгай 
 	анхаарал шаардлагатай чухал асуудлууд эсвэл хэсгүүдийн талаар тайлбарладаг.
 	<filename>/usr/src/UPDATING</filename> нь үргэлж таны &os;
 	хувилбартай таардаг бөгөөд энэ гарын авлагаас илүү шинэ мэдээлэлтэй, сүүлийн үеийнх 
 	байдаг.</para>
     </note>
 
     <para>Та цөмд зориулан эх кодоо хөрвүүлэх шаардлагатай.
 
 <!-- Marc Fonveille removed this 
 
 	Үүнийг хийхдээ 2 аргыг та 
 	ашиглаж болох бөгөөд яагаад та цөмийг дахин бүтээж байгаа болон таны ажиллуулж байгаа 
 	&os; -ийн хувилбараас хамааран алийг ашиглах нь хамаарна.</para>
 
     <itemizedlist>
       <listitem>
 	<para>Хэрэв та <emphasis>зөвхөн</emphasis> цөмийн эх кодыг суулгасан бол 
 	1-р аргыг ашигла.</para>
       </listitem>
 
       <listitem>
 	<para>Хэрэв та шинэ цөмийг эх кодыг шинэчлэлгүйгээр бүтээж байгаа бол 
 	(<literal>IPFIREWALL</literal> зэрэг магадгүй шинэ тохируулга нэмэх гэж байгаа бол)
 	аль ч аргыг ашиглаж болно.</para>
       </listitem>
 
       <listitem>
 	<para>Хэрэв та цөмийг <command>make buildworld</command> процессийн
 	хүрээнд бүтээж байгаа бол 2-р аргыг хэрэглэ.
         </para>
       </listitem>
     </itemizedlist>
     
     <indexterm>
       <primary><command>cvsup</command></primary>
     </indexterm>
     <indexterm><primary>CTM</primary></indexterm>
     <indexterm>
       <primary>CVS</primary>
       <secondary>anonymous</secondary>
     </indexterm>
 
     <para>Хэрэв та эх модоо 
 	<maketarget>buildworld</maketarget>-<maketarget>installworld</maketarget> -ийн
 	хүрээнд амжилттай дууссанаас хойш огт <emphasis>шинэчлээгүй</emphasis> бол
       	(та  <application>CVSup</application>,
       	<application>CTM</application> ажиллуулаагүй, эсвэл 
       	<application>anoncvs</application> ашиглаагүй бол)
       	<command>config</command>, <command>make depend</command>,
      	<command>make</command>, <command>make install</command> дарааллаар 
 	тушаалуудыг айлгүй ашиглаж болно.
     </para>
 -->
 
     <procedure>
       <title>Цөмийг бүтээх нь</title>
 
       <step>
 	<para> <filename
 	  class="directory">/usr/src</filename> сан уруу орно:</para>
 
 	<screen>&prompt.root; <userinput>cd /usr/src</userinput></screen>
       </step>
 
       <step>
 	<para>Цөмийг хөрвүүлнэ:</para>
 
 	<screen>&prompt.root; <userinput>make buildkernel KERNCONF=<replaceable>MYKERNEL</replaceable></userinput></screen>
       </step>
 
       <step>
 	<para>Шинэ цөмийг суулгана:</para>
 
 	<screen>&prompt.root; <userinput>make installkernel KERNCONF=<replaceable>MYKERNEL</replaceable></userinput></screen>
       </step>
     </procedure>
 
     <note>
       <para>Цөмийг бүтээхэд гүйцэд &os;-ийн эх мод байх шаардлагатай.</para>
     </note>
 
     <tip>
       <para> Анхдагчаар өөрчлөн тохируулсан цөмийг бүтээхэд <emphasis>бүх</emphasis>
 	цөмийн модулиуд бас бүтээгдэнэ. Хэрэв та цөмийг хурдан шинэчлэхийг  
 	эсвэл зөвхөн өөрчлөн тохируулсан модулиудыг бүтээхийг хүсэж байгаа бол цөмийг бүтээж
 	эхлэхээсээ өмнө <filename>/etc/make.conf</filename> файлыг засварлах 
 	хэрэгтэй:</para>
 
       <programlisting>MODULES_OVERRIDE = linux acpi sound/sound sound/driver/ds1 ntfs</programlisting>
 
       <para>Энэ хувьсагч нь бүгдийг биш бүтээх модулиудын жагсаалтыг тодорхойлдог.</para>
 
       <programlisting>WITHOUT_MODULES = linux acpi sound/sound sound/driver/ds1 ntfs</programlisting>
 
       <para>Энэ хувьсагч нь бүтээх процессод оруулахгүй байх модулиудын жагсаалтыг 
 	тодорхойлдог. Цөмийг бүтээх процессийн явцад танд хэрэг болохуйц бусад 
 	хувьсагчуудын тухайд &man.make.conf.5; гарын авлагын хуудсанд хандаж 
 	үзнэ үү.</para>
     </tip>
 
     <indexterm>
       <primary><filename class="directory">/boot/kernel.old</filename></primary>
     </indexterm> 
 
     <para>Шинэ цөм <filename class="directory">/boot/kernel</filename> санд
 	<filename>/boot/kernel/kernel</filename> нэрээр хуулагдах бөгөөд
 	хуучин цөм нь <filename>/boot/kernel.old/kernel</filename> уруу хуулагдана.
 	Одоо системийг унтраагаад шинэ цөмийг ашиглан дахин ачаал. Хэрэв ямар нэг юм болохгүй болбол 
 	энэ бүлгийн төгсгөлд байгаа <link linkend="kernelconfig-trouble">алдааг олж засварлах</link> 
 	заавар танд хэрэгтэй байж болох юм. Таны шинэ цөм <link
       	linkend="kernelconfig-noboot">ачаалахгүй</link> тохиолдолд хэрхэн сэргээх 
 	талаар тайлбарласан хэсгийг заавал уншаарай.</para>
 
     <note>
       <para>Ачаалах &man.loader.8; ба тохиргоо зэрэг ачаалах процесстой холбоотой бусад файлууд
 	<filename>/boot</filename> -д хадгалагдана. Гуравдагч этгээдийн
 	эсвэл өөрчлөн тохируулсан модулиуд <filename class="directory">/boot/kernel</filename>-д
 	байрлах бөгөөд гэхдээ модулиудыг хөрвүүлсэн цөмийн адил сүүлийн үеийн хэлбэрт байлгах нь маш чухал гэдгийг
 	хэрэглэгчид мэдэх шаардлагатай. Хөрвүүлсэн цөмтэй хамт ажиллуулахааргүй модулиуд нь 
 	тогтворгүй байдал эсвэл буруу ажиллагаанд хүргэж болзошгүй юм.</para>
     </note>
   </sect1>
 
   <sect1 id="kernelconfig-config">
     <sect1info>
       <authorgroup>
 	<author>
 	  <firstname>Жоэл</firstname>
 	  <surname>Даль</surname>
 	  <contrib>&os; 6.X -д зориулан шинэчилсэн </contrib>
 	</author>
       </authorgroup>
     </sect1info>
     <title>Тохиргооны файл</title>
     <indexterm>
       <primary>цөм</primary>
       <secondary>ТЭМДЭГЛЭЛҮҮД</secondary>
     </indexterm>
     <indexterm><primary>ТЭМДЭГЛЭЛҮҮД</primary></indexterm>
     <indexterm>
       <primary>цөм</primary>
       <secondary>тохиргооны файл</secondary>
     </indexterm>
 
     <para>Тохиргооны файлын ерөнхий хэлбэр нь маш энгийн билээ.
 	Мөр болгон түлхүүр үг бөгөөд нэг болон хэд хэдэн нэмэлт өгөгдлөөс тогтоно.
 	Амархан болгох үүднээс ихэнх мөрүүд нь зөвхөн нэг нэмэлт өгөгдөлтэй байна.
 	<literal>#</literal> тэмдэгтийн ард байгаа зүйлс тайлбар бөгөөд
 	хаягдаж тооцогдоно. Дараах хэсэгт түлхүүр үг болгоныг <filename>GENERIC</filename> -д
 	жагсаасан дарааллаар нь тайлбарлаж байна.
 	<anchor id="kernelconfig-options"> Архитектураас хамааралтай
 	тохируулгууд болон төхөөрөмжийн ядраамаар жагсаалтын талаар
 	<filename>GENERIC</filename> файл байгаа сангийн нэгэн адил санд байрлах
 	<filename>NOTES</filename> файлаас үзнэ үү.
 	Архитектураас хамааралгүй тохируулгуудын талаар 
 	<filename>/usr/src/sys/conf/NOTES</filename> файлаас үзнэ үү.
     </para>
     <note>
       <para>Тест хийх зорилгоор ихэнхдээ бүх байгаа тохируулгууд агуулсан файлыг бүтээхдээ 
 	дараах тушаалыг <username>root</username> эрхээр ажиллуулна:</para>
 
       <screen>&prompt.root; <userinput>cd /usr/src/sys/<replaceable>i386</replaceable>/conf &amp;&amp; make LINT</userinput></screen>
     </note>
 
     <indexterm>
       <primary>цөм</primary>
       <secondary>тохиргооны файл</secondary>
     </indexterm>
 
     <para>Дараах жишээ нь шаардлагатай бол тодотгох зорилгоор оруулсан төрөл бүрийн нэмэлт тайлбар бүхий
 	<filename>GENERIC</filename> цөмийн тохиргооны файл юм. Энэ жишээ нь
 	таны <filename>/usr/src/sys/<replaceable>i386</replaceable>/conf/GENERIC</filename>
 	дахь хуулбартай их ойрхон таарах ёстой.</para>
 
     <indexterm>
       <primary>цөмийн тохируулгууд</primary>
       <secondary>machine</secondary>
     </indexterm>
 
     <programlisting>machine		i386</programlisting>
 
     <para>Энэ нь машины архитектур юм.  Энэ нь 
       <literal>alpha</literal>, <literal>amd64</literal>,
       <literal>i386</literal>, <literal>ia64</literal>,
       <literal>pc98</literal>, <literal>powerpc</literal>, эсвэл
       <literal>sparc64</literal> -ийн аль нэг байх ёстой.</para>
 
     <indexterm>
       <primary>цөмийн тохируулгууд</primary>
       <secondary>cpu</secondary>
     </indexterm>
     <programlisting>cpu          I486_CPU
 cpu          I586_CPU
 cpu          I686_CPU</programlisting>
 
     <para>Дараах тохируулга нь таны системд байгаа CPU-ийн төрлийг заана.
 	Та олон CPU мөртэй байж болох боловч (хэрэв, жишээ нь та 
 	<literal>I586_CPU</literal> эсвэл <literal>I686_CPU</literal>
 	хоёрын алийг ашиглахаа сайн мэдэхгүй байгаа бол) өөрчлөн тохируулсан 
 	цөмийн хувьд зөвхөн байгаа CPU-гээ заах нь зүйтэй юм. Хэрэв та өөрийн
 	CPU-ийн төрлийг сайн мэдэхгүй байгаа бол <filename>/var/run/dmesg.boot</filename>
 	файлыг шалгаж ачаалах үеийн мэдээллүүдийг үзэж болно.</para>
 
     <indexterm>
       <primary>цөмийн тохируулгууд</primary>
       <secondary>ident</secondary>
     </indexterm>
 
     <programlisting>ident          GENERIC</programlisting>
 
     <para>Энэ нь цөмийг тодорхойлох нэр юм. Хэрэв та
 	түрүүний жишээнүүдэд дурдсан заавруудыг дагасан бол өөрийн цөмийг нэрлэсэн 
 	шигээ өөрөөр хэлбэл <literal><replaceable>MYKERNEL</replaceable></literal> хэмээн өөрчлөх
 	хэрэгтэй. <literal>ident</literal> мөрд оруулсан утга нь таныг цөмийг ачаалах
 	үед хэвлэгдэн гарах учир та өөрийн ердийн цөмөөс  шинэ цөмөө тусад нь хадгалахыг хүсвэл
 	шинэ цөмдөө өөр нэр өгөх нь ашигтай байдаг (өөрөөр хэлбэл та туршилтын цөм бүтээхийг 
 	хүсвэл).</para>
 
     <programlisting>#To statically compile in device wiring instead of /boot/device.hints
 #hints          "GENERIC.hints"         # Default places to look for devices.</programlisting>
 
     <para>&man.device.hints.5; нь төхөөрөмжүүдийн драйверуудын тохируулгуудыг
 	хийхэд ашиглагдана. &man.loader.8;-ийн ачаалах үе шалгах анхдагч байрлал нь
 	<filename>/boot/device.hints</filename> байна.
 	<literal>hints</literal> тохируулгыг ашиглаад та эдгээр зөвлөгөөнүүдийг
 	статикаар хөрвүүлж болно. Тэгэхэд <filename>/boot</filename> дотор 
 	<filename>device.hints</filename> файл үүсгэх шаардлагагүй
 	болох юм.</para>
 
     <!-- XXX: Add a comment here that explains when compiling hints into
       the kernel is a good idea and why. -->
 
     <programlisting>makeoptions     DEBUG=-g          # Build kernel with gdb(1) debug symbols</programlisting>
 
     <para>&os; -г бүтээх ердийн процесс нь дибаг (debug) хийх мэдээллийг агуулдаг
 	бөгөөд цөмийг бүтээх үед <option>-g</option> тохируулгыг &man.gcc.1; 
 	уруу өгснөөр дибаг (debug) хийх мэдээлэл идэвхждэг.</para>
 
     <programlisting>options          SCHED_4BSD         # 4BSD scheduler</programlisting>
 
     <para>&os; -ийн уламжлалт, анхдагч системийн төлөвлөгч/хуваарилагч.  Үүнийг үлдээ.</para>
 
     <programlisting>options          PREEMPTION         # Enable kernel thread preemption</programlisting>
 
     <para>Цөм дэх урсгалуудыг (thread) өөр илүү өндөр давуу эрхтэй урсгалуудаар
 	солих боломжийг бүрдүүлнэ. Энэ нь харилцан ажиллах болон таслах урсгалуудыг 
 	(interrupt threads) хүлээлгэлгүйгээр аль болох түргэн ажиллуулахад тусалдаг.</para>
 
     <programlisting>options          INET              # InterNETworking</programlisting>
 
     <para>Сүлжээний дэмжлэг. Сүлжээнд холбогдохгүй ч гэсэн энэ тохиргоог үлдээгээрэй.
 	Ихэнх програмууд эргэн холбогдох (loopback буюу өөрөөр хэлбэл өөрийн PC 
 	дотор сүлжээний холболт хийх) сүлжээг шаарддаг учир энэ нь үндсэндээ зайлшгүй 
 	шаардлагатай.</para>
 
     <programlisting>options          INET6             # IPv6 communications protocols</programlisting>
 
     <para>Энэ нь IPv6 холбооны протоколуудыг идэвхжүүлдэг.</para>
 
     <programlisting>options          FFS               # Berkeley Fast Filesystem</programlisting>
 
     <para>Энэ нь энгийн хатуу дискний файлын систем. Энэ тохируулгыг хатуу дискнээс 
 	ачаалах бол үлдээгээрэй.</para>
 
     <programlisting>options          SOFTUPDATES       # Enable FFS Soft Updates support</programlisting>
 
     <para>Энэ тохируулга нь Зөөлөн Шинэчлэлүүдийг цөм идэвхжүүлдэг бөгөөд
 	диск уруу бичих хандалтыг хурдасгахад тусалдаг. Хэдийгээр энэ боломжийг 
 	цөмөөр хангадаг боловч диск дээр идэвхжүүлэх шаардлагатай.
 	Таны системийн дискнүүд дээр Зөөлөн Шинэчлэлүүд идэвхжсэн эсэхийг
 	&man.mount.8; -ийн үр дүнгээр хянаарай. Хэрэв та <literal>soft-updates</literal>
 	тохируулгыг олж харахгүй байгаа бол &man.tunefs.8; (одоо байгаа системийн хувьд)
 	эсвэл &man.newfs.8; (шинэ файлын системийн хувьд) ашиглан идэвхжүүлэх хэрэгтэй.</para>
 
     <programlisting>options          UFS_ACL           # Support for access control lists</programlisting>
 
     <para>Энэ тохируулга нь хандалтыг хянах жагсаалтын дэмжлэгийг цөмд идэвхжүүлдэг.
 	Энэ нь өргөтгөсөн шинж чанарууд ба <acronym>UFS2</acronym>-ийг ашиглахад 
 	тулгуурлаж байгаа бөгөөд энэ боломжийн талаар <xref linkend="fs-acl"> дээр 
 	дэлгэрэнгүй тайлбарласан байдаг. <acronym>ACL</acronym>-үүд эхэндээ
 	идэвхжүүлсэн байдаг бөгөөд хэрэв урьд нь файлын систем дээр ашиглагдаж байсан 
 	бол хандалтыг хянах жагсаалтыг устгаж файлуудыг хамгаалсан аргыг урьдчилан тааж 
 	болшгүй байдалт хүргэдэг учир энэ тохируулгыг хааж болохгүй.</para>
 
     <programlisting>options          UFS_DIRHASH       # Improve performance on big directories</programlisting>
 
     <para>Энэ тохируулга нь нэмэгдэл санах ойг зарлагадаж том сангуудад хийх дискний 
 	үйлдлүүдийг хурдасгах ажиллагааг оруулдаг. Та том сервер эсвэл харилцан ажиллах 
 	ажлын станцад зориулж энэ тохируулгыг ерөнхийдөө хадгалах хэрэгтэй бөгөөд
 	хэрэв та &os;-г санах ой чухал жижиг систем ба дискний хандалтын хурдны ач 
 	холбогдол багатай галт хана мэтийн систем дээр ашиглаж байгаа бол устгаарай.</para>
 
     <programlisting>options          MD_ROOT           # MD is a potential root device</programlisting>
 
     <para>Энэ тохируулга нь санах ой дээр тулгуурласан, root төхөөрөмж болж ашиглагдах
 	виртуал дискний дэмжлэгийг идэвхжүүлдэг.</para>
 
     <indexterm>
       <primary>цөмийн тохируулгууд</primary>
       <secondary>NFS</secondary>
     </indexterm>
     <indexterm>
       <primary>цөмийн тохируулгууд</primary>
       <secondary>NFS_ROOT</secondary>
     </indexterm>
     <programlisting>options          NFSCLIENT         # Network Filesystem Client
 options          NFSSERVER         # Network Filesystem Server
 options          NFS_ROOT          # NFS usable as /, requires NFSCLIENT</programlisting>
 
     <para>Сүлжээний файлын систем. Хэрэв та TCP/IP-аар &unix; файлын серверээс 
 	хуваалтыг холболт хийх төлөвлөгөөгүй бол эдгээрийг тайлбар болгон хааж болно.</para>
 
     <indexterm>
       <primary>цөмийн тохируулгууд</primary>
       <secondary>MSDOSFS</secondary>
     </indexterm>
     <programlisting>options          MSDOSFS           # MSDOS Filesystem</programlisting>
 
     <para>&ms-dos; файлын систем. Хэрэв та DOS хэлбэржүүлсэн хатуу дискний хуваалтыг 
 	ачаалах үед холболт хийх төлөвлөгөөгүй бол үүнийг айлгүйгээр тайлбар болгон хааж болно.
 	Энэ нь дээр тайлбарласны дагуу эхний удаа DOS хуваалтыг холболт хийхэд автоматаар ачаалагдах 
 	болно. Мөн маш сайн <filename role="package">emulators/mtools</filename>
 	програм хангамж нь холболт болон салгалт хийлгүйгээр DOS уян дискнүүдэд хандах боломжийг 
 	бүрдүүлдэг (энэ нь <literal>MSDOSFS</literal>-ийг огт шаарддаггүй).</para>
 
     <programlisting>options          CD9660            # ISO 9660 Filesystem</programlisting>
 
     <para>CDROM-уудад зориулсан ISO 9660 файлын систем. Хэрэв та CDROM хөтлөгч
 	байхгүй эсвэл CD-ээс өгөгдлийг хааяа холболт хийдэг бол (таныг анх өгөгдлийн CD-г 
 	холболт хийх үед динамикаар ачаалагддаг учраас) тайлбар болгож хааж болно.
 	Дууны CD-үүд энэ файлын системийг хэрэглэдэггүй.</para>
 
     <programlisting>options          PROCFS            # Process filesystem (requires PSEUDOFS)</programlisting>
 
     <para>Процессийн файлын систем. Энэ нь &man.ps.1; шиг програмууд процессуудын 
 	ажиллаж байгаа талаар дэлгэрэнгүй мэдээлэл танд өгөх боломжийг бүрдүүлдэг 
 	<filename>/proc</filename> дээр холболт хийгдсэн <quote>хуурамч</quote> 
 	файлын систем юм. Ихэнх дибаг хийх ба монитор хийх хэрэгслүүд 
 	<literal>PROCFS</literal> -гүйгээр ажиллахаар хийгдсэн байдаг:
 	суулгалтууд нь энэ файлын системийг анхдагчаар холболт хийхгүй, тиймээс 
 	<literal>PROCFS</literal>-ийг ашиглах нь ихэнх тохиолдолд
 	шаардлагагүй байдаг.</para>
 
     <programlisting>options          PSEUDOFS          # Pseudo-filesystem framework</programlisting>
 
       <para>6.X цөмүүд <literal>PROCFS</literal> ашиглаж байгаа бол бас
 	<literal>PSEUDOFS</literal> дэмжлэгийг оруулах шаардлагатай.</para>
 
     <programlisting>options          GEOM_GPT          # GUID Partition Tables.</programlisting>
 
     <para>Энэ тохируулга нь нэг диск дээр их олон тооны хуваалт байх боломжийг
 	авчирна.</para>
 
     <programlisting>options          COMPAT_43         # Compatible with BSD 4.3 [KEEP THIS!]</programlisting>
 
     <para>4.3BSD-тэй нийцтэй байх. Үүнийг энэ чигээр орхи; хэрэв үүнийг тайлбар болгож
 	хаавал зарим програмууд сонин ажиллаж эхэлнэ.</para>
 
     <programlisting>options          COMPAT_FREEBSD4   # Compatible with &os;4</programlisting>
 
     <para>Энэ тохируулга нь &os;&nbsp;5.X &i386; ба Alpha системүүд дээр &os;-ийн хуучин 
 	хувилбарууд дээр хөрвүүлэгдсэн, хуучин системийн дуудлагуудын интерфэйсүүдийг ашигладаг
 	програмуудыг дэмжихэд шаардлагатай. Энэ тохируулгыг хуучин програмууд ашиглаж болзошгүй
 	бүх &i386; болон Alpha системүүд дээр ашиглахыг зөвлөж байна; ia64 ба &sparc64;
 	зэрэг 5.X дээр зөвхөн дэмжлэг хийгдсэн тавцангууд энэ тохируулгыг шаарддаггүй.</para>
 
     <programlisting>options          COMPAT_FREEBSD5   # Compatible with &os;5</programlisting>
 
     <para>Энэ тохируулга нь &os;&nbsp;5.X системийн дуудлагын интерфэйсүүдийг ашигладаг, 
 	&os;&nbsp;5.X хувилбарууд дээр эмхэтгэгдсэн програмуудыг &os;&nbsp;6.X болон 
 	түүнээс дараа үеийн хувилбарууд дээр дэмжихэд шаардлагатай.</para>
 
     <programlisting>options          SCSI_DELAY=5000  # Delay (in ms) before probing SCSI</programlisting>
 
     <para>Энэ нь цөмийг SCSI төхөөрөмжүүдийг шалгаж эхлэхээс өмнө 5 секунд түр зогсооно. Хэрэв
 	та зөвхөн IDE хатуу дисктэй бол үүнийг орхиж болно, эсрэг тохиолдолд ачаалалтыг хурдасгахын
 	тулд энэ тоог багасгаж болно. Мэдээж та үүнийг хийгээд &os; таны SCSI төхөөрөмжүүдийг
 	танихгүй бол та дахин үүнийг ихэсгэж болно.</para>
 
     <programlisting>options          KTRACE            # ktrace(1) support</programlisting>
 
     <para>Энэ нь дибаг хийхэд ашигтай, цөмийн процессийг дагах боломжийг идэвхжүүлдэг.</para>
 
     <programlisting>options          SYSVSHM           # SYSV-style shared memory</programlisting>
 
     <para>Энэ тохируулга нь System&nbsp;V хуваалцсан санах ойн боломж бүрдүүлдэг. Энэ боломжийн 
 	өргөн хэрэглээнүүдийн нэг нь X дэх XSHM өргөтгөл бөгөөд үүнийг график их шаарддаг олон програмууд 
 	автоматаар илүү хурд авахын тулд ашигладаг. Хэрэв та X ашигладаг бол үүнийг заавал оруулахыг
 	хүсэх болно.</para>
 
     <programlisting>options          SYSVMSG           # SYSV-style message queues</programlisting>
 
     <para>System&nbsp;V мэдээллүүдийн дэмжлэг. Энэ тохируулга нь зөвхөн хэдхэн зуун байтыг 
 	цөмд нэмдэг.</para>
 
     <programlisting>options          SYSVSEM           # SYSV-style semaphores</programlisting>
 
     <para>System&nbsp;V семафорын дэмжлэг. Нэг их өргөн ашиглагддаггүй боловч
 	хэдхэн зуун байтыг цөмд нэмдэг.</para>
 
     <note>
       <para>&man.ipcs.1; тушаалын  <option>-p</option> тохируулга нь эдгээр 
 	System&nbsp;V боломж бүрийг ашигласан процессуудыг жагсаадаг.</para>
     </note>
 
     <programlisting>options 	     _KPOSIX_PRIORITY_SCHEDULING # POSIX P1003_1B real-time extensions</programlisting>
 
     <para>Жинхэнэ-хугацааны (real-time) өргөтгөлүүд 1993 оны &posix;-д нэмэгдсэн.Портуудын 
 	цуглуулгаас зарим програмууд эдгээрийг ашигладаг (<application>&staroffice;</application>).</para>
 
     <programlisting>options          KBD_INSTALL_CDEV  # install a CDEV entry in /dev</programlisting>
 
     <para>Энэ тохируулга нь гарын төхөөрөмжийн цэгийг <filename>/dev</filename>-д үүсгэх боломжийг 
 	олгоход шаардлагатай байдаг.</para>
 
     <programlisting>options          ADAPTIVE_GIANT    # Giant mutex is adaptive.</programlisting>
 
     <para>Giant гэдэг нь харилцан нэгийгээ оруулахгүй байх зарчмын (унтах мутекс) нэр бөгөөд
 	энэ нь цөмийн их эх үүсвэрүүдийг хамгаалдаг. Өнөөдөр энэ нь үйл ажиллагааны саатаж 
 	байгаа хүлээн авах боломжгүй хэсэг бөгөөд үүнийг эх үүсвэр бүрийг хамгаалах цоожуудаар 
 	идэвхтэйгээр сольж  байгаа билээ. <literal>ADAPTIVE_GIANT</literal> тохируулга нь
 	хэсэг бүлэг мутексуудад Giant-ийг адаптиваар эргэхээр оруулдаг. Энэ нь урсгал (thread)
 	Giant мутексийг цоожлохыг хүсэж байх үед, гэхдээ энэ нь өөр CPU дээр урсгалаар цоожлогдсон
 	байна, эхний урсгал цоож сулрахыг хүлээн ажилласаар байна. Хэвийн үед урсгал унтаа байдалд
 	эргэж орох бөгөөд өөрийн дараагийн ажиллах боломжийг хүлээнэ. Та итгэлгүй байгаа бол
 	үүнийг орхино уу.</para>
 
     <note>
        <para>&os; 8.0-CURRENT болон түүнээс хожуу үеийн хувилбаруудад бүх 
 	мутексууд нь <literal>NO_ADAPTIVE_MUTEXES</literal> тохируулгатайгаар  
 	бүтээгдэж зохицох чадваргүй гэж тохируулагдаагүй л бол анхдагчаар адаптив буюу 
 	зохицох чадвартай байдаг. Иймээс одоо Giant нь зохицох чадвартай 
 	бөгөөд <literal>ADAPTIVE_GIANT</literal> тохируулга нь цөмийн тохиргооноос 
 	хасагдсан юм.</para>
     </note>
 
     <indexterm>
       <primary>цөмийн тохируулгууд</primary>
       <secondary>SMP</secondary>
     </indexterm>
     <programlisting>device          apic               # I/O APIC</programlisting>
 
     <para>apic төхөөрөмж нь I/O APIC-ийг тасалдал хүргэхэд ашиглах боломжийг нээдэг.
 	apic төхөөрөмж нь UP болон SMP цөмүүдэд хоёуланд нь ашиглагдаж болох бөгөөд
 	гэхдээ SMP цөмд зайлшгүй шаардлагатай. <literal>options SMP</literal>
 	мөрийг нэмж олон процессорын дэмжлэгийг оруулна уу.</para>
 
     <note>
       <para>apic төхөөрөмж нь зөвхөн i386 архитектур дээр байдаг бөгөөд 
 	энэ тохиргооны мөрийг бусад архитектурууд дээр 
 	ашиглах ёсгүй юм.</para>
     </note>
 
     <programlisting>device          eisa</programlisting>
 
     <para>Хэрэв та EISA эх хавтантай бол үүнийг оруулаарай. Энэ нь EISA шугамын бүх 
 	төхөөрөмжүүдийн хувьд автомат илрүүлэлт болон тохиргооны дэмжлэгийг нээж өгдөг.</para>
 
     <programlisting>device          pci</programlisting>
 
     <para>Хэрэв та PCI эх хавтантай бол үүнийг оруулаарай. Энэ нь PCI картуудыг автомат 
 	илрүүлэлт болон PCI-аас ISA шугам уруу гарах дэмжлэгийг нээж өгдөг.</para>
 
     <programlisting># Floppy drives
 device          fdc</programlisting>
 
     <para>Энэ нь уян диск хөтлөгчийн хянагч.</para>
 
     <programlisting># ATA and ATAPI devices
 device          ata</programlisting>
 
     <para>Энэ драйвер бүх ATA болон ATAPI төхөөрөмжүүдийг дэмждэг. Орчин үеийн машинуудын 
 	бүх PCI ATA/ATAPI төхөөрөмжүүдийг илрүүлэхийн тулд зөвхөн нэг 
 	<literal>device ata</literal> мөр таны цөмд хэрэгтэй.</para>
 
     <programlisting>device          atadisk                 # ATA disk drives</programlisting>
 
     <para>Энэ нь <literal>device ata</literal> мөртэй цуг ATA дискний 
 	төхөөрөмжүүдэд хэрэгтэй.</para>
 
     <programlisting>device          ataraid                 # ATA RAID drives</programlisting>
 
     <para>Энэ нь <literal>device ata</literal> мөртэй цуг ATA RAID 
 	хөтлөгчүүдэд хэрэгтэй.</para>
 
     <programlisting><anchor id="kernelconfig-atapi">
 device          atapicd                 # ATAPI CDROM drives</programlisting>
 
     <para>Энэ нь <literal>device ata</literal> мөртэй цуг ATA CDROM 
 	хөтлөгчүүдэд хэрэгтэй.</para>
 
     <programlisting>device          atapifd                 # ATAPI floppy drives</programlisting>
 
     <para>Энэ нь <literal>device ata</literal> мөртэй цуг ATA уян дискний  
 	хөтлөгчүүдэд хэрэгтэй.</para>
 
     <programlisting>device          atapist                 # ATAPI tape drives</programlisting>
 
     <para>Энэ нь <literal>device ata</literal> мөртэй цуг ATA соронзон хальсны  
 	хөтлөгчүүдэд хэрэгтэй.</para>
 
     <programlisting>options         ATA_STATIC_ID           # Static device numbering</programlisting>
 
     <para>Энэ нь хянагчийн дугаарыг статик болгох бөгөөд энэнгүйгээр 
 	төхөөрөмжийн дугаарууд динамикаар өгөгддөг.</para>
 
     <programlisting># SCSI Controllers
 device          ahb        # EISA AHA1742 family
 device          ahc        # AHA2940 and onboard AIC7xxx devices
 options         AHC_REG_PRETTY_PRINT    # Print register bitfields in debug
 		    # output.  Adds ~128k to driver.
 device          ahd        # AHA39320/29320 and onboard AIC79xx devices
 options         AHD_REG_PRETTY_PRINT    # Print register bitfields in debug
 		    # output.  Adds ~215k to driver.
 device          amd        # AMD 53C974 (Teckram DC-390(T))
 device          isp        # Qlogic family
 #device         ispfw      # Firmware for QLogic HBAs- normally a module
 device          mpt        # LSI-Logic MPT-Fusion
 #device         ncr        # NCR/Symbios Logic
 device          sym        # NCR/Symbios Logic (newer chipsets + those of `ncr')
 device          trm        # Tekram DC395U/UW/F DC315U adapters
 
 device          adv        # Advansys SCSI adapters
 device          adw        # Advansys wide SCSI adapters
 device          aha        # Adaptec 154x SCSI adapters
 device          aic        # Adaptec 15[012]x SCSI adapters, AIC-6[23]60.
 device          bt         # Buslogic/Mylex MultiMaster SCSI adapters
 
 device          ncv        # NCR 53C500
 device          nsp        # Workbit Ninja SCSI-3
 device          stg        # TMC 18C30/18C50</programlisting>
 
     <para>SCSI хянагчууд. Таны системд байхгүй байгааг тайлбар болгон хаана уу.
 	Хэрэв та зөвхөн IDE системтэй бол эдгээр мөрүүдийг бүгдийг устгаж болно.
 	<literal>*_REG_PRETTY_PRINT</literal> мөрүүд нь өөр өөрийнхөө тохирох 
 	драйверуудад зориулагдсан дибаг хийх тохируулгууд юм.</para>
 
     <programlisting># SCSI peripherals
 device          scbus      # SCSI bus (required for SCSI)
 device          ch         # SCSI media changers
 device          da         # Direct Access (disks)
 device          sa         # Sequential Access (tape etc)
 device          cd         # CD
 device          pass       # Passthrough device (direct SCSI access)
 device          ses        # SCSI Environmental Services (and SAF-TE)</programlisting>
 
     <para>SCSI захын төхөөрөмжүүд. Дахин хэлэхэд таны системд байхгүй байгааг тайлбар 
 	болгон хаагаарай эсвэл та зөвхөн IDE тоног төхөөрөмжтэй бол эдгээр мөрүүдийг 
 	бүгдийг устгаж болно.</para>
 
     <note>
       <para>USB &man.umass.4; драйвер болон бусад цөөн хэдэн драйверууд жинхэнэ 
 	SCSI төхөөрөмжүүд биш боловч SCSI дэд системийг ашигладаг. Тийм болохоор
 	хэрэв цөмийн тохиргоонд тийм драйверууд орсон байвал SCSI дэмжлэгийг устгаагүй 
 	эсэхээ шалгаарай.</para>
     </note>
 
     <programlisting># RAID controllers interfaced to the SCSI subsystem
 device          amr        # AMI MegaRAID
 device          arcmsr     # Areca SATA II RAID
 device          asr        # DPT SmartRAID V, VI and Adaptec SCSI RAID
 device          ciss       # Compaq Smart RAID 5*
 device          dpt        # DPT Smartcache III, IV - See NOTES for options
 device          hptmv      # Highpoint RocketRAID 182x
 device          rr232x     # Highpoint RocketRAID 232x
 device          iir        # Intel Integrated RAID
 device          ips        # IBM (Adaptec) ServeRAID
 device          mly        # Mylex AcceleRAID/eXtremeRAID
 device          twa        # 3ware 9000 series PATA/SATA RAID
 
 # RAID controllers
 device          aac        # Adaptec FSA RAID
 device          aacp       # SCSI passthrough for aac (requires CAM)
 device          ida        # Compaq Smart RAID
 device          mfi        # LSI MegaRAID SAS
 device          mlx        # Mylex DAC960 family
 device          pst        # Promise Supertrak SX6000
 device          twe        # 3ware ATA RAID</programlisting>
 
     <para>Дэмжигдсэн RAID хянагчууд. Хэрэв танд эдгээрээс нэг нь ч байхгүй бол
 	тайлбар болгон хааж эсвэл устгаж болно.</para>
 
     <programlisting># atkbdc0 controls both the keyboard and the PS/2 mouse
 device          atkbdc     # AT keyboard controller</programlisting>
 
     <para>Гарын хянагч (<literal>atkbdc</literal>) AT гар ба PS/2 загварын заагч 
 	төхөөрөмжүүдэд I/O үйлчилгээнүүдийг хангадаг. Энэ хянагчийг гарын драйвер
       (<literal>atkbd</literal>) болон PS/2 заагч төхөөрөмжийн драйвер 
       (<literal>psm</literal>) шаарддаг.</para>
 
     <programlisting>device          atkbd      # AT keyboard</programlisting>
 
     <para><literal>atkbd</literal> драйвер нь <literal>atkbdc</literal> 
 	хянагчтай цуг AT гарын хянагчид залгасан AT 84 гар болон AT өргөжүүлсэн 
 	гаруудад хандах боломж олгодог.</para>
 
     <programlisting>device          psm        # PS/2 mouse</programlisting>
 
     <para>Хэрэв таны хулгана PS/2 порт уруу залгагдаж байгаа бол энэ төхөөрөмжийг 
 	ашиглана уу.</para>
 
     <programlisting>device          kbdmux        # keyboard multiplexer</programlisting>
 
     <para>Олон гар залгах боломжийн анхны дэмжлэг. 
 	Хэрэв та систем дээрээ нэгээс олон гар ашиглахгүй бол энэ мөрийг аюулгүйгээр 
 	устгаж болно.</para>
 
     <programlisting>device          vga        # VGA video card driver</programlisting>
 
     <para>Видео картын драйвер.</para>
 
     <programlisting>
 device          splash     # Splash screen and screen saver support</programlisting>
 
     <para>Эхлэх үе дэх хоромхон зуур гарах дэлгэц!  Дэлгэц амраагчид нь үүнийг бас шаарддаг.</para>
 
     <programlisting># syscons is the default console driver, resembling an SCO console
 device          sc</programlisting>
 
     <para><literal>sc</literal> нь анхдагч консолийн драйвер бөгөөд SCO консолыг дуурайдаг.
 	Ихэнх бүрэн дэлгэцийн програмууд консол уруу <filename>termcap</filename> зэрэг
 	терминалийн өгөгдлийн баазын сангийн тусламжтайгаар ханддаг бөгөөд үүнийг ашиглах эсэх эсвэл
 	<literal>VT220</literal>-тай нийцтэй консол драйвер болох <literal>vt</literal>-ийг 
 	ашиглах эсэх нь хамаагүй юм. Та нэвтэрсний дараа бүрэн дэлгэцийн програмууд энэ консол дээр ажиллахдаа
 	асуудалтай байвал өөрийн <envar>TERM</envar> хувьсагчаа <literal>scoansi</literal> 
 	болгоорой.</para>
 
     <programlisting># Enable this for the pcvt (VT220 compatible) console driver
 #device          vt
 #options         XSERVER          # support for X server on a vt console
 #options         FAT_CURSOR       # start with block cursor</programlisting>
 
     <para>Энэ нь VT100/102-той арагшаагаа нийцтэй, VT220-той нийцтэй консол драйвер  юм.
 	Энэ нь <literal>sc</literal>-тэй нийцгүй зарим зөөврийн компьютер дээр сайн 
 	ажилладаг. Та нэвтэрсний дараа өөрийн <envar>TERM</envar> хувьсагчаа
 	<literal>vt100</literal> эсвэл <literal>vt220</literal> болгоорой.
 	Мөн энэ драйвер нь <literal>sc</literal> төхөөрөмжүүдэд зориулсан 
 	<filename>termcap</filename> эсвэл <filename>terminfo</filename> 
 	оруулгууд ихэнхдээ байхгүй байдаг асар олон тооны өөр өөр машинууд уруу сүлжээгээр 
 	дамжин холбогдох үед  ашигтай байж болно &mdash; <literal>vt100</literal> 
 	нь виртуалаар дурын тавцан дээр байх ёстой.</para>
 
     <programlisting>device          agp</programlisting>
 
     <para>Хэрэв та систем дээрээ AGP карттай бол үүнийг оруулна уу. Энэ нь AGP болон AGP GART-ийн 
 	дэмжлэгийг эдгээр боломжуудаас тогтсон хавтанд зориулж нээнэ.</para>
 
     <indexterm>
       <primary>APM</primary>
     </indexterm>
 
     <programlisting># Power management support (see NOTES for more options)
 #device          apm</programlisting>
 
     <para>Тэжээлийн Нарийн Удирдлагын дэмжлэг. Зөөврийн компьютеруудад ашигтай, 
 	гэхдээ энэ нь <filename>GENERIC</filename>-д
 	анхдагчаар хаалттай байдаг.</para>
 
     <programlisting># Add suspend/resume support for the i8254.
 device           pmtimer</programlisting>
 
     <para>APM болон ACPI зэрэг тэжээл удирдах үйл явцуудад зориулсан таймер 
 	төхөөрөмжийн драйвер.</para>
 
     <programlisting># PCCARD (PCMCIA) support
 # PCMCIA and cardbus bridge support
 device          cbb               # cardbus (yenta) bridge
 device          pccard            # PC Card (16-bit) bus
 device          cardbus           # CardBus (32-bit) bus</programlisting>
 
     <para>PCMCIA дэмжлэг. Зөөврийн компьютер ашиглаж байгаа 
 	бол энэ танд хэрэгтэй.</para>
 
     <programlisting># Serial (COM) ports
 device          sio               # 8250, 16[45]50 based serial ports</programlisting>
 
     <para>Эдгээр нь &ms-dos;/&windows; ертөнцөд 
 	<devicename>COM</devicename> портууд хэмээгддэг сериал портууд юм .</para>
 
     <note>
       <para>Хэрэв та <devicename>COM4</devicename> дээр дотуур модемтой бөгөөд
 	<devicename>COM2</devicename> дээр сериал порттой бол &os; -ээс хандахын
 	тулд та модемийн IRQ-г 2 (ойлгоход амаргүй техникийн шалтгаанаар, IRQ2 = IRQ 9) 
 	болгож  өөрчлөх хэрэгтэй. Хэрэв та олон порттой сериал карттай бол өөрийн 
 	<filename>/boot/device.hints</filename> файлд нэмэх зөв утгуудын
 	талаар дэлгэрэнгүй мэдээллийг	&man.sio.4; гарын авлагаас шалгаарай. 
 	Зарим видео картууд (S3 бичил схем дээр үндэслэснүүдийг дурдаж болно) 
 	<literal>0x*2e8</literal> хэлбэртэй IO хаягуудыг ашигладаг бөгөөд
 	олон хямд сериал картууд 16-бит хаягийн зайг бүрэн декод хийж чаддаггүй учир 
 	энэ нь тэдгээр карттай зөрчилдөж <devicename>COM4</devicename> портыг
 	бараг л ашиглах боломжгүй болгодог.</para>
 
       <para>Сериал порт болгон бусдаас ялгаатай IRQ -тай байх (хуваалцсан тасалдал
 	ашиглахыг дэмждэг олон порттой картуудын нэгийг ашиглаж байгаагаас бусад тохиолдолд) 
 	шаардлагатай учир <devicename>COM3</devicename> болон 
 	<devicename>COM4</devicename>-ийн анхдагч IRQ-үүдийг ашиглаж болохгүй.</para>
     </note>
 
     <programlisting># Parallel port
 device          ppc</programlisting>
 
     <para>Энэ нь ISA-шугамын параллел порт интерфэйс юм.</para>
 
     <programlisting>device          ppbus      # Parallel port bus (required)</programlisting>
 
     <para>Параллел портын шугамын дэмжлэгийг хангадаг.</para>
 
     <programlisting>device          lpt        # Printer</programlisting>
 
     <para>Параллел порт хэвлэгчүүдийн дэмжлэг.</para>
 
     <note>
       <para>Параллел хэвлэгчийн дэмжлэгийг нээхэд дээрх гурав гурвуулаа 
 	шаардлагатай.</para>
     </note>
 
     <programlisting>device          plip       # TCP/IP over parallel</programlisting>
 
     <para>Энэ нь параллел сүлжээний интерфэйсд зориулсан драйвер юм.</para>
 
     <programlisting>device          ppi        # Parallel port interface device</programlisting>
 
     <para>Ерөнхий-зориулалтын I/O (<quote>geek port</quote>) + IEEE1284
       I/O.</para>
 
     <programlisting>#device         vpo        # Requires scbus and da</programlisting>
 
     <indexterm><primary>zip drive</primary></indexterm>
     <para>Энэ нь Iomega Zip хөтлөгчид зориулагдсан юм. <literal>scbus</literal> болон
 	<literal>da</literal> дэмжлэгийг шаарддаг. EPP 1.9 горимд байгаа 
 	портуудын тусламжтай хамгийн сайн ажиллагаанд хүрдэг.</para>
 
     <programlisting>#device         puc</programlisting>
 
     <para>Хэрэв та &man.puc.4; цавуу драйвераар дэмжигддэг <quote>дүлий</quote> 
 	сериал эсвэл параллел PCI карттай бол энэ төхөөрөмжийг тайлбар болгосныг 
 	болиулаарай.</para>
 
     <programlisting># PCI Ethernet NICs.
 device          de         # DEC/Intel DC21x4x (<quote>Tulip</quote>)
 device          em         # Intel PRO/1000 adapter Gigabit Ethernet Card
 device          ixgb       # Intel PRO/10GbE Ethernet Card
 device          txp        # 3Com 3cR990 (<quote>Typhoon</quote>)
 device          vx         # 3Com 3c590, 3c595 (<quote>Vortex</quote>)</programlisting>
 
     <para>Төрөл бүрийн PCI сүлжээний картуудын драйверууд. Эдгээрээс таны системд байхгүйг 
 	тайлбар болгон хааж эсвэл устгаарай.</para>
 
     <programlisting># PCI Ethernet NICs that use the common MII bus controller code.
 # NOTE: Be sure to keep the 'device miibus' line in order to use these NICs!
 device          miibus     # MII bus support</programlisting>
 
     <para>MII шугамын дэмжлэг нь зарим  PCI 10/100 Ethernet NIC-үүдэд шаардлагатай
 	бөгөөд тухайлбал MII-д нийцтэй дамжуулагч-хүлээн авагчууд эсвэл MII-тэй адил 
 	ажилладаг дамжуулагч-хүлээн авагчийн хяналтын интерфэйсүүдийг дурдаж болно.
 	<literal>device miibus</literal> мөрийг цөмийн тохиргоонд нэмснээр 
 	ердийн miibus API болон тусдаа драйвераар дэмжигдээгүй PHY-уудад зориулсан 
 	ердийн драйвер зэрэг бүх PHY драйверуудын дэмжлэгийг оруулах болно.</para>
 
     <programlisting>device          bce        # Broadcom BCM5706/BCM5708 Gigabit Ethernet
 device          bfe        # Broadcom BCM440x 10/100 Ethernet
 device          bge        # Broadcom BCM570xx Gigabit Ethernet
 device          dc         # DEC/Intel 21143 and various workalikes
 device          fxp        # Intel EtherExpress PRO/100B (82557, 82558)
 device          lge        # Level 1 LXT1001 gigabit ethernet
 device          msk        # Marvell/SysKonnect Yukon II Gigabit Ethernet
 device          nge        # NatSemi DP83820 gigabit ethernet
 device          nve        # nVidia nForce MCP on-board Ethernet Networking
 device          pcn        # AMD Am79C97x PCI 10/100 (precedence over 'lnc')
 device          re         # RealTek 8139C+/8169/8169S/8110S
 device          rl         # RealTek 8129/8139
 device          sf         # Adaptec AIC-6915 (<quote>Starfire</quote>)
 device          sis        # Silicon Integrated Systems SiS 900/SiS 7016
 device          sk         # SysKonnect SK-984x &amp; SK-982x gigabit Ethernet
 device          ste        # Sundance ST201 (D-Link DFE-550TX)
 device          stge       # Sundance/Tamarack TC9021 gigabit Ethernet
 device          ti         # Alteon Networks Tigon I/II gigabit Ethernet
 device          tl         # Texas Instruments ThunderLAN
 device          tx         # SMC EtherPower II (83c170 <quote>EPIC</quote>)
 device          vge        # VIA VT612x gigabit ethernet
 device          vr         # VIA Rhine, Rhine II
 device          wb         # Winbond W89C840F
 device          xl         # 3Com 3c90x (<quote>Boomerang</quote>, <quote>Cyclone</quote>)</programlisting>
 
     <para>MII шугамын хянагчийн кодыг ашигладаг драйверууд.</para>
 
     <programlisting># ISA Ethernet NICs.  pccard NICs included.
 device          cs         # Crystal Semiconductor CS89x0 NIC
 # 'device ed' requires 'device miibus'
 device          ed         # NE[12]000, SMC Ultra, 3c503, DS8390 cards
 device          ex         # Intel EtherExpress Pro/10 and Pro/10+
 device          ep         # Etherlink III based cards
 device          fe         # Fujitsu MB8696x based cards
 device          ie         # EtherExpress 8/16, 3C507, StarLAN 10 etc.
 device          lnc        # NE2100, NE32-VL Lance Ethernet cards
 device          sn         # SMC's 9000 series of Ethernet chips
 device          xe         # Xircom pccard Ethernet
 
 # ISA devices that use the old ISA shims
 #device         le</programlisting>
 
     <para>ISA Ethernet драйверууд.  Аль картууд аль драйвераар дэмжигддэг талаар	дэлгэрэнгүйг 
 	<filename>/usr/src/sys/<replaceable>i386</replaceable>/conf/NOTES</filename>-ээс
 	харна уу.</para>
 
     <programlisting># Wireless NIC cards
 device          wlan            # 802.11 support</programlisting>
 
     <para>802.11-ийн ерөнхий дэмжлэг.  Энэ мөр нь утасгүй сүлжээнд 
 	шаардлагатай.</para>
 
     <programlisting>device          wlan_wep        # 802.11 WEP support
 device          wlan_ccmp       # 802.11 CCMP support
 device          wlan_tkip       # 802.11 TKIP support</programlisting>
 
     <para>802.11 төхөөрөмжүүдэд зориулагдсан криптограф дэмжлэг. 
 	Хэрэв та шифрлэлт болон 802.11i нууцлалын протоколуудыг 
 	ашиглахаар шийдсэн бол эдгээр мөрүүд шаардлагатай.</para>
 
     <programlisting>device          an         # Aironet 4500/4800 802.11 wireless NICs.
 device          ath             # Atheros pci/cardbus NIC's
 device          ath_hal         # Atheros HAL (Hardware Access Layer)
 device          ath_rate_sample # SampleRate tx rate control for ath
 device          awi        # BayStack 660 and others
 device          ral        # Ralink Technology RT2500 wireless NICs.
 device          wi         # WaveLAN/Intersil/Symbol 802.11 wireless NICs.
 #device         wl         # Older non 802.11 Wavelan wireless NIC.</programlisting>
 
     <para>Төрөл бүрийн утасгүй сүлжээний картуудын дэмжлэг.</para>
 
     <programlisting># Pseudo devices
 device   loop          # Network loopback</programlisting>
 
     <para>Энэ нь TCP/IP-д зориулсан өөртөө эргэн холбогдох ерөнхий төхөөрөмж юм.
 	Хэрэв та <hostid>localhost</hostid> (өөрөөр бас <hostid
       	role="ipaddr">127.0.0.1</hostid>) уруу telnet эсвэл FTP хийвэл
 	энэ нь тань уруу энэ төхөөрөмжөөр эргэж ирнэ.Энэ нь 
 	<emphasis>зайлшгүй шаардлагатай</emphasis>.</para>
 
     <programlisting>device   random        # Entropy device</programlisting>
 
     <para>Шифрлэлтийн хувьд аюулгүй дурын тоо үүсгэгч.</para>
 
     <programlisting>device   ether         # Ethernet support</programlisting>
 
     <para>Танд Ethernet карт байгаа тохиолдолд зөвхөн <literal>ether</literal> хэрэгтэй.
 	Энэ нь ерөнхий Ethernet протоколын кодыг агуулдаг.</para>
 
     <programlisting>device   sl            # Kernel SLIP</programlisting>
 
     <para><literal>sl</literal> нь SLIP-ийн дэмжлэг юм. Энэ нь хялбар 
 	суулгаж тохируулдаг, модемоос модем уруу холболт хийхэд илүү зохицсон, илүү
 	чадалтай PPP-ээр	бараг бүхэлдээ солигдсон юм.</para>
 
     <programlisting>device   ppp           # Kernel PPP</programlisting>
 
     <para>Энэ нь дайл-ап холболтын цөм дэх PPP дэмжлэгт зориулагдсан. Мөн 
 	<literal>tun</literal>-ийг ашиглаж илүү уян хатан чанар болон шаардлагаар 
 	залгах зэрэг боломжууд бүхий PPP-ийн хэрэглэгчийн талбарын програм маягаар 
 	хийгдсэн хувилбар ч бас байдаг.</para>
 
     <programlisting>device   tun           # Packet tunnel.</programlisting>
 
     <para>Энэ хэрэглэгчийн талбарын PPP програм хангамжид ашиглагддаг.
       Дэлгэрэнгүй мэдээллийг энэ номын <link linkend="userppp">PPP</link>
 	хэсгээс үзнэ үү.</para>
 
     <programlisting><anchor id="kernelconfig-ptys">
 device   pty           # Pseudo-ttys (telnet etc)</programlisting>
 
     <para>Энэ нь <quote>псевдо-терминал</quote> эсвэл жинхэнэ биш (simulated) нэвтрэх порт юм.
 	Энэ нь ирж байгаа <command>telnet</command> болон
       	<command>rlogin</command> сессүүд, <application>xterm</application>, 
 	болон <application>Emacs</application> зэрэг бусад програмуудад 
 	ашиглагддаг.</para>
 
     <programlisting>device   md            # Memory <quote>disks</quote></programlisting>
 
     <para>Санах ойн диск псевдо-төхөөрөмжүүд.</para>
 
     <programlisting>device   gif           # IPv6 and IPv4 tunneling</programlisting>
 
     <para>Энэ нь IPv4 дээгүүрх IPv6,  IPv6 дээгүүрх IPv4,
       	IPv4 дээгүүрх IPv4, болон IPv6 дээгүүрх IPv6 хоолойнуудыг хийдэг.
 	<literal>gif</literal> төхөөрөмж нь <quote>авто-клон</quote>
 	хийх чадвартай бөгөөд төхөөрөмжийн цэгүүдийг хэрэгцээгээрээ үүсгэдэг.</para>
 
     <programlisting>device   faith         # IPv6-to-IPv4 relaying (translation)</programlisting>
 
     <para>Энэ псевдо-төхөөрөмж нь түүн уруу илгээсэн пакетуудыг барьж аваад
 	IPv4/IPv6 хувиргагч дэмон уруу замыг өөрчлөн явуулдаг.</para>
 
     <programlisting># The `bpf' device enables the Berkeley Packet Filter.
 # Be aware of the administrative consequences of enabling this!
 # Note that 'bpf' is required for DHCP.
 device   bpf           # Berkeley packet filter</programlisting>
 
     <para>Энэ нь Беркли Пакет Шүүгч юм. Энэ псевдо-төхөөрөмж нь 
 	цацаж байгаа сүлжээн (өөрөөр хэлбэл Ethernet) дэх бүх пакетуудыг барьж авдаг, 
 	бүгдийг сонсох горимд сүлжээний интерфэйсүүдийг шилжүүлэх боломж олгодог. 
 	Эдгээр пакетуудыг дискэнд хадгалах болон эсвэл  &man.tcpdump.1; програмаар 
 	шалгаж болно.</para>
 
     <note>
       <para>Анхдагч чиглүүлэгчийн (гарц) болон бусад IP хаягийг 
 	&man.dhclient.8; олж авахад &man.bpf.4; төхөөрөмжийг бас ашигладаг.
 	Хэрэв та DHCP ашиглаж байгаа бол үүнийг тайлбар болголгүй орхиорой.</para>
     </note>
 
     <programlisting># USB support
 device          uhci          # UHCI PCI-&gt;USB interface
 device          ohci          # OHCI PCI-&gt;USB interface
 device          ehci          # EHCI PCI-&gt;USB interface (USB 2.0)
 device          usb           # USB Bus (required)
 #device         udbp          # USB Double Bulk Pipe devices
 device          ugen          # Generic
 device          uhid          # <quote>Human Interface Devices</quote>
 device          ukbd          # Keyboard
 device          ulpt          # Printer
 device          umass         # Disks/Mass storage - Requires scbus and da
 device          ums           # Mouse
 device          ural          # Ralink Technology RT2500USB wireless NICs
 device          urio          # Diamond Rio 500 MP3 player
 device          uscanner      # Scanners
 # USB Ethernet, requires mii
 device          aue           # ADMtek USB Ethernet
 device          axe           # ASIX Electronics USB Ethernet
 device          cdce          # Generic USB over Ethernet
 device          cue           # CATC USB Ethernet
 device          kue           # Kawasaki LSI USB Ethernet
 device          rue           # RealTek RTL8150 USB Ethernet</programlisting>
 
     <para>Төрөл бүрийн USB төхөөрөмжүүдийн дэмжлэг.</para>
 
     <programlisting># FireWire support
 device          firewire      # FireWire bus code
 device          sbp           # SCSI over FireWire (Requires scbus and da)
 device          fwe           # Ethernet over FireWire (non-standard!)</programlisting>
 
     <para>Төрөл бүрийн Firewire төхөөрөмжүүдийн дэмжлэг.</para>
 
     <para>&os;-ийн дэмждэг нэмэлт төхөөрөмжүүдийн талаар дэлгэрэнгүй мэдээллийг
 	<filename>/usr/src/sys/<replaceable>i386</replaceable>/conf/NOTES</filename>
 	файлаас үзнэ үү.</para>
 
       <sect2>
         <title>Том санах ойн тохируулгууд (<acronym>PAE</acronym>)</title>
 	<indexterm>
 	  <primary>Физик хаягийн өргөтгөлүүд
 	    (<acronym>PAE</acronym>)</primary>
 	  <secondary>том санах ой</secondary>
 	</indexterm>
 
 	<para>Том санах ой бүхий машинууд Хэрэглэгч+Цөмийн Виртуал хаягийн зайн
 	(<acronym>KVA</acronym>) 4 гигабайт хязгаараас их уруу хандах 
 	шаардлагатай байдаг. Энэ хязгаараас болоод Интел &pentium; Pro болон 
 	сүүлийн үеийн CPU-үүдэд 36 битийн физик хаягийн зайд хандах дэмжлэгийг нэмсэн.</para>
 	
 	<para>&intel; &pentium; Pro болон сүүлийн үеийн CPU-үүдийн 
 	Физик Хаягийн Өргөтгөл (<acronym>PAE</acronym>) боломж нь 64 гигабайт хүртэлх
 	санах ойн тохиргоог зөвшөөрдөг. &os; нь энэхүү боломжийг &os;-ийн
 	одоо байгаа бүх гаргасан хувилбаруудын цөмийн тохиргооны
 	<option>PAE</option> тохируулгаар дэмждэг. Интелийн санах ойн
 	архитектурын хязгаараас болж 4 гигабайтаас дээш болон доош санах
 	ойн ялгаа байхгүй. 4 гигабайтаас дээшхи санах ой нь ашиглаж болох
 	санах ойн санд нэмэгддэг.</para>
 
 	<para><acronym>PAE</acronym> дэмжлэгийг цөмд нээхдээ
 	цөмийн тохиргооны файлд дараах мөрийг нэмнэ:</para>
 	
 	<programlisting>options		    PAE</programlisting>
 
 	<note>
 	  <para>&os; дэх <acronym>PAE</acronym> дэмжлэг зөвхөн
 		&intel; IA-32 процессоруудад байдаг. Мөн &os; дэх 
 		<acronym>PAE</acronym> дэмжлэг нь өргөн шалгагдаагүй бөгөөд 
 		&os;-ийн бусад тогтвортой боломжуудтай харьцуулахад бета чанарынхад
 		тооцогддог.</para>
 	</note>
 
 	<para>&os; дэх <acronym>PAE</acronym> дэмжлэг нь цөөн хэдэн хязгааруудтай:</para>
 	
 	<itemizedlist>
 	  <listitem>
 	    <para>VM зайн 4 гигабайтаас илүүд процесс хандаж чадахгүй.</para>
 	  </listitem>
 
 	  <listitem>
 	    <para>Модул болон цөмийн бүтээх ажлын хүрээний ялгаатай байдлаас болж
 		<acronym>KLD</acronym> модулиудыг <acronym>PAE</acronym>
 		идэвхжүүлсэн цөмд ачаалж болохгүй.</para>
 	  </listitem>
 
 	  <listitem>
 	    <para>&man.bus.dma.9; интерфэйс ашигладаггүй төхөөрөмжийн драйверууд
 		<acronym>PAE</acronym>-г идэвхжүүлсэн цөм дээр өгөгдлийн эвдрэлийг
 		үүсгэх бөгөөд ашиглахыг зөвлөдөггүй юм. Ийм учраас <acronym>PAE</acronym>-г
 		идэвхжүүлсэн цөм дээр ажилладаггүй бүх драйверуудыг оруулаагүй
 		<filename>PAE</filename> цөмийн тохиргооны файл  &os;-д байдаг.</para>
 	  </listitem>
 
 	  <listitem>
 	    <para>Зарим нэг тохируулгууд санах ойн эх үүсвэрийн хэрэглээг физик санах ойн
 		хэмжээгээр тодорхойлдог. Эдгээр тохируулгууд нь <acronym>PAE</acronym>
 		системийн их санах ойгоос болж хэрэгцээгүй илүү санах ойг гаргадаг.
 		Тийм нэг жишээнүүдийн нэг нь sysctl-ийн <option>kern.maxvnodes</option>
 		тохируулга бөгөөд энэ нь цөм дэх хамгийн их байж болох vnode-уудын тоог хянадаг.
 		Энэ болон бусад тохируулгуудын утгыг боломжийн утгаар тааруулахыг зөвлөж байна.</para>
 	  </listitem>
 
 	  <listitem>
 	    <para>Магадгүй цөмийн виртуал хаягийн (<acronym>KVA</acronym>) зайг ихэсгэх
 		эсвэл <acronym>KVA</acronym>-ийн шавхалтад хүргэхгүйн тулд байнга их ашиглагддаг
 		(дээр дурдсаныг харна уу) цөмийн эх үүсвэрийн хэмжээг багасгах шаардлагатай 
 		байж болох юм. <option>KVA_PAGES</option> цөмийн тохируулга нь 
 		<acronym>KVA</acronym> зайг ихэсгэхэд ашиглагдаж болно.</para>
 	  </listitem>
 	</itemizedlist>
 
 	<para>Ажиллагаа болон тогтвортой байдлыг хангах үүднээс &man.tuning.7; гарын
 	авлагатай танилцахыг зөвлөж байна. &man.pae.4; гарын авлага нь 
 	&os;-ийн <acronym>PAE</acronym> дэмжлэгийн тухай хамгийн сүүлийн 
 	үеийн мэдээллийг агуулдаг.</para>
     </sect2>
   </sect1>
 
   <sect1 id="kernelconfig-trouble">
     <title>Хэрэв ямар нэг юм буруутвал</title>
 
     <para>Өөрчлөн тохируулсан цөмийг бүтээж байх үед 4 төрлийн асуудал гарч
 	болзошгүй байдаг.  Тэдгээр нь:</para>
 
     <variablelist>
       <varlistentry>
 	<term><command>config</command> амжилтгүй болох:</term>
 
 	<listitem>
 	  <para>Хэрэв таныг цөмийн тайлбарыг &man.config.8;-т өгөхөд тушаал 
 		амжилтгүй болбол та хаа нэгтээ энгийн алдаа хийсэн болов уу.
 		Аз болоход &man.config.8; асуудалтай байгаа мөрийн дугаарыг 
 		хэвлэх учир та алдаатай мөрийг хурдан олох болно. Жишээ нь,
 		хэрэв та доор дурдсаныг харвал:</para>
 
 	  <screen>config: line 17: syntax error</screen>
 
 	  <para>Түлхүүр үг зөв бичигдсэн эсэхийг <filename>GENERIC</filename>
 		цөм болон бусад баримтаас харьцуулан шалгаж үзээрэй.</para>
 	</listitem>
       </varlistentry>
 
       <varlistentry>
 	<term><command>make</command> амжилтгүй болох:</term>
 
 	<listitem>
 	  <para>Хэрэв <command>make</command> тушаал амжилтгүй болбол
 		энэ ихэвчлэн цөмийн тайлбар дахь &man.config.8;-ийн олж 
 		чадахааргүй тийм ч ноцтой бус алдааг дохиолдог. Дахин хэлэхэд,
 		өөрийн тохиргоог нягтлаарай, тэгээд хэрэв та асуудлыг шийдэж чадахгүй 
 		бол &a.questions; уруу өөрийн цөмийн тохиргоотой цахим захидал 
 		илгээгээрэй, ингэхэд хурдан шинжилгээ хийгдэх болно.</para>
 	</listitem>
       </varlistentry>
 
       <varlistentry>
 	<term>Цөм ачаалахгүй байх:<anchor
 	  id="kernelconfig-noboot"></term>
 
 	<listitem>
 	  <para>Хэрэв таны шинэ цөм ачаалахгүй бол эсвэл таны төхөөрөмжүүдийг танихгүй
 		байгаа бол бүү цочирд! Аз болоход &os; нийцгүй цөмүүдээс сэргэхэд
 		зориулсан маш сайн механизмтай байдаг. Ердөө л &os;-ийн ачаалагчаас 
 		ачаалах цөмөө сонгоно. Системийн ачаалах меню гарч ирэх үед та үүнд
 		хандах боломжтой болно. <quote>Escape to a loader prompt</quote> 
 		тохируулга 6-ын тоог сонго. Тушаал хүлээх мөрөн дээр <command>unload kernel</command>
 		гэж бичээд <command>boot /boot/<replaceable>kernel.old</replaceable>/kernel</command>
 		эсвэл зөв ачаалах өөр бусад цөмийн файлын нэрийг бичээрэй. Цөмийг дахин
 		тохируулах явцдаа ажилладаг цөмийг гарын дор хадгалж байх нь үргэлж
 		ухаалаг санаа байдаг.</para>
 
 	  <para>Сайн цөмийг ачаалсныхаа дараа та өөрийн тохиргооны файлаа дахин шалгаж
 		цөмөө дахин бүтээхээр оролдоорой. Нэг тус дэм болох эх үүсвэр бол
 		бусад зүйлсээс гадна амжилттай ачаалалт бүр дэх цөмийн бүх мэдээллүүдийн 
 		бичлэгийг хийдэг <filename>/var/log/messages</filename> файл юм.
 		Мөн &man.dmesg.8; тушаал нь сүүлийн ачаалалт дахь цөмийн мэдээллүүдийг
 		хэвлэдэг.</para>
 
 	  <note>
 	    <para>Хэрэв та цөмийг бүтээхэд асуудалтай байгаа бол 
 		<filename>GENERIC</filename> болон өөр бусад ажилладаг
 		цөмийг дараагийн бүтээх явцад устгагдахааргүй өөр нэртэйгээр 
 		гарын дор хадгалж байгаарай. Та <filename>kernel.old</filename>
 		-д найдаж болохгүй, учир нь шинэ цөмийг суулгах явцад
 		<filename>kernel.old</filename> нь хамгийн сүүлд 
 		суулгагдсан бөгөөд магадгүй ажиллагаагүй тийм цөмөөр дарагдан
 		бичигддэг. Ажилладаг цөмийг зөв <filename class="directory">/boot/kernel</filename>
 		байр уруу аль болох хурдан шилжүүлээрэй, эсвэл &man.ps.1; зэрэг
 		тушаалууд зөв ажиллахгүй байж магадгүй юм. Ингэхийн тулд
 		сайн цөм байгаа сангийн нэрийг өөрчлөөрэй:</para>
 
 	    <screen>&prompt.root; <userinput>mv /boot/kernel <replaceable>/boot/kernel.bad</replaceable></userinput>
 &prompt.root; <userinput>mv /boot/<replaceable>kernel.good</replaceable> /boot/kernel</userinput></screen>
 
 	  </note>
 	</listitem>
       </varlistentry>
 
       <varlistentry>
 	<term>Цөм ажиллах боловч &man.ps.1; ажиллахгүй болох:</term>
 
 	<listitem>
 	  <para>Хэрэв та системийн хэрэгслүүд бүтээсэн хувилбараас өөр цөмийн хувилбарыг 
 		суулгасан бол, жишээ нь -RELEASE дээр -CURRENT цөм бүтээсэн бол 
 		системийн төлвийн тушаалууд болох &man.ps.1; болон &man.vmstat.8;
 		зэрэг нь ажиллахаа больно. Та өөрийн цөмтэйгөө адил хувилбарын эх модтой
 		бүтээгдсэн <link linkend="makeworld">ертөнцийг дахин хөрвүүлж суулгах</link>
 		хэрэгтэй. Энэ нь нэг шалтгаан бөгөөд ерөнхийдөө үйлдлийн системийн бусад 
 		зүйлсээс өөр хувилбарын цөмийг ашиглах нь тийм ч сайн санаа биш юм.</para>
 	</listitem>
       </varlistentry>
     </variablelist>
   </sect1>
 </chapter>
 
 <!-- 
      Local Variables:
      mode: sgml
      sgml-declaration: "../chapter.decl"
      sgml-indent-data: t
      sgml-omittag: nil
      sgml-always-quote-attributes: t
      sgml-parent-document: ("../book.sgml" "part" "chapter")
      End:
 -->
diff --git a/mn_MN.UTF-8/books/handbook/mirrors/chapter.sgml b/mn_MN.UTF-8/books/handbook/mirrors/chapter.sgml
index 3d034a0bf5..137541ee9c 100644
--- a/mn_MN.UTF-8/books/handbook/mirrors/chapter.sgml
+++ b/mn_MN.UTF-8/books/handbook/mirrors/chapter.sgml
@@ -1,3068 +1,3077 @@
 <!--
      The FreeBSD Mongolian Documentation Project
 
-     Original revision 1.451
+     Original revision 1.452
 
      $FreeBSD$
 -->
 
 <appendix id="mirrors">
   <title>FreeBSD-г олж авах нь</title>
 
   <sect1 id="mirrors-cdrom">
     <title>CDROM болон DVD Нийтлэгчид</title>
 
     <sect2>
       <title>Жижиглэнгийн хайрцагласан бүтээгдэхүүнүүд</title>
 
       <para>FreeBSD нь хайрцагласан бүтээгдэхүүн хэлбэрээр (FreeBSD CD-үүд,
 	нэмэлт програм хангамж, болон хэвлэсэн баримт) хэд хэдэн жижиглэн 
 	худалдаалагчдаас гардаг:</para>
 
       <itemizedlist>
 	<listitem>
 	  <address>
 	    <otheraddr>CompUSA</otheraddr>
 	    WWW: <otheraddr><ulink url="http://www.compusa.com/"></ulink></otheraddr>
 	  </address>
 	</listitem>
 
 	<listitem>
 	  <address>
 	    <otheraddr>Frys Electronics</otheraddr>
 	    WWW: <otheraddr><ulink url="http://www.frys.com/"></ulink></otheraddr>
 	  </address>
 	</listitem>
       </itemizedlist>
     </sect2>
 
     <sect2>
       <title>CD болон DVD цуглуулгууд</title>
 
       <para>FreeBSD CD болон DVD цуглуулгуудыг олон жижиглэн худалдаалагчдаас 
 	шууд худалдан авах боломжтой байдаг:</para>
 
     <itemizedlist>
       <listitem>
         <address>
 	  <otheraddr>BSD Mall by Daemon News</otheraddr>
 	  <street>PO Box 161</street>
 	  <city>Nauvoo</city>, <state>IL</state> <postcode>62354</postcode>
 	  <country>USA</country>
 	  Утас: <phone>+1 866 273-6255</phone>
 	  Факс: <fax>+1 217 453-9956</fax>
 	  Email: <email>sales@bsdmall.com</email>
 	  WWW: <otheraddr><ulink url="http://www.bsdmall.com/"></ulink></otheraddr>
         </address>
       </listitem>
 
       <listitem>
         <address>
 	  <otheraddr>FreeBSD Mall, Inc.</otheraddr>
 	  <street>3623 Sanford Street</street>
 	  <city>Concord</city>, <state>CA</state>  <postcode>94520-1405</postcode>
 	  <country>USA</country>
 	  Утас: <phone>+1 925 240-6652</phone>
 	  Факс: <fax>+1 925 674-0821</fax>
 	  Email: <email>info@freebsdmall.com</email>
 	  WWW: <otheraddr><ulink url="http://www.freebsdmall.com/"></ulink></otheraddr>
         </address>
       </listitem>
 
       <listitem>
 	<address>
 	  <otheraddr>Dr. Hinner EDV</otheraddr>
 	  <street>St. Augustinus-Str. 10</street>
 	  <postcode>D-81825</postcode> <city>M&uuml;nchen</city>
 	  <country>Germany</country>
 	  Утас: <phone>(089) 428 419</phone>
 	  WWW: <otheraddr><ulink url="http://www.hinner.de/linux/freebsd.html"></ulink></otheraddr>
         </address>
       </listitem>
 
       <listitem>
 	<address>
 	  <otheraddr>Ikarios</otheraddr>
 	  <street>22-24 rue Voltaire</street>
 	  <postcode>92000</postcode> <city>Nanterre</city>
 	  <country>France</country>
 	  WWW: <otheraddr><ulink url="http://ikarios.com/form/#freebsd"></ulink></otheraddr>
         </address>
       </listitem>
 
       <listitem>
 	<address>
 	  <otheraddr>JMC Software</otheraddr>
 	  <country>Ireland</country>
 	  Утас: <phone>353 1 6291282</phone>
 	  WWW: <otheraddr><ulink url="http://www.thelinuxmall.com"></ulink></otheraddr>
 	</address>
       </listitem>
 
       <listitem>
 	<address>
 	  <otheraddr>The Linux Emporium</otheraddr>
 	  <street>Hilliard House, Lester Way</street>
 	  <city>Wallingford</city>
 	  <postcode>OX10 9TA</postcode>
 	  <country>United Kingdom</country>
 	  Утас: <phone>+44 1491 837010</phone>
 	  Факс: <fax>+44 1491 837016</fax>
 	  WWW: <otheraddr><ulink url="http://www.linuxemporium.co.uk/products/bsd/"></ulink></otheraddr>
         </address>
       </listitem>
 
       <listitem>
 	<address>
 	  <otheraddr>Linux+ DVD Magazine</otheraddr>
 	  <street>Lewartowskiego 6</street>
 	  <city>Warsaw</city>
 	  <postcode>00-190</postcode>
 	  <country>Poland</country>
 	  Утас: <phone>+48 22 860 18 18</phone>
 	  Email: <email>editors@lpmagazine.org</email>
 	  WWW: <otheraddr><ulink url="http://www.lpmagazine.org/"></ulink></otheraddr>
 	</address>
       </listitem>
 
       <listitem>
 	<address>
 	  <otheraddr>Linux System Labs Australia</otheraddr>
 	  <street>21 Ray Drive</street>
 	  <city>Balwyn North</city>
 	  <postcode>VIC - 3104</postcode>
 	  <country>Australia</country>
 	  Утас: <phone>+61 3 9857 5918</phone>
 	  Факс: <fax>+61 3 9857 8974</fax>
 	  WWW: <otheraddr><ulink url="http://www.lsl.com.au"></ulink></otheraddr>
         </address>
       </listitem>
 
       <listitem>
 	<address>
 	  <otheraddr>LinuxCenter.Ru</otheraddr>
 	  <street>Galernaya Street, 55</street>
 	  <city>Saint-Petersburg</city>
 	  <postcode>190000</postcode>
 	  <country>Russia</country>
 	  Утас: <phone>+7-812-3125208</phone>
 	  Email: <email>info@linuxcenter.ru</email>
 	  WWW: <otheraddr><ulink url="http://linuxcenter.ru/shop/freebsd"></ulink></otheraddr>
 	</address>
       </listitem>
 
     </itemizedlist>
     </sect2>
 
     <sect2>
       <title>Түгээгчид</title>
 
       <para>Хэрэв та дахин худалдагч бөгөөд FreeBSD CDROM бүтээгдэхүүнүүдийг тараахыг хүсэж 
 	байгаа бол түгээгч буюу дистрибьюторт хандана уу:</para>
 
       <itemizedlist>
 	<listitem>
 	  <address>
 	    <otheraddr>Cylogistics</otheraddr>
 	    <street>809B Cuesta Dr., #2149</street>
 	    <city>Mountain View</city>, <state>CA</state> <postcode>94040</postcode>
 	    <country>USA</country>
 	    Утас: <phone>+1 650 694-4949</phone>
 	    Факс: <fax>+1 650 694-4953</fax>
 	    Email: <email>sales@cylogistics.com</email>
 	    WWW: <otheraddr><ulink url="http://www.cylogistics.com/"></ulink></otheraddr>
 	  </address>
 	</listitem>
 
         <listitem>
 	  <address>
 	    <otheraddr>Ingram Micro</otheraddr>
 	    <street>1600 E. St. Andrew Place</street>
 	    <city>Santa Ana</city>, <state>CA</state>  <postcode>92705-4926</postcode>
 	    <country>USA</country>
 	    Утас: <phone>1 (800) 456-8000</phone>
 	    WWW: <otheraddr><ulink url="http://www.ingrammicro.com/"></ulink></otheraddr>
           </address>
         </listitem>
 
 	<listitem>
 	  <address>
 	    <otheraddr>Kudzu, LLC</otheraddr>
 	    <street>7375 Washington Ave. S.</street>
 	    <city>Edina</city>, <state>MN</state> <postcode>55439</postcode>
 	    <country>USA</country>
 	    Утас: <phone>+1 952 947-0822</phone>
 	    Факс: <fax>+1 952 947-0876</fax>
 	    Email: <email>sales@kudzuenterprises.com</email>
 	  </address>
 	</listitem>
 
 	<listitem>
 	  <address>
 	    <otheraddr>LinuxCenter.Ru</otheraddr>
 	    <street>Galernaya Street, 55</street>
 	    <city>Saint-Petersburg</city>
 	    <postcode>190000</postcode>
 	    <country>Russia</country>
 	    Утас: <phone>+7-812-3125208</phone>
 	    Email: <email>info@linuxcenter.ru</email>
 	    WWW: <otheraddr><ulink url="http://linuxcenter.ru/freebsd"></ulink></otheraddr>
 	  </address>
 	</listitem>
 
 	<listitem>
 	  <address>
 	    <otheraddr>Navarre Corp</otheraddr>
 	    <street>7400 49th Ave South</street>
 	    <city>New Hope</city>, <state>MN</state> <postcode>55428</postcode>
 	    <country>USA</country>
 	    Утас: <phone>+1 763 535-8333</phone>
 	    Факс: <fax>+1 763 535-0341</fax>
 	    WWW: <otheraddr><ulink url="http://www.navarre.com/"></ulink></otheraddr>
 	  </address>
 	</listitem>
       </itemizedlist>
     </sect2>
   </sect1>
 
   <sect1 id="mirrors-ftp">
     <title>FTP сайтууд</title>
 
     <para>FreeBSD-д зориулсан абан ёсны эхүүдийг дэлхий даяар байрласан толин тусгал сайтуудаас
 	авч болно. <ulink url="ftp://ftp.FreeBSD.org/pub/FreeBSD/"></ulink> 
 	сайт нь сайн холбогдсон бөгөөд маш олон тооны холболтуудыг зөвшөөрдөг. Гэхдээ та 
 	<quote>илүү ойр</quote> толин тусгал сайтыг хайж олсон нь дээр биз ээ (ялангуяа хэрэв 
 	та ямар нэгэн толин тусгал маягийн сайт тохируулж ажиллуулахыг хүсвэл).</para>
 
     <para><ulink
 	url="http://mirrorlist.FreeBSD.org/">FreeBSD толин тусгал сайтуудын 
 	мэдээллийн бааз</ulink> нь Гарын авлага дахь толин тусгалын жагсаалтаас 
 	илүү зөв байдаг. Учир нь энэ нь хостуудын статик жагсаалтад тулгуурлалгүй өөрийн мэдээллээ 
 	DNS серверээс авдаг юм.</para>
 
     <para>Мөн FreeBSD нь дараах толин тусгал сайтууд дахь нэргүй FTP-ээс авч болохоор байдаг. 
 	Хэрэв та нэргүй FTP-ээс FreeBSD-г авахыг сонговол өөртөө аль болох ойр сайтыг ашиглаад 
 	үзээрэй. <quote>Primary Mirror Sites</quote> буюу үндсэн толин тусгал 
 	сайтууд дахь толин тусгал сайтууд нь бүхэл FreeBSD архивыг (архитектур 
 	болгонд зориулсан одоо байгаа бүх хувилбарууд) ихэвчлэн агуулдаг боловч 
 	танай улс юм уу эсвэл бүсэд байрлаж байгаа сайтаас татаж авахад танд илүү хурдан 
 	байх болов уу.  Бүсийн сайтууд нь хамгийн түгээмэл архитектуруудад зориулсан 
 	хамгийн сүүлийн үеийн хувилбаруудыг агуулдаг боловч FreeBSD-ийн бүх архивыг 
 	агуулаагүй байж болох юм. Бүх сайтууд нь нэргүй FTP-ээр хандах боломжийг 
 	олгодог. Зарим сайтууд нь бас бусад аргуудаар хандах боломжийг олгодог. 
 	Сайт болгоны хувьд хандах аргууд нь хостын нэрийн дараа хаалтанд өгөгдсөн 
 	байгаа болно.</para>
 
     &chap.mirrors.ftp.inc;
   </sect1>
 
     <sect1 id="anoncvs">
       <title>Нэргүй CVS</title>
 
       <sect2>
 	<title><anchor id="anoncvs-intro">Танилцуулга</title>
 
 	<indexterm>
 	  <primary>CVS</primary>
 	  <secondary>нэргүй</secondary>
 	</indexterm>
 
 	<para>Нэргүй CVS (эсвэл өөрөөр <emphasis>anoncvs</emphasis> гэгддэг) 
 	нь алсын CVS архивтай синхрончлол хийгдэхэд зориулагдсан FreeBSD-тэй 
 	цуг багцлагдсан CVS хэрэгслүүдийн үзүүлдэг боломж юм. Мөн  
 	FreeBSD-ийн хэрэглэгчдэд ямар нэгэн зөвшөөрлүүдгүйгээр зөвхөн унших эрхтэй 
 	CVS үйлдлүүдийг FreeBSD төслийн албан ёсны anoncvs серверүүдийн аль нэг дээр 
 	хийх боломжийг олгодог. Ашиглахын тулд <envar>CVSROOT</envar> 
 	орчны хувьсагчийг тохирох anoncvs сервер руу зааж <command>cvs login</command> 
 	тушаалд бүгдийн мэддэг <quote>anoncvs</quote> нууц үгийг өгч 
 	дараа нь &man.cvs.1; тушаал ашиглан локал архивт хандаж байгаа шигээр 
 	хандана.</para>
 
 	<note>
 	  <para><command>cvs login</command> тушаал нь CVS серверт
 		өөрийгээ таниулан нэвтрэхэд хэрэглэгдсэн нууц үгсийг 
 		таны <envar>HOME</envar> санд <filename>.cvspass</filename> 
 		файлд хадгалдаг.Хэрэв энэ файл байхгүй бол  
 		таныг <command>cvs login</command> тушаалыг эхний удаа 
 		ашиглахаар оролдоход алдаа гарч болох юм. Ердөө л 
 		хоосон <filename>.cvspass</filename> файл үүсгээд нэвтрэхийг 
 		оролдоорой.</para>
 	</note>
 
 	<para><link
 	  linkend="cvsup">CVSup</link> болон <emphasis>anoncvs</emphasis> 
 		үйлчилгээнүүд нь хоюул үндсэндээ адил үүргийг гүйцэтгэдэг гэж бас хэлж 
 		болох боловч синхрончлол хийх аргуудын хэрэглэгчийн сонголтод 
 		нөлөөлж болох төрөл бүрийн сул болон давуу талуудтай байдаг. Товчхондоо 
 		<application>CVSup</application> нь өөрийн сүлжээний эх үүсвэрүүдийн 
 		хэрэглээндээ илүү үр ашигтай бөгөөд техникийн хувьд хамгийн 
 		ухаалаг нь  боловч ажиллагаа ихтэй байдаг. <application>CVSup</application>-г 
 		ашиглахын тулд эхүүдийг авч эхлэхээсээ өмнө тусгай клиентийг эхлээд суулгаж тохируулсан 
 		байх ёстой бөгөөд зөвхөн дараа нь нэлээн том хэмжээтэй хэсгүүдээр 
 		<application>CVSup</application> нь <emphasis>цуглуулгуудыг</emphasis> 
 		дууддаг.</para>
 
 	<para>Харин <application>Anoncvs</application>-г 
 	нэг файлаас авахуулаад тусгай програм (<command>ls</command> эсвэл 
 	<command>grep</command> гэх зэрэг) хүртэлх бүгдийг CVS модулийн нэрээр нь 
 	шалгахад ашиглаж болно. Мэдээж <application>anoncvs</application> 
 	нь CVS архив дээрх зөвхөн уншигдах үйлдлүүдэд бас сайн болохоор 
 	хэрэв та FreeBSD төслийн хэсгүүдтэй хуваалцсан нэг архив дахь локал 
 	хөгжүүлэлтийг дэмжих зорилготой байгаа бол <application>CVSup</application> нь 
 	таны цорын ганц сонголт байх юм.</para>
       </sect2>
 
       <sect2>
 	<title><anchor id="anoncvs-usage">Нэргүй CVS-г ашиглах нь</title>
 
 	<para>Ердөө л <envar>CVSROOT</envar> орчны хувьсагчийг FreeBSD төслийн 
 	<emphasis>anoncvs</emphasis> серверүүдийн аль нэг уруу зааснаар 
 	&man.cvs.1;-ийг нэргүй CVS архив ашиглахаар тохируулах юм. 
 	Биднийг энэ баримтыг бичиж байх үед дараах серверүүд байгааг дурдав:</para>
 
 	<itemizedlist>
 	  <listitem>
 	    <para><emphasis>Франц</emphasis>:
 	      :pserver:anoncvs@anoncvs.fr.FreeBSD.org:/home/ncvs
 	      (pserver (нууц үг <quote>anoncvs</quote>), ssh (нууц үггүй))
 	    </para>
 	  </listitem>
 	  <listitem>
 	    <para><emphasis>Япон</emphasis>:
 	      :pserver:anoncvs@anoncvs.jp.FreeBSD.org:/home/ncvs
 	      (<command>cvs login</command> тушаалыг ашиглаж асуух үед нь 
 	      <quote>anoncvs</quote> нууц үгийг оруулна.)</para>
 	  </listitem>
 	  <listitem>
 	    <para><emphasis>Тайвань</emphasis>:
 	      :pserver:anoncvs@anoncvs.tw.FreeBSD.org:/home/ncvs
 	      (pserver (<command>cvs login</command> тушаалыг ашиглаж асуух үед нь дурын нууц үг оруулна), ssh (нууц үггүй))</para>
 
 		<programlisting>SSH2 HostKey: 1024 e8:3b:29:7b:ca:9f:ac:e9:45:cb:c8:17:ae:9b:eb:55 /etc/ssh/ssh_host_dsa_key.pub</programlisting>
 
 	  </listitem>
 	  <listitem>
 	    <para><emphasis>АНУ</emphasis>:
 	      freebsdanoncvs@anoncvs.FreeBSD.org:/home/ncvs
 	      (зөвхөн ssh - нууц үггүй)</para>
 
 	    <programlisting>SSH HostKey: 1024 a1:e7:46:de:fb:56:ef:05:bc:73:aa:91:09:da:f7:f4 root@sanmateo.ecn.purdue.edu
 SSH2 HostKey: 1024 52:02:38:1a:2f:a8:71:d3:f5:83:93:8d:aa:00:6f:65 ssh_host_dsa_key.pub</programlisting>
 
 	  </listitem>
 	  <listitem>
 	    <para><emphasis>АНУ</emphasis>:
 	      anoncvs@anoncvs1.FreeBSD.org:/home/ncvs (зөвхөн ssh2 - нууц үггүй)</para>
 
 	    <programlisting>SSH2 HostKey: 2048 53:1f:15:a3:72:5c:43:f6:44:0e:6a:e9:bb:f8:01:62 /etc/ssh/ssh_host_dsa_key.pub</programlisting>
 
 	  </listitem>
 	</itemizedlist>
 
 	<para>CVS нь FreeBSD-ийн хэзээ нэгэн цагт байсан (эсвэл зарим тохиолдолд ирээдүйд байх) 
 	эхүүдийн бараг л дурын хувилбарыг <quote>check out</quote> буюу шалгаж авах 
 	боломжийг олгодог болохоор та &man.cvs.1;-ийн залруулалт (<option>-r</option>) 
 	туг болон түүнд зориулагдсан зарим зөвшөөрөгдөх ямар утгууд FreeBSD төслийн архивт байдгийг 
 	мэддэг байх хэрэгтэй.</para>
 
 	<para>Залруулалтын хаягууд болон салбарын хаягууд гэсэн хоёр төрлийн хаяг байдаг.
 	Залруулалтын хаяг нь тухайн залруулалтыг заадаг. Үүний утга нь өдрөөс өдөрт 
 	ижил хэвээр байна. Нөгөө талаас салбарын хаяг нь ямар ч үед хөгжүүлэлтийн өгөгдсөн шугам дахь 
 	хамгийн сүүлийн залруулалтыг заадаг. Салбарын хаяг нь тухайн нэг залруулалтыг 
 	заадаггүй болохоор үүний маргаашийн утга нь өнөөдрийнхөөс өөр байж болох юм.</para>
 
 	<para><xref linkend="cvs-tags"> нь хэрэглэгчдийн сонирхож болох 
 	залруулалтуудын хаягуудыг агуулдаг. Дахин хэлэхэд портын цуглуулга нь 
 	хөгжүүлэлтийн олон салбаргүй учир эдгээрийн аль нь ч портын цуглуулгын хувьд зөв биш 
 	юм.</para>
 
 	<para>Та салбарын хаягийг заах юм бол тэр хөгжүүлэлтийн шугам дахь 
 	файлуудын сүүлийн хувилбаруудыг хүлээн авах болно. Хэрэв та ямар нэг өнгөрсөн 
 	хувилбарыг хүлээн авахыг хүсэж байгаа бол <option>-D date</option> 
 	тугаар огноог заан тэгж хийж болно. Илүү дэлгэрэнгүйг &man.cvs.1;
 	гарын авлагын хуудаснаас үзнэ үү.</para>
       </sect2>
 
       <sect2>
 	<title>Жишээнүүд</title>
 
 	<para>Ямар нэг юм хийхээсээ өмнө &man.cvs.1;-ийн гарын авлагын хуудсыг 
 	нэг бүрчлэн уншихыг зөвлөдөг хэдий ч нэргүй CVS-ийг хэрхэн ашиглахыг харуулж 
 	байгаа зарим жишээнүүдийг энд үзүүлэв:</para>
 
 	<example>
 	  <title>-CURRENT-с ямар нэгэн зүйл шалгаж авах нь (&man.ls.1;):</title>
 
 	  <screen>&prompt.user; <userinput>setenv CVSROOT :pserver:anoncvs@anoncvs.tw.FreeBSD.org:/home/ncvs</userinput>
 &prompt.user; <userinput>cvs login</userinput>
 <emphasis>Хүлээх мөрөн дээр дурын үгийг</emphasis> <quote>нууц үг</quote> болгон ашиглаарай.
 &prompt.user; <userinput>cvs co ls</userinput>
 	  </screen>
 	</example>
 
 	<example>
 	  <title><filename>src/</filename> модыг шалгаж авахын тулд SSH-г ашиглах нь:</title>
 	  <screen>&prompt.user; <userinput>cvs -d freebsdanoncvs@anoncvs.FreeBSD.org:/home/ncvs co src</userinput>
 The authenticity of host 'anoncvs.freebsd.org (128.46.156.46)' can't be established.
 DSA key fingerprint is 52:02:38:1a:2f:a8:71:d3:f5:83:93:8d:aa:00:6f:65.
 Are you sure you want to continue connecting (yes/no)? <userinput>yes</userinput>
 Warning: Permanently added 'anoncvs.freebsd.org' (DSA) to the list of known hosts.</screen>
 	</example>
 
 	<example>
 	  <title>6-STABLE салбар дахь &man.ls.1;-ийн хувилбарыг шалгаж авах нь:</title>
 
 	  <screen>&prompt.user; <userinput>setenv CVSROOT :pserver:anoncvs@anoncvs.tw.FreeBSD.org:/home/ncvs</userinput>
 &prompt.user; <userinput>cvs login</userinput>
 <emphasis>Хүлээх мөрөн дээр дурын үгийг</emphasis> <quote>нууц үг</quote> болгон ашиглаарай.
 &prompt.user; <userinput>cvs co -rRELENG_6 ls</userinput>
 	  </screen>
 	</example>
 
 	<example>
 	  <title>&man.ls.1;-д хийгдсэн өөрчлөлтүүдийн жагсаалтыг (нэгдсэн ялгаанууд хэлбэрээр) үүсгэх нь</title>
 
 	  <screen>&prompt.user; <userinput>setenv CVSROOT :pserver:anoncvs@anoncvs.tw.FreeBSD.org:/home/ncvs</userinput>
 &prompt.user; <userinput>cvs login</userinput>
 <emphasis>Хүлээх мөрөн дээр дурын үгийг</emphasis> <quote>нууц үг</quote> болгон ашиглаарай.
 &prompt.user; <userinput>cvs rdiff -u -rRELENG_5_3_0_RELEASE -rRELENG_5_4_0_RELEASE ls</userinput>
 	  </screen>
 	</example>
 
 	<example>
 	  <title>Өөр бусад ямар модулийн нэрс ашиглагдаж болохыг олох нь:</title>
 
 	  <screen>&prompt.user; <userinput>setenv CVSROOT :pserver:anoncvs@anoncvs.tw.FreeBSD.org:/home/ncvs</userinput>
 &prompt.user; <userinput>cvs login</userinput>
 <emphasis>Хүлээх мөрөн дээр дурын үгийг</emphasis> <quote>нууц үг</quote> болгон ашиглаарай.
 &prompt.user; <userinput>cvs co modules</userinput>
 &prompt.user; <userinput>more modules/modules</userinput>
 	  </screen>
 	</example>
       </sect2>
 
       <sect2>
 	<title>Бусад эх үүсвэрүүд</title>
 
 	<para>Дараах нэмэлт эх үүсвэрүүд нь CVS-ийг сурахад тус болж болох юм:</para>
 
 	<itemizedlist>
 	  <listitem>
 	    <para>Кал Полигийн <ulink 
 		url="http://www.csc.calpoly.edu/~dbutler/tutorials/winter96/cvs/">CVS заавар</ulink>.</para>
 	  </listitem>
 
 	  <listitem>
 	    <para><ulink url="http://ximbiot.com/cvs/wiki/">CVS гэр</ulink>,
 	      CVS-ийн хөгжүүлэлт болон дэмжлэгийн нийгэм.</para>
 	  </listitem>
 
 	  <listitem>
 	    <para><ulink
 		url="http://www.FreeBSD.org/cgi/cvsweb.cgi">CVSweb</ulink> нь 
 		FreeBSD төслийн CVS-д зориулсан вэб интерфэйс юм.</para>
 	  </listitem>
 	</itemizedlist>
       </sect2>
     </sect1>
     
     
   <sect1 id="ctm">
     <title>CTM-г ашиглах нь</title>
 
       <indexterm>
 	<primary>CTM</primary>
       </indexterm>
 
       <para><application>CTM</application> нь алсын сангийн модыг төвтэй 
 	синхрончлол хийхэд зориулсан арга юм. Энэ нь FreeBSD-ийн эх моднуудтай 
 	ашиглахад зориулагдаж хөгжүүлэгдсэн бөгөөд цаг хугацаа өнгөрөх тусам бусад хүмүүс 
 	бусад зорилгоор хэрэглэхэд ашигтайг мэдэж болох юм. Дельтанууд үүсгэх процессийн 
 	талаар бараг баримт байхгүй болохоор бас хэрэв та <application>CTM</application>-г 
 	бусад зүйлсэд зориулж ашиглахыг хүсэж байгаа бол дэлгэрэнгүй мэдээллийн талаар 
 	&a.ctm-users.name; захидлын жагсаалтад хандана уу.</para>
 
       <sect2>
 	<title><application>CTM</application>-г би яагаад ашиглах ёстой вэ?</title>
 
 	<para><application>CTM</application> нь танд FreeBSD эх моднуудын локал 
 	хуулбарыг өгдөг. Модны төрөл бүрийн <quote>хэлбэрүүд</quote> байдаг. 
 	Таны бүхэл CVS мод эсвэл аль нэг салбаруудын нэгийг дагахыг хүсэж байгаагаас 
 	хамаарч <application>CTM</application> нь танд мэдээлэл өгч чадна. 
 	Та FreeBSD-ийн идэвхтэй хөгжүүлэгч боловч олиггүй юм уу эсвэл TCP/IP холболт байхгүй 
 	эсвэл өөрчлөлтүүдийг автоматаар тан руу илгээгддэг байлгахыг хүсэж байгаа 
 	бол <application>CTM</application> нь танд зориулагджээ. 
 	Та хамгийн идэвхтэй салбаруудын хувьд өдөрт гурав хүртэлх дельтануудыг авах 
 	хэрэгтэй болно. Гэхдээ та тэдгээрийг автомат цахим захидлаар илгээгддэг 
 	байхыг бодох хэрэгтэй. Шинэчлэлтүүдийн хэмжээг үргэлж аль болох бага байлгадаг. 
 	Энэ ихэвчлэн 5K-с бага байдаг, хааяа (арваас нэгт) 10-50K хэмжээтэй 
 	байдаг бөгөөд заримдаа том 100K+ эсвэл илүү бас байдаг.</para>
 
 	<para>Та урьдчилан багцалсан хувилбарын оронд хөгжүүлэлтийн эхүүд дээр 
 	шууд ажиллахтай холбоотой гардаг төрөл бүрийн анхааруулгуудын талаар бас 
 	мэдэж байх хэрэгтэй болно. Энэ нь таныг <quote>current</quote> 
 	эхүүдийг сонгох тохиолдолд ялангуяа үнэн байдаг. Таныг 
 	<link linkend="current">FreeBSD-ийн одоо үеийн хэлбэрт байх нь</link> 
 	хэсгийг уншихыг зөвлөдөг.</para>
       </sect2>
 
       <sect2>
 	<title><application>CTM</application>-г ашиглахад надад юу хэрэгтэй вэ?</title>
 
 	<para>Танд хоёр зүйл хэрэгтэй: <application>CTM</application> 
 	програм болон түүнийг тэжээх эхний дельтанууд (<quote>current</quote> 
 	түвшингүүдэд хүрэхийн тулд).</para>
 	    
 	<para><application>CTM</application> програм нь хувилбар 2.0 гарснаас 
 	хойш FreeBSD-ийн хэсэг болж ирсэн бөгөөд хэрэв танд эх байгаа бол энэ нь 
 	<filename>/usr/src/usr.sbin/ctm</filename> санд байдаг.</para>
 
 	<para><application>CTM</application>-г тэжээх <quote>дельтануудыг</quote> 
 	нь FTP эсвэл цахим захидал гэсэн хоёр аргаар авч болно. Хэрэв танд Интернет уруу 
 	хандах ерөнхий FTP хандалт байгаа бол дараах FTP сайтууд нь <application>CTM</application>-д 
 	хандахыг дэмждэг:</para>
 
 	<para><ulink url="ftp://ftp.FreeBSD.org/pub/FreeBSD/CTM/"></ulink></para>
 
 	<para>эсвэл <link
 	  linkend="mirrors-ctm">толин тусгалууд</link> хаягийг үзнэ үү.</para>
 
 	<para>тохирох сан руу FTP хийгээд <filename>README</filename> 
 	файлыг татаж аваад тэндээс эхлээрэй.</para>
 
 	<para>Хэрэв та өөрийн дельтануудыг цахим захидлаар авахыг хүсэж байгаа бол:</para>
 
 	<para><application>CTM</application> түгээлтийн жагсаалтуудын 
 	аль нэгэнд бүртгүүлэх хэрэгтэй. &a.ctm-cvs-cur.name; нь 
 	бүхэл CVS модыг дэмждэг. &a.ctm-src-cur.name; нь 
 	хөгжүүлэлтийн салбарын толгойг дэмждэг. &a.ctm-src-4.name; нь 
 	4.X хувилбарыг дэмждэг, гэх мэт. (Хэрэв та өөрийгөө жагсаалтад 
 	хэрхэн бүртгүүлэхийг мэдэхгүй байгаа бол дээрх жагсаалтын нэрэн дээр 
 	дарах юм уу эсвэл &a.mailman.lists.link; уруу очоод 
 	өөрийн хүсэж байгаа жагсаалтан дээрээ дарах хэрэгтэй. Бүртгэхэд 
 	шаардлагатай бүгдийг жагсаалтын хуудас агуулсан байх ёстой.)</para>
 
 	<para>Өөрийн <application>CTM</application> шинэчлэлтүүдийг 
 	хүлээн авч эхлэхдээ та тэдгээрийг задалж ашиглахдаа <command>ctm_rmail</command> 
 	тушаал ашиглаж болох юм. Хэрэв та процессийг бүрэн автомат загвараар 
 	ажилладаг байлгахыг хүсэж байгаа бол <filename>/etc/aliases</filename> 
 	файл дахь оруулгаас <command>ctm_rmail</command> програмыг 
 	шууд ашиглаж болох юм. Илүү дэлгэрэнгүйг <command>ctm_rmail</command>-ийн 
 	гарын авлагын хуудаснаас шалгана уу.</para>
 
 	<note>
 	  <para><application>CTM</application> дельтануудыг авах ямар 
 		аргыг ашиглаж байгаагаас үл хамааран та &a.ctm-announce.name; 
 		захидлын жагсаалтад бүртгүүлэх хэрэгтэй. Ирээдүйд 
 		<application>CTM</application> системийн ажиллагааны тухай 
 		зарлалууд илгээгдэх газар нь зөвхөн энэ болох юм. 
 		Дээрх жагсаалтын нэрэн дээр дарж жагсаалтад бүртгүүлэхийн тулд 
 		заавруудыг дагах хэрэгтэй.</para>
 	</note>
       </sect2>
 
       <sect2>
 	<title><application>CTM</application>-г эхний удаа хэрэглэх</title>
 
 	<para><application>CTM</application> дельтануудыг ашиглаж эхлэхээсээ 
 	өмнө дельтанууд дараа дараагийн удаа үүсгэгдэхэд нь зориулж та эхлэх цэг дээр ирэх 
 	хэрэгтэй болно.</para>
 
 	<para>Танд юу байгааг эхлээд тодорхойлох хэрэгтэй. Бүгд 
 	<quote>хоосон</quote> сангаас эхэлж болно. Өөрийн <application>CTM</application>-ээр 
 	дэмжигдсэн модыг эхлүүлэхийн тулд та эхний <quote>Empty</quote> буюу хоосон 
 	дельтаг ашиглах ёстой. Тодорхой нэг цэгт эдгээр <quote>started</quote> буюу 
 	эхэлсэн дельтануудын аль нэгийг өөрийн хүслээр CD дээр түгээж болохоор энэ нь 
 	зориулагдсан боловч одоогоор тийм юм болоогүй байгаа билээ.</para>
 
 	<para>Моднууд нь хэдэн арван мегабайт байдаг болохоор өөртөө байгаагаас эхлэхийг 
 	эрхэмлэх ёстой юм. Хэрэв танд -RELEASE CD байгаа бол та эхний эхийг түүнэс хуулж эсвэл 
 	задалж болох юм. Энэ нь өгөгдлийн чухал дамжуулалтыг хэмнэх болно.</para>
 
 	<para>Та эдгээр <quote>starter</quote> буюу эхлэх дельтануудыг 
 	дугаарт нэмэгдсэн <literal>X</literal>-ээр таньж болно 
 	(жишээ нь <filename>src-cur.3210XEmpty.gz</filename>). 
 	<literal>X</literal>-ийн дараах тэмдэглээс нь таны эхний <quote>seed</quote> 
 	буюу үрийн үүсэлд харгалзана. Дүрмээр бол <literal>Empty</literal> буюу 
 	хоосноос шилжих үндсэн шилжилт нь 100 дельта бүрээс үүсгэгдэнэ. 
 	Ингэхэд тэдгээр нь том байна! <filename>XEmpty</filename> 
 	дельтануудын хувьд 70-аас 80 мегабайт <command>gzip</command> хийгдсэн 
 	өгөгдөл нь нийтлэг байдаг.</para>
 
 	<para>Эхлэх анхдагч дельтаг сонгосны дараа танд түүний дараах өндөр дугааруудтай 
 	бүх дельтанууд хэрэгтэй болно.</para>
       </sect2>
 
       <sect2>
 	<title>Өөрийн өдөр тутмын амьдралдаа <application>CTM</application>-г ашиглах нь</title>
 
 	<para>Дельтануудыг өгөхийн тулд ердөө л доор дурдсаныг хийнэ:</para>
 
 	<screen>&prompt.root; <userinput>cd /where/ever/you/want/the/stuff</userinput>
 &prompt.root; <userinput>ctm -v -v /where/you/store/your/deltas/src-xxx.*</userinput></screen>
 
 	<para><application>CTM</application> нь <command>gzip</command>-ээр 
 		тавигдсан дельтануудыг ойлгодог болохоор та тэдгээрийг эхлээд 
 		<command>gunzip</command> хийх хэрэггүй юм. Энэ нь дискний зай 
 		хэмнэх болно.</para>
 
 	<para>Бүх процессийн талаар маш нууцлаг гэж бодоогүй л бол 
 	<application>CTM</application> нь таны модыг хөндөхгүй байх болно. 
 	Дельтаг шалгахын тулд та <option>-c</option> тугийг бас ашиглаж 
 	болох бөгөөд <application>CTM</application> нь таны модыг 
 	үнэндээ хөндөхгүй; энэ нь зөвхөн дельтаны бүрэн бүтэн байдлыг шалгаж 
 	таны одоогийн модонд цэвэр хийгдэх эсэхийг л үздэг.</para>
 
 	<para><application>CTM</application>-д өгөгдөх бусад сонголтууд 
 	бас байдаг бөгөөд эдгээрийг гарын авлагын хуудаснуудаас үзнэ үү, 
 	эсвэл илүү дэлгэрэнгүйг эхүүдээс хайна уу.</para>
 
 	<para>Ингээд л бүгд бараг болж байна. Шинэ дельта авах бүртээ 
 	өөрийн эхүүдийг хамгийн сүүлийн хувилбарт аваачихын тулд түүнийг 
 	<application>CTM</application>-ээр ажиллуулах хэрэгтэй.</para>
 
 	<para>Дельтануудыг дахин татаж авахад хэцүү байгаа бол битгий 
 	устгаарай. Ямар нэг муу юм болж болзошгүй гэж үзээд тэдгээрийг та 
 	хаа нэгтэй хадгалахыг хүсэж болох юм. Танд зөвхөн уян диск байсан ч 
 	гэсэн <command>fdwrite</command> тушаалыг ашиглан хуулбар хийх 
 	нь зүйтэй.</para>
       </sect2>
 
       <sect2>
 	<title>Өөрийн локал өөрчлөлтүүдийг хадгалах нь</title>
 
 	<para>Хөгжүүлэгчийн хувьд эх модыг өөрчлөх эсвэл түүн дээр турших хүсэл төрж 
 	болох юм. <application>CTM</application> нь локал өөрчлөлтүүдийг 
 	хязгаарлалттайгаар дэмждэг: <filename>foo</filename> файлыг байгаа 
 	эсэхийг шалгахын өмнө <filename>foo.ctm</filename> файлыг эхлээд 
 	хайдаг. Хэрэв энэ файл байвал <application>CTM</application> нь 
 	<filename>foo</filename>-ийн оронд энэ файл дээр ажилладаг.</para>
 
 	<para>Энэ нь бидэнд локал өөрчлөлтүүдийг хялбараар арчлах боломжийг 
 	олгодог: өөрийн өөрчлөх төлөвлөгөөтэй байгаа файлуудаа <filename>.ctm</filename> 
 	өргөтгөлтэй болгон хуулах хэрэгтэй. Дараа нь та кодыг чөлөөтэй оролдож 
 	болох бөгөөд <application>CTM</application> нь <filename>.ctm</filename> 
 	файлыг хамгийн сүүлийн хэлбэрт байлгах болно.</para>
       </sect2>
 
       <sect2>
 	<title><application>CTM</application>-ийн бусад сонирхолтой сонголтууд</title>
 
 	<sect3>
 	  <title>Шинэчлэлтээр яг юу хөндөгдөхийг олох</title>
 
 	  <para>Та өөрийн эх архивт <application>CTM</application>-ийн 
 		хийх өөрчлөлтүүдийн жагсаалтыг <option>-l</option> 
 		сонголтыг <application>CTM</application>-д 
 		өгөн тодорхойлж болно.</para>
 
 	  <para>Та өөрчлөлтүүдийн бүртгэлүүдийг хадгалах, өөрчлөгдсөн файлуудад 
 		урьдчилан эсвэл дараа нь боловсруулалт хийх эсвэл ердөө л хэтэрхий зовниж 
 		байгаа бол энэ нь ашигтай юм.</para>
 	</sect3>
 
 	<sect3>
 	  <title>Шинэчлэхээсээ өмнө нөөцлөлтүүд хийх</title>
 
 	  <para>Заримдаа та <application>CTM</application> шинэчлэлтээр 
 		өөрчлөгдөх бүх файлуудыг нөөцөлж авахыг хүсэж болох юм.</para>
 
 	  <para><option>-B backup-file</option> сонголтыг зааснаар 
 		<application>CTM</application>-ийг өгөгдсөн 
 		<application>CTM</application> дельтагаар хөндөгдөх бүх 
 		файлуудыг нөөцөлж <filename>backup-file</filename> руу 
 		хадгалахад хүргэнэ.</para>
 	</sect3>
 
 	<sect3>
 	  <title>Шинэчлэлтээр хөндөгдөх файлуудыг хязгаарлах</title>
 
 	  <para>Заримдаа та өгөгдсөн <application>CTM</application> шинэчлэлтийн 
 		хүрээг хязгаарлах сонирхолтой эсвэл дельтануудын дарааллаас цөөн 
 		хэдэн файлуудыг задлах сонирхолтой байж болох юм.</para>
 
 	  <para><application>CTM</application>-ийн ажилладаг файлуудын 
 		жагсаалтыг та <option>-e</option> болон <option>-x</option> 
 		сонголтуудыг ашиглан шүүлт хийх регулар илэрхийллүүдийг заан хянаж 
 		болно.</para>
 
 	  <para>Жишээ нь өөрийн хадгалсан <application>CTM</application> дельтануудын 
 		цуглуулгаас <filename>lib/libc/Makefile</filename>-ийн 
 		хамгийн сүүлийн хуулбарыг задалж авахын тулд дараах тушаалуудыг 
 		ажиллуулна:</para>
 
 	  <screen>&prompt.root; <userinput>cd /where/ever/you/want/to/extract/it/</userinput>
 &prompt.root; <userinput>ctm -e '^lib/libc/Makefile' ~ctm/src-xxx.*</userinput></screen>
 
 	  <para><application>CTM</application> дельтанд заагдсан файл бүрийн 
 		хувьд тушаалын мөрөнд өгөгдсөн дарааллаар <option>-e</option>
 	    	болон <option>-x</option> сонголтуудыг өгсөн. 
 		Файл нь бүх <option>-e</option> болон 
 	    	<option>-x</option> сонголтууд түүнд өгөгдсөний дараа 
 		зөвхөн сонгогдох эрхтэй гэж тэмдэглэгдсэн бол <application>CTM</application>-ээр 
 		боловсруулагддаг.</para>
 	</sect3>
       </sect2>
 
       <sect2>
 	<title><application>CTM</application>-ийн ирээдүйн төлөвлөгөөнүүд</title>
 
 	<para>Маш их:</para>
 
 	<itemizedlist>
 	  <listitem>
 	    <para><application>CTM</application>-ийн хуурамч шинэчлэлтүүдийг 
 		илрүүлэхийн тулд <application>CTM</application> системд ямар нэгэн нэвтрэлт танилт 
 		ашиглах.</para>
 	  </listitem>
 
 	  <listitem>
 	    <para><application>CTM</application>-ийн сонголтуудыг цэвэрлэх, 
 		тэдгээр нь толгой эргүүлэм, зөн совингийн эсрэг болсон.</para>
 	  </listitem>
 	</itemizedlist>
       </sect2>
 
       <sect2>
 	<title>Бусад зүйлс</title>
 
 	<para><literal>ports</literal> цуглуулгад зориулсан дельтануудын 
 	дараалал бас байдаг боловч сонирхол тийм ч өндөр байдаггүй.</para>
       </sect2>
 
     <sect2 id="mirrors-ctm">
       <title>CTM толин тусгалууд</title>
       
     <para><link linkend="ctm">CTM</link>/FreeBSD нь дараах толин тусгал сайтууд дахь 
 	нэргүй FTP-ээр хандаж авах боломжтой байдаг. Хэрэв та <application>CTM</application>-г 
 	нэргүй FTP-ээр авахыг сонгосон бол өөртөө ойр сайтыг оролдож үзнэ үү.</para>
 
     <para>Асуудал гарсан тохиолдолд &a.ctm-users.name; захидлын жагсаалтад 
 	хандана уу.</para>
 
     <variablelist>
       <varlistentry>
 	<term>Калифорни, Bay Area, албан ёсны эх</term>
 
 	<listitem>
 	  <itemizedlist>
 	    <listitem>
 	      <para><ulink url="ftp://ftp.FreeBSD.org/pub/FreeBSD/development/CTM/"></ulink></para>
 	    </listitem>
 	  </itemizedlist>
 	</listitem>
       </varlistentry>
 
       <varlistentry>
 	<term>Өмнөд Африк, хуучин дельтануудад зориулсан нөөц сервер</term>
 
 	<listitem>
 	  <itemizedlist>
 	    <listitem>
 	      <para><ulink url="ftp://ftp.za.FreeBSD.org/pub/FreeBSD/CTM/"></ulink></para>
 	    </listitem>
 	  </itemizedlist>
 	</listitem>
       </varlistentry>
 
       <varlistentry>
 	<term>Тайвань/R.O.C.</term>
 
 	<listitem>
 	  <itemizedlist>
 	    <listitem>
 	      <para><ulink url="ftp://ctm.tw.FreeBSD.org/pub/FreeBSD/development/CTM/"></ulink></para>
 	    </listitem>
 
 	    <listitem>
 	      <para><ulink url="ftp://ctm2.tw.FreeBSD.org/pub/FreeBSD/development/CTM/"></ulink></para>
 	    </listitem>
 
 	    <listitem>
 	      <para><ulink url="ftp://ctm3.tw.FreeBSD.org/pub/FreeBSD/development/CTM/"></ulink></para>
 	    </listitem>
 	  </itemizedlist>
 	</listitem>
       </varlistentry>
     </variablelist>
 
     <para>Хэрэв та өөртөө ойрхон толин тусгалыг олоогүй бол эсвэл толин тусгал нь 
 	бүрэн биш байгаа бол <ulink url="http://www.alltheweb.com/">alltheweb</ulink> 
 	зэрэг хайлтын системийг ашиглаад үзээрэй.</para>
   </sect2></sect1>
 
   <sect1 id="cvsup">
     <title>CVSup-г ашиглах нь</title>
     
     <sect2 id="cvsup-intro">
       <title>Танилцуулга</title>
       
       <para><application>CVSup</application> нь алсын сервер хост дээр 
 	байгаа мастер CVS архиваас эх модыг шинэчлэх болон түгээхэд зориулагдсан 
 	програм хангамжийн багц юм. FreeBSD-ийн эхүүд Калифорни дахь төв хөгжүүлэлтийн 
 	машин дээрх CVS архивт арчлагдаж байдаг. <application>CVSup</application>-ийн 
 	тусламжтай FreeBSD хэрэглэгчид өөрсдийн эх модыг хялбараар хамгийн сүүлийн 
 	хэлбэрт аваачиж чаддаг байна.</para>
       
       <para><application>CVSup</application> нь шинэчлэлтийн 
 	<emphasis>pull</emphasis> буюу <emphasis>татах</emphasis> загварыг
 	ашигладаг. Татах загвар дээр клиент бүр серверээс шинэчлэлтийг хүссэн үедээ
 	эсвэл хэрэгтэй үедээ асуудаг. Сервер нь өөрийн хэрэглэгчдээс ирэх хүсэлтүүдийг 
 	идэвхгүйгээр хүлээж байдаг. Сервер хэзээ ч хүсээгүй шинэчлэлтүүдийг илгээдэггүй. 
 	Хэрэглэгчид нь шинэчлэлтийг авахын тулд <application>CVSup</application> 
 	клиентийг гараар ажиллуулах юм уу эсвэл түүнийг автоматаар давтамжтайгаар 
 	ажиллуулахын тулд <command>cron</command> ажил тохируулах ёстой болно.</para>
       
       <para>Ингэж том үсгээр бичсэн <application>CVSup</application> ухагдахуун нь 
 	бүхэл програм хангамжийн багцыг хэлнэ. Түүний гол бүрэлдэхүүн хэсгүүд нь 
 	хэрэглэгч бүрий машин дээр ажилладаг <command>cvsup</command> клиент, ба 
 	FreeBSD-ийн толин тусгал сайтууд дээр ажиллаж байдаг <command>cvsupd</command> 
 	сервер юм.</para>
 
       <para>FreeBSD-ийн баримт болон захидлын жагсаалтуудыг уншиж байхдаа та 
 	<application>sup</application> гэж хэлснийг харж болох юм. 
 	<application>Sup</application> нь <application>CVSup</application>-ийн 
 	өмнөх үе бөгөөд ижил зорилгоор ашиглагддаг байсан. <application>CVSup</application> 
 	нь sup-тай бараг л адилаар ашиглагддаг бөгөөд үнэндээ <command>sup</command> 
 	ашиглаж болохоор тохиргооны файлуудыг ашигладаг. <application>CVSup</application> 
 	нь илүү хурдан бөгөөд уян хатан учраас <application>Sup</application> 
 	нь FreeBSD төсөлд ашиглагдахаа больсон.</para>
 
       <note>
 	<para><application>csup</application> хэрэгсэл нь <application>CVSup</application>-г 
 	C дээр бичсэн хувилбар юм. Үүний хамгийн том давуу тал бол илүү хурдан бөгөөд 
 	Modula-3 хэлээс хамаардаггүй, тиймээс та түүнийг суулгах шаардлагагүй байдаг. 
 	Мөн хэрэв та &os; 6.2 юм уу эсвэл түүнээс хойшх хувилбаруудыг ашиглаж байгаа 
 	бол түүнийг шууд ашиглаж болно, учир нь энэ нь үндсэн системд орсон байдаг. 
 	Хуучин &os; хувилбаруудын үндсэн системд &man.csup.1; байдаггүй, гэхдээ 
 	та <filename role="package">net/csup</filename> портууд юм уу эсвэл 
 	урьдчилан эмхэтгэсэн багцыг хялбархан суулгаж болно.
 	<application>csup</application> хэрэгсэл нь гэхдээ CVS горимыг дэмждэггүй. 
 	Хэрэв та бүрэн архивыг толин тусгал хийхийг хүсэж байгаа бол <application>CVSup</application>-г 
 	ашиглах хэрэгтэй болно. Хэрэв та <application>csup</application>-г ашиглахаар 
 	шийдсэн бол <application>CVSup</application>-ийн суулгалт дахь алхмуудыг 
 	алгасаж энэ нийтлэлийн үлдсэн хэсгийг дагаж байхдаа 
 	<application>CVSup</application> гэснийг <application>csup</application> 
 	болгож солиорой.</para>
       </note>
     </sect2>
 
     <sect2 id="cvsup-install">
       <title>Суулгалт</title>
       
       <para><application>CVSup</application>-г суулгах хамгийн хялбар арга бол 
 	FreeBSD-ийн <link linkend="ports">багцын цуглуулга</link>ас 
 	урьдчилан эмхэтгэсэн <filename role="package">net/cvsup</filename> 
 	багцыг ашиглах явдал юм. Хэрэв та <application>CVSup</application>-г 
 	эхээс бүтээхийг эрхэмлэж байгаа бол <filename role="package">net/cvsup</filename> 
 	портыг ашиглаарай. Гэхдээ урьдчилан анхааруулъя: <filename role="package">net/cvsup</filename> 
 	порт нь Modula-3 системээс хамаардаг бөгөөд үүнийг татан авч суулгахад ихээхэн 
 	хэмжээний дискний зай болон хугацаа шаарддаг.</para>
 
 	<note>
 	  <para>Хэрэв та <application>&xfree86;</application> эсвэл <application>&xorg;</application> 
 	зэрэг суулгагдаагүй сервер машин дээр <application>CVSup</application>-г ашиглах гэж байгаа 
 	бол <application>CVSup</application> <acronym>GUI</acronym>-г агуулаагүй 
 	<filename role="package">net/cvsup-without-gui</filename> портыг ашиглах 
 	хэрэгтэй.</para>
 	</note>
 
       <para>Хэрэв та <application>csup</application>-г FreeBSD 6.1 эсвэл 
 	түүнээс өмнөх хувилбаруудад суулгахыг хүсэж байгаа бол 
 	FreeBSD-ийн <link linkend="ports">багцын цуглуулга</link>ас 
 	урьдчилан эмхэтгэсэн <filename role="package">net/csup</filename> 
 	багцыг ашиглаж болно. Хэрэв та <application>csup</application>-г 
 	эхээс бүтээхийг эрхэмлэж байгаа бол <filename role="package">net/csup</filename> 
 	портыг ашиглаж болно.</para>
     </sect2>
 
     <sect2 id="cvsup-config">
       <title>CVSup тохиргоо</title>
       
       <para><application>CVSup</application>-ийн ажиллагаа <filename>supfile</filename>
 	гэгддэг тохиргооны файлаар хянагддаг. 
 	<ulink type="html"
 	  url="file://localhost/usr/share/examples/cvsup/"><filename>/usr/share/examples/cvsup/</filename></ulink>
 	санд зарим жишээ <filename>supfiles</filename> байдаг.</para>
       
       <para><filename>supfile</filename> дахь мэдээлэл 
 	<application>CVSup</application>-д зориулж дараах асуултуудад 
 	хариулдаг:</para>
       
       <itemizedlist>
 	<listitem>
 	  <para><link linkend="cvsup-config-files">Ямар файлуудыг та хүлээн авахыг хүсэж 
 		байна вэ?</link></para>
 	</listitem>
 	
 	<listitem>
 	  <para><link linkend="cvsup-config-vers">Тэдгээрийн ямар хувилбаруудыг та хүсэж 
 		байна вэ?</link></para>
 	</listitem>
 	
 	<listitem>
 	  <para><link linkend="cvsup-config-where">Тэдгээрийг та хаанаас авахыг хүсэж 
 		байна вэ?</link></para>
 	</listitem>
 	
 	<listitem>
 	  <para><link linkend="cvsup-config-dest">Та тэдгээрийг өөрийн машиныхаа 
 		хаана байрлуулахыг хүсэж байна вэ?</link></para>
 	</listitem>
 	
 	<listitem>
 	  <para><link linkend="cvsup-config-status">Та өөрийн төлвийн файлуудыг 
 		хаана байрлуулахыг хүсэж байна вэ?</link></para>
 	</listitem>
       </itemizedlist>
 
       <para>Дараах хэсгүүдэд бид эдгээр асуултуудад хариулан түгээмэл 
 	<filename>supfile</filename>-г бүтээх болно. Эхлээд бид 
 	<filename>supfile</filename>-ийн ерөнхий бүтцийг тайлбарлах 
 	болно.</para>
 
       <para><filename>supfile</filename> нь текст файл юм. Тайлбарууд 
 	нь <literal>#</literal> тэмдэгтээс эхэлж мөр дуустал үргэлжилнэ. 
 	Хоосон мөрнүүд болон зөвхөн тайлбараас тогтох мөрүүдийг орхидог.</para>
       
       <para>Үлдэж байгаа мөр болгон хэрэглэгчийн авахыг хүсэж байгаа файлуудын 
 	цуглуулгыг тайлбарладаг. Мөр нь файлуудын <quote>цуглуулга</quote> буюу 
 	файлуудын логик бүлэглэлийн нэрээс эхэлдэг бөгөөд эдгээрийг сервер 
 	тодорхойлдог. Цуглуулгын нэр таны аль файлуудыг хүсэж байгааг серверт 
 	хэлдэг. Цуглуулгын нэрийн дараа талбарууд байхгүй эсвэл байж болох 
 	бөгөөд зайгаар тусгаарлагдсан байна. Эдгээр талбарууд нь дээрх 
 	асуултуудад хариулдаг. Хоёр төрлийн талбар байдаг: тугны талбарууд ба 
 	утгын талбарууд. Тугны талбар нь ганцаараа байгаа түлхүүр үгнээс 
 	тогтдог, өөрөөр хэлбэл <literal>delete</literal> эсвэл
 	<literal>compress</literal> байна. Утгын талбар нь бас 
 	түлхүүр үгээс эхлэх боловч хоосон зайгаар тусгаарлагдалгүйгээр 
 	<literal>=</literal> болон хоёр дахь үгээс тогтоно. Жишээ нь 
 	<literal>release=cvs</literal> нь утгын талбар юм.</para>
       
       <para><filename>supfile</filename> ихэвчлэн нэгээс илүү цуглуулгыг 
 	хүлээн авахаар заасан байдаг. <filename>supfile</filename>-г 
 	зохион байгуулах нэг арга нь цуглуулга бүрийн хувьд харгалзах бүх 
 	талбаруудыг зааж өгөх явдал юм. Гэхдээ энэ нь <filename>supfile</filename>-ий
 	мөрүүдийг нэлээн урт болгодог бөгөөд <filename>supfile</filename> дахь 
 	цуглуулгуудын бүгдийн хувьд ихэнх талбарууд нь ижил байдаг болохоор 
 	таагүй юм. <application>CVSup</application> нь эдгээр асуудлуудыг 
 	тойрон гарах анхдагч болгох арга замтай байдаг. Тусгай псевдо цуглуулгын 
 	нэр <literal>*default</literal>-р эхэлсэн мөрүүд нь 
 	тугнууд болон <filename>supfile</filename> дахь дараа дараачийн 
 	цуглуулгуудын хувьд анхдагч болж ашиглагдах утгуудыг заахад хэрэглэгддэг. 
 	Анхдагч утгыг цуглуулгатай цуг өөр утгыг заан өгч тухайн цуглуулгын хувьд 
 	өөрчилж болдог. Анхдагчуудыг дундын supfile-д 
 	нэмэлт <literal>*default</literal> мөрүүдээр өөрчилж эсвэл дарж 
 	болдог.</para>
 
       <para>Ийм мэдээлэлтэйгээр бид одоо <link
 	  linkend="current">FreeBSD-CURRENT</link>-ийн гол эх модыг 
 	хүлээн авч шинэчлэхэд зориулсан <filename>supfile</filename>-г 
 	бүтээх болно.</para>
 
       <itemizedlist>
 	<listitem>
 	  <para><anchor id="cvsup-config-files">Ямар файлуудыг та хүлээн авахыг хүсэж 
 		байна вэ?</para>
 	  
 	  <para><application>CVSup</application>-аар авах боломжтой файлууд нь 
 		<quote>collections</quote> буюу цуглуулгууд гэгддэг бүлгүүдэд 
 		хуваагдан зохион байгуулагддаг. Байгаа цуглуулгууд нь 
 		<link
 	      linkend="cvsup-collec">дараах хэсэгт</link> тайлбарлагдсан 
 		байгаа. Энэ жишээн дээр бид FreeBSD-ийн хувьд бүх гол эхийг авахыг хүсэж 
 		байна. <literal>src-all</literal> гэсэн ганц том цуглуулга 
 		бидэнд үүнийг өгөх болно. <filename>supfile</filename>-аа 
 		бүтээх эхний алхам болгож бид цуглуулгуудыг нэг мөрөнд нэгийг 
 		тавьж жагсаана (энэ тохиолдолд зөвхөн нэг мөр байна):</para>
 
 	  <programlisting>src-all</programlisting>
 	</listitem>
 
 	<listitem>
 	  <para><anchor id="cvsup-config-vers">Тэдгээрийн ямар хувилбаруудыг та хүсэж 
 		байна вэ?</para>
 
 	  <para><application>CVSup</application>-ийн тусламжтай та хэзээ ч юм байсан 
 		эхүүдийн бараг ямар ч хувилбарыг хүлээн авч чадна. 
 		<application>cvsupd</application> сервер нь бүх хувилбаруудыг агуулсан 
 		CVS архиваас шууд ажилладаг болохоор энэ нь боломжтой юм. Та тэдгээрийн 
 		алийг хүсэж байгаагаа <literal>tag=</literal> болон <option>date=</option> 
 		утга талбаруудыг ашиглан зааж өгч болно.</para>
 	  
 	  <warning>
 	    <para><literal>tag=</literal> талбарыг зөв зааж өгөхдөө анхааралтай 
 		байх хэрэгтэй. Зарим хаягууд нь зөвхөн файлуудын зарим цуглуулгуудын 
 		хувьд зөв байдаг. Хэрэв та буруу эсвэл буруу бичсэн хаягийг зааж өгөх юм 
 		бол магадгүй таны устгахыг хүсээгүй файлуудыг <application>CVSup</application> нь 
 		устгах юм. Ялангуяа <literal>ports-*</literal> 
 		цуглуулгуудын хувьд <emphasis>зөвхөн</emphasis> 
 		<literal>tag=.</literal>-г ашиглаарай.</para>
 	  </warning>
 
 	  <para><literal>tag=</literal> талбар нь симболын хаягийг архивт 
 		нэрлэдэг. Хоёр төрлийн хаяг байдаг бөгөөд эдгээр нь 
 		залруулалтын хаягууд болон салбарын хаягууд юм. Залруулалтын 
 		хаяг нь тухайн нэг залруулалтыг заадаг.
 		Үүний утга нь өдрөөс өдөрт ижил хэвээр байна. Нөгөө талаас салбарын 
 		хаяг нь ямар ч үед хөгжүүлэлтийн өгөгдсөн шугам дахь хамгийн сүүлийн 
 		залруулалтыг заадаг. Салбарын хаяг нь тухайн нэг залруулалтыг 
 		заадаггүй болохоор үүний маргаашийн утга нь өнөөдрийнхөөс өөр 
 		байж болох юм.</para>
 	  
 	  <para><xref linkend="cvs-tags"> нь хэрэглэгчдийн сонирхож болох 
 		салбарын хаягуудыг агуулдаг. <application>CVSup</application>-ийн 
 		тохиргооны файлд хаягийг зааж өгөхдөө өмнө нь <literal>tag=</literal> 
 		гэж өгөх ёстой (<literal>RELENG_4</literal> нь 
 	    	<literal>tag=RELENG_4</literal> болно). 
 		Зөвхөн <literal>tag=.</literal> нь портын цуглуулгад 
 		хамааралтай болохыг санаарай.</para>
 
 	  <warning>
 	    <para>Хаягийн нэрийг яг үзүүлсэн шиг бичихдээ анхааралтай байгаарай. 
 		<application>CVSup</application> нь зөв болон буруу 
 		хаягуудыг ялгаж чаддаггүй. Хэрэв та хаягийг буруу бичвэл 
 		<application>CVSup</application> нь 
 		таныг зөв хаяг өгсөн гэж ойлгон ажиллах бөгөөд энэ нь ямар ч файлуудыг 
 		заагаагүйд хүргэж болох юм. Энэ тохиолдолд энэ нь танд байгаа 
 		эхүүдийг устгах болно.</para>
 	  </warning>
 
 	  <para>Салбарын хаягийг заахад та тэр хөгжүүлэлтийн шугамын 
 		файлуудын хамгийн сүүлийн хувилбаруудыг авах болно. 
 		Хэрэв та ямар нэг өнгөрсөн хувилбарыг авахыг хүсвэл <option>date=</option> 
 		талбарт огноог заан хийж өгч болно. &man.cvsup.1; гарын 
 		авлагын хуудас үүнийг хэрхэн хийхийг тайлбарладаг.</para>
 
 	  <para>Бидний жишээний хувьд FreeBSD-CURRENT-г авахыг бид хүсэж байна. 
 		Бид энэ мөрийг өөрсдийн <filename>supfile</filename>-ийн 
 		эхэнд нэмнэ:</para>
 	  
 	  <programlisting>*default tag=.</programlisting>
 
 	  <para>Хэрэв та <literal>tag=</literal> талбар эсвэл <literal>date=</literal>
 		талбарын алийг ч зааж өгөөгүй бол чухал тусгай тохиолдол гарч 
 		ирнэ. Энэ тохиолдолд тодорхой нэг хувилбарыг хүлээн авахын оронд 
 		серверийн CVS архиваас RCS файлуудыг шууд хүлээн авдаг. 
 		Ажиллагааны ийм горимыг хөгжүүлэгчид ерөнхийдөө эрхэмлэдэг. 
 		Өөрсдийн системүүд дээр архивын хуулбарыг арчилснаар тэд 
 		залруулалтын түүхийг хайж файлуудын өнгөрсөн хувилбаруудыг шалгах 
 		боломжтой болох юм. Гэхдээ энэ хонжоо нь дискний зайны хувьд 
 		их өртөгтэйгээр орж ирдэг.</para>
 	</listitem>
 
 	<listitem>
 	  <para><anchor id="cvsup-config-where">Тэдгээрийг та хаанаас авахыг хүсэж 
 		байна вэ?</para>
 	  
 	  <para>Бид <literal>host=</literal> талбарыг ашиглан <command>cvsup</command>-д 
 		өөрийн шинэчлэлтүүдийг хаанаас авахыг хэлж өгдөг. <link linkend="cvsup-mirrors">CVSup 
 		толин тусгал сайтууд</link>ын аль нь ч болох боловч та өөрийн кибер 
 		ертөнцдөө ойрхныг турших хэрэгтэй. Энэ жишээн дээр бид 
 		зохиомол FreeBSD түгээлтийн сайт 
 		<hostid role="fqdn">cvsup99.FreeBSD.org</hostid>-г ашиглах 
 		болно:</para>
 
 	  <programlisting>*default host=cvsup99.FreeBSD.org</programlisting>
 	  
 	  <para>Та <application>CVSup</application>-г ашиглахаасаа өмнө 
 		үнэн хэрэг дээрээ байгаа жинхэнэ хостоор солих хэрэгтэй болно. 
 		<command>cvsup</command>-г ажиллуулах үедээ та хостын тохируулгыг 
 		тушаалын мөрөөс <option>-h
 	      <replaceable>hostname</replaceable></option> сонголтоор 
 		өөрчлөн дарж болно.</para>
 	</listitem>
 	
 	<listitem>
 	  <para><anchor id="cvsup-config-dest">Та тэдгээрийг өөрийн машиныхаа 
 		хаана байрлуулахыг хүсэж байна вэ?</para>
 	  
 	  <para><literal>prefix=</literal> талбар нь хүлээн авсан файлуудыг 
 		хаана байрлуулахыг <command>cvsup</command> хэлнэ. 
 		Энэ жишээн дээр бид эх файлуудыг өөрсдийн гол эх модны <filename>/usr/src</filename> 
 		байрлалд шууд байрлуулах болно. <filename>src</filename> сан нь 
 		бидний хүлээн авахаар сонгосон цуглуулгад далд байгаа болохоор 
 		энэ нь зөв юм:</para>
 	  
 	  <programlisting>*default prefix=/usr</programlisting>
 	</listitem>
 
 	<listitem>
 	  <para><anchor id="cvsup-config-status"><command>cvsup</command> 
 		өөрийн төлвийн файлуудыг хаана арчлах ёстой вэ?</para>
 
 	  <para><application>CVSup</application> клиент нь <quote>base</quote> 
 		буюу үндсэн гэгддэг сан дахь зарим төлвийн файлуудыг арчилж байдаг. 
 		Эдгээр файлууд нь ямар шинэчлэлтүүдийг та аль хэдийн хүлээн авсныг 
 		хянаж <application>CVSup</application>-ийг илүү үр ашигтай 
 		ажиллахад тусалдаг. Бид стандарт үндсэн сан <filename>/var/db</filename>-г 
 		ашиглах болно:</para>
 
 	  <programlisting>*default base=/var/db</programlisting>
 
 	  <para>Хэрэв таны үндсэн сан байхгүй байгаа бол одоо түүнийг үүсгэх 
 		хугацаа болсон байна. Хэрэв үндсэн сан байхгүй бол 
 		<command>cvsup</command> ажиллахаас татгалзах болно.</para>
 	</listitem>
 
 	<listitem>
 	  <para><filename>supfile</filename>-ийн бусад
 	    тохиргоонууд:</para>
 	  
 	  <para><filename>supfile</filename>-д ерөнхийдөө байх ёстой бас нэг 
 		мөр байдаг:</para>
 
 	  <programlisting>*default release=cvs delete use-rel-suffix compress</programlisting>
 
 	  <para><literal>release=cvs</literal> нь сервер гол FreeBSD CVS 
 		архиваас өөрийн мэдээллийг авах ёстойг зааж байна. Энэ нь 
 		бараг үргэлж тохиолддог, хэдийгээр бусад боломжууд байдаг боловч 
 		энэ хэлэлцүүлгийн хүрээнээс хальдаг.</para>
 	  
 	  <para><literal>delete</literal> нь 
 	    <application>CVSup</application>-д файлууд устгах зөвшөөрөл өгдөг.
 		<application>CVSup</application> нь таны эх модыг байнга 
 		хамгийн сүүлийн хэлбэрт байлгадаг байхын тулд та үүнийг үргэлж 
 		зааж өгөх хэрэгтэй. <application>CVSup</application> нь 
 		өөрийн хариуцдаг зөвхөн тэр файлуудыг устгах тал дээр их анхааралтай 
 		ажилладаг. Танд байж болох нэмэлт файлууд тэр хэвээрээ үлддэг.</para>
 	  
 	  <para>
 
 	<literal>use-rel-suffix</literal> нь ... ойлгоход төвөгтэй юм. 
 		Хэрэв та үүний тухай жинхэнээсээ мэдье гэж хүсэж байгаа бол 
 		&man.cvsup.1; гарын авлагын хуудаснаас үзнэ үү. Хэрэв тийм биш бол 
 		ердөө заагаад л тэгээд санаа зовох хэрэггүй юм.</para>
 
 	  <para><literal>compress</literal> нь холбооны суваг дээр 
 		gzip загварын шахалтын хэрэглээг идэвхжүүлдэг. Хэрэв таны 
 		сүлжээний холболт T1 эсвэл түүнээс хурдан бол та магадгүй 
 		шахалтыг ашиглах хэрэггүй юм. Хэрэв үгүй бол энэ нь бодитойгоор 
 		тусалдаг.</para>
 	</listitem>
 
 	<listitem>
 	  <para>Бүгдийг нийлүүлбэл:</para>
 
 	  <para>Энд бидний жишээнд зориулсан бүхэл <filename>supfile</filename> 
 		байна:</para>
 
 	  <programlisting>*default tag=.
 *default host=cvsup99.FreeBSD.org
 *default prefix=/usr
 *default base=/var/db
 *default release=cvs delete use-rel-suffix compress
 
 src-all</programlisting>
 	</listitem>
       </itemizedlist>
       <sect3 id="cvsup-refuse-file">
        <title><filename>refuse</filename> файл</title>
 
        <para>Дээр дурдсанаар <application>CVSup</application> нь 
 	<emphasis>татах аргыг</emphasis> ашигладаг. Энэ нь юу гэсэн үг вэ гэхээр 
 	та <application>CVSup</application> сервер руу холбогдох бөгөөд 
 	энэ нь <quote>Над дээрээс татаж авах боломжтой зүйлс энэ байна...</quote> 
 	гэж хэлэх бөгөөд таны клиент <quote>OK, Би энэ,энэ, энийг авна.</quote> 
 	гэж хариулна гэсэн үг юм. Анхдагч тохиргоон дээр 
 	<application>CVSup</application> клиент нь таны тохиргооны файлд сонгосон хаяг болон 
 	цуглуулгатай холбоотой бүх файлыг  авна. Гэхдээ үүнийг та үргэлж хүсэхгүй байх, 
 	ялангуяа хэрэв та <filename>doc</filename>, <filename>ports</filename>, эсвэл
        <filename>www</filename> моднуудыг авч байгаа бол үүнийг хийхийг хүсэхгүй 
 	байх &mdash; ихэнх хүмүүс дөрөв эсвэл таван хэлийг уншиж чаддаггүй 
 	бөгөөд тиймээс тэдэнд хэлтэй холбоотой файлуудыг татаж авах хэрэггүй байдаг. 
 	Хэрэв та портын цуглуулгыг <application>CVSup</application> хийж байгаа 
 	бол та цуглуулга бүрийг тусад нь заан өгч үүнийг тойрон гарч болно
 	(өөрөөр хэлбэл, <emphasis>ports-astrology</emphasis>,
        <emphasis>ports-biology</emphasis>, гэх мэтээр <emphasis>ports-all</emphasis> 
 	гэхийн оронд). Гэхдээ <filename>doc</filename>
        	болон <filename>www</filename> моднууд нь хэлтэй холбоотой цуглуулгуудтай байдаггүй 
 	болохоор та <application>CVSup</application>-ийн олон сайн боломжуудын 
 	нэгийг ашиглах ёстой нь <filename>refuse</filename> юм.</para>
 
        <para><filename>refuse</filename> файл нь үндсэндээ 
 	<application>CVSup</application>-д цуглуулгаас файл болгоныг 
 	татаж авахгүй гэдгийг хэлдэг; өөрөөр хэлбэл клиентэд серверээс зарим 
 	файлууд татаж авахаас <emphasis>татгалзахыг</emphasis> хэлж өгдөг. 
 	<filename>refuse</filename> файл нь 
 	<filename><replaceable>base</replaceable>/sup/</filename> сангаас 
 	олдож болно (эсвэл хэрэв танд ийм файл байхгүй байгаа бол түүнийг дээрх санд байрлуулах 
 	хэрэгтэй). <replaceable>base</replaceable> нь таны <filename>supfile</filename>-д 
 	тодорхойлогдсон байдаг; бидний тодорхойлсон <replaceable>base</replaceable> нь 
 	<filename>/var/db</filename> бөгөөд энэ нь анхдагчаар 
 	<filename>refuse</filename> файл нь <filename>/var/db/sup/refuse</filename> 
 	гэсэн үг юм.</para>
 
        <para><filename>refuse</filename> файл нь маш хялбар хэлбэршилттэй байдаг; 
 	энэ нь таны татаж авахыг хүсээгүй файлууд эсвэл сангуудын нэрийг агуулдаг. 
 	Жишээ нь хэрэв та Англи болон Германаар бага зэрэг ярьдгаас өөр хэлээр 
 	ярьдаггүй бөгөөд баримтын Герман орчуулгыг авах сонирхолгүй байвал 
 	өөрийн <filename>refuse</filename> файлд дараах:</para>
 
        <screen>doc/bn_*
 doc/da_*
 doc/de_*
 doc/el_*
 doc/es_*
 doc/fr_*
 doc/hu_*
 doc/it_*
 doc/ja_*
 doc/mn_*
 doc/nl_*
 doc/no_*
 doc/pl_*
 doc/pt_*
 doc/ru_*
 doc/sr_*
 doc/tr_*
 doc/zh_*</screen>
 
        <para>мөрүүд болон гэх мэтээр бусад хэлнүүдийн хувьд оруулж өгөх хэрэгтэй 
 	(та бүрэн жагсаалтыг <ulink
        url="http://www.FreeBSD.org/cgi/cvsweb.cgi/">FreeBSD
        CVS архивыг</ulink> шалган олж болно).</para>
 
        <para>Энэ ашигтай боломжийг ашиглан удаан холболттой юм уу эсвэл өөрсдийн 
 	Интернэтийн холболтод минутаар төлдөг хэрэглэгчид үнэ цэнэтэй хугацаагаа 
 	хэмнэх болно. Учир нь тэд өөрсдийн хэзээ ч ашиглахгүй файлаа татаж авах 
 	шаардлагагүй болох юм. <application>CVSup</application>-ийн 
 	<filename>refuse</filename> файлууд болон бусад сайхан боломжуудын 
 	талаар илүү мэдээллийг түүний гарын авлагын хуудаснаас үзнэ үү.</para> 
       </sect3>
     </sect2>
     
     <sect2>
       <title><application>CVSup</application>-г ажиллуулах нь</title>
       
       <para>Одоо та шинэчлэлт хийж үзэхэд бэлэн боллоо. Үүнийг хийх тушаалын мөр 
 	их амархан:</para>
 
       <screen>&prompt.root; <userinput>cvsup <replaceable>supfile</replaceable></userinput></screen>
 
       <para>энд байгаа <filename><replaceable>supfile</replaceable></filename> нь 
 	таны дөнгөж үүсгэсэн <filename>supfile</filename>-ийн нэр юм. 
 	Таныг X11 дээр ажиллаж байна гэж үзвэл <command>cvsup</command> нь 
 	энгийн зүйлсийг хийх зарим товчлууруудтай GUI цонхыг үзүүлэх болно. 
 	<guibutton>go</guibutton> товчлуурыг дарж ажиллахыг нь хараарай.</para>
       
       <para>Та энэ жишээн дээр өөрийн жинхэнэ <filename>/usr/src</filename> 
 	модыг шинэчилж байгаа болохоор <command>cvsup</command> нь 
 	таны файлуудыг шинэчлэхэд шаардлагатай зөвшөөрлүүдтэй байхын тулд 
 	та програмыг <username>root</username> эрхээс ажиллуулах хэрэгтэй 
 	болно. Өөрийн тохиргооны файлыг дөнгөж үүсгэсэн бөгөөд урьд нь энэ програмыг 
 	хэзээ ч ашиглаж байгаагүй бол таныг бухимдуулж магадгүй юм. Өөрийн файлуудыг 
 	хөндөлгүйгээр туршилтын журмаар ажиллуулах хялбар арга байдаг. 
 	Хаа нэгтээ хоосон сан үүсгээд түүнийг тушаалын мөрөнд нэмэлт өгөгдлөөр оруулж 
 	өгнө:</para>
 
       <screen>&prompt.root; <userinput>mkdir /var/tmp/dest</userinput>
 &prompt.root; <userinput>cvsup supfile /var/tmp/dest</userinput></screen>
       
       <para>Таны заасан сан бүх файлын шинэчлэлтүүдийн хувьд очих сан болдог. 
 	<application>CVSup</application> нь <filename>/usr/src</filename> сан 
 	доторх таны энгийн файлуудыг шалгадаг, гэхдээ тэдгээрийн алийг ч өөрчлөх буюу 
 	устгахгүй. Файлын шинэчлэлтүүд харин <filename>/var/tmp/dest/usr/src</filename> 
 	санд хийгдэнэ. <application>CVSup</application> нь ингэж ажиллахдаа бас 
 	өөрийн үндсэн сангийн төлвийн файлуудыг өөрчлөлгүйгээр үлдээдэг. 
 	Тэдгээр файлуудын шинэ хувилбарууд заагдсан сан уруу бичигдэх болно. 
 	Танд <filename>/usr/src</filename> сан уруу унших эрх л байхад 
 	иймэрхүү туршилтын ажиллагааг гүйцэтгэхэд <username>root</username> 
 	эрх байх заавал шаардлагагүй юм.</para>
       
       <para>Хэрэв та X11-г ажиллуулахгүй байгаа юм уу эсвэл танд GUI таалагддаггүй бол 
 	<command>cvsup</command>-г ажиллуулахдаа тушаалын мөрөн дээр 
 	хоёр сонголтыг нэмж өгөх хэрэгтэй:</para>
       
       <screen>&prompt.root; <userinput>cvsup -g -L 2 <replaceable>supfile</replaceable></userinput></screen>
 	    
       <para><option>-g</option> сонголт нь <application>CVSup</application>-д 
 	өөрийн GUI-г ашиглахгүйг хэлнэ. Хэрэв та X11-ийг ажиллуулахгүй байгаа бол 
 	энэ автомат байдаг, үгүй бол та үүнийг зааж өгөх хэрэгтэй.</para>
       
       <para><option>-L 2</option> нь <application>CVSup</application>-д 
 	хийж байгаа бүх шинэчлэлтүүдийнхээ талаар дэлгэрэнгүй мэдээллийг үзүүлэхийг 
 	хэлж өгнө. Гурван түвшний харуулах горим байдаг бөгөөд энэ нь 
 	<option>-L 0</option>-с <option>-L 2</option> хүртэл байна. Анхдагч нь 
 	0 байх бөгөөд энэ нь алдааны мэдэгдлээс бусдыг харуулахгүй.</para>
       
       <para>Бусад олон сонголтууд байдаг. Тэдгээрийн товч жагсаалтыг үзэхийн тулд 
 	<command>cvsup -H</command> гэж бичнэ. Илүү дэлгэрэнгүй тайлбаруудын 
 	талаар гарын авлагын хуудсыг үзнэ үү.</para>
 
       <para>Шинэчлэлт ажилладаг аргад сэтгэл ханамжтай болсныхоо дараа 
 	та <application>CVSup</application>-г давтамжтайгаар ажиллуулахын тулд 
 	&man.cron.8; ашиглан хийж өгч болно. Мэдээж та &man.cron.8;-с 
 	<application>CVSup</application>-г ажиллуулахдаа өөрийнхөө GUI-г 
 	ашиглахгүй болгох хэрэгтэй.</para>
     </sect2>
 
     <sect2 id="cvsup-collec">
       <title><application>CVSup</application>-ийн файлын цуглуулгууд</title>
 	    
       <para><application>CVSup</application>-ийн файлын цуглуулгууд нь шатлалтайгаар 
 	зохион байгуулагдсан байдаг. Цөөн том цуглуулгууд байдаг бөгөөд тэдгээр нь 
 	арай жижиг дэд цуглуулгуудад хуваагддаг. Том цуглуулгыг хүлээн авах нь 
 	түүний дэд цуглуулгууд тус бүрийг хүлээн авахтай адил юм. Цуглуулга хоорондын 
 	шаталсан холбоонууд нь доорх жагсаалт дахь догол ашиглалтаар тусгагддаг.</para>
       
       <para>Хамгийн түгээмэл хэрэглэгддэг цуглуулгууд нь <literal>src-all</literal>, 
 	болон <literal>ports-all</literal> юм. Бусад цуглуулгуудыг тусгай зорилгоор 
 	зөвхөн жижиг бүлэг хүмүүс ашигладаг бөгөөд зарим толин тусгал сайтууд тэдгээрийг 
 	бүгдийг агуулдаггүй байж болох юм.</para>
       
       <variablelist>
 	<varlistentry>
 	  <term><literal>cvs-all release=cvs</literal></term>
 	  
 	  <listitem>
 	    <para>Криптограф кодыг оролцуулаад FreeBSD-ийн гол CVS архив.</para>
 	    
 	    <variablelist>
 	      <varlistentry>
 		<term><literal>distrib release=cvs</literal></term>
 		
 		<listitem>
 		  <para>FreeBSD-ийн түгээлт болон толин тусгал хийхтэй холбоотой файлууд.</para>
 		</listitem>
 	      </varlistentry>
 	      
 	      <varlistentry>
 		<term><literal>doc-all release=cvs</literal></term>
 		<listitem>
 		  <para>FreeBSD гарын авлагын эхүүд ба бусад баримт. Энэ нь FreeBSD-ийн 
 			вэб сайтын файлуудыг агуулдаггүй.</para>
 		</listitem>
 	      </varlistentry>
 
 	      <varlistentry>
 		<term><literal>ports-all release=cvs</literal></term>
 
 		<listitem>
 		  <para>FreeBSD-ийн портын цуглуулга.</para>
 
 		  <important id="cvsup-collec-pbase-warn">
 		    <para>Хэрэв та бүхэл <literal>ports-all</literal>-г (бүх портын мод)
 			шинэчлэхийг хүсэхгүй байгаа бөгөөд доор жагсаагдсан дэд цуглуулгуудын 
 			нэгийг ашиглаж байгаа бол <literal>ports-base</literal> 
 			дэд цуглуулгыг шинэчилсэн эсэхээ <emphasis>үргэлж</emphasis> 
 			шалгаж байх хэрэгтэй. <literal>ports-base</literal>-ээр 
 			танилцуулагдсан портын бүтээлтийн дэд бүтцэд ямар нэгэн өөрчлөлт 
 			орох болгонд тэдгээр өөрчлөлтүүд нь <quote>жинхэнэ</quote> 
 			портуудад тун удахгүй ашиглагдах нь бараг л тодорхой байдаг юм. 
 			Тиймээс хэрэв та зөвхөн <quote>жинхэнэ</quote> портуудыг 
 			шинэчилж тэдгээр нь шинэ боломжуудын заримыг ашигладаг бол 
 			тэдгээрийн бүтээлт нь зарим нэг ид шидийн алдааны мэдэгдэлтэйгээр 
 			амжилтгүй болох маш их магадлалтай юм. Энэ тохиолдолд 
 			<emphasis>хамгийн эхэнд</emphasis> хийх зүйл бол 
 			таны <literal>ports-base</literal> дэд цуглуулга 
 			хамгийн сүүлийн үеийнх эсэхийг шалгах  хэрэгтэй юм.</para>
 		  </important>
 
 		  <important id="cvsup-collec-index-warn">
 		    <para>Хэрэв та <filename>ports/INDEX</filename>-ийн 
 			өөрийн локал хуулбарыг бүтээх гэж байгаа бол 
 			<literal>ports-all</literal> буюу бүх портыг 
 			хүлээж авах <emphasis>ёстой</emphasis> (бүх портын мод).
 			<filename>ports/INDEX</filename>-г хэсэг модтой бүтээхийг 
 			дэмждэггүй. <ulink url="&url.books.faq;/applications.html#MAKE-INDEX">
 		      FAQ</ulink> хаягийг үзнэ үү.</para>
 		  </important>
 
 		  <variablelist>
 		    <varlistentry>
 		      <term><literal>ports-accessibility
 			  release=cvs</literal></term>
 
 		      <listitem>
 			<para>Хөгжлийн бэрхшээлтэй хэрэглэгчдэд туслахад зориулсан програм хангамж.</para>
 		      </listitem>
 		    </varlistentry>
 
 		    <varlistentry>
 		      <term><literal>ports-arabic
 			  release=cvs</literal></term>
 
 		      <listitem>
 			<para>Араб хэлний дэмжлэг.</para>
 		      </listitem>
 		    </varlistentry>
 
 		    <varlistentry>
 		      <term><literal>ports-archivers
 			  release=cvs</literal></term>
 		      
 		      <listitem>
 			<para>Архивлах хэрэгслүүд.</para>
 		      </listitem>
 		    </varlistentry>
 
 		    <varlistentry>
 		      <term><literal>ports-astro
 			  release=cvs</literal></term>
 		      
 		      <listitem>
 			<para>Одон оронтой холбоотой портууд.</para>
 		      </listitem>
 		    </varlistentry>
 
 		    <varlistentry>
 		      <term><literal>ports-audio
 			  release=cvs</literal></term>
 		      
 		      <listitem>
 			<para>Дууны дэмжлэг.</para>
 		      </listitem>
 		    </varlistentry>
 
 		    <varlistentry>
 		      <term><literal>ports-base
 			  release=cvs</literal></term>
 		      
 		      <listitem>
 			<para>Портын цуглуулгын бүтээх дэд бүтэц - 
 			төрөл бүрийн файлууд <filename>/usr/ports</filename> 
 			сангийн <filename>Mk/</filename> болон
 			  <filename>Tools/</filename> дэд сангуудад байрладаг.</para>
 
 			<note>
 			  <para><link
 			    linkend="cvsup-collec-pbase-warn">Дээрх чухал 
 				анхааруулгыг</link> үзнэ үү: та FreeBSD-ийн 
 				портын цуглуулгын ямар ч хэсгийг шинэчлэхдээ 
 				энэ дэд цуглуулгыг <emphasis>үргэлж</emphasis> 
 				шинэчилж байх хэрэгтэй!</para>
 			</note>
 		      </listitem>
 		    </varlistentry>
 
 		    <varlistentry>
 		      <term><literal>ports-benchmarks
 			  release=cvs</literal></term>
 		      
 		      <listitem>
 			<para>Бенчмаркууд.</para>
 		      </listitem>
 		    </varlistentry>
 
 		    <varlistentry>
 		      <term><literal>ports-biology
 			  release=cvs</literal></term>
 
 		      <listitem>
 			<para>Биологи.</para>
 		      </listitem>
 		    </varlistentry>
 
 		    <varlistentry>
 		      <term><literal>ports-cad
 			  release=cvs</literal></term>
 		      
 		      <listitem>
 			<para>Компьютерийн тусламжтай дизайн хийх хэрэгслүүд.</para>
 		      </listitem>
 		    </varlistentry>
 
 		    <varlistentry>
 		      <term><literal>ports-chinese
 			  release=cvs</literal></term>
 			
 		      <listitem>
 			<para>Хятад хэлний дэмжлэг.</para>
 		      </listitem>
 		    </varlistentry>
 
 		    <varlistentry>
 		      <term><literal>ports-comms
 			  release=cvs</literal></term>
 		      
 		      <listitem>
 			<para>Холбооны програм хангамж.</para>
 		      </listitem>
 		    </varlistentry>
 
 		    <varlistentry>
 		      <term><literal>ports-converters
 			  release=cvs</literal></term>
 		      
 		      <listitem>
 			<para>тэмдэгтийн код хөрвүүлэгчид.</para>
 		      </listitem>
 		    </varlistentry>
 
 		    <varlistentry>
 		      <term><literal>ports-databases
 			  release=cvs</literal></term>
 		      
 		      <listitem>
 			<para>Мэдээллийн баазууд.</para>
 		      </listitem>
 		    </varlistentry>
 		    
 		    <varlistentry>
 		      <term><literal>ports-deskutils
 			  release=cvs</literal></term>
 		      
 		      <listitem>
 			<para>Компьютер зохион бүтээгдэхээс өмнө 
 			ширээн дээр байдаг байсан зүйлс.</para>
 		      </listitem>
 		    </varlistentry>
 
 		    <varlistentry>
 		      <term><literal>ports-devel
 			  release=cvs</literal></term>
 
 		      <listitem>
 			<para>Хөгжүүлэлтийн багажууд.</para>
 		      </listitem>
 		    </varlistentry>
 
 		    <varlistentry>
 		      <term><literal>ports-dns
 			  release=cvs</literal></term>
 
 		      <listitem>
 			<para>DNS-тэй холбоотой програм хангамж.</para>
 		      </listitem>
 		    </varlistentry>
 		    
 		    <varlistentry>
 		      <term><literal>ports-editors
 			  release=cvs</literal></term>
 
 		      <listitem>
 			<para>Засварлагчид.</para>
 		      </listitem>
 		    </varlistentry>
 
 		    <varlistentry>
 		      <term><literal>ports-emulators
 			  release=cvs</literal></term>
 		      
 		      <listitem>
 			<para>Бусад үйлдлийн системүүдэд зориулсан эмуляторууд.</para>
 		      </listitem>
 		    </varlistentry>
 
 		    <varlistentry>
 		      <term><literal>ports-finance
 			  release=cvs</literal></term>
 		      
 		      <listitem>
 			<para>Банк, санхүү болон тэдгээртэй холбоотой програмууд.</para>
 		      </listitem>
 		    </varlistentry>
 
 		    <varlistentry>
 		      <term><literal>ports-ftp
 			  release=cvs</literal></term>
 		      
 		      <listitem>
 			<para>FTP клиент ба серверийн багажууд.</para>
 		      </listitem>
 		    </varlistentry>
 
 		    <varlistentry>
 		      <term><literal>ports-games
 			  release=cvs</literal></term>
 		      
 		      <listitem>
 			<para>Тоглоомууд.</para>
 		      </listitem>
 		    </varlistentry>
 		    
 		    <varlistentry>
 		      <term><literal>ports-german
 			  release=cvs</literal></term>
 		      
 		      <listitem>
 			<para>Герман хэлний дэмжлэг.</para>
 		      </listitem>
 		    </varlistentry>
 
 		    <varlistentry>
 		      <term><literal>ports-graphics
 			  release=cvs</literal></term>
 
 		      <listitem>
 			<para>Графикийн багажууд.</para>
 		      </listitem>
 		    </varlistentry>
 
 		    <varlistentry>
 		      <term><literal>ports-hebrew
 			  release=cvs</literal></term>
 
 		      <listitem>
 			<para>Хэбрю хэлний дэмжлэг.</para>
 		      </listitem>
 		    </varlistentry>
 
 		    <varlistentry>
 		      <term><literal>ports-hungarian
 			  release=cvs</literal></term>
 		      
 		      <listitem>
 			<para>Унгар хэлний дэмжлэг.</para>
 		      </listitem>
 		    </varlistentry>
 
 		    <varlistentry>
 		      <term><literal>ports-irc
 			  release=cvs</literal></term>
 
 		      <listitem>
 			<para>Internet Relay Chat буюу чалчих багажууд.</para>
 		      </listitem>
 		    </varlistentry>
 
 		    <varlistentry>
 		      <term><literal>ports-japanese
 			  release=cvs</literal></term>
 
 		      <listitem>
 			<para>Япон хэлний дэмжлэг.</para>
 		      </listitem>
 		    </varlistentry>
 		    
 		    <varlistentry>
 		      <term><literal>ports-java
 			  release=cvs</literal></term>
 
 		      <listitem>
 			<para>&java; багажууд.</para>
 		      </listitem>
 		    </varlistentry>
 
 		    <varlistentry>
 		      <term><literal>ports-korean
 			  release=cvs</literal></term>
 
 		      <listitem>
 			<para>Солонгос хэлний дэмжлэг.</para>
 		      </listitem>
 		    </varlistentry>
 
 		    <varlistentry>
 		      <term><literal>ports-lang
 			  release=cvs</literal></term>
 
 		      <listitem>
 			<para>Програмчлалын хэлнүүд.</para>
 		      </listitem>
 		    </varlistentry>
 
 		    <varlistentry>
 		      <term><literal>ports-mail
 			  release=cvs</literal></term>
 
 		      <listitem>
 			<para>Захидлын програмууд.</para>
 		      </listitem>
 		    </varlistentry>
 
 		    <varlistentry>
 		      <term><literal>ports-math
 			  release=cvs</literal></term>
 
 		      <listitem>
 			<para>Тоо тооцоолох програм хангамж.</para>
 		      </listitem>
 		    </varlistentry>
 
 		    <varlistentry>
 		      <term><literal>ports-mbone
 			  release=cvs</literal></term>
 
 		      <listitem>
 			<para>MBone програмууд.</para>
 		      </listitem>
 		    </varlistentry>
 
 		    <varlistentry>
 		      <term><literal>ports-misc
 			  release=cvs</literal></term>
 
 		      <listitem>
 			<para>Бусад багажууд.</para>
 		      </listitem>
 		    </varlistentry>
 
 		    <varlistentry>
 		      <term><literal>ports-multimedia
 			  release=cvs</literal></term>
 
 		      <listitem>
 			<para>Мультимедиа програм хангамж.</para>
 		      </listitem>
 		    </varlistentry>
 
 		    <varlistentry>
 		      <term><literal>ports-net
 			  release=cvs</literal></term>
 		      
 		      <listitem>
 			<para>Сүлжээний програм хангамж.</para>
 		      </listitem>
 		    </varlistentry>
 
 		    <varlistentry>
 		      <term><literal>ports-net-im
 			  release=cvs</literal></term>
 
 		      <listitem>
 			<para>Шуурхай мэдэгдэл (instant messaging) илгээх програм хангамж.</para>
 		      </listitem>
 		    </varlistentry>
 
 		    <varlistentry>
 		      <term><literal>ports-net-mgmt
 			  release=cvs</literal></term>
 
 		      <listitem>
 			<para>Сүлжээний удирдлагын програм хангамж.</para>
 		      </listitem>
 		    </varlistentry>
 
 		    <varlistentry>
 		      <term><literal>ports-net-p2p
 			  release=cvs</literal></term>
 
 		      <listitem>
 			<para>p2p сүлжээ.</para>
 		      </listitem>
 		    </varlistentry>
 
 		    <varlistentry>
 		      <term><literal>ports-news
 			  release=cvs</literal></term>
 		      
 		      <listitem>
 			<para>USENET мэдээний програм хангамж.</para>
 		      </listitem>
 		    </varlistentry>
 		    
 		    <varlistentry>
 		      <term><literal>ports-palm
 			  release=cvs</literal></term>
 		      
 		      <listitem>
 			<para><trademark class="trade">Palm</trademark> төрлийн 
 			төхөөрөмжүүдэд зориулсан програм хангамжийн дэмжлэг.</para>
 		      </listitem>
 		    </varlistentry>
 
 		    <varlistentry>
 		      <term><literal>ports-polish
 			  release=cvs</literal></term>
 		      
 		      <listitem>
 			<para>Польш хэлний дэмжлэг.</para>
 		      </listitem>
 		    </varlistentry>
 
 		    <varlistentry>
 		      <term><literal>ports-ports-mgmt
 			  release=cvs</literal></term>
 
 		      <listitem>
 			<para>Портууд болон багцуудыг удирдах багажууд.</para>
 		      </listitem>
 		    </varlistentry>
 
 		    <varlistentry>
 		      <term><literal>ports-portuguese
 			  release=cvs</literal></term>
 		      
 		      <listitem>
 			<para>Португал хэлний дэмжлэг.</para>
 		      </listitem>
 		    </varlistentry>
 
 		    <varlistentry>
 		      <term><literal>ports-print
 			  release=cvs</literal></term>
 		      
 		      <listitem>
 			<para>Хэвлэлтийн програм хангамж.</para>
 		      </listitem>
 		    </varlistentry>
 
 		    <varlistentry>
 		      <term><literal>ports-russian
 			  release=cvs</literal></term>
 		      
 		      <listitem>
 			<para>Орос хэлний дэмжлэг.</para>
 		      </listitem>
 		    </varlistentry>
 
 		    <varlistentry>
 		      <term><literal>ports-science
 			  release=cvs</literal></term>
 
 		      <listitem>
 			<para>Шинжлэх ухаан.</para>
 		      </listitem>
 		    </varlistentry>
 
 		    <varlistentry>
 		      <term><literal>ports-security
 			  release=cvs</literal></term>
 		      
 		      <listitem>
 			<para>Аюулгүй байдлын хэрэгслүүд.</para>
 		      </listitem>
 		    </varlistentry>
 
 		    <varlistentry>
 		      <term><literal>ports-shells
 			  release=cvs</literal></term>
 		      
 		      <listitem>
 			<para>Тушаалын мөрийн бүрхүүлүүд.</para>
 		      </listitem>
 		    </varlistentry>
 
 		    <varlistentry>
 		      <term><literal>ports-sysutils
 			  release=cvs</literal></term>
 		      
 		      <listitem>
 			<para>Системийн хэрэгслүүд.</para>
 		      </listitem>
 		    </varlistentry>
 
 		    <varlistentry>
 		      <term><literal>ports-textproc
 			  release=cvs</literal></term>
 		      
 		      <listitem>
 			<para>текст боловсруулах хэрэгслүүд (ширээний хэвлэл ордоггүй).</para>
 		      </listitem>
 		    </varlistentry>
 
 		    <varlistentry>
 		      <term><literal>ports-ukrainian
 			  release=cvs</literal></term>
 
 		      <listitem>
 			<para>Украйн хэлний дэмжлэг.</para>
 		      </listitem>
 		    </varlistentry>
 
 		    <varlistentry>
 		      <term><literal>ports-vietnamese
 			  release=cvs</literal></term>
 		      
 		      <listitem>
 			<para>Вьетнам хэлний дэмжлэг.</para>
 		      </listitem>
 		    </varlistentry>
 
 		    <varlistentry>
 		      <term><literal>ports-www
 			  release=cvs</literal></term>
 		      
 		      <listitem>
 			<para>World Wide
 			  Web-тэй холбоотой програм хангамж.</para>
 		      </listitem>
 		    </varlistentry>
 
 		    <varlistentry>
 		      <term><literal>ports-x11
 			  release=cvs</literal></term>
 		      
 		      <listitem>
 			<para>X Цонхны системийг дэмжих портууд.</para>
 		      </listitem>
 		    </varlistentry>
 
 		    <varlistentry>
 		      <term><literal>ports-x11-clocks
 			  release=cvs</literal></term>
 		      
 		      <listitem>
 			<para>X11 цагнууд.</para>
 		      </listitem>
 		    </varlistentry>
 
 		    <varlistentry>
 		      <term><literal>ports-x11-drivers
 			  release=cvs</literal></term>
 
 		      <listitem>
 			<para>X11 драйверууд.</para>
 		      </listitem>
 		    </varlistentry>
 
 		    <varlistentry>
 		      <term><literal>ports-x11-fm
 			  release=cvs</literal></term>
 
 		      <listitem>
 			<para>X11 файл менежерүүд.</para>
 		      </listitem>
 		    </varlistentry>
 
 		    <varlistentry>
 		      <term><literal>ports-x11-fonts
 			  release=cvs</literal></term>
 		      
 		      <listitem>
 			<para>X11 үсгийн маягууд ба үсгийн маягийн хэрэгслүүд.</para>
 		      </listitem>
 		    </varlistentry>
 
 		    <varlistentry>
 		      <term><literal>ports-x11-toolkits
 			  release=cvs</literal></term>
 
 		      <listitem>
 			<para>X11 багажны цуглуулгууд.</para>
 		      </listitem>
 		    </varlistentry>
 
 		    <varlistentry>
 		      <term><literal>ports-x11-servers
 			  release=cvs</literal></term>
 		      
 		      <listitem>
 			<para>X11 серверүүд.</para>
 		      </listitem>
 		    </varlistentry>
 
 		    <varlistentry>
 		      <term><literal>ports-x11-themes
 			  release=cvs</literal></term>
 
 		      <listitem>
 			<para>X11 харуулах маягууд.</para>
 		      </listitem>
 		    </varlistentry>
 
 		    <varlistentry>
 		      <term><literal>ports-x11-wm
 			  release=cvs</literal></term>
 		      
 		      <listitem>
 			<para>X11 цонхны менежерүүд.</para>
 		      </listitem>
 		    </varlistentry>
 		  </variablelist>
 		</listitem>
 	      </varlistentry>
 
 	      <varlistentry>
 		<term><literal>projects-all release=cvs</literal></term>
 		<listitem>
 		  <para>FreeBSD төслийн архив дахь эхүүд.</para>
 		</listitem>
 	      </varlistentry>
 
 	      <varlistentry>
 		<term><literal>src-all release=cvs</literal></term>
 		
 		<listitem>
 		  <para>Криптограф кодыг оролцуулаад FreeBSD-ийн гол эхүүд.</para>
 
 		  <variablelist>
 		    <varlistentry>
 		      <term><literal>src-base
 			  release=cvs</literal></term>
 
 		      <listitem>
 			<para><filename>/usr/src</filename> сангийн дээр байрлах 
 			бусад файлууд.</para>
 		      </listitem>
 		    </varlistentry>
 
 		    <varlistentry>
 		      <term><literal>src-bin
 			  release=cvs</literal></term>
 
 		      <listitem>
 			<para>Ганц хэрэглэгчийн горимд хэрэг болох хэрэглэгчийн багажууд
 			  (<filename>/usr/src/bin</filename>).</para>
 		      </listitem>
 		    </varlistentry>
 
 		    <varlistentry>
 		      <term><literal>src-cddl
 			  release=cvs</literal></term>
 
 		      <listitem>
 			<para>CDDL лицензийн доор байдаг хэрэгслүүд болон сангууд
 			  (<filename>/usr/src/cddl</filename>).</para>
 		      </listitem>
 		    </varlistentry>
 
 		    <varlistentry>
 		      <term><literal>src-contrib
 			  release=cvs</literal></term>
 
 		      <listitem>
 			<para>Харьцангуй өөрчлөлтгүйгээр хэрэглэгддэг 
 			FreeBSD төслөөс гаднах хэрэгслүүд ба сангууд
 			  (<filename>/usr/src/contrib</filename>).</para>
 		      </listitem>
 		    </varlistentry>
 
 		    <varlistentry>
 		      <term><literal>src-crypto release=cvs</literal></term>
 
 		      <listitem>
 			<para>Харьцангуй өөрчлөлтгүйгээр хэрэглэгддэг 
 			FreeBSD төслөөс гаднах криптограф хэрэгслүүд ба сангууд
 			  (<filename>/usr/src/crypto</filename>).</para>
 			  </listitem>
 		    </varlistentry>
 
 		    <varlistentry>
 		      <term><literal>src-eBones release=cvs</literal></term>
 		
 		      <listitem>
 			<para>Kerberos ба DES
 			  (<filename>/usr/src/eBones</filename>).  FreeBSD-ийн 
 			одоогийн хувилбаруудад ашигладаггүй.</para>
 		      </listitem>
 		    </varlistentry>
 
 		    <varlistentry>
 		      <term><literal>src-etc
 			  release=cvs</literal></term>
 
 		      <listitem>
 			<para>Системийн тохиргооны файлууд
 			  (<filename>/usr/src/etc</filename>).</para>
 		      </listitem>
 		    </varlistentry>
 
 		    <varlistentry>
 		      <term><literal>src-games
 			  release=cvs</literal></term>
 		      
 		      <listitem>
 			<para>Тоглоомууд
 			  (<filename>/usr/src/games</filename>).</para>
 		      </listitem>
 		    </varlistentry>
 
 		    <varlistentry>
 		      <term><literal>src-gnu
 			  release=cvs</literal></term>
 
 		      <listitem>
 			<para>GNU Нийтийн Лицензтэй хэрэгслүүд 
 			  (<filename>/usr/src/gnu</filename>).</para>
 		      </listitem>
 		    </varlistentry>
 
 		    <varlistentry>
 		      <term><literal>src-include
 			  release=cvs</literal></term>
 		      
 		      <listitem>
 			<para>Толгой файлууд
 			  (<filename>/usr/src/include</filename>).</para>
 		      </listitem>
 		    </varlistentry>
 
 		    <varlistentry>
 		      <term><literal>src-kerberos5
 			  release=cvs</literal></term>
 		      
 		      <listitem>
 			<para>Kerberos5 аюулгүй байдлын багц
 			  (<filename>/usr/src/kerberos5</filename>).</para>
 		      </listitem>
 		    </varlistentry>
 
 		    <varlistentry>
 		      <term><literal>src-kerberosIV
 			  release=cvs</literal></term>
 		      
 		      <listitem>
 			<para>KerberosIV аюулгүй байдлын багц
 			  (<filename>/usr/src/kerberosIV</filename>).</para>
 		      </listitem>
 		    </varlistentry>
 
 		    <varlistentry>
 		      <term><literal>src-lib
 			  release=cvs</literal></term>
 
 		      <listitem>
 			<para>Сангууд
 			  (<filename>/usr/src/lib</filename>).</para>
 		      </listitem>
 		    </varlistentry>
 
 		    <varlistentry>
 		      <term><literal>src-libexec
 			  release=cvs</literal></term>
 
 		      <listitem>
 			<para>Бусад програмуудаар ажилладаг системийн програмууд
 			  (<filename>/usr/src/libexec</filename>).</para>
 		      </listitem>
 		    </varlistentry>
 		    
 		    <varlistentry>
 		      <term><literal>src-release
 			  release=cvs</literal></term>
 		      
 		      <listitem>
 			<para>FreeBSD хувилбар гаргахад шаардагдах файлууд
 			  (<filename>/usr/src/release</filename>).</para>
 		      </listitem>
 		    </varlistentry>
 		    
 		    <varlistentry>
 		      <term><literal>src-rescue
 			  release=cvs</literal></term>
 		      
 		      <listitem>
 			<para>Яаралтай сэргээлт хийхэд зориулсан статикаар холболт хийгдсэн програмууд; 
 				&man.rescue.8;-г үзнэ үү
 			  (<filename>/usr/src/rescue</filename>).</para>
 		      </listitem>
 		    </varlistentry>
 
 		    <varlistentry>
 		      <term><literal>src-sbin release=cvs</literal></term>
 
 		      <listitem>
 			<para>Ганц хэрэглэгчийн горимд зориулсан системийн хэрэгслүүд
 			  (<filename>/usr/src/sbin</filename>).</para>
 		      </listitem>
 		    </varlistentry>
 		    
 		    <varlistentry>
 		      <term><literal>src-secure
 			  release=cvs</literal></term>
 
 		      <listitem>
 			<para>Криптограф сангууд ба тушаалууд
 			  (<filename>/usr/src/secure</filename>).</para>
 		      </listitem>
 		    </varlistentry>
 
 		    <varlistentry>
 		      <term><literal>src-share
 			  release=cvs</literal></term>
 
 		      <listitem>
 			<para>Олон системүүдийн хооронд хуваалцаж болох файлууд
 			  (<filename>/usr/src/share</filename>).</para>
 		      </listitem>
 		    </varlistentry>
 
 		    <varlistentry>
 		      <term><literal>src-sys
 			  release=cvs</literal></term>
 
 		      <listitem>
 			<para>Цөм
 			  (<filename>/usr/src/sys</filename>).</para>
 		      </listitem>
 		    </varlistentry>
 
 		    <varlistentry>
 		      <term><literal>src-sys-crypto
 			release=cvs</literal></term>
 		
 		      <listitem>
 			<para>Цөмийн криптограф код
 			  (<filename>/usr/src/sys/crypto</filename>).</para>
 		      </listitem>
 		    </varlistentry>
 
 		    <varlistentry>
 		      <term><literal>src-tools
 			  release=cvs</literal></term>
 
 		      <listitem>
 			<para>FreeBSD-г арчлахад зориулсан төрөл бүрийн хэрэгслүүд
 			  (<filename>/usr/src/tools</filename>).</para>
 		      </listitem>
 		    </varlistentry>
 
 		    <varlistentry>
 		      <term><literal>src-usrbin
 			  release=cvs</literal></term>
 
 		      <listitem>
 			<para>Хэрэглэгчийн хэрэгслүүд
 			  (<filename>/usr/src/usr.bin</filename>).</para>
 		      </listitem>
 		    </varlistentry>
 
 		    <varlistentry>
 		      <term><literal>src-usrsbin
 			  release=cvs</literal></term>
 		      
 		      <listitem>
 			<para>Системийн хэрэгслүүд
 			  (<filename>/usr/src/usr.sbin</filename>).</para>
 		      </listitem>
 		    </varlistentry>
 		  </variablelist>
 		</listitem>
 	      </varlistentry>
 	      
 	      <varlistentry>
 		<term><literal>www release=cvs</literal></term>
 		
 		<listitem>
 		  <para>FreeBSD WWW сайтын эх.</para>
 		</listitem>
 	      </varlistentry>
 	    </variablelist>
 	  </listitem>
 	</varlistentry>
 	
 	<varlistentry>
 	  <term><literal>distrib release=self</literal></term>
 
 	  <listitem>
 	    <para><application>CVSup</application> серверийн өөрийн 
 		тохиргооны файлууд.  <application>CVSup</application>
 	      	толин тусгал сайтуудад хэрэглэгддэг.</para>
 	  </listitem>
 	</varlistentry>
 
 	<varlistentry>
 	  <term><literal>gnats release=current</literal></term>
 
 	  <listitem>
 	    <para>GNATS алдаа мөрдөх мэдээллийн бааз.</para>
 	  </listitem>
 	</varlistentry>
 
 	<varlistentry>
 	  <term><literal>mail-archive release=current</literal></term>
 	  
 	  <listitem>
 	    <para>FreeBSD захидлын жагсаалтын архив.</para>
 	  </listitem>
 	</varlistentry>
 
 	<varlistentry>
 	  <term><literal>www release=current</literal></term>
 
 	  <listitem>
 	    <para>Урьдчилан боловсруулсан FreeBSD WWW сайтын файлууд 
 		(эх файлууд биш).  WWW толин тусгал сайтуудад хэрэглэгддэг.</para>
 	  </listitem>
 	</varlistentry>
       </variablelist>
     </sect2>
 
     <sect2>
       <title>Дэлгэрэнгүй мэдээллийг</title>
 
       <para><application>CVSup</application> FAQ болон бусад 
 	<application>CVSup</application>-ийн тухай мэдээллийг 
 	<ulink url="http://www.cvsup.org">
 	  CVSup гэрийн хуудас</ulink> хаягаас үзнэ үү.</para>
 
       <para>Ихэнх FreeBSD-тэй холбоотой <application>CVSup</application>-ийн 
 	хэлэлцүүлэг &a.hackers;-д болдог. Програмын шинэ хувилбар тэнд, бас 
 	&a.announce;-д зарлагддаг.</para>
       
       <para><application>CVSup</application>-ийн талаар асуултууд эсвэл 
 	алдааны тайлангуудыг <ulink url="http://www.cvsup.org/faq.html#bugreports">
 	CVSup FAQ</ulink> холбоосоос үзнэ үү.</para>
     </sect2>
 
     <sect2 id="cvsup-mirrors">
     <title>CVSup сайтууд</title>
 
     <para>FreeBSD-д зориулсан <link linkend="cvsup">CVSup</link> серверүүд дараах хаягууд дээр 
 	ажиллаж байгаа:</para>
 
     &chap.mirrors.cvsup.inc;
     </sect2>
   </sect1>
 
   <sect1 id="cvs-tags">
     <title>CVS Tags буюу хаягууд</title>
 
     <para><application>cvs</application> эсвэл
       <application>CVSup</application> ашиглан эхийг авах юм уу эсвэл шинэчилж 
 	байгаа үед revision tag буюу залруулалтын хаягийг зааж өгөх ёстой байдаг. 
 	Залруулалтын хаяг нь &os; хөгжүүлэлтийн тодорхой нэг байх юм уу эсвэл 
 	хугацааны тодорхой нэг цэг байдаг. Эхнийх нь <quote>branch tags</quote> 
 	буюу <quote>салбарын хаягууд</quote> гэгддэг бөгөөд хоёр дахь нь 
 	<quote>хувилбарын хаягууд</quote> гэгддэг.</para>
 
     <sect2>
       <title>Салбарын хаягууд</title>
 
       <para><literal>HEAD</literal>-с (энэ нь үргэлж зөв хаяг байдаг) бусад бүх 
 	хаягууд зөвхөн <filename>src/</filename> модонд хамаардаг. 
 	<filename>ports/</filename>, <filename>doc/</filename>, болон
 	<filename>www/</filename> моднууд нь салбарладаггүй.</para>
 
     <variablelist>
       <varlistentry>
 	<term>HEAD</term>
 
 	<listitem>
 	  <para>Гол шугамын симболын нэр, эсвэл FreeBSD-CURRENT.
 		Залруулалт заагаагүй тохиолдолд бас анхдагч байдаг.</para>
 
 	  <para><application>CVSup</application>-д энэ хаяг нь 
 		<literal>.</literal> гэсэн тэмдэгтээр илэрхийлэгддэг
 		(цэг биш харин <literal>.</literal> тэмдэгт).</para>
 
 	  <note>
 	    <para>CVS-д энэ нь залруулалт заагаагүй тохиолдолд анхдагч байдаг. 
 		Хэрэв та өөрөө хүсээгүй л бол STABLE машин дээр CURRENT
 		эхийг татан авч шинэчлэх нь ихэвчлэн тийм ч сайн санаа 
 		<emphasis>биш</emphasis> юм.</para>
 	  </note>
 	</listitem>
       </varlistentry>
 
       <varlistentry>
 	<term>RELENG_7</term>
 
 	<listitem>
 	  <para>FreeBSD-7.X-д зориулсан хөгжүүлэлтийн шугам, бас
 	    FreeBSD 7-STABLE гэгддэг</para>
 	</listitem>
       </varlistentry>
 
       <varlistentry>
 	<term>RELENG_7_0</term>
 
 	<listitem>
 	  <para>FreeBSD-7.0-д зориулсан хувилбарын салбар, аюулгүй байдлын зөвлөгөөнүүд болон бусад 
 		чухал засваруудад зориулж зөвхөн ашиглагддаг.</para>
 	</listitem>
       </varlistentry>
 
       <varlistentry>
 	<term>RELENG_6</term>
 
 	<listitem>
 	  <para>FreeBSD-6.X-д зориулсан хөгжүүлэлтийн шугам, бас
 	    FreeBSD 6-STABLE гэгддэг</para>
 	</listitem>
       </varlistentry>
 
+      <varlistentry>
+	<term>RELENG_6_4</term>
+
+	<listitem>
+	  <para>FreeBSD-6.4-д зориулсан хувилбарын салбар, аюулгүй байдлын зөвлөгөөнүүд болон бусад 
+		чухал засваруудад зориулж зөвхөн ашиглагддаг.</para>
+	</listitem>
+      </varlistentry>
+
       <varlistentry>
 	<term>RELENG_6_3</term>
 
 	<listitem>
 	  <para>FreeBSD-6.3-д зориулсан хувилбарын салбар, аюулгүй байдлын зөвлөгөөнүүд болон бусад 
 		чухал засваруудад зориулж зөвхөн ашиглагддаг.</para>
 	</listitem>
       </varlistentry>
 
       <varlistentry>
 	<term>RELENG_6_2</term>
 
 	<listitem>
 	  <para>FreeBSD-6.2-д зориулсан хувилбарын салбар, аюулгүй байдлын зөвлөгөөнүүд болон бусад 
 		чухал засваруудад зориулж зөвхөн ашиглагддаг.</para>
 	</listitem>
       </varlistentry>
 
       <varlistentry>
 	<term>RELENG_6_1</term>
 
 	<listitem>
 	  <para>FreeBSD-6.1-д зориулсан хувилбарын салбар, аюулгүй байдлын зөвлөгөөнүүд болон бусад 
 		чухал засваруудад зориулж зөвхөн ашиглагддаг.</para>
 	</listitem>
       </varlistentry>
 
       <varlistentry>
 	<term>RELENG_6_0</term>
 
 	<listitem>
 	  <para>FreeBSD-6.0-д зориулсан хувилбарын салбар, аюулгүй байдлын зөвлөгөөнүүд болон бусад 
 		чухал засваруудад зориулж зөвхөн ашиглагддаг.</para>
 	</listitem>
       </varlistentry>
 
       <varlistentry>
 	<term>RELENG_5</term>
 
 	<listitem>
 	  <para>FreeBSD-5.X-д зориулсан хөгжүүлэлтийн шугам, бас 
 	    FreeBSD 5-STABLE гэгддэг.</para>
 	</listitem>
       </varlistentry>
 
       <varlistentry>
 	<term>RELENG_5_5</term>
 
 	<listitem>
 	  <para>FreeBSD-5.5-д зориулсан хувилбарын салбар, аюулгүй байдлын зөвлөгөөнүүд болон бусад 
 		чухал засваруудад зориулж зөвхөн ашиглагддаг.</para>
 	</listitem>
       </varlistentry>
 
       <varlistentry>
 	<term>RELENG_5_4</term>
 
 	<listitem>
 	  <para>FreeBSD-5.4-д зориулсан хувилбарын салбар, аюулгүй байдлын зөвлөгөөнүүд болон бусад 
 		чухал засваруудад зориулж зөвхөн ашиглагддаг.</para>
 	</listitem>
       </varlistentry>
 
       <varlistentry>
 	<term>RELENG_5_3</term>
 
 	<listitem>
 	  <para>FreeBSD-5.3-д зориулсан хувилбарын салбар, аюулгүй байдлын зөвлөгөөнүүд болон бусад 
 		чухал засваруудад зориулж зөвхөн ашиглагддаг.</para>
 	</listitem>
       </varlistentry>
 
       <varlistentry>
 	<term>RELENG_5_2</term>
 
 	<listitem>
 	  <para>FreeBSD-5.2 болон FreeBSD-5.2.1-д зориулсан хувилбарын салбар, аюулгүй байдлын зөвлөгөөнүүд болон бусад 
 		чухал засваруудад зориулж зөвхөн ашиглагддаг.</para>
 	</listitem>
       </varlistentry>
 
       <varlistentry>
 	<term>RELENG_5_1</term>
 
 	<listitem>
 	  <para>FreeBSD-5.1-д зориулсан хувилбарын салбар, аюулгүй байдлын зөвлөгөөнүүд болон бусад 
 		чухал засваруудад зориулж зөвхөн ашиглагддаг.</para>
 	</listitem>
       </varlistentry>
 
       <varlistentry>
 	<term>RELENG_5_0</term>
 
 	<listitem>
 	  <para>FreeBSD-5.0-д зориулсан хувилбарын салбар, аюулгүй байдлын зөвлөгөөнүүд болон бусад 
 		чухал засваруудад зориулж зөвхөн ашиглагддаг.</para>
 	</listitem>
       </varlistentry>
 
       <varlistentry>
 	<term>RELENG_4</term>
 
 	<listitem>
 	  <para>FreeBSD-4.X-д зориулсан хөгжүүлэлтийн шугам, бас
 	    FreeBSD 4-STABLE гэгддэг.</para>
 	</listitem>
       </varlistentry>
 
       <varlistentry>
 	<term>RELENG_4_11</term>
 
 	<listitem>
 	  <para>FreeBSD-4.11-д зориулсан хувилбарын салбар, аюулгүй байдлын зөвлөгөөнүүд болон бусад 
 		чухал засваруудад зориулж зөвхөн ашиглагддаг.</para>
 	</listitem>
       </varlistentry>
 
       <varlistentry>
 	<term>RELENG_4_10</term>
 
 	<listitem>
 	  <para>FreeBSD-4.10-д зориулсан хувилбарын салбар, аюулгүй байдлын зөвлөгөөнүүд болон бусад 
 		чухал засваруудад зориулж зөвхөн ашиглагддаг.</para>
 	</listitem>
       </varlistentry>
 
       <varlistentry>
 	<term>RELENG_4_9</term>
 
 	<listitem>
 	  <para>FreeBSD-4.9-д зориулсан хувилбарын салбар, аюулгүй байдлын зөвлөгөөнүүд болон бусад 
 		чухал засваруудад зориулж зөвхөн ашиглагддаг.</para>
 	</listitem>
       </varlistentry>
 
       <varlistentry>
 	<term>RELENG_4_8</term>
 
 	<listitem>
 	  <para>FreeBSD-4.8-д зориулсан хувилбарын салбар, аюулгүй байдлын зөвлөгөөнүүд болон бусад 
 		чухал засваруудад зориулж зөвхөн ашиглагддаг.</para>
 	</listitem>
       </varlistentry>
 
       <varlistentry>
 	<term>RELENG_4_7</term>
 
 	<listitem>
 	  <para>FreeBSD-4.7-д зориулсан хувилбарын салбар, аюулгүй байдлын зөвлөгөөнүүд болон бусад 
 		чухал засваруудад зориулж зөвхөн ашиглагддаг.</para>
 	</listitem>
       </varlistentry>
 
       <varlistentry>
 	<term>RELENG_4_6</term>
 
 	<listitem>
 	  <para>FreeBSD-4.6 болон FreeBSD-4.6.2-д зориулсан хувилбарын салбар,
             аюулгүй байдлын зөвлөгөөнүүд болон бусад 
 		чухал засваруудад зориулж зөвхөн ашиглагддаг.</para>
 	</listitem>
       </varlistentry>
 
       <varlistentry>
 	<term>RELENG_4_5</term>
 
 	<listitem>
 	  <para>FreeBSD-4.5-д зориулсан хувилбарын салбар, аюулгүй байдлын зөвлөгөөнүүд болон бусад 
 		чухал засваруудад зориулж зөвхөн ашиглагддаг.</para>
 	</listitem>
       </varlistentry>
 
       <varlistentry>
 	<term>RELENG_4_4</term>
 
 	<listitem>
 	  <para>FreeBSD-4.4-д зориулсан хувилбарын салбар, аюулгүй байдлын зөвлөгөөнүүд болон бусад 
 		чухал засваруудад зориулж зөвхөн ашиглагддаг.</para>
 	</listitem>
       </varlistentry>
 
       <varlistentry>
 	<term>RELENG_4_3</term>
 
 	<listitem>
 	  <para>FreeBSD-4.3-д зориулсан хувилбарын салбар, аюулгүй байдлын зөвлөгөөнүүд болон бусад 
 		чухал засваруудад зориулж зөвхөн ашиглагддаг.</para>
 	</listitem>
       </varlistentry>
 
       <varlistentry>
 	<term>RELENG_3</term>
 
 	<listitem>
 	  <para>FreeBSD-3.X-д зориулсан хөгжүүлэлтийн шугам, бас
 	    3.X-STABLE гэгддэг.</para>
 	</listitem>
       </varlistentry>
 
       <varlistentry>
 	<term>RELENG_2_2</term>
 
 	<listitem>
 	  <para>FreeBSD-2.2.X-д зориулсан хөгжүүлэлтийн шугам, бас 
 	    2.2-STABLE гэгддэг.  Энэ салбар нь гол төлөв хуучирсан.</para>
 	</listitem>
       </varlistentry>
     </variablelist>
     </sect2>
 
     <sect2>
       <title>Хувилбарын хаягууд</title>
 
       <para>Эдгээр хаягууд нь &os;-ийн тодорхой нэг хувилбар гарсан үеийн цагийн 
 	тодорхой цэгийг заадаг. Хувилбар инженерчлэлийн процессийн талаар 
 	<ulink url="&url.base;/releng/">Хувилбар инженерчлэлийн 
 	мэдээлэл</ulink> болон
         <ulink url="&url.articles.releng;/release-proc.html">Хувилбарын процесс</ulink> 
 	баримтуудад илүү дэлгэрэнгүй баримтжуулагдсан байдаг. 
 	<filename class="directory">src</filename> мод нь 
 	<literal>RELENG_</literal> гэж эхэлсэн хаягийн нэрсийг ашигладаг. 
 	<filename class="directory">ports</filename> болон
 	<filename class="directory">doc</filename> моднууд нь 
 	<literal>RELEASE</literal> гэж эхэлсэн хаягийн нэрсийг ашигладаг. 
 	Төгсгөлд нь <filename class="directory">www</filename> мод нь 
 	хувилбаруудад зориулсан ямар нэг тусгай нэрээр хаяглагддаггүй.</para>
 
     <variablelist>
       <varlistentry>
 	<term>RELENG_7_0_0_RELEASE</term>
 
 	<listitem>
 	  <para>FreeBSD 7.0</para>
 	</listitem>
       </varlistentry>
 
       <varlistentry>
 	<term>RELENG_6_3_0_RELEASE</term>
 
 	<listitem>
 	  <para>FreeBSD 6.3</para>
 	</listitem>
       </varlistentry>
 
       <varlistentry>
 	<term>RELENG_6_2_0_RELEASE</term>
 
 	<listitem>
 	  <para>FreeBSD 6.2</para>
 	</listitem>
       </varlistentry>
 
       <varlistentry>
 	<term>RELENG_6_1_0_RELEASE</term>
 
 	<listitem>
 	  <para>FreeBSD 6.1</para>
 	</listitem>
       </varlistentry>
 
       <varlistentry>
 	<term>RELENG_6_0_0_RELEASE</term>
 
 	<listitem>
 	  <para>FreeBSD 6.0</para>
 	</listitem>
       </varlistentry>
 
       <varlistentry>
 	<term>RELENG_5_5_0_RELEASE</term>
 
 	<listitem>
 	  <para>FreeBSD 5.5</para>
 	</listitem>
       </varlistentry>
 
       <varlistentry>
 	<term>RELENG_5_4_0_RELEASE</term>
 
 	<listitem>
 	  <para>FreeBSD 5.4</para>
 	</listitem>
       </varlistentry>
 
       <varlistentry>
 	<term>RELENG_4_11_0_RELEASE</term>
 
 	<listitem>
 	  <para>FreeBSD 4.11</para>
 	</listitem>
       </varlistentry>
 
       <varlistentry>
 	<term>RELENG_5_3_0_RELEASE</term>
 
 	<listitem>
 	  <para>FreeBSD 5.3</para>
 	</listitem>
       </varlistentry>
 
       <varlistentry>
 	<term>RELENG_4_10_0_RELEASE</term>
 
 	<listitem>
 	  <para>FreeBSD 4.10</para>
 	</listitem>
       </varlistentry>
 
       <varlistentry>
 	<term>RELENG_5_2_1_RELEASE</term>
 
 	<listitem>
 	  <para>FreeBSD 5.2.1</para>
 	</listitem>
       </varlistentry>
 
       <varlistentry>
 	<term>RELENG_5_2_0_RELEASE</term>
 
 	<listitem>
 	  <para>FreeBSD 5.2</para>
 	</listitem>
       </varlistentry>
 
       <varlistentry>
 	<term>RELENG_4_9_0_RELEASE</term>
 
 	<listitem>
 	  <para>FreeBSD 4.9</para>
 	</listitem>
       </varlistentry>
 
       <varlistentry>
 	<term>RELENG_5_1_0_RELEASE</term>
 
 	<listitem>
 	  <para>FreeBSD 5.1</para>
 	</listitem>
       </varlistentry>
 
       <varlistentry>
 	<term>RELENG_4_8_0_RELEASE</term>
 
 	<listitem>
 	  <para>FreeBSD 4.8</para>
 	</listitem>
       </varlistentry>
 
       <varlistentry>
 	<term>RELENG_5_0_0_RELEASE</term>
 
 	<listitem>
 	  <para>FreeBSD 5.0</para>
 	</listitem>
       </varlistentry>
 
       <varlistentry>
 	<term>RELENG_4_7_0_RELEASE</term>
 
 	<listitem>
 	  <para>FreeBSD 4.7</para>
 	</listitem>
       </varlistentry>
 
       <varlistentry>
 	<term>RELENG_4_6_2_RELEASE</term>
 
 	<listitem>
 	  <para>FreeBSD 4.6.2</para>
 	</listitem>
       </varlistentry>
 
       <varlistentry>
 	<term>RELENG_4_6_1_RELEASE</term>
 
 	<listitem>
 	  <para>FreeBSD 4.6.1</para>
 	</listitem>
       </varlistentry>
 
       <varlistentry>
 	<term>RELENG_4_6_0_RELEASE</term>
 
 	<listitem>
 	  <para>FreeBSD 4.6</para>
 	</listitem>
       </varlistentry>
 
       <varlistentry>
 	<term>RELENG_4_5_0_RELEASE</term>
 
 	<listitem>
 	  <para>FreeBSD 4.5</para>
 	</listitem>
       </varlistentry>
 
       <varlistentry>
 	<term>RELENG_4_4_0_RELEASE</term>
 
 	<listitem>
 	  <para>FreeBSD 4.4</para>
 	</listitem>
       </varlistentry>
 
       <varlistentry>
 	<term>RELENG_4_3_0_RELEASE</term>
 
 	<listitem>
 	  <para>FreeBSD 4.3</para>
 	</listitem>
       </varlistentry>
 
       <varlistentry>
 	<term>RELENG_4_2_0_RELEASE</term>
 
 	<listitem>
 	  <para>FreeBSD 4.2</para>
 	</listitem>
       </varlistentry>
 
       <varlistentry>
 	<term>RELENG_4_1_1_RELEASE</term>
 
 	<listitem>
 	  <para>FreeBSD 4.1.1</para>
 	</listitem>
       </varlistentry>
 
       <varlistentry>
 	<term>RELENG_4_1_0_RELEASE</term>
 
 	<listitem>
 	  <para>FreeBSD 4.1</para>
 	</listitem>
       </varlistentry>
 
       <varlistentry>
 	<term>RELENG_4_0_0_RELEASE</term>
 
 	<listitem>
 	  <para>FreeBSD 4.0</para>
 	</listitem>
       </varlistentry>
 	  
       <varlistentry>
 	<term>RELENG_3_5_0_RELEASE</term>
 
 	<listitem>
 	  <para>FreeBSD-3.5</para>
 	</listitem>
       </varlistentry>
 
       <varlistentry>
 	<term>RELENG_3_4_0_RELEASE</term>
 
 	<listitem>
 	  <para>FreeBSD-3.4</para>
 	</listitem>
       </varlistentry>
 
       <varlistentry>
 	<term>RELENG_3_3_0_RELEASE</term>
 
 	<listitem>
 	  <para>FreeBSD-3.3</para>
 	</listitem>
       </varlistentry>
 
       <varlistentry>
 	<term>RELENG_3_2_0_RELEASE</term>
 
 	<listitem>
 	  <para>FreeBSD-3.2</para>
 	</listitem>
       </varlistentry>
 
       <varlistentry>
 	<term>RELENG_3_1_0_RELEASE</term>
 
 	<listitem>
 	  <para>FreeBSD-3.1</para>
 	</listitem>
       </varlistentry>
 
       <varlistentry>
 	<term>RELENG_3_0_0_RELEASE</term>
 
 	<listitem>
 	  <para>FreeBSD-3.0</para>
 	</listitem>
       </varlistentry>
 
       <varlistentry>
 	<term>RELENG_2_2_8_RELEASE</term>
 
 	<listitem>
 	  <para>FreeBSD-2.2.8</para>
 	</listitem>
       </varlistentry>
 
       <varlistentry>
 	<term>RELENG_2_2_7_RELEASE</term>
 
 	<listitem>
 	  <para>FreeBSD-2.2.7</para>
 	</listitem>
       </varlistentry>
 
       <varlistentry>
 	<term>RELENG_2_2_6_RELEASE</term>
 
 	<listitem>
 	  <para>FreeBSD-2.2.6</para>
 	</listitem>
       </varlistentry>
 
       <varlistentry>
 	<term>RELENG_2_2_5_RELEASE</term>
 
 	<listitem>
 	  <para>FreeBSD-2.2.5</para>
 	</listitem>
       </varlistentry>
 
       <varlistentry>
 	<term>RELENG_2_2_2_RELEASE</term>
 
 	<listitem>
 	  <para>FreeBSD-2.2.2</para>
 	</listitem>
       </varlistentry>
 
       <varlistentry>
 	<term>RELENG_2_2_1_RELEASE</term>
 
 	<listitem>
 	  <para>FreeBSD-2.2.1</para>
 	</listitem>
       </varlistentry>
 
       <varlistentry>
 	<term>RELENG_2_2_0_RELEASE</term>
 
 	<listitem>
 	  <para>FreeBSD-2.2.0</para>
 	</listitem>
       </varlistentry>
     </variablelist>
     </sect2>
   </sect1>
 
   <sect1 id="mirrors-afs">
     <title>AFS сайтууд</title>
 
     <para>FreeBSD-д зориулсан AFS серверүүд нь дараах сайтууд дээр ажиллаж байна:</para>
 
     <variablelist>
       <varlistentry>
 	<term>Швед</term>
 
 	<listitem>
 	  <para>Файлуудад хүрэх зам нь:
   	    <filename>/afs/stacken.kth.se/ftp/pub/FreeBSD/</filename></para>
 
 	  <programlisting>stacken.kth.se         # Stacken Computer Club, KTH, Sweden
 130.237.234.43         #hot.stacken.kth.se
 130.237.237.230        #fishburger.stacken.kth.se
 130.237.234.3          #milko.stacken.kth.se</programlisting>
 
 	  <para>Арчлагч <email>ftp@stacken.kth.se</email></para>
 	</listitem>
       </varlistentry>
     </variablelist>
   </sect1>
 
   <sect1 id="mirrors-rsync">
     <title>rsync сайтууд</title>
 
     <para>Дараах сайтууд нь FreeBSD-г rsync протоколоор түгээгдэх боломжийг 
 	бүрдүүлдэг. <application>rsync</application> хэрэгсэл нь 
 	&man.rcp.1; тушаалтай бараг төстэйгөөр ажилладаг боловч 
 	илүү олон тохируулгуудтай бөгөөд хоёр талын файлуудын зөвхөн ялгаатайг нь
 	дамжуулдаг. Ингэснээр сүлжээгээр хийх хамгийн сүүлийн хэлбэрт аваачих үйлдлийг 
 	ихээхэн хурдасгадаг байна. Хэрэв та FreeBSD FTP сервер юм уу эсвэл 
 	CVS архивын толин тусгал сайт бол энэ нь их ашигтай байдаг. 
 	<application>rsync</application> цуглуулга нь олон үйлдлийн системүүд 
 	дээр байдаг. FreeBSD-ийн хувьд <filename role="package">net/rsync</filename> 
 	порт эсвэл багцыг үзнэ үү.</para>
 
     <variablelist>
       <varlistentry>
 	<term>Бүгд Найрамдах Чех Улс</term>
 
 	<listitem>
 	  <para>rsync://ftp.cz.FreeBSD.org/</para>
 
 	  <para>Байгаа цуглуулгууд:</para>
 	  <itemizedlist>
 	    <listitem><para>ftp: FreeBSD FTP серверийн хэсэгчилсэн толин тусгал.</para></listitem>
 	    <listitem><para>FreeBSD: FreeBSD FTP серверийн бүрэн толин тусгал.</para></listitem>
 	  </itemizedlist>
 	</listitem>
       </varlistentry>
 
       <varlistentry>
 	<term>Герман</term>
 
 	<listitem>
 	  <para>rsync://grappa.unix-ag.uni-kl.de/</para>
 
 	  <para>Байгаа цуглуулгууд:</para>
 	  <itemizedlist>
 	    <listitem><para>freebsd-cvs: Бүрэн FreeBSD CVS архив.</para></listitem>
 	  </itemizedlist>
 	  <para>Үүнээс гадна энэ машин нь NetBSD болон OpenBSD төслүүдийн CVS архивуудыг бас толин тусгал 
 		хийдэг.</para>
 	</listitem>
       </varlistentry>
 
       <varlistentry>
 	<term>Нидерланд</term>
 
 	<listitem>
 	  <para>rsync://ftp.nl.FreeBSD.org/</para>
 
 	  <para>Байгаа цуглуулгууд:</para>
 	  <itemizedlist>
 	    <listitem><para>vol/4/freebsd-core: FreeBSD FTP серверийн бүрэн толин тусгал.</para></listitem>
 	  </itemizedlist>
 	</listitem>
       </varlistentry>
 
       <varlistentry>
 	<term>Орос</term>
 
 	<listitem>
 	  <para>rsync://cvsup4.ru.FreeBSD.org/</para>
 
 	  <para>Байгаа цуглуулгууд:</para>
 	  <itemizedlist>
 	    <listitem><para>FreeBSD-gnats: GNATS цох хянах 
 	      мэдээллийн сан.</para></listitem>
 	  </itemizedlist>
 	</listitem>
       </varlistentry>
 
       <varlistentry>
 	<term>Тайвань</term>
 
 	<listitem>
 	  <para>rsync://ftp.tw.FreeBSD.org/</para>
 	  <para>rsync://ftp2.tw.FreeBSD.org/</para>
 	  <para>rsync://ftp6.tw.FreeBSD.org/</para>
 
 	  <para>Байгаа цуглуулгууд:</para>
 	  <itemizedlist>
 	    <listitem><para>FreeBSD: FreeBSD FTP серверийн бүрэн толин тусгал.</para></listitem>
 	  </itemizedlist>
 	</listitem>
       </varlistentry>
 
       <varlistentry>
 	<term>Их Британи</term>
 
 	<listitem>
 	  <para>rsync://rsync.mirror.ac.uk/</para>
 
 	  <para>Байгаа цуглуулгууд:</para>
 	  <itemizedlist>
 	    <listitem><para>ftp.FreeBSD.org: FreeBSD FTP серверийн бүрэн толин тусгал.</para></listitem>
 	  </itemizedlist>
 	</listitem>
       </varlistentry>
 
       <varlistentry>
 	<term>Америкийн Нэгдсэн Улс</term>
 
 	<listitem>
 	  <para>rsync://ftp-master.FreeBSD.org/</para>
 
 	  <para>Энэ серверийг FreeBSD-ийн анхдагч толин тусгал сайтууд зөвхөн хэрэглэж 
 		болно.</para>
 	  <para>Байгаа цуглуулгууд:</para>
 	  <itemizedlist>
 	    <listitem><para>FreeBSD: FreeBSD FTP серверийн мастер архив.</para></listitem>
 	    <listitem><para>acl: FreeBSD-ийн мастер ACL жагсаалт.</para></listitem>  
 	  </itemizedlist>
 
 	  <para>rsync://ftp13.FreeBSD.org/</para>
 
 	  <para>Байгаа цуглуулгууд:</para>
 	  <itemizedlist>
 	    <listitem><para>FreeBSD: FreeBSD FTP серверийн бүрэн толин тусгал.</para></listitem>
 	  </itemizedlist>
 	</listitem>
       </varlistentry>
     </variablelist>
   </sect1>  
 </appendix>
 
 <!--
      Local Variables:
      mode: sgml
      sgml-declaration: "../appendix.decl"
      sgml-indent-data: t
      sgml-omittag: nil
      sgml-always-quote-attributes: t
      sgml-parent-document: ("../book.sgml" "part" "appendix")
      End:
 -->