diff --git a/nl_NL.ISO8859-1/books/handbook/introduction/chapter.sgml b/nl_NL.ISO8859-1/books/handbook/introduction/chapter.sgml index 6a5acc8219..fcb7d53cde 100644 --- a/nl_NL.ISO8859-1/books/handbook/introduction/chapter.sgml +++ b/nl_NL.ISO8859-1/books/handbook/introduction/chapter.sgml @@ -1,1153 +1,1165 @@ Jim Mock Gereorganiseerd en delen herschreven door Arjan van Leeuwen Vertaald door Introductie Overzicht Welkom bij &os;! Dit hoofdstuk beschrijft de verschillende aspecten van het &os; Project: geschiedenis, doelen, ontwikkelmodel en meer. Na het lezen van dit hoofdstuk weet de lezer: Hoe &os; gerelateerd is aan andere besturingssystemen; De geschiedenis van het &os; Project; De doelen van het &os; Project; De fundering van het &os; open-source ontwikkelmodel; En natuurlijk: waar de naam &os; vandaan komt. Welkom bij &os;! 4.4BSD-Lite &os; is een op 4.4BSD-Lite gebaseerd besturingssysteem voor Intel (x86 en &itanium;), AMD64, Alpha en Sun &ultrasparc; computers. Er zijn ook ports naar andere architecturen in voorbereiding. Er is nog meer informatie over de geschiedenis van &os; of over de huidige uitgave. Als de lezer wil bijdragen aan het project (code, hardware, geld) wordt aangeraden het artikel Bijdragen aan &os; te lezen. Wat kan &os;? &os; heeft veel mogelijkheden die het bespreken waard zijn. Hier zijn er enkele op een rij gezet: preemptive multitasking Preemptive multitasking zorgt ervoor dat meerdere programma's en gebruikers op dezelfde computer kunnen werken, zonder dat de systeemrespons of stabiliteit beïnvloed wordt. Meerdere gebruikers Ondersteuning voor meerdere gebruikers maakt het mogelijk dat verschillende mensen een &os; systeem tegelijkertijd kunnen gebruiken voor een groot aantal taken. Dit betekent bijvoorbeeld dat randapparaten als printers en tapedrives gedeeld kunnen worden door alle gebruikers van het systeem en dat individuele beperkingen ingesteld kunnen worden voor gebruikers of voor groepen gebruikers, zodat kritieke systeembronnen beschermd kunnen worden tegen onrechtmatig of overmatig gebruik. TCP/IP netwerken Krachtige mogelijkheden voor TCP/IP netwerken met ondersteuning voor industriestandaarden als SCTP, DHCP, NFS, NIS, PPP, SLIP, IPsec en IPv6. Dit betekent dat een &os;-systeem makkelijk kan samenwerken met andere systemen en dat het kan functioneren als bedrijfsserver, waarbij het belangrijke functies als NFS (bestandsdeling over het netwerk), email, webdiensten, FTP, routing en firewall-diensten kan aanbieden. Geheugenbeveiliging Geheugenbeveiliging garandeert dat applicaties (of gebruikers) elkaar niet kunnen storen. Een crashende applicatie heeft totaal geen effect op andere applicaties. &os; is een 32-bits besturingssysteem (64-bits op de Alpha, &itanium;, AMD64, en &ultrasparc;) en is van de grond af aan zo ontworpen. X Window systeem XFree86 Het X Window systeem (X11R7), een industriële standaard, biedt een grafische gebruikersinterface (GUI) met als enige benodigdheden een VGA-kaart en een beeldscherm. binaire compatibiliteit Linux binaire compatibiliteit SCO binaire compatibiliteit SVR4 binaire compatibiliteit BSD/OS binaire compatibiliteit NetBSD Door binaire compatibiliteit met veel programma's voor &linux;, SCO, SVR4, BSDI en NetBSD is het mogelijk om deze programma's zonder snelheidsverlies op &os; te draaien. Er zijn duizenden applicaties beschikbaar in de &os; ports en pakketten collectie. Waarom zoeken op het Internet als het allemaal al klaarstaat? Duizenden andere en makkelijk over te zetten applicaties zijn beschikbaar op het Internet. &os; is broncode-compatibel met de meeste populaire commerciële &unix; systemen, wat betekent dat veel applicaties nagenoeg geen wijzigingen vereisen om te compileren op &os;. Virtueel geheugen Het demand-paged virtueel geheugen en de gecombineerde VM/buffer cache van &os; zorgen ervoor dat applicaties met grote geheugenbehoeften niets te kort komen, terwijl de systeemrespons niet achteruit gaat. Symmetric Multi-Processing (SMP) SMP-ondersteuning voor computers met meerdere processoren. compilers C compilers C++ compilers FORTRAN Een volledige C, C++, Fortran ontwikkelomgeving. Vele andere programmeertalen, te gebruiken voor onderzoek of geavanceerde ontwikkeling, zijn ook beschikbaar in de ports- en pakketcollectie. broncode De broncode van het hele systeem is beschikbaar, zodat gebruikers de volledige controle over het systeem in handen hebben. Waarom genoegen nemen met alleen het erewoord van de softwarefabrikant, als een compleet open systeem ook tot de mogelijkheden behoort? Uitgebreide online documentatie. En nog veel meer! 4.4BSD-Lite Computer Systems Research Group (CSRG) U.C. Berkeley &os; is gebaseerd op de 4.4BSD-Lite uitgave van de Computer Systems Research Group (CSRG) aan de University of California in Berkeley en borduurt voort op een lange traditie van ontwikkeling van BSD-systemen. Het &os; Project heeft duizenden uren gestoken in het afstellen van het systeem voor maximale prestaties en betrouwbaarheid in realistische en veel voorkomende situaties. Terwijl veel commerciële bedrijven blijven worstelen met het uitbrengen van besturingssystemen met dergelijke mogelijkheden, prestaties en betrouwbaarheid, kan &os; deze nu bieden! De toepassingen voor &os; worden alleen beperkt door eigen fantasie. Van software-ontwikkeling tot fabrieksautomatisering, van voorraadbeheersing tot de azimuth-correctie van een satellietantenne: als het kan met een commercieel &unix;product, dan kan het ook met &os;! &os; vaart ook wel bij de letterlijk duizenden open-source programma's, vaak van bijzonder hoge kwaliteit, die ontwikkeld zijn in onderzoekscentra, universiteiten over de hele wereld en open-source gemeenschappen, en die beschikbaar zijn voor weinig of geen geld. Ook steeds meer commerciële applicaties vinden hun weg naar &os;. Omdat ook de broncode van &os; zelf vrij beschikbaar is, kan het systeem aangepast worden voor speciale toepassingen of projecten, op manieren die meestal niet mogelijk zijn met besturingssystemen van vooraanstaande commerciële softwarehuizen. Hier zijn een aantal voorbeelden van toepassingen waar &os; voor gebruikt wordt: Internetdiensten: de robuuste TCP/IP netwerkarchitectuur die in &os; zit, maakt het een ideaal platform voor uiteenlopende Internetdiensten als: FTP servers FTP servers; webservers World Wide Webservers (standaard of beveiligd [SSL]); IPv4 en IPv6 routering firewall NAT Firewalls en NAT (IP-maskering) gateways; elektronische mail e-mail e-mail E-mail servers; USENET USENET nieuws of Bulletin Board (BBS) systemen; En meer... &os; kan eenvoudig geleerd worden op een goedkope standaard-PC, om later verder te groeien naar een professioneel Xeon-systeem met 4 processoren (of meer!) en RAID opslagsystemen als een bedrijf groeit. Onderwijs: is de lezer informaticastudent of werkzaam in een ander vakgebied dat hier mee te maken heeft? Er is geen betere manier om besturingssystemen, computerarchitecturen en netwerken te bestuderen dan de hands-on open-source ervaring die &os; kan bieden. Gratis beschikbare programma's voor CAD, wiskundige toepassingen en grafisch ontwerp maken &os; ook heel handig voor mensen wiens primaire interesse voor de computer ligt bij het voltooien van ander werk! Onderzoek: omdat de broncode van het volledige systeem beschikbaar is, vormt &os; een uitstekende basis voor het onderzoeken van besturingssystemen of andere takken in de informatica. De open natuur van &os; maakt het ook mogelijk voor groepen mensen over de hele wereld om met elkaar samen te werken, zonder dat men zich zorgen hoeft te maken over speciale licentieovereenkomsten of beperkingen op wat er besproken kan worden in open fora. router DNS Server Netwerken: nieuwe router nodig? Of een nameserver (DNS)? Een firewall om een intern netwerk te beschermen? &os; kan die ongebruikte 486 of Pentium PC die nog ergens in een hoekje ligt gemakkelijk omtoveren tot een geavanceerde router met uitgebreide pakketfilter mogelijkheden. X Window systeem XFree86 X Window systeem Accelerated-X X Window werkstation: &os; is een prima keuze als goedkope X terminal oplossing, door gebruik te maken van de gratis beschikbare X11 server. In tegenstelling tot een pure X terminal kan &os; ook applicaties lokaal draaien, wat een verlichting van de centrale server tot gevolg kan hebben. &os; heeft zelfs de mogelijkheid om schijfloos op te starten, zodat individuele werkstations nog goedkoper en makkelijker te beheren zijn. Bureaublad: de beschikbaarheid van geavanceerde bureaubladomgevingen als KDE en GNOME en kantoortoepassingen als tekstverwerkers en spreadsheet-programma's in de ports- en pakketcollectie maken van &os; een uitgebreid desktop-platform. Thuis en op het werk zorgt &os; ervoor dat er snel, efficiënt en veilig gewerkt kan worden! GNU Compiler Collection Software Ontwikkeling: bij het standaard &os;-systeem zit al een volledige verzameling van ontwikkelgereedschappen, inclusief de bekende GNU C/C++ compiler en debugger. &os; is beschikbaar in zowel broncode als binaire vorm op CD-ROM, DVD en via FTP. In staat meer informatie over het verkrijgen van &os;. Wie gebruiken &os;? gebruikers grote sites die &os; draaien - &os; is de drijvende kracht achter enkele van de grootste - sites die het Internet kent, zoals: + &os; wordt gebruikt als platform voor apparaten en producten + van vele van 's werelds grootste IT-bedrijven, waaronder: + + + Apple + + + Apple + + + Cisco + + + Cisco + + + Juniper + + + Juniper + + + NetApp + + + NetApp + + + + &os; wordt ook gebruikt om sommige van de grootste sites op + het Internet te draaien, waaronder: Yahoo! Yahoo! Yandex Yandex Apache Apache - Blue Mountain Arts + Rambler - Blue - Mountain Arts + Rambler Pair Networks Pair Networks Sony Japan Sony Japan Netcraft Netcraft Weathernews Weathernews - - Supervalu - - - - Supervalu - - TELEHOUSE America TELEHOUSE America Sophos Anti-Virus Sophos Anti-Virus - - JMA Wired - - - JMA Wired - en nog veel meer sites. Over het &os; Project Deze paragraaf geeft wat meer achtergrondinformatie over het project, inclusief een korte geschiedenis, projectdoelen, en het ontwikkelmodel van het project. Jordan Hubbard Bijgedragen door Een korte geschiedenis van &os; 386BSD Patchkit Hubbard, Jordan Williams, Nate Grimes, Rod &os; Project geschiedenis Het &os; Project zag het licht in het begin van 1993, gedeeltelijk als een voortzetting van de Unofficial 386BSD Patchkit door de 3 laatste coördinatoren van de patchkit: Nate Williams, Rod Grimes en ikzelf. 386BSD Het oorspronkelijke doel was om een zogenaamde 'snapshot'-uitgave te maken van 386BSD, om zo een aantal problemen op te lossen die niet op te lossen waren met het patchkit-mechanisme dat eerder gebruikt was. Sommigen kunnen zich misschien nog herinneren dat de werktitel van het project in het begin nog 386BSD 0.5 of 386BSD Interim was, refererend aan het oorspronkelijke doel. Jolitz, Bill 386BSD was het besturingssysteem van Bill Jolitz en had tot op dat moment geleden onder het feit dat er al bijna een jaar niet naar omgekeken was. Terwijl de patchkit steeds groter en onhandiger werd, was een groep mensen het er over eens dat er iets moest gebeuren en beslisten om Bill te assisteren bij het maken van een tussentijdse cleanup-snapshot. Deze plannen kwamen echter tot een plotseling einde toen Bill Jolitz besliste om zijn toestemming voor het project in te trekken, zonder dat er een alternatief werd geboden. Greenman, David Walnut Creek CD-ROM Het duurde niet lang om te beslissen dat het doel nog steeds belangrijk was, zelfs zonder de ondersteuning van Bill, dus werd de naam &os; aangenomen, naar een idee van David Greenman. De oorspronkelijke doelen werden opgesteld na het raadplegen van de gebruikers van het systeem. Toen het erop begon te lijken dat dit project misschien wel snel realiteit kon worden, werd contact opgenomen met Walnut Creek CD-ROM vanuit het oogpunt om de distributiekanalen van &os; te verbeteren voor diegenen die geen toegang hadden tot Internet. Walnut Creek CD-ROM ondersteunde niet alleen het idee om &os; op CD-ROM te distribueren, maar bood het project ook een systeem en een snelle Internetverbinding om mee te werken. Zonder Walnut Creek CD-ROM's bijna onbeperkte vertrouwen in wat op dat moment nog een compleet onbekend project was, is het onwaarschijnlijk dat &os; zo ver gekomen zou zijn, en zo snel, als het vandaag de dag is. 4.3BSD-Lite Net/2 U.C. Berkeley 386BSD Free Software Foundation De eerste CD-ROM (en algemene op het net beschikbare) distributie was &os; 1.0, uitgebracht in december 1993. Deze versie was gebaseerd op de 4.3BSD-Lite (Net/2) tape van U.C. Berkeley, met veel toevoegingen van 386BSD en de Free Software Foundation. Het werd een redelijk succes voor een eerste aanbod, en werd opgevolgd door de zeer succesvolle &os; 1.1 uitgave in mei 1994. Novell U.C. Berkeley Net/2 AT&T Rond deze tijd vormde zich nogal onverwacht een stormachtige lucht aan de horizon toen Novell en U.C. Berkeley hun langlopende rechtszaak over de legale status van de Berkeley Net/2 tape oplosten met een schikking. Een voorwaarde van deze schikking was dat U.C. Berkeley toegaf dat grote delen van Net/2 beladen code was en het eigendom van Novell, die deze code op haar beurt overgenomen had van AT&T enige tijd hiervoor. Wat Berkeley hiervoor terugkreeg was Novell's zegen over de 4.4BSD-Lite uitgave; wanneer deze uitkwam zou Novell verklaren dat geen van de code hierin eigendom van Novell was, en bestaande Net/2 gebruikers zou sterk aanbevolen worden om over te stappen naar deze nieuwe versie. Dit gold ook voor &os; en het project werd de tijd gegeven tot juli 1994 om te stoppen met het distribueren van het eigen op Net/2-gebaseerde product. De schikking liet wel toe dat nog een laatste uitgave werd uitgebracht voor de deadline en dat was &os; 1.1.5.1. &os; nam toen de enorme taak op zich om zichzelf letterlijk opnieuw uit te vinden, met als basis een volledig nieuwe en nogal incomplete verzameling van delen van 4.4BSD-Lite. De Lite uitgaven werden zo genoemd omdat Berkeley's CSRG grote delen code die nodig waren om een werkend systeem te construeren had weggelaten (om allerlei legale redenen) en omdat de Intel port van 4.4 grotendeels incompleet was. Het kostte het project tot november 1994 om deze overstap te maken. Op dat moment werd &os; 2.0 op het net en op CD-ROM (aan het einde van december) uitgebracht. Ondanks het feit dat deze uitgave nog wat ruige kanten had, werd het een groot succes en werd het gevolgd door de robuustere en makkelijker te installeren &os; 2.0.5 in juni 1995. In augustus 1996 is &os; 2.1.5 uitgebracht en deze bleek populair genoeg bij Internet service providers (ISP's) en andere commerciële gebruikers van &os; om nog een uitgave van de 2.1-STABLE tak te rechtvaardigen. Dit was &os; 2.1.7.1, uitgebracht in februari 1997. Deze uitgave markeerde het einde van de hoofdstroomontwikkeling op 2.1-STABLE; alleen beveilingsupdates en andere kritieke bugfixes werden nog op deze tak uitgevoerd (RELENG_2_1_0). &os; 2.2 werd afgesplitst van de ontwikkelingstak (-CURRENT) in november 1996 als RELENG_2_2 en de eerste volledige uitgave (2.2.1) werd uitgebracht in april 1997. Andere uitgaven van de 2.2 tak werden uitgebracht in de zomer en herfst van '97. De laatste (2.2.8) verscheen in november 1998. De eerste officiële 3.0 uitgave verscheen in oktober 1998 en was het begin van het einde voor de 2.2 tak. Er was opnieuw een afsplitsing op 20 januari 1999, wat leidde tot de 4.0-CURRENT en 3.x-STABLE takken. Vanuit 3.X-STABLE werd versie 3.1 uitgebracht op 15 februari 1999, 3.2 op 15 mei 1999, 3.3 op 16 september 1999, 3.4 op 20 december 1999 en 3.5 op 24 juni 2000. De laatste werd enkele dagen later gevolgd door een point uitgave update naar 3.5.1, om enkele net-ontdekte beveiligingsfouten in Kerberos te corrigeren. Dit was de laatste uitgave van de 3.X tak. Een nieuwe tak werd gemaakt op 13 maart 2000, de 4.X-STABLE tak. Er zijn verschillende uitgaven van deze tak gemaakt: 4.0-RELEASE werd geïntroduceerd in maart 2000, en de laatste 4.11-RELEASE verscheen in januari 2005. De langverwachte 5.0-RELEASE werd aangekondigd op 19 januari 2003. Dit resultaat van bijna drie jaar werk zette &os; stevig neer op de weg naar geavanceerde multiprocessor- en threading-ondersteuning en introduceerde nieuwe &os; ports voor de &ultrasparc; en ia64 architecturen. Deze uitgave werd gevolgd door 5.1 in juni 2003. De laatste 5.X uitgave uit de –CURRENT-tak was 5.2.1–RELEASE uit februari 2004. De RELENG_5 tak is gemaakt in augustus 2004 en werd gevolgd door 5.3-RELEASE, die het begin van de 5-STABLE tak markeert. De meest recente 5.5-RELEASE is uitgekomen in mei 2006. Er staan geen nieuwe versies gepland voor de RELENG_5 tak. De RELENG_6 tak is gemaakt in juli 2005, de eerste uitgave van de 6.X tak werd vrijgegeven in november 2005. De meest recente &rel2.current;-RELEASE kwam uit op &rel2.current.date;. Er staan nog andere versies gepland in de RELENG_6 tak. De RELENG_7 tak is gemaakt in oktober 2007. De recentste uitgave van deze tak is &rel.current;-RELEASE, welke is uitgekomen in &rel.current.date;. Er zullen nog andere uitgaven van de RELENG_7 tak uitkomen. Op dit moment vinden lange-termijn ontwikkelprojecten plaats in de 8.X-CURRENT tak, en snapshot uitgaven van 8.X op CD-ROM (en natuurlijk op het Net) worden continu beschikbaar gemaakt op de snapshot server. Jordan Hubbard Bijgedragen door Doelen van het &os; Project &os; Project doelen Het doel van het &os; Project is om software aan te bieden die gebruikt kan worden voor iedere mogelijke toepassing, zonder beperkingen. Vele ontwikkelaars hebben een belangrijke investering in de code (en het project) zitten en vinden het niet erg om af en toe een financiële compensatie te ontvangen, maar dat is zeker geen voorwaarde. De ontwikkelaars van &os; geloven dat de eerste en belangrijkste missie het aanbieden van code is, aan iedereen die het wil hebben, voor wat voor doel dan ook, zodat de code zo breed mogelijk gebruikt kan worden tot voordeel van zoveel mogelijk mensen. Dit is een van de meest fundamentele doelen van Vrije Software dat &os; enthousiast ondersteunt. GNU General Public License (GPL) GNU Lesser General Public License (LGPL) BSD Copyright Sommige code in &os; valt onder de GNU General Public License (GPL) of Library General Public License (LGPL). Deze code heeft iets meer beperkingen, maar in ieder geval aan de kant waarbij vrije toegang tot de code geforceerd wordt, in plaats van het gebruikelijke tegenovergestelde hiervan. Door de toegevoegde moeilijkheden die kunnen voortkomen uit het commerciële gebruik van GPL software geeft het &os; Project echter de voorkeur aan het meer vrije BSD copyright, wanneer er een redelijk alternatief voor handen is. Satoshi Asami Bijgedragen door Het &os; ontwikkelmodel &os; Project ontwikkelmodel De ontwikkeling van &os; is een erg open en flexibel proces en wordt gevormd door de bijdragen van letterlijk honderden mensen over de hele wereld, zoals te zien is in de lijst van medewerkers. De infrastructuur die wordt gebruikt voor de ontwikkeling van &os; zorgt ervoor dat deze honderden ontwikkelaars kunnen samenwerken over het Internet. Het &os; Project is continu op zoek naar nieuwe ontwikkelaars en ideeën. Om bij te dragen aan de ontwikkeling van &os; is een mail naar &a.hackers; voldoende. De &a.announce; is beschikbaar om mededelingen te doen aan andere &os;-gebruikers over grote veranderingen. Een aantal dingen over het &os; Project en haar ontwikkelingsproces zijn handig om te weten, of een bijdrage nu onafhankelijk of in samenwerking met anderen komt: Het CVS-archief CVS archief Concurrent Versions System CVS SVN archief Subversion SVN Gedurende een aantal jaren werd de centrale broncode voor &os; bijgehouden door CVS (Concurrent Versions System), een vrij verkrijgbaar pakket voor het onderhouden van broncode dat bij &os; zit. In juni 2008 is het Project SVN (Subversion) gaan gebruiken. Deze overgang werd nodig geacht omdat de technische beperkingen die door CVS worden opgelegd duidelijk werden wegens de snelle uitbreiding van de broncode en de hoeveelheid geschiedenis die reeds is opgeslagen. Hoewel het hoofdarchief nu SVN gebruikt, blijven cliëntgereedschappen zoals CVSup en csup die van de oudere CVS-infrastructuur afhankelijk zijn normaal werken — veranderingen in het SVN-archief worden voor dit doel teruggeplaatst naar CVS. Momenteel wordt alleen de centrale broncode beheerst door SVN. De documentatie, World Wide Web, en Ports-archieven gebruiken nog steeds CVS. Het primaire archief staat op een systeem in Santa Clara, Californië, in de VS, waar het wordt gesynchroniseerd met verschillende mirrors over de hele wereld. De boomstructuur van SVN , waarin de broncode voor -CURRENT en -STABLE is te vinden, kan ook makkelijk met die op een eigen systeem gesynchroniseerd worden. Synchroniseren van broncode bevat meer informatie over dit onderwerp. Committers committers De zogenaamde committers zijn alle mensen die schrijf-rechten hebben in het CVS archief van &os;. Deze mensen mogen veranderingen maken aan de &os; broncode (de term committer is afkomstig uit het &man.cvs.1; commit commando, wat gebruikt wordt om veranderingen door te voeren in het CVS-archief). De beste manier om eigen bijdragen te laten keuren door een van de committers is door gebruik te maken van &man.send-pr.1;. Als het erop lijkt dat een bijdrage ergens in het systeem blijft hangen, dan is het ook mogelijk om mail te sturen naar de &a.committers;. Het &os; Core Team core team Het &os; core team zou het equivalent zijn van een raad van bestuur als het &os; Project een bedrijf zou zijn. De primaire taak van het core team is ervoor zorg te dragen dat het project, in zijn geheel, in goede vorm verkeert en de goede richting opgaat. Toegewijde en verantwoordelijke ontwikkelaars uitnodigen om deel te worden van de committers is één van de taken van het core team, net als het rekruteren van nieuwe leden van het core team. Het huidige core team is gekozen door de committers uit een groep van kandidaten (ook allen committers) in juli 2008. Elke twee jaar worden verkiezingen gehouden. Sommige leden van het core team hebben een bijzondere verantwoordelijkheid, wat wil zeggen dat zij er speciaal op toezien dat een bepaald deel van het systeem werkt zoals het hoort. In de lijst van medewerkers staat een complete lijst van ontwikkelaars en hun verantwoordelijkheden. De meeste leden van het core team zijn vrijwilligers. Toewijding betekent dus niet gegarandeerde ondersteuning. De raad van bestuur-analogie hierboven klopt niet helemaal en het is misschien beter om te zeggen dat dit de mensen zijn die hun leven opgaven voor &os;, tegen beter weten in! Externe Bijdragen externe bijdragen De grootste groep ontwikkelaars zijn de gebruikers zelf, die &os; continu voorzien van constructief commentaar en oplossingen voor fouten. De handigste manier om contact te houden met het niet-gecentraliseerde deel van de ontwikkeling van &os; is een abonnement nemen op de &a.hackers;, waar allerlei bijdragen, patches en nieuwe ideeën worden bediscussieerd. In is meer informatie te vinden over de verschillende &os; mailinglijsten. De lijst van medewerkers is lang en groeit iedere dag, dus wat let de lezer om zelf een bijdrage te doen aan &os;? Programmeren is niet de enige manier om een bijdrage te leveren aan het project. Een meer volledige lijst van dingen die gedaan moeten worden staat op de &os; website. Samengevat is het &os; ontwikkelmodel georganiseerd als een onsamenhangende verzameling van concentrische cirkels. Het gecentraliseerde model is ontworpen voor het gemak van de gebruikers van &os;, die op deze manier makkelijk de wijzigingen in het project kunnen volgen. Niet om potentiële medewerkers buiten de deur te houden! Het is wenselijk om een stabiel besturingssysteem te maken, met een grote verzameling samenhangende applicaties. Dit model heeft zijn waarde op dat gebied bewezen. Om bij te dragen en samen &os; verder te ontwikkelen, is het enige wat het &os; Project vraagt dat te doen met dezelfde toewijding als de huidige ontwikkelaars: succes gegarandeerd! Huidige &os; uitgave NetBSD OpenBSD 386BSD Free Software Foundation U.C. Berkeley Computer Systems Research Group (CSRG) &os; is een open source, op 4.4BSD-Lite gebaseerd besturingssysteem voor Intel (x86 en &itanium;), AMD64, Alpha en Sun &ultrasparc; computers. Het is grotendeels gebaseerd op software van de Computer Systems Research Group (CSRG) van de University of California in Berkeley (U.C. Berkeley), met verbeteringen overgenomen van NetBSD, OpenBSD, 386BSD en de Free Software Foundation. Sinds het uitbrengen van &os; 2.0 tegen het einde van 1994, zijn de prestaties, mogelijkheden en stabiliteit van &os; dramatisch verbeterd. &os; heeft namelijk de beschikking over een compleet nieuw subsysteem voor virtueel geheugen, dat niet alleen de prestaties ten goede komt, maar er ook voor zorgt dat het systeem minder geheugen gebruikt dan ooit tevoren. Andere belangrijke verbeteringen zijn de ondersteuning van veel nieuwe hardware, een compleet nieuw systeem voor de ondersteuning van machines met meerdere processoren (SMP) en een nieuwe bibliotheek voor de ondersteuning van multithreading in applicaties. Behalve de basisdistributie van het besturingssysteem, biedt &os; ook een enorme softwarecollectie met duizenden veelgebruikte programma's, de zogenaamde ports. Op het moment van schrijven zijn er al meer dan &os.numports; ports! In de ports zitten alle mogelijke klassen van software die te bedenken zijn, van HTTP-servers tot spellen, van kantoorapplicaties tot multimedia en alles wat er tussenin zit. De complete Portscollectie beslaat zo'n &ports.size; aan schijfruimte. Meer informatie over de ports en over de pakketten is te vinden in . Een aantal andere documenten die kunnen helpen bij het installeren en gebruiken van &os; staan in de map /usr/share/doc op ieder recente &os;-installatie. De lokaal geïnstalleerde documentatie kan in een browser bekeken worden door de volgende URLs te gebruiken: Het &os; handboek /usr/share/doc/handbook/index.html De &os; FAQ /usr/share/doc/faq/index.html De nieuwste versies van deze documenten zijn altijd te vinden op .