diff --git a/el_GR.ISO8859-7/articles/freebsd-questions/article.sgml b/el_GR.ISO8859-7/articles/freebsd-questions/article.sgml index d9b43d3f81..3a15aa41b9 100644 --- a/el_GR.ISO8859-7/articles/freebsd-questions/article.sgml +++ b/el_GR.ISO8859-7/articles/freebsd-questions/article.sgml @@ -1,614 +1,614 @@ %man; ]>
Πως να χρησιμοποιείτε με επιτυχία την λίστα ηλεκτρονικού ταχυδρομείου FreeBSD-questions Greg Lehey
grog@FreeBSD.org
 $FreeBSD$ Αυτό το κείμενο παρέχει χρήσιμες πληροφορίες για όσους προσπαθούν να προετοιμάσουν ένα γράμμα για την λίστα ταχυδρομείου FreeBSD-questions. Δίνονται συμβουλές και οδηγίες που θα μεγιστοποιήσουν την πιθανότητα ο αναγνώστης να πάρει χρήσιμες απαντήσεις. Αυτό το κείμενο (ΣΤΜ: η αγγλική έκδοση) στέλνεται τακτικά στην ίδια τη λίστα FreeBSD-questions. Εισαγωγή Η FreeBSD-questions είναι μια ταχυδρομική λίστα που συντηρείται από την ομάδα ανάπτυξης του FreeBSD για να βρίσκουν σε αυτή βοήθεια όσοι έχουν απορίες σχετικά με την χρήση του FreeBSD. Μια άλλη λίστα, η FreeBSD-hackers, είναι για πιο προχωρημένες ερωτήσεις, όπως για παράδειγμα συζητήσεις για μελλοντικές εργασίες ανάπτυξης. Ο όρος hacker δεν έχει καμία απολύτως σχέση με την εισβολή στους υπολογιστές άλλων ανθρώπων. Ο σωστός όρος για τέτοιου είδους ενέργειες είναι cracker, αλλά τα δημοφιλή μέσα ενημέρωσης δεν το έχουν ανακαλύψει ακόμα. Οι FreeBSD hackers δεν εγκρίνουν την παραβίαση της ασφάλειας των υπολογιστών (cracking), και δεν έχουν καμία σχέση με τέτοιου είδους ενέργειες. Για να πιο λεπτομερή περιγραφή των hackers, δείτε το How to Become A Hacker του Eric Raymond. Αυτό είναι ένα τακτικό μήνυμα του οποίου σκοπός είναι να βοηθήσει τόσο αυτούς που αναζητούν βοήθεια από την FreeBSD-questions (τους καινούριους) όσο και αυτούς που απαντάνε τις ερωτήσεις (τους hackers). Αναπόφευκτα υπάρχει μια κόντρα, που οφείλεται στην διαφορετική οπτική γωνία που έχει η κάθε ομάδα. Οι καινούριοι κατηγορούν τους hackers ότι είναι εγωιστές, κολλημένοι, και ότι δεν βοηθάνε, ενώ οι hackers κατηγορούν τους καινούριους ότι είναι χαζοί, ανίκανοι να διαβάσουν απλά Αγγλικά, κι ότι περιμένουν τα πάντα να τους δίνονται σε ένα ασημένιο δίσκο. Γεγονός είναι, βέβαια, ότι μια δόση αλήθειας υπάρχει και στις δυο αυτές απόψεις, αλλά κατά κύριο λόγο αυτές οι απόψεις οφείλονται σε αισθήματα οργής. Με αυτό το κείμενο, θα ήθελα να κάνω κάτι να απαλύνω κάπως αυτή την οργή, και να βοηθήσω όσο μπορώ όλους να χρησιμοποιούν με τα καλύτερα δυνατά αποτελέσματα τη λίστα FreeBSD-questions. Παρακάτω περιγράφω πως να στείλει κάποιος μια ερώτηση. Μετά θα δούμε και τρόπους για να δίνονται απαντήσεις. Πως να γραφτείτε στην FreeBSD-questions Η FreeBSD-questions είναι μια λίστα ηλεκτρονικού ταχυδρομείου, οπότε χρειάζεστε πρόσβαση σε κάποια υπηρεσία ηλεκτρονικού ταχυδρομείου. Στείλτε ένα μήνυμα στην διεύθυνση majordomo@FreeBSD.org με μια γραμμή μόνο που λέει: subscribe FreeBSD-questions Το majordomo είναι ένα αυτόματο πρόγραμμα που διαχειρίζεται τη λίστα, οπότε δεν χρειάζεται να βάλετε κάποιο θέμα (Subject) στο μήνυμα. Αν το πρόγραμμα ηλεκτρονικής αλληλογραφίας σας παραπονεθεί πάντως, μπορείτε να βάλετε ότι θέλετε στο θέμα. Όταν πάρετε απάντηση από το majordomo με λεπτομέρειες για την λίστα, αποθηκεύστε το κάπου. Αν ποτέ θέλετε να φύγετε από τη λίστα, θα χρειαστείτε τις πληροφορίες που περιέχει αυτό το γράμμα. Δείτε το επόμενο τμήμα για περισσότερες λεπτομέρειες. Πως να διαγραφείτε από την FreeBSD-questions Όταν γραφτήκατε στην FreeBSD-questions, πήρατε ένα μήνυμα καλωσορίσματος από το Majordomo@FreeBSD.ORG. Σε αυτό το μήνυμα, ανάμεσα σε άλλα πράγματα, εξηγεί και πως μπορείτε να διαγραφείτε από τη λίστα. Ορίστε ένα τυπικό μήνυμα: Welcome to the freebsd-questions mailing list! If you ever want to remove yourself from this mailing list, you can send mail to "Majordomo@FreeBSD.ORG" with the following command in the body of your email message: unsubscribe freebsd-questions Greg Lehey <grog@lemis.de> Here's the general information for the list you've subscribed to, in case you don't already have it: FREEBSD-QUESTIONS User questions This is the mailing list for questions about FreeBSD. You should not send "how to" questions to the technical lists unless you consider the question to be pretty technical. Συνήθως, το να διαγραφείτε είναι ακόμα πιο εύκολο από ότι λέει στο μήνυμα. Δεν χρειάζεται να ορίσετε και την email διεύθυνσή σας, εκτός κι αν είναι διαφορετική από αυτήν που είχατε όταν γραφτήκατε. Αν το Majordomo απαντήσει και σας πει (λανθασμένα) ότι δεν είστε γραμμένος στη λίστα, τότε μπορεί να συμβαίνει κάτι από τα εξής: Έχετε αλλάξει την email διεύθυνσή σας από τότε που γραφτήκατε. Εδώ είναι που βοηθάει πολύ να έχετε κρατήσει το αρχικό γράμμα από το majordomo. Για παράδειγμα, το μήνυμα παραπάνω δείχνει ότι η email διεύθυνσή μου όταν γράφτηκα ήταν grog@lemis.de. Από τότε, έχει αλλάξει σε grog@lemis.com. Αν προσπαθούσα να αφαιρέσω το grog@lemis.com από τη λίστα, θα αποτύγχανε. Πρέπει να ορίσω την διεύθυνση με την οποία γράφτηκα. Έχετε γραφτεί σε μια άλλη λίστα η οποία είναι γραμμένη στην FreeBSD-questions. Αν αυτό συμβαίνει, τότε θα πρέπει να βρείτε ποια είναι και να διαγραφείτε από εκείνη τη λίστα. Αν δεν είναι σίγουρο ποια λίστα μπορεί να είναι, ελέγξτε την επικεφαλίδα των μηνυμάτων που λαβαίνετε από την FreeBSD-questions. Μπορεί να βρείτε κάποια στοιχεία εκεί. Αν τα έχετε κάνει όλα αυτά και ακόμα δεν μπορείτε να καταλάβετε τι συμβαίνει, στείλτε ένα μήνυμα στη διεύθυνση Postmaster@FreeBSD.org, και αυτός θα σας βοηθήσει να βρείτε μια άκρη. Μην στείλετε κάποιο μήνυμα στην FreeBSD-questions: δεν μπορούν να σας βοηθήσουν. Που να στείλω την ερώτησή μου; Στην <literal>-questions</literal> ή στην <literal>-hackers</literal>; Δύο είναι οι λίστες που μπορεί κάποιος να κάνει ερωτήσεις γενικού περιεχομένου σχετικά με το FreeBSD, η FreeBSD-questions και η FreeBSD-hackers. Σε κάποιες περιπτώσεις, δεν είναι απολύτως ξεκάθαρο σε ποια λίστα πρέπει να ρωτήσετε. Τα παρακάτω κριτήρια θα σας βοηθήσουν να αποφασίσετε στο 99% των περιπτώσεων, όμως: Αν η ερώτηση είναι γενικού περιεχομένου, ρωτήστε στην FreeBSD-questions. Παραδείγματα μπορεί να είναι ερωτήσεις σχετικά με την εγκατάσταση του FreeBSD ή την χρήση ενός συγκεκριμένου UNIX εργαλείου. Αν νομίζετε ότι η ερώτηση έχει σχέση με κάποιο bug, αλλά δεν είστε σίγουροι, ή δεν ξέρετε πως να το ψάξετε περισσότερο, στείλτε το μήνυμα στην FreeBSD-questions. Αν η ερώτηση έχει σχέση με κάποιο bug, και είστε σίγουροι ότι είναι bug (για παράδειγμα, μπορείτε να δείξετε το μέρος στον πηγαίο κώδικα που εμφανίζεται, ή ίσως έχετε και κάποια διόρθωση έτοιμη), τότε στείλτε το μήνυμά σας στην FreeBSD-hackers. Αν η ερώτηση έχει σχέση με βελτιώσεις στο FreeBSD, και μπορείτε να κάνετε προτάσεις σχετικά με την υλοποίησή τους, στείλτε το μήνυμα στην FreeBSD-hackers. Υπάρχουν επίσης κι άλλες λίστες ηλεκτρονικού ταχυδρομείου, για παράδειγμα η FreeBSD-isp, η οποία ασχολείται με τα ενδιαφέροντα των ISP (Παροχείς Υπηρεσιών Internet—Internet Service Providers) που τρέχουν FreeBSD. Αν τυχαίνει να παρέχετε υπηρεσίες Internet, αυτό δεν σημαίνει πως αυτόματα πρέπει να στέλνετε όλες σας τις ερωτήσεις στην FreeBSD-isp. Τα κριτήρια που αναφέραμε παραπάνω πάλι ισχύουν, και μάλλον σας συμφέρει να τα χρησιμοποιήσετε, αφού έτσι είναι πιο πιθανόν να πάρετε καλύτερα αποτελέσματα. Πως να στείλετε μια ερώτηση Όταν στέλνετε μια ερώτηση στην FreeBSD-questions, σκεφτείτε πρώτα τα παρακάτω πράγματα: Να θυμάστε πως κανείς δεν πληρώνεται για να απαντήσει μια ερώτηση στην FreeBSD-questions. Απαντούν επειδή οι ίδιοι θέλουν να απαντήσουν. Μπορείτε να επηρεάσετε την θέληση κάποιου να απαντήσει θετικά στέλνοντας μια προσεγμένη ερώτηση και δίνοντας όσο το δυνατόν περισσότερες σχετικές πληροφορίες. Μπορεί να επηρεάσετε αρνητικά την θέληση κάποιου να απαντήσει, στέλνοντας μια ατελή, δύσκολη να διαβαστεί, ή αγενή ερώτηση. Είναι επίσης πολύ πιθανόν να στείλετε ένα μήνυμα στην FreeBSD-questions και να μην πάρετε απάντηση, ακόμα και αν ακολουθήσετε αυτούς τους κανόνες. Είναι όμως ακόμα περισσότερο πιθανό να μην πάρετε μια απάντηση, αν δεν τους ακολουθήσετε. Στο υπόλοιπο αυτού του κειμένου θα δούμε πως θα έχετε τα καλύτερα δυνατά αποτελέσματα από την FreeBSD-questions. Δεν διαβάζουν όλα τα μηνύματα όσοι απαντούν στην FreeBSD-questions: κοιτάζουν την γραμμή θέματος (subject) και αποφασίζουν αν τους ενδιαφέρει ή όχι. Προφανώς, σας συμφέρει να έχετε ορίσει ένα θέμα. Θέματα όμως όπως ``FreeBSD problem'' ή ``Help'' δεν είναι αρκετά. Αν δεν έχετε βάλει κανένα θέμα, πολλοί ούτε καν που θα κάτσουν να διαβάσουν το μήνυμα. Αν το θέμα είναι κάπως ασαφές και δεν αναφέρει ακριβώς το πρόβλημα, άνθρωποι που μπορούν να απαντήσουν ίσως να μην το διαβάσουν καν. Διαμορφώστε το γράμμα σας ώστε να διαβάζεται εύκολα, και ΜΗΝ ΦΩΝΑΖΕΤΕ ΣΑΣ ΠΑΡΑΚΑΛΩ!!!!! Καταλαβαίνουμε ότι πολύς κόσμος δεν έχει για μητρική του γλώσσα τα Αγγλικά, και προσπαθούμε να είμαστε αρκετά ανεκτικοί σε αυτό το θέμα, αλλά είναι πραγματικά ενοχλητικό να προσπαθεί κανείς να διαβάσει ένα μήνυμα γεμάτο ορθογραφικά λάθη ή όταν είναι όλο γραμμένο σε μια γραμμή. Μην υποτιμάτε την επίδραση που ένα κακογραμμένο μήνυμα μπορεί να έχει, κι αυτό όχι μόνο στην FreeBSD-questions λίστα. Το μήνυμα σας είναι αυτό που θα δουν οι άλλοι, κι αν είναι κακογραμμένο, με το κείμενο ολόκληρων παραγράφων σε μια γραμμή, ή γεμάτο λάθη, θα δώσει άσχημη εντύπωση στους άλλους για σας. Πάρα πολλά κακογραμμένα μηνύματα οφείλονται σε ελλατωματικά ή κακορυθμισμένα προγράμματα ηλεκτρονικής αλληλογραφίας. Τα παρακάτω προγράμματα είναι γνωστό ότι στέλνουν κακογραμμένα μηνύματα χωρίς εσείς να το ξέρετε πως κάτι τέτοιο γίνεται: cc:Mail Eudora exmh Microsoft Exchange Microsoft Internet Mail Microsoft Outlook Netscape Όπως βλέπετε, τα προγράμματα ηλεκτρονικής αλληλογραφίας στον κόσμο της Microsoft είναι αρκετά συχνά στη λίστα. Όταν είναι δυνατόν, χρησιμοποιήστε ένα πρόγραμμα ηλεκτρονικής αλληλογραφίας που τρέχει σε Unix. Αν είστε υποχρεωμένοι να χρησιμοποιήσετε κάποιο πρόγραμμα ηλεκτρονικής αλληλογραφίας σε Microsoft περιβάλλον, τότε σιγουρευτείτε ότι το έχετε ρυθμίσει σωστά. Προσπαθήστε να μην χρησιμοποιείτε MIME: πολλοί χρησιμοποιούν προγράμματα να διαβάσουν την αλληλογραφία τους που δεν τα πάνε καλά με το MIME. Σιγουρευτείτε ότι η ώρα και η ζώνη ώρας είναι σωστά ρυθμισμένες στο σύστημά σας. Αυτό μπορεί να φαίνεται λίγο χαζό, αφού το μήνυμά σας έτσι κι αλλιώς θα φτάσει, αλλά πολλοί από τους ανθρώπους που προσπαθείτε να επικοινωνήσετε μαζί τους παίρνουν αρκετές εκατοντάδες μηνύματα κάθε μέρα. Πολλές φορές ταξινομούν τα εισερχόμενα μηνύματά τους ανάλογα με το θέμα και την ημερομηνία, και αν το μήνυμά σας δεν φτάσει πριν την πρώτη απάντηση, μπορεί να θεωρήσουν ότι δεν το πήραν καν και να μην ασχοληθούν παραπάνω. Μην συμπεριλαμβάνετε άσχετες ερωτήσεις στο ίδιο μήνυμα. Πρώτα από όλα, ένα τεράστιο μήνυμα μπορεί να φοβίσει τον κόσμο και να μην ασχοληθούν, και δεύτερον, είναι δύσκολο να πετύχετε να διαβάσουν όλες τις ερωτήσεις όλοι όσοι μπορούν να απαντήσουν. Δώστε όσο περισσότερες πληροφορίες γίνεται. Αυτό είναι μια κάπως περίεργη απαίτηση, και πρέπει να αναλύσουμε κάπως τι πληροφορίες χρειάζεται να στείλετε, αλλά για αρχή ας πούμε τα εξής: Σχεδόν σε κάθε περίπτωση, είναι σημαντικό να ξέρει κανείς ποια έκδοση του FreeBSD τρέχετε. Ειδικά με το FreeBSD-CURRENT, θα πρέπει να πείτε ακόμα και ποια είναι η ημερομηνία του πηγαίου κώδικα. Όπως και νά 'χει, δεν πρέπει να στέλνετε όμως ερωτήσεις για το -CURRENT στην FreeBSD-questions. Για οποιοδήποτε πρόβλημα μπορεί να έχει σχέση με το υλικό του υπολογιστή σας (hardware), πείτε μας και για το υλικό που έχει ο υπολογιστής. Αν έχετε αμφιβολίες, υποθέστε ότι μάλλον έχει σχέση με το υλικό. Τι είδος CPU χρησιμοποιείτε; Πόσο γρήγορη; Τι μητρική; Πόσο μνήμη; Τι περιφερειακά; Γενικά πρέπει να χρησιμοποιήσετε και την κρίση σας εδώ, αλλά συνήθως η έξοδος της εντολής &man.dmesg.8; μπορεί να αποδειχθεί χρήσιμη, αφού μας λέει όχι μόνο τι υλικό χρησιμοποιείτε, αλλά και ποια έκδοση του FreeBSD τρέχετε. Αν βλέπετε κάποια μηνύματα λάθους, μην γράφετε Βλέπω κάποια μηνύματα λάθους, αλλά γράψτε (για παράδειγμα) Βλέπω το μήνυμα λάθους 'No route to host'. Αν το σύστημα κάνει panic, μην πείτε Το σύστημά μου έκανε panic, αλλά (για παράδειγμα) το σύστημά μου έκανε panic με το μήνυμα 'free vnode isn't'. Αν έχετε κάποια δυσκολία με την εγκατάσταση του FreeBSD, πείτε μας σίγουρα τι υλικό έχετε. Πιο συγκεκριμένα, είναι σημαντικό να ξέρουμε τα IRQ και τις διευθύνσεις I/O για όλες τις κάρτες που έχετε εγκατεστημένες στο μηχάνημά σας. Αν έχετε κάποιο πρόβλημα με το να καταφέρετε το PPP να δουλέψει, περιγράψτε τις ρυθμίσεις σας. Ποια έκδοση του PPP τρέχετε; Πως συνδέεστε και με ποιο τρόπο ελέγχεται η ταυτότητά σας; Έχετε στατική ή δυναμική IP διεύθυνση; Τι μηνύματα παίρνετε στα log αρχεία σας; Πολλές από τις πληροφορίες που θέλετε συνήθως να στείλετε, περιλαμβάνονται στην έξοδο προγραμμάτων όπως το &man.dmesg.8;, ή στα μηνύματα που βλέπετε στην κονσόλα σας, τα οποία τις πιο πολλές φορές σώζονται και στο αρχείο /var/log/messages. Μην δοκιμάσετε να αντιγράψετε αυτές τις πληροφορίες ξαναγράφοντάς τες. Είναι βαρετό και σχεδόν σίγουρα θα κάνετε κάποιο λάθος. Για να στείλετε τα περιεχόμενα κάποιου log αρχείου, είτε κάντε ένα αντίγραφο του αρχείου και χρησιμοποιήστε κάποιον επεξεργαστή κειμένου να κόψετε όσα κομμάτια δεν είναι σχετικά, ή αντιγράψτε και επικολλήστε ότι έχει σχέση στο μήνυμά σας. Για την έξοδο κάποιου προγράμματος, όπως π.χ. το &man.dmesg.8;, ανακατευθύνετε την έξοδο σε κάποιο αρχείο και χρησιμοποιήστε αυτό το αρχείο. Για παράδειγμα: &prompt.user; dmesg > /tmp/dmesg.out Αυτό θα στείλει την έξοδο της εντολής στο αρχείο /tmp/dmesg.out. Αν τα κάνετε όλα αυτά, και πάλι δεν πάρετε κάποια απάντηση μπορεί να υπάρχουν άλλοι λόγοι. Για παράδειγμα, μπορεί το πρόβλημα να είναι τόσο περίπλοκο που κανείς δεν ξέρει την απάντηση, ή μπορεί το άτομο που ξέρει να απαντήσει να μην ήταν διαθέσιμο. Αν δεν πάρετε απάντηση για π.χ. πάνω από μια βδομάδα, μπορεί να βοηθήσει αν ξαναστείλετε το μήνυμα. Πάντως, αν δεν πάρετε απάντηση ούτε την δεύτερη φορά, μάλλον δεν θα βρείτε βοήθεια σε αυτή τη λίστα. Το να στέλνετε το μήνυμα ξανά και ξανά το μόνο που θα έχει σαν αποτέλεσμα θα είναι να μην θέλει κανείς να ασχοληθεί μαζί του. Για να ανακεφαλαιώσουμε, ας πούμε ότι ξέρετε την απάντηση στην παρακάτω ερώτηση (ναι είναι η ίδια ερώτηση και στις δυο περιπτώσεις :-). Μπορείτε να διαλέξετε ποια από τις δυο αυτές ερωτήσεις θα προτιμούσατε να απαντήσετε: Message 1 Subject: HELP!!?!?? I just can't get hits damn silly FereBSD system to workd, and Im really good at this tsuff, but I have never seen anythign sho difficult to install, it jst wont work whatever I try so why don't y9ou guys tell me what I doing wrong. Message 2 Subject: Problems installing FreeBSD I've just got the FreeBSD 2.1.5 CDROM from Walnut Creek, and I'm having a lot of difficulty installing it. I have a 66 MHz 486 with 16 MB of memory and an Adaptec 1540A SCSI board, a 1.2GB Quantum Fireball disk and a Toshiba 3501XA CDROM drive. The installation works just fine, but when I try to reboot the system, I get the message ``Missing Operating System''. Πως να συμπληρώσετε μια ερώτηση Συχνά θα θέλετε να στείλετε κάποιες παραπάνω πληροφορίες για μια ερώτηση που έχετε κάνει ήδη. Ο καλύτερος τρόπος να το κάνετε αυτό είναι να απαντήσετε στο ίδιο το αρχικό σας μήνυμα. Αυτό έχει τρία πλεονεκτήματα: Περιλαμβάνετε και το αρχικό σας μήνυμα, κι έτσι κάποιος που διαβάζει θα ξέρει σε τι αναφέρεστε. Βεβαίως, μην ξεχάσετε να κόψετε ότι δεν είναι απαραίτητο. Το κείμενο της γραμμής θέματος παραμένει το ίδιο (θυμηθήκατε να βάλετε κάποιο θέμα, σωστά;). Πολλά προγράμματα ηλεκτρονικής αλληλογραφίας ταξινομούν τα μηνύματα ανάλογα με το θέμα τους. Αυτό βοηθάει τα σχετικά μηνύματα να μένουν μαζί. Οι αριθμοί αναφοράς στην επικεφαλίδα του μηνύματος θα δείχνουν στο προηγούμενο γράμμα. Κάποια προγράμματα ηλεκτρονικής αλληλογραφίας, όπως το mutt, μπορούν να ομαδοποιήσουν τα μηνύματα, δείχνοντας ακριβώς τι σχέση έχουν το ένα με το άλλο. Πως να απαντήσετε μια ερώτηση Πριν απαντήσετε κάποια ερώτηση στην FreeBSD-questions, σκεφτείτε τα εξής: Πολλά πράγματα από αυτά που ισχύουν για τις ερωτήσεις, ισχύουν και για τις απαντήσεις. Διαβάστε τα πρώτα, παραπάνω Μήπως κάποιος άλλος έχει απαντήσει στην ερώτηση; Ο πιο εύκολος τρόπος να το ελέγξετε αυτό είναι να ταξινομήσετε τα εισερχόμενα γράμματά σας ανάλογα με το θέμα τους. Έτσι (ας ελπίσουμε) θα δείτε την ερώτηση να ακολουθείται από τις απαντήσεις (όταν αυτές υπάρχουν) όλες μαζί. Αν κάποιος άλλος έχει ήδη απαντήσει δεν σημαίνει πως εσείς δεν πρέπει να απαντήσετε κάπως διαφορετικά. Αλλά έχει νόημα να διαβάστε πρώτα όλες τις απαντήσεις. Έχετε να προσθέσετε κάτι σε όσα έχουν ήδη γραφτεί; Γενικά, απαντήσεις του στυλ Ναι, κι εγώ δεν βοηθάνε και πολύ. Υπάρχουν βέβαια και εξαιρέσεις, όπως όταν, για παράδειγμα, κάποιος περιγράφει ένα πρόβλημα που έχει και δεν ξέρει αν είναι δικό του φταίξιμο ή κάτι δεν πάει καλά είτε με το υλικό είτε με το λογισμικό του. Αν στείλετε ωστόσο ένα κι εγώ μήνυμα, φροντίστε τουλάχιστον να έχει όλες τις πληροφορίες που χρειάζονται. Είστε σίγουρος ότι καταλαβαίνετε την ερώτηση; Πολύ συχνά, αυτός που ρωτάει έχει μπερδευτεί ή δεν έχει εκφραστεί με αρκετή σαφήνεια. Ακόμα και με την καλύτερη δυνατή γνώση του συστήματος, είναι εύκολο να στείλετε μια απάντηση που δεν απαντά στην ερώτηση. Αυτό δεν βοηθά και πολύ. Θα αφήσετε αυτόν που ρωτάει πιο θυμωμένο και μπερδεμένο από πριν. Αν κανείς άλλος δεν απαντήσει, και δεν είστε ούτε εσείς σίγουρος, μπορείτε πάντα να ζητήσετε πιο πολλές πληροφορίες. Είστε σίγουρος ότι η απάντηση σας είναι σωστή; Αν όχι περιμένετε μια μέρα περίπου. Αν κανείς δεν στείλει κάποια καλύτερη απάντηση, μπορείτε να απαντήσετε εσείς, γράφοντας για παράδειγμα Δεν ξέρω αν αυτό είναι σωστό, αλλά αφού κανείς άλλος δεν έχει απαντήσει, γιατί δεν δοκιμάζεις να αντικαταστήσεις το ATAPI CDROM σου με ένα βάτραχο;. Αν δεν υπάρχει κάποιος καλός λόγος για να κάνετε κάτι διαφορετικό, απαντήστε και στον αποστολέα και στην FreeBSD-questions. Πολύς κόσμος στην FreeBSD-questions είναι παρατηρητές: μαθαίνουν διαβάζοντας τα μηνύματα που στέλνονται σαν απαντήσεις στους άλλους. Αν μεταφέρετε κάποιο μήνυμα γενικού ενδιαφέροντος εκτός λίστας, στερείτε αυτούς τους αναγνώστες από μια πολύτιμη πηγή πληροφοριών. Προσοχή όμως με τις ομαδικές απαντήσεις. Πολύς κόσμος στέλνει απαντήσεις με εκατοντάδες Cc αντίγραφα. Σε αυτή την περίπτωση, κόψτε τις κατάλληλες Cc διευθύνσεις. Συμπεριλάβετε το σχετικό κείμενο από το αρχικό μήνυμα. Αφαιρέστε ότι δεν χρειάζεται, αλλά μην το παρακάνετε. Θα πρέπει να μπορεί κάποιος που δεν διάβασε την αρχική ερώτηση να καταλάβει για τι πράγμα μιλάτε. Χρησιμοποιήστε κάποια τεχνική για να ξεχωρίσετε ποιο κείμενο προέρχεται από το αρχικό μήνυμα, και ποιο έχετε προσθέσει εσείς. Προσωπικά βρίσκω ότι βάζοντας στην αρχή κάθε γραμμής του αρχικού μηνύματος ένα > είναι αρκετά καλός τρόπος να γίνει κάτι τέτοιο. Το να αφήνετε κενά μετά τις γραμμές που αρχίζουν με > και να αφήνετε μια κενή γραμμή μεταξύ του αρχικού κειμένου και του δικού σας επίσης βοηθά στο να είναι πιο εύκολο να διαβαστεί το αποτέλεσμα. Βάλτε τις απαντήσεις σας στο σωστό μέρος (μετά το κείμενο στο οποίο απαντάτε). Είναι πολύ δύσκολο να διαβαστεί μια ομάδα απαντήσεων όπου κάθε απάντηση έρχεται πριν το κείμενο στο οποίο απαντάει. Τα πιο πολλά προγράμματα ηλεκτρονικής αλληλογραφίας αλλάζουν το θέμα προσθέτοντας στην αρχή ένα Re: . Αν το δικό σας πρόγραμμα δεν το κάνει αυτόματα, θα πρέπει να το κάνετε εσείς. Αν ο αποστολέας δεν ακολούθησε τις συμβάσεις μορφοποίησης (γραμμές πολύ μεγάλες, άσχετη ή ασαφής γραμμή θέματος), προτιμήστε να το διορθώσετε. Στην περίπτωση ακατάλληλης γραμμής θέματος (όπως π.χ HELP!!??), αλλάξτε το θέμα σε κάτι όπως Re: Difficulties with sync PPP (was: HELP!!??). Έτσι όσοι προσπαθούν να παρακολουθήσουν αυτή την ομάδα μηνυμάτων θα δυσκολευτούν λιγότερο να την παρακολουθήσουν. Σε τέτοιες περιπτώσεις είναι καλό να λέτε τι κάνατε και γιατί, αλλά προσπαθήστε να μην είστε αγενείς. Αν δείτε ότι δεν μπορείτε να απαντήσετε χωρίς να είστε αγενείς, καλύτερα μην απαντάτε. Αν απλά θέλετε να απαντήσετε σε ένα μήνυμα λόγω της κακής του μορφοποίησης, απαντήστε καλύτερα στον αποστολέα, κι όχι στη λίστα. Μπορείτε απλώς να του στείλετε αυτό το κείμενο σαν απάντηση, αν θέλετε.
diff --git a/el_GR.ISO8859-7/articles/java-tomcat/Makefile b/el_GR.ISO8859-7/articles/java-tomcat/Makefile index 3f21277821..3cc77ea9c6 100644 --- a/el_GR.ISO8859-7/articles/java-tomcat/Makefile +++ b/el_GR.ISO8859-7/articles/java-tomcat/Makefile @@ -1,24 +1,22 @@ # # FreeBSD Documentation Project # $FreeBSD$ -# Original revision: 1.1 +# Original version: 1.4 # # Makefile for "Java and FreeBSD First Steps" # Author: Victoria Chan, Hiten Pandya MAINTAINER=vkchan@kendryl.net hiten@uk.FreeBSD.org DOC?= article FORMATS?= html TIDYFLAGS+= -raw INSTALL_COMPRESSED?= gz INSTALL_ONLY_COMPRESSED?= -# SGML content -SRCS= article.sgml +SRCS= article.sgml DOC_PREFIX?= ${.CURDIR}/../../.. - .include "${DOC_PREFIX}/share/mk/doc.project.mk" diff --git a/el_GR.ISO8859-7/articles/laptop/Makefile b/el_GR.ISO8859-7/articles/laptop/Makefile index cc08aa0204..8bac958b79 100644 --- a/el_GR.ISO8859-7/articles/laptop/Makefile +++ b/el_GR.ISO8859-7/articles/laptop/Makefile @@ -1,21 +1,21 @@ # # $FreeBSD$ -# Original revision: 1.1 +# Original version: 1.1 # # Article about using FreeBSD on laptops # DOC?= article FORMATS?= html INSTALL_COMPRESSED?=gz INSTALL_ONLY_COMPRESSED?= TIDYFLAGS+= -raw SRCS= article.sgml DOC_PREFIX?= ${.CURDIR}/../../.. .include "${DOC_PREFIX}/share/mk/doc.project.mk" diff --git a/el_GR.ISO8859-7/articles/laptop/article.sgml b/el_GR.ISO8859-7/articles/laptop/article.sgml index 0f235c7da0..6c5376ddbd 100644 --- a/el_GR.ISO8859-7/articles/laptop/article.sgml +++ b/el_GR.ISO8859-7/articles/laptop/article.sgml @@ -1,217 +1,217 @@ - + %man; %freebsd; %authors; %mailing-lists; ]>
Χρησιμοποιώντας το FreeBSD σε Φορητούς $FreeBSD$ Το FreeBSD δουλεύει άψογα στους περισσότερους φορητούς υπολογιστές, με πολύ λίγα σημεία που χρίζουν προσοχής. Μερικά πράγματα που αφορούν το FreeBSD και τους φορητούς, σχετικά με τις διαφορές που υπάρχουν σε απαιτήσεις υλικού από τους υπολογιστές γραφείου, περιγράφονται παρακάτω. Συχνά το FreeBSD χρησιμοποιείται σαν λειτουργικό σύστημα σε εξυπηρετητές, αλλά μπορεί το ίδιο καλά να χρησιμοποιηθεί και σε σταθμούς εργασίας, κι αν σκέφτεστε να το χρησιμοποιήσετε στον φορητό υπολογιστή σας μπορείτε να απολαμβάνετε όλα τα συνηθισμένα πλεονεκτήματα που έχει: συστηματική οργάνωση, εύκολη διαχείριση και αναβάθμιση, τα ports και τα πακέτα για εύκολη εγκατάσταση λογισμικού, κοκ. (Τα άλλα πλεονεκτήματά του, όπως η σταθερότητα, η απόδοση σε δικτυακές εφαρμογές, και η απόδοση σε συνθήκες υψηλού φόρτου, μπορεί να μην γίνονται πολύ φανερά σε ένα φορητό υπολογιστή, βέβαια.) Όμως, η εγκατάσταση σε φορητούς υπολογιστές συχνά παρουσιάζει προβλήματα τα οποία δεν εμφανίζονται σε υπολογιστές γραφείου και δεν αποτελούν συχνά θέμα συζήτησης (οι φορητοί, ακόμα περισσότερο από τους υπολογιστές γραφείου, είναι ρυθμισμένοι για να τρέχουν καλά με Microsoft Windows). Αυτό το άρθρο έχει σαν στόχο να παρουσιάσει κάποια από αυτά τα θέματα. Το γραφικό περιβάλλον XFree86 Οι πρόσφατες εκδόσεις των XFree86 δουλεύουν με τις περισσότερες μοντέρνες κάρτες οθόνης που χρησιμοποιούνται σε φορητούς υπολογιστές. Η επιτάχυνση (acceleration) μπορεί να μην υποστηρίζεται, αλλά μια βασική SVGA κατάσταση θά 'πρεπε να δουλεύει χωρίς προβλήματα. Ελέγξτε την τεκμηρίωση του φορητού σας για να δείτε ποια κάρτα οθόνης έχει και μετά συμβουλευτείτε την τεκμηρίωση των XFree86 (ή το πρόγραμμα εγκατάστασης) για να δείτε αν υπάρχει υποστήριξη για την συγκεκριμένη κάρτα. Αν όχι, τότε χρησιμοποιήστε ένα βασικό οδηγό συσκευής (μην προσπαθήσετε να χρησιμοποιήσετε κάποιο οδηγό που να μοιάζει κάπως στο όνομα). Στην έκδοση 4 των XFree86, μπορείτε να δοκιμάσετε την τύχη σας με την εντολή XFree86 -configure που βρίσκει αυτόματα πολλές από τις σωστές ρυθμίσεις. Το πρόβλημα είναι πολλές φορές να ρυθμιστεί σωστά η οθόνη. Συχνά η τεκμηρίωση επικεντρώνει στις CRT οθόνες. Το να βρείτε τις κατάλληλες ρυθμίσεις (modelines) για μια LCD οθόνη μπορεί να μην είναι και τόσο εύκολο. Μπορεί να είστε τυχεροί και να μην χρειάζεται να βρείτε κάποια γραμμή ρυθμίσεων για την οθόνη, ή να αρκεί απλώς να δώσετε τις σωστές τιμές στα HorizSync και VertRefresh. Αν αυτό δεν δουλέψει, η καλύτερη επιλογή που έχετε είναι να ψάξετε στο δίκτυο για πηγές σχετικές με ρύθμιση των X σε φορητούς (συχνά οι οδηγίες που υπάρχουν είναι σχετικές με το Linux, αλλά δεν έχει σημασία αφού και τα δυο συστήματα χρησιμοποιούν την ίδια έκδοση των XFree86) και να αντιγράψετε τις κατάλληλες γραμμές ρυθμίσεων που έχει στείλει κάποιος ο οποίος έχει το ίδιο υλικό. Οι περισσότεροι φορητοί έρχονται με δυο κουμπιά στις συσκευές δείκτη που έχουν, που είναι αρκετά ενοχλητικό όταν κάποιος δουλεύει σε X (αφού το μεσαίο κουμπί είναι αυτό που συχνά χρησιμοποιείται για επικόλληση κειμένου). Μπορείτε να αντιστοιχήσετε το ταυτόχρονο πάτημα του δεξιού και αριστερού κουμπιού στις ρυθμίσεις των X σας να εξομοιώνει το πάτημα του μεσαίου κουμπιού με την γραμμή Option "Emulate3Buttons" στο αρχείο XF86Config, στο τμήμα InputDevice. (Αυτό ισχύει για την έκδοση 4 των XFree. Για την έκδοση 3, απλά βάλτε την γραμμή Emulate3Buttons, χωρίς εισαγωγικά, στο τμήμα Pointer.) Modems Οι φορητοί έρχονται συνήθως με εσωτερικά (on-board) μόντεμ. Δυστυχώς, αυτό σημαίνει πως σχεδόν πάντα είναι win-μόντεμ των οποίων η λειτουργικότητα είναι υλοποιημένη σε λογισμικό, για το οποίο οδηγοί υπάρχουν μόνο για Windows (αν και μερικοί οδηγοί έχουν αρχίσει να βγαίνουν και για άλλα λειτουργικά συστήματα). Αν το μόντεμ που έχει ο φορητός σας είναι τέτοιο, θα χρειαστεί να αγοράσετε ένα εξωτερικό μόντεμ. Η πιο καλή λύση από άποψη χώρου είναι να αγοράσετε ένα PC Card (PCMCIA) μόντεμ, που περιγράφεται παρακάτω, αλλά υπάρχουν και φτηνά USB ή σειριακά μόντεμ που μπορεί να σας κοστίσουν λιγότερο. Γενικά, τα κανονικά (όχι win-μόντεμ) μόντεμ πρέπει να δουλεύουν χωρίς κανένα πρόβλημα. Συσκευές PCMCIA (PC Card) Οι πιο πολλοί φορητοί έρχονται με υποδοχές PCMCIA (γνωστές και ως PC Card). Αυτές υποστηρίζονται αρκετά καλά από το FreeBSD. Κοιτάξτε τα μηνύματα της εκκίνησης του υπολογιστή σας (χρησιμοποιώντας την εντολή dmesg) και δείτε αν το FreeBSD έχει βρει τις θύρες αυτές (πρέπει να εμφανίζονται σαν pccard0, pccard1 κλπ. σε συσκευές όπως ή pcic0). Μέχρι τώρα το FreeBSD έχει υποστήριξη για 16-bit PCMCIA κάρτες, αλλά όχι 32-bit (CardBus) κάρτες. Μια λίστα από κάρτες που υποστηρίζονται υπάρχει το αρχείο /etc/defaults/pccard.conf. Κοιτάξτε αυτό το αρχείο, και προτιμήστε να αγοράσετε κάρτες που υπάρχουν σε αυτή τη λίστα. Οι κάρτες που δεν υπάρχουν στη λίστα, μπορεί να υποστηρίζονται σαν generic συσκευές: συγκεκριμένα τα πιο πολλά μόντεμ (16-bit) θα πρέπει να δουλεύουν μια χαρά, αρκεί να μην είναι win-μόντεμ (τέτοια μόντεμ υπάρχουν ακόμη και σαν PC Card συσκευές, γι' αυτό να προσέχετε). Αν η κάρτα σας αναγνωρίζεται σαν generic μόντεμ, σημειώστε πως το αρχείο pccard.conf ορίζει μια καθυστέρηση 10 δευτερολέπτων (για να αποφύγει τα κολλήματα που παθαίνουν κάποια μόντεμ). Αυτός ο χρόνος μπορεί να είναι πολύ μεγάλος για το δικό σας μόντεμ, οπότε αξίζει να πειραματιστείτε, μειώνοντάς τον ή ακόμα κι αφαιρώντας τον τελείως. Μερικά μέρη του pccard.conf μπορεί να χρειάζονται διορθώσεις. Ελέγξτε την γραμμή irq, και βεβαιωθείτε ότι δεν γράφει κάποια irq γραμμή που ήδη χρησιμοποιείται από κάποια άλλη συσκευή. Πιο συγκεκριμένα, αν έχετε κάποια on-board κάρτα ήχου, αφαιρέστε την γραμμή irq 5 (αλλιώς μπορεί να κολλήσει ο φορητός σας μόλις εισάγετε μια PC Card συσκευή). Επίσης ελέγξτε ότι χρησμοποιούνται ελεύθερες περιοχές μνήμης. Αν η κάρτα σας δεν αναγνωρίζεται, τότε προσπαθήστε να αλλάξετε την περιοχή μνήμης σε κάποια άλλη επιτρεπόμενη τιμή (από αυτές που υπάρχουν στην σελίδα τεκμηρίωσης &man.pccardc.8;). Αν δεν τρέχει ήδη, ξεκινήστε τον δαίμονα pccardd. (Για να ξεκινάει όταν ανοίγετε τον υπολογιστή σας, προσθέστε στο αρχείο /etc/rc.conf τη γραμμή pccard_enable="YES".) Τώρα οι κάρτες σας θα πρέπει να αναγνωρίζονται όταν τις βάζετε σε κάποια θύρα ή τις αφαιρείτε, και να βλέπετε μηνύματα για νέες συσκευές που ενεργοποιούνται. Ακριβώς πριν την διανομή της έκδοσης 4.4 του FreeBSD έγιναν αρκετές αλλαγές στον κώδικα για τις PC Card συσκευές (μέσα σε αυτές ήταν και αλλαγές στον κώδικα δρομολόγησης των διακοπών ISA, για εκείνες τις μηχανές που το FreeBSD δεν μπορούσε να χρησιμοποιήσει το PCIBIOS). Αν έχετε προβλήματα με αυτή την έκδοση του FreeBSD, δοκιμάστε να την αναβαθμίσετε σε κάποια πιο καινούρια. Power management Δυστυχώς, το power management δεν υποστηρίζεται πολύ καλά από το FreeBSD. Αν είστε τυχεροί, ίσως κάποιες από τις λειτουργίες να δουλεύουν αξιόπιστα. Συνήθως πάντως, δεν δουλεύουν καθόλου. Για να ενεργοποιήσετε τέτοια χαρακτηριστικά στο FreeBSD σας, πρέπει να μεταγλωττίσετε ένα πηρύνα που να περιλαμβάνει υποστήριξη για power management (device apm0) ή να προσθέσετε την γραμμή enable apm0 στο αρχείο /boot/loader.conf, και φυσικά ύστερα να ενεργοποιήσετε τον δαίμονα apm κατά την εκκίνηση του συστήματος (προσθέτοντας την γραμμή apm_enable="YES" στο αρχείο /etc/rc.conf). Η εντολή apm περιγράφεται στην manpage &man.apm.8;. Για παράδειγμα, η εντολή apm -b επιστρέφει πληροφορίες σχετικά με την κατάσταση της μπαταρίας, η εντολή (ή 255 αν η λειτουργία αυτή δεν υποστηρίζεται), η εντολή apm -Z βάζει τον φορητό υπολογιστή σε κατάσταση standby, ενώ η εντολή apm -z (ή zzz) τον βάζει σε κατάσταση suspend. Για να κλείσετε το μηχάνημά σας, χρησιμοποιήστε την εντολή shutdown -p. Και πάλι, κάποιες από αυτές τις λειτουργίες μπορεί να μην δουλεύουν πολύ καλά ή να μην δουλεύουν καθόλου. Μπορεί να δείτε ότι η κατάσταση suspend/standby μπορεί να χρησιμοποιηθεί όταν είστε σε κατάσταση κονσόλας αλλά όχι όταν τρέχουν τα X (Για παράδειγμα, η οθόνη δεν ανοίγει ξανά). Σε μια τέτοια περίπτωση, αλλάξτε την τρέχουσα κονσόλα σε κάποια άλλη εικονική κονσόλα (χρησιμοποιώντας τον συνδυασμό πλήκτρων Ctrl-Alt-F1 για παράδειγμα) και τότε τρέξτε την εντολή apm. Το γραφικό περιβάλλον X έχει επίσης κάποιου είδους υποστήριξη για power management (διαβάστε την τεκμηρίωση της εντολής &man.xset.1;, και ψάξτε για dpms). Είναι καλή ιδέα να δοκιμάσετε να το χρησιμοποιήσετε, αλλά κι αυτό το χαρακτηριστικό των X δεν λειτουργεί πάντα σωστά. Μερικές φορές κλείνει την οθόνη αλλά δεν κλείνει το φως.
diff --git a/el_GR.ISO8859-7/articles/multi-os/Makefile b/el_GR.ISO8859-7/articles/multi-os/Makefile index b317c4a33e..8fccbf0aca 100644 --- a/el_GR.ISO8859-7/articles/multi-os/Makefile +++ b/el_GR.ISO8859-7/articles/multi-os/Makefile @@ -1,17 +1,16 @@ # # $FreeBSD$ -# $RCS: fx/doc/el_GR.ISO8859-7/articles/multi-os/Makefile,v 1.1 2002/11/26 22:14:41 keramida Exp $ # Original version: 1.8 # DOC?= article FORMATS?= html INSTALL_COMPRESSED?=gz TIDYFLAGS+= -raw SRCS= article.sgml DOC_PREFIX?= ${.CURDIR}/../../.. .include "${DOC_PREFIX}/share/mk/doc.project.mk" diff --git a/el_GR.ISO8859-7/articles/multi-os/article.sgml b/el_GR.ISO8859-7/articles/multi-os/article.sgml index e5a2bc5743..cadcf9edc1 100644 --- a/el_GR.ISO8859-7/articles/multi-os/article.sgml +++ b/el_GR.ISO8859-7/articles/multi-os/article.sgml @@ -1,794 +1,793 @@ %authors; ]>
Εγκατάσταση και χρήση του FreeBSD μαζί με άλλα λειτουργικά συστήματα Jay Richmond
jayrich@sysc.com
6 August 1996 Αυτό το κείμενο περιγράφει πως μπορεί το FreeBSD να συνυπάρξει αρμονικά με άλλα δημοφιλή λειτουργικά συστήματα, όπως το Linux, το MS-DOS, το OS/2 και τα Windows 95. Για την βοήθειά τους στη συγγραφή αυτού του κειμένου, θέλω να ευχαριστήσω τους: Annelise Anderson andrsn@stanford.edu, Randall Hopper rhh@ct.picker.com, και &a.jkh;. Περίληψη Οι περισσότεροι άνθρωποι δεν μπορούν να στήσουν παραπάνω από ένα λειτουργικό σύστημα χωρίς μεγάλο δίσκο, γι αυτό παρακάτω θα βρείτε και πληροφορίες για μεγάλους EIDE δίσκους. Επειδή υπάρχουν πάρα πολλοί συνδυασμοί από πιθανά λειτουργικά συστήματα και ρυθμίσεις σκληρών δίσκων, το τμήμα είναι το πιο χρήσιμο. Περιγράφει συγκεκριμένα παραδείγματα από εγκαταστάσεις, που δουλεύουν χρησιμοποιώντας περισσότερα από ένα λειτουργικά συστήματα. Αυτό το κείμενο θεωρεί δεδομένο ότι έχετε ήδη κάνει χώρο στο δίσκο σας για κάποιο πρόσθετο λειτουργικό σύστημα. Κάθε φορά που αλλάζετε τις κατατμήσεις του δίσκου σας υπάρχει ο κίνδυνος να χάσετε ή να καταστρέψετε τα δεδομένα στις υπάρχουσες κατατμήσεις. Παρόλ' αυτά, αν ο δίσκος σας αυτή τη στιγμή περιέχει μόνο DOS κατατμήσεις, μπορεί να σας φανεί χρήσιμο το εργαλείο FIPS (περιέχεται στα CD-ROM εγκατάστασης του FreeBSD, στον κατάλογο \TOOLS, αλλά μπορείτε να το βρείτε και μέσω ftp). Με το FIPS μπορείτε να αλλάξετε το μέγεθος των κατατμήσεων στο δίσκο σας, χωρίς να καταστραφούν τα δεδομένα που υπάρχουν ήδη σε αυτόν. Υπάρχει κι ένα εμπορικό πρόγραμμα, που λέγεται Partition Magic, το οποίο επιτρέπει να αλλάξετε το μέγεθος που έχουν ή να σβήσετε τις κατατμήσεις σας χωρίς δυσάρεστες συνέπειες. Σύγκριση Διαχειριστών Εκκίνησης (boot managers) Εδώ περιγράφονται κάποιοι από τους διάφορους διαχειριστές εκκίνησης που μπορεί να συναντήσετε. Ανάλογα με τις ρυθμίσεις του υπολογιστή σας, μπορεί να χρειαστεί να χρησιμοποιήσετε ένα ή περισσότερους στο ίδιο σύστημα. Το Boot Easy Αυτός είναι ο προκαθορισμένος διαχειριστής εκκίνησης που χρησιμοποιείται με το FreeBSD. Έχει τη δυνατότητα να ξεκινήσει σχεδόν όλα τα λειτουργικά συστήματα, συμπεριλαμβανομένων των BSD, OS/2 (HPFS), Windows 95 (FAT ή FAT32), και Linux. Η κατάτμηση που θα χρησιμοποιηθεί διαλέγεται με τα πλήκτρα F1, F2, …. Ο διαχειριστής εκκίνησης του OS/2 Αυτός ο διαχειριστής εκκίνησης μπορεί να ξεκινήσει κατατμήσεις τύπου FAT, HPFS, FFS (FreeBSD) και EXT2 (Linux). Μπορεί επίσης να ξεκινήσει και κατατμήσεις FAT32. Η κατάτμηση που θα ξεκινήσει επιλέγεται με τα βελάκια. Ο διαχειριστής εκκίνησης του OS/2 είναι ο μόνος που χρησιμοποιεί το δικό του ξεχωριστό χώρο στο δίσκο για να κρατάει πληροφορίες, αντίθετα με όλους τους άλλους που χρησιμοποιούν το master boot record (MBR). Γι αυτό πρέπει να εγκαθίσταται σε περιοχή κοντά στην αρχή του δίσκου, πριν από τον κύλινδρο 1024, ώστε να αποφεύγονται προβλήματα κατά την εκκίνηση. Μπορεί να ξεκινήσει και το Linux με χρήση του LILO, όταν το LILO δεν έχει εγκατασταθεί στο MBR αλλά στο boot record της Linux κατάτμησης. Διαβάστε περισσότερα για τη χρήση του διαχειριστή εκκίνησης OS/2 με Linux στα Linux HOWTOs. OS-BS Εναλλακτικός διαχειριστής που μπορείτε να χρησιμοποιήσετε αντί για το Boot Easy. Δίνει μεγαλύτερο έλεγχο της διαδικασίας εκκίνησης, με δυνατότητα να αλλάξετε την προκαθορισμένη κατάτμηση και τον χρόνο αναμονής. Οι beta εκδόσεις του προγράμματος επιλέγουν την επιλογή της κατάτμησης με τα βελάκια. Μπορείτε να βρείτε τον OS-BS στα CD εγκατάστασης του FreeBSD, στον κατάλογο \TOOLS ή να τον κατεβάσετε μέσω ftp. LILO, ή LInux LOader Αυτός είναι ένας διαχειριστής εκκίνησης με περιορισμένες δυνατότητες. Μπορεί να ξεκινήσει και το FreeBSD, αν και χρειάζεται κάποιες αλλαγές στο αρχείο ρυθμίσεων του LILO. Σχετικά με το FAT32 Το FAT32 είναι το σύστημα αρχείων που άρχισε να χρησιμοποιείται στην έκδοση OEM SR2 των Windows 95 της Microsoft, περίπου στα τέλη του 1996. Είναι μια εξέλιξη του FAT συστήματος αρχείων, που επιτρέπει τη χρήση μικρότερου μεγέθους cluster σε μεγάλους δίσκους. Έχει κάποιες διαφορές όμως στη μορφή του boot sector και του allocation table, που το κάνουν ασύμβατο με κάποιους διαχειριστές εκκίνησης. Μια τυπική εγκατάσταση Ας πούμε ότι έχετε δυο μεγάλους EIDE σκληρούς δίσκους, και θέλετε να εγκαταστήσετε σε αυτούς FreeBSD, Linux και Windows 95. Παρακάτω θα δούμε πως εγώ (ΣΤΜ: ο συγγραφέας του άρθρου, Jay Richmond) θα χρησιμοποιούσα αυτούς τους δίσκους: /dev/wd0 (πρώτος φυσικός δίσκος) /dev/wd1 (δεύτερος φυσικός δίσκος) Και οι δυο δίσκοι έχουν 1416 κυλίνδρους ο καθένας. Ξεκινάω από μια δισκέττα εκκίνησης MS-DOS ή Windows 95 που περιέχει το πρόγραμμα FDISK.EXE και δημιουργώ μια μικρή κατάτμηση των 50 MB (35-40 για τα Windows 95, και λίγο ελεύθερο χώρο) στον πρώτο δίσκο. Επίσης δημιουργώ μια μεγαλύτερη κατάτμηση στον δεύτερο δίσκο, για τα υπόλοιπα δεδομένα και τις εφαρμογές των Windows. Κάνω επανεκκίνηση και στήνω τα Windows 95 στην κατάτμηση C:. Το επόμενο βήμα είναι να στήσω το Linux. Δεν είμαι σίγουρος για όλες τις διανομές του Linux, αλλά τουλάχιστον το Slackware χρησιμοποιεί το LILO (βλ. ). Όταν δημιουργώ κατατμήσεις στο δίσκο μου με το fdisk πρόγραμμα του Linux, τοποθετώ όλο το Linux στον πρώτο δίσκο (μια κατάτμηση των 300 MB φτάνει για ένα καλό root partition και λίγο swap). Αφού στήσω το Linux, την ώρα που με ρωτάει για να στήσει το LILO, προσέχω να στήσω το LILO στο boot sector της Linux κατάτμησής μου, κι όχι στο MBR (master boot record). Ο υπόλοιπος χώρος του δίσκου μπορεί να χρησιμοποιηθεί από το FreeBSD. Προσέχω η κατάτμηση στην οποία βρίσκεται το root σύστημα αρχείων του FreeBSD μου να μην υπερβαίνει τον κύλινδρο 1024. (Ο κύλινδρος 1024 είναι περίπου στα 528 MB στους υποθετικούς μας δίσκους των 720 MB.) Θα χρησιμοποιήσω τον υπόλοιπο δίσκο (περίπου 270 MB) για τα συστήματα αρχείων / και /usr αν χρειαστεί. Ο υπόλοιπος χώρος του δεύτερου σκληρού δίσκου (το μέγεθος εξαρτάται από το χώρο που θα αφήσω για τις εφαρμογές των Windows, που δημιούργησα στο βήμα 1) μπορεί να χρησιμοποιηθεί για το σύστημα αρχείων /usr/src και σαν δευτερεύουσα μνήμη (swap space). Όταν βλέπω τους δίσκους με το πρόγραμμα fdisk των Windows 95, θα πρέπει να φαίνονται όπως παρακάτω: --------------------------------------------------------------------- Display Partition Information Current fixed disk drive: 1 Partition Status Type Volume_Label Mbytes System Usage C: 1 A PRI DOS 50 FAT** 7% 2 A Non-DOS (Linux) 300 43% Total disk space is 696 Mbytes (1 Mbyte = 1048576 bytes) Press Esc to continue --------------------------------------------------------------------- Display Partition Information Current fixed disk drive: 2 Partition Status Type Volume_Label Mbytes System Usage D: 1 A PRI DOS 420 FAT** 60% Total disk space is 696 Mbytes (1 Mbyte = 1048576 bytes) Press Esc to continue --------------------------------------------------------------------- ** Εδώ μπορεί ο τύπος κατάτμησης να είναι FAT16 ή FAT32 αν χρησιμοποιείται η έκδοση OEM SR2 των Windows. Βλ. ). Εγκαθιστώ το FreeBSD. Πριν την εγκατάσταση βεβαιώνομαι ότι ο πρώτος δίσκος είναι δηλωμένος σαν NORMAL στο BIOS. Αν δεν είναι, μπορεί να χρειαστεί να δώσω την κανονική γεωμετρία του δίσκου όταν ξεκινάει ο υπολογιστής (για να βρείτε τη γεωμετρία του δίσκου, ξεκινήστε τον υπολογιστή σας με τα Windows 95 και τρέξτε το πρόγραμμα Microsoft Diagnostics (MSD.EXE),ή ελέγξτε το BIOS). Τη γεωμετρία του δίσκου θα την δώσετε με την παράμετρο hd0=1416,16,63, όπου 1416 είναι ο αριθμός των κυλίνδρων του σκληρού δίσκου, 16 είναι ο αριθμός των κεφαλών σε κάθε track και 63 είναι ο αριθμός των sectors σε κάθε track του δίσκου. Όταν φτιάξω τις κατατμήσεις στο δίσκο μου, προσέχω να εγκατασταθεί το Boot Easy στον πρώτο δίσκο. Δεν έχει σημασία να κάνω το ίδιο για τον δεύτερο δίσκο, αφού τίποτα δεν ξεκινάει από αυτόν. Όταν κάνω επανεκκίνηση, το Boot Easy θα πρέπει να αναγνωρίσει τις τρεις κατατμήσεις από τις οποίες μπορεί να ξεκινήσει ο υπολογιστής σαν DOS (Windows 95), Linux, και BSD (FreeBSD). Ειδικές Παρατηρήσεις Τα πιο πολλά λειτουργικά συστήματα είναι πολύ αυστηρά σχετικά με τη θέση και τον τρόπο που τοποθετούνται στον δίσκο. Τα Windows 95 και το DOS απαιτούν να είναι στην πρώτη κύρια κατάτμηση (primary partition) του πρώτου σκληρού δίσκου. Το OS/2 αποτελεί εξαίρεση. Μπορεί να εγκατασταθεί σε οποιοδήποτε δίσκο, σε κύρια ή εκτεταμένη κατάτμηση. Αν δεν είστε σίγουροι, κρατήστε την αρχή της κατάτμησης εκκίνησης σε κύλινδρο μικρότερο από τον 1024. Αν εγκαταστήσετε τα Windows 95 σε ένα υπάρχον BSD σύστημα, θα καταστρέψει το MBR και θα πρέπει να ξαναστήσετε τον προηγούμενο boot manager σας. Το Boot Easy μπορεί να εγκατασταθεί χρησιμοποιώντας το πρόγραμμα BOOTINST.EXE που υπάρχει στον κατάλογο \TOOLS του CD-ROM κα στηνν διεύθυνση ftp. Μπορείτε επίσης να ξεκινήσετε πάλι την διαδικασία εγκατάστασης και να πάτε στον partition editor. Από εκεί, σημειώστε την κατάτμηση του FreeBSD σαν bootable, επιλέξτε Boot Manager, και τότε δώστε W για να γράψετε ((W)rite) τις πληροφορίες στο MBR. Μπορείτε τώρα να κάνετε επανεκκίνηση και το Boot Easy θα πρέπει να αναγνωρίσει τηνν κατάτμηση των Windows 95 σαν DOS. Σημειώστε εδώ ότι το OS/2 μπορεί να διαβάσει FAT ή HPFS κατατμήσεις, αλλά όχι κατατμήσεις τύπου FFS (FreeBSD) ή EXT2 (Linux). Αντίστοιχα, τα Windows 95 μπορούν να διαβάσουν μόνο FAT και FAT32 συστήματα αρχείων (βλ. ). Το FreeBSD μπορεί να διαβάσει τα περισσότερα συστήματα αρχείων, αλλά αυτή τη στιγμή δεν μπορεί να διαβάσει HPFS κατατμήσεις. Το Linux μπορεί να διαβάσει κατατμήσεις τύπου HPFS, αλλά δεν μπορεί να γράψει σε αυτές. Σχετικά πρόσφατες εκδόσεις του Linux πηρύνα (2.x) μπορούν να διαβάσουν και να γράψουν από Windows 95 κατατμήσεις τύπου VFAT (το VFAT είναι περίπου σαν το FAT, με πιο ουσιαστική διαφορά τα μεγάλα ονόματα αρχείων). Το Linux μπορεί να διαβάσει και να γράψει στα περισσότερα συστήματα αρχείων. Το καταλάβατε αυτό; Ελπίζω ναι. Παραδείγματα (Αυτό το τμήμα χρειάζεται βελτιώσεις, παρακαλώ στείλε τα παραδείγματά σας στην διεύθυνση jayrich@sysc.com). FreeBSD+Win95: Αν εγκαταστήσετε το FreeBSD μετά από τα Windows 95, θα πρέπει να δείτε μια κατάτμηση DOS στο μενού επιλογών του Boot Easy. Αυτή είναι η κατάτμηση των Windows 95. Αν εγκαταστήσετε τα Windows 95 μετά από το FreeBSD, διαβάστε παραπάνω . Αν ο δίσκος σας δεν έχει παραπάνω από 102 κυλίνδρους, δεν θα πρέπει να έχετε πρόβλημα να ξεκινήσετε κάποιο από τα λειτουργικά συστήματα. Αν όμως κάποια από τις κατατμήσεις σας βρίσκεται σε κύλινδρο μετά από τον 1024ο κύλινδρο του δίσκου, και παίρνετε μηνύματα όπως invalid system disk κάτω από το DOS (Windows 95) ή το FreeBSD δεν ξεκινάει, δοκιμάστε να ψάξετε στο BIOS σας για μια επιλογή με όνομα > 1024 cylinder support ή NORMAL/LBA mode. Το DOS μπορεί να χρειάζεται να ενεργοποιήσετε την επιλογή LBA (Logical Block Addressing) για να ξεκινήσει σωστά. Αν η ιδέα της αλλαγής σε LBA mode κάθε φορά που θέλετε να ξεκινήσετε το DOS δεν σας αρέσει πολύ, μπορείτε να ξεκινήσετε το FreeBSD από το DOS χρησιμοποιώντας το πρόγραμμα FBSDBOOT.EXE από το CD (αυτό πρέπει να βρει μόνο του και να ξεκινήσει την FreeBSD κατάτμησή σας). FreeBSD+OS/2+Win95: Τίποτα διαφορετικό εδώ. Ο boot manager του OS/2 μπορεί να ξεκινήσει οποιοδήποτε από αυτά τα λειτουργικά συστήματα, οπότε δεν θα έχετε πρόβλημα. FreeBSD+Linux: Μπορείτε να χρησιμοποιήσετε το Boot Easy για να ξεκινήσετε αυτά τα δυο λειτουργικά συστήματα. FreeBSD+Linux+Win95: (βλ. ) Διάφορες Πηγές Βοήθειας Υπάρχουν πολλά κείμενα HOWTO στην συλλογή των Linux HOW-TOs που αναφέρονται στο θέμα των πολλαπλών λειτουργικών στον ίδιο σκληρό δίσκο. Το κείμενο Linux+DOS+Win95+OS2 mini-HOWTO προσφέρει βοήθεια για τις ρυθμίσεις του OS/2 boot manager, και το κείμενο Linux+FreeBSD mini-HOWTO μπορεί να σας ενδιαφέρει αρκετά. Ένα άλλο κείμενο που είναι χρήσιμο είναι το Linux-HOWTO. Ο οδηγός The NTLDR Hacking Guide περιέχει πολλές πληροφορίες για την εκκίνηση των Windows NT, '95 και του DOS μαζί με άλλα λειτουργικά συστήματα. Και η συλλογή οδηγών How It Works του Hale Landis περιέχει κάποιες χρήσιμες πληροφορίες σχετικά με την γεωμετρία των δίσκων και την εκκίνηση των υπολογιστών. Μπορείτε να βρείτε αυτή τη συλλογή στην διεύθυνση . Τέλος, μην ξεχνάτε την τεκμηρίωση του πηρύνα του FreeBSD για την διαδικασία εκκίνησης, που διανέμεται μαζί με τον πηγαίο κώδικα (αποσυυμπιέζεται στο αρχείο . Τεχνικές Λεπτομέρειες (Γράφτηκε από τον Randall Hopper, rhh@ct.picker.com) Αυτό το τμήμα προσπαθεί να σας δώσει αρκετές από τις βασικές πληροφορίες για τους σκληρούς δίσκους σας και την διαδικασία εκκίνησης ώστε να μπορείτε να αντιμετωπίσετε τα πιο πολλά από τα προβλήματα που μπορεί να συναντήσετε καθώς προσπαθείτε να εγκαταστήσετε ένα ή περισσότερα λειτουργικά συστήματα. Ξεκινά με πολύ βασικά πράγματα, οπότε μπορείτε να αγνοήσετε τα πρώτα μέρη και να αρχίσετε να διαβάζετε αργότερα, όταν φανεί ότι αυτά που γράφονται δεν σας είναι ήδη γνωστά. Σκληροί Δίσκοι Τρεις βασικοί όροι χρησιμοποιούνται για να περιγράψουν τη θέση των δεδομένων στο σκληρό δίσκο σας: οι κύλινδροι (cylinders), οι κεφαλές (heads) και οι τομείς (sectors). Δεν είναι ιδιαίτερα σημαντικό να γνωρίζετε τι ακριβώς σημαίνουν αυτοί οι όροι, εκτός από το γεγονός ότι προσδιορίζουν την φυσική θέση των δεδομένων στο δίσκο σας. Ο δίσκος σας έχει ένα συγκεκριμένο αριθμό από κυλίνδρους, ένα αριθμό από κεφαλές και κάποιο αριθμό από τομείς σε κάθε ζευγάρι κυλίνδρου-κεφαλής (το ζευγάρι κυλίνδρου-κεφαλής είναι γνωστό και ως μονοπάτι—track). Συνολικά αυτές οι πληροφορίες ορίζουν την φυσική γεωμετρία δίσκου του σκληρού δίσκου. Το τυπικό μέγεθος ενός τομέα είναι 512 bytes και συνήθως υπάρχουν 63 τομείς σε κάθε μονοπάτι. Ο αριθμός των κεφαλώ και κυλίδρων διαφέρει αρκετά από δίσκο σε δίσκο. Έτσι μπορείτε να υπολογίσετε τον αριθμό των bytes που χωράνε να αποθηκευθούν στο δίσκο σας υπολογίζοντας την τιμή: (κύλινδροι) × (κεφαλές) × (63 τομείς/μονοπάτι) × (512 bytes/τομέα) Για παράδειγμα, στον 1.6 GigWestern Digital AC31600 EIDE σκληρό δίσκο μου, αυτές οι τιμές είναι: (3148 cyl) × (16 heads) × (63 sectors/track) × (512 bytes/sect) που μας δίνει 1.624.670.208 bytes, ή περίπου 1.6 Gig. Μπορείτε να βρείτε την φυσική γεωμετρία του δίσκου σας (τον αριθμό των κυλίνδρων, των κεφαλών και το πλήθος των τομέων ανά μονοπάτι) χρησιμοποιώντας το πρόγραμμα ATAID ή άλλα προγράμματα που είναι διαθέσιμα μέσω δικτύου. Προσοχή όμως. Αν έχετε ενεργοποιήσει την πρόσβαση με LBA στο BIOS σας (βλ. ), δεν μπορείτε να χρησιμοποιήσετε οποιοδήποτε πρόγραμμα για να διαβάσετε την φυσική γεωμετρία του δίσκου. Αυτό συμβαίνει γιατί πολλά προγράμματα (π.χ. το MSD.EXE ή το fdisk του FreeBSD) δεν διαβάζουν την φυσική γεωμετρία του δίσκου, αλλά την μεταφρασμένη γεωμετρία (εικονικούς αριθμούς που προκύπτουν από την χρήση LBA πρόσβασης). Δείτε παρακάτω τι σημαίνει αυτό. Κάτι άλλο που είναι χρήησιμο γι αυτούς τους όρους. Με μια τριάδα αριθμών—ένα αριθμό κυλίνδρου, ένα αριθμό κεφαλής κι ένα αριθμό τομέα μέσα στο μονοπάτι—μπορείτε να αναφερθείτε στην φυσική θέση ενός συγκεκριμένου τομέα του δίσκου σας (ένα μπλοκ δεδομένων, μεγέθους 512 bytes). Οι κύλινδροι και οι κεφαλές έχουν αριθμούς από 0 και πάνω, ενώ οι τομείς από 1 και πάνω. Για αυτούς που ενδιαφέρονται για περισσότερες τεχνικές λεπτομέρειες, πληροφορίες για την γεωμετρία των δίσκων, τους τομείς εκκίνησης (boot sectors), τα BIOS, κλπ. μπορούν να βρεθούν σε πολλά μέρη στο διαδίκτυο. Ψάξτε στο Lycos, στο Yahoo, κλπ. για boot sector ή για master boot record. Ανάμεσα στις χρήσιμες πληροφορίες θα βρείτε και την σειρά κειμένων How It Works του Hale Landis. Δείτε το τμήμα για περισσότερες λεπτομέρειες κι αναφορές σε πηγές. Ok, αρκετά με την ορολογία. Υποτίθεται μιλάμε για την διαδικασίας εκκίνησης. Η διαδικασία Εκκίνησης Στον πρώτο τομέα του δίσκου (Κυλ. 0, Κεφαλή 0, Τομέας 1) υπάρχει ο Κύριος Τομέας Εκκίνησης (Master Boot Record ή MBR). Περιέχει ένα χάρτη του δίσκου. Ορίζει μέχρι 4 κατατμήσεις (partitions), κάθε μια από τις οποίες είναι ένα συνεχές κομμάτι του δίσκου. Το FreeBSD ονομάζει τις κατατμήσεις slices για να αποφύγει την σύγχυση με τα δικά του partitions, αλλά δεν θα το κάνουμε αυτό εδώ. Κάθε κατάτμηση μπορεί να περιέχει το δικό της, ξεχωριστό λειτουργικό σύστημα. Κάθε εγγραφή κατάτμησης στο MBR έχει ένα Partition ID, ένα αρχικό κύλινδρο και ένα τελικό κύλινδρο/κεφαλή/τομέα. Το Partition ID ορίζει τι τύπου είναι η κατάτμηση (τι λειτουργικό σύστημα περιέχει) και η αρχή/τέλος ορίζουν που βρίσκεται. Ο δείχνει κάποιους από τους πιο κοινούς τύπους κατάτμησης. Τύποι κατατμήσεων Τύπος (στο δεκαεξαδικό) Περιγραφή 01 Κύρια κατάτμηση DOS12 (12-bit FAT) 04 Κύρια κατάτμηση DOS16 (16-bit FAT) 05 Εκτεταμένη κατάτμηση DOS 06 Κύρια κατάτμηση DOS μεγάλυ μεγέθους (> 32MB) 0A OS/2 83 Linux (EXT2FS) A5 FreeBSD, NetBSD, 386BSD (UFS)
Σημειώστε πως δεν είναι δυνατή η εκκίνηση από οποιοδήποτε τύπο κατάτμησης (π.χ. από εκτεταμένες κατατμήσεις DOS). Από κάποιους τύπους γίνεται, από άλλους όχι. Αυτό που κάνει δυνατή την εκκίνηση από μια κατάτμηση είναι οι ρυθμίσεις του Τομέα Εκκίνησης Κατάτμησης που βρίσκεται στην αρχή κάθε κατάτμησης. Όταν ρυθμίσετε τον boot manager της προτιμήσεώς σας, αυτός ψάχνει όλες τις εγγραφές κατατμήσεων τον πίνακα MBR όλων των δίσκων σας και σας δίνει τη δυνατότητα να ονομάσετε εγγραφές από τη λίστα. Έτσι, μόλις ξεκινάτε τον υπολογιστή σας, ειδικός κώδικας στο Master Boot Sector του πρώτου δίσκου του συστήματος τρέχει και ξεκινάει τον boot manager. Ο boot manager βρίσκει στον πίνακα MBR την εγγραφή για την κατάτμηση που επιλέξατε, βρίσκει την αρχή και το τέλος της κατάτμησης, φορτώνει στη μνήμη τονν Τομέα Εκκίνησης Κατάτμησης από αυτή την κατάτμηση και περνάει τον έλεγχο σε αυτόν. Ο Τομέας Εκκίνησης της κατάτμησης περιέχει αρκετές πληροφορίες για να ξεκινήσει να φορτώνει το λειτουργικό σύστημα από αυτή την κατάτμηση. Κάτι που δε το αναφέραμε με πολλές λεπτομέρειες είναι σημαντικό και πρέπει να το ξέρετε. Όλοι οι δίσκοι σας έχουν MBR. Αλλά, ο τομέας MBR που είναι σημαντικός είναι αυτός που είναι στον πρώτο δίσκο του συστήματος που αναγνωρίζεται από το BIOS. Αν έχετε μόνο IDE δίσκους είναι ο πρώτος IDE δίσκος (δηλ. ο κύριος δίσκος του πρώτου ελεγκτή δίσκων). Αντίστοιχα για τα συστήματα που έχουν μόνο SCSI δίσκους. Αν έχετε και IDE και SCSI δίσκους όμως, συνήθως είναι οι IDE δίσκοι που αναγνωρίζονται πρώτα από το BIOS. Τότε ο boot manager πρέπει να τοποθετηθεί στο MBR αυτού του δίσκου, όπως περιγράψαμε πριν. Περιορισμοί Εκκίνησης και Προειδοποιήσεις Και τώρα τα ενδιαφέροντα πράγματα για τα οποία θα πρέπει να προσέχετε. Το περίφημο όριο του κυλίνδρου 1024 και πως βοηθάει το LBA BIOS Το πρώτο κομμάτι της διαδικασίας εκκίνησης γίνεται εξ' ολοκλήρου μέσω του BIOS (αν αυτός είναι καινούριος όρος για σας, το BIOS είναι ένα κομμάτι λογισμικού, αποθηκευμένο σε ένα chip της μητρικής πλακέτας του συστήματός σας, που περιέχει τον κώδικα εκκίνησης του σύστηματος). Γι αυτό το λόγο το πρώτο κομμάτι της εκκίνησης υπόκειται στους περιορισμούς του BIOS. Ο τρόπος με τον οποίο το BIOS καλείται να διαβάσει τον σκληρό δίσκο σε αυτό το στάδιο της εκκίνησης (INT 13H, Συνάρτηση 2) δεσμεύει 10 bits για τον αριθμό κυλίνδρου, 8 bits για τον αριθμό κεφαλής και 6 bits για τον αριθμό τομέα. Αυτό περιορίζει κάπως τους χρήστες αυτής της κλήσης (π.χ. τους boot managers που υπάρχουν στο MBR του δίσκου σας, καθώς και τους loaders των λειτουργικών συστημάτων που υπάρχουν στους άλλους τομείς εκκίνησης). Τα όρια που επιβάλλει αυτή η κλήση είναι: μέγιστος αριθμός κυλίνδρων = 1024 μέγιστος αριθμός κεφαλώνν = 256 heads μέγιστος αριθμός τομέων/μονοπάτι = 64 (βασικά 63, ο τομέας 0 δεν είναι διαθέσιμος) Σήμερα οι δίσκοι είναι αρκετά μεγάλοι, και έχουν πάρα πολλούς κυλίνδρους αλλά όχι πάρα πολλές κεφαλές. Έτσι λοιπόν, χωρίς εξαίρεση, οι μεγάλοι σκληροί δίσκοι έχουν περισσότερους από 1024 κυλίνδρους. Αυτό σημαίνει πως το BIOS δεν μπορεί να εκκινήσει τον υπολογιστή σας από οποιοδήποτε σημείο του δίσκου. Ο κώδικας εκκίνησης (ο boot manager και ο OS loader που έχει εγκατασταθεί σε όλες τις κατατμήσεις από τις οποίες θέλουμε να είναι δυνατή η εκκίνηση) πρέπει να είναι κάτω από το όριο του κυλίνδρου 1024. Γενικά, αν ο δίσκος σας είναι ένας τυπικός δίσκος κι έχει 16 κεφαλές, αυτό σημαίνει: 1024 κυλ/δίσκο × 16 κεφαλές/δίσκο × 63 τομείς/(κυλ-κεφαλή) × 512 bytes/τομέα που είναι περίπου κοντά στο όριο των 528 MB που συχνά θα ακούσετε να αναφέρεται. Εδώ είναι που η χρήση του BIOS LBA (Logical Block Addressing—Λογική Διευθυνσιοδότηση Μπλοκ) έρχεται να μας βοηθήσει. Η διευθυνσιοδότηση LBA δίνει στον χρήστη των κλήσεων του BIOS API ένα τρόπο να προσπελάσει κυλίνδρους πάνω από τον κύλινδρο 1024 χρησιμοποιώντας τις ίδιες κλήσεις BIOS ορίζοντας διαφορετικά τον κύλινδρο. Ορίζει μια διαφορετική οργάνωση των κυλίνδρων και των κεφαλών, για να δώσει μέσω του BIOS διαφορετική μορφή στο δίσκο, με λιγότερους κυλίνδρους και περισσότερες κεφαλές από ότι πραγματικά έχει. Με λίγα λόγια, εκμεταλλεύεται το γεγονός ότι οι δίσκοι έχουν σχετικά λίγες κεφαλές και πολύ περισσότερους κυλίνδρους αλλάζοντας λίγο την ισορροπία μεταξύ του αριθμού των κυλίνδρων και του αριθμού των κεφαλών, έτσι ώστε και οι δυο αριθμοί να φαίνονται κάτω από τα όρια που αναφέραμε (1024 κύλινδροι, 256 κεφαλές). Με χρήση BIOS LBA, το όριο μεγέθους του δίσκου δεν είναι πλέον εμπόδιο (τουλάχιστον, όχι μέχρι τα 8 Gigabytes). Αν έχετε LBA BIOS, μπορείτε να βάλετε το FreeBSD ή οποιοδήποτε άλλο λειτουργικό σύστημα οπουδήποτε θέλετε και να μην περιορίζεστε από το όριο του κυλίνδρου 1024. Για να χρησιμοποιήσω ξανά τον 1.6 Gig Western Digital δίσκο μου σαν παράδειγμα, η φυσική γεωμετρία του είναι: (3148 κυλ, 16 κεφ, 63 τομείς/μονοπάτι, 512 bytes/τομέα) Αλλά, η διευθυνσιοδότηση LBA του BIOS τον αλλάζει σε: (787 κυλ, 64 κεφ, 63 τομείς/μονοπάτι, 512 bytes/τομέα) δίνοντας πρακτικά το ίδιο μέγεθος δίσκου, αλλά με τους αριθμούς κυλίνδρων και κεφαλών μέσα στα όρια των κλήσεων του BIOS API (Παρεπιπτόντως, έχω στήσει και Linux και FreeBSD σε ένα από τουυς δίσκους μου, πάνω από το όριο του κυλίνδρου 1024. Και τα δυο λειτουργικά συστήματα δουλεύουν μια χαρά, χάρη στην διευθυνσιοδότηση LBA του BIOS). Boot Managers και Κατανομή Δίσκων Ένα άλλο σημαντικό σημείο που αξίζει να προσέξετε όταν στήνετε κάποιο boot manager είναι να κρατήσετε αρκετό χώρο για τον boot manager. Είναι καλύτερα να τοο ξέρετε αυτό από την αρχή για να γλιτώσετε από τον κόπο της επανεγκατάστασης ενός η περισσότερων από τα λειτουργικά συστήματά σας. Αν ακολουθήσατε τις οδηγίες στο σχετικά με το MBR (που είναι το MBR), τους Τομείς Εκκίνησης, και την διαδικασία εκκίνησης, μπορεί να αναρωτιέστε ήδη που ακριβώς στον δίσκο σας υπάρχει αυτός ο καλός boot manager. Ε λοιπόν, κάποιοι boot managers είναι αρκετά μικροί ώστε να χωρέσουν μέσα στον Κύριο Τομέα Εκκίνησης (MBR. Κύλινδρος 0, κεφαλή 0, τομέας 1) μαζί με τον πίνακα κατατμήσεων. Κάποιοι άλλοι χρειάζονται περισσότερο χώρο και ουσιαστικά καταλαμβάνουν αρκετούς τομείς μετά τον MBR, μέσα στο μονοπάτι με κύλινδρο 0 και κεφαλή 0, αφού τυπικά αυτός ο χώρος είναι ελεύθερος—τυπικά. Εδώ είναι κι η παγίδα. Κάποια λειτουργικά συστήματα (ένα από αυτά είναι και το FreeBSD) σας επιτρέπουν να ξεκινήσετε την κατάτμησή τους ακριβώς μετά το MBR στον κύλινδρο 0, κεφαλή 0, και τομέα 2 αν θέλετε. Για παράδειγμα, αν δώσετε το sysinstall πρόγραμμα εγκατάστασης του FreeBSD ένα δίσκο με άδειο χώρο στην αρχή του δίσκου ή ένα τελείως άδειο δίσκο, εκεί θα προσπαθήσει να βάλει την κατάτμηση του FreeBSD (τουλάχιστον αυτό έκανε όταν την πάτησα εγώ). Έτσι, όταν πάτε να στήσετε τον boot manager σας, αν χρειαστεί να πιάσει κάποιους τομείς αμέσως μετά το MBR, θα σβηστεί η αρχή της πρώτης κατάτμησης με δεδομένα. Στην περίπτωση του FreeBSD, αυτό καταστρέφει την περιοχή του disklabel, κάνοντας αδύνατη την εκκίνηση από αυτή την κατάτμηση. Η εύκολη λύση για να αποφύγετε τέτοια προβλήματα (και να κρατήσετε για τον εαυτό σας την δυνατότητα χρήσης κάποιου διαφορετικού boot manager στο μέλλον) είναι να αφήνετε πάντα ελεύθερο το πρώτο μονοπάτι όταν φτιάχνετε κάποιες κατατμήσεις στο δίσκο σας. Με λίγα λόγια, αφήστε ελεύθερο τον χώρο από τον κύλινδρο 0, κεφαλή 0, τομέα 2 μέχρι και τον κύλινδροnbsp;0, κεφαλή 1, τομέα 1. Βασικά, όταν φτιάχνετε κατατμήσεις στην αρχή του δίσκου με το DOS, το DOS αφήνει αυτό τονν χώρο ελεύθερο (γι αυτό και πολλοί boot manager θεωρούν ότι θα είναι ελεύθερος). Αν φτιάξετε μια μικρή κατάτμηση DOS στην αρχή του δίσκου σας δεν θα συναντήσετε αυτό το πρόβλημα. Προσωπικά μ' αρέσει να δημιουργώ στην αρχή μια μικρή κατάτμηση DOS μεγέθους 1 MB, καθώς έτσι αποφεύγω και τις αλλαγές στα drive letter των κύριων DOS κατατμήσεών μου αργότερα αν αλλάξω τις κατατμήσεις του δίσκου. Αναφορικά, οι παρακάτω boot managers χρησιμοποιούν το Master Boot Sector αποθηκεύσουν δικό τους κώδικα ή/και δεδομένα: OS-BS 1.35 Boot Easy LILO Αυτοί οι boot managers χρησιμοποιούν και λίγους ακόμα τομείς μετά το Master Boot Sector: OS-BS 2.0 Beta 8 (sectors 2-5) OS/2's boot manager Τι γίνεται αν ο υπολογιστής σας δεν ξεκινάει; Κάποια στιγμή, καθώς στήνετε διάφορους boot managers, μπορεί να αφήσετε το MBR σε τέτοια κατάσταση που να μην είναι δυνατόν να ξεκινήσετε τον υπολογιστή σας. Αυτό είναι απίθανο, αλλά μπορεί να γίνει καθώς αλλάζετε κατατμήσεις μετά από την εγκατάσταση ενός boot manager. Αν έχετε κάποια bootable DOS κατάτμηση στον δίσκο σας, μπορείτε να ξεκινήσετε με μια δισκέττα εκκίνησης DOS και να τρέξετε: A:\> FDISK /MBR για να επαναφέρετε τον αρχικό, απλό κώδικα εκκίνησης του DOS στο σύστημά σας. Μπορείτε τότε να ξεκινήσετε με το DOS (και μόνο με το DOS) από το σκληρό σας δίσκο. Εναλλακτικά, μπορείτε να ξανατρέξετε το πρόγραμμα εγκατάστασης του boot manager σας από μια δισκέττα εκκίνησης.
diff --git a/el_GR.ISO8859-7/articles/problem-reports/Makefile b/el_GR.ISO8859-7/articles/problem-reports/Makefile index 9c4a72fd56..bf2c700663 100644 --- a/el_GR.ISO8859-7/articles/problem-reports/Makefile +++ b/el_GR.ISO8859-7/articles/problem-reports/Makefile @@ -1,18 +1,18 @@ # $FreeBSD$ -# Original revision: 1.1 +# Original version: 1.1 DOC?= article FORMATS?= html INSTALL_COMPRESSED?=gz INSTALL_ONLY_COMPRESSED?= JADEFLAGS+= -V %generate-article-toc% TIDYFLAGS+= -raw SRCS= article.sgml DOC_PREFIX?= ${.CURDIR}/../../.. .include "${DOC_PREFIX}/share/mk/doc.project.mk"