diff --git a/nl_NL.ISO8859-1/books/handbook/eresources/chapter.sgml b/nl_NL.ISO8859-1/books/handbook/eresources/chapter.sgml index c46588e4b0..7390deae09 100644 --- a/nl_NL.ISO8859-1/books/handbook/eresources/chapter.sgml +++ b/nl_NL.ISO8859-1/books/handbook/eresources/chapter.sgml @@ -1,2293 +1,2293 @@ Bronnen op Internet Door de snelle ontwikkeling van &os; zijn gedrukte media niet zo praktisch om de laatste ontwikkelingen te volgen. Elektronische bronnen zijn de beste, en vaak de enige, om op de hoogte te blijven van de laatste ontwikkelingen. Omdat &os; draait op de inzet van vrijwilligers, is de gebruikersgemeenschap vaak een soort technische ondersteuningsgroep, die heeft ontdekt dat email, webfora, en USENET de meeste effectieve manieren zijn om de gebruikersgemeenschap te bereiken. Hieronder staan de meest belangrijke contactmogelijkheden met de &os; gebruikersgemeenschap beschreven. Mochten er andere bronnen zijn die hier niet beschreven zijn, laat die dan weten aan de &a.doc;, zodat ze hier ook beschreven kunnen worden. Mailinglijsten De mailinglijsten zijn de meest directe manier om vragen te stellen aan of een technische discussie te beginnen met een geconcentreerd &os;-publiek. Er is een grote verscheidenheid aan lijsten met betrekking tot verschillende &os;-onderwerpen. Door uw vragen aan de meest geschikte mailinglijst te stellen bent u ongetwijfeld verzekerd van een sneller en accurater antwoord. De doelstellingen van de verschillende lijsten staan onderaan dit document. Lees alstublieft de doelstellingen alvorens lid te worden of mail te sturen. De meeste leden ontvangen tegenwoordig vaak honderden &os;-gerelateerde berichten per dag, en door de doelstellingen en gebruiksregels op te stellen wordt gestreefd om zo min mogelijk ruis op de lijn te krijgen. Door de voorgaande adviezen te negeren zouden de mailinglijsten op termijn falen als een effectief communicatiemedium over het project. Als u wilt testen of u naar de &os; lijsten email kunt versturen, stuur dan een bericht naar &a.test.name;. Stuur alstublieft geen testberichten naar andere lijsten. Bij twijfel over naar welke lijst te posten, kan de pagina Hoe de beste resultaten uit de &os;-vragen mailinglijst te halen wellicht helpen. Alvorens naar enige lijst te posten, is het verstandig te leren hoe de mailinglijsten het beste gebruikt kunnen worden. Hoe bijvoorbeeld zich vaak herhalende discussies voorkomen kunnen worden door het document Veel Gestelde Mailinglijstvragen (FAQ) te lezen. Voor alle mailinglijsten worden archieven bijgehouden die doorzocht kunnen worden op de &os; World Wide Web server. De met sleutelwoorden te doorzoeken archieven bieden een voortreffelijke methode om antwoorden te vinden op vaak gestelde vragen en horen geraadpleegd te worden voordat er vragen op een lijst worden gesteld. Merk op dat dit ook betekent dat berichten die naar de mailinglijsten van &os; worden verzonden tot in de oneindigheid worden gearchiveerd. Overweeg, wanneer het beschermen van privacy belangrijk is, om een tweede emailadres dat weggegooid kan worden te gebruiken en om alleen publieke informatie te posten. Lijstsamenvatting Algemene lijsten: De volgende zijn algemene lijsten waarop vrijelijk (en aangemoedigd) geabonneerd kan worden: Lijst Doel &a.advocacy.name; &os; Evangelisatie &a.announce.name; Belangrijke gebeurtenissen en projectdoelen &a.arch.name; Architectuur en ontwerp discussies &a.bugbusters.name; Discussie over het onderhoud van de &os; probleemrapportendatabase en aanverwante zaken &a.bugs.name; Bugbeschrijvingen &a.chat.name; Niet-technische onderwerpen met betrekking tot de &os;-gemeenschap &a.current.name; Discussie over het gebruik van &os.current; &a.isp.name; Zaken voor Internet Service Providers die &os; gebruiken &a.jobs.name; Werk en mogelijkheden voor het geven van advies met betrekking tot &os; &a.policy.name; Beleidsbeslissingen van het &os; Kernteam. Laag volume en alleen-lezen &a.questions.name; Gebruikersvragen en technische ondersteuning &a.security-notifications.name; Beveiligingswaarschuwingen &a.stable.name; Discussies over het gebruik van &os.stable; &a.test.name; Hier kunnen testberichten heengestuurd worden in plaats van naar de eigenlijke lijsten Technische lijsten: De volgende lijsten zijn voor technische discussie. Het is van belang de doelstellingen te lezen alvorens lid te worden of mail te sturen omdat de richlijnen voor het gebruik en de inhoud erg strikt zijn. Lijst Doel &a.acpi.name; Ontwikkeling van ACPI en energiebeheer &a.afs.name; Porten van AFS naar &os; &a.aic7xxx.name; Ontwikkeling van stuurprogramma's voor de &adaptec; AIC 7xxx &a.alpha.name; Porten van &os; naar de Alpha &a.amd64.name; Porten van &os; naar AMD64-systemen &a.apache.name; Discussie over ports met betrekking tot Apache &a.arm.name; Porten van &os; naar &arm;-processors &a.atm.name; Het gebruik van ATM-netwerken met &os; &a.audit.name; Audit van broncode project &a.binup.name; Ontwerp en ontwikkeling van het binaire updatesysteem &a.bluetooth.name; &bluetooth; technologie gebruiken in &os; &a.cluster.name; &os; gebruiken in een geclusterde omgeving &a.cvsweb.name; CVSweb onderhoud &a.database.name; Discussie over het gebruik en de ontwikkeling van databases met &os; &a.doc.name; Het maken van &os;-gerelateerde documenten &a.drivers.name; Apparaatstuurprogramma's schrijven voor &os; &a.eclipse.name; Gebruikers van Eclipse IDE, hulpprogramma's, cliëntapplicaties en ports &a.eol.name; Ondersteuning voor &os;-gerelateerde software welke niet langer ondersteund worden door het &os;-project. &a.embedded.name; &os; gebruiken in embedded applicaties. &a.emulation.name; Emulatie van andere systemen zoals &linux;, &ms-dos;, en &windows; &a.firewire.name; &os; &firewire; (iLink, IEEE 1394) technische discussie &a.fs.name; Bestandssystemen &a.gecko.name; Discussies over de Gecko Rendering Engine &a.geom.name; GEOM-specifieke discussies en implementaties &a.gnome.name; Porten van GNOME en GNOME applicaties &a.hackers.name; Algemene technische discussies &a.hardware.name; Algemene discussies over hardware voor het draaien van &os; &a.i18n.name; &os; Internationalisatie &a.ia32.name; &os; op het IA-32 (&intel; x86) platform &a.ia64.name; Porten van &os; naar &intel;'s IA64 systemen &a.ipfw.name; Technische discussie over het herontwerp van de IP-firewallcode &a.isdn.name; ISDN-ontwikkelaars &a.jail.name; Discussies over de &man.jail.8;-faciliteiten. &a.java.name; &java; ontwikkelaars en mensen die &jdk;s porten naar &os; &a.kde.name; Porten van KDE en KDE applicaties &a.lfs.name; Porten van LFS naar &os; &a.libh.name; Het tweede generatie installatie- en pakketsysteem &a.mips.name; Porten van &os; naar &mips; &a.mobile.name; Discussie over mobiel computeren &a.mono.name; Mono en C# applicaties op &os; &a.mozilla.name; Porten van Mozilla naar &os; &a.multimedia.name; Multimedia-applicaties &a.newbus.name; Technische discussies over busarchitecturen &a.net.name; Discussies over netwerken en TCP/IP-broncode &a.openoffice.name; Porten van OpenOffice.org en &staroffice; naar &os; &a.performance.name; Optimalisatie van prestaties voor installaties met hoge prestaties en/of load &a.perl.name; Onderhoud van een aantal ports met betrekking tot Perl &a.pf.name; Discussies en vragen voor het pakketfilter firewallsysteem &a.platforms.name; Ports naar niet &intel;-architectuurplatformen &a.ports.name; Discussie over de Portscollectie &a.ports-bugs.name; Discussie over bugs in ports en PR's &a.ppc.name; Porten van &os; naar de &powerpc; &a.proliant.name; Technische discussie over &os; op HP Proliant serverplatforms &a.python.name; &os;-specifieke zaken over Python &a.qa.name; Discussie over Quality Assurance, meestal in een uitgavetraject &a.realtime.name; Ontwikkeling van realtime-uitbreidingen voor &os; &a.rc.name; Discussie over het rc.d-systeem en de ontwikkeling daarvan &a.ruby.name; &os;-specifieke discussies over Ruby &a.scsi.name; Het SCSI-subsysteem &a.security.name; Beveiligingsonderwerpen betreffende &os; &a.small.name; &os; gebruiken in embedded toepassingen, verouderd, gebruik in plaats hiervan &a.embedded.name; &a.smp.name; Discussies over het ontwerp voor [A]Symmetric MultiProcessing &a.sparc.name; Porten van &os; naar op &sparc; gebaseerde systemen &a.standards.name; Volgen van de C99- en de &posix; standaarden door &os; &a.sun4v.name; Het porteren van &os; naar &ultrasparc; T1-gebaseerde systemen. &a.threads.name; Threading in &os; &a.testing.name; &os; prestatie- en stabiliteitstesten &a.tokenring.name; Ondersteuning voor Token Ring in &os; &a.usb.name; Discussie over &os;-ondersteuning voor USB &a.virtualization.name; Discussies over verscheidene virtualisatietechnieken ondersteund door &os; &a.vuxml.name; Discussie over VuXML-infrastructuur &a.x11.name; Onderhoud en ondersteuning voor X11 op &os; &a.xen.name; Discussies over het porteren van &os; naar &xen; — implementatie en gebruik Beperkte lijsten: De volgende lijsten zijn voor meer gespecialiseerd publiek en algemene gebruikers hebben er waarschijnlijk niets aan. Het is verstandig om eerst naam te maken in de technische lijsten alvorens lid te worden van een van de onderstaande beperkte lijsten, zodat de gebruiken op die lijst bekend zijn. Lijst Doel &a.hubs.name; Mensen die mirrorsites draaien (infrastructurele ondersteuning) &a.usergroups.name; Gebruikersgroepcoördinatie &a.vendors.name; Coördinatie van vooruitgaven met wederverkopers &a.wip-status.name; &os; Werk-In-Uitvoering status &a.www.name; Beheerders van www.FreeBSD.org Verkorte versie van lijsten (digest): Alle hierboven beschreven lijsten zijn beschikbaar in verkorte vorm. Na het lid worden van een lijst zijn de digest opties te wijzigen bij de accountopties. CVS- & SVN-lijsten: De volgende lijsten zijn voor mensen met interesse in het zien van logboekberichten voor wijzigingen in verschillende onderdelen van de broncodeboom. Het zijn Alleen-lezen-lijsten waar geen email heen gezonden hoort te worden. Lijst Broncodegebied Broncodebeschrijving &a.cvsall.name; /usr/(CVSROOT|doc|ports) Alle wijzigingen op welke plaats in de boom dan ook (som van alle andere CVS-commit-lijsten) &a.cvs-doc.name; /usr/(doc|www) Alle wijzigingen aan de doc- en www-structuren &a.cvs-ports.name; /usr/ports Alle wijzigingen aan de ports-boom &a.cvs-projects.name; /usr/projects Alle wijzigingen aan de projects-boom &a.cvs-src.name; /usr/src Alle wijzigingen aan de src-boom (gegenereerd door de commits van de svn-naar-cvs-importer) &a.svn-src-all.name; /usr/src Alle wijzigingen in het Subversion-repository (behalve user en projects) &a.svn-src-head.name; /usr/src Alle wijzigingen aan de head-tak van het Subversion-repository (de tak &os;-CURRENT) &a.svn-src-projects.name; /usr/projects Alle wijzigingen aan het gebied projects van het src-Subversion-repository &a.svn-src-release.name; /usr/src Alle veranderingen aan het gebied releases van het src-Subversion-repository &a.svn-src-releng.name; /usr/src Alle veranderingen aan de takken releng van het src-Subversion-repository (de beveiligings- / uitgavetakken) &a.svn-src-stable.name; /usr/src Alle veranderingen aan alle stable-takken van het src-Subversion-repository &a.svn-src-stable-6.name; /usr/src Alle veranderingen aan de stable/6-tak van het src-Subversion-repository &a.svn-src-stable-7.name; /usr/src Alle veranderingen aan de stable/7-tak van het src-Subversion-repository &a.svn-src-stable-other.name; /usr/src Alle veranderingen aan de oudere stable-takken van het src-Subversion-repository &a.svn-src-svnadmin.name; /usr/src Alle veranderingen aan de administratieve scripts, haken, en andere configuratiegegevens van het src-Subversion-repository &a.svn-src-user.name; /usr/src Alle veranderingen aan het experimentele gebied user van het src-Subversion-repository &a.svn-src-vendor.name; /usr/src Alle wijzigingen aan het verkoperswerkgebied van het src-Subversion-repository Hoe abonneren Om te abonneren op een lijst kan geklikt worden op de naam van de lijst hierboven of kan op &a.mailman.lists.link; geklikt worden op de lijst waarin interesse bestaat. De pagina waarop de lijsten staan beschreven bevat alle informatie die nodig is om te abonneren. Om te posten op een lijst kan simpelweg een email gestuurd worden naar lijstnaam@FreeBSD.org. Daarna wordt die doorgestuurd aan leden van de lijst in de hele wereld. Om het abonnement op een lijst op te zeggen kan op de URL die onderaan iedere email van een lijst staat geklikt worden. Het is ook mogelijk om een email te sturen naar lijstnaam-unsubscribe@FreeBSD.org om een abonnement op te zeggen. Hierbij nogmaals het advies om discussies op de technische mailinglijsten technisch te houden. Als er alleen interesse bestaat in belangrijke mededelingen dan wordt aangeraden te abonnneren op &a.announce;, waarop zelden verkeer voorkomt. Lijstdoelstellingen Alle &os;-mailinglijsten hebben eigen regels waaraan voldaan dient te worden bij gebruik. Als daaraan niet wordt voldaan, resulteert dat in maximaal twee (2) schriftelijke waarschuwingen van de &os; Postmaster postmaster@FreeBSD.org, waarna na de derde overtreding de poster verwijderd wordt van alle &os;-mailinglijsten en alle toekomstige mail van het adres van de verzender wordt uitgefilterd. Helaas zijn deze regels nodig, omdat het Internet van vandaag de dag een onvriendelijke omgeving is en slechts weinigen zich bewust zijn van hoe fragiel sommige mechanismen zijn. Standaardregels: Het onderwerp van iedere mail dient te voldoen aan de basisdoelstellingen van de lijst waarnaar wordt gepost. Als de lijst bijvoorbeeld over technische onderwerpen gaat, dan hoort een post ook over iets technisch te gaan. Ruis en flaming doen alleen af aan de waarde van een mailinglijst voor alle leden en dat wordt niet getolereerd. Voor vrije discussie dient de &a.chat; gebruikt te worden die daar speciaal voor is ingesteld. Bijdragen horen niet naar meer dan twee mailinglijsten verzonden te worden en alleen dan naar twee als het helder en duidelijk is dat daarvoor de noodzaak bestaat. Voor de meeste lijsten bestaat er al veel overlap in de leden en met uitzondering van de meer esoterische lijsten, zoals bijvoorbeeld -stable & -scsi, is er eigenlijk slechts zelden aanleiding om naar meer dan een lijst te posten. Als een bericht zo is verzonden dat er meerdere mailinglijsten op de regel Cc staan, dan hoort de regel Cc weer ingekort te worden in een eventueel antwoord. De verzender is verantwoordelijk voor zijn eigen kruisposten, wie ook een eerdere zender was. Persoonlijke aanvallen en profane taal (in de context van een geschil) zijn niet toegestaan. Dit geldt zowel voor gebruikers als ontwikkelaars. Grove schending van de netiquette, zoals kopiëren uit of het volledig doorsturen van persoonlijke email zonder dat daarvoor toestemming is gegeven, wordt niet op prijs gesteld. Er zijn hoe dan ook zeer weinig gevallen waarin zoiets dergelijks wel binnen de doelstelling van een lijst valt, waardoor dat soort emails op grond van de inhoud alleen al vaak reden zijn voor een waarschuwing (of ban). Adverteren voor niet-&os;-gerelateerde producten is streng verboden en heeft direct een ban tot gevolg als helder is dat de overtreder adverteert door middel van spam. Individuele lijstdoelstellingen: &a.acpi.name; ACPI en energiebeheerontwikkeling &a.afs.name; Andrew Bestandssysteem (Andrew File System) Deze lijst is voor onderwerpen over het porten en gebruik van AFS van CMU/Transarc &a.announce.name; Belangrijke gebeurtenissen en projectdoelen Dit is de mailinglijst voor hen die alleen interesse hebben in gelegenheidsmededelingen of belangrijke &os;-gebeurtenissen. Hieronder vallen aankondigingen over snapshots en andere uitgaven. De lijst omvat ook aankondigingen over nieuwe mogelijkheden binnen &os;. Er kunnen ook oproepen gedaan worden voor vrijwilligers, enzovoort. Deze lijst kent een laag volume en is volledig gemodereerd. &a.arch.name; Discussie van architectuur en ontwerp Deze lijst is bedoeld voor het bespreken van de &os;-architectuur. Berichten zijn in het algemeen strikt technisch van aard. Voorbeelden van geschikte onderwerpen zijn: Hoe het buildsysteem bijgewerkt kan worden zodat meerdere aanpaste builds tegelijkertijd kunnen lopen. Wat moet er aan VPS aangepast worden om Heidemann-lagen te laten werken. Hoe kan de apparataatstuurprogramma interface aangepast worden zodat dezelfde stuurprogramma's netjes op vele bussen en architecturen gebruikt kunnen worden. Hoe een netwerkstuurprogramma geschreven kan worden. &a.audit.name; Broncode audit project Dit is de mailinglijst voor het &os;-broncode auditproject. Hoewel in eerst instantie bedoeld voor wijzigingen gerelateerd aan beveiliging, zijn de doelstellingen aangepast naar alle wijzigingen in de code. Op deze lijst komen veel patches voor en hij is waarschijnlijk niet interessant voor de gemiddelde &os;-gebruiker. Beveiligingsdiscussies die niet gerelateerd zijn aan een bepaalde broncodewijziging worden gehouden op freebsd-security. Omgekeerd worden alle ontwikkelaars aangemoedigd hun patches op deze lijst ter review aan te bieden, zeker als hun patch een deel van het systeem raakt waar een bug de integriteit van het systeem nadelig kan beïnvloeden. &a.binup.name; &os; Binaire Updates Project Deze lijst bestaat om de mogelijkheid te bieden tot het bespreken van het binaire updatesysteem of binup. Onderwerpen met betrekking tot ontwerp, implementatiedetails, patches, bugreports, statusreportages, feature-verzoeken, commitlogs en alle andere dingen die met binup te maken hebben kunnen besproken worden. &a.bluetooth.name; &bluetooth; in &os; Dit is het forum waar gebruikers van &bluetooth; op &os; samenkomen. Gespreksstof op het gebied van ontwerp, implementatiedetails, patches, probleemrapportages, statusrapportages, verzoeken voor nieuwe mogelijkheden en al het andere dat met &bluetooth; te maken heeft is geschikt materiaal. &a.bugbusters.name; Coördinatie afhandeling Problem Reports Het doel van deze lijst is een platform zijn voor de coördinatie en discussie voor de Bugmeister, zijn Bugbusters en anderen die interesse hebben in de PR-database. Deze lijst is niet bedoeld voor discussies over specifieke bugs, patches of PR's. &a.bugs.name; Bug reports Dit is de mailinglijst voor het rapporteren van bugs in &os;. Waar mogelijk dienen bugs ingezonden te worden via &man.send-pr.1; of via de Webinterface daarvan. &a.chat.name; Niet-technische onderwerpen met betrekking tot de &os;-gemeenschap Deze lijst bevat alle onderwerpen waar op andere lijsten geen ruimte voor is wat betreft niet-technische en sociale informatie. Er wordt gesproken over de moord op Van Gogh, of er in onderkast of kapitalen geschreven dient te worden, wie er te veel koffie drinkt, waar het beste bier vandaan komt, enzovoort. Belangrijke gebeurtenissen (zoals feestjes, bruiloften, geboorten, nieuwe banen, enzovoort) kunnen op de technische lijsten aangekondigd worden, maar antwoorden dienen naar deze -chat lijst te gaan. &a.core.name; &os; Kernteam Dit is een interne mailinglijst die wordt gebruikt door de kernleden. Er kunnen berichten naar gestuurd worden als een belangrijke &os;-gerelateerde zaak arbitrage nodig heeft of een onderzoekende blik op hoog niveau nodig is. &a.current.name; Discussie over het gebruikt van &os.current; Dit is de mailinglijst voor gebruikers van &os.current;. Er staan waarschuwingen op over nieuwe mogelijkheden in -CURRENT die impact hebben op gebruikers en instructies over de te nemen stappen om -CURRENT te blijven. Iedereen die CURRENT draait, zou zich moeten abonneren. Dit is een technische mailinglijst waarop strikt technische berichten worden verwacht. &a.cvsweb.name; &os; CVSweb Project Technische discussie over het gebruik, de ontwikkeling en het beheer van &os;-CVSweb. &a.doc.name; Documentatieproject Dit is de mailinglijst voor het bespreken van onderwerpen en projecten die te maken hebben met het maken van documentatie voor &os;. De leden van deze mailinglijst worden samen The &os; Documentation Project genoemd. Het is een open lijst waarop zonder problemen een abonnement genomen kan worden en bijdragen zeer op prijs worden gesteld! &a.drivers.name; Apparaatstuurprogramma's schrijven voor &os; Dit is een forum voor technische discussie met betrekking tot apparaatstuurprogramma's op &os;. Het is vooral een plaats voor schrijvers van apparaatstuurprogramma's om vragen te stellen over hoe apparaatstuurprogramma's te schrijven met de API's in de kernel van &os;. &a.eclipse.name; Gebruikers van Eclipse IDE, hulpprogramma's, cliëntapplicaties en ports De doelstelling van deze lijst is wederzijdse ondersteuning bieden voor alles dat te maken heeft met het kiezen, installeren, gebruiken, ontwikkelen, en onderhouden van Eclipse IDE, hulpprogramma's en cliëntapplicaties op het &os;-platform en te ondersteunen bij het porten van Eclipse IDE en plugins naar de &os;-omgeving. Het is ook de bedoeling om het uitwisselen van informatie tussen de Eclipse gemeenschap en de &os;-gemeenschap te bevorderen zodat beiden ervan kunnen profiteren. Hoewel deze lijst voornamelijk is gericht op de behoeften van gebruikers van Eclipse, wordt ook een forum geboden voor hen die &os;-specifieke applicaties willen ontwikkelen met het Eclipse raamwerk. &a.eol.name; Ondersteuning van &os; gerelateerde software welke niet meer ondersteund wordt door het &os;-project. Deze lijst is voor degenen die geinteresseerd zijn in het leveren of gebruiken van ondersteuning voor &os;-gerelateerde software voor welke het &os;-project geen ondersteuning meer biedt (in de vorm van beveiligingsadviezen en patches). &a.embedded.name; &os; gebruiken in embedded applicaties Deze lijst heeft tot doel om te discussieren over &os; in embedded systemen. Dit is een technische mailinglijst waarbij men alleen technische inhoud verwacht. Voor het belang van deze lijst definiëren we embedded systemen als computersystemen die geen desktop-systemen zijn en meestal slechts één doel hebben ten opzichte van gewone systemen. Voorbeelden bevatten onder andere: diverse soorten telefoonsets, netwerkapparatuur zoals routers, switches en PBX'en, op afstand bestuurbare meetapparatuur, PDA's, Point of Sale systemen etc. &a.emulation.name; Emulatie van andere systemen zoals &linux;, &ms-dos; en &windows; Dit is een forum voor technische discussie met betrekking tot het draaien van programma's op &os; die zijn geschreven voor andere besturingssystemen. &a.firewire.name; &firewire; (iLink, IEEE 1394) Dit is de mailinglijst voor het bespreken van het ontwerp en de implementatie van een &firewire; (ook wel IEEE 1394 of iLink) subsysteem voor &os;. Relevante onderwerpen omvatten de standaarden, busapparaten en hun protocollen, adapter boards/kaarten/chipssets en de architectuur en implementatie van code voor een juiste ondersteuning. &a.fs.name; Bestandssystemen Discussie over &os;-bestandssystemen. Dit is een technische mailinglijst waarop slechts strikt technische bijdragen worden verwacht. &a.gecko.name; Gecko Rendering Engine Dit is een forum over Gecko applicaties die &os; gebruiken. De discussie concentreert zich op toepassingen van Gecko Ports, hun installatie, hun ontwikkeling en hun ondersteuning binnen &os;. &a.geom.name; GEOM Discussie specifiek over GEOM en gerelateerde implementaties. Dit is een technische mailinglijst waarop slechts strikt technische bijdragen worden verwacht. &a.gnome.name; GNOME Discussie over de bureaubladomgeving GNOME voor &os;. Dit is een technische mailinglijst waarop slechts strikt technische bijdragen worden verwacht. &a.ipfw.name; IP Firewall Dit is het forum voor technische bespreking van het herontwerp van de IP-firewallcode in &os;. Dit is een technische mailinglijst waarop slechts strikt technische bijdragen worden verwacht. &a.ia64.name; Porten van &os; naar IA64 Dit is een technische mailinglijst voor individuen die actief werken aan het porten van &os; naar het platform IA-64 van &intel;, om problemen op tafel te leggen of alternatieve oplossingen te bespreken. Geïnteresseerden die alleen de technische bespreking willen volgen zijn ook welkom. &a.isdn.name; ISDN-communicatie Dit is de mailinglijst voor discussie over de ontwikkeling van ISDN-ondersteuning voor &os;. &a.java.name; &java; Ontwikkeling Dit is de mailinglijst voor het bespreken van de ontwikkeling van significante &java; applicaties voor &os; en het porten en het beheer van &jdk;'s. &a.jobs.name; Banen in de aanbieding en gezocht Dit is een forum voor vacatures en CV's specifiek gerelateerd aan &os;, bijvoorbeeld als er &os;-gerelateerd werk wordt gezocht of in de aanbieding is. Dit is geen mailinglijst voor algemene werkonderwerpen omdat daarvoor al elders ruimte staat. Ook deze lijst wordt net als alle andere FreeBSD.org mailinglijsten wereldwijd verspreid. Daarom dient duidelijk vermeld te worden om welke locatie het gaat en onder welke voorwaarden telewerken of bijdragen in huisvesting mogelijk zijn. Email dient alleen open formaten te bevatten. Bij voorkeur platte tekst, maar standaard Portable Document Format (PDF), HTML, en een aantal andere, zijn acceptabel voor lezers. Gesloten formaten, zoals µsoft; Word (.doc), worden door de mailinglijstserver geweigerd. &a.kde.name; KDE Discussie over KDE op &os;-systemen. Dit is een technische mailinglijst waarop slechts strikt technische bijdragen worden verwacht. &a.hackers.name; Technische discussies Dit is een forum voor technische discussie met betrekking tot &os;. Dit is de leidende technische mailinglijst die is bestemd voor mensen die actief aan &os; werken om problemen aan het voetlicht te brengen of alternatieve oplossingen te bespreken. Geïnteresseerden die alleen de technische bespreking willen volgen zijn ook welkom. Dit is een technische mailinglijst waarop slechts strikt technische bijdragen worden verwacht. &a.hardware.name; Algemene discussie over &os;-hardware Algemene discussie over de typen hardware waar &os; op draait en problemen en oplossingen over wat te kopen en wat vooral niet. &a.hubs.name; Mirrorsites Aankondigingen en discussie voor beheerders van &os;-mirrorsites. &a.isp.name; Onderwerpen voor Internet Service Providers Deze mailinglijst is voor het bespreken van relevante onderwerpen voor Internet Service Providers (ISP's) die &os; gebruiken. Dit is een technische mailinglijst waarop slechts strikt technische bijdragen worden verwacht. &a.mono.name; Mono en C# applicaties op &os; Dit is een lijst voor discussies met betrekking tot het Mono-ontwikkelraamwerk op &os;. Dit is een technische mailinglijst. Het is bedoeld voor individuen die actief werken aan het overbrengen van Mono of C# applicaties naar &os;, om problemen naar voren te brengen of alternatieve oplossingen te bespreken. Individuen die geïnteresseerd zijn in het volgen van de technische discussie zijn ook welkom. &a.openoffice.name; OpenOffice.org Discussie over het porten en beheren van OpenOffice.org en &staroffice;. &a.performance.name; Discussie over het optimaliseren of versnellen van &os; Deze mailinglijst is een platform voor hackers, beheerders en/of andere belanghebbenden om &os;- en prestatiegerelateerde onderwerpen te bespreken. De onderwerpen die besproken kunnen worden omvatten &os;-installaties met een hoge load, systemen met prestatieproblemen of systemen die tegen de limieten van &os; aan zitten. Zij die willen meewerken om de prestaties van &os; te verbeteren worden sterk aangemoedigd zich op deze lijst te abonneren. Deze lijst is bijzonder technisch en bijzonder geschikt voor ervaren &os;-gebruikers, hackers en beheerders die &os; snel, robuust, en schaalbaar willen houden. Deze lijst is geen vraag-en-antwoord lijst die dient als vervanging voor het lezen van documentatie, maar hier worden bijdragen geleverd of vragen gesteld over nog niet eerder beschreven prestatiegerelateerde onderwerpen. &a.pf.name; Discussie en vragen over het pakketfilter firewallsysteem Discussie over het pakketfilter (pf) firewallsysteem met betrekking tot &os;. Technische discussie en gebruikersvragen zijn beiden welkom. Deze lijst is ook de plaats om het raamwerk ALTQ QoS te bespreken. &a.platforms.name; Porten van niet-&intel; platforms Cross-platform &os;-zaken, algemene discussie en voorstellen voor niet-&intel; &os; ports. Dit is een technische mailinglijst waarop slechts strikt technische bijdragen worden verwacht. &a.policy.name; Kernteam beleidsbeslissingen Dit is een laag volume, alleen-lezen mailinglijst voor beleidsbeslissingen van het &os; Kernteam. &a.ports.name; Discussie over ports Discussie over de Portscollectie (/usr/ports) van &os;, de Ports infrastructuur en algemene coördinatie aangaande ports. Dit is een technische mailinglijst waarop slechts strikt technische bijdragen worden verwacht. &a.ports-bugs.name; Discussie over ports bugs Discussie over probleemrapportages voor de &os; Portscollectie (/usr/ports), voorgestelde ports of aanpassingen aan ports. Dit is een technische mailinglijst waarop slechts strikt technische bijdragen worden verwacht. &a.proliant.name; Technische discussie over &os; op HP Proliant serverplatforms Deze mailinglijst wordt gebruikt voor technische discussie over het gebruik van &os; op HP ProLiant servers, inclusief het bespreken van ProLiant-specifieke stuurprogramma's, beheersoftware, gereedschappen voor instellingen en BIOS-updates. Dit is daaarom ook de uitgesproken plaats voor het bespreken van de modules hpasmd, hpasmcli, en hpacucli. &a.python.name; Python op &os; Dit is een lijst voor discussie gerelateerd aan het verbeteren van ondersteuning voor Python op &os;. Dit is een technische mailinglijst voor mensen die aan het porten van Python, aanverwante modules en Zope-dingen naar &os; werken. &a.questions.name; Gebruikersvragen Dit is de mailinglijst voor vragen over &os;. Er horen geen how to vragen op de technische mailinglijsten thuis, tenzij een vraag erg technisch van aard is. &a.ruby.name; &os;-specifieke discussies over Ruby Dit is een lijst voor discussies gerelateerd aan de Ruby-ondersteuning op &os;. Dit is een technische mailinglijst. Het is bedoeld voor individuen die aan Ruby-ports, bibliotheken van derde partijen, en raamwerken werken. Individuen die geïnteresseerd zijn in de technische discussie zijn ook welkom. &a.scsi.name; SCSI-subsysteem Dit is de mailinglijst voor mensen die aan het SCSI-subsysteem voor &os; werken. Dit is een technische mailinglijst waarop slechts strikt technische bijdragen worden verwacht. &a.security.name; Beveiligingsonderwerpen &os;-computerbeveiligingsonderwerpen (DES, Kerberos, bekende beveiligingsgaten, oplossingen, enzovoort). Dit is een technische mailinglijst waarop slechts strikt technische bijdragen worden verwacht. Dit is zeker geen vraag-en-antwoord lijst, maar bijdragen voor de FAQ (zowel vraag als antwoord) zijn welkom. &a.security-notifications.name; Beveiligingswaarschuwingen Waarschuwingen voor &os; beveiligingsproblemen en oplossingen. Dit is geen discussielijst. De discussielijst is &a.security.name;. &a.small.name; &os; gebruiken in embedded toepassingen Op deze lijst worden onderwerpen gerelateerd aan ongebruikelijk kleine en embedded &os;-installaties besproken. Dit is een technische mailinglijst waarop slechts strikt technische bijdragen worden verwacht. Deze lijst is vervangen door &a.embedded.name; &a.stable.name; Discussie over het gebruik van &os.stable; Dit is de mailinglijst voor gebruikers van &os.stable;. Er worden ook waarschuwingen op gepost over nieuwe opties in -STABLE die invloed op de systemen van gebruikers kunnen hebben en instructies over de te nemen stappen om -STABLE te blijven. Iedereen die STABLE draait hoort zich op deze lijst te abonneren. Dit is een technische mailinglijst waarop slechts strikt technische bijdragen worden verwacht. &a.standards.name; Conformeren C99 & POSIX Dit is een forum voor technische bespreking gerelateerd aan het conformeren van &os; aan de C99- en de POSIX-standaarden. &a.usb.name; Discussie over &os; ondersteuning voor USB Dit is de mailinglijst voor technische bespreking van onderwerpen gerelateerd aan &os; ondersteuning voor USB. &a.usergroups.name; Gebruikersgroep Coördinatie Lijst Dit is de mailinglijst voor coördinatoren voor alle lokale gebruikersgroepen, zodat ze met elkaar en een lid van het Kernteam zaken kunnen bespreken. Deze lijst hoort beperkt te blijven tot een overzicht van overleggen en de coördinatie van projecten waarbij meerdere gebruikersgroepen betrokken zijn. &a.vendors.name; Verkopers Coördinatie en discussie tussen het &os;-project en verkopers van software en hardware voor &os;. &a.virtualization.name; Discussies over verscheidene virtualisatietechnieken ondersteund door &os; Een lijst om de verscheidene virtualisatietechnieken die door &os; worden ondersteund te bespreken. Aan de ene kant zal de nadruk liggen op de implementatie van de basale functionaliteit alsook op het toevoegen van nieuwe mogelijkheden. Aan de andere kant zullen gebruikers een forum hebben om om hulp te vragen bij problemen of om hun usecases te bespreken. &a.wip-status.name; &os; Werk-In-Uitvoering status Deze mailinglijst kan gebruikt worden om de schepping en voortgang van uw &os;-gerelateerd werk aan te kondigen. Berichten zullen gemodereerd worden. Het wordt gesuggereerd om het bericht "Aan:" een &os;-mailinglijst dat het onderwerp beter dekt te sturen en deze lijst alleen te "BCC:"-en. Op deze manier kan uw werk-in-uitvoering ook op de onderwerpslijst worden bediscussieerd, aangezien discussies op deze lijst niet zijn toegestaan. Kijk in de archieven voor voorbeelden van geschikte berichten. Een redactioneel overzicht van de berichten aan deze lijst kan om de paar maanden naar de &os;-website gezonden worden als deel van de Status Reports . Meer voorbeelden en oude rapportages zijn daar ook te vinden. &a.xen.name; Discussies over het porteren van &os; naar &xen; — implementatie en gebruik Een lijst die zich richt op de &os; &xen; port. De verwachte hoeveelheid verkeer is laag genoeg zodat het voor zowel technische discussies over de implementatie- en ontwerpdetails als voor zaken over administratief gebruik bedoeld is. Filters op de mailinglijsten De &os;-mailinglijsten worden op verschillende manieren gefilterd om het doorsturen van spam, virussen, en andere ongewenste email te beperken. De hieronder beschreven filteracties bevatten niet alle genomen acties voor de beveiliging van de mailinglijsten. Er is een beperkt aantal typen bijlagen toegestaan op de mailinglijsten. Alle bijlagen met een MIME-inhoudtype dat niet in de onderstaande lijst staat worden verwijderd voordat de mail wordt doorgestuurd naar de mailinglijsten. application/octet-stream application/pdf application/pgp-signature application/x-pkcs7-signature message/rfc822 multipart/alternative multipart/related multipart/signed text/html text/plain text/x-diff text/x-patch Sommige mailinglijsten staan wellicht bijlagen toe met andere MIME-inhoudtypen, maar de bovenstaande lijst zal gelden voor de meeste mailinglijsten. Als een email zowel een HTML- als een platte tekstversie bevat, dan wordt de HTML-versie verwijderd. Als een mail alleen een HTML-versie bevat, dan wordt die omgezet naar platte tekst. Usenet-nieuwsgroepen Naast de twee specifieke &os;-nieuwsgroepen zijn er nog vele andere waarin &os; wordt besproken of die anderszins relevant zijn voor &os;-gebruikers. Er zijn sleutelwoord doorzoekbare archieven voor een aantal van die nieuwsgroepen, met dank aan Warren Toomey wkt@cs.adfa.edu.au. Specifieke BSD nieuwsgroepen comp.unix.bsd.freebsd.announce comp.unix.bsd.freebsd.misc de.comp.os.unix.bsd (Duits) fr.comp.os.bsd (Frans) it.comp.os.freebsd (Italiaans) tw.bbs.comp.386bsd (Traditioneel Chinees) Overige interessante &unix;-nieuwsgroepen comp.unix comp.unix.questions comp.unix.admin comp.unix.programmer comp.unix.shell comp.unix.user-friendly comp.security.unix comp.sources.unix comp.unix.advocacy comp.unix.misc comp.bugs.4bsd comp.bugs.4bsd.ucb-fixes comp.unix.bsd X Window systeem comp.windows.x.i386unix comp.windows.x comp.windows.x.apps comp.windows.x.announce comp.windows.x.intrinsics comp.windows.x.motif comp.windows.x.pex comp.emulators.ms-windows.wine World wide webservers Fora, blogs, en sociale netwerken The &os; Forums bieden een webgebaseerd discussieforum voor vragen en technische discussies over &os;. Planet &os; biedt een samengestelde feed van tientallen blogs geschreven door &os;-ontwikkelaars. Vele ontwikkelaars gebruiken dit om korte notities te posten over waaraan ze werken, nieuwe patches, en ander werk in uitvoering. Het BSDConferences YouTube Channel biedt een verzameling van video's van hoge kwaliteit van wereldwijde BSD-conferenties. Dit is een prima manier om presentaties van hoofdontwikkelaars over nieuw werk in &os; te zien. Officiële spiegels &chap.eresources.www.inc; Email-adressen De onderstaande gebruikersgroepen bieden &os;-gerelateerde email-adressen aan voor hun leden. De aangegeven beheerders behouden zich het recht voor om een account te verwijderen als die op enigerlei wijze wordt misbruikt. Domein Faciliteiten Gebruikersgroep Beheerder ukug.uk.FreeBSD.org Alleen forwarden ukfreebsd@uk.FreeBSD.org Lee Johnston lee@uk.FreeBSD.org diff --git a/nl_NL.ISO8859-1/books/handbook/jails/chapter.sgml b/nl_NL.ISO8859-1/books/handbook/jails/chapter.sgml index 18496363fd..2c96529f77 100644 --- a/nl_NL.ISO8859-1/books/handbook/jails/chapter.sgml +++ b/nl_NL.ISO8859-1/books/handbook/jails/chapter.sgml @@ -1,1044 +1,1050 @@ Matteo Riondato Bijgedragen door Remko Lodder Vertaald door Jails jails Overzicht Dit hoofdstuk levert een uitleg van wat &os; jails zijn en hoe ze gebruikt kunnen worden. Jails, soms ook wel bekend als een verbeterde vervanging van chroot omgevingen, zijn een erg krachtige tool voor systeem beheerders, maar het standaard gedrag kan ook interessant zijn voor gevorderde gebruikers. Na het lezen van dit hoofdstuk weet de lezer: Wat een jail is, en welk doel het kan dienen in een &os; installatie. Hoe men een jail opbouwt, start en stopt. De basis over jail beheer, zowel van binnen in de jail, als van buitenaf. Andere bronnen met nuttige informatie over jails zijn: De &man.jail.8; handleiding. Hier kan de volledige referentie gevonden worden van het jail commando — de administratieve tool die in &os; gebruikt kan worden om &os; jails mee te beheren, te starten en te stoppen. De mailinglijsten en de archieven hiervan. De archieven van de &a.questions; en andere mailing lijsten die gehost worden door de &a.mailman.lists; bevatten reeds een rijke bron van informatie over jails. Het zou altijd aantrekkelijk moeten zijn om informatie in de archieven te zoeken, of een nieuwe vraag stellen aan de &a.questions.name; mailinglijst. Termen en begrippen van jails Om een beter begrip te geven over de onderdelen van &os; die gerelateerd zijn aan jails, de werking ervan, en hoe ze omgaan met de rest van &os; worden de volgende termen gebruikt in het hoofdstuk: &man.chroot.2; (commando) Een systeem aanroep van &os;, welke de root directory van een proces en al zijn kinderen wijzigt. &man.chroot.2; (omgeving) Een omgeving van processen die draaien in een chroot. Dit is inclusief bronnen die gebruikt worden, zoals bijvoorbeeld het gedeelte van het bestandssysteem dat zichtbaar is, de gebruiker en groep ID's welke beschikbaar zijn, netwerkkaarten en andere IPC mechanismes, etc. &man.jail.8; (commando) De systeem utility die het mogelijk maakt om processen binnenin een jail te starten. host (systeem, processen, gebruiker, etc.) Het controlerende systeem van een jail omgeving. Het host systeem heeft toegang tot alle beschikbare hardware bronnen en kan processen controleren zowel buiten als binnenin een jail. Één van de belangrijkste verschillen van het host systeem met een jail zijn de limitaties die van toepassing zijn op super-gebruiker processen binnenin een jail, niet geforceerd worden voor processen in het host systeem. hosted (systeem, processen, gebruiker, etc.) Een proces, gebruiker, of andere entiteit wiens toegang tot bronnen is gelimiteerd door een &os; jail. Introductie Omdat systeem beheer een complexe en enorme taak is, zijn er vele sterke tools ontwikkeld om het leven van een systeem beheerder makkelijker te maken. Deze tools leveren meestal verbeteringen op de manier waarop systemen worden geïnstalleerd, geconfigureerd en onderhouden. Een deel van de taken waarvan verwacht wordt dat die uitgevoerd wordt door de systeem beheerder is het goed configureren van de beveiliging van een systeem, zodat het kan blijven doorgaan met het serveren van de taak, zonder dat er beveiligings problemen optreden. Één van de tools welke gebruikt kan worden om de beveiliging van een &os; systeem te verbeteren zijn jails. Jails zijn geintroduceerd in &os; 4.X door &a.phk;, maar zijn grotendeels verbeterd in &os; 5.X om ze nog sterker en krachtiger te maken. De ontwikkeling gaat nog steeds door met verbeteringen voor het gebruik, performance, betrouwbaarheid en beveiliging. Wat is een jail BSD achtige systemen hebben sinds 4.2-BSD ondersteuning voor &man.chroot.2;. De &man.chroot.8; utility kan gebruikt worden om de root directory van een set processen te wijzigen waardoor een veilige omgeving wordt gecreeërd voor de rest van het systeem. Processen die gemaakt worden in een chroot omgeving kunnen bestanden en bronnen daarbuiten niet benaderen. Daardoor zou een compromitering van een dienst die in een chroot omgeving draait niet direct betekenen dat het hele systeem gecompromiteerd is. De &man.chroot.8; utility is goed genoeg voor simpele taken, waarbij flexibiliteit en geavanceerde en complexe opties niet nodig zijn. Sinds het uitvinden van het chroot concept, zijn er vele mogelijkheden gevonden om hieruit te kunnen komen en alhoewel ze verbeterd zijn in moderne versies van &os;, werd het duidelijk dat &man.chroot.2; niet de meest ideale oplossing was voor het beveiligen van diensten. Er moest een nieuw subsysteem ontwikkeld worden. Dit is één van de redenen waarom jails zijn ontwikkeld. Jails zijn een verbeterd concept van de &man.chroot.2; omgeving, in verschillende opzichten. In een traditionele &man.chroot.2; omgeving worden processen alleen gelimiteerd in het deel van het bestandssysteem die ze kunnen benaderen. De rest van de systeem bronnen (zoals de set van systeem gebruikers, de draaiende processen of het netwerk subsysteem) worden gedeeld door het chrooted proces en de processen op het host systeem. Jails breiden dit model uit door het niet alleen virtualizeren van de toegang tot het bestandssysteem maar ook tot de set van gebruikers, het netwerk subsysteem van de &os; kernel en een aantal andere delen. Een meer complete set van gespecificeerde controle mogelijkheden die beschikbaar zijn voor het personaliseren van de toegang tot een jail omgeving wordt beschreven in . Een jail heeft vier kenmerken: Een eigen directory structuur — het startpunt van waaruit een jail benaderd wordt. Zodra men in de jail zit, mogen processen niet buiten deze directory structuur komen. Traditionele problemen die &man.chroot.2;'s ontwerp getart hebben, hebben geen invloed op &os; jails. Een hostname — de hostnaam die gebruikt wordt in de jail. Jails worden met name gebruikt voor het hosten van netwerk diensten, daardoor kan het de systeembeheerder heel erg helpen als er beschrijvende hostnames worden gekozen. Een IP adres — deze wordt gekoppeld aan de jail en kan op geen enkele manier worden gewijzigd tijdens het leven van de jail. Het IP adres van een jail is meestal een alias op een reeds bestaande netwerk interface, maar dit is niet noodzakelijk. Een commando — het padnaam van een uitvoerbaar bestand in de jail. Deze is relatief aan de rootdirectory van de jail omgeving en verschilt per situatie, afhankelijk van het type van de specifieke jail omgeving. Buiten deze kenmerken, kunnen jails hun eigen set aan gebruikers en root gebruiker hebben. Uiteraard zijn de mogelijkheden van de root gebruiker beperkt tot de jail omgeving en, vanuit het host systeem gezien, is de root gebruiker geen super-gebruiker. Daarnaast is het de root gebruiker in een jail omgeving niet toegestaan om kritieke operaties uit te voeren op het systeem buiten de gedefinieerde jail omgeving. Meer informatie over de mogelijkheden en beperkingen van de root gebruiker kan gevonden worden in hieronder. Creeëren en controleren van jails Sommige beheerders kiezen ervoor om jails op te delen in de volgende twee types: complete jails, welke een volledig &os; systeem emuleert en service jails, gericht op één applicatie of dienst, mogelijkerwijs draaiende met privileges. Dit is alleen een conceptuele splitsing, de manier van het opbouwen van een jail wordt hierdoor niet veranderd. De &man.jail.8; handleiding is heel duidelijk over de procedure voor het maken van een jail: &prompt.root; setenv D /here/is/the/jail &prompt.root; mkdir -p $D &prompt.root; cd /usr/src -&prompt.root; make world DESTDIR=$D +&prompt.root; make buildworld +&prompt.root; make installworld DESTDIR=$D &prompt.root; cd etc/ Deze stap s niet benodigd onder &os; 6.0 en later. &prompt.root; make distribution DESTDIR=$D &prompt.root; mount -t devfs devfs $D/dev Het selecteren van een locatie voor een jail is het beste beginpunt. Hier zal de jail fysiek te vinden zijn binnen het bestandssysteem van het host systeem. Een goede keuze kan zijn /usr/jailjailnaam, waar jailnaam de naam is van de jail. Het /usr bestandssysteem heeft meestal genoeg ruimte voor het jail bestandssysteem, wat voor een complete jail betekend dat het eigenlijk een replica is van elk bestand dat standaard aanwezig is binnen het &os; basissysteem. - + + Als u uw userland al heeft herbouwd met + make world of make buildworld, + dan kunt u deze stap overslaan en uw bestaande userland in de nieuwe + jail installeren. + + + Dit commando zal de gekozen fysieke directory vullen met de benodigde binaire bestanden, bibliotheken, - handleidingen, etc. Alles wordt gedaan op de typische - &os; manier, eerst wordt het systeem gebouwd, daarna - wordt het geïnstalleerd in de doel directory. + handleidingen, etc. Het distribution doel voor make installeert elk benodigd configuratie bestand. In simpelere termen, het installeert alle installeerbare bestanden in /usr/src/etc naar de /etc directory van de jail omgeving: $D/etc. Het koppelen van het &man.devfs.8; bestandssysteem is niet vereist in een jail. Aan de andere kant, vrijwel elke applicatie heeft toegang nodig tot minstens één apparaat, afhankelijk van het doel van het programma. Het is erg belangrijk om toegang tot apparaten te controleren binnenin een jail, omdat incorrecte instellingen een aanvaller de mogelijkheid kunnen geven om vervelende dingen in de jail te doen. De controle over &man.devfs.8; wordt gedaan door middel van rulesets, welke beschreven worden in de &man.devfs.8; en &man.devfs.conf.5; handleidingen. Zodra een jail is geïnstalleerd, kan het opgestart worden door de &man.jail.8; applicatie. De &man.jail.8; applicatie heeft vier benodigde argumenten welke beschreven worden in . Er kunnen ook andere argumenten gebruikt worden, om bijvoorbeeld de jail te starten met de instellingen van een specifieke gebruiker. Het argument hangt af van het type jail, voor een virtueel systeem is /etc/rc een goede keuze, omdat het de reguliere opstart procedure nabootst van een &os; systeem. Voor een dienst jail is het geheel afhankelijk van de dienst of applicatie die in de jail gaat draaien. Jails worden over het algemeen gestart tegelijkertijd met de rest van het systeem. Het &os; rc mechanisme levert een makkelijke manier om dat te doen: Een lijst van jails die opgestart moeten worden tijdens het opstarten van het systeem, moeten worden toegevoegd aan het &man.rc.conf.5; bestand: jail_enable="YES" # Stel dit in op NO om te voorkomen dat er jails gestart worden jail_list="www" # Door spaties gescheiden lijst van jails Voor elke jail die gespecificeerd is in jail_list moet een groep van &man.rc.conf.5; instellingen worden toegevoegd: jail_www_rootdir="/usr/jail/www" # de hoofd directory van de jail jail_www_hostname="www.example.org" # de hostnaam van de jail jail_www_ip="192.168.0.10" # het IP adres van de jail jail_www_devfs_enable="YES" # moet devfs wel of niet gekoppeld worden in de jail jail_www_devfs_ruleset="www_ruleset" # welke devfs ruleset gebruikt moet worden voor de jail De standaard opstart variabelen in &man.rc.conf.5; gebruiken het /etc/rc bestand om de jail op te starten, wat er vanuit gaat dat de jail een compleet virtueel systeem is. Voor service jails moet het standaard opstart commando worden gewijzigd door het aanpassen van de jail_jailname_exec_start optie. Voor een complete lijst van beschikbare opties, zie de &man.rc.conf.5; handleiding. Het /etc/rc.d/jail bestand kan worden gebruikt om jails handmatig te starten en te stoppen, mits er een overeenkomstige set regels bestaat in /etc/rc.conf. &prompt.root; /etc/rc.d/jail start www &prompt.root; /etc/rc.d/jail stop www Er is op dit moment geen nette methode om een jail te stoppen. Dit komt omdat de benodigde applicaties die een nette afsluiting verzorgen, niet beschikbaar zijn in een jail. De beste manier om een jail af te sluiten is door het volgende commando van binnenin de jail uit te voeren of door middel van het &man.jexec.8; commando: &prompt.root; sh /etc/rc.shutdown Meer informatie hierover kan gevonden worden in de &man.jail.8; handleiding. Optimaliseren en administratie Er zijn meerdere opties beschikbaar die ingesteld kunnen worden voor elke jail, en er zijn meerdere mogelijkheden om een &os; host systeem te combineren met jails om een betere scheiding tussen systeem en applicaties te verkrijgen. Deze sectie leert: Een aantal opties zijn beschikbaar voor het optimaliseren van het gedrag en beveiligings beperkingen die geïmplementeerd worden in een jail. Een aantal high-level applicaties die gebruikt worden voor het beheren van jails, welke beschikbaar zijn via de &os; Ports Collectie en kunnen gebruikt worden om een complete jail-gebaseerde oplossing te creeëren. Systeem applicaties voor het optimaliseren van jails onder &os; Het goed kunnen optimaliseren van een jail configuratie wordt veelal gedaan door het instellen van &man.sysctl.8; variabelen. Er bestaat een speciale subtak van sysctl voor het organiseren van alle relevante opties: de security.jail.* hierarchie binnen de &os; kernel. Hieronder staat een lijst van de belangrijkste jail-gerelateerde sysctl variabelen, met informatie over de standaard waarden. De benaming zou zelf beschrijvend moeten zijn, maar voor meer informatie kunnen de &man.jail.8; en &man.sysctl.8; handleidingen geraadpleegd worden. security.jail.set_hostname_allowed: 1 security.jail.socket_unixiproute_only: 1 security.jail.sysvipc_allowed: 1 security.jail.enforce_statfs: 2 security.jail.allow_raw_sockets: 0 security.jail.chflags_allowed: 0 security.jail.jailed: 0 Deze variabelen kunnen door de systeem beheerder gebruikt worden op het host systeem om limitaties toe te voegen of te verwijderen, welke standaard opgedwongen worden aan de root gebruiker. Let op, een aantal beperkingen kan niet worden aangepast. De root gebruiker mag geen bestandssystemen koppelen of ontkoppelen binnenin een &man.jail.8;. De root gebruiker mag ook geen &man.devfs.8; rulesets laden of ontladen, firewall rules plaatsen of andere taken uitvoeren die vereisen dat de in-kernel data wordt aangepast, zoals het aanpassen van de securelevel variabele in de kernel. Het basis systeem van &os; bevat een basis set van applicaties voor het inzien van de actieve jails, en voor het uitvoeren van administratieve commando's in een jail. De &man.jls.8; en &man.jexec.8; commando's zijn onderdeel van het basis systeem en kunnen gebruikt worden voor het uitvoeren van de volgende simpele taken: Het printen van een lijst van actieve jails met het corresponderende jail ID (JID), IP adres, de hostnaam en het pad. Het koppelen met een actieve jail vanuit het host systeem, en voor het uitvoeren van administratieve taken in de jail zelf. Dit is bijzonder handig wanneer de root gebruiker een jail netjes wilt afsluiten. Het &man.jexec.8; commando kan ook gebruikt worden om een shell te starten in een jail om daarmee administratieve taken uit te voeren; bijvoorbeeld met: &prompt.root; jexec 1 tcsh High-Level administratieve applicaties in de &os; Ports Collection. Tussen de vele software van derde partijen voor jail beheer, is één van de meest complete en bruikbare paketten: sysutils/jailutils. Dit is een set van kleine applicaties, die bijdragen aan &man.jail.8; beheer. Kijk op de web pagina voor meer informatie. Toepassing van jails Daniel Gerzo Bijgedragen door Dienst jails Deze sectie is gebaseerd op een idee van &a.simon; op , en een geupdate artikel door Ken Tom locals@gmail.com. Deze sectie illusteert hoe een &os; systeem opgezet kan worden met een extra laag beveiliging door gebruik te maken van &man.jail.8;. Er wordt vanuit gegaan dat het betrokken systeem minstens RELENG_6_0 draait en dat de informatie eerder in dit hoofdstuk goed begrepen is. Ontwerp Één van de grootste problemen met jails is het beheer van het upgrade proces. Dit is meestal een probleem omdat elke jail vanaf het begin af aan moet worden opgebouwd wanneer er geupdate wordt. Meestal is dit voor een enkele jail geen probleem, omdat het update proces redelijk simpel is, maar het kan een vervelende tijdrovende klus zijn als er meerdere jails zijn. Deze opstelling vereist uitgebreide kennis en ervaring van &os; en zijn mogelijkheden. Als onderstaande stappen te lastig lijken te zijn, wordt aangeraden om een simpeler systeem te bekijken zoals sysutils/ezjail, welke een simpele manier geeft voor het beheren van &os; jails en niet zo complex is als deze opstelling. Het idee werd geopperd om zulke problemen zoveel als mogelijk te voorkomen door zoveel als mogelijk te delen tussen de verschillende jails op een zo veilig mogelijke manier — door gebruik te maken van alleen-lezen &man.mount.nullfs.8; koppelingen, zodat het upgraden simpeler wordt en het inzetten van jails voor enkele diensten interessanter wordt. Daarnaast geeft het een simpele manier om nieuwe jails toe te voegen of te verwijderen en om deze te upgraden. Voorbeelden binnen deze context zijn: een HTTP server, een DNS server, een SMTP server enzovoorts. De doelen van de opstelling zoals beschreven in dit hoofdstuk zijn: Het creeëren van een simpele en makkelijk te begrijpen jail structuur. Dit impliceert dat er niet elke keer een volledige installworld gedraaid hoeft te worden voor elke jail. Het makkelijk maken van het aanmaken en verwijderen van jails. Het makkelijk maken van het updaten en upgraden van bestaande jails. Het mogelijk maken van het draaien van een eigen gemaakte &os; tak. Paranoia zijn over beveiliging, zoveel mogelijk beperken, om de kans op inbraak zo klein mogelijk te maken. Het zoveel mogelijk besparen van ruimte en inodes. Zoals reeds besproken is dit ontwerp sterk afhankelijk van het hebben van een master-template, welke alleen-lezen (beter bekend als nullfs) gekoppeld is binnen elke jail, en een beschrijfbaar apparaat per jail. Een apparaat kan hierin zijn een aparte fysieke schijf, een partitie, of een door vnodes ondersteunde &man.md.4; apparaat. In dit voorbeeld wordt gebruik gemaakt van lezen-schrijven nullfs koppelpunten. Het gebruikte bestandssysteem wordt beschreven door de volgende lijst: Elke jail zal gekopeld worden onder de /home/j directory. /home/j/mroot is de template voor elke jail en tevens de alleen-lezen partitie voor elke jail. Voor elke jail zal een lege directory structuur gemaakt worden, welke valt onder de /home/j directory. Elke jail heeft een /s directory, welke gekoppeld zal worden aan het beschrijfbare gedeelte van het systeem. Elke jail zal zijn eigen beschrijfbaar systeem hebben welke gebaseerd is op /home/j/skel. Elke jail ruimte (het beschrijfbare gedeelte van de jail), wordt gecreeërd in de /home/js directory. De voorbeelden gaan er vanuit dat de jails geplaatst worden in /home partitie. Dit kan uiteraard aangepast worden, maar dan moeten de voorbeelden hieronder ook worden aangepast naar de plek die gebruikt zal worden. De template creeëren Deze sectie leert welke stappen er genomen moeten worden om de master-template te maken. Deze zal het alleen-lezen gedeelte vormen van de jails. Het is altijd een goed idee om ervoor te zorgen dat het &os; systeem de laatst beschikbare -RELEASE versie draait. Zie het corresponderende hoofdstuk in het Handboek om te lezen hoe dit gedaan wordt. In het geval dat het de moeite niet is om te updaten, zal een buildworld nodig zijn voordat er verder gegaan kan worden. Daarnaast is het sysutils/cpdup pakket benodigd. Er wordt gebruik gemaakt van de&man.portsnap.8; applicatie om de &os; Ports Collectie te downloaden. Het handbook met het hoofdstuk over Portsnap, is een aanrader voor nieuwe gebruikers. Als eerste moet er een directory structuur gecreeërd worden voor het alleen-lezen bestandssysteem, welke de &os; binaries zal bevatten voor de jails. Daarna wordt het alleen-lezen bestandssysteem geïnstalleerd vanuit de &os; broncode directory in de jail template: &prompt.root; mkdir /home/j /home/j/mroot &prompt.root; cd /usr/src &prompt.root; make installworld DESTDIR=/home/j/mroot Hierna moet de &os; Ports Collectie worden voorbereid, evenals de &os; broncode directory, wat voor mergemaster vereist is: &prompt.root; cd /home/j/mroot &prompt.root; mkdir usr/ports &prompt.root; portsnap -p /home/j/mroot/usr/ports fetch extract &prompt.root; cpdup /usr/src /home/j/mroot/usr/src Nu moet er een skelet gecreeërd worden voor het bechrijfbare gedeelte van het systeem: &prompt.root; mkdir /home/j/skel /home/j/skel/home /home/j/skel/usr-X11R6 /home/j/skel/distfiles &prompt.root; mv etc /home/j/skel &prompt.root; mv usr/local /home/j/skel/usr-local &prompt.root; mv tmp /home/j/skel &prompt.root; mv var /home/j/skel &prompt.root; mv root /home/j/skel De mergemaster applictie moet gebruikt worden om de ontbrekende configuratie bestanden te installeren. Erna moeten alle overtollige directories die gecreeërd zijn door mergemaster verwijderd worden: &prompt.root; mergemaster -t /home/j/skel/var/tmp/temproot -D /home/j/skel -i &prompt.root; cd /home/j/skel &prompt.root; rm -R bin boot lib libexec mnt proc rescue sbin sys usr dev Nu moet er een symbolische link gemaakt worden tussen het beschrijfbare bestandssysteem en het alleen-lezen bestandssysteem, zorg ervoor dat de links gemaakt worden in de juiste /s directory. Als hier echte directories worden gemaakt of de directories worden op de verkeerde plak aangemaakt zal dit resulteren in een mislukte installatie: &prompt.root; cd /home/j/mroot &prompt.root; mkdir s &prompt.root; ln -s s/etc etc &prompt.root; ln -s s/home home &prompt.root; ln -s s/root root &prompt.root; ln -s ../s/usr-local usr/local &prompt.root; ln -s ../s/usr-X11R6 usr/X11R6 &prompt.root; ln -s ../../s/distfiles usr/ports/distfiles &prompt.root; ln -s s/tmp tmp &prompt.root; ln -s s/var var Als laatste stap moet er een generieke /home/j/skel/etc/make.conf gemaakt worden met de volgende inhoud: WRKDIRPREFIX?= /s/portbuild Door het gebruik van WRKDIRPREFIX op deze manier, is het mogelijk om per jail &os; ports te compileren. Onthoud dat de ports directory onderdeel is van het alleen-lezen bestandssysteem. Het eigen pad voor WRKDIRPREFIX maakt het mogelijk dat port builds gedaan worden op het beschrijfbare gedeelte van elke jail. Jails creeëren Nu we een complete &os; template hebben, kunnen we de jails opzetten en configureren in /etc/rc.conf. Dit voorbeeld demonstreert het creeëren van drie jails: NS, MAIL en WWW. Zet het volgende in /etc/fstab zodat de alleen-lezen template voor de jails en de beschrijfbare partititie beschikbaar zijn in de respectievelijke jails: /home/j/mroot /home/j/ns nullfs ro 0 0 /home/j/mroot /home/j/mail nullfs ro 0 0 /home/j/mroot /home/j/www nullfs ro 0 0 /home/js/ns /home/j/ns/s nullfs rw 0 0 /home/js/mail /home/j/mail/s nullfs rw 0 0 /home/js/www /home/j/www/s nullfs rw 0 0 Partities die gemarkeerd zijn met een 0 als passnummer worden niet gecontroleerd door &man.fsck.8; tijdens het opstarten, en partities met een dumpnummer van 0 worden niet gebackupped door &man.dump.8;. Het is niet gewenst dat fsck de nullfs koppelingen controleert of dat dump een backup maakt van de alleen-lezen nullfs koppelingen van de jails. Daarom worden ze gemarkeerd met 0 0 in de laatste twee kolommen van elke fstab regel hierboven. Configureer de jails in /etc/rc.conf: jail_enable="YES" jail_set_hostname_allow="NO" jail_list="ns mail www" jail_ns_hostname="ns.example.org" jail_ns_ip="192.168.3.17" jail_ns_rootdir="/usr/home/j/ns" jail_ns_devfs_enable="YES" jail_mail_hostname="mail.example.org" jail_mail_ip="192.168.3.18" jail_mail_rootdir="/usr/home/j/mail" jail_mail_devfs_enable="YES" jail_www_hostname="www.example.org" jail_www_ip="62.123.43.14" jail_www_rootdir="/usr/home/j/www" jail_www_devfs_enable="YES" De reden dat de jail_name_rootdir variabele verwijst naar de /usr/home directory in plaats van naar /home komt doordat het fysieke pad van de /home directory op een standaard &os; installatie verwijst naar /usr/home. De jail_name_rootdir variabele mag niet ingesteld worden op een symbolische link, omdat dan de jail weigert te starten. Gebruik het &man.realpath.1; programma om te zien welke waarde ingesteld moet worden voor deze variabele. Zie de &os;-SA-07:11.jail waarschuwing voor meer informatie. Creeër de benodigde koppelpunten voor het alleen-lezen bestandssysteem van elke jail: &prompt.root; mkdir /home/j/ns /home/j/mail /home/j/www Installeer de beschrijfbare template in elke jail. Let op het gebruik van sysutils/cpdup, wat helpt om een goede kopie te maken in elke directory: &prompt.root; mkdir /home/js &prompt.root; cpdup /home/j/skel /home/js/ns &prompt.root; cpdup /home/j/skel /home/js/mail &prompt.root; cpdup /home/j/skel /home/js/www In deze fase zijn de jails gebouwd en voorbereid om op te starten. Koppel eerst de benodigde bestandssystemen voor elke jail, en start ze vervolgens door gebruik te maken van het /etc/rc.d/jail bestand: &prompt.root; mount -a &prompt.root; /etc/rc.d/jail start De jails zouden nu gestart moeten zijn. Om te zien of ze correct gestart zijn, wordt het &man.jls.8; programma gebruikt. Het resultaat hiervan ziet er ongeveer als volgend uit: &prompt.root; jls JID IP Address Hostname Path 3 192.168.3.17 ns.example.org /home/j/ns 2 192.168.3.18 mail.example.org /home/j/mail 1 62.123.43.14 www.example.org /home/j/www Op dit moment, zou het mogelijk moeten zijn om op elke jail aan te loggen, nieuwe gebruikers toe te voegen en het configureren van daemons. De JID kolom geeft het identificatie nummer voor elke gestarte jail. Gebruik het volgende commando om administratieve commando's uit te voeren in de jail met het JID 3: &prompt.root; jexec 3 tcsh Upgraden Naarmate de tijd verstrijkt komt de noodzaak om het systeem te updaten naar een nieuwere versie van &os;, danwel vanwege een veiligheids waarschuwing danwel vanwege nieuwe mogelijkheden die geïmplementeerd zijn en nuttig zijn voor de jails. Het ontwerp van deze opzet levert een makkelijke manier voor het upgraden van jails. Daarnaast minimaliseert het de down-time, omdat de jails alleen in de allerlaatste minuut uitgeschakeld worden. Het geeft ook de mogelijkheid om terug te keren naar een oudere versie, voor het geval er problemen ontstaan. De eerste stap is het upgraden van het host systeem zelf, waarna een nieuwe alleen-lezen template gemaakt wordt in /home/j/mroot2. &prompt.root; mkdir /home/j/mroot2 &prompt.root; cd /usr/src &prompt.root; make installworld DESTDIR=/home/j/mroot2 &prompt.root; cd /home/j/mroot2 &prompt.root; cpdup /usr/src usr/src &prompt.root; mkdir s Het installworld doel creeërt een aantal onnodige directories, welke verwijderd moeten worden: &prompt.root; chflags -R 0 var &prompt.root; rm -R etc var root usr/local tmp Maak opnieuw de beschrijfbare symbolische linken voor het hoofd bestandssysteem: &prompt.root; ln -s s/etc etc &prompt.root; ln -s s/root root &prompt.root; ln -s s/home home &prompt.root; ln -s ../s/usr-local usr/local &prompt.root; ln -s ../s/usr-X11R6 usr/X11R6 &prompt.root; ln -s s/tmp tmp &prompt.root; ln -s s/var var Dit is het juiste moment om de jails te stoppen: &prompt.root; /etc/rc.d/jail stop Ontkoppel de originele bestandssystemen: &prompt.root; umount /home/j/ns/s &prompt.root; umount /home/j/ns &prompt.root; umount /home/j/mail/s &prompt.root; umount /home/j/mail &prompt.root; umount /home/j/www/s &prompt.root; umount /home/j/www Het beschrijfbare gedeelte van de jail is gekoppeld aan het alleen-lezen gedeelte (/s) en moet derhalve eerst ontkoppeld worden. Verplaatst het oude alleen-lezen systeem en vervang het door de nieuwe systeem. Het oude systeem dient als reservekopie voor het geval er iets misgaat. De naam moet het zelfde zijn als bij de installatie van het nieuwe systeem. Verplaats de &os; Ports Collectie naar het nieuwe bestandssysteem om ruimte en inodes te besparen: &prompt.root; cd /home/j &prompt.root; mv mroot mroot.20060601 &prompt.root; mv mroot2 mroot &prompt.root; mv mroot.20060601/usr/ports mroot/usr Op dit moment is het alleen-lezen gedeelte klaar, de enig overgebleven taak is nu om alle bestandssystemen opnieuw te koppelen en om de jails weer op te starten: &prompt.root; mount -a &prompt.root; /etc/rc.d/jail start Gebruik het &man.jls.8; programma om te zien of de jails correct zijn opgestart. Vergeet niet om in elke jail het mergemaster programma te starten. Ook moeten de configuratie bestanden en de rc.d scripts geupdate worden.