diff --git a/documentation/content/nl/books/faq/_index.adoc b/documentation/content/nl/books/faq/_index.adoc index 07e440070c..2017e0dd87 100644 --- a/documentation/content/nl/books/faq/_index.adoc +++ b/documentation/content/nl/books/faq/_index.adoc @@ -1,447 +1,447 @@ --- authors: - author: 'The FreeBSD Documentation Project' bookOrder: 5 copyright: '1995-2023 The FreeBSD Documentation Project' description: 'Veelgestelde vragen (FAQ) voor FreeBSD' layout: single tags: ["FAQ", "FreeBSD FAQ"] title: 'Veelgestelde vragen (FAQ) voor FreeBSD' trademarks: ["freebsd", "ieee", "linux", "microsoft", "openbsd", "netbsd", "general"] --- = Veelgestelde vragen (FAQ) voor FreeBSD :doctype: book :toc: macro :toclevels: 1 :icons: font :sectnums: :sectnumlevels: 6 :partnums: :source-highlighter: rouge :experimental: :images-path: books/faq/ ifdef::env-beastie[] ifdef::backend-html5[] include::shared/authors.adoc[] include::shared/mirrors.adoc[] include::shared/releases.adoc[] include::shared/attributes/attributes-{{% lang %}}.adoc[] include::shared/{{% lang %}}/teams.adoc[] include::shared/{{% lang %}}/mailing-lists.adoc[] include::shared/{{% lang %}}/urls.adoc[] endif::[] ifdef::backend-pdf,backend-epub3[] include::../../../../../shared/asciidoctor.adoc[] endif::[] endif::[] ifndef::env-beastie[] include::../../../../../shared/asciidoctor.adoc[] endif::[] [.abstract-title] Samenvatting Hier vindt u de veelgestelde vragen (FAQ) voor FreeBSD. Er is alles aan gedaan om deze FAQ zo informatief mogelijk te maken. ''' toc::[] [[introduction]] == Introductie Welkom in de wereld van FreeBSD! In dit gedeelte vertellen we uitgebreid wat FreeBSD is, waar het vandaan komt en we bespreken doelstellingen, toepassingen en de community achter FreeBSD. Ontdek de oorsprong van de naam, lees hoe u kunt bijdragen aan dit project en verken het rijke ecosysteem van FreeBSD binnen de context van opensource besturingssystemen. [[what-is-FreeBSD]] === Wat is FreeBSD? FreeBSD is een veelzijdig, opensource UNIX(R)-achtig besturingssysteem dat bekend staat om zijn exceptionele stabiliteit, beveiliging en prestaties. Het is gebaseerd op het UNIX besturingssysteem van de Berkeley Software Distribution (BSD) en verder doorontwikkeld door een toegewijde community van vrijwilligers. FreeBSD biedt een krachtige en naar wens in te stellen omgeving, die geschikt is voor een breed scala aan toepassingen, van servers en embedded systemen tot desktops en netwerkapparatuur. De toewijding aan de opensource principes zorgt voor een transparant en toegankelijk ontwikkelproces. Dit maakt FreeBSD een veilige keuze voor als u op zoek bent naar een betrouwbaar en sterk aanpasbaar besturingssysteem. [[why-called-FreeBSD]] === Waarom heet het FreeBSD? De naam "FreeBSD" heeft zijn roots in de Berkeley Software Distribution (BSD), een UNIX besturingssysteem, vermaard om zijn bijdragen aan de wereld van de opensource software. Het "Free" in FreeBSD toont de toewijding aan de principes van gratis en opensource software, die gebruikers de vrijheid bieden om de code te bestuderen, aan te passen en te distribueren. Merk op dat het Engelse woord "free" hier op twee manieren wordt gebruikt. In de betekenis van "gratis" en in de betekenis van "doe ermee wat je wilt". [[FreeBSD-goals]] === Wat is het doel van het FreeBSD-project? Het FreeBSD-project heeft een helder en onwrikbaar doel: het bieden van een hoogwaardig, opensource, UNIX-achtig besturingssysteem, dat uitblinkt in prestaties, beveiliging en stabiliteit. Het heeft als doel een veelzijdig platform te bieden, dat geschikt is voor een breed scala aan computertoepassingen, van servers en werkstations tot embedded systemen en nog veel meer. FreeBSD is ontwikkeld met een grote toewijding aan de opensource principes, resulterend in een omgeving waar de bijdragen van een wereldwijde community van ontwikkelaars het besturingssysteem vormgeven en definiëren. Deze toewijding aan kwaliteit, vrijheid en betrouwbaarheid is wat FreeBSD onderscheidt en wat het doorlopende succes als opensource project verklaard. [[FreeBSD-usecases]] -=== What use cases is FreeBSD good for? +=== Voor welke toepassingen is FreeBSD geschikt? FreeBSD is een veelzijdig besturingssysteem dat uitblinkt in verschillende toepassingsgebieden. Het is in het bijzonder geschikt voor servers. De stabiliteit en prestaties van FreeBSD maken het een populaire keuze voor webhosting, databases en netwerktoepassingen. De robuuste beveiligingsfuncties maken het ook een sterke kandidaat voor firewalls en beveiligingstoepassingen. Naast het gebruik als server kan FreeBSD ook op maat worden ingesteld voor gespecialiseerde omgevingen, zoals bijvoorbeeld embedded systemen en game consoles. De aanpasbaarheid, betrouwbaarheid en het opensource karakter maken FreeBSD een aantrekkelijke keuze voor een breed scala aan computertoepassingen. [[responsible]] === Wie is verantwoordelijk voor FreeBSD? FreeBSD is een opensource project met een decentrale structuur, ontwikkeld en beheerd door 'de community'. Dit is een wereldwijde gemeenschap van toegewijde vrijwilligers, ontwikkelaars en organisaties die samenwerken om het besturingssysteem te verbeteren en uit te breiden. Een gekozen kernteam van negen personen neemt de belangrijke beslissingen voor het FreeBSD-project, zoals bijvoorbeeld de algehele richting van het project of wie het is toegestaan om iets toe te voegen aan de broncode. Deze aanpak, gericht op samenwerking in de community, is de basis voor het succes en het duurzame karakter van FreeBSD als betrouwbaar en robuust UNIX-achtig besturingssysteem. [[how-to-contribute]] === Hoe kan ik bijdragen aan FreeBSD? Wat kan ik doen om te helpen? We staan open voor allerlei soorten bijdragen: documentatie, coderen en zelfs kunst. Zie het artikel extref:{contributing}[Bijdragen aan FreeBSD] voor specifieke informatie om hiermee aan de slag te gaan. En bedankt voor het meedenken! [[bsd-license-restrictions]] === Heeft de FreeBSD-licentie bepaalde restricties? FreeBSD wordt uitgegeven onder de licentie https://www.FreeBSD.org/copyright/freebsd-license/[BSD License], die bekendstaat om haar tolerante karakter. De licentie stelt erg weinig beperkingen aan het gebruik van FreeBSD: * Beweer niet dat je dit geschreven hebt. * Klaag ons niet aan als het uitvalt. * Verwijder of verander de licentie niet. De licentie houdt in dat u FreeBSD vrij mag wijzigen, distribueren en zelfs mag verkopen zonder *verplicht te zijn om de wijzigingen te publiceren als opensource*. Er zijn echter enkele minimale voorwaarden voor het distribueren van FreeBSD, zoals het behoud van de originele copyrightmelding en de vrijwaringen. De BSD-licentie biedt dus een grote mate van vrijheid en flexibiliteit, wat FreeBSD een aantrekkelijke keuze maakt voor een breed scala aan toepassingen en projecten. Programmacode in onze broncode, die valt onder de licentie https://www.FreeBSD.org/copyright/COPYING[GNU General Public License (GPL)] of https://www.FreeBSD.org/copyright/COPYING.LIB[GNU Library General Public License (LGPL)] heeft wat meer voeten in de aarde, tenminste als het gaat om afgedwongen toegang, vergeleken met het gebruikelijke tegengestelde. [[replace-current-OS]] === Kan FreeBSD mijn huidige besturingssysteem vervangen? Voor veel gebruikers en beheerders is het antwoord daarop ja. Maar deze vraag is wat te eenvoudig gesteld. FreeBSD is een krachtig en veelzijdig besturingssysteem dat prima naast of in plaats van een ander besturingssysteem geïnstalleerd kan worden, afhankelijk van de specifieke wensen van de gebruiker of beheerder. Of FreeBSD uw huidige besturingssysteem kan vervangen, hangt af van factoren zoals het type hardware, softwarevereisten en vertrouwdheid met FreeBSD. Het biedt een robuust alternatief met zeer veel mogelijkheden, maar het is essentieel dat u uw eigen specifieke situatie en eisen onderzoekt voordat u de overstap maakt. Als een bepaald programma slechts beschikbaar is voor één besturingssysteem, kan dat besturingssysteem niet zomaar worden vervangen. Gebruikers die vanaf een andere UNIX-achtige omgeving overstappen naar FreeBSD, zullen weinig verrassingen ondervinden. Niet-UNIX-gebruikers, bijvoorbeeld Windows-gebruikers, zullen wat meer tijd moeten steken in het leren kennen van de UNIX-omgeving en werkwijze. [[run-popular-software]] === Draait populaire opensource software wel op FreeBSD? Ja, FreeBSD is goed uitgerust voor het uitvoeren van populaire opensource software. Het is compatibel met een breed scala aan applicaties en bibliotheken, wat het een favoriete keuze maakt voor degenen die graag opensource software willen gebruiken. FreeBSD biedt een robuuste en stabiele omgeving met ondersteuning voor diverse programmeertalen, databases, webservers en andere software die veel wordt gebruikt in de opensource-community. Het systeem van poorten en pakketten vereenvoudigt de installatie en het beheer van dergelijke software, zodat gebruikers met heel weinig moeite hun favoriete opensource tools en programma's kunnen draaien op FreeBSD. [[install-software]] === Hoe installeer ik software in FreeBSD? FreeBSD biedt meerdere methoden voor het installeren van software. Een van de meest gebruikte methoden is het gebruik van de ingebouwde man:pkg[8] package manager, die het proces vereenvoudigt door vooraf gebouwde binaire pakketten op te halen en te installeren. Een andere benadering is het compileren en installeren van software vanuit broncode via de man:ports[7] collectie. Deze methode is flexibel en biedt mogelijkheden om de software op maat te installeren. De documentatie bij FreeBSD geeft gedetailleerde uitleg over beide methoden, zodat gebruikers eenvoudig de mogelijkheden van hun systeem kunnen uitbreiden met de software die zij nodig hebben. [[differences-to-other-bsds]] === Wat zijn de verschillen tussen FreeBSD, NetBSD, OpenBSD en andere opensource BSD-besturingssystemen? FreeBSD, NetBSD, OpenBSD en DragonFly BSD zijn allen onderdeel van de opensource BSD-familie en delen de op UNIX gebaseerde uitgangspunten, maar elke variant heeft zijn eigen focus en prioriteiten. De verschillen tonen de unieke doelstellingen van elk project en hoewel ze overeenkomsten hebben, komen hun specifieke sterktes en aandachtsgebieden tegemoet aan verschillende toepassingsgebieden en voorkeuren binnen het BSD-ecosysteem. [[freebsd-linux-distribution]] === Is FreeBSD een Linux(R)-distributie? Nee, FreeBSD is geen Linux-distributie. Hoewel zowel FreeBSD als Linux UNIX-achtige besturingssystemen zijn en veel overeenkomsten vertonen, hebben ze verschillende kernels. Linux gebruikt de Linux-kernel, terwijl FreeBSD de FreeBSD-kernel gebruikt, die is gebaseerd op het UNIX-besturingssysteem van de Berkeley Software Distribution (BSD). FreeBSD en Linux hebben elk hun eigen unieke ontwikkelcommunity, release-cyclus en systeemarchitectuur, waardoor ze verschillende en onafhankelijke besturingssystemen zijn. FreeBSD biedt zijn eigen voordelen, waaronder een ander licentiemodel, systeemontwerp en andere systeem- en hulpprogramma's vergeleken met Linux-distributies. [[run-linux-programs-freebsd]] === Is het mogelijk om Linux-programma's te draaien op FreeBSD? Ja, FreeBSD biedt een compatibiliteitslaag genaamd _linuxulator_ (man:linux[4]), waarmee veel Linux-programma's uitgevoerd kunnen worden op FreeBSD. Met deze feature kan een breed spectrum aan Linux-binaries worden uitgevoerd zonder dat een speciale Linux-omgeving nodig is. Het is overigens goed om op te merken dat erg veel opensource software *originele FreeBSD-versies beschikbaar* hebben via het ports and packages-systeem. [[installing-freebsd]] == FreeBSD installeren Het installeren van FreeBSD is de eerste stap naar het ontplooien van de kracht van dit robuuste opensource besturingssysteem. Dit hoofstuk beschrijft waar u FreeBSD kunt verkrijgen, geeft gedetailleerde installatie-instructies en legt uit wat het verschil is tussen FreeBSD-CURRENT en FreeBSD-STABLE. We duiken ook in de release- en snapshot-planning, configuratietools voor ná de installatie, het zoeken naar pakketten en algemene vragen over pakketupdates. [[where-get]] === Waar kan ik FreeBSD vandaan halen? FreeBSD is vrij verkrijgbaar voor downloaden via link:https://www.FreeBSD.org/where/[official FreeBSD website]. Daarnaast is FreeBSD ook beschikbaar via verscheidene mirror-sites, wat het toegankelijkheid maakt voor gebruikers wereldwijd. De link:https://www.FreeBSD.org/where/[official website] is de primaire en meest betrouwbare bron voor het verkrijgen van de laatste release en updates van FreeBSD en is het ideale startpunt om FreeBSD beter te leren kennen. [[install-instructions-location]] === Waar vind ik installatie-instructies voor FreeBSD? Installatie-instructies kunt u vinden in extref:{handbook}bsdinstall/[het hoofdstuk FreeBSD installeren van het Handboek]. [[current]] === Wat is het concept achter FreeBSD-CURRENT? FreeBSD-CURRENT is de ontwikkelingstak van het FreeBSD besturingssysteem. Het is de meest recente versie van FreeBSD, waar actieve ontwikkelingen in plaatsvinden. Het bevat de laatste functies, verbeteringen en experimentele wijzigingen, maar is niet altijd even stabiel als de FreeBSD-STABLE- of de release-versies. FreeBSD-CURRENT dient als platform voor ontwikkelaars en enthousiaste gebruikers die willen bijdragen aan de toekomst van FreeBSD en de laatste ontwikkelingen willen volgen, ondanks dat er af en toe grondige wijzigingen plaatsvinden en de versie *niet aanbevolen wordt voor productiesystemen*. [[stable]] === Wat is het concept achter FreeBSD-STABLE? De FreeBSD-STABLE-versie is een stabielere versie dan de CURRENT. De versie bevat code die nog in de testfase is en waar nog aan wordt gewerkt voordat het wordt toegevoegd aan de RELEASE-versie. STABLE is een goede keuze voor diegenen die wel de ontwikkelingen willen volgen, maar liever een stabielere omgeving hebben dan de CURRENT. [[release-freq]] === Wanneer worden de FreeBSD-versies vrijgegeven? De {re} publiceert ongeveer elke 18 maanden een grote versie-update van FreeBSD en ongeveer elke 8 maanden een kleinere update. Publicatiedata worden ruim van tevoren aangekondigd, zodat de mensen die aan het project werken, weten wanneer hun projecten gereed en getest moeten zijn. Een publicatie wordt altijd voorafgegaan door een testperiode om zeker te zijn dat het toevoegen van de nieuwe functies niet de stabiliteit van de bestaande versie in gevaar brengen. [[snapshot-freq]] === Wanneer worden er momentopnames van FreeBSD gemaakt? Voor alle actief ontwikkelde versies van FreeBSD worden met regelmatige tussenpozen momentopnames gegenereerd. Deze momentopnames leggen een moment in de tijd vast van de FreeBSD-broncode en de bijbehorende pakketten. De frequentie van deze momentopnames kan variëren, maar het wordt meestal wekelijks of twee-wekelijks uitgevoerd. De gebruikers krijgen met deze momentopnames toegang tot de laatste ontwikkelingen en wijzigingen in FreeBSD, zodat ze op de hoogte blijven van de voortgang van het project. [[general-configuration-tool]] === Is er een tool om na de installatie nog instellingen te wijzigen? Ja. man:bsdconfig[8] biedt een prettige interface om FreeBSD te configureren na de installatie. [[search-software-freebsd]] === Hoe kan ik in FreeBSD zoeken naar te installeren software? In FreeBSD kan met de pakketmanager man:pkg[8] en het commando `pkg search` naar beschikbare software worden gezocht. Gebruikers kunnen dit commando toepassen voor het zoeken naar beschikbare pakketten met gebruikmaking van zoekwoorden, pakketnamen of beschrijvingen. Deze functie helpt gebruikers om in de uitgebreide verzameling poorten en pakketten binnen FreeBSD snel de software te vinden die ze nodig hebben. Het toevoegen van nieuwe applicaties en tools aan hun FreeBSD-systeem wordt op deze manier erg eenvoudig. [[latest-packages-freebsd]] === Waarom krijg ik niet de laatste pakketten in mijn FreeBSD-systeem? De beschikbaarheid van de meest recente pakketten in FreeBSD wordt beïnvloed door verschillende factoren, zoals de update-frequentie van de pakketarchieven en de gebruikte FreeBSD-versie. Daarnaast bestaan er twee aftakkingen voor de FreeBSD-poorten. De meest recente is de `latest` en de meest stabiele is de `quarterly`. Om de meest recente pakketten te gebruiken, moet de `latest` aftakking geconfigureerd worden. Informatie over het configureren van aftakkingen is te vinden in link:{handbook}ports/[hoofdstuk Poorten van het Handboek]. [[hardware]] == Hardware Het hoofdstuk Hardware beschrijft de compatibiliteit van FreeBSD met verschillende hardwareconfiguraties. Het bevat uiteenlopende onderwerpen, zoals ondersteunde architecturen, maximale RAM-capaciteit, schaalbaarheid van processoren, ondersteunde grafische kaarten, WiFi-kaarten en ondersteuning voor 10 Gigabit Ethernet-netwerkkaarten. Dit hoofdstuk geeft inzicht in de mogelijkheden en beperkingen van FreeBSD en informatie over hardwarekeuzes en -configuraties voor zowel het gebruik van FreeBSD op servers en werkstations als op gespecialiseerde hardware. [[architectures-support]] === Welke architecturen ondersteunt FreeBSD? FreeBSD draait op een grote verscheidenheid aan architecturen, waardoor het een flexibele keuze is voor veel hardwareomgevingen. Het is onder andere compatibel met architecturen zoals `amd64`, `arm64` en `riscv`. Een complete lijst met architecturen is te vinden op link:https://www.FreeBSD.org/platforms/[pagina platforms]. [[ram-support]] === Hoeveel RAM ondersteunt FreeBSD? FreeBSD ondersteunt als besturingssysteem gewoonlijk net zoveel fysiek geheugen (RAM) als het platform waarop het draait. Houd in gedachten dat verschillende platforms verschillende limieten hebben wat betreft geheugen. Amd64-platforms ondersteunen bijvoorbeeld maximaal 4 TB aan fysiek geheugen. [[cpu-support]] === Hoeveel processors ondersteunt FreeBSD? De ondersteuning van FreeBSD voor processors verschilt per architectuur. Op amd64- en arm64-systemen kan FreeBSD efficiënt de kracht van maar liefst 1024 processors verwerken. In op powerpc-gebaseerde systemen ondersteunt FreeBSD maximaal 256 processors en op risc-v-systemen maximaal 16 processors. [[graphics-cards-support]] === Welke grafische kaarten ondersteunt FreeBSD? Er is goede ondersteuning voor de populaire fabrikanten van grafische kaarten, zoals Intel(R), AMD(R) en NVIDIA(R). Een lijst van ondersteunde grafische kaarten van link:https://wiki.freebsd.org/Graphics/Intel-GPU-Matrix[Intel] en link:https://wiki.freebsd.org/Graphics/AMD-GPU-Matrix[AMD] is te vinden in de FreeBSD Wiki. [[wifi-support]] === Welke WiFi-kaarten ondersteunt FreeBSD? Anno 2025 gaan de veranderingen snel op dit gebied. Hou vooral de Hardware Compatibility List in de gaten voor uw gekozen link:https://www.freebsd.org/releases/[versie]. De lijst met PCIe WiFi-apparaten die goed werken onder FreeBSD: * Intel chipset-apparaten worden behandeld in man:iwlwifi[4] (high-speed vanaf FreeBSD 14.3) * Realtek RTL8188CE Mini PCIe De lijst met USB WiFi-apparaten die goed werken onder FreeBSD: * RT5370 USB dongles (ondersteunt hostap mode) * TP-Link TL-WDN3200 (RT5592, man:if_run[4]) * TP-Link TL-WN725N v2 (RTL8188EU, man:rtwn[4]) * TP-Link Archer T4U (RTL8812AU, man:rtwn[4]) * D-Link DWA-131 (RTL8192CU, man:rtwn[4]) * D-Link DWA-171 rev A1 (RTL8821AU, man:rtwn[4]) * ASUS USB-N10 NANO (RTL8188CUS, man:rtwn[4]) [[gigabit-ethernet-network-support]] === Ondersteunt FreeBSD 10 Gigabit Ethernet netwerkkaarten? FreeBSD biedt een robuuste ondersteuning voor 10 Gigabit Ethernet netwerkkaarten, waardoor het een uitstekende keuze is voor high-speed netwerkomgevingen. De FreeBSD-kernel bevat stuurprogramma's voor een groot aantal 10 Gigabit Ethernet adapters van verschillende fabrikanten, wat zorgt voor een naadloze integratie en optimale netwerkprestaties. Zie voor meer informatie link:https://wiki.freebsd.org/Networking/10GbE[FreeBSD Wiki]. [[documentation-support]] == Documentatie en ondersteuning Dit gedeelte geeft waardevolle informatie voor diegenen die hun kennis van FreeBSD verder willen verdiepen. Het behandelt verschillende onderwerpen, zoals aanbevolen boeken voor het leren van FreeBSD, routes naar commerciële trainingen en ondersteuning, een kijkje onder de motorkap van FreeBSD en informatie over waar hulp te vinden is binnen de FreeBSD-community. [[books]] === Wat zijn goede boeken over FreeBSD? Bent u enthousiast over FreeBSD en wilt u er meer van leren, dan zijn er diverse boeken beschikbaar die toegespitst zijn op dit besturingssysteem. De onderwerpen variëren van de basisbeginselen tot geavanceerd systeembeheer en programmeren. Enkele goed bekend staande titels zijn "Absolute FreeBSD: The Complete Guide To FreeBSD" van Michael W. Lucas en de "FreeBSD Mastery series" ook van Michael W. Lucas en medeauteurs. Deze boeken leveren waardevolle inzichten aan gebruikers van alle niveaus om FreeBSD onder de knie te krijgen en maximaal te benutten. Naast de boeken produceert het FreeBSD-project een grote hoeveelheid documentatie, online beschikbaar via het link:https://docs.FreeBSD.org/[Documentatieportaal]. [[training]] === Waar kan ik commerciële trainingen volgen en ondersteuning krijgen voor FreeBSD? Voor diegenen die professionele trainingen en ondersteuning zoeken voor FreeBSD zijn er diverse aanbieders die oplossingen op maat aanbieden. Het FreeBSD-project heeft een link:https://www.freebsd.org/commercial/[lijst met bedrijven] waar ondersteuning kan worden aangevraagd. [[learn-advanced]] === Hoe kan ik meer te weten komen over de interne werking van FreeBSD? Om FreeBSD op een dieper niveau te leren kennen, kunnen geïnteresseerde gebruikers bronnen raadplegen zoals bijvoorbeeld "The Design And Implementation Of The FreeBSD Operating System". Het extref:{arch-handbook}[FreeBSD Architecture Handbook] is ook een waardevolle bron, die gedetailleerde informatie geeft over de architectuur, systeemopbouw en ontwerpprincipes van FreeBSD. Daarnaast kan het doornemen van de broncode van FreeBSD via de FreeBSD bronbestanden waardevolle inzichten geven omtrent de kerncomponenten van het besturingssysteem. [[help-freebsd-system]] === Waar kan ik hulp vinden binnen een FreeBSD-systeem? Ondersteuning is rechtstreeks beschikbaar binnen FreeBSD. Er is een grote verzameling ingebouwde documentatie, die direct toegankelijk is via het man:man[1] commando. Dat geeft uitgebreide informatie over diverse commando's en systeemcomponenten. Daarnaast vormt het extref:{handbook}[FreeBSD Handboek], dat zowel online als lokaal op het systeem beschikbaar is, een waardevolle informatiebron met uitgebreide instructies. Als er problemen optreden, kan er meestal snel een oplossing gevonden worden door hulp te vragen aan ervaren gebruikers en ontwikkelaars in de FreeBSD-community via mailing lists, forums of IRC. [[community-questions]] == Vragen aan de community Bestudeer dit hoofdstuk om te ontdekken hoe u deel kunt nemen aan de FreeBSD-community. U vindt hier uitleg over de IRC-kanalen voor realtime discussies, webgebaseerde forums voor het delen van inzichten en toegang tot de mailing lists en nieuwsgroepen van FreeBSD voor diepgaande discussies en nieuwsupdates. [[irc]] === Zijn er IRC (Internet Relay Chat)-kanalen voor FreeBSD? Ja, de meeste grote IRC-netwerken hosten een FreeBSD-chatkanaal en de FreeBSD-wiki houdt een actuele link:https://wiki.freebsd.org/IRC/Channels[lijst van IRC-kanalen] bij. Elk van deze kanalen staan op zichzelf en zijn niet verbonden met elkaar. Omdat de chat-stijlen verschillen, raden we u aan elk kanaal te proberen en te kijken welk het best bij u past. [[forums]] === Zijn er ook internetforums die discussiëren over FreeBSD? De officiële FreeBSD-forums zijn te vinden via link:https://forums.FreeBSD.org/[FreeBSD Forums startpagina]. [[mailing]] === Waar vind ik informatie over de FreeBSD-maillijsten? De publieke maillijsten zijn te vinden via link:https://lists.freebsd.org/[FreeBSD maillijsten]. [[misc]] == Overige vragen Blader door een variëteit van intrigerende en praktische vragen over FreeBSD. Van keuzes voor de shell en eigenaardigheden van het systeem tot en met de naam van het huisdier van FreeBSD. [[minimal-sh]] === Waarom is /bin/sh zo minimaal? Waarom gebruikt FreeBSD geen bash of andere shell? Veel mensen moeten shellscripts schrijven, die uitwisselbaar zijn tussen verschillende systemen. Daarom specificeert POSIX(R) de shell en ondersteunende commando's zeer gedetailleerd. De meeste scripts zijn geschreven in de Bourne-shell (man:sh[1]), omdat verscheidene belangrijke programmeerinterfaces de Bourne-shell gebruiken om commando's te interpreteren. Omdat de Bourne-shell zo vaak en wijdverbreid wordt gebruikt, is het belangrijk dat deze snel start, deterministisch is qua gedrag en weinig geheugen gebruikt. De bestaande implementatie is onze beste oplossing om aan al deze vereisten tegelijk te voldoen. Om `/bin/sh` klein te houden, hebben we veel van de handige functies die andere shells hebben, niet ingebouwd. Om die reden zijn er andere shells met meer functies beschikbaar, zoals `bash`, `scsh`, man:tcsh[1] en `zsh`. [[keyboard-delete-key]] === Hoe gebruik ik de delete-toets in sh en csh? Voor de Bourne Shell voegt u de volgende regels toe aan [.filename]#~/.shrc#: [.programlisting] .... bind ^[[3~ ed-delete-next-char # for xterm .... Voor the C-shell voegt u de volgende regels toe aan [.filename]#~/.cshrc#: [.programlisting] .... bindkey ^[[3~ delete-char # for xterm .... [[forgot-root-pw]] === Ik ben het root-wachtwoord vergeten! Wat moet ik doen? Geen paniek! Herstart het systeem, typ `boot -s` op de `Boot:` prompt om naar single-user mode te gaan. Op de vraag over welke shell te gebruiken, drukt u op kbd:[Enter]. Hierna verschijnt een # prompt. Typ `mount -urw /` om het root bestandssysteem te remounten als read/write. Typ vervolgens `mount -a` om alle bestandssystemen te remounten. Typ `passwd root` om het `root` wachtwoord te wijzigen en voer dan man:exit[1] uit om verder te gaan met booten. [TIP] ==== Als u nog steeds wordt gevraagd het `root` wachtwoord in te voeren als u naar single-user-mode gaat, dan is de console aangemerkt als `insecure` in [.filename]#/etc/ttys#. In dat geval moet u opstarten van een FreeBSD installatieschijf, vervolgens aan het begin van het installatieproces kiezen voor de [.guimenuitem]#Live CD# of de [.guimenuitem]#Shell# en bovenstaande commando's geven. Mount in dit geval de specifieke partitie en ga hier met chroot naartoe. Vervang bijvoorbeeld `mount -urw /` met `mount /dev/ada0p1 /mnt; chroot /mnt` als het systeem zich op _ada0p1_ bevindt. ==== [TIP] ==== Als de root-partitie niet vanuit single-user-mode gemount kan worden, zijn de partities mogelijk beveiligd en is het onmogelijk ze te mounten zonder toegangscode. Zie voor meer informatie het hoofdstuk over beveiligde schijven in het FreeBSD extref:{handbook}disks/[Handboek, schijfbeveiliging]. ==== [[rcconf-readonly]] === Ik heb een fout gemaakt in rc.conf of een ander opstartbestand en nu kan ik het niet meer bewerken, omdat het bestandssysteem alleen-lezen is. Wat kan ik doen? Start het systeem opnieuw op met `boot -s` in de loader-prompt om naar single-user-mode te gaan. Wanneer gevraagd wordt naar een padnaam voor de shell, drukt u op kbd:[Enter] en typt u `mount -urw /` om het root bestandssysteem te remounten in lees/schrijf-modus. U moet mogelijk ook `mount -a -t ufs` uitvoeren om het bestandssysteem te mounten waar uw favoriete editor is geconfigureerd. Als het bestandssysteem van de editor zich op het netwerk bevindt, configureert u handmatig het netwerk voordat de bestandssystemen op het netwerk worden gemount of u gebruikt een editor die zich op een lokaal bestandssysteem bevindt, zoals man:ed[1]. Om een full screen editor zoals man:vi[1] of man:emacs[1] te gebruiken, voert u `export TERM=xterm` uit, zodat deze editors de juiste gegevens kunnen ophalen uit de man:termcap[5] database. Na het uitvoeren van deze stappen, bewerkt u [.filename]#/etc/rc.conf# om de syntaxfout te corrigeren. De foutmelding die wordt weergegeven direct na de opstartmeldingen van de kernel, zou het regelnummer moeten aangeven in het bestand waar de fout in optreedt. [[free-memory-amount]] === Hoeveel vrij geheugen is er beschikbaar? Er zijn verschillende soorten "vrij geheugen". Het meest gebruikelijke is de hoeveelheid geheugen die direct beschikbaar is, zonder geheugen terug te claimen die al in gebruik is. Dat is de grootte van de wachtrij met vrije pagina's plus wat andere gereserveerde pagina's. Deze hoeveelheid wordt geëxporteerd door `vm.stats.vm.v_free_count` man:sysctl[8], weergegeven door bijvoorbeeld man:top[1]. Een ander soort "vrij geheugen" is de totale hoeveelheid virtueel geheugen beschikbaar voor userland-processen, die afhangt van de totale swapruimte en het bruikbaar geheugen. ther kinds of "free memory" descriptions are also possible, but it is relatively useless to define these, but rather it is important to make sure that the paging rate is kept low, and to avoid running out of swap space. [[timezone]] === Mijn tijd klopt niet, hoe kan ik de tijdzone veranderen? Via man:tzsetup[8]. [[more-swap]] === FreeBSD gebruikt veel swapruimte, terwijl de computer veel vrij geheugen heeft. Waarom? FreeBSD verplaatst proactief complete niet-gebruikte pagina's van het hoofdgeheugen naar swap om meer hoofdgeheugen beschikbaar te maken voor actief gebruik. Dit extra gebruik van swap wordt in evenwicht gehouden door het extra vrije geheugen te gebruiken als cache. Er zijn verschillende soorten "vrij geheugen". Het meest gebruikelijke is de hoeveelheid geheugen die direct beschikbaar is, zonder geheugen terug te claimen die al in gebruik is. Dat is de grootte van de wachtrij met vrije pagina's plus wat andere gereserveerde pagina's. Deze hoeveelheid wordt geëxporteerd door `vm.stats.vm.v_free_count` man:sysctl[8], weergegeven door bijvoorbeeld man:top[1]. Een ander soort "vrij geheugen" is de totale hoeveelheid virtueel geheugen beschikbaar voor userland-processen, die afhangt van de totale swapruimte en het bruikbaar geheugen. ther kinds of "free memory" descriptions are also possible, but it is relatively useless to define these, but rather it is important to make sure that the paging rate is kept low, and to avoid running out of swap space. [[top-freemem]] === Waarom toont top erg weinig vrij geheugen, terwijl er erg weinig programma's actief zijn? Het simpele antwoord is dat vrij geheugen verloren geheugen is. Geheugen dat programma's niet actief reserveren, wordt binnen de FreeBSD-kernel gebruikt als disk-cache. De waarden die man:top[1] toont bij `Inact` en `Laundry` zijn cache-gegevens van verschillende ouderdomsniveaus. Dankzij deze cache-gegevens hoeft het systeem niet opnieuw toegang te vragen tot een langzame schijf voor gegevens waarvoor kortgeleden toegang is verkregen. Op deze manier wordt het hele systeem sneller. In het algemeen is een lage waarde voor `Free` geheugen in man:top[1] goed, zolang het maar niet _erg_ laag is. [[daemon-name]] === Wat is de naam van dat grappige kleine mannetje? Hij heeft geen naam en wordt gewoonlijk "de BSD-daemon" genoemd. Als u hem echt een naam wilt geven, noem hem dan "Beastie". Let op dat "Beastie" wordt uitgesproken als "BSD". Kijk voor meer informatie over de BSD-daemon op http://www.mckusick.com/beastie/index.html[home page]. [[use-beastie]] === Mag ik de afbeelding van de BSD-daemon gebruiken? Misschien. De BSD-daemon valt onder het copyright van Marshall Kirk McKusick. Kijk voor meer informatie over de gebruiksvoorwaarden op zijn website http://www.mckusick.com/beastie/mainpage/copyright.html[Statement on the Use of the BSD Daemon Figure]. Samenvattend kan de afbeelding op een fatsoenlijke manier gebruikt worden voor persoonlijk gebruik, zolang de bron op een correcte manier wordt vermeld. Neem contact op met {mckusick} voor toestemming als u het logo zakelijk wilt gebruiken. Ga voor meer informatie naar http://www.mckusick.com/beastie/index.html[BSD Daemon's home page]. [[bikeshed-painting]] === Waarom moet ik me druk maken over de kleur van het fietsenschuurtje? Het heel korte antwoord is dat u zich daar niet druk om moet maken. Het iets langere antwoord is dat alleen omdat u een fietsenschuurtje kan bouwen, betekent dat nog niet dat u anderen moet verhinderen ook zo'n schuurtje te bouwen, omdat u de kleur niet mooi vindt. Dit is een metafoor om aan te geven dat u niet over elke kleine wijziging of vernieuwing moet discussiëren, alleen omdat u er veel van afweet. Sommige mensen hebben geschreven dat de hoeveelheid gegenereerde ruis omgekeerd evenredig is met de complexiteit van de wijziging. Het langere en complete antwoord is dat na een zeer lange discussie over of man:sleep[1] secondenargumenten met cijfers achter de komma zou moeten accepteren, {phk} een lang bericht postte met de titel link:http://www.bikeshed.com[A bike shed (any color will do) on greener grass...]. [[acknowledgments]] == Dankbetuiging Deze FAQ heeft de laatste decennia talloze revisies en verbeteringen ondergaan, uitgevoerd door een grote verscheidenheid aan vrijwilligers. diff --git a/documentation/content/nl/books/faq/_index.po b/documentation/content/nl/books/faq/_index.po index dc4b25cdc6..11443fb511 100644 --- a/documentation/content/nl/books/faq/_index.po +++ b/documentation/content/nl/books/faq/_index.po @@ -1,1720 +1,1720 @@ # SOME DESCRIPTIVE TITLE # Copyright (C) YEAR The FreeBSD Project # This file is distributed under the same license as the FreeBSD Documentation package. # René Ladan , 2025. # Tammo-Jan Kamminga , 2025, 2026. +# René Ladan , 2026. msgid "" msgstr "" "Project-Id-Version: FreeBSD Documentation VERSION\n" "POT-Creation-Date: 2026-02-22 15:58+0000\n" -"PO-Revision-Date: 2026-02-22 16:18+0000\n" -"Last-Translator: Tammo-Jan Kamminga \n" +"PO-Revision-Date: 2026-02-24 04:45+0000\n" +"Last-Translator: René Ladan \n" "Language-Team: Dutch \n" "Language: nl_NL\n" "MIME-Version: 1.0\n" "Content-Type: text/plain; charset=UTF-8\n" "Content-Transfer-Encoding: 8bit\n" "Plural-Forms: nplurals=2; plural=n != 1;\n" "X-Generator: Weblate 4.17\n" #. type: Title = #: documentation/content/en/books/faq/_index.adoc:1 #: documentation/content/en/books/faq/_index.adoc:13 #, no-wrap msgid "Frequently Asked Questions for FreeBSD" msgstr "Veelgestelde vragen (FAQ) voor FreeBSD" #. type: Plain text #: documentation/content/en/books/faq/_index.adoc:46 msgid "Abstract" msgstr "Samenvatting" #. type: Plain text #: documentation/content/en/books/faq/_index.adoc:49 msgid "" "This is the Frequently Asked Questions (FAQ) for FreeBSD. Every effort has " "been made to make this FAQ as informative as possible." msgstr "" "Hier vindt u de veelgestelde vragen (FAQ) voor FreeBSD. Er is alles aan " "gedaan om deze FAQ zo informatief mogelijk te maken." #. type: Plain text #: documentation/content/en/books/faq/_index.adoc:51 msgid "'''" msgstr "'''" #. type: Title == #: documentation/content/en/books/faq/_index.adoc:55 #, no-wrap msgid "Introduction" msgstr "Introductie" #. type: Plain text #: documentation/content/en/books/faq/_index.adoc:59 msgid "" "Welcome to the world of FreeBSD! In this section, we provide a comprehensive " "overview of what FreeBSD is, its origins, goals, use cases, and the " "community behind it." msgstr "" "Welkom in de wereld van FreeBSD! In dit gedeelte vertellen we uitgebreid wat " "FreeBSD is, waar het vandaan komt en we bespreken doelstellingen, " "toepassingen en de community achter FreeBSD." #. type: Plain text #: documentation/content/en/books/faq/_index.adoc:61 msgid "" "Discover the reasons behind its name, learn how to contribute to this " "project, and explore the rich ecosystem of FreeBSD within the context of " "open-source operating systems." msgstr "" "Ontdek de oorsprong van de naam, lees hoe u kunt bijdragen aan dit project " "en verken het rijke ecosysteem van FreeBSD binnen de context van opensource " "besturingssystemen." #. type: Title === #: documentation/content/en/books/faq/_index.adoc:63 #, no-wrap msgid "What is FreeBSD?" msgstr "Wat is FreeBSD?" #. type: Plain text #: documentation/content/en/books/faq/_index.adoc:67 msgid "" "FreeBSD is a versatile and open-source UNIX(R)-like operating system known " "for its exceptional stability, security, and performance. Developed by a " "dedicated community of volunteers, it's based on the Berkeley Software " "Distribution (BSD) UNIX operating system." msgstr "" "FreeBSD is een veelzijdig, opensource UNIX(R)-achtig besturingssysteem dat " "bekend staat om zijn exceptionele stabiliteit, beveiliging en prestaties. " "Het is gebaseerd op het UNIX besturingssysteem van de Berkeley Software " "Distribution (BSD) en verder doorontwikkeld door een toegewijde community " "van vrijwilligers." #. type: Plain text #: documentation/content/en/books/faq/_index.adoc:70 msgid "" "FreeBSD offers a powerful and customizable environment suitable for a wide " "range of applications, from servers and embedded systems to desktops and " "networking equipment. Its commitment to open source principles ensures a " "transparent and collaborative development process, making FreeBSD a trusted " "choice for those seeking a reliable and highly adaptable operating system." msgstr "" "FreeBSD biedt een krachtige en naar wens in te stellen omgeving, die " "geschikt is voor een breed scala aan toepassingen, van servers en embedded " "systemen tot desktops en netwerkapparatuur. De toewijding aan de opensource " "principes zorgt voor een transparant en toegankelijk ontwikkelproces. Dit " "maakt FreeBSD een veilige keuze voor als u op zoek bent naar een betrouwbaar " "en sterk aanpasbaar besturingssysteem." #. type: Title === #: documentation/content/en/books/faq/_index.adoc:72 #, no-wrap msgid "Why is it called FreeBSD?" msgstr "Waarom heet het FreeBSD?" #. type: Plain text #: documentation/content/en/books/faq/_index.adoc:76 msgid "" "The name \"FreeBSD\" stems from its roots in the Berkeley Software " "Distribution (BSD) UNIX operating system, renowned for its contributions to " "the world of open-source software. The \"Free\" in FreeBSD signifies its " "commitment to the principles of free and open-source software, which grant " "users the freedom to study, modify, and distribute the code." msgstr "" "De naam \"FreeBSD\" heeft zijn roots in de Berkeley Software Distribution " "(BSD), een UNIX besturingssysteem, vermaard om zijn bijdragen aan de wereld " "van de opensource software. Het \"Free\" in FreeBSD toont de toewijding aan " "de principes van gratis en opensource software, die gebruikers de vrijheid " "bieden om de code te bestuderen, aan te passen en te distribueren." #. type: Plain text #: documentation/content/en/books/faq/_index.adoc:78 msgid "" "It is worth pointing out that the word \"free\" is being used in two ways " "here: one meaning \"at no cost\" and the other meaning \"do whatever you like" "\"." msgstr "" "Merk op dat het Engelse woord \"free\" hier op twee manieren wordt gebruikt. " "In de betekenis van \"gratis\" en in de betekenis van \"doe ermee wat je wilt" "\"." #. type: Title === #: documentation/content/en/books/faq/_index.adoc:80 #, no-wrap msgid "What is the goal of the FreeBSD Project?" msgstr "Wat is het doel van het FreeBSD-project?" #. type: Plain text #: documentation/content/en/books/faq/_index.adoc:83 msgid "" "The FreeBSD Project has a clear and unwavering goal: to provide a high-" "quality, open-source UNIX-like operating system that excels in terms of " "performance, security, and stability." msgstr "" "Het FreeBSD-project heeft een helder en onwrikbaar doel: het bieden van een " "hoogwaardig, opensource, UNIX-achtig besturingssysteem, dat uitblinkt in " "prestaties, beveiliging en stabiliteit." #. type: Plain text #: documentation/content/en/books/faq/_index.adoc:87 msgid "" "It aims to offer a versatile platform suitable for a wide range of computing " "needs, from servers and workstations to embedded systems and beyond. " "FreeBSD is developed with a strong commitment to open source principles, " "fostering a collaborative environment where contributions from a global " "community of developers help shape and refine the operating system. This " "dedication to quality, freedom, and reliability is what sets FreeBSD apart " "and drives its ongoing success as an open-source project." msgstr "" "Het heeft als doel een veelzijdig platform te bieden, dat geschikt is voor " "een breed scala aan computertoepassingen, van servers en werkstations tot " "embedded systemen en nog veel meer. FreeBSD is ontwikkeld met een grote " "toewijding aan de opensource principes, resulterend in een omgeving waar de " "bijdragen van een wereldwijde community van ontwikkelaars het " "besturingssysteem vormgeven en definiëren. Deze toewijding aan kwaliteit, " "vrijheid en betrouwbaarheid is wat FreeBSD onderscheidt en wat het " "doorlopende succes als opensource project verklaard." #. type: Title === #: documentation/content/en/books/faq/_index.adoc:89 -#, fuzzy, no-wrap -#| msgid "What uses cases is FreeBSD good for?" +#, no-wrap msgid "What use cases is FreeBSD good for?" msgstr "Voor welke toepassingen is FreeBSD geschikt?" #. type: Plain text #: documentation/content/en/books/faq/_index.adoc:96 msgid "" "FreeBSD is a versatile operating system that excels in various use cases. " "It is particularly well-suited for server environments, where its stability " "and performance make it a popular choice for web hosting, databases, and " "networking applications. FreeBSD's robust security features also position " "it as a strong candidate for firewall and security appliance deployments. " "Beyond servers, FreeBSD can be tailored to function in specialized " "environments, including embedded systems and game console devices. Its " "adaptability, reliability, and open-source nature make FreeBSD a compelling " "choice for a wide range of computing needs." msgstr "" "FreeBSD is een veelzijdig besturingssysteem dat uitblinkt in verschillende " "toepassingsgebieden. Het is in het bijzonder geschikt voor servers. De " "stabiliteit en prestaties van FreeBSD maken het een populaire keuze voor " "webhosting, databases en netwerktoepassingen. De robuuste " "beveiligingsfuncties maken het ook een sterke kandidaat voor firewalls en " "beveiligingstoepassingen. Naast het gebruik als server kan FreeBSD ook op " "maat worden ingesteld voor gespecialiseerde omgevingen, zoals bijvoorbeeld " "embedded systemen en game consoles. De aanpasbaarheid, betrouwbaarheid en " "het opensource karakter maken FreeBSD een aantrekkelijke keuze voor een " "breed scala aan computertoepassingen." #. type: Title === #: documentation/content/en/books/faq/_index.adoc:98 #, no-wrap msgid "Who is responsible for FreeBSD?" msgstr "Wie is verantwoordelijk voor FreeBSD?" #. type: Plain text #: documentation/content/en/books/faq/_index.adoc:102 msgid "" "FreeBSD is a community-driven open-source project with a decentralized " "structure. Its development and maintenance are carried out by a global " "community of dedicated volunteers, developers, and organizations who " "collaborate to enhance and expand the operating system." msgstr "" "FreeBSD is een opensource project met een decentrale structuur, ontwikkeld " "en beheerd door 'de community'. Dit is een wereldwijde gemeenschap van " "toegewijde vrijwilligers, ontwikkelaars en organisaties die samenwerken om " "het besturingssysteem te verbeteren en uit te breiden." #. type: Plain text #: documentation/content/en/books/faq/_index.adoc:104 msgid "" "The key decisions concerning the FreeBSD project, such as the overall " "direction of the project or who is allowed to add code to the source tree, " "are made by an elected Core Team of nine people." msgstr "" "Een gekozen kernteam van negen personen neemt de belangrijke beslissingen " "voor het FreeBSD-project, zoals bijvoorbeeld de algehele richting van het " "project of wie het is toegestaan om iets toe te voegen aan de broncode." #. type: Plain text #: documentation/content/en/books/faq/_index.adoc:106 msgid "" "This collaborative and community-driven approach has been fundamental to " "FreeBSD's success and longevity as a reliable and robust UNIX-like operating " "system." msgstr "" "Deze aanpak, gericht op samenwerking in de community, is de basis voor het " "succes en het duurzame karakter van FreeBSD als betrouwbaar en robuust UNIX-" "achtig besturingssysteem." #. type: Title === #: documentation/content/en/books/faq/_index.adoc:108 #, no-wrap msgid "How can I contribute to FreeBSD? What can I do to help?" msgstr "Hoe kan ik bijdragen aan FreeBSD? Wat kan ik doen om te helpen?" #. type: Plain text #: documentation/content/en/books/faq/_index.adoc:112 msgid "" "We accept all types of contributions: documentation, code, and even art. " "See the article on extref:{contributing}[Contributing to FreeBSD] for " "specific advice on how to do this." msgstr "" "We staan open voor allerlei soorten bijdragen: documentatie, coderen en " "zelfs kunst. Zie het artikel extref:{contributing}[Bijdragen aan FreeBSD] " "voor specifieke informatie om hiermee aan de slag te gaan." #. type: Plain text #: documentation/content/en/books/faq/_index.adoc:114 msgid "And thanks for the thought!" msgstr "En bedankt voor het meedenken!" #. type: Title === #: documentation/content/en/books/faq/_index.adoc:116 #, no-wrap msgid "Does the FreeBSD license have any restrictions?" msgstr "Heeft de FreeBSD-licentie bepaalde restricties?" #. type: Plain text #: documentation/content/en/books/faq/_index.adoc:119 msgid "" "FreeBSD is distributed under the https://www.FreeBSD.org/copyright/freebsd-" "license/[BSD License], which is known for its permissive nature." msgstr "" "FreeBSD wordt uitgegeven onder de licentie https://www.FreeBSD.org/copyright/" "freebsd-license/[BSD License], die bekendstaat om haar tolerante karakter." #. type: Plain text #: documentation/content/en/books/faq/_index.adoc:121 msgid "This license places very few restrictions on how you can use FreeBSD:" msgstr "De licentie stelt erg weinig beperkingen aan het gebruik van FreeBSD:" #. type: Plain text #: documentation/content/en/books/faq/_index.adoc:123 msgid "Do not claim that you wrote this." msgstr "Beweer niet dat je dit geschreven hebt." #. type: Plain text #: documentation/content/en/books/faq/_index.adoc:124 msgid "Do not sue us if it breaks." msgstr "Klaag ons niet aan als het uitvalt." #. type: Plain text #: documentation/content/en/books/faq/_index.adoc:125 msgid "Do not remove or modify the license." msgstr "Verwijder of verander de licentie niet." #. type: Plain text #: documentation/content/en/books/faq/_index.adoc:129 msgid "" "The license means you are free to modify, distribute, and even sell FreeBSD " "without *being required to release your modifications as open source*. " "However, there are some minimal conditions, such as retaining the original " "copyright notice and disclaimers when distributing FreeBSD. Overall, the " "BSD License provides a high degree of freedom and flexibility, making " "FreeBSD an attractive choice for a wide range of applications and projects." msgstr "" "De licentie houdt in dat u FreeBSD vrij mag wijzigen, distribueren en zelfs " "mag verkopen zonder *verplicht te zijn om de wijzigingen te publiceren als " "opensource*. Er zijn echter enkele minimale voorwaarden voor het " "distribueren van FreeBSD, zoals het behoud van de originele copyrightmelding " "en de vrijwaringen. De BSD-licentie biedt dus een grote mate van vrijheid en " "flexibiliteit, wat FreeBSD een aantrekkelijke keuze maakt voor een breed " "scala aan toepassingen en projecten." #. type: Plain text #: documentation/content/en/books/faq/_index.adoc:131 msgid "" "Code in our source tree which falls under the https://www.FreeBSD.org/" "copyright/COPYING[GNU General Public License (GPL)] or https://www.FreeBSD." "org/copyright/COPYING.LIB[GNU Library General Public License (LGPL)] comes " "with slightly more strings attached though, at least on the side of enforced " "access rather than the usual opposite." msgstr "" "Programmacode in onze broncode, die valt onder de licentie https://www." "FreeBSD.org/copyright/COPYING[GNU General Public License (GPL)] of https://" "www.FreeBSD.org/copyright/COPYING.LIB[GNU Library General Public License " "(LGPL)] heeft wat meer voeten in de aarde, tenminste als het gaat om " "afgedwongen toegang, vergeleken met het gebruikelijke tegengestelde." #. type: Title === #: documentation/content/en/books/faq/_index.adoc:133 #, no-wrap msgid "Can FreeBSD replace my current operating system?" msgstr "Kan FreeBSD mijn huidige besturingssysteem vervangen?" #. type: Plain text #: documentation/content/en/books/faq/_index.adoc:137 msgid "" "For many users and administrators, yes. But this question is not quite that " "cut-and-dried." msgstr "" "Voor veel gebruikers en beheerders is het antwoord daarop ja. Maar deze " "vraag is wat te eenvoudig gesteld." #. type: Plain text #: documentation/content/en/books/faq/_index.adoc:140 msgid "" "FreeBSD is a powerful and versatile operating system that can replace or " "coexist with many other operating systems, depending on users and " "administrators specific needs. However, whether FreeBSD can replace your " "current operating system depends on factors such as your hardware, software " "requirements, and familiarity with FreeBSD." msgstr "" "FreeBSD is een krachtig en veelzijdig besturingssysteem dat prima naast of " "in plaats van een ander besturingssysteem geïnstalleerd kan worden, " "afhankelijk van de specifieke wensen van de gebruiker of beheerder. Of " "FreeBSD uw huidige besturingssysteem kan vervangen, hangt af van factoren " "zoals het type hardware, softwarevereisten en vertrouwdheid met FreeBSD." #. type: Plain text #: documentation/content/en/books/faq/_index.adoc:142 msgid "" "While it offers a robust and feature-rich alternative, it's essential to " "evaluate your specific use case and compatibility requirements before making " "the switch." msgstr "" "Het biedt een robuust alternatief met zeer veel mogelijkheden, maar het is " "essentieel dat u uw eigen specifieke situatie en eisen onderzoekt voordat u " "de overstap maakt." #. type: Plain text #: documentation/content/en/books/faq/_index.adoc:144 msgid "" "If an application is only available on one operating system, that operating " "system cannot just be replaced." msgstr "" "Als een bepaald programma slechts beschikbaar is voor één besturingssysteem, " "kan dat besturingssysteem niet zomaar worden vervangen." #. type: Plain text #: documentation/content/en/books/faq/_index.adoc:147 msgid "" "Users migrating to FreeBSD from another UNIX-like environment will find " "FreeBSD to be similar. Non-UNIX users, like Windows(R) users, should expect " "to invest some additional time learning the UNIX way of doing things." msgstr "" "Gebruikers die vanaf een andere UNIX-achtige omgeving overstappen naar " "FreeBSD, zullen weinig verrassingen ondervinden. Niet-UNIX-gebruikers, " "bijvoorbeeld Windows-gebruikers, zullen wat meer tijd moeten steken in het " "leren kennen van de UNIX-omgeving en werkwijze." #. type: Title === #: documentation/content/en/books/faq/_index.adoc:149 #, no-wrap msgid "Can FreeBSD run popular open source software?" msgstr "Draait populaire opensource software wel op FreeBSD?" #. type: Plain text #: documentation/content/en/books/faq/_index.adoc:155 msgid "" "Yes, FreeBSD is well-suited for running popular open source software. Its " "compatibility with a wide range of applications and libraries makes it a " "favorable choice for those looking to deploy and use open source software " "packages. FreeBSD provides a robust and stable environment that supports " "various programming languages, databases, web servers, and other software " "commonly used in the open source community. Its ports and packages system " "simplifies the installation and management of such software, ensuring that " "users can easily access and run their favorite open source tools and " "applications on FreeBSD with minimal hassle." msgstr "" "Ja, FreeBSD is goed uitgerust voor het uitvoeren van populaire opensource " "software. Het is compatibel met een breed scala aan applicaties en " "bibliotheken, wat het een favoriete keuze maakt voor degenen die graag " "opensource software willen gebruiken. FreeBSD biedt een robuuste en stabiele " "omgeving met ondersteuning voor diverse programmeertalen, databases, " "webservers en andere software die veel wordt gebruikt in de opensource-" "community. Het systeem van poorten en pakketten vereenvoudigt de installatie " "en het beheer van dergelijke software, zodat gebruikers met heel weinig " "moeite hun favoriete opensource tools en programma's kunnen draaien op " "FreeBSD." #. type: Title === #: documentation/content/en/books/faq/_index.adoc:157 #, no-wrap msgid "How can I install software in FreeBSD?" msgstr "Hoe installeer ik software in FreeBSD?" #. type: Plain text #: documentation/content/en/books/faq/_index.adoc:162 msgid "" "FreeBSD offers multiple methods for software installation. One of the most " "common methods involves using the built-in man:pkg[8] package manager, which " "simplifies the process by fetching and installing pre-built binary " "packages. Another approach is to compile and install software from source " "code using the man:ports[7] collection, providing a flexible and " "customizable way to install software." msgstr "" "FreeBSD biedt meerdere methoden voor het installeren van software. Een van " "de meest gebruikte methoden is het gebruik van de ingebouwde man:pkg[8] " "package manager, die het proces vereenvoudigt door vooraf gebouwde binaire " "pakketten op te halen en te installeren. Een andere benadering is het " "compileren en installeren van software vanuit broncode via de man:ports[7] " "collectie. Deze methode is flexibel en biedt mogelijkheden om de software op " "maat te installeren." #. type: Plain text #: documentation/content/en/books/faq/_index.adoc:164 msgid "" "FreeBSD's documentation offer detailed guidance on both methods, ensuring " "that users can easily expand their system's capabilities with the software " "they need." msgstr "" "De documentatie bij FreeBSD geeft gedetailleerde uitleg over beide methoden, " "zodat gebruikers eenvoudig de mogelijkheden van hun systeem kunnen " "uitbreiden met de software die zij nodig hebben." #. type: Title === #: documentation/content/en/books/faq/_index.adoc:166 #, no-wrap msgid "What are the differences between FreeBSD, NetBSD, OpenBSD, and other open source BSD operating systems?" msgstr "Wat zijn de verschillen tussen FreeBSD, NetBSD, OpenBSD en andere opensource BSD-besturingssystemen?" #. type: Plain text #: documentation/content/en/books/faq/_index.adoc:170 msgid "" "FreeBSD, NetBSD, OpenBSD and DragonFly BSD are all part of the open source " "BSD family, sharing common UNIX-like foundations, but each has its own " "distinct focus and priorities. These differences reflect the unique goals " "of each project, and while they share similarities, their specific strengths " "and emphases cater to different use cases and preferences within the BSD " "ecosystem." msgstr "" "FreeBSD, NetBSD, OpenBSD en DragonFly BSD zijn allen onderdeel van de " "opensource BSD-familie en delen de op UNIX gebaseerde uitgangspunten, maar " "elke variant heeft zijn eigen focus en prioriteiten. De verschillen tonen de " "unieke doelstellingen van elk project en hoewel ze overeenkomsten hebben, " "komen hun specifieke sterktes en aandachtsgebieden tegemoet aan " "verschillende toepassingsgebieden en voorkeuren binnen het BSD-ecosysteem." #. type: Title === #: documentation/content/en/books/faq/_index.adoc:172 #, no-wrap msgid "Is FreeBSD a Linux(R) distribution?" msgstr "Is FreeBSD een Linux(R)-distributie?" #. type: Plain text #: documentation/content/en/books/faq/_index.adoc:175 msgid "No, FreeBSD is *not* a Linux distribution." msgstr "Nee, FreeBSD is geen Linux-distributie." #. type: Plain text #: documentation/content/en/books/faq/_index.adoc:178 msgid "" "While both FreeBSD and Linux are UNIX-like operating systems and share many " "similarities, they have distinct kernels. Linux uses the Linux kernel, " "whereas FreeBSD uses the FreeBSD kernel, which is based on the Berkeley " "Software Distribution (BSD) UNIX operating system." msgstr "" "Hoewel zowel FreeBSD als Linux UNIX-achtige besturingssystemen zijn en veel " "overeenkomsten vertonen, hebben ze verschillende kernels. Linux gebruikt de " "Linux-kernel, terwijl FreeBSD de FreeBSD-kernel gebruikt, die is gebaseerd " "op het UNIX-besturingssysteem van de Berkeley Software Distribution (BSD)." #. type: Plain text #: documentation/content/en/books/faq/_index.adoc:180 msgid "" "FreeBSD and Linux each have their own unique development communities, " "release cycles, and system architectures, making them separate and " "independent operating systems." msgstr "" "FreeBSD en Linux hebben elk hun eigen unieke ontwikkelcommunity, release-" "cyclus en systeemarchitectuur, waardoor ze verschillende en onafhankelijke " "besturingssystemen zijn." #. type: Plain text #: documentation/content/en/books/faq/_index.adoc:182 msgid "" "FreeBSD provides its own set of advantages, including a different licensing " "model, system design, and userland utilities compared to Linux distributions." msgstr "" "FreeBSD biedt zijn eigen voordelen, waaronder een ander licentiemodel, " "systeemontwerp en andere systeem- en hulpprogramma's vergeleken met Linux-" "distributies." #. type: Title === #: documentation/content/en/books/faq/_index.adoc:184 #, no-wrap msgid "Is it possible to run Linux programs on FreeBSD?" msgstr "Is het mogelijk om Linux-programma's te draaien op FreeBSD?" #. type: Plain text #: documentation/content/en/books/faq/_index.adoc:188 msgid "" "Yes, FreeBSD provides a compatibility layer known as _linuxulator_ (man:" "linux[4]), allowing many Linux programs to function on FreeBSD. This " "feature facilitates the execution of a broad spectrum of Linux binaries " "without the necessity of a dedicated Linux environment." msgstr "" "Ja, FreeBSD biedt een compatibiliteitslaag genaamd _linuxulator_ (man:" "linux[4]), waarmee veel Linux-programma's uitgevoerd kunnen worden op " "FreeBSD. Met deze feature kan een breed spectrum aan Linux-binaries worden " "uitgevoerd zonder dat een speciale Linux-omgeving nodig is." #. type: Plain text #: documentation/content/en/books/faq/_index.adoc:190 msgid "" "Nevertheless, it's important to note that numerous widely used open-source " "software *have native FreeBSD versions available* through the ports and " "packages system." msgstr "" "Het is overigens goed om op te merken dat erg veel opensource software " "*originele FreeBSD-versies beschikbaar* hebben via het ports and packages-" "systeem." #. type: Title == #: documentation/content/en/books/faq/_index.adoc:192 #, no-wrap msgid "Installing FreeBSD" msgstr "FreeBSD installeren" #. type: Plain text #: documentation/content/en/books/faq/_index.adoc:197 msgid "" "The process of installing FreeBSD is the initial step toward harnessing the " "power of this robust open-source operating system. This section provides " "essential information on where to obtain FreeBSD, detailed installation " "instructions, and insights into concepts like FreeBSD-CURRENT and FreeBSD-" "STABLE. It also delves into the release and snapshot schedules, post-" "installation configuration tools, package search methods, and addresses " "common questions regarding package updates." msgstr "" "Het installeren van FreeBSD is de eerste stap naar het ontplooien van de " "kracht van dit robuuste opensource besturingssysteem. Dit hoofstuk " "beschrijft waar u FreeBSD kunt verkrijgen, geeft gedetailleerde installatie-" "instructies en legt uit wat het verschil is tussen FreeBSD-CURRENT en " "FreeBSD-STABLE. We duiken ook in de release- en snapshot-planning, " "configuratietools voor ná de installatie, het zoeken naar pakketten en " "algemene vragen over pakketupdates." #. type: Title === #: documentation/content/en/books/faq/_index.adoc:199 #, no-wrap msgid "Where can I get FreeBSD?" msgstr "Waar kan ik FreeBSD vandaan halen?" #. type: Plain text #: documentation/content/en/books/faq/_index.adoc:202 msgid "" "FreeBSD is freely available for download from the link:https://www.FreeBSD." "org/where/[official FreeBSD website]." msgstr "" "FreeBSD is vrij verkrijgbaar voor downloaden via link:https://www.FreeBSD." "org/where/[official FreeBSD website]." #. type: Plain text #: documentation/content/en/books/faq/_index.adoc:205 msgid "" "Additionally, FreeBSD may also be available through various mirror sites, " "ensuring accessibility to users worldwide. The link:https://www.FreeBSD.org/" "where/[official website] is the primary and most reliable source for " "obtaining the latest FreeBSD releases and updates, making it the ideal " "starting point for a FreeBSD journey." msgstr "" "Daarnaast is FreeBSD ook beschikbaar via verscheidene mirror-sites, wat het " "toegankelijkheid maakt voor gebruikers wereldwijd. De link:https://www." "FreeBSD.org/where/[official website] is de primaire en meest betrouwbare " "bron voor het verkrijgen van de laatste release en updates van FreeBSD en is " "het ideale startpunt om FreeBSD beter te leren kennen." #. type: Title === #: documentation/content/en/books/faq/_index.adoc:207 #, no-wrap msgid "Where are the instructions for installing FreeBSD?" msgstr "Waar vind ik installatie-instructies voor FreeBSD?" #. type: Plain text #: documentation/content/en/books/faq/_index.adoc:210 msgid "" "Installation instructions can be found at the extref:{handbook}bsdinstall/" "[Installing FreeBSD Chapter of the Handbook]." msgstr "" "Installatie-instructies kunt u vinden in extref:{handbook}bsdinstall/[het " "hoofdstuk FreeBSD installeren van het Handboek]." #. type: Title === #: documentation/content/en/books/faq/_index.adoc:212 #, no-wrap msgid "What is the FreeBSD-CURRENT concept?" msgstr "Wat is het concept achter FreeBSD-CURRENT?" #. type: Plain text #: documentation/content/en/books/faq/_index.adoc:216 msgid "" "FreeBSD-CURRENT represents the development branch of the FreeBSD operating " "system. It is the most cutting-edge version of FreeBSD, where active " "development takes place." msgstr "" "FreeBSD-CURRENT is de ontwikkelingstak van het FreeBSD besturingssysteem. " "Het is de meest recente versie van FreeBSD, waar actieve ontwikkelingen in " "plaatsvinden." #. type: Plain text #: documentation/content/en/books/faq/_index.adoc:218 msgid "" "While it incorporates the latest features, improvements, and experimental " "changes, it may not always be as stable as the FreeBSD-STABLE or release " "versions." msgstr "" "Het bevat de laatste functies, verbeteringen en experimentele wijzigingen, " "maar is niet altijd even stabiel als de FreeBSD-STABLE- of de release-" "versies." #. type: Plain text #: documentation/content/en/books/faq/_index.adoc:220 msgid "" "FreeBSD-CURRENT serves as a platform for developers and enthusiasts who want " "to contribute to the future of FreeBSD and stay on the leading edge of its " "development, even though it may occasionally undergo significant changes and " "*is not recommended for production systems*." msgstr "" "FreeBSD-CURRENT dient als platform voor ontwikkelaars en enthousiaste " "gebruikers die willen bijdragen aan de toekomst van FreeBSD en de laatste " "ontwikkelingen willen volgen, ondanks dat er af en toe grondige wijzigingen " "plaatsvinden en de versie *niet aanbevolen wordt voor productiesystemen*." #. type: Title === #: documentation/content/en/books/faq/_index.adoc:222 #, no-wrap msgid "What is the FreeBSD-STABLE concept?" msgstr "Wat is het concept achter FreeBSD-STABLE?" #. type: Plain text #: documentation/content/en/books/faq/_index.adoc:227 msgid "" "The FreeBSD-STABLE branch is a more stable development branch compared to " "CURRENT. It contains code that is undergoing further testing and refinement " "before being merged into the RELEASE branch. STABLE is a good choice for " "those who want to track FreeBSD's development but prefer a more stable " "environment than CURRENT." msgstr "" "De FreeBSD-STABLE-versie is een stabielere versie dan de CURRENT. De versie " "bevat code die nog in de testfase is en waar nog aan wordt gewerkt voordat " "het wordt toegevoegd aan de RELEASE-versie. STABLE is een goede keuze voor " "diegenen die wel de ontwikkelingen willen volgen, maar liever een stabielere " "omgeving hebben dan de CURRENT." #. type: Title === #: documentation/content/en/books/faq/_index.adoc:229 #, no-wrap msgid "When are FreeBSD releases made of?" msgstr "Wanneer worden de FreeBSD-versies vrijgegeven?" #. type: Plain text #: documentation/content/en/books/faq/_index.adoc:234 msgid "" "The {re} releases a new major version of FreeBSD about every 18 months and a " "new minor version about every 8 months, on average. Release dates are " "announced well in advance, so that the people working on the system know " "when their projects need to be finished and tested. A testing period " "precedes each release, to ensure that the addition of new features does not " "compromise the stability of the release." msgstr "" "De {re} publiceert ongeveer elke 18 maanden een grote versie-update van " "FreeBSD en ongeveer elke 8 maanden een kleinere update. Publicatiedata " "worden ruim van tevoren aangekondigd, zodat de mensen die aan het project " "werken, weten wanneer hun projecten gereed en getest moeten zijn. Een " "publicatie wordt altijd voorafgegaan door een testperiode om zeker te zijn " "dat het toevoegen van de nieuwe functies niet de stabiliteit van de " "bestaande versie in gevaar brengen." #. type: Title === #: documentation/content/en/books/faq/_index.adoc:236 #, no-wrap msgid "When are FreeBSD snapshots made?" msgstr "Wanneer worden er momentopnames van FreeBSD gemaakt?" #. type: Plain text #: documentation/content/en/books/faq/_index.adoc:242 msgid "" "FreeBSD snapshots are typically generated at regular intervals for all " "actively developed branches. These snapshots capture a moment in time of " "the FreeBSD source code and associated binary packages. The frequency of " "these snapshots may vary but is often done on a weekly or bi-weekly basis. " "These snapshots provide users with an opportunity to access the latest " "developments and changes in FreeBSD, helping them stay up-to-date with the " "project's progress." msgstr "" "Voor alle actief ontwikkelde versies van FreeBSD worden met regelmatige " "tussenpozen momentopnames gegenereerd. Deze momentopnames leggen een moment " "in de tijd vast van de FreeBSD-broncode en de bijbehorende pakketten. De " "frequentie van deze momentopnames kan variëren, maar het wordt meestal " "wekelijks of twee-wekelijks uitgevoerd. De gebruikers krijgen met deze " "momentopnames toegang tot de laatste ontwikkelingen en wijzigingen in " "FreeBSD, zodat ze op de hoogte blijven van de voortgang van het project." #. type: Title === #: documentation/content/en/books/faq/_index.adoc:244 #, no-wrap msgid "Is there a tool to perform post-installation configuration tasks?" msgstr "Is er een tool om na de installatie nog instellingen te wijzigen?" #. type: Plain text #: documentation/content/en/books/faq/_index.adoc:247 msgid "" "Yes. man:bsdconfig[8] provides a nice interface to configure FreeBSD post-" "installation." msgstr "" "Ja. man:bsdconfig[8] biedt een prettige interface om FreeBSD te configureren " "na de installatie." #. type: Title === #: documentation/content/en/books/faq/_index.adoc:249 #, no-wrap msgid "How can I search for software to install in FreeBSD?" msgstr "Hoe kan ik in FreeBSD zoeken naar te installeren software?" #. type: Plain text #: documentation/content/en/books/faq/_index.adoc:252 msgid "" "Searching for software to install in FreeBSD is made easy through the man:" "pkg[8] package manager and the `pkg search` command." msgstr "" "In FreeBSD kan met de pakketmanager man:pkg[8] en het commando `pkg search` " "naar beschikbare software worden gezocht." #. type: Plain text #: documentation/content/en/books/faq/_index.adoc:255 msgid "" "Users can utilize this command to search for available packages using " "keywords, package names, or descriptions. This feature helps users quickly " "locate the software they need within the extensive FreeBSD ports and " "packages collection, simplifying the process of adding new applications and " "tools to their FreeBSD systems." msgstr "" "Gebruikers kunnen dit commando toepassen voor het zoeken naar beschikbare " "pakketten met gebruikmaking van zoekwoorden, pakketnamen of beschrijvingen. " "Deze functie helpt gebruikers om in de uitgebreide verzameling poorten en " "pakketten binnen FreeBSD snel de software te vinden die ze nodig hebben. Het " "toevoegen van nieuwe applicaties en tools aan hun FreeBSD-systeem wordt op " "deze manier erg eenvoudig." #. type: Title === #: documentation/content/en/books/faq/_index.adoc:257 #, no-wrap msgid "Why am I not getting the latest packages in my FreeBSD system?" msgstr "Waarom krijg ik niet de laatste pakketten in mijn FreeBSD-systeem?" #. type: Plain text #: documentation/content/en/books/faq/_index.adoc:260 msgid "" "The availability of the latest packages in FreeBSD can be influenced by " "various factors, including the package repository's update frequency and the " "specific version of FreeBSD being used." msgstr "" "De beschikbaarheid van de meest recente pakketten in FreeBSD wordt beïnvloed " "door verschillende factoren, zoals de update-frequentie van de " "pakketarchieven en de gebruikte FreeBSD-versie." #. type: Plain text #: documentation/content/en/books/faq/_index.adoc:265 msgid "" "It should also be added that there are two branches for the FreeBSD ports. " "The most updated is called `latest` and the most stable is called " "`quarterly`. To use the latest packages it will be necessary to configure " "the `latest` branch. Information on how to configure branches can be found " "in the link:{handbook}ports/[Ports chapter of the Handbook]." msgstr "" "Daarnaast bestaan er twee aftakkingen voor de FreeBSD-poorten. De meest " "recente is de `latest` en de meest stabiele is de `quarterly`. Om de meest " "recente pakketten te gebruiken, moet de `latest` aftakking geconfigureerd " "worden. Informatie over het configureren van aftakkingen is te vinden in " "link:{handbook}ports/[hoofdstuk Poorten van het Handboek]." #. type: Title == #: documentation/content/en/books/faq/_index.adoc:267 #, no-wrap msgid "Hardware" msgstr "Hardware" #. type: Plain text #: documentation/content/en/books/faq/_index.adoc:272 msgid "" "The Hardware section explores FreeBSD's compatibility with various hardware " "configurations. It covers a range of topics, including supported " "architectures, maximum RAM capacity, processor scalability, graphics card " "compatibility, Wi-Fi card support, and the inclusion of 10 Gigabit Ethernet " "network card support. Whether planning to deploy FreeBSD on servers, " "workstations, or specialized hardware, this section provides insights into " "FreeBSD's capabilities and limitations, offering information about hardware " "choices and configurations." msgstr "" "Het hoofdstuk Hardware beschrijft de compatibiliteit van FreeBSD met " "verschillende hardwareconfiguraties. Het bevat uiteenlopende onderwerpen, " "zoals ondersteunde architecturen, maximale RAM-capaciteit, schaalbaarheid " "van processoren, ondersteunde grafische kaarten, WiFi-kaarten en " "ondersteuning voor 10 Gigabit Ethernet-netwerkkaarten. Dit hoofdstuk geeft " "inzicht in de mogelijkheden en beperkingen van FreeBSD en informatie over " "hardwarekeuzes en -configuraties voor zowel het gebruik van FreeBSD op " "servers en werkstations als op gespecialiseerde hardware." #. type: Title === #: documentation/content/en/books/faq/_index.adoc:274 #, no-wrap msgid "What architectures does FreeBSD support?" msgstr "Welke architecturen ondersteunt FreeBSD?" #. type: Plain text #: documentation/content/en/books/faq/_index.adoc:278 msgid "" "FreeBSD boasts a versatile range of supported architectures, making it a " "flexible choice for a variety of hardware environments. Its compatibility " "extends to architectures such as `amd64`, `arm64`, `riscv` and more." msgstr "" "FreeBSD draait op een grote verscheidenheid aan architecturen, waardoor het " "een flexibele keuze is voor veel hardwareomgevingen. Het is onder andere " "compatibel met architecturen zoals `amd64`, `arm64` en `riscv`." #. type: Plain text #: documentation/content/en/books/faq/_index.adoc:280 msgid "" "A complete list of supported architectures can be found on the link:https://" "www.FreeBSD.org/platforms/[platforms page]." msgstr "" "Een complete lijst met architecturen is te vinden op link:https://www." "FreeBSD.org/platforms/[pagina platforms]." #. type: Title === #: documentation/content/en/books/faq/_index.adoc:282 #, no-wrap msgid "How much RAM does FreeBSD support?" msgstr "Hoeveel RAM ondersteunt FreeBSD?" #. type: Plain text #: documentation/content/en/books/faq/_index.adoc:286 msgid "" "FreeBSD as an operating system generally supports as much physical memory " "(RAM) as the platform it is running on does. Keep in mind that different " "platforms have different limits for memory." msgstr "" "FreeBSD ondersteunt als besturingssysteem gewoonlijk net zoveel fysiek " "geheugen (RAM) als het platform waarop het draait. Houd in gedachten dat " "verschillende platforms verschillende limieten hebben wat betreft geheugen." #. type: Plain text #: documentation/content/en/books/faq/_index.adoc:288 msgid "For example, `amd64` platforms support up to 4TB of physical memory." msgstr "" "Amd64-platforms ondersteunen bijvoorbeeld maximaal 4 TB aan fysiek geheugen." #. type: Title === #: documentation/content/en/books/faq/_index.adoc:290 #, no-wrap msgid "How many processors does FreeBSD support?" msgstr "Hoeveel processors ondersteunt FreeBSD?" #. type: Plain text #: documentation/content/en/books/faq/_index.adoc:295 msgid "" "FreeBSD's processor support varies across different architectures. On amd64 " "and arm64 systems, FreeBSD can efficiently harness the power of up to 1024 " "processors. For powerpc-based systems, FreeBSD supports up to 256 " "processors, while on risc-v systems, it can effectively utilize up to 16 " "processors." msgstr "" "De ondersteuning van FreeBSD voor processors verschilt per architectuur. Op " "amd64- en arm64-systemen kan FreeBSD efficiënt de kracht van maar liefst " "1024 processors verwerken. In op powerpc-gebaseerde systemen ondersteunt " "FreeBSD maximaal 256 processors en op risc-v-systemen maximaal 16 processors." #. type: Title === #: documentation/content/en/books/faq/_index.adoc:297 #, no-wrap msgid "What graphics cards does FreeBSD support?" msgstr "Welke grafische kaarten ondersteunt FreeBSD?" #. type: Plain text #: documentation/content/en/books/faq/_index.adoc:300 msgid "" "Popular graphics vendors like Intel(R), AMD(R) or NVIDIA(R) are well-" "supported." msgstr "" "Er is goede ondersteuning voor de populaire fabrikanten van grafische " "kaarten, zoals Intel(R), AMD(R) en NVIDIA(R)." #. type: Plain text #: documentation/content/en/books/faq/_index.adoc:302 msgid "" "A list of supported graphics cards from link:https://wiki.freebsd.org/" "Graphics/Intel-GPU-Matrix[Intel] and link:https://wiki.freebsd.org/Graphics/" "AMD-GPU-Matrix[AMD] can be found in the FreeBSD Wiki." msgstr "" "Een lijst van ondersteunde grafische kaarten van link:https://wiki.freebsd." "org/Graphics/Intel-GPU-Matrix[Intel] en link:https://wiki.freebsd.org/" "Graphics/AMD-GPU-Matrix[AMD] is te vinden in de FreeBSD Wiki." #. type: Title === #: documentation/content/en/books/faq/_index.adoc:304 #, no-wrap msgid "What Wi-Fi cards does FreeBSD support?" msgstr "Welke WiFi-kaarten ondersteunt FreeBSD?" #. type: Plain text #: documentation/content/en/books/faq/_index.adoc:307 msgid "" "This is a rapidly changing area as of 2025, so it's worth checking the " "Hardware Compatibility List for your chosen link:https://www.freebsd.org/" "releases/[release]." msgstr "" "Anno 2025 gaan de veranderingen snel op dit gebied. Hou vooral de Hardware " "Compatibility List in de gaten voor uw gekozen link:https://www.freebsd.org/" "releases/[versie]." #. type: Plain text #: documentation/content/en/books/faq/_index.adoc:309 msgid "The list of PCIe Wi-Fi devices that are known to work well on FreeBSD:" msgstr "De lijst met PCIe WiFi-apparaten die goed werken onder FreeBSD:" #. type: Plain text #: documentation/content/en/books/faq/_index.adoc:311 msgid "" "Intel chipset devices covered by man:iwlwifi[4] (high-speed as of FreeBSD " "14.3)" msgstr "" "Intel chipset-apparaten worden behandeld in man:iwlwifi[4] (high-speed vanaf " "FreeBSD 14.3)" #. type: Plain text #: documentation/content/en/books/faq/_index.adoc:312 msgid "Realtek RTL8188CE Mini PCIe" msgstr "Realtek RTL8188CE Mini PCIe" #. type: Plain text #: documentation/content/en/books/faq/_index.adoc:314 msgid "The list of USB Wi-Fi devices that are known to work well on FreeBSD:" msgstr "De lijst met USB WiFi-apparaten die goed werken onder FreeBSD:" #. type: Plain text #: documentation/content/en/books/faq/_index.adoc:316 msgid "RT5370 USB dongles (supports hostap mode)" msgstr "RT5370 USB dongles (ondersteunt hostap mode)" #. type: Plain text #: documentation/content/en/books/faq/_index.adoc:317 msgid "TP-Link TL-WDN3200 (RT5592, man:if_run[4])" msgstr "TP-Link TL-WDN3200 (RT5592, man:if_run[4])" #. type: Plain text #: documentation/content/en/books/faq/_index.adoc:318 msgid "TP-Link TL-WN725N v2 (RTL8188EU, man:rtwn[4])" msgstr "TP-Link TL-WN725N v2 (RTL8188EU, man:rtwn[4])" #. type: Plain text #: documentation/content/en/books/faq/_index.adoc:319 msgid "TP-Link Archer T4U (RTL8812AU, man:rtwn[4])" msgstr "TP-Link Archer T4U (RTL8812AU, man:rtwn[4])" #. type: Plain text #: documentation/content/en/books/faq/_index.adoc:320 msgid "D-Link DWA-131 (RTL8192CU, man:rtwn[4])" msgstr "D-Link DWA-131 (RTL8192CU, man:rtwn[4])" #. type: Plain text #: documentation/content/en/books/faq/_index.adoc:321 msgid "D-Link DWA-171 rev A1 (RTL8821AU, man:rtwn[4])" msgstr "D-Link DWA-171 rev A1 (RTL8821AU, man:rtwn[4])" #. type: Plain text #: documentation/content/en/books/faq/_index.adoc:322 msgid "ASUS USB-N10 NANO (RTL8188CUS, man:rtwn[4])" msgstr "ASUS USB-N10 NANO (RTL8188CUS, man:rtwn[4])" #. type: Title === #: documentation/content/en/books/faq/_index.adoc:325 #, no-wrap msgid "Does FreeBSD support 10 Gigabit Ethernet network cards?" msgstr "Ondersteunt FreeBSD 10 Gigabit Ethernet netwerkkaarten?" #. type: Plain text #: documentation/content/en/books/faq/_index.adoc:329 msgid "" "FreeBSD provides robust support for 10 Gigabit Ethernet network cards, " "making it a viable choice for high-speed networking environments. The " "FreeBSD kernel includes drivers for a wide range of 10 Gigabit Ethernet " "adapters from various manufacturers, ensuring seamless integration and " "optimal network performance." msgstr "" "FreeBSD biedt een robuuste ondersteuning voor 10 Gigabit Ethernet " "netwerkkaarten, waardoor het een uitstekende keuze is voor high-speed " "netwerkomgevingen. De FreeBSD-kernel bevat stuurprogramma's voor een groot " "aantal 10 Gigabit Ethernet adapters van verschillende fabrikanten, wat zorgt " "voor een naadloze integratie en optimale netwerkprestaties." #. type: Plain text #: documentation/content/en/books/faq/_index.adoc:331 msgid "" "More information can be obtained at the link:https://wiki.freebsd.org/" "Networking/10GbE[FreeBSD Wiki]." msgstr "" "Zie voor meer informatie link:https://wiki.freebsd.org/" "Networking/10GbE[FreeBSD Wiki]." #. type: Title == #: documentation/content/en/books/faq/_index.adoc:333 #, no-wrap msgid "Documentation and Support" msgstr "Documentatie en ondersteuning" #. type: Plain text #: documentation/content/en/books/faq/_index.adoc:337 msgid "" "This section provides valuable resources for those seeking to deepen their " "knowledge of FreeBSD. It covers a range of topics, including recommended " "books for learning FreeBSD, avenues for commercial training and support, " "insights into understanding FreeBSD's internals, and where to find " "assistance within the FreeBSD community." msgstr "" "Dit gedeelte geeft waardevolle informatie voor diegenen die hun kennis van " "FreeBSD verder willen verdiepen. Het behandelt verschillende onderwerpen, " "zoals aanbevolen boeken voor het leren van FreeBSD, routes naar commerciële " "trainingen en ondersteuning, een kijkje onder de motorkap van FreeBSD en " "informatie over waar hulp te vinden is binnen de FreeBSD-community." #. type: Title === #: documentation/content/en/books/faq/_index.adoc:339 #, no-wrap msgid "What good books are there about FreeBSD?" msgstr "Wat zijn goede boeken over FreeBSD?" #. type: Plain text #: documentation/content/en/books/faq/_index.adoc:343 msgid "" "FreeBSD enthusiasts and learners can explore a variety of informative books " "dedicated to the operating system. These books cover topics ranging from " "FreeBSD basics to advanced system administration and development." msgstr "" "Bent u enthousiast over FreeBSD en wilt u er meer van leren, dan zijn er " "diverse boeken beschikbaar die toegespitst zijn op dit besturingssysteem. De " "onderwerpen variëren van de basisbeginselen tot geavanceerd systeembeheer en " "programmeren." #. type: Plain text #: documentation/content/en/books/faq/_index.adoc:346 msgid "" "Some notable titles include \"Absolute FreeBSD: The Complete Guide To FreeBSD" "\" by Michael W. Lucas, and the \"FreeBSD Mastery series\" also by Michael " "W. Lucas, among others. These resources offer valuable insights and " "knowledge to help users of all levels master FreeBSD and maximize its " "potential." msgstr "" "Enkele goed bekend staande titels zijn \"Absolute FreeBSD: The Complete " "Guide To FreeBSD\" van Michael W. Lucas en de \"FreeBSD Mastery series\" ook " "van Michael W. Lucas en medeauteurs. Deze boeken leveren waardevolle " "inzichten aan gebruikers van alle niveaus om FreeBSD onder de knie te " "krijgen en maximaal te benutten." #. type: Plain text #: documentation/content/en/books/faq/_index.adoc:348 msgid "" "Apart from the books, The FreeBSD Project produces a wide range of " "documentation, available online in the link:https://docs.FreeBSD.org/" "[Documentation Portal]." msgstr "" "Naast de boeken produceert het FreeBSD-project een grote hoeveelheid " "documentatie, online beschikbaar via het link:https://docs.FreeBSD.org/" "[Documentatieportaal]." #. type: Title === #: documentation/content/en/books/faq/_index.adoc:350 #, no-wrap msgid "Where can I get commercial FreeBSD training and support?" msgstr "Waar kan ik commerciële trainingen volgen en ondersteuning krijgen voor FreeBSD?" #. type: Plain text #: documentation/content/en/books/faq/_index.adoc:354 msgid "" "For those seeking professional training and support for FreeBSD, several " "commercial providers offer tailored services. The FreeBSD project maintains " "a link:https://www.freebsd.org/commercial/[list of companies] from which " "support can be requested." msgstr "" "Voor diegenen die professionele trainingen en ondersteuning zoeken voor " "FreeBSD zijn er diverse aanbieders die oplossingen op maat aanbieden. Het " "FreeBSD-project heeft een link:https://www.freebsd.org/commercial/[lijst met " "bedrijven] waar ondersteuning kan worden aangevraagd." #. type: Title === #: documentation/content/en/books/faq/_index.adoc:356 #, no-wrap msgid "How can I learn more about FreeBSD's internals?" msgstr "Hoe kan ik meer te weten komen over de interne werking van FreeBSD?" #. type: Plain text #: documentation/content/en/books/faq/_index.adoc:360 msgid "" "To delve deeper into the inner workings of FreeBSD, interested individuals " "can explore resources like \"The Design And Implementation Of The FreeBSD " "Operating System\". The extref:{arch-handbook}[FreeBSD Architecture " "Handbook]. is another valuable resource that provides detailed information " "about FreeBSD's architecture, system organization, and design principles" msgstr "" "Om FreeBSD op een dieper niveau te leren kennen, kunnen geïnteresseerde " "gebruikers bronnen raadplegen zoals bijvoorbeeld \"The Design And " "Implementation Of The FreeBSD Operating System\". Het extref:{arch-handbook}" "[FreeBSD Architecture Handbook] is ook een waardevolle bron, die " "gedetailleerde informatie geeft over de architectuur, systeemopbouw en " "ontwerpprincipes van FreeBSD." #. type: Plain text #: documentation/content/en/books/faq/_index.adoc:362 msgid "" "Additionally, reviewing the FreeBSD source code, available through the " "FreeBSD source repository, provides valuable insights into the operating " "system's core components." msgstr "" "Daarnaast kan het doornemen van de broncode van FreeBSD via de FreeBSD " "bronbestanden waardevolle inzichten geven omtrent de kerncomponenten van het " "besturingssysteem." #. type: Title === #: documentation/content/en/books/faq/_index.adoc:364 #, no-wrap msgid "How can I get help in a FreeBSD system?" msgstr "Waar kan ik hulp vinden binnen een FreeBSD-systeem?" #. type: Plain text #: documentation/content/en/books/faq/_index.adoc:369 msgid "" "Getting assistance within a FreeBSD system is straightforward. FreeBSD " "offers a wealth of built-in documentation, accessible through the man:man[1] " "command, which provides comprehensive information about various commands and " "system components." msgstr "" "Ondersteuning is rechtstreeks beschikbaar binnen FreeBSD. Er is een grote " "verzameling ingebouwde documentatie, die direct toegankelijk is via het man:" "man[1] commando. Dat geeft uitgebreide informatie over diverse commando's en " "systeemcomponenten." #. type: Plain text #: documentation/content/en/books/faq/_index.adoc:371 msgid "" "Additionally, the extref:{handbook}[FreeBSD Handbook], available both online " "and locally on the system, serves as a valuable resource for in-depth " "guidance." msgstr "" "Daarnaast vormt het extref:{handbook}[FreeBSD Handboek], dat zowel online " "als lokaal op het systeem beschikbaar is, een waardevolle informatiebron met " "uitgebreide instructies." #. type: Plain text #: documentation/content/en/books/faq/_index.adoc:373 msgid "" "If specific issues arise, seeking help from the FreeBSD community via " "mailing lists, forums, or IRC can provide timely solutions and insights from " "experienced FreeBSD users and developers." msgstr "" "Als er problemen optreden, kan er meestal snel een oplossing gevonden worden " "door hulp te vragen aan ervaren gebruikers en ontwikkelaars in de FreeBSD-" "community via mailing lists, forums of IRC." #. type: Title == #: documentation/content/en/books/faq/_index.adoc:375 #, no-wrap msgid "Community Questions" msgstr "Vragen aan de community" #. type: Plain text #: documentation/content/en/books/faq/_index.adoc:378 msgid "" "Explore this section to discover ways to engage with the FreeBSD community." msgstr "" "Bestudeer dit hoofdstuk om te ontdekken hoe u deel kunt nemen aan de FreeBSD-" "community." #. type: Plain text #: documentation/content/en/books/faq/_index.adoc:381 msgid "" "Learn about FreeBSD IRC channels for real-time discussions, web-based forums " "for sharing insights, and access to FreeBSD mailing lists and news groups " "for in-depth discussions and news updates." msgstr "" "U vindt hier uitleg over de IRC-kanalen voor realtime discussies, " "webgebaseerde forums voor het delen van inzichten en toegang tot de mailing " "lists en nieuwsgroepen van FreeBSD voor diepgaande discussies en " "nieuwsupdates." #. type: Title === #: documentation/content/en/books/faq/_index.adoc:383 #, no-wrap msgid "Are there FreeBSD IRC (Internet Relay Chat) channels?" msgstr "Zijn er IRC (Internet Relay Chat)-kanalen voor FreeBSD?" #. type: Plain text #: documentation/content/en/books/faq/_index.adoc:386 msgid "" "Yes, most major IRC networks host a FreeBSD chat channel and the FreeBSD " "wiki holds an up to date link:https://wiki.freebsd.org/IRC/Channels[list of " "IRC channels]." msgstr "" "Ja, de meeste grote IRC-netwerken hosten een FreeBSD-chatkanaal en de " "FreeBSD-wiki houdt een actuele link:https://wiki.freebsd.org/IRC/" "Channels[lijst van IRC-kanalen] bij." #. type: Plain text #: documentation/content/en/books/faq/_index.adoc:389 msgid "" "Each of these channels are distinct and are not connected to each other. " "Since their chat styles differ, try each to find one suited to your chat " "style." msgstr "" "Elk van deze kanalen staan op zichzelf en zijn niet verbonden met elkaar. " "Omdat de chat-stijlen verschillen, raden we u aan elk kanaal te proberen en " "te kijken welk het best bij u past." #. type: Title === #: documentation/content/en/books/faq/_index.adoc:391 #, no-wrap msgid "Are there any web based forums to discuss FreeBSD?" msgstr "Zijn er ook internetforums die discussiëren over FreeBSD?" #. type: Plain text #: documentation/content/en/books/faq/_index.adoc:394 msgid "" "The official FreeBSD forums are located at the link:https://forums.FreeBSD." "org/[FreeBSD Forums homepage]." msgstr "" "De officiële FreeBSD-forums zijn te vinden via link:https://forums.FreeBSD." "org/[FreeBSD Forums startpagina]." #. type: Title === #: documentation/content/en/books/faq/_index.adoc:396 #, no-wrap msgid "Where do I find info on the FreeBSD mailing lists?" msgstr "Waar vind ik informatie over de FreeBSD-maillijsten?" #. type: Plain text #: documentation/content/en/books/faq/_index.adoc:399 msgid "" "The public mailing lists can be found at the link:https://lists.freebsd.org/" "[FreeBSD mailing lists]." msgstr "" "De publieke maillijsten zijn te vinden via link:https://lists.freebsd.org/" "[FreeBSD maillijsten]." #. type: Title == #: documentation/content/en/books/faq/_index.adoc:401 #, no-wrap msgid "Miscellaneous Questions" msgstr "Overige vragen" #. type: Plain text #: documentation/content/en/books/faq/_index.adoc:404 msgid "" "Explore a variety of intriguing and practical queries about FreeBSD, " "covering topics from shell choices to system quirks and even the FreeBSD " "pet's name." msgstr "" "Blader door een variëteit van intrigerende en praktische vragen over " "FreeBSD. Van keuzes voor de shell en eigenaardigheden van het systeem tot en " "met de naam van het huisdier van FreeBSD." #. type: Title === #: documentation/content/en/books/faq/_index.adoc:406 #, no-wrap msgid "Why is /bin/sh so minimal? Why does FreeBSD not use bash or another shell?" msgstr "Waarom is /bin/sh zo minimaal? Waarom gebruikt FreeBSD geen bash of andere shell?" #. type: Plain text #: documentation/content/en/books/faq/_index.adoc:412 msgid "" "Many people need to write shell scripts which will be portable across many " "systems. That is why POSIX(R) specifies the shell and utility commands in " "great detail. Most scripts are written in Bourne shell (man:sh[1]), and " "because several important programming interfaces are specified to use the " "Bourne shell to interpret commands. As the Bourne shell is so often and " "widely used, it is important for it to be quick to start, be deterministic " "in its behavior, and have a small memory footprint." msgstr "" "Veel mensen moeten shellscripts schrijven, die uitwisselbaar zijn tussen " "verschillende systemen. Daarom specificeert POSIX(R) de shell en " "ondersteunende commando's zeer gedetailleerd. De meeste scripts zijn " "geschreven in de Bourne-shell (man:sh[1]), omdat verscheidene belangrijke " "programmeerinterfaces de Bourne-shell gebruiken om commando's te " "interpreteren. Omdat de Bourne-shell zo vaak en wijdverbreid wordt gebruikt, " "is het belangrijk dat deze snel start, deterministisch is qua gedrag en " "weinig geheugen gebruikt." #. type: Plain text #: documentation/content/en/books/faq/_index.adoc:415 msgid "" "The existing implementation is our best effort at meeting as many of these " "requirements simultaneously as we can. To keep `/bin/sh` small, we have not " "provided many of the convenience features that other shells have." msgstr "" "De bestaande implementatie is onze beste oplossing om aan al deze vereisten " "tegelijk te voldoen. Om `/bin/sh` klein te houden, hebben we veel van de " "handige functies die andere shells hebben, niet ingebouwd." #. type: Plain text #: documentation/content/en/books/faq/_index.adoc:417 msgid "" "That is why other more featureful shells like `bash`, `scsh`, man:tcsh[1], " "and `zsh` are available." msgstr "" "Om die reden zijn er andere shells met meer functies beschikbaar, zoals " "`bash`, `scsh`, man:tcsh[1] en `zsh`." #. type: Title === #: documentation/content/en/books/faq/_index.adoc:419 #, no-wrap msgid "How do I use my delete key in sh and csh?" msgstr "Hoe gebruik ik de delete-toets in sh en csh?" #. type: Plain text #: documentation/content/en/books/faq/_index.adoc:422 msgid "For the Bourne Shell, add the following lines to [.filename]#~/.shrc#:" msgstr "" "Voor de Bourne Shell voegt u de volgende regels toe aan [.filename]#~/.shrc#:" #. type: delimited block . 4 #: documentation/content/en/books/faq/_index.adoc:426 #, no-wrap msgid "bind ^[[3~ ed-delete-next-char # for xterm\n" msgstr "bind ^[[3~ ed-delete-next-char # for xterm\n" #. type: Plain text #: documentation/content/en/books/faq/_index.adoc:429 msgid "For the C Shell, add the following lines to [.filename]#~/.cshrc#:" msgstr "" "Voor the C-shell voegt u de volgende regels toe aan [.filename]#~/.cshrc#:" #. type: delimited block . 4 #: documentation/content/en/books/faq/_index.adoc:433 #, no-wrap msgid "bindkey ^[[3~ delete-char # for xterm\n" msgstr "bindkey ^[[3~ delete-char # for xterm\n" #. type: Title === #: documentation/content/en/books/faq/_index.adoc:436 #, no-wrap msgid "I have forgotten the root password! What do I do?" msgstr "Ik ben het root-wachtwoord vergeten! Wat moet ik doen?" #. type: Plain text #: documentation/content/en/books/faq/_index.adoc:443 msgid "" "Do not panic! Restart the system, type `boot -s` at the `Boot:` prompt to " "enter single-user mode. At the question about the shell to use, hit kbd:" "[Enter] which will display a # prompt. Enter `mount -urw /` to remount the " "root file system read/write, then run `mount -a` to remount all the file " "systems. Run `passwd root` to change the `root` password then run man:" "exit[1] to continue booting." msgstr "" "Geen paniek! Herstart het systeem, typ `boot -s` op de `Boot:` prompt om " "naar single-user mode te gaan. Op de vraag over welke shell te gebruiken, " "drukt u op kbd:[Enter]. Hierna verschijnt een # prompt. Typ `mount -urw /` " "om het root bestandssysteem te remounten als read/write. Typ vervolgens " "`mount -a` om alle bestandssystemen te remounten. Typ `passwd root` om het " "`root` wachtwoord te wijzigen en voer dan man:exit[1] uit om verder te gaan " "met booten." #. type: delimited block = 4 #: documentation/content/en/books/faq/_index.adoc:450 msgid "" "If you are still prompted to give the `root` password when entering the " "single-user mode, it means that the console has been marked as `insecure` in " "[.filename]#/etc/ttys#. In this case, it will be required to boot from a " "FreeBSD installation disk, choose the [.guimenuitem]#Live CD# or [." "guimenuitem]#Shell# at the beginning of the install process and issue the " "commands mentioned above. Mount the specific partition in this case and " "then chroot to it. For example, replace `mount -urw /` with `mount /dev/" "ada0p1 /mnt; chroot /mnt` for a system on _ada0p1_." msgstr "" "Als u nog steeds wordt gevraagd het `root` wachtwoord in te voeren als u " "naar single-user-mode gaat, dan is de console aangemerkt als `insecure` in [." "filename]#/etc/ttys#. In dat geval moet u opstarten van een FreeBSD " "installatieschijf, vervolgens aan het begin van het installatieproces kiezen " "voor de [.guimenuitem]#Live CD# of de [.guimenuitem]#Shell# en bovenstaande " "commando's geven. Mount in dit geval de specifieke partitie en ga hier met " "chroot naartoe. Vervang bijvoorbeeld `mount -urw /` met `mount /dev/ada0p1 /" "mnt; chroot /mnt` als het systeem zich op _ada0p1_ bevindt." #. type: delimited block = 4 #: documentation/content/en/books/faq/_index.adoc:456 msgid "" "If the root partition cannot be mounted from single-user mode, it is " "possible that the partitions are encrypted and it is impossible to mount " "them without the access keys. For more information see the section about " "encrypted disks in the FreeBSD extref:{handbook}disks/[Handbook, disks-" "encrypting]." msgstr "" "Als de root-partitie niet vanuit single-user-mode gemount kan worden, zijn " "de partities mogelijk beveiligd en is het onmogelijk ze te mounten zonder " "toegangscode. Zie voor meer informatie het hoofdstuk over beveiligde " "schijven in het FreeBSD extref:{handbook}disks/[Handboek, schijfbeveiliging]." #. type: Title === #: documentation/content/en/books/faq/_index.adoc:459 #, no-wrap msgid "I made a mistake in rc.conf, or another startup file, and now I cannot edit it because the file system is read-only. What should I do?" msgstr "Ik heb een fout gemaakt in rc.conf of een ander opstartbestand en nu kan ik het niet meer bewerken, omdat het bestandssysteem alleen-lezen is. Wat kan ik doen?" #. type: Plain text #: documentation/content/en/books/faq/_index.adoc:465 msgid "" "Restart the system using `boot -s` at the loader prompt to enter single-user " "mode. When prompted for a shell pathname, press kbd:[Enter] and run `mount -" "urw /` to re-mount the root file system in read/write mode. You may also " "need to run `mount -a -t ufs` to mount the file system where your favorite " "editor is defined. If that editor is on a network file system, either " "configure the network manually before mounting the network file systems, or " "use an editor which resides on a local file system, such as man:ed[1]." msgstr "" "Start het systeem opnieuw op met `boot -s` in de loader-prompt om naar " "single-user-mode te gaan. Wanneer gevraagd wordt naar een padnaam voor de " "shell, drukt u op kbd:[Enter] en typt u `mount -urw /` om het root " "bestandssysteem te remounten in lees/schrijf-modus. U moet mogelijk ook " "`mount -a -t ufs` uitvoeren om het bestandssysteem te mounten waar uw " "favoriete editor is geconfigureerd. Als het bestandssysteem van de editor " "zich op het netwerk bevindt, configureert u handmatig het netwerk voordat de " "bestandssystemen op het netwerk worden gemount of u gebruikt een editor die " "zich op een lokaal bestandssysteem bevindt, zoals man:ed[1]." #. type: Plain text #: documentation/content/en/books/faq/_index.adoc:467 msgid "" "In order to use a full screen editor such as man:vi[1] or man:emacs[1], run " "`export TERM=xterm` so that these editors can load the correct data from the " "man:termcap[5] database." msgstr "" "Om een full screen editor zoals man:vi[1] of man:emacs[1] te gebruiken, " "voert u `export TERM=xterm` uit, zodat deze editors de juiste gegevens " "kunnen ophalen uit de man:termcap[5] database." #. type: Plain text #: documentation/content/en/books/faq/_index.adoc:470 msgid "" "After performing these steps, edit [.filename]#/etc/rc.conf# to fix the " "syntax error. The error message displayed immediately after the kernel boot " "messages should indicate the number of the line in the file which is at " "fault." msgstr "" "Na het uitvoeren van deze stappen, bewerkt u [.filename]#/etc/rc.conf# om de " "syntaxfout te corrigeren. De foutmelding die wordt weergegeven direct na de " "opstartmeldingen van de kernel, zou het regelnummer moeten aangeven in het " "bestand waar de fout in optreedt." #. type: Title === #: documentation/content/en/books/faq/_index.adoc:472 #, no-wrap msgid "How much free memory is available?" msgstr "Hoeveel vrij geheugen is er beschikbaar?" #. type: Plain text #: documentation/content/en/books/faq/_index.adoc:480 msgid "" "There are a couple of kinds of \"free memory\". The most common is the " "amount of memory immediately available without reclaiming memory already in " "use. That is the size of the free pages queue plus some other reserved " "pages. This amount is exported by the `vm.stats.vm.v_free_count` man:" "sysctl[8], shown, for instance, by man:top[1]. Another kind of \"free memory" "\" is the total amount of virtual memory available to userland processes, " "which depends on the sum of swap space and usable memory. Other kinds of " "\"free memory\" descriptions are also possible, but it is relatively useless " "to define these, but rather it is important to make sure that the paging " "rate is kept low, and to avoid running out of swap space." msgstr "" "Er zijn verschillende soorten \"vrij geheugen\". Het meest gebruikelijke is " "de hoeveelheid geheugen die direct beschikbaar is, zonder geheugen terug te " "claimen die al in gebruik is. Dat is de grootte van de wachtrij met vrije " "pagina's plus wat andere gereserveerde pagina's. Deze hoeveelheid wordt " "geëxporteerd door `vm.stats.vm.v_free_count` man:sysctl[8], weergegeven door " "bijvoorbeeld man:top[1]. Een ander soort \"vrij geheugen\" is de totale " "hoeveelheid virtueel geheugen beschikbaar voor userland-processen, die " "afhangt van de totale swapruimte en het bruikbaar geheugen. ther kinds of " "\"free memory\" descriptions are also possible, but it is relatively useless " "to define these, but rather it is important to make sure that the paging " "rate is kept low, and to avoid running out of swap space." #. type: Title === #: documentation/content/en/books/faq/_index.adoc:482 #, no-wrap msgid "My time is wrong, how can I change the timezone?" msgstr "Mijn tijd klopt niet, hoe kan ik de tijdzone veranderen?" #. type: Plain text #: documentation/content/en/books/faq/_index.adoc:485 msgid "Use man:tzsetup[8]." msgstr "Via man:tzsetup[8]." #. type: Title === #: documentation/content/en/books/faq/_index.adoc:487 #, no-wrap msgid "FreeBSD uses a lot of swap space even when the computer has free memory left. Why?" msgstr "FreeBSD gebruikt veel swapruimte, terwijl de computer veel vrij geheugen heeft. Waarom?" #. type: Plain text #: documentation/content/en/books/faq/_index.adoc:491 msgid "" "FreeBSD will proactively move entirely idle, unused pages of main memory " "into swap in order to make more main memory available for active use. This " "heavy use of swap is balanced by using the extra free memory for caching." msgstr "" "FreeBSD verplaatst proactief complete niet-gebruikte pagina's van het " "hoofdgeheugen naar swap om meer hoofdgeheugen beschikbaar te maken voor " "actief gebruik. Dit extra gebruik van swap wordt in evenwicht gehouden door " "het extra vrije geheugen te gebruiken als cache." #. type: Plain text #: documentation/content/en/books/faq/_index.adoc:494 msgid "" "Note that while FreeBSD is proactive in this regard, it does not arbitrarily " "decide to swap pages when the system is truly idle. Thus, the system will " "not be all paged out after leaving it idle overnight." msgstr "" "Er zijn verschillende soorten \"vrij geheugen\". Het meest gebruikelijke is " "de hoeveelheid geheugen die direct beschikbaar is, zonder geheugen terug te " "claimen die al in gebruik is. Dat is de grootte van de wachtrij met vrije " "pagina's plus wat andere gereserveerde pagina's. Deze hoeveelheid wordt " "geëxporteerd door `vm.stats.vm.v_free_count` man:sysctl[8], weergegeven door " "bijvoorbeeld man:top[1]. Een ander soort \"vrij geheugen\" is de totale " "hoeveelheid virtueel geheugen beschikbaar voor userland-processen, die " "afhangt van de totale swapruimte en het bruikbaar geheugen. ther kinds of " "\"free memory\" descriptions are also possible, but it is relatively useless " "to define these, but rather it is important to make sure that the paging " "rate is kept low, and to avoid running out of swap space." #. type: Title === #: documentation/content/en/books/faq/_index.adoc:496 #, no-wrap msgid "Why does top show very little free memory even when I have very few programs running?" msgstr "Waarom toont top erg weinig vrij geheugen, terwijl er erg weinig programma's actief zijn?" #. type: Plain text #: documentation/content/en/books/faq/_index.adoc:499 msgid "The simple answer is that free memory is wasted memory." msgstr "Het simpele antwoord is dat vrij geheugen verloren geheugen is." #. type: Plain text #: documentation/content/en/books/faq/_index.adoc:504 msgid "" "Any memory that programs do not actively allocate is used within the FreeBSD " "kernel as disk cache. The values shown by man:top[1] labeled as `Inact` and " "`Laundry` are cached data at different aging levels. This cached data means " "the system does not have to access a slow disk again for data it has " "accessed recently, thus increasing overall performance. In general, a low " "value shown for `Free` memory in man:top[1] is good, provided it is not " "_very_ low." msgstr "" "Geheugen dat programma's niet actief reserveren, wordt binnen de FreeBSD-" "kernel gebruikt als disk-cache. De waarden die man:top[1] toont bij `Inact` " "en `Laundry` zijn cache-gegevens van verschillende ouderdomsniveaus. Dankzij " "deze cache-gegevens hoeft het systeem niet opnieuw toegang te vragen tot een " "langzame schijf voor gegevens waarvoor kortgeleden toegang is verkregen. Op " "deze manier wordt het hele systeem sneller. In het algemeen is een lage " "waarde voor `Free` geheugen in man:top[1] goed, zolang het maar niet _erg_ " "laag is." #. type: Title === #: documentation/content/en/books/faq/_index.adoc:506 #, no-wrap msgid "What is the cute little red guy's name?" msgstr "Wat is de naam van dat grappige kleine mannetje?" #. type: Plain text #: documentation/content/en/books/faq/_index.adoc:511 msgid "" "He does not have one, and is just called \"the BSD daemon\". If you insist " "upon using a name, call him \"beastie\". Note that \"beastie\" is " "pronounced \"BSD\"." msgstr "" "Hij heeft geen naam en wordt gewoonlijk \"de BSD-daemon\" genoemd. Als u hem " "echt een naam wilt geven, noem hem dan \"Beastie\". Let op dat \"Beastie\" " "wordt uitgesproken als \"BSD\"." #. type: Plain text #: documentation/content/en/books/faq/_index.adoc:513 msgid "" "More about the BSD daemon is available on his http://www.mckusick.com/" "beastie/index.html[home page]." msgstr "" "Kijk voor meer informatie over de BSD-daemon op http://www.mckusick.com/" "beastie/index.html[home page]." #. type: Title === #: documentation/content/en/books/faq/_index.adoc:515 #, no-wrap msgid "Can I use the BSD daemon image?" msgstr "Mag ik de afbeelding van de BSD-daemon gebruiken?" #. type: Plain text #: documentation/content/en/books/faq/_index.adoc:520 msgid "" "Perhaps. The BSD daemon is copyrighted by Marshall Kirk McKusick. Check " "his http://www.mckusick.com/beastie/mainpage/copyright.html[Statement on the " "Use of the BSD Daemon Figure] for detailed usage terms." msgstr "" "Misschien. De BSD-daemon valt onder het copyright van Marshall Kirk " "McKusick. Kijk voor meer informatie over de gebruiksvoorwaarden op zijn " "website http://www.mckusick.com/beastie/mainpage/copyright.html[Statement on " "the Use of the BSD Daemon Figure]." #. type: Plain text #: documentation/content/en/books/faq/_index.adoc:524 msgid "" "In summary, the image can be used in a tasteful manner, for personal use, so " "long as appropriate credit is given. Before using the logo commercially, " "contact {mckusick} for permission. More details are available on the http://" "www.mckusick.com/beastie/index.html[BSD Daemon's home page]." msgstr "" "Samenvattend kan de afbeelding op een fatsoenlijke manier gebruikt worden " "voor persoonlijk gebruik, zolang de bron op een correcte manier wordt " "vermeld. Neem contact op met {mckusick} voor toestemming als u het logo " "zakelijk wilt gebruiken. Ga voor meer informatie naar http://www.mckusick." "com/beastie/index.html[BSD Daemon's home page]." #. type: Title === #: documentation/content/en/books/faq/_index.adoc:526 #, no-wrap msgid "Why should I care what color the bikeshed is?" msgstr "Waarom moet ik me druk maken over de kleur van het fietsenschuurtje?" #. type: Plain text #: documentation/content/en/books/faq/_index.adoc:532 msgid "" "The really, really short answer is that you should not. The somewhat longer " "answer is that just because you are capable of building a bikeshed does not " "mean you should stop others from building one just because you do not like " "the color they plan to paint it. This is a metaphor indicating that you " "need not argue about every little feature just because you know enough to do " "so. Some people have commented that the amount of noise generated by a " "change is inversely proportional to the complexity of the change." msgstr "" "Het heel korte antwoord is dat u zich daar niet druk om moet maken. Het iets " "langere antwoord is dat alleen omdat u een fietsenschuurtje kan bouwen, " "betekent dat nog niet dat u anderen moet verhinderen ook zo'n schuurtje te " "bouwen, omdat u de kleur niet mooi vindt. Dit is een metafoor om aan te " "geven dat u niet over elke kleine wijziging of vernieuwing moet " "discussiëren, alleen omdat u er veel van afweet. Sommige mensen hebben " "geschreven dat de hoeveelheid gegenereerde ruis omgekeerd evenredig is met " "de complexiteit van de wijziging." #. type: Plain text #: documentation/content/en/books/faq/_index.adoc:534 msgid "" "The longer and complete answer is that after a very long argument about " "whether man:sleep[1] should take fractional second arguments, {phk} posted a " "long message entitled link:http://www.bikeshed.com[A bike shed (any color " "will do) on greener grass...]." msgstr "" "Het langere en complete antwoord is dat na een zeer lange discussie over of " "man:sleep[1] secondenargumenten met cijfers achter de komma zou moeten " "accepteren, {phk} een lang bericht postte met de titel link:http://www." "bikeshed.com[A bike shed (any color will do) on greener grass...]." #. type: Title == #: documentation/content/en/books/faq/_index.adoc:536 #, no-wrap msgid "Acknowledgments" msgstr "Dankbetuiging" #. type: Plain text #: documentation/content/en/books/faq/_index.adoc:538 msgid "" "This FAQ has undergone countless revisions and improvements by a diverse " "group of contributors over the past decades." msgstr "" "Deze FAQ heeft de laatste decennia talloze revisies en verbeteringen " "ondergaan, uitgevoerd door een grote verscheidenheid aan vrijwilligers."