diff --git a/mn_MN.UTF-8/books/handbook/book.sgml b/mn_MN.UTF-8/books/handbook/book.sgml
index 1982694f6c..1ab165edaa 100644
--- a/mn_MN.UTF-8/books/handbook/book.sgml
+++ b/mn_MN.UTF-8/books/handbook/book.sgml
@@ -1,351 +1,350 @@
%books.ent;
%chapters;
%txtfiles;
%pgpkeys;
]>
FreeBSD гарын авлага
FreeBSD баримтжуулах төсөл
1999 оны хоёрдугаар сар
1995
1996
1997
1998
1999
2000
2001
2002
2003
2004
2005
2006
2007
FreeBSD баримтжуулах төсөл
2006
2007
FreeBSD-г Монголоор баримтжуулах төсөл
&bookinfo.legalnotice;
&tm-attrib.freebsd;
&tm-attrib.3com;
&tm-attrib.3ware;
&tm-attrib.arm;
&tm-attrib.adaptec;
&tm-attrib.adobe;
&tm-attrib.apple;
&tm-attrib.corel;
&tm-attrib.creative;
&tm-attrib.cvsup;
&tm-attrib.heidelberger;
&tm-attrib.ibm;
&tm-attrib.ieee;
&tm-attrib.intel;
&tm-attrib.intuit;
&tm-attrib.linux;
&tm-attrib.lsilogic;
&tm-attrib.m-systems;
&tm-attrib.macromedia;
&tm-attrib.microsoft;
&tm-attrib.netscape;
&tm-attrib.nexthop;
&tm-attrib.opengroup;
&tm-attrib.oracle;
&tm-attrib.powerquest;
&tm-attrib.realnetworks;
&tm-attrib.redhat;
&tm-attrib.sap;
&tm-attrib.sun;
&tm-attrib.symantec;
&tm-attrib.themathworks;
&tm-attrib.thomson;
&tm-attrib.usrobotics;
&tm-attrib.vmware;
&tm-attrib.waterloomaple;
&tm-attrib.wolframresearch;
&tm-attrib.xfree86;
&tm-attrib.xiph;
&tm-attrib.general;
FreeBSD-д тавтай морилно уу! Энэ гарын авлага нь
FreeBSD &rel2.current;-RELEASE
- болон FreeBSD &rel.current;-RELEASE зэрэг хувилбаруудын
+ болон FreeBSD &rel.current;-RELEASE хувилбаруудын
суулгацаас эхлээд өдөр тутмын хэрэглээг тайлбарласан билээ.
Энэ гарын авлага нь төгс дуусаагүй бөгөөд маш олон
хүний хамтын бүтээл юм. Зарим хэсэг нь хуучирч шинэчлэгдэх шаардлагатай байж болзошгүй.
- Хэрэв та энэ төсөлд хамтарч бидэнд туслахыг хүсвэл &a.doc; хаяг руу захиа бичнэ үү. Энэ
+ Хэрэв та энэ төсөлд хувь нэмрээ оруулж, бидэнд туслахыг хүсвэл &a.doc; хаяг руу захиа бичнэ үү. Энэ
гарын авлагын хамгийн сүүлийн хувилбарыг FreeBSD вэб хуудас-наас татаж авч болно.
+ url="http://www.FreeBSD.org/">FreeBSD вэб хуудаснаас татаж авч болно.
(энэ гарын авлагын өмнөх хувилбаруудыг -с авах боломжтой).
- Энэ нь мөн янз бүрийн шахаж бэлтгэсэн хэлбэрээр FreeBSD FTP
- серверийн хэд хэдэн эсвэл толин тусгал хуудаснаас татаж авагдаж болно.
Хэрэв та энэ гарын авлагын хэвлэсэн хуулбарыг авахыг хүсвэл
FreeBSD Mall хуудсанд зорчино уу. Та мөн
гарын авлага дотор хайлт хийх боломжтой.
&chap.preface;
Эхлэл
- FreeBSD гарын авлагын энэ хэсэг нь FreeBSD уруу шинээр
- орж байгаа амдинистратор болон хэрэглэгчдэд зориулагдсан. Энд гарах бүлгүүд нь:
+ FreeBSD гарын авлагын энэ хэсэг нь FreeBSD-тэй шинээр танилцаж
+ байгаа администратор болон хэрэглэгчдэд зориулагдсан. Энд гарах бүлгүүд нь:
FreeBSD-н танилцуулга.
- Суулгах явцын хөтөлбөр.
+ FreeBSD-г суулгах үйл явц.
- &unix;-ийн үндсийн тайлбар.
+ &unix;-ийн үндсийн ойлголт.
- FreeBSD дээр байдаг өөрт нь хамт ирдэг болон гуравдагч хамтрагчийн нийлүүлсэн програмыг хэрхэн суулгах.
+ FreeBSD-тэй хамт ирдэг гуравдагч-этгээдийн програмыг хэрхэн суулгах болон
- &unix; цонхон систем X -ийг танилцуулж, танд илүү
- үр бүтээлтэй ажиллахын тулд хэрхэн орчноо тохируулах талаар
+ &unix; цонхот систем X-ийг танд танилцуулж, илүү
+ үр бүтээлтэй ажиллахын тулд ажлын ширээний орчноо хэрхэн тохируулах талаар
тайлбарлана.
- Бид аль болох цөөхөн дамжуулах хуудаснууд оруулсан бөгөөд
+ Бид Гарын авлагынхаа энэ хэсгийг аль болох цөөхөн хуудас дамжихаар бодолцсон бөгөөд
ингэснээр танд энэ гарын авлагыг эхнээс нь дуустал
- хуудаснаас хуудас уруу үсэрч цовхролгүйгээр уншиж дуусгахад
+ хуудаснаас хуудас уруу үсрэлгүйгээр уншиж дуусгахад
зориулсан билээ.
Нийтлэг асуудлууд
Үндсэн ойлголтуудыг нэгэнт тайлбарласан болохоор одоо FreeBSD-ийн гарын
авлагын энэ хэсэгт FreeBSD-ийн зарим байнга ашиглагддаг боломжуудыг
- хэлэлцэх болно. Эдгээр бүлгүүд нь:
+ авч үзэх болно. Эдгээр бүлгүүд нь:
- Алдартай болон ашигтай ширээний програмуудыг танд танилцуулах
+ Түгээмэл хэрэглэгддэг ширээний програмуудыг танд танилцуулах
болно: хөтчүүд, бүтээмжийн багажууд, баримт үзэгчид гэх мэт.
- FreeBSD-д байдаг хэд хэдэн мультимедиа багажуудыг танд
+ FreeBSD-н хэд хэдэн мультимедиа багажуудыг танд
танилцуулах болно.
- Таны системд нэмэлт функцуудыг идэвхжүүлэх өөрчлөн тохируулсан
- FreeBSD цөмийг бүтээх процессийг тайлбарлах болно.
+ Тусгайлан тохируулсан FreeBSD цөмийг бүтээх үйл явц болон, системд
+ нэмэлт функцуудыг хэрхэн идэвхжүүлэхийг тайлбарлах болно.
Ширээний болон сүлжээнд холбогдсон хэвлэгчийн тохируулгуудын хувьд
хэвлэх системийг дэлгэрэнгүй тайлбарлах болно.
- Таны FreeBSD систем дээр Линукс програмуудыг хэрхэн ажиллуулахыг
+ FreeBSD систем дээр Линукс програмуудыг хэрхэн ажиллуулахыг
танд үзүүлэх болно.
- Эдгээр бүлгүүдийн зарим нь таныг урьдаар зарим нэг зүйлсийг уншихыг зөвлөдөг
+ Эдгээр бүлгүүдийн заримд таныг зарим нэг ойлголтуудын талаар урьдаар уншихыг зөвлөх
бөгөөд энэ нь бүлэг бүрийн эхэнд ерөнхий агуулгад дурдсан байгаа болно.
Системийн Удирдлага
FreeBSD гарын авлагын үлдсэн бүлгүүд нь FreeBSD системийн удирдлагын бүх
- талуудыг хамрах болно. Бүлэг бүр уг бүлгийг уншсанаар таныг юу сурах талаар тайлбарлаж
- эхлэх бөгөөд уг материалтай зууралдахаас өмнө юуг мэдсэн байх ёстойг бас хэлж
+ ойлголтуудыг хамрах болно. Бүлэг бүрийн эхэнд, уг бүлгийг уншсанаар таны юу сурч
+ авахыг тайлбарлах бөгөөд уншиж эхлэхээс өмнө юуг мэдсэн байх ёстойг бас хэлж
өгөх болно.
- Эдгээр бүлгүүд нь танд мэдээлэл хэрэг болох үед уншигдахаар зориулагдсан юм.
- Та эдгээрийг ямар нэгэн тодорхой дарааллаар унших хэрэггүй бөгөөд бас
- FreeBSD ашиглаж эхлэхээсээ өмнө бүгдийг нь унших шаардлагагүй юм.
+ Эдгээр бүлгүүд нь танд мэдээлэл хэрэгтэй үед уншигдахаар зориулагдсан юм.
+ Та ямар нэгэн тодорхой дарааллаар унших хэрэггүй бөгөөд
+ FreeBSD ашиглаж эхлэхээсээ өмнө бүгдийг нь унших шаардлагагүй болно.
Сүлжээний Холболт
FreeBSD нь өндөр ажиллагаатай сүлжээний серверүүдэд зориулагдсан
- хамгийн өргөн ихээр ашигладаг үйлдлийн системүүдийн нэг юм. Энэ хэсгийн бүлгүүд
- нь дараах зүйлсийг хамрах болно:
+ хамгийн өргөн хэрэглэгддэг үйлдлийн системүүдийн нэг юм. Энэ хэсэгт
+ дараах сэдвүүдийг хамрах болно:
Сериал холболт
PPP болон Ethernet дээгүүрх PPP (PPP over Ethernet)
Цахим захидал
Сүлжээний серверүүдийг ажиллуулах
Галт хананууд
- Бусад дэвшилттэй сүлжээний сэдвүүд
+ Бусад дээд түвшний сүлжээний сэдвүүд
- Эдгээр бүлгүүд нь танд мэдээлэл хэрэг болох үед уншигдахаар зориулагдсан юм.
- Та эдгээрийг ямар нэгэн тодорхой дарааллаар унших хэрэггүй бөгөөд бас
- FreeBSD-г сүлжээний орчинд ашиглаж эхлэхээсээ өмнө бүгдийг нь унших
- шаардлагагүй юм.
+ Эдгээр бүлгүүд нь танд мэдээлэл хэрэгтэй үед уншигдахаар зориулагдсан юм.
+ Та ямар нэгэн тодорхой дарааллаар унших хэрэггүй бөгөөд
+ FreeBSD ашиглаж эхлэхээсээ өмнө бүгдийг нь унших шаардлагагүй болно.
Хавсралтууд
&chap.colophon;
diff --git a/mn_MN.UTF-8/books/handbook/geom/chapter.sgml b/mn_MN.UTF-8/books/handbook/geom/chapter.sgml
index 2d2fb24441..8a5511661b 100644
--- a/mn_MN.UTF-8/books/handbook/geom/chapter.sgml
+++ b/mn_MN.UTF-8/books/handbook/geom/chapter.sgml
@@ -1,660 +1,661 @@
Том
Рөүдс
Бичсэн
Цагаанхүүгийн
Ганболд
Орчуулсан
GEOM: Модульчлагдсан Диск Хувиргах Тогтолцоо
Ерөнхий агуулга
GEOM
GEOM Дискний Тогтолцоо
GEOM
Энэ бүлэг нь &os; дээр GEOM тогтолцооны хүрээнд дискийг хэрхэн хэрэглэх талаар
хамарсан. Энэ нь тохиргоонд зориулж тогтолцоог ашигладаг гол RAID
хянагч хэрэгслүүдийг багтаадаг. Энэ бүлэг нь I/O, доор нь байгаа дэд
систем, эсвэл кодыг GEOM хэрхэн зохицуулж эсвэл хянадаг талаар гүнзгий
хэлэлцэхгүй. Энэхүү мэдээлэл нь &man.geom.4; гарын авлагын хуудас болон
төрөл бүрийн SEE ALSO баримтуудын тусламжтай хангагддаг. Бас энэ бүлэг нь
RAID тохиргоонуудын дэлгэрэнгүй заавар биш юм.
Зөвхөн GEOM-дэмжигдсэн RAID ангиллуудын талаар
хэлэлцэх болно.
Энэ бүлгийг уншсаны дараа, та дараах зүйлсийг мэдэх болно:
Ямар төрлийн RAID дэмжлэг GEOM-ийн хүрээнд
байдаг талаар.
Хэрхэн үндсэн хэрэгслүүдийг ашиглаж тохиргоо хийх, ажиллагааг хангах, болон
төрөл бүрийн RAID түвшнүүдийг удирдах талаар.
Хэрхэн толин тусгал болон судал үүсгэх, шифрлэх, алсаас GEOM-ийн хүрээнд
диск төхөөрөмжүүдийг холбох талаар.
GEOM тогтолцоонд хавсаргасан дискнүүдийн алдааг хэрхэн олж засварлах талаар.
Энэ бүлгийг уншихаасаа өмнө, та дараах зүйлсийг мэдэх шаардлагатай:
&os; диск төхөөрөмжүүдийг хэрхэн үздэг талаар ойлгох
().
Шинэ &os; цөм хэрхэн тохируулж суулгах талаар мэдэх
().
GEOM-ийн Танилцуулга
GEOM нь Мастер Ачаалалтын Бичлэгүүд (MBR), BSD хаягууд,
гэх мэт — ангиллуудад тухайн ангиллын дэмжигчид (providers) эсвэл
/dev дахь тусгай файлуудын
тусламжтайгаар хандах хандалт ба хяналтыг уг ангилалд зөвшөөрдөг.
GEOM нь төрөл бүрийн програм хангамжийн RAID тохиргоонуудыг
ашиглаж үйлдлийн систем болон үйлдлийн системийн хэрэгслүүдэд саадгүйгээр
хандах боломж олгодог.
Том
Рөүдс
Бичсэн
Мюррей
Стөүкли
Цагаанхүүгийн
Ганболд
Орчуулсан
RAID0 - Судал үүсгэх
GEOM
Судал үүсгэх
Судал үүсгэх нь хэд хэдэн дискнүүдийг нэг эзлэхүүн болгодог арга юм.
Олон тохиолдолд энэ нь тоног төхөөрөмжийн хянагчуудыг ашиглан хийгддэг.
GEOM дэд систем нь диск судал үүсгэх гэж бас нэрлэгддэг
RAID0-д зориулсан програмыг хангаж өгдөг.
RAID0 системд, дараалсан дискнүүдэд байгаа өгөгдлүүд
нь багц болж хуваагддаг. Систем дээр нэг диск рүү 256k-ийг
бичихийг хүлээснээс 64k-ийг 4 өөр диск рүү зэрэг бичих дээд зэргийн I/O буюу
оруулах гаргах ажиллагааг RAID0 систем нь санал болгодог. Энэ ажиллагааг
олон дискний хянагчуудыг ашиглан нэмэгдүүлж болдог.
Багцалсан олон дискнүүдээс I/O хүсэлтүүд нь зэрэгцэж унших болон
бичигддэг учраас RAID0 дискний хуваагдал нь бүгд ижил хэмжээтэй байх ёстой.
Диск судал үүсгэж байгаа зураг
Хэлбэржүүлэгдээгүй ATA дискнүүдийн судал үүсгэх
geom_stripe
модулийг ачаална:
&prompt.root; kldload geom_stripe
Тохирох холболтын цэг байгааг шалгаарай. Хэрэв энэ эзлэхүүн нь root хуваалт
болох ёстой бол түр зуур өөр /mnt гэх мэт холболтын цэгийг ашиглаарай:
&prompt.root; mkdir /mnt
Судал үүсгэх дискнүүдэд зориулсан төхөөрөмжийн нэрийг тодорхойлоод шинэ судал
төхөөрөмж үүсгэ. Жишээ нь хоёр ашиглагдаагүй, хуваалт хийгдээгүй
/dev/ad2 болон /dev/ad3 гэсэн
ATA дискнүүдэд судал үүсгэхийн тулд:
&prompt.root; gstripe label -v st0 /dev/ad2 /dev/ad3
Хуваалтын хүснэгт гэгддэг стандарт хаягийг шинэ эзлэхүүн дээр бичээд
анхдагч ачаалагдах кодыг суулгаарай:
&prompt.root; bsdlabel -wB /dev/stripe/st0
Энэ процесс хоёр төхөөрөмжийг st0
төхөөрөмжийн хамт /dev/stripe
санд үүсгэх ёстой. Тэдгээр нь st0a болон
st0c юм. Ингэсний дараа файлын системийг
st0a төхөөрөмж дээр newfs
хэрэгслийн тусламжтайгаар үүсгэж болно:
&prompt.root; newfs -U /dev/stripe/st0a
Олон тоонууд дэлгэц дээр урсан өнгөрөх бөгөөд хэдхэн хормын дараа процесс төгсөнө.
Ингээд эзлэхүүн үүсэж холболт хийгдэхэд бэлэн болно.
Гараар үүсгэсэн дискний судлаа холбохын тулд:
&prompt.root; mount /dev/stripe/st0a /mnt
Энэ судал үүсгэсэн файлын системдээ ачаалах үед автоматаар холболт хийхийн
тулд эзлэхүүний мэдээллийг /etc/fstab файлд
хийгээрэй:
&prompt.root; echo "/dev/stripe/st0a /mnt ufs rw 2 2" \
>> /etc/fstab
/boot/loader.conf файлд мөр нэмж geom_stripe модулийг
систем эхлэхэд автоматаар ачаалагдахаар болгох ёстой:
&prompt.root; echo 'geom_stripe_load="YES"' >> /boot/loader.conf
RAID1 - Толин тусгал үүсгэх
GEOM
Диск Толин тусгал үүсгэх
Толин тусгал үүсгэх нь олон корпорациуд болон гэрийн хэрэглэгчдийн ашигладаг
өгөгдлийг тасалдалгүйгээр нөөцлөх технологи юм. Толин тусгал байх үед
энэ нь diskB нь diskA-г хувилж байгаа гэсэн үг. Эсвэл магадгүй
diskC+D нь diskA+B-г хувилж байгаа байж болно. Дискний тохиргооноос
хамааралгүй чухал ойлголт бол нэг диск дээрх мэдээлэл болон хуваалт нь хувилагдах
явдал юм. Сүүлд нь, хадгалсан өгөгдөл нь үйлчилгээ болон хандалтын тасалдалгүйгээр,
амархан сэргээгдэж, нөөцлөгдөж бараг өгөгдлийн төмөр авдарт хадгалсан юм шиг байх болно.
Эхлээд системд ижил хэмжээтэй хоёр диск байгааг шалгаарай, энэ
дасгалд уг дискнүүдэд шууд хандах (&man.da.4;) SCSI
дисктэй гэж үзэж байгаа болно.
&os; үйлдлийн системийг нэг дэх диск дээр хоёр хуваалттайгаар суулгаарай.
Нэг нь RAM-ийн хэмжээг хоёр дахин авсан swap
хуваалт байх ёстой бөгөөд үлдэж байгаа зай нь root
(/) файлын системд
зориулагдана. Бусад холболтын цэгүүдэд зориулсан тусдаа хуваалтуудтай
байж болох бөгөөд гэхдээ энэ нь &man.bsdlabel.8; болон &man.fdisk.8;
тохиргоонуудыг гараар өөрчилдгөөс болж төвөгтэй байдлыг 10 дахин ихэсгэдэг.
Дахин ачаалаад системийг бүрэн эхэлтэл хүлээгээрэй. Энэ үйлдэл дууссаны дараа
root хэрэглэгчээр нэвтэрнэ.
/dev/mirror/gm төхөөрөмж үүсгээд
/dev/da1 файлтай холбоорой:
&prompt.root; gmirror label -vnb round-robin gm0 /dev/da1
Систем дараах хариуг өгнө:
Metadata value stored on /dev/da1.
Done.
GEOM-ийг эхлүүлэхэд /boot/kernel/geom_mirror.ko
цөмийн модулийг ачаална:
&prompt.root; gmirror load
Энэ тушаал нь gm0 төхөөрөмжийн
цэгийг /dev/mirror
санд үүсгэх ёстой.
Ерөнхий fdisk-ийн хаяг болон ачаалах кодыг
шинэ gm0 төхөөрөмжид суулгаарай:
&prompt.root; fdisk -vBI /dev/mirror/gm0
Одоо ерөнхий bsdlabel мэдээллийг суулгаарай:
&prompt.root; bsdlabel -wB /dev/mirror/gm0s1
Хэрэв олон зүсмэлүүд болон хуваалтууд байвал түрүүчийн хоёр тушаалын
тугуудыг өөрчлөх шаардлагатай. Тэд нөгөө дискний зүсмэл болон хуваалтын
хэмжээтэй тохирох ёстой.
Анхдагч UFS файлын системийг
gm0s1a төхөөрөмжийн цэг дээр байгуулахдаа
&man.newfs.8; хэрэгслийг ашиглана:
&prompt.root; newfs -U /dev/mirror/gm0s1a
Ингэснээр систем зарим мэдээлэл болон тоонуудыг үзүүлэх болно.
Энэ нь сайн гэсэн үг. Дэлгэц дээр алдаа байгаа эсэхийг шалгаад
төхөөрөмжийг /mnt
холболтын цэгт холбож өгөөрэй:
&prompt.root; mount /dev/mirror/gm0s1a /mnt
Одоо ачаалах дискний бүх өгөгдлийг энэ шинэ файлын систем уруугаа
шилжүүлээрэй. Энэ жишээ нь &man.dump.8; болон &man.restore.8;
тушаалуудыг ашиглаж байгаа; гэхдээ &man.dd.1; бас энэ тохиолдолд
ажиллах боломжтой.
&prompt.root; dump -L -0 -f- / |(cd /mnt && restore -r -v -f-)
Үүнийг файлын систем бүрийн хувьд хийх шаардлагатай. Дээр дурдсан тушаалыг
ажиллуулахдаа тохирох файлын системийг зөв газар нь байрлуулна.
Одоо хувилагдсан /mnt/etc/fstab файлыг засаад
swap файлтай мөрийг устгаж эсвэл тайлбар болгоорой.
fstab дахь swap файлын оруулгыг тайлбар
болгосноор танд өөр замаар swap зайг дахин нээх шаардлагатай болно.
Дэлгэрэнгүй мэдээллийн талаар -д
хандана уу.
. Нөгөө файлын системийн мэдээллийг шинэ диск ашиглахаар
өөрчилж дараах жишээн дээрх шиг сольно:
# Device Mountpoint FStype Options Dump Pass#
#/dev/da0s2b none swap sw 0 0
/dev/mirror/gm0s1a / ufs rw 1 1
Одоо boot.config файлыг одоогийн болон
шинэ root хуваалт дээр үүсгэнэ. Энэ файл нь системийн BIOS-ийг
зөв хөтлөгчийг ачаалахад тусална
:
&prompt.root; echo "1:da(1,a)/boot/loader" > /boot.config
&prompt.root; echo "1:da(1,a)/boot/loader" > /mnt/boot.config
Бид үүнийг зөв ачаалуулахын тулд хоёр root хуваалт дээр байрлуулсан.
Хэрэв ямар нэг тохиолдлоор систем шинэ root хуваалтаас уншиж чадахгүй
бол failsafe боломж байдаг.
geom_mirror.ko модулийг ачаалагдах үед ажиллуулахын
тулд дараах тушаалыг ажиллуулна:
&prompt.root; echo 'geom_mirror_load="YES"' >> /mnt/boot/loader.conf
Системийг дахин эхлүүлнэ:
&prompt.root; shutdown -r now
Хэрэв бүгд зүгээр болбол систем gm0s1a
төхөөрөмжөөс ачаалагдаж login тушаал хүлээх
мөр хүлээж байх болно. Хэрэв ямар нэг юм буруу болбол доор дурдсан
алдааг олж засварлах хэсгийг үзээрэй. Одоо
da0 дискийг gm0
төхөөрөмжид нэмэх хэрэгтэй:
&prompt.root; gmirror configure -a gm0
&prompt.root; gmirror insert gm0 /dev/da0
туг нь &man.gmirror.8;-г автомат синхрончлолыг
ашиглах ёстойг хэлж байна; өөрөөр хэлбэл дискэнд бичих бичилтүүдийг автоматаар
толин тусгалаар хуулна гэсэн үг юм. Гарын авлагын хуудас дискнүүдийг хэрхэн
дахин бүтээх болон солих талаар тайлбарлах бөгөөд
gm0-ийн оронд data-г
хэрэглэсэн байгаа.
Алдааг олж засварлах нь
Систем ачаалахгүй байх
Хэрэв систем дараах тушаал хүлээх мөр хүртэл ачаалсан бол:
ffs_mountroot: can't find rootvp
Root mount failed: 6
mountroot>
Унтраах болон дахин эхлүүлэх товчийг дарж машиныг дахин эхлүүл.
Ачаалах үеийн цэснээс (6) сонголтыг сонго. Ингэхэд системийг
&man.loader.8; тушаал хүлээх мөрд аваачна. Цөмийн модулийг гараар
ачаал:
OK? load geom_mirror
OK? boot
Хэрэв энэ нь ажилласан бол модул ямар нэг шалтгаанаар буруу
ачаалагдсан байна. Дараах мөрийг:
options GEOM_MIRROR
цөмийн тохиргооны файлд байрлуулж дахин бүтээж суулгаарай.
Ингэх нь энэ асуудлыг арилгах ёстой.
GEOM Хаалга Сүлжээний Төхөөрөмжүүд
GEOM нь хаалга хэрэгслүүдийг ашиглан дискнүүд, CD-ROM-ууд,
файлууд гэх мэт төхөөрөмжүүдийг алсаас ашиглахыг дэмждэг.
Энэ нь NFS-тэй адил юм.
Экспортын файл эхэлж үүсгэх шаардлагатай. Энэ файл нь
экспорт хийгдсэн эх үүсвэрүүдэд хэнийг хандахыг зөвшөөрсөн болон
ямар түвшний хандалтыг тэд өгч байгааг тусгадаг. Жишээ нь эхний
SCSI диск дээр 4 дэх зүсмэлийг экспорт
хийхийн тулд дараах
/etc/gg.exports
нь хангалттай:
192.168.1.0/24 RW /dev/da0s4d
Энэ нь дотоод сүлжээний бүх хостууд da0s4d
хуваалт дээрх файлын системд хандах хандалтыг зөвшөөрнө.
Энэ төхөөрөмжийг экспорт хийхдээ тухайн үед холболт хийгдээгүй эсэхийг шалгаад
&man.ggated.8; сервер дэмонг ажиллуулаарай:
&prompt.root; ggated
Хэрэглэх машинаас уг экспортлогдсон төхөөрөмжид холболт хийхдээ
дараах тушаалыг өгнө үү:
&prompt.root; ggatec create -o rw 192.168.1.1 /dev/da0s4d
ggate0
&prompt.root; mount /dev/ggate0 /mnt
Эндээс эхлэн төхөөрөмжид /mnt
холболтын цэгийг ашиглан хандаж болно.
Хэрэв төхөөрөмж тухайн үед сервер машин эсвэл сүлжээн дэх өөр бусад машин
дээр холболт хийгдсэн байсан бол энэ нь амжилтгүй болохыг сануулъя.
Төхөөрөмж дахин шаардлагагүй болоход бусад дискний төхөөрөмжүүдийн нэгэн адил
&man.umount.8; тушаалын тусламжтайгаар салгаж болно.
Дискний төхөөрөмжүүдийг хаяглах нь
GEOM
Дискний хаяг/шошгонууд
Системийг эхлүүлэх явцад &os; цөм төхөөрөмжүүдийг олж төхөөрөмжийн
цэгүүдийг үүсгэдэг. Төхөөрөмжүүдийг илрүүлэх энэ арга нь зарим нэг
асуудлуудтай байдаг, жишээ нь шинэ дискний төхөөрөмж USB-ээр
нэмэгдсэн бол яах вэ? Флэш төхөөрөмжид da0 гэсэн
төхөөрөмжийн нэр өгөгдөж хуучин байсан da0 нь
da1 болж өөрчлөгдөх болов уу. Энэ нь хэрэв
файлын системүүд /etc/fstab-д жагсаагдсан
бол тэдгээрийг холбоход асуудал гаргах бөгөөд бүр системийг ачаалахгүй
байдалд хүргэж болох юм.
Энэ асуудлын нэг шийдэл нь SCSI карт руу нэмэгдсэн
шинэ төхөөрөмжид төхөөрөмжийн ашиглагдаагүй дугаарууд өгөгдөхөөр болгож
SCSI төхөөрөмжүүдийг гинжин цуваа болгох явдал юм.
Гэхдээ анхдагч SCSI дискийг сольж болзошгүй
USB төхөөрөмжүүдийн хувьд яах вэ? Яагаад гэвэл USB
төхөөрөмжүүд нь ихэвчлэн SCSI картнуудаас өмнө
шалгагддаг. Үүний нэг шийдэл нь эдгээр төхөөрөмжүүдийг системийг ачаалсны
дараа залгах явдал юм. Өөр нэг арга нь зөвхөн ганц ATA
хөтөч ашиглаж SCSI төхөөрөмжүүдийг
/etc/fstab файлд хэзээ ч жагсаахгүй байх тийм
шийдэл байж болох юм.
Илүү сайн шийдэл байдаг. glabel хэрэгсэл ашиглан
администратор эсвэл хэрэглэгч өөрсдийн дискний төхөөрөмжүүдийг хаяглаж эдгээр
хаяг/шошгонуудыг /etc/fstab файлд ашиглаж болох
юм. glabel нь өгөгдсөн үзүүлэгчийн сүүлийн секторт
хаяг/шошгыг хадгалдаг болохоор хаяг/шошго нь дахин ачаалахад хэвээр байх
болно. Энэ хаяг/шошгыг төхөөрөмж маягаар ашигласнаар ямар төхөөрөмжийн
цэгээр дамжин хандаж байгаагаас үл хамааран файлын систем нь үргэлж холбогдох
юм.
Хаяг/шошгыг байнгын болгохыг энд дурдсангүй. glabel
хэрэгсэл нь түр зуурын болон байнгын хаяг/шошгыг үүсгэхэд ашиглагдаж болно.
Зөвхөн байнгын хаяг/шошго нь дахин ачаалахад хэвээр үлдэх болно. Хаяг/шошгонуудын
ялгаануудын тухай дэлгэрэнгүй мэдээллийг &man.glabel.8; гарын авлагын хуудаснаас
үзнэ үү.
Хаяг/шошгоны төрлүүд болон жишээнүүд
Ерөнхий ба файлын системийн гэсэн хоёр төрлийн хаяг/шошго байдаг.
Хаяг/шошгонуудын ялгаа нь байнгын хаяг/шошготой холбоотой автомат
илрүүлэлт бөгөөд энэ төрлийн хаяг/шошго нь дахин ачаалахад хэвээр
үлддэг явдал юм. Эдгээр хаяг/шошгонуудад тэдгээрийн файлын системийн төрөл
дээр суурилсан нэр бүхий тусгай сан /dev
сан дотор өгөгддөг. Жишээ нь UFS2 файлын системийн
хаяг/шошгонууд /dev/ufs2 санд
үүсгэгддэг.
Ерөнхий хаяг/шошго нь дараагийн удаа ачаалахад арилдаг. Эдгээр хаяг/шошгонууд
нь /dev/label санд үүсгэгдэх
бөгөөд туршилтад сайн тохирсон байдаг.
Байнгын хаяг/шошгонуудыг файлын систем дээр tunefs
эсвэл newfs хэрэгслүүд ашиглан байрлуулж болно.
Өгөгдлийг устгалгүйгээр UFS2 файлын системийн хувьд байнгын
хаяг/шошго үүсгэхийн тулд доор дурдсан тушаалуудыг ажиллуулна:
&prompt.root; tunefs -L home /dev/da3
Хэрэв файлын систем дүүрэн бол энэ нь өгөгдлийн эвдрэлд хүргэж
болох юм; гэхдээ хэрэв файлын систем дүүрэн бол гол зорилго нь
хуучирсан файлуудыг устгаж хаяг/шошгонуудыг нэмэхгүй байх
явдал юм.
Хаяг/шошго одоо /dev/ufs2 санд
үүссэн байх ёстой бөгөөд түүнийг /etc/fstab файлд нэмж
болох юм:
/dev/ufs2/home /home ufs rw 2 2
tunefs-г ажиллуулахдаа файлын системийг
холбох ёсгүй.
Одоо файлын системийг ердийнхөөрөө холбож болно:
&prompt.root; mount /home
Доор дурдсан тушаалыг хаяг/шошгыг устгахдаа ашиглаж болно:
&prompt.root; glabel destroy home
Эндээс эхлэн ачаалах явцад /boot/loader.conf файлын
тусламжтайгаар geom_label.ko цөмийн модуль дуудагдсан байхад
эсвэл GEOM_LABEL цөмийн тохируулга байхад
төхөөрөмжийн цэг системд ямар нэгэн буруу нөлөөлөлгүйгээр өөрчлөгдөж болох
юм.
Файлын систем нь newfs тушаалд
өгөгдсөн тугны тусламжтайгаар анхдагч хаяг/шошготой
үүсгэгдэж бас болно. Дэлгэрэнгүй мэдээллийг &man.newfs.8; гарын авлагын хуудаснаас
үзнэ үү.
-
diff --git a/mn_MN.UTF-8/books/handbook/install/chapter.sgml b/mn_MN.UTF-8/books/handbook/install/chapter.sgml
index f7925394bb..f3f851fe13 100644
--- a/mn_MN.UTF-8/books/handbook/install/chapter.sgml
+++ b/mn_MN.UTF-8/books/handbook/install/chapter.sgml
@@ -1,4697 +1,4697 @@
Жим
Мок
Дахин засварлаж, зарим хэсгийг нь шинээр бичсэн
Рэнди
Пратт
Суулгацын ерөнхий дараалал болон зургийг бэлдсэн
Шагдарын
Нацагдорж
Орчуулсан
FreeBSD суулгах нь
Ерөнхий агуулга
суулгац
FreeBSD нь sysinstall гэдэг нэртэй
хэрэглэхэд амархан текст хэлбэртэй програмтай ирдэг. Энэ бол
FreeBSD-н програм суулгахад хэрэглэгддэг анхдагч програм бөгөөд хэрэв хүсвэл
програм зохиогчид нь өөрсдийнхөө програмдаа зориулж суулгах програм бас бичиж болно.
Энэ бүлэгт FreeBSD-г суулгахын тулд sysinstall програмыг
хэрхэн хэрэглэх талаар тайлбарлах болно.
Энэ бүлгийг уншсаны дараа, та дараах зүйлсийг мэдэх болно:
FreeBSD суулгадаг дискнүүдийг хэрхэн үүсгэх.
FreeBSD таны диск уруу хэрхэн ханддаг болон хуваадаг талаар.
sysinstall-г хэрхэн эхлүүлэх.
sysinstall-аас танд тавигдах
асуултууд, тэд ямар учиртай болох мөн хэрхэн хариулах тухай.
Энэ бүлгийг уншихаасаа өмнө та дараах зүйлсийг гүйцэтгэх хэрэгтэй:
Суулгах гэж буй FreeBSD-нхээ хувилбар, мөн түүний дэмжиж чаддаг төхөөрөмжүүдийн
жагсаалтыг хянаж тэр дунд таны төхөөрөмжүүд байгаа эсэхийг магадлах.
Ер нь, энэ суулгах заавар нь &i386; (PC төрлийн
) архитектурт
зориулж бичсэн. Шаардлагатай тохиолдолд бусад тусгай тавцангуудын (жишээлбэл Alpha) хувьд
зориулагдсан заавруудыг оруулах болно. Хэдийгээр энэ гарын авлагыг аль болох
шинэчилж байгаа боловч та суулгагч болон энд дурдсан хоёрын хооронд бага зэргийн өөрчлөлтүүд
байгааг анзаарч болох юм.
Тийм болохоор энэ гарын авлагыг үгчилсэн заавар биш ерөнхий суулгах заавар болгож хэрэглэхийг танд
зөвлөж байна.
Системд тавигдах төхөөрөмжийн шаардлага
Хамгийн бага тохиргоо
&os;-г суулгахад шаардагдах хамгийн бага тохиргоо нь
&os;-н хувилбар болон төхөөрөмжийн төрлөөс их хамаарна.
Хамгийн бага шаардагдах тохиргоог &os;-н вэб хуудасны Хувилбарын
мэдээлэл гэсэн хуудсан дотор суулгацын мэдээлэл хэсэгт харж болно.
Эдгээр мэдээллийн ерөнхий дүгнэсэн мэдээллийг энэ хэсэгт та унших болно.
&os;-г суулгах аргаасаа хамаараад танд уян диск юм уу эсвэл CDROM төхөөрөмж,
зарим тохиолдолд сүлжээний адаптер хэрэг болох болно. Энэ тухай
хэсэгт дурьдсан буй.
&os;/&arch.i386; болон &os;/&arch.pc98;
&os;/&arch.i386; болон &os;/&arch.pc98; хоёр хоёулаа 486 юм уу эсвэл түүнээс
дээш илүү төрлийн процессор шаарддаг бөгөөд хамгийн багадаа 24 MБ
RAM буюу шуурхай санах ой хэрэглэдэг. Танд хамгийн бага хэмжээгээр суулгахын
тулд ядаж 150 MБ дискний сул хэмжээ хэрэгтэй.
Хуучны тохиргоонд бол, ихэнх тохиолдолд, их хэмжээний санах ой ба дискний
хэмжээ нь хурдан процессороос илүү хэрэгтэй байдаг.
&os;/&arch.alpha;
Alpha
&os;/&arch.alpha;-г суулгахын тулд танд дэмжигдсэн төхөөрөмжүүд
( хэсэгт харж болно)
болон &os;-д зориулсан диск байх хэрэгтэй. Одоогоор дискээ
өөр үйлдлийн системтэй хамтарч хэрэглэж болохгүй. Энэ диск нь
SCSI хянагч уруу холбогдсон байх ёстой бөгөөд тохируулах
програмын төрөл нь SRM байх ёстой юм уу эсвэл IDE дискнээс ачаалагдаж
болдог SRM гэж танигдаж болдог IDE диск байх хэрэгтэй.
ARC
Alpha BIOS
SRM
Таны системд SRM програмын консол байх шаардлагатай.
Зарим тохиолдолд AlphaBIOS (эсвэл ARC) төрлөөс SRM төрлийн хооронд
хоёр тийшээгээ сэлгэж сольж болдог. Бусад тохиолдолд тухайн төхөөрөмжийг
үйлдвэрлэдэг газрын вэб хуудаснаас шаардлагатай таниулах програмуудыг нь
татаж авах нь зүйтэй.
Alpha-д зориулсан дэмжлэг &os; 7.0-с эхлээд
байхгүй болсон. &os; 6.X
серийн хувилбарууд нь энэ архитектурт зориулсан дэмжлэгийг
агуулсан сүүлийн хувилбарууд юм.
&os;/&arch.amd64; архитектур
&os;/&arch.amd64;-г ажиллуулах боломжтой хоёр ангиллын процессор
байдаг. Эхнийх нь &amd.athlon;64, &amd.athlon;64-FX, &amd.opteron;
эсвэл түүнээс дээш төрлийн процессоруудыг агуулсан AMD64 процессорууд
юм.
&os;/&arch.amd64;-ийг ашигладаг хоёр дахь ангиллын
процессоруудад &intel; EM64T архитектурыг ашигладаг
процессорууд ордог. Эдгээр процессоруудын жишээнд
&intel; &core; 2 Duo, Quad, болон Extreme процессорын
гэр бүлийнхэн ба &intel; &xeon; 3000, 5000, болон 7000
дарааллын процессоруудыг дурдаж болно.
Хэрэв таны машин nVidia nForce3 Pro-150 дээр үндэслэсэн бол
та BIOS-н тохируулга дээр IO APIC сонголтыг хорих ёстой.
Хэрэв танд ингэх сонголт байхгүй бол ACPI-г оронд нь хорих хэрэгтэй.
Pro-150 төрлийн бичил схемд алдаа байдаг бөгөөд одоогоор тэр алдаа засагдаагүй
байгаа билээ.
&os;/&arch.sparc64;
&os;/&arch.sparc64;-г суулгахын тулд түүний дэмждэг төхөөрөмжүүдийг нь
хангасан байх ёстой ( хэсэгт харна уу).
Танд &os;/&arch.sparc64;-д зориулсан диск тусад нь байх хэрэгтэй. Одоогоор
диск дээр өөр төрлийн системүүдийг давхар суулгах боломж үгүй.
Дэмждэг төхөөрөмжүүд
Дэмждэг төхөөрөмжүүдийг &os;-н хувилбар бүрийн
Hardware Notes буюу төхөөрөмжийн мэдээлэл хэсэгт жагсаасан байдаг.
Энэ мэдээлэл нь голдуу HARDWARE.TXT нэрээр
суулгацын CDROM юм уу FTP-н хамгийн дээд сан дотор эсвэл
sysinstall програмын documentation буюу
баримт цэсэнд байрласан байдаг билээ. Энэ нь тухайн төрлийн архитектур бүрт
ямар ямар төхөөрөмжүүд танигдаж болохыг &os;-н хувилбар бүрт зориулж
жагсаасан байдаг. Төрөл бүрийн хувилбар болон архитектурт зориулсан жагсаалтын
бас нэг хуулбарыг &os;-н вэб хуудасны Release
Information буюу хувилбарын мэдээлэл хуудаснаас олж болно.
Суулгацын өмнө
Өөрийнхөө компьютерийг судална
Та FreeBSD-г суулгахын өмнө өөрийнхөө компьютерийн бүрдэл
хэсгүүдийг судлах хэрэгтэй. FreeBSD суулгах явцдаа таны компьютерт
буй бүрдлүүдийг (хатуу диск, сүлжээний карт, CDROM хөтлөгч гэх мэт)
тэдгээрийн загвар болон үйлдвэрлэгчийнх нь дугаартай нь харуулдаг.
Мөн FreeBSD нь тэдгээр төхөөрөмжүүдийг IRQ болон IO порт зэргүүдийг
автоматаар зөв тохируулахыг оролддог. Компьютерийн бүрдлийг
үйлдвэрлэдэгчдийн түмэн төрлөөс хамаарч зөв тохируулах энэ автомат үйлдэл нь
заримдаа тийм амжилттай болж чаддаггүй тул магадгүй та FreeBSD-н тодорхойлсон
тохируулгыг өөрчлөх хэрэг гарч болзошгүй.
Хэрэв та &windows; эсвэл Линукс үйлдлийн систем суулгасан байгаа бол
тухайн төхөөрөмжүүд ямар тохируулгаар суугдсан байгааг харах нь зүйтэй.
Хэрвээ өргөтгөл картын дугаар болон нэрийг зөв таньсан эсэхээ мэдэхгүй бол
уг карт дээр буй үйлдвэрлэсэн бичгийг нь харах хэрэгтэй. Байнгын хэрэглэдэг IRQ
дугаарууд нь 3, 5, мөн 7 бөгөөд ихэнх хэрэглэгддэг IO портын хаягууд нь голдуу
0x330 гэх мэт арван зургаат тооллын систем дээр бичсэн дугаарууд байдаг.
FreeBSD-г суулгахаасаа өмнө эдгээр дугааруудыг тэмдэглэж авахыг зөвлөж байна.
Та дараах маягийн хүснэгт хөтлөх хэрэгтэй:
Төхөөрөмжийн бүртгэлийн жишээ
Төхөөрөмжийн нэр
IRQ
IO порт(ууд)
Тэмдэглэгээ
Эхний хатуу диск
мэдэхгүй
мэдэхгүй
40 ГБ, Seagate үйлдвэрлэсэн, эхний мастер IDE
CDROM
мэдэхгүй
мэдэхгүй
Эхний хоёр дахь IDE
Хоёр дахь хатуу диск
мэдэхгүй
мэдэхгүй
20 ГБ, IBM үйлдвэрлэсэн, хоёр дахь мастер IDE
Эхний IDE хянагч
14
0x1f0
Сүлжээний карт
мэдэхгүй
мэдэхгүй
&intel; 10/100
Модем
мэдэхгүй
мэдэхгүй
&tm.3com; 56K факс модем, COM1 дээр зоогдсон
…
Өөрийнхөө өгөгдлийг нөөцөлж авах
Хэрэв таны FreeBSD суулгах гэж байгаа компьютерт чухал мэдээлэл
байвал, уг мэдээллээ нөөцөлж хадгалж авах нь зүйтэй бөгөөд уг
нөөцөлсөн мэдээллээ зөв хадгалснаа шалгах хэрэгтэй. FreeBSD-н суулгах
явц нь диск уруу бичиж эхлэхээсээ өмнө танаас лавлаж асуудаг бөгөөд
хэрэв нэг бичигдээд эхэлбэл буцаах арга байхгүй.
FreeBSD-г хаана суулгахаа шийдэх
Хэрэв та FreeBSD-д бүх дискээ хэрэглүүлнэ гэж бодож байвал
энэ хэсэгт анхаарлаа хандуулалгүй цааш нь унших хэрэгтэй.
Харин, хэрэв та FreeBSD-г өөр үйлдлийн системтэй хамт
хэрэглэнэ гэж бодож байвал диск дээр өгөгдөл хэрхэн байрладаг
мөн хэрхэн ажилладаг талаар үндсэн мэдлэгтэй байх хэрэгтэй.
&os;/&arch.i386; дээрх дискний өгөгдөл байрлуулалт
Компьютерийн диск нь хэд хэдэн хэсэгт хэсэгчилж болдог.
Эдгээр хуваагдсан хэсгүүдийг нь partitions буюу хуваалтууд
гэж нэрлэдэг. &os; нь дотроо бас хуваалтуудтай болохоор
энэ нэрлэлт нь ойлгомжгүй болж болох юм. Тийм болохоор
эдгээр дискний хэсэгчлэлүүдийг дискний зүсмэлүүд буюу
ердөө л зүсмэлүүд гэж &os; үздэг. Жишээ нь PC-ийн дискний хуваалтууд
дээр ажилладаг FreeBSD-ийн fdisk хэрэгсэл
хуваалтуудын оронд зүсмэлүүдийг хэрэглэдэг.
Анхнаасаа компьютерийн нэг дискийг зөвхөн дөрөв
хувааж болохоор зохиосон байна. Эдгээр хуваалтуудыг
primary partitions буюу анхдагч хуваалтууд гэж
нэрлэдэг. Энэ хязгаарлалтыг тойрон гарч дөрвөн хуваалтаас илүүг зөвшөөрөхийн тулд шинэ
хуваалтын арга үүссэн бөгөөд түүнийг extended partition
буюу өргөтгөсөн хуваалт гэж нэрлэжээ. Диск зөвхөн
ганцхан өргөтгөсөн хуваалт агуулж болно. Өргөтгөсөн хуваалт дотор
хичнээн бол хичнээн logical partitions
буюу логик хуваалтууд агуулж болдог байна.
Хуваалт болгон partition ID буюу хуваалтын ID дугаар
агуулж байдаг бөгөөд энэ дугаар нь тухайн хуваалтын төрлийг илэрхийлж
байдаг. FreeBSD төрлийн хуваалтууд нь 165 гэсэн
ID дугаартай байдаг.
Үйлдлийн систем болгон дискний хуваалтуудыг таних өөр
өөрийн арга хэрэглэдэг. Жишээлбэл DOS буюу түүнтэй ижил төрлийн
&windows; системүүд нь дискний хуваалтыг танихын тулд
үсэгчлэн дугаарласан диск аргыг хэрэглэдэг бөгөөд
C: үсгээр эхлэж тэмдэглэдэг.
FreeBSD нь primary partition буюу дискний анхдагч хуваалт дээр суугдах ёстой.
FreeBSD таны үүсгэсэн файлуудыг, бас өөрийнхөө файлуудыг энэ хуваалт дээр
хадгалдаг. Хэрэв танд олон диск байвал мөн та тэдгээр дээр эсвэл тэдний зарим дээр
FreeBSD төрлийн хуваалт үүсгэж болно. FreeBSD суулгах үедээ дискний нэг хуваалтыг бэлэн байлгах хэрэгтэй.
Энэ хуваалт нь таны урьдчилан бэлдсэн хоосон хуваалт юм уу эсвэл онц шаардлагагүй
өгөгдөл хадгалсан хуваалт байсан ч болно.
Хэрэв та өөрийн бүх диск дэх бүх хуваалтыг хэрэглэж байсан бол тэдгээрийн
нэгийг нь FreeBSD-д зориулж ямар нэгэн үйлдлийн системд байдаг
хэрэгслийг ашиглан хоосон болгох хэрэгтэй (жишээ нь, DOS or &windows;
дээр байдаг fdisk програм).
Хэрэв танд илүүчилж болохоор хуваалт байвал тэр хэсгийг бас хэрэглэж болно.
Гэхдээ та өмнө нь байж байсан хуваалтын хэмжээг ихэсгэж юм уу багасгаж хэрэглэж
хэрэгтэй болно.
FreeBSD суугдаж чадах хамгийн бага хэмжээ бол 100 MБ билээ.
Гэхдээ энэ хэмжээ бол өөрийнхөө файлуудыг хадгалахад бараг
хүрэлцэхээргүй хамгийн бага хэмжээ юм.
Арай боломжийн бага хэмжээ бол график орчныг оруулалгүйгээр 250 MБ
хэмжээ юм. Хэрэв график орчинг оруулбал 350 MБ болно.
Хэрэв та гуравдагч програм зохиогчдын програмыг суулгаж хэрэглэнэ
гэж бодож байвал мэдээж түүнээс илүү хэмжээ хэрэгтэй.
Та &partitionmagic; гэдэг үнэтэй
програмыг, эсвэл GParted зэрэг үнэгүй програмыг
FreeBSD-д зориулж дискэндээ зай гаргахад хэрэглэж болох юм. Ийм үйлдэлд
зориулагдсан CDROM дээр буй tools сан дотор FIPS
ба PResizer гэсэн хоёр үнэгүй програм байдаг.
Эдгээр програмыг хэрэглэх бичиг баримт нь уг сан дотор нь бас бий.
FIPS, PResizer, мөн
&partitionmagic; гэсэн програмууд нь
&ms-dos; -с эхлээд &windows; ME хүртэлх үйлдлийн системд хэрэглэгддэг
FAT16 болон FAT32
хуваалтуудын хэмжээг ихэсгэж багасгахад хэрэглэгддэг.
&partitionmagic; ба
GParted нар NTFS
төрлийн хуваалт дээр ажиллаж чаддаг. GParted нь
SystemRescueCD зэрэг хэд хэдэн
Live CD тархацуудад байдаг.
µsoft; Vista хуваалтуудын хэмжээг дахин өөрчлөхөд
асуудалтай байгаа талаар мэдээлэл бий. Ийм үйлдэл хийхийг оролдох үедээ
Vista-ийн суулгалтын CDROM-той байхыг зөвлөж байна. Мөн иймэрхүү дисктэй
ажиллах ажлуудыг хийж гүйцэтгэхээсээ өмнө нөөцлөлтийг хийх нь маш
чухал юм.
Эдгээр хэрэгслийг буруу ашиглавал дискэн дээр байгаа мэдээлэл тань устах болно.
Тэдгээрийг хэрэглэхээсээ өмнө өөрийнхөө өгөгдлийг нөөцөлж хадгалж авах хэрэгтэй.
Байгаа дискний хуваалтыг өөрчлөлгүйгээр хэрэглэх нь
Жишээлбэл, &windows; систем суулгасан 4 ГБ диск танд байгаа
гэж бодъё. Мөн та тэр дискийг 2 ГБ хэмжээгээр C: ба
D: гэж хоёр хуваасан байгаа. Танд
C: дээр 1 ГБ, D: дээр
0.5 ГБ өгөгдөл хадгалсан байгаа гэж үзье.
Энэ бол үсэгчлэн тэмдэглэсэн хоёр хуваалт танд байна гэсэн үг.
Та D: дээр байгаа бүх өгөгдлийг
C: руу хуулж чөлөөлөөд түүн дээр
FreeBSD суулгаж болно.
Байгаа хуваалтын хэмжээг сунгаж өөрчлөх
Танд &windows; суулгасан 4 ГБ диск байна гэж үзье.
&windows; суулгах үедээ та зөвхөн C:
гэж нэрлэсэн 4 ГБ хэмжээтэй ганцхан бүхэл хуваалт үүсгэжээ.
Та одоогоор уг хэмжээний 1.5 ГБ-ийг ашигласан гэж бодоцгооё. Тэгээд та
уг дискний 2 ГБ хэмжээ дээр FreeBSD суулгахыг хүссэн гэж авч үзье.
FreeBSD-г суулгахын тулд доор дурдсанаас аль нэгийг хийх болно:
&windows; дээр байсан өгөгдлөө нөөцөлж хадгалж аваад
&windows;-г дахин суулгаж гэхдээ түүндээ 2 ГБ хэмжээ үүсгэж хэрэглэх.
&partitionmagic; мэтийн програм ашиглаж
&windows;-н дискний хэмжээг дээрх хэмжээнд тохируулж өөрчлөх.
Alpha дээрх дискний байрлуулалт
Alpha
Танд Alpha дээр FreeBSD-г суулгах тусгайлан бэлдсэн диск хэрэгтэй.
Өөр үйлдлийн системтэй хамт дискийг энэ үед хэрэглэж болохгүй. Танд байгаа
Alpha машины төрлөөс хамаараад хэрэв уг дискнээс ачаалж болж л байвал
энэ диск нь SCSI юм уу эсвэл IDE диск байж болно.
Digital / Compaq -н гарын авлагад заасны дагуу
SRM оруулгыг том үсгээр харуулдаг. SRM-д том жижиг
үсгүүд нь ялгаатай.
Машиндаа буй дискний нэр болон төрлийг мэдэхийн тулд
SHOW DEVICE тушаалыг SRM консолд бичдэг:
>>>SHOW DEVICE
dka0.0.0.4.0 DKA0 TOSHIBA CD-ROM XM-57 3476
dkc0.0.0.1009.0 DKC0 RZ1BB-BS 0658
dkc100.1.0.1009.0 DKC100 SEAGATE ST34501W 0015
dva0.0.0.0.1 DVA0
ewa0.0.0.3.0 EWA0 00-00-F8-75-6D-01
pkc0.7.0.1009.0 PKC0 SCSI Bus ID 7 5.27
pqa0.0.0.4.0 PQA0 PCI EIDE
pqb0.0.1.4.0 PQB0 PCI EIDE
Дээрх жишээ нь Digital Personal Workstation
433au машиных бөгөөд гурван диск холбогдсон байна. Эхнийх нь
CDROM хөтлөгч DKA0 нэртэй байгаа бөгөөд
бусад хоёр диск нь
DKC0 ба
DKC100 гэсэн нэртэй байна.
DKx гэж эхэлсэн дискнүүд нь
SCSI диск юм. Жишээ нь DKA100
гэдэг нь SCSI диск бөгөөд SCSI-н эхний шугам (A) дээр буй ID 1
дискийг илэрхийлж байхад, DKC300 гэдэг нь
гуравдагч шугам (C) дээр буй SCSI ID 3 дискийг зааж байна.
PKx гэдэг нь SCSI гол үндсэн шугамыг хэлж байна.
SHOW DEVICE тушаалд харуулснаар бол SCSI
CDROM төхөөрөмж нь бусад SCSI хатуу диск шиг харуулагддаг.
IDE дискнүүд нь DQx гэж илэрхийлэгдэж байхад
гол шугам нь PQx гэж нэрлэгддэг.
Сүлжээний нарийвчилсан тохируулгаа мэдэх
Хэрэв та FreeBSD-н суулгацыг интернэт холболттой хийнэ гэж
бодож байвал (жишээ нь, суулгацыг FTP эсвэл NFS серверээс татан суулгаж байвал),
та сүлжээнийхээ тохируулгыг мэдэж байх хэрэгтэй. Ийм мэдээллийг суулгах үед
танаас лавлаж асуугаад, тохируулж интернэтэд холбогддог.
Дотоод сүлжээ эсвэл Кабель/DSL Модемоор холбогдох
Хэрэв та дотоод сүлжээнд холбогдсон байгаа юм уу эсвэл кабел, DSL-ээр холбогдохоор бол
дараах тохируулах мэдээллийг мэдсэн байх хэрэгтэй:
IP хаяг
Анхны gateway буюу гарцын IP хаяг
Hostname буюу серверийн нэр
DNS сервер IP хаяг
Subnet Mask буюу дэд сүлжээний баг (тусгаарлан ангилах дугаар)
Хэрэв та эдгээр мэдээллийг мэдэхгүй байгаа бол уг сүлжээ хариуцагч юм уу
интернэт уруу холбогдох байгууллага уруу хандах хэрэгтэй.
Гэтэл тэд танд, эдгээр мэдээлэл нь
DHCP ашиглаж автоматаар тохируулагдана гэж хэлж магадгүй.
Хэрэв тийм бол та эдгээр мэдээллийг заавал мэдсэн байх албагүй
бөгөөд энэ хэсгийг зүгээр санаад авахад илүүдэхгүй.
Модем хэрэглэж холбогдох
Хэрэв та интернэтээр хангагч байгууллага уруу ердийн модем ашиглан
утсаар холбогддог бол, та мөн FreeBSD-г интернэтээр суулгаж болох бөгөөд
жаахан удах л байх даа.
Дараах зүйлсийг мэдэж байх шаардлагатай:
ISP буюу интернэтийн үйлчилгээ үзүүлэгчийн холбогдох утасны дугаар
Модемийн хэрэглэх COM: портын дугаар
Интернэтийн үйлчилгээ үзүүлэгчид бүртгүүлсэн хэрэглэгчийн нэр болон нууц үг
FreeBSD-н алдааны бүртгэл
FreeBSD төсөл нь гаргаж буй хувилбар болгоноо алдаагүй баттай байлгахыг
чармайж байдаг боловч зарим тохиолдолд жижиг алдаанууд гарах тохиолдол үүсдэг. Маш ховор
үед ийм алдаа суулгах үед гардаг. Эдгээр алдааг илрүүлж засаад, энэ тухайгаа
FreeBSD алдааны бүртгэл
хуудсан дээр тэмдэглэж бичдэг. Та суулгаж байх үед ийм хүндрэлтэй тулгарахгүйн тулд энэ хуудас уруу
орж шалгах хэрэгтэй.
Хувилбар бүрд гарсан алдаануудыг бүх хувилбартай нь жагсаасан бүртгэлийг
FreeBSD-н вэб хуудасны
хувилбарын мэдээлэл хэсэгт харж болно.
FreeBSD-н суулгац файлуудыг бэлдэх
FreeBSD-г суулгах явц нь дараах байршилд буй файлаас гүйцэтгэгдэж болно:
Дотоод төхөөрөмжөөс
CDROM эсвэл DVD
Уг компьютерт буй DOS хэсгээс
SCSI эсвэл QIC бичлэгээс
Уян дискнээс
Сүлжээ
FTP хаягнаас. Хэрэв шаардлагатай бол галт хана эсвэл HTTP проксигоор дамжина
NFS сервер
Зориулалтын параллел юм уу цуваа холболт
Хэрэв та FreeBSD -н суулгацыг CD эсвэл DVD хэлбэрээр авсан бол
танд хэрэгтэй бүх зүйл бэлэн болох бөгөөд энэ хэсгийг алгасаад дараагийн
хэсэг уруу шилжиж болно.
().
Хэрэв та FreeBSD-н суулгац файлуудыг бэлдэж аваагүй бол
хэсэг уруу очиж дээрх байршлаас
хэрхэн бэлдэж авах талаар тайлбарласныг уншина уу. Тэр хэсгийг уншиж
дуусаад буцаж эндээс
хэсэг уруу орох хэрэгтэй.
Эхлэн ачаалах төхөөрөмжийг бэлдэх
FreeBSD суулгац нь таны компьютер ачаалах үед эхэлдэг—
энэ нь өөр үйлдлийн системээс эхлүүлдэг програм биш.
Таны компьютер ердийн үед хатуу дискэн дээр суугдсан үйлдлийн
системээр эхлэж ачаалагддаг. Гэхдээ үүнийг бас
ачаалагдаж болдог
уян дискнээс эхлүүлж болохоор
тохируулж болдог. Орчин үеийн ихэнх компьютерууд CDROM дотор буй
CDROM дискнээс эхлэн ачаалагдаж чаддаг.
Хэрэв та FreeBSD-г CDROM эсвэл DVD дээр (худалдаж авсан юм уу
эсвэл өөрөө бэлдэж авсан бол) бэлдэж авсан бөгөөд таны компьютер
CDROM эсвэл DVD-ээс эхлэн ачаалагдаж болдог (ихэнх BIOS дээр Boot
Order буюу ачаалах дараалал
гэсэн эсвэл үүнтэй төсөөтэй
сонголтоор тохируулагддаг) бол энэ хэсгийг уншилгүй алгасаж болно.
FreeBSD-н CDROM болон DVD дээр байгаа файлууд нь нэмэлт зүйлс шаардалгүй
шууд суугдах боломжтой.
Ачаалагдаж болдог уян диск бэлдэхийн тулд дараах алхмыг гүйцэтгэнэ:
Ачаалагддаг уян дискний Image буюу дүрс файлыг бэлдэх
Ачаалагддаг дискнүүд нь таны суулгац файлыг хадгалсан төхөөрөмжний
floppies/ сан дотор байрладаг бөгөөд мөн
ftp://ftp.FreeBSD.org/pub/FreeBSD/releases/<arch>/<version>-RELEASE/floppies/.
хаягнаас бас хуулагдаж болно. <arch> болон
<version> -ны оронд хүссэн архитектур ба хувилбараа орлуулах хэрэгтэй.
Жишээ нь &os;/&arch.i386; &rel.current;-RELEASE хувилбарын ачаалагддаг уян дискийг
хаягаас татаж авна.
Уян дискний images буюу дүрс файл нь .flp гэсэн өргөтгөлтэй байдаг.
floppies/ сан нь янз бүрийн дүрс файл агуулж байдаг бөгөөд
суулгах төхөөрөмж болон FreeBSD-нхээ хувилбарт тохируулан сонголт хийдэг.
Ихэнх тохиолдолд танд дөрвөн ширхэг уян диск хэрэг болно. Тэдгээр нь
boot.flp,
kern1.flp,
kern2.flp болон
kern3.flp юм. Уг санд буй
README.TXT файлаас уг уян дисктэй холбоотой сүүлийн үеийн
мэдээллийг шалгаарай.
Эдгээр дүрс файлыг татаж авах FTP програм нь binary mode
буюу хоёртын файлын хэлбэр горимоор татаж авах ёстой. Зарим вэб хөтөч програмууд нь
текст (эсвэл
ASCII) горим хэрэглэдэг бөгөөд ийм үед таны уян
диск анхлан ачаалагдаж чадахгүй.
Уян диск бэлдэх
Татаж авсан дүрс файл болгонд нэг уян диск бэлдэх ёстой.
Уг дискнүүд нь ямар нэгэн алдаагүй байх шаардлагатай.
Шалгах хамгийн амар арга бол шууд форматлах буюу цэвэрлэх
хэрэгтэй. Урьдчилан цэвэрлэсэн дискэнд итгэх хэрэггүй.
&windows; -н цэвэрлэдэг хэрэгсэл нь дискэн дээр байгаа
эвдэрсэн хэсгийг мэдээлдэггүй бөгөөд тэдгээрийг зүгээр
bad буюу муу
гэж тэмдэглээд өнгөрдөг.
Шинэ диск хэрэглэн суулгах үйлдэл хийхийг танд зөвлөж байна.
Хэрэв таны FreeBSD-г суулгах явц гацах, эвдрэх, ямар нэг
гаж нөлөө үзүүлбэл та хамгийн түрүүнд уян дискээ хардах хэрэгтэй.
Шинэ дискэнд дүрс файлаа бичээд дахин оролдоорой.
Дүрс файлыг уян диск уруу бичих
.flp файлууд нь диск уруу зүгээр
хуулдаг энгийн файл биш юм.
Тэд бол дискний бүхэл бүтцийг агуулсан дүрс файл.
Тийм болохоор ийм файлыг диск уруу шууд хуулж болохгүй.
Харин, дүрс файлыг диск уруу буулгах тусгай хэрэгсэл ашигладаг.
DOS
Хэрэв та &ms-dos;/&windows; үйлдлийн систем дээр ажиллаж байгаа бол
fdimage хэрэгсэл хэрэглэх хэрэгтэй.
Хэрэв уян дискнүүд CDROM дээр байгаа бөгөөд таны
CDROM E: гэж танигдсан бол та дараах тушаалыг өгөх
хэрэгтэй:
E:\> tools\fdimage floppies\boot.flp A:
Энэ тушаалыг уян дискээ сэлгэж .flp файл болгонд гүйцэтгээд
дараа нь дэс дараалан тэмдэглэх хэрэгтэй.
.flp файлын байрлалаас хамааран тушаалаа тохируулж өгөх хэрэгтэй.
Хэрэв танд CDROM байхгүй бол fdimage нь FreeBSD-н FTP
багажнууд
сангаас хуулагдах боломжтой.
Хэрэв та уян дискийг &unix; системээс бэлдэж байгаа бол(
өөр FreeBSD системээс) та &man.dd.1; тушаалыг ашиглан дүрс файлыг
уян диск дээр буулгаж болно. FreeBSD дээр:
&prompt.root; dd if=boot.flp of=/dev/fd0
FreeBSD дээр /dev/fd0 гэхээр эхний уян дискний
хөтлөгч уруу ханддаг ( A: төхөөрөмж).
/dev/fd1 гэвэл
B: төхөөрөмж гэх мэтчилэн үргэлжилдэг.
Бусад &unix; төрлийн систем дээр уян дискний төхөөрөмж нь өөр өөр
нэртэй байж болох бөгөөд шаардлагатай бол
тухайн системийн бичиг баримтаас лавлах хэрэгтэй.
Та одоо FreeBSD-н суулгацыг эхлүүлэхэд бэлэн боллоо.
Суулгацыг эхлүүлэх
Дараах мэдэгдлийг харах хүртэл суулгац програм нь таны
диск(нүүд)эд ямар нэгэн өөрчлөлт хийдэггүй:
Last Chance: Are you SURE you want continue the installation?
If you're running this on a disk with data you wish to save then WE
STRONGLY ENCOURAGE YOU TO MAKE PROPER BACKUPS before proceeding!
We can take no responsibility for lost disk contents!
Үүнийг орчуулбал:
Сүүлийн боломж: Та суулгацыг үргэлжлүүлэхдээ ИТГЭЛТЭЙ байна уу?
Хэрэв та хэрэгтэй мэдээллээ хадгалсан дискнээс уг суулгацыг
эхлүүлж байгаа бол, эхлүүлэхээсээ өмнө ӨӨРИЙНХӨӨ ӨГӨГДЛИЙГ НАЙДВАРТАЙ ХАДГАЛЖ
АВАХЫГ БИД ЗӨВЛӨЖ БАЙНА!
Дискэнд буй өгөгдөлд учирсан эвдрэлд бид хариуцлага хүлээхгүй!
Суулгац програм нь энэ анхааруулга хүртэл дискэнд
өөрчлөлт хийлгүйгээр цуцалж гарах боломжтой. Хэрэв та ямар нэгэн
зүйл буруу тохируулсан юм уу өөрчлөх ёстой гэж бодож байвал, энэ мөчид
та компьютераа унтраахад ямар ч эвдрэл үүсэхгүй.
Эхлэн ачаалалт
&i386; системд эхлэн ачаалах
Компьютер унтарсан үеэс эхлэх хэрэгтэй.
Компьютерийг асаана. Эхлэх үед дэлгэц дээр системийн BIOS-н
үндсэн тохируулга уруу ордог гарын товчлолыг харуулдаг. Энэ нь голдуу
F2, F10,
Del, эсвэл
Alt
S
гэсэн товчлолуудын нэг нь байдаг. Дэлгэцэнд юу гэж заасан байна,
уг товлолыг дарж BIOS-н тохируулга уруу орох хэрэгтэй. Зарим тохиолдолд, эхлэх
үед график зураг харуулдаг бөгөөд голдуу Esc товч дарснаар
уг зургийг болиулж хүссэн текстээ дэлгэцэнд харах боломжтой.
Систем аль төхөөрөмжөөс эхлэж ачаалах вэ гэсэн тохируулгыг олох хэрэгтэй.
Энэ нь голдуу Boot Order буюу эхлэх дараалал
гэсэн хэсэгт байдаг
бөгөөд ачаалж болох
Floppy, CDROM,
First Hard Disk гэсэн ачаалж болох төхөөрөмжийн
жагсаалтыг агуулсан байдаг.
Хэрэв та уян дискнээс ачаална гэж бодсон бол уг жагсаалтнаас
уян дискийг сонгох хэрэгтэй. Эсвэл та CDROM -ноос эхэлж ачаална гэж
бодож байвал түүнийг сонгох хэрэгтэй. Аль нь зөв эсэхээ мэдэхгүй
эргэлзэж байгаа бол уг компьютертай цуг ирдэг гарын авлагаас хараарай.
Тохирсон өөрчлөлтөө хийж хадгалаад гарна. Компьютер ингэсний дараа
шинээр дахин ачаалагдаж эхэлнэ.
Хэрэв та
дээр заасан шиг уян диск бэлдсэн бол,
boot.flp файлыг агуулсан уян диск нь эхнийх нь бөгөөд
шинээр ачаалагдах үед тэр уян диск нь хөтлөгч дотор байх ёстой.
Хэрэв та CDROM -с эхэлж ачаалж байгаа бол компьютераа асаангуутаа
CDROM уруу дискээ хийж эхлүүлэх хэрэгтэй.
Хэрэв таны компьютер асаад, өмнө суусан байсан үйлдлийн системнээс
ердийнхөөрөө эхлэж байвал шалтгаан нь доор дурдсанаас аль нэг нь байж болно:
Ачаалах явцаас өмнө нь амжиж дискээ оруулаагүй байх. Дискээ оруулаад
компьютераа дахин шинээр ачаал.
Өмнө хийсэн BIOS -ийн өөрчлөлт зөв хийгдээгүй байх. Уг өөрчлөх үйлдлийг дахин
хийж зөв тохируулгыг хийх.
Магадгүй таны бэлдсэн төхөөрөмжөөс эхлэж ачаалах үйлдлийг таны BIOS
дэмжээгүй байж болно.
FreeBSD ачаалагдаж эхлэнэ. Хэрэв та CDROM -ноос эхлүүлсэн бол
дараах зүйлтэй адилхан мэдэгдэл харах болно (хувилбарын хэсгийг оруулаагүй болно):
Booting from CD-Rom...
CD Loader 1.2
Building the boot loader arguments
Looking up /BOOT/LOADER... Found
Relocating the loader and the BTX
Starting the BTX loader
BTX loader 1.00 BTX version is 1.01
Console: internal video/keyboard
BIOS CD is cd0
BIOS drive C: is disk0
BIOS drive D: is disk1
BIOS 639kB/261120kB available memory
FreeBSD/i386 bootstrap loader, Revision 1.1
Loading /boot/defaults/loader.conf
/boot/kernel/kernel text=0x64daa0 data=0xa4e80+0xa9e40 syms=[0x4+0x6cac0+0x4+0x88e9d]
\
Хэрэв та уян дискнээс эхлүүлж байгаа бол дараах мэдэгдэлтэй ижил
бичиглэлийг харна (хувилбарын хэсгийг оруулаагүй болно):
Booting from Floppy...
Uncompressing ... done
BTX loader 1.00 BTX version is 1.01
Console: internal video/keyboard
BIOS drive A: is disk0
BIOS drive C: is disk1
BIOS 639kB/261120kB available memory
FreeBSD/i386 bootstrap loader, Revision 1.1
Loading /boot/defaults/loader.conf
/kernel text=0x277391 data=0x3268c+0x332a8 |
Insert disk labelled "Kernel floppy 1" and press any key...
Уг зааврын дагуу
boot.flp дискийг гаргаад
kern1.flp дискийг оруулаад
Enter товчийг дараарай. Эхний дискнээс эхэлж ачаалаад
дараа нь шаардсан дискнүүдийг нь дараалан оруулах хэрэгтэй.
Уян диск эсвэл CDROM-ны алинаас нь ч эхлүүлсэн бай гэсэн
&os;-ийн ачаалагч эхлүүлэгч цэсэнд тулж ирдэг:
Арван секунд хүлээх, эсвэл шууд Enter товч дарж болно.
Alpha систем дээр эхлүүлэх
Alpha
Компьютераа унтраастай үед эхэлнэ.
Асаагаад эхлүүлэх хэсэг гарч иртэл хүлээнэ.
Хэрэв та
дээр заасан шиг уян диск бэлдсэн бол,
boot.flp файлыг агуулсан уян диск нь эхнийх нь бөгөөд
шинээр ачаалагдах үед тэр уян диск нь хөтлөгч дотор байх ёстой.
Тэгээд дараах тушаалыг өгөх хэрэгтэй
(уян дискний хөтлөгчийн нэрийг өөрийнхөөрөө бичих хэрэгтэй):
>>>BOOT DVA0 -FLAGS '' -FILE ''
Хэрэв CDROM -оос эхлүүлсэн бол дараах тушаалыг өгнө
( CDROM-ийн нэр нь таны компьютерийнх байх хэрэгтэй):
>>>BOOT DKA0 -FLAGS '' -FILE ''
FreeBSD ачаалагдаж эхлэнэ. Хэрэв та уян дискнээс эхэлсэн бол
дараах хэсэгт тулна:
Insert disk labelled "Kernel floppy 1" and press any key...
Уг зааврын дагуу
boot.flp дискийг гаргаад
kern1.flp дискийг оруулаад
Enter товчийг дараарай.
Уян диск эсвэл CDROM ны алинаас нь ч эхлүүлсэн бай
дараах хэсэгт тулж ирдэг:
Hit [Enter] to boot immediately, or any other key for command prompt.
Booting [kernel] in 9 seconds... _
Арван секунд хүлээх, эсвэл шууд Enter товч. Энэ нь
цөмийн тохируулах цэс уруу хөтөлнө.
&sparc64; систем дээр эхлүүлэх
Ихэнх &sparc64; системүүд нь дискнээс автоматаар эхлэхээр
тохируулагдсан байдаг. &os; суулгахын тулд та сүлжээгээр юм уу
эсвэл CDROM-оос эхлүүлэх шаардлагатай. Энэ нь PROM (OpenFirmware)
руу орохыг танаас шаарддаг.
Ингэхийн тулд системийг дахин ачаалж эхлүүлэх үеийн мэдэгдэл
гарч ирэхийг хүлээх хэрэгтэй. Энэ нь тухайн загвараас шалтгаалах
боловч доор дурдсантай төстэй харагдах ёстой:
Sun Blade 100 (UltraSPARC-IIe), Keyboard Present
Copyright 1998-2001 Sun Microsystems, Inc. All rights reserved.
OpenBoot 4.2, 128 MB memory installed, Serial #51090132.
Ethernet address 0:3:ba:b:92:d4, Host ID: 830b92d4.
Хэрэв таны систем дискнээс энэ үед ачаалж эхэлбэл та PROM хүлээх мөрөнд
орохын тулд
L1A
эсвэл
StopA
товчлуурын хослолыг дарах юм уу эсвэл цуваа консолоос (жишээ нь &man.tip.1;
эсвэл &man.cu.1; дээр ~#-г ашиглан) BREAK-г
илгээх хэрэгтэй. Энэ нь иймэрхүү харагдах болно:
ok
ok {0}
Энэ нь зөвхөн нэг CPU-тай системүүд дээр хэрэглэгддэг
хүлээх мөр юм.
Энэ нь SMP системүүд дээр хэрэглэгддэг хүлээх мөр юм.
тоо нь идэвхтэй байгаа CPU-ийн тоог илэрхийлдэг.
Энэ хүрэхэд өөрийн хөтөчдөө CDROM-оо хийгээд PROM хүлээх мөрөөс
boot cdrom тушаалыг бичих хэрэгтэй.
Төхөөрөмжийн шалгаж бүртгэсэн хэсгийг харах
Сүүлд нь урсаж өнгөрдөг хэдэн зуун мөр текст нь
дэлгэцийн түр хадгалагч уруу хадгалагддаг бөгөөд
сүүлд дахин харж болдог.
Түр хадгалагдсан мөрийг дахин харахын тулд Scroll Lock
товч дараарай. Энэ нь дэлгэцэнд урсаж өнгөрсөн текстүүдийг дээш нь эргүүлж
харах боломж өгдөг. Та дээш заасан сум товчоор юм уу эсвэл
PageUp мөн PageDown товчнуудаар дээш доош гүйлгэн
харж болно. Scroll Lock товчийг дахин дарж гулгуулах үйлдлээ зогсоодог.
Та уг товчийг дарж дээш гулгуулан харах хэрэгтэй. Энэ нь цөм хэрхэн төхөөрөмжүүдийг
таньсан тухай харуулдаг. Та дээр харуулсантай ижил
бичиглэл харах бөгөөд харин төхөөрөмжүүдийн нэрс нь таны компьютерийнхаас өөр байж магадгүй.
Төхөөрөмж таньсан бүртгэл бичлэг
avail memory = 253050880 (247120K bytes)
Preloaded elf kernel "kernel" at 0xc0817000.
Preloaded mfs_root "/mfsroot" at 0xc0817084.
md0: Preloaded image </mfsroot> 4423680 bytes at 0xc03ddcd4
md1: Malloc disk
Using $PIR table, 4 entries at 0xc00fde60
npx0: <math processor> on motherboard
npx0: INT 16 interface
pcib0: <Host to PCI bridge> on motherboard
pci0: <PCI bus> on pcib0
pcib1:<VIA 82C598MVP (Apollo MVP3) PCI-PCI (AGP) bridge> at device 1.0 on pci0
pci1: <PCI bus> on pcib1
pci1: <Matrox MGA G200 AGP graphics accelerator> at 0.0 irq 11
isab0: <VIA 82C586 PCI-ISA bridge> at device 7.0 on pci0
isa0: <iSA bus> on isab0
atapci0: <VIA 82C586 ATA33 controller> port 0xe000-0xe00f at device 7.1 on pci0
ata0: at 0x1f0 irq 14 on atapci0
ata1: at 0x170 irq 15 on atapci0
uhci0 <VIA 83C572 USB controller> port 0xe400-0xe41f irq 10 at device 7.2 on pci
0
usb0: <VIA 83572 USB controller> on uhci0
usb0: USB revision 1.0
uhub0: VIA UHCI root hub, class 9/0, rev 1.00/1.00, addr1
uhub0: 2 ports with 2 removable, self powered
pci0: <unknown card> (vendor=0x1106, dev=0x3040) at 7.3
dc0: <ADMtek AN985 10/100BaseTX> port 0xe800-0xe8ff mem 0xdb000000-0xeb0003ff ir
q 11 at device 8.0 on pci0
dc0: Ethernet address: 00:04:5a:74:6b:b5
miibus0: <MII bus> on dc0
ukphy0: <Generic IEEE 802.3u media interface> on miibus0
ukphy0: 10baseT, 10baseT-FDX, 100baseTX, 100baseTX-FDX, auto
ed0: <NE2000 PCI Ethernet (RealTek 8029)> port 0xec00-0xec1f irq 9 at device 10.
0 on pci0
ed0 address 52:54:05:de:73:1b, type NE2000 (16 bit)
isa0: too many dependant configs (8)
isa0: unexpected small tag 14
orm0: <Option ROM> at iomem 0xc0000-0xc7fff on isa0
fdc0: <NEC 72065B or clone> at port 0x3f0-0x3f5,0x3f7 irq 6 drq2 on isa0
fdc0: FIFO enabled, 8 bytes threshold
-fd0: <1440-KB 3.5" drive> on fdc0 drive 0
+fd0: <1440-KB 3.5” drive> on fdc0 drive 0
atkbdc0: <Keyboard controller (i8042)> at port 0x60,0x64 on isa0
atkbd0: <AT Keyboard> flags 0x1 irq1 on atkbdc0
kbd0 at atkbd0
psm0: <PS/2 Mouse> irq 12 on atkbdc0
psm0: model Generic PS/@ mouse, device ID 0
vga0: <Generic ISA VGA> at port 0x3c0-0x3df iomem 0xa0000-0xbffff on isa0
sc0: <System console> at flags 0x100 on isa0
sc0: VGA <16 virtual consoles, flags=0x300>
sio0 at port 0x3f8-0x3ff irq 4 flags 0x10 on isa0
sio0: type 16550A
sio1 at port 0x2f8-0x2ff irq 3 on isa0
sio1: type 16550A
ppc0: <Parallel port> at port 0x378-0x37f irq 7 on isa0
pppc0: SMC-like chipset (ECP/EPP/PS2/NIBBLE) in COMPATIBLE mode
ppc0: FIFO with 16/16/15 bytes threshold
plip0: <PLIP network interface> on ppbus0
ad0: 8063MB <IBM-DHEA-38451> [16383/16/63] at ata0-master UDMA33
acd0: CD-RW <LITE-ON LTR-1210B> at ata1-slave PIO4
Mounting root from ufs:/dev/md0c
/stand/sysinstall running as init on vty0
FreeBSD-дээр таны хүссэн төхөөрөмжийг зөв таньсан эсэхийг уг
бичлэг дээр тулгаж харах хэрэгтэй. Хэрэв төхөөрөмж олдоогүй бол
уг бичлэгт харуулагдахгүй. Өөрчлөн тохируулсан цөм
нь дууны карт зэрэг GENERIC цөмд байхгүй төхөөрөмжүүдийн
дэмжлэгийг нэмэх боломжийг танд олгодог.
&os; 6.2 болон түүнээс хойш гарсан хувилбаруудын хувьд
төхөөрөмжийг таних үйлдлийн дараагаар та -г
харах болно. Сумтай товчлуур ашиглан улс, бүс, эсвэл бүлэг сонгох
хэрэгтэй. Дараа нь Enter дарахад энэ нь
таны улс болон товчлуурын байрлалыг хялбараар тохируулах болно.
Мөн sysinstall програмаас хялбараар
гарч дахин эхэлж бас болно.
Улс сонгох цэс
Sysinstall-аас гарах
Сумтай товч хэрэглэж үндсэн цэснээс
Exit Install цэсийг сонгоно.
Дараах бичиглэл танд харуулагдана:
User Confirmation Requested
Are you sure you wish to exit? The system will reboot
(be sure to remove any floppies/CDs/DVDs from the drives).
[ Yes ] No
Хэрэв диск хөтлөгч дотор CDROM-г үлдээсэн хэвээр байгаа бол
&gui.yes; цэсийг сонгож системийг дахин эхлүүлнэ.
Хэрэв та уян дискнээс эхлүүлсэн бол дахин ачаалахаасаа өмнө
boot.flp дискийг гаргах хэрэгтэй.
Sysinstall-н танилцуулга
sysinstall бол FreeBSD төслөөс гаргасан
суулгац програм юм. Энэ нь консол дээр тулгуурлаж ажилладаг
бөгөөд зохих цэсийг нь ашиглаж суулгах явцыг хянаж тохируулдаг.
sysinstall-н цэс нь сумтай товч,
Enter буюу мөр нугалагч, Tab, Space буюу зай авагч
болон бусад товчнуудаар залагддаг. Эдгээр товчны тухай дэлгэрэнгүй мэдээлэл
sysinstall-н хэрэглэх зааварт бичээстэй буй.
Эдгээр мэдээллийг харахын тулд
Usage буюу хэрэглээ хэсэгт очоод
[Select] хэсгийг сонгож -д харуулсан шиг байдалд болгоод
Enter товч дарах хэрэгтэй.
Цэстэй хэрхэн ажиллах тухай заавар харуулагдана. Хэрэглэх
зааврыг уншиж дуусаад Enter товч дарж буцаад
үндсэн цэсэнд очно.
Sysinstall-н үндсэн цэсэнд Usage буюу хэрэглээг сонгох нь
Documentation буюу бичиг баримт цэсийг сонгох
Үндсэн цэснээс сумтай товч ашиглан Doc
цэсийг сонгоод Enter дарна.
Documentation буюу бичиг баримтын цэс сонгох
Энэ нь бичиг баримтыг харуулах болно.
Хамт ирсэн бичиг баримтыг нь унших хэрэгтэй.
Бичиг баримтыг үзэхийн тулд сумтай товч хэрэглэж сонгоод
Enter товч дарна. Уншиж дуусаад
Enter товч дарвал Documentation буюу бичиг баримтын
цэс уруу буцна.
Суулгацын үндсэн цэсэнд буцаж очихын тулд
Exit буюу гарах гэсэн цэсийг сонгоод
Enter товч дараарай.
Keymap буюу гарын товчлуур хуваарилалт цэсийг сонгох
Гарын товчлуурын хуваарилалтыг өөрчлөхийг хүсвэл
сумтай товчоор Keymap цэсийг сонгоод
Enter товч дарна. Энэ нь зөвхөн
стандарт буюу US америк гарын хуваарилалт хэрэглэдэггүй тохиолдолд л
танд хэрэгтэй.
Sysinstall-н үндсэн цэс
Өөр өөр гарын хуваарилалтыг та сумтай товчоор сонгоод
Space товч дарж сонгох бөгөөд дахин
Space дарж сонголтоо цуцлана.
Сонгож дуусаад &gui.ok; цэсийг сумтай товч ашиглан сонгоод
Enter товч дараарай.
Энэ харуулсан дэлгэцэнд зөвхөн зарим хэсгийг нь харуулсан болно.
Tab товч хэрэглэж &gui.cancel; цэсийг сонговол
анхдагч гарын хуваарилалтыг сонгоод үндсэн цэс уруу буцдаг.
Суулгацын Options буюу тохируулгууд нүүр
Options цэсийг сонгоод
Enter дарна.
Sysinstall-н үндсэн цэс
Sysinstall Options хэсэг
Анхдагч утга нь ихэнх хэрэглэгчдэд өөрчлөлтгүйгээр хэрэглэгдэхэд
хангалттай. Хувилбарын нэр нь суулгаж байгаа төрлөөсөө хамаарч өөр өөр байна.
Сонгогдсон цэсийн тайлбар нь дэлгэцийн доод хэсэгт цэнхэр дэвсгэртэй
бичигддэг. Тэмдэглэж хэлэхэд, Use Defaults цэсийг сонговол
бүх утгыг анхдагч утгад нь тохируулдаг.
F1 товч дарж сонголтын төрөл бүрийн мэдээлэл агуулсан
туслах мэдээллийг харж болно.
Q товч дарвал үндсэн цэсэнд буцаж очно.
Үндсэн суулгацыг эхлүүлэх
&unix; эсвэл FreeBSD үйлдлийн системийг сурч байгаа хүнд бол
Standard цэсийг сонгож үндсэн суулгацыг
эхлүүлэх хэрэгтэй. Сумтай товч хэрэглэн Standard
цэсийг сонгоод Enter товч дарвал үндсэн суулгац эхэлнэ.
Үндсэн суулгацыг эхлүүлэх нь
Дискний зайг зохицуулах
Таны эхний үйлдэл бол FreeBSD-д зориулж дискний зай бэлдэж түүндээ
нэр өгнө. Ингэснээр sysinstall уг дискийг таньж
бэлддэг. Үүнийг хийхийн тулд FreeBSD диск дээр байгаа
мэдээллийг хэрхэн уншиж хэрэглэдэг талаар мэдэх хэрэгтэй.
BIOS-н диск дугаарлалт
Өөрийнхөө систем дээр FreeBSD -г суулгаж тохируулахын тулд
зарим зүйлсийг анхаарч мэдэх хэрэгтэй. Ялангуяа та олон диск
хэрэглэдэг бол энэ нь тун чухал.
DOS
Microsoft Windows
Компьютер дээр BIOS-оос хамаарч ажилладаг
&ms-dos; эсвэл µsoft.windows; зэрэг үйлдлийн системүүдэд, BIOS
дискнүүдийг дугаарладаг бөгөөд уг үйлдлийн системүүд нь уг дугаарласан
өөрчлөлтийг нь дагаж ажилладаг. Энэ нь primary
master буюу анхны дискнээс
өөр дискнээс үйлдлийн систем
эхэлж ажиллах боломж өгдөг. Энэ арга нь
Ghost
эсвэл XCOPY зэрэг програм ашиглан
нэг дискний ерөнхий зургийг хуулж түүнтэй адилхан хоёр дахь диск уруу
хуулан системдээ найдвартай хадгалалт хийдэг хүмүүст тун хэрэгтэй байдаг.
Тэгээд, хэрэв эхний диск эвдрэх, эсвэл вирустаж гэмтэх зэрэг хүндрэл
гарвал, BIOS дээр дискнүүдийн дарааллыг өөрчилж хуулбарласан өгөгдөлтэй
дискнээс үйлдлийн системээ эхлүүлэн ажиллаж болдог.
Энэ нь бараг дискнүүдийн кабелийг хайрцгийг нь нээлгүйгээр
сольж байгаатай ижил юм.
SCSI
BIOS
SCSI диск хянагчтай системүүд нь голдуу
BIOS өргөтгөлтэй байдаг бөгөөд найм хүртэлх SCSI дискнүүдийг
иймэрхүү зарчмаар дараалуулж чаддаг.
Иймэрхүү арганд дассан хүнд FreeBSD арай өөрөөр
үйлчилдэг бөгөөд энэ нь их цочирдуулдаг.
FreeBSD BIOS-г ашигладаггүй бөгөөд BIOS-н логик дискний дугаарлалтыг
мэддэггүй
. Энэ нь ялангуяа яг адилхан дискэн дээр
дискний зургийг хуулбарласан үед бодсоноос өөр үйлчлэл үзүүлэхэд хүргэдэг.
FreeBSD-г хэрэглэх үедээ BIOS-г үргэлж өөрөөр нь диск дугаарлалт
хийлгэж, тэр чигээр нь үлдээх хэрэгтэй. Хэрэв та дискний дугаарлалтыг
өөрчлөхөөр бол, компьютерийнхаа хайрцгийг онгойлгож дискний сэлгүүр
болон залгууруудыг тохируулж залгах хэрэгтэй.
Билл болон Фрэд нарт тохиолдсон явдлыг авч үзэцгээе:
Билл өөрийнхөө хуучин Wintel компьютераа янзалж FreeBSD суулгаад
Фрэдэд өгөхөөр болжээ. Билл нэг SCSI хянагчтай бөгөөд түүний эхний SCSI
диск дээр FreeBSD-г суулгажээ.
Фрэд суулгасан системийг хэрэглэж эхлэв. Гэвч хэсэг өдрийн дараа
хуучин SCSI дискэн дээр зарим алдаанууд гараад байна гэж Биллд хэлжээ.
Хэдэн өдрийн дараа уг хүндрэлийг Билл засахаар шийджээ.
Тэгээд арынхаа өрөөнөөс уг дисктэй ижил, нөөц хадгалалт
хийсэн дискээ авчирчээ. Авчирсан дискэн дээрээ гадаргууны шалгалт хийхэд
ямар ч алдаагүй гэж гарч ирэв. Тэгэхээр нь нөхөр Билл тэр дискийг
SCSI хяналтын дөрөв дэх залгуур дээр залгаад эхний дискнээс дөрөв дэх диск уруу
нөөц image буюу хуулбар дүрс хийж авч гэнэ. Шинэ залгасан диск сайхан ажиллаж
байсан тул баярласан Билл уг дискийг цаашид хэрэглэхээр шийдээд
SCSI BIOS дээр үйлдлийн системийг ачаалах дискний дугаарыг дөрөв болгож
өөрчилжээ. FreeBSD-н эхлэх ачаалалт зүгээр байсан бөгөөд маш сайхан
ажиллаж эхлэв.
Фрэд цааш нь хэдэн хоног ажилласны дараа төдий удалгүй Билл болон Фрэд
хоёр FreeBSD-г шинэчлэх шинэ адал явдал хөөцөлдөх хүсэл төржээ. Билл SCSI хянагчийн
эхний дискийг аваад оронд нь үүнтэй ижилхэн өөр нөөцөлсөн
диск авчирж
залгав. Билл
FreeBSD -н шинэ хувилбарыг эхний SCSI диск дээр Фрэдийн шидэт интернэтээс FTP-ээс
татаж авсан уян дискнээс эхлүүлж суулгав. Суулгац маш амжилттай болжээ.
Фрэд гуай FreeBSD -н шинэ хувилбарыг хэдэн хоног туршиж үзээд
инженерийн салбарт хэрэглэхэд тун тохиромжтой юм байна гэсэн дүгнэлт өгч гэнэ.
Ингээд хуучин хувилбар дээр хийж байсан ажлуудаа хэрэглэх хэрэг болж гэнэ.
Тэгээд Фрэд гуай дөрөвдүгээр SCSI дискээ mount буюу холболт хийж
(өмнө суулгасан FreeBSD-н хуучин хувилбар) гэнэ. Фрэд гуайн нүдэнд
дөрөв дэх SCSI дискэн дээр өөрийнх нь хийж байсан ажлууд байхгүй байлаа.
Тэр өгөгдлүүд хаачсан бэ?
Эхний дискнээс дөрөв дэх диск уруу Билл гуай дүрс хуулалт
хийснээр дөрөв дэх диск нь хуулбар
болсон билээ.
Билл гуайн SCSI BIOS дээр дөрөв дэх дискнээс ачаалалт эхлүүлнэ
гэсэн тохиргоо бол тэнэглэл байжээ.
FreeBSD нь SCSI BIOS тохируулгыг үл харгалзан
эхний SCSI дискнээс эхлүүлсээр байсан байна.
BIOS дээр иймэрхүү өөрчлөлт хийснээр зарим ачаалах үйлдэл болон
ажиллуулагч тохируулгыг өөрчилдөг боловч,
FreeBSD эхлэх үедээ энэ тохируулгыг харгалзаж үздэггүй бөгөөд
өөрийнхөөрөө диск дугаарлалт хийж эхэлдэг.
Энд үзүүлснээр, систем нь эхний SCSI дискнээс эхэлсээр байсан бөгөөд
Фрэдийн бүх өгөгдөл дөрөв дээр биш эхний диск дээр байсан байна.
Хүмүүст бол дөрөв дэх SCSI дискнээс эхэлж байгаа мэт харагдсан байна.
Ийм үйлдэл болсны дараа ямар ч өгөгдөл устаж алга болоогүй болохыг
бид танд мэдэгдэж байгаадаа баяртай байна. Учир нь, хуучин эхний SCSI
дискийг буцааж залгаад Фрэдийн бүх өгөгдлийг буцааж авч чаджээ.
(Билл эхний дискнээс эхлүүлсэн байна).
Хэдийгээр бид нар SCSI дискэн дээр жишээ татсан боловч иймэрхүү үйлдэл
IDE диск дээр бас тохиолдож болно.
FDisk ашиглан дискний зүсмэл үүсгэх
Энэ хэсэгт хийсэн өөрчлөлт тань диск уруу бичигдэхгүй.
Хэрэв та ямар нэгэн алдаа хийж гэж бодоод дахин шинээр эхлэхийг хүсвэл
sysinstall-н гарах цэсийг ашиглах, эсвэл
U товч дарж Undo буюу буцаж үйлдэж болно.
Хэрэв та бүр эргэлзэж юу хийхээ мэдэхгүй болоод ирвэл компьютераа шууд
унтрааж болно.
Стандарт суулгацыг сонгосны дараа
sysinstall танд дараах мэдэгдлийг харуулна:
Message
In the next menu, you will need to set up a DOS-style ("fdisk")
partitioning scheme for your hard disk. If you simply wish to devote
all disk space to FreeBSD (overwriting anything else that might be on
the disk(s) selected) then use the (A)ll command to select the default
partitioning scheme followed by a (Q)uit. If you wish to allocate only
free space to FreeBSD, move to a partition marked "unused" and use the
(C)reate command.
[ OK ]
[ Press enter or space ]
Энэ хэсгийг орчуулбал:
Мэдэгдэл
Дараагийн хэсэгт та өөрийнхөө дискэнд DOS-маягийн ("fdisk")
диск хуваалт хийх хэрэгтэй. Хэрэв та дискнийхээ бүх хэмжээг
FreeBSD-д зориулна гэж бодож байвал (дискэн дээр байгаа бүх өгөгдлийг
дарж бичнэ) (A)ll тушаалыг сонгоод дараа нь (Q)uit цэсийг сонгож
гараарай. Хэрэв та зөвхөн сул чөлөөтэй байгаа хэсгийг FreeBSD-д
зориулна гэж бодож байгаа бол "unused" буюу хэрэглэгдээгүй гэсэн хэсгийг
сонгоод (C)reate буюу үүсгэ гэсэн тушаалыг сонгоорой.
[ OK ]
[ enter товч эсвэл зай авагч товч дарна уу]
Энд голдуу Enter товч дардаг. Ингэсний дараа
цөмд эхлэх үед таньж туршсан хатуу дискнүүдийн жагсаалтыг танд харуулах
болно.
дээр IDE дисктэй системийн жишээ
харуулав. Тэдгээр нь
ad0 болон ad2 гэсэн
нэртэй буй.
FDisk-н хэрэглэх дискийг сонгох
Та магадгүй яагаад ad1 дискийг
энд харуулсангүй вэ? гэж гайхаж мадагүй.
Танд хоёр ширхэг IDE хатуу диск байна гэж үзье. Нэг нь
нэг IDE залгуур дээр мастер диск болж залгагдсан бөгөөд нөгөөх нь
хоёр дахь IDE залгуур дээр суугдсан байг. Хэрэв FreeBSD нь тэдгээрийг
ad0 ба
ad1 гэж дугаарласан бол бүх юм зүгээр л ажиллах байсан.
Гэвч, хэрэв та гурав дахь дискийг эхний IDE залгуур дээрх
мастер дисктэй боол болгож залгавал уг диск ad1
гэж дугаарлагдах бөгөөд өмнө нь ad1 гэж дугаарлагдсан
диск ad2 гэж нэрлэгдэнэ. Дискэнд өгсөн нэрийг ашиглан
(жишээ нь ad1s1a) файл системийг хайхад хэрэглэдэг учраас
гэнэт таны дискнүүд өөр харагдаж эхлэх бөгөөд та FreeBSD-н тохируулгыг дахин хийх
шаардлага гарна.
Ийм хүндрэлийг арилгахын тулд цөм нь IDE дээр залгагдсан дискнүүдийг таньсан
дарааллаар нь биш харин залгагдсан байрлалаас нь хамааран дугаарладаг.
Ийм учраас хэрэв IDE-н хоёр дахь залгуур дээр залгагдсан мастер диск нь
үргэлж ad2 гэж нэрлэгдэх бөгөөд
ad0 эсвэл ad1 дискнүүд
бүр байхгүй байсан ч энэ нэрээрээ л байх болно.
Энэ нь FreeBSD-н цөмийн анхны тохируулга бөгөөд, ийм шалтгааны улмаас
ad0 болон ad2 гэж харуулж байна.
Тэгэхээр энэ зурган дээр байгаа машины IDE 2 залгуур дээр хоёр мастер
диск залгагдсан бөгөөд ямар ч боол диск байхгүй байна гэж харуулж байна.
Та аль диск дээр нь FreeBSD-г суулгахаа сонгоод &gui.ok; дээр дарах хэрэгтэй.
FDisk эхлэх бөгөөд
дэлгэц дээр -тэй төстэй зураг харуулагдах болно.
FDisk нь дэлгэц дээр гурван хэсэгт
хуваагдаж харуулагддаг.
Эхний хэсэгт нь дээд хоёр мөр хамаарагддаг бөгөөд сонгогдсон
дискний нарийвчилсан мэдээллүүдийг харуулдаг. Энэ нь FreeBSD-н
өгсөн нэр, дискний зохион байгуулалт мөн дискний нийт хэмжээ
зэргийг харуулдаг.
Хоёр дахь хэсэгт дискэн дээр байгаа зүсмэлүүдийг харуулдаг ба
хаанаас эхлээд хаана дууссан, ямар хэмжээгээр зүсэгдсэн бөгөөд
FreeBSD хэрхэн нэр өгсөн, бас уг зүсмэлийг тодорхойлсон тодорхойлолт болон
дэд төрлийг нь харуулдаг. Энэ жишээ дээр, компьютер дээрх дискний хэрэглэгдээгүй хоёр
зүсмэлийг харуулсан байна. Уг зурган дээр бас нэг том FAT
зүсмэл байгааг харуулсан байгаа бөгөөд магадгүй энэ нь &ms-dos; / &windows;
системийн C: диск байж болзошгүй.
Мөн уг зурган дээр бас нэг өргөтгөсөн зүсмэл байгааг харуулсан байгаа ба, бас энэ
нь &ms-dos; / &windows; систем дээр нэг өргөтгөсөн диск байж магадгүй.
Гурав дахь хэсэг нь
FDisk дээр хэрэглэж болох тушаалуудын жагсаалт байна.
Засварлаж эхлэхээс өмнөх Fdisk-н диск хуваалтын жишээ
Одоо таны хийх алхам дискээ хэрхэн зүсэж хуваахаас их хамаарна.
Хэрэв та дискээ бүхлээр нь FreeBSD-д зориулна гэж бодож байвал
(дискэн дээр байгаа бүх өгөгдлийг дарж суугдах бөгөөд
sysinstall танаас суулгацын явцад лавлаж асуух болно)
Use Entire Disk буюу дискийг бүхлээр нь хэрэглэ гэсэн заалтад
буй A товч дарах хэрэгтэй.
Байсан бүх зүсмэлүүд арилах бөгөөд жижигхэн хэсэг нь unused буюу хэрэглэгдээгүй
гэж хуваагдаад (компьютер диск шалгахад зориулагддаг хэсэг) үлдсэн том хэсэг нь
FreeBSD-д зориулж хуваагддаг. Ингэж сонгосны дараа сумтай товч хэрэглэн
шинээр үүссэн FreeBSD-н зүсмэлийг сонгоод S товч дарж
уг зүсмэлээс эхлэн ачаалагддаг болгох хэрэгтэй. Таны дэлгэц
-тэй төсөөтэй зураг харуулах ёстой.
Тэмдэглэж хэлэхэд, Flags баганад буй
A үсэг нь уг зүсмэлийг active буюу идэвхтэй
гэдгийг илэрхийлж байгаа бөгөөд энэ зүсмэлээс эхлэж ачаалагдах болно гэдгийг
харуулж байгаа юм.
Хэрэв та өмнө нь хэрэглэгдэж байсан зүсмэлүүдээс нэгийг нь FreeBSD-д зориулна
гэж бодсон бол уг зүсмэлийг сонгоод D товч дарж устгах хэрэгтэй.
Дараа нь та C товч дарвал үүсгэх зүсмэлийн хэмжээг танаас асуудаг.
Хүссэн хэмжээгээ оруулаад Enter товч дарах хэрэгтэй. Уг лавлаж асуусан
цонх дээр буй анхны тоо бол уг зүсмэл дээр хэрэглэж болох хамгийн их хэмжээг зааж байдаг
тул уг зүсмэлийг бүхлээр нь хэрэглэнэ гэж бодвол шууд уг тоог өөрчлөлгүй хэрэглэх хэрэгтэй.
Хэрэв та урьдчилан FreeBSD -д зориулан дискээ суллачихсан байвал (магадгүй
&partitionmagic; гэх мэтийн програм ашиглан дискээ бэлтгэсэн бол)
дараа нь C товч дарж шинэ зүсмэл үүсгээрэй. Дахин сануулахад, зүсмэл үүсгэх
үед хуваах зүсмэлийн хэмжээг танаас асуух болно.
Fdisk дискийг бүхлээр нь хэрэглэж буй жишээ
Хувааж дуусаад Q товч дарж гарна.
Таны өөрчилсөн өөрчлөлтүүд sysinstall дээр
хадгалагдах бөгөөд диск уруу одоохондоо бичигдээгүй байгаа.
Boot Manager буюу эхлэн ачаалалт зохицуулагчийг суулгах
Танд одоо эхлэн ачаалалт зохицуулагчийг суулгах эсэхээ сонгох
боломж гардаг. Хэрэв танд дараах нөхцлүүд биелж байвал
голдуу FreeBSD boot manager-ийг сонгох нь элбэг:
Танд олон дискнүүд байгаа бөгөөд FreeBSD-г
эхнийх дээр нь суулгаагүй бол.
Та FreeBSD-г өөр үйлдлийн системтэй хамт нэг диск дээр суулгаад
компьютер эхлэх үед FreeBSD-г эхлүүлэх үү эсвэл нөгөө үйлдлийн системийг
эхлүүлэх үү гэж сонголт хиймээр байгаа бол.
Хэрэв FreeBSD нь уг машин дээр байгаа цорын ганц
үйлдлийн систем байхаар бол
Standard -г сонгоход хангалттай.
Хэрэв та FreeBSD-г эхлүүлж чадах өөр ямар нэгэн програм
суулгасан бол None -г сонгоорой.
Сонголтоо хийгээд Enter товчийг дар.
Sysinstall-н эхлэн ачаалалт зохицуулагчийн цэс
F1 товч дарвал тусламжийн цэс харуулагдах бөгөөд
өөр үйлдлийн системтэй хамтарч хэрэглэх үед ямар хүндрэл үүсэж болох талаар
тайлбарлаж өгдөг.
Бусад диск дээр зүсмэл үүсгэх
Хэрэв танд нэгээс илүү олон дискнүүд байгаа бол эхлэн ачаалалтын
зохицуулагчийг сонгосны дараа диск сонгох цэсэнд буцаж очдог. Хэрэв та
FreeBSD-г олон диск хэрэглэж суулгахыг хүсвэл,
FDisk ашиглан цааш нь зүсэж хуваах хэрэгтэй.
Хэрэв та FreeBSD-г эхний дискнээс өөр диск дээр суулгаж байгаа бол
FreeBSD-н эхлэн ачаалалтыг зохицуулагчийг хоёулан дээр нь суулгах хэрэгтэй.
Диск сонгох цэснээс гарах
Tab товч хэрэглэн дискнүүд болон &gui.ok;, эсвэл
&gui.cancel; зэрэг тушаалууд уруу сэлгэж болно.
Tab товч хэрэглэн
&gui.ok;, дээр сонгоод Enter товч дарж суулгацыг цааш нь
үргэлжлүүлнэ.
Disklabel буюу дискэнд нэр өгч хуваалт үүсгэх
Та одоо үүсгэсэн зүсмэл дотроо хуваалт үүсгэх ёстой.
Хуваалт болгон
a үсгээр эхлээд h хүртэл нэр авдаг бөгөөд
b, c болон
d гэсэн нэрнүүд нь тусгай зөвшлийн дагуу өөр
зориулалтаар хэрэглэгддэг тул
та үүнийг хүлээн зөвшөөрөх хэрэгтэй.
Хэрэв олон диск дээр хуваалт үүсгэж байгаа бол
зарим програмууд нь зорилгоосоо хамаараад онцгой
хуваалтын загвар хэрэглэдэг. Гэхдээ та одоогоор
FreeBSD-г анх удаагаа суулгаж байгаа диск дээр
хэрхэн хуваалт үүсгэх тухай нэг их бодох шаардлага байхгүй.
Хамгийн чухал нь FreeBSD-г суулгаад хэрхэн хэрэглэдэг талаар сурах
явдал юм. Та үйлдлийн системд нэлээн гаршиж сайжирсан үедээ
FreeBSD-г дахин шинээр хэдийд ч суулгаж болно.
Энд үзүүлж буй хуваалтын загвар нь дөрвөн хуваалттай байна. Нэг нь swap хэмжээнд,
бусад гурав нь файлын системд зориулагдсан байна.
Эхний дискний хуваалт
Хуваалт
Файл систем
Хэмжээ
Тодорхойлолт
a
/
128 MБ
Энэ бол root буюу эх файл систем юм. Бусад бүх файл системүүд
ямар нэгэн аргаар энд танигдаж хэрэглэгддэг. 128 MБ хэмжээ
бол тухайн зорилгодоо таарсан хэмжээ. Та энд тийм их өгөгдөл хадгалахгүй
бөгөөд ердийн FreeBSD-н суулгац нь энд 40 MБ-г хэрэглэдэг.
/ дээр үлдсэн зай нь дараа нь хэрэглэгдэх зорилгоор юм уу эсвэл түр
зуурын өгөгдөл зэрэгт зориулагддаг.
b
N/A
2-3 x RAM
Системийн swap зай нь b хуваагдал дээр
байрладаг. swap-д зориулж хэмжээгээ тохируулах нь
бас чухал. Хамгийн сайн хэрэглэгддэг арга бол, байгаа санах ойныхоо (RAM)
хэмжээнээс хоёр юм уу гурав дахин их хэмжээтэй байхад болно.
Хэрэв танд 32 MБ хэмжээтэй RAM санах ой байгаа бол ядаж 64 MБ
хэмжээтэй swap бэлдэх хэрэгтэй.
Хэрэв та нэгээс их дисктэй бол диск болгонд зориулж swap
зай үүсгэж болно. Ингэвэл, FreeBSD нь диск болгонд буй
swap зайг хэрэглэснээр илүү үр дүнтэй ажилладаг. Энэ тохиолдолд
хэрэглэх нийт swap-нхаа хэмжээг
(жишээ нь, 128 MБ) байгаа дискнийхээ тоонд хувааж
(жишээ нь хоёр дисктэй гэж үзье) гарсан хэмжээг дискэн дээр swap-д
зориулж бэлдэх хэрэгтэй бөгөөд жишээний дагуу бол 64 MБ диск болгонд
ногдож байна.
e
/var
256 MБ
/var санд байнга өөрчлөгдөж байдаг файлууд байрладаг;
бүртгэл файл, мөн бусад удирдах болон хянах файлууд энэ төрлийн файлд ордог. Эдгээр
файлын ихэнх нь FreeBSD дээр ажилладаг програмуудаар өдрийн турш уншигдаж бас
бичигдэж байдаг. Иймэрхүү файлуудыг нэг дор байрлуулснаар
FreeBSD нь өөр файл систем уруу хандаж цаг заралгүй идэвхитэй ажиллаж чаддаг.
f
/usr
Дискний үлдсэн хэсэг
Бараг бусад бүх файлууд нь
/usr санд болон түүн дотор буй дэд сангуудад байрладаг.
Хэрэв та FreeBSD-г олон дискнүүд дээр дамнан суулгаж байгаа бол
бусад дискнүүд дээр үүсгэсэн зүсмэл дотроо хуваалт үүсгэх хэрэгтэй.
Хамгийн амархан арга нь диск болгонд хоёр хуваагдал үүсгээд нэгийг нь
swap зай болгоод нөгөөх нь ямар нэгэн файл систем болгох арга байдаг.
Бусад дискэн дээрх дискний хуваалт
Хуваалт
Файл систем
Хэмжээ
Тодорхойлолт
b
N/A
Тодорхойлолтоос уншина уу
Өмнө дурьдсанчлан, swap хэмжээг диск болгон дээр
үүсгэж болдог. Хэдийгээр a хуваалт
сул байсан ч гэсэн зарчмын дагуу swap зай нь
b хуваалт дээр байрладаг.
e
/diskn
Дискний үлдсэн хэмжээ
Дискний үлдсэн хэмжээ нь нэг бүхэл хуваалт болдог.
Энэ нь e хуваалт дээр биш харин a
хуваалт дээр байрлаж болох байсан ч зарчмын дагуу a
хуваагдал дээр root буюу эх файл систем (/) суугддаг.
Та энэ зарчмыг дагахгүй байж болох боловч
sysinstall харин дагадаг: Энэ зарчмыг дагаснаар
суулгацыг цэвэрхэн болгодог. Та энэ файл системийг хаана ч холбож болох бөгөөд
энэ жишээн дээр бол уг файл системийг
/diskn гэсэн сан дотор
холбосон байна. n үсэг нь дискний
дугааруудыг илэрхийлж байна. Гэхдээ та хүсвэл өөр газар холбож болно.
Хуваагдлынхаа загвараа ингэж хийж дуусаад
sysinstall-г ашиглаж үүсгэх хэрэгтэй. Үүсгэх үед дараах мэдэгдлийг
танд харуулдаг:
Message
Now, you need to create BSD partitions inside of the fdisk
partition(s) just created. If you have a reasonable amount of disk
space (200MB or more) and don't have any special requirements, simply
use the (A)uto command to allocate space automatically. If you have
more specific needs or just don't care for the layout chosen by
(A)uto, press F1 for more information on manual layout.
[ OK ]
[ Press enter or space ]
Үүний хөрвүүлбэл:
Мэдэгдэл
Та одоо, fdisk ашиглан бий болгосон хуваалтаар BSD хуваалт үүсгэх хэрэгтэй.
Хэрэв танд тодорхой хэмжээний дискний зай (200MБ эсвэл түүнээс дээш) байгаа
бөгөөд ямар нэгэн онцгой шаардлага тавигдаагүй бол (A)uto тушаалыг ашиглан
дискний зайг автоматаар тохируулж болно. Хэрэв танд онцгой шаардлага бий юм уу
эсвэл (A)uto тушаалаар үүсгэх байрлуулалт тийм чухал биш бол
F1 товч дарж гарын авлага дээрх нэмэлт мэдээллийг харж болно
[ OK ]
[ enter товч эсвэл зай авагч товч дарна уу]
Enter товч дарж FreeBSD-н диск хуваалтыг үүсгэж бичдэг
Disklabel нэртэй програм харуулагдана.
дээр Disklabel
-г анх эхлүүлэх үеийг харуулсан. Дэлгэц гурван хэсэгт хуваагдсан байгаа.
Эхний хэдэн мөрөнд, таны ажиллаж байгаа дискний нэрийг харуулсан бөгөөд
мөн хуваагдал агуулсан зүсмэлийг (энд Disklabel зүсмэл
гэж нэрлэлгүй харин Partition name буюу хуваалтын нэр гэж
нэрлэсэн байна) харуулсан байна.
Энэ хэсэгт мөн зүсмэлд буй сул хэсгийн хэмжээг харуулдаг бөгөөд уг зураг дээр бол
уг хэмжээ нь одоогоор ямар ч хуваалтад хэрэглэгдээгүй байна.
Дэлгэцийн дунд хэсэг үүсгэгдсэн хуваалтуудыг харуулдаг бөгөөд үүнд,
хуваалтын агуулж байгаа файл системийн нэр, түүний хэмжээ, мөн файл системд
хамаатай нэмэлт сонголтуудыг харуулдаг.
Дэлгэцийн доод гурав дахь хэсэгт Disklabel
дээр хэрэглэж болох гарын товчлууруудыг харуулдаг юм.
Sysinstall-н Disklabel буюу дискэнд нэр өгөн засварлагч
Disklabel нь мөн автоматаар
хуваалтуудыг үүсгээд анхдагч хэмжээг нь үүсгэж чаддаг.
Үүнийг туршихын тулд A товчийг дарж үзээрэй.
Тэгвэл танд -тай төстэй зураг
харуулагдана. Таны хэрэглэж байгаа дискнээс хамаараад
анхны зааж өгсөн хэмжээ нь өөр байж болох юм. Хэрэв та анхны
хэмжээг нь хүлээн зөвшөөрч л байвал энэ тийм чухал биш.
Анхдагч хуваалтад /tmp санг /
хуваалтаас тусад нь өөр хуваалтад үүсгэдэг бөгөөд ингэснээр
/ хуваалтыг түр зуурын файлуудаар түргэн
дүүргэхээс сэргийлж өгдөг.
Sysinstall-н Disklabel хэрэгслийн автомат тохируулалт
Хэрэв та энэ автомат анхдагч хуваалтыг хүсэлгүй, өөрийнхөөрөө
хуваахыг хүсвэл, сумтай товч хэрэглэж сонгоод D
товч дарж устгаарай. Уг товчийг дахин дахин дарж бүх санал болгосон
хуваалтыг устгана.
Эхний хуваалтыг үүсгэхийн тулд (a үсэг нь
/ — root буюу эх файлын систем болдог),
дэлгэцийн дээд хэсэгт буй зүсмэлийг сонгож байгаад C
товч дарах хэрэгтэй. Лавлаж асуух цонх гарч ирэх бөгөөд уг цонхонд
шинэ үүсгэх хуваалтын хэмжээг ( дээр
харуулсан шиг) шаарддаг. Та хэрэв хүсвэл, уг талбарт хуваалтын хэмжээг дискний
блок хэмжээг, эсвэл тоо оруулаад ард нь M үсэг тавьж мегабайтаар,
G үсэг тавьж гигабайтаар, эсвэл
C үсэг тавьж цилиндрийн тоогоор илэрхийлж өгч болдог.
FreeBSD 5.X хувилбараас эхлээд UFS2-г
хэрэглэж сонгоод (&os; 5.1 дээр бол анхнаасаа сонгогдсон байдаг бөгөөд
түүнээс дээш хувилбар дээр бас адил) Custom Newfs буюу дурын шинэ файл систем
(Z товч) сонголтыг ашиглан дискний нэрүүдийг
Auto Defaults сонголтоор үүсгээд Custom Newfs сонголт ашиглан
эсвэл сонголт ашиглаж үүсгэж болдог.
Програмын аргаар шинэчлэх буюу гэсэн сонголтыг
Custom Newfs сонголтоор өөрчлөх үедээ нэмэх ёстойг мартаж болохгүй!
Root буюу эх хуваалт дээрх сул зай
Анхны харуулж байгаа хэмжээ нь зүсмэл дээр үлдсэн хэмжээг
зааж харуулдаг. Хэрэв та өмнө харуулсан хуваалтын хэмжээг
харж байгаа бол
Backspace товч дарж устгаад дээр
харуулсан шиг 128M гэж оруулаад дараа нь
&gui.ok; дээр дарах хэрэгтэй.
Root partition буюу эх хуваалтын хэмжээ
Хуваалтад зориулсан хэмжээг зааж өгсний дараа
танаас уг хуваалт дээр файл систем байрлуулах уу эсвэл
swap зай байрлуулах уу гэж асуудаг. Уг асуух цонхыг
дээр харуулав. Эхний
хуваалт заавал файл систем байх ёстой учир энэ удаад
FS гэсэн сонголтыг сонгоод
Enter дээр дарах хэрэгтэй.
Root Partition буюу эх хуваалтын төрлийг сонгох
Сүүлд нь, та файл систем үүсгэж байгаа болохоор
хаана таниулж холбохыг Disklabel дээр
зааж өгөх хэрэгтэй. Уг заалтыг оруулдаг цонхыг
дээр харуулав. root буюу
эх файл системийн холбох цэг бол / болохоор
та / гэж бичээд Enter дараарай.
Root-г холбох цэг
Дэлгэцэн дээр үүсгэсэн хуваалтуудыг шинэчилж
харуулах болно. Та өмнө хийсэн үйлдлээ бусад хуваалт дээр
хийх хэрэгтэй. Хэрэв та swap хуваалт үүсгэх болонгуут
swap хуваалтыг холбох шаардлага байдаггүй учир
танаас файл системийн холбох цэг гэж асуухгүй.
Сүүлийн хуваалт
/usr-г үүсгэх үед санал болгосон
хэмжээг өөрчлөлгүй тэр чигээр нь авч хэрэглэснээр зүсмэлийн
үлдсэн бүх хэмжээг ашиглаж дуусах нь тэр билээ.
Таны FreeBSD DiskLabel дээрх сүүлчийн харуулалт нь
зурагтай
төстэй байх болов уу. Гэхдээ таны сонгосон хэмжээнээс
мэдээж өөр байж болно. Q товч дарж
уг хэсгийг дуусгана.
Sysinstall Disklabel засварлагч
Юу суулгахаа сонгох
Суулгах түгээлтийн төрлөө сонгох
Ямар түгээлтийн төрөл суулгах нь системийг ямар зорилгоор хэрэглэх
болон дискэнд байгаа сул зайнаас маш их хамаарна.
Суулгацад зориулж урьдчилан бэлдсэн суулгах хэмжээ нь
суулгаж болох хамгийн бага хэмжээнээс эхлүүлээд бүгдийг суулгах
хүртэл боломж өгнө. &unix; ба/эсвэл FreeBSD системийг шинээр сурч
байгаа хүмүүст эдгээр сонголтоос нэгийг нь сонгох хэрэгтэй байх.
Урьдчилан бэлдсэн түгээлтийн төрлийг өөрчилж суулгах нь дадлагажсан туршлагатай
хэрэглэгчдэд илүүтэй зориулагдсан байдаг.
F1 товчийг түгээлтийн төрөл бүр дээр дарж
юу агуулсан болохыг нь харж болно. Тусламж файлыг харсны дараа
Enter товч дээр дарвал Select Distributions буюу
түгээлтийн төрөл сонгох цэсэнд буцаж очдог.
Хэрэв та график горимд ажиллана гэж бодож байвал
X ээр эхэлсэн түгээлтийн төрлүүдээс сонгох хэрэгтэй.
X серверийн тохиргоо болон анхдагч график горимын орчны сонголт нь
&os;-г суулгасны дараа хийгдэх ёстой. Х сервертэй хамаатай нэмэлт
мэдээллийг хэсгээс уншаарай.
&xorg; нь анхдагчаар суугддаг X11-ийн
хувилбар юм.
Хэрэв та цаашдаа өөртөө тохируулсан цөм эмхэтгэж бэлдэнэ
гэж бодож байгаа бол source code буюу эх бичлэг агуулсан сонголтыг
сонгох хэрэгтэй. Яагаад өөрчилж тохируулсан цөм хэрэгтэй тухай
нэмэлт мэдээллийг хэсгээс харна уу.
Мэдээж, элдэв ид шидтэй, уян хатан систем бол
юм болгоныг л агуулдаг. Хэрэв хангалттай дискний
хэмжээ танд байгаа бол
зурагт харуулсны дагуу All гэдгийг
сонгоод Enter товч дарах хэрэгтэй. Хэрэв танд
дискний сул зай тийм чухал бол өөртөө тохирсон түгээлтийн төрлийг нь сонгоорой.
Суулгацын дараа бусад түгээлтийн төрлөөс нэмж болох учраас та төгс сонголт байхгүй байна гэж бүү цухалдаарай.
Суулгах түгээлтийн төрлөөс сонгох
Портын цуглуулгыг суулгах
Хүссэн түгээлтийн төрлөө сонгосны дараа FreeBSD-н портын цуглуулгыг
суулгах боломж гардаг. Портын цуглуулга гэдэг нь програм суулгах
амарчилсан арга юм. Портын цуглуулга нь шаардлагатай програмын эх
бичлэгийг агуулдаггүй, харин гуравдагч хөгжүүлэгчдийн бүтээсэн
програмыг татаж аваад хөрвүүлж суулгах автоматжуулсан үйлдлүүд
байдаг. дээр портын цуглуулгыг хэрэглэх
талаар дурьдсан буй.
Порт суулгах програм нь таны дискний зай хангалттай эсэхийг шалгадаггүй.
Тийм болохоор дискэнд тань хангалттай зай байгаа тохиолдолд энэ сонголтыг хийх
хэрэгтэй. FreeBSD &rel.current; хувилбарын байдлаар бол портын цуглуулга
нь ойролцоогоор &ports.size; хэмжээг дискэн дээр эзэлдэг. FreeBSD-н хувилбар шинэчлэх
тутамд энэ хэмжээ ихсэнэ гэж тооцох хэрэгтэй.
User Confirmation Requested
Would you like to install the FreeBSD ports collection?
This will give you ready access to over &os.numports; ported software packages,
at a cost of around &ports.size; of disk space when "clean" and possibly much
more than that if a lot of the distribution tarballs are loaded
(unless you have the extra CDs from a FreeBSD CD/DVD distribution
available and can mount it on /cdrom, in which case this is far less
of a problem).
The Ports Collection is a very valuable resource and well worth having
on your /usr partition, so it is advisable to say Yes to this option.
For more information on the Ports Collection & the latest ports,
visit:
http://www.FreeBSD.org/ports
[ Yes ] No
Портын цуглуулга суулгана гэвэл &gui.yes; гэдгийг сонгоно, хэрэв
суулгахгүй гэвэл &gui.no; гэдгийг сонгоод Enter
товч дээр дарж цааш нь үргэлжлүүлнэ. Choose Distributions буюу
суулгах түгээлтийн төрөл сонгох цэс дахин гарч ирэх болно.
Сонгосон суулгах түгээлтийн төрлөө лавлах
Хэрэв сонгосон түгээлтийн төрөлдөө та сэтгэл хангалуун байгаа бол
сумтай товч ашиглан Exit цэсийг сонгоод
дараа нь &gui.ok; сонголт идэвхитэй байх үед Enter
дээр дарж цааш нь үргэлжлүүлнэ.
Суулгацын төхөөрөмжөө сонгох
Хэрэв CDROM эсвэл DVD-нээс суулгахаар бол сумтай товчийг ашиглан
Install from a FreeBSD CD/DVD буюу FreeBSD-г CD/DVD-нээс
суулга гэдгийг сонгоно. Дараа нь &gui.ok; товчийг сонгосны
дараа Enter товч дарж суулгацыг үргэлжлүүлнэ.
Суулгацын бусад төрлийг сонгохоор бол тухайн тохирсон сонголтыг сонгож
харгалзах зааврыг нь дагах хэрэгтэй.
F1 товч дарж суулгацын төхөөрөмжийн тухай
тусламжийг үзэж болно. Enter товч дарж тусламжаас гаран
суулгацын төхөөрөмж сонгох цэс рүү буцна.
Суулгацын төхөөрөмж сонгох
FTP суулгацын горим
суулгац
сүлжээ
FTP
Таны сонгож болох гурван төрлийн FTP суулгацын горим бол:
active FTP буюу идэвхитэй FTP, passive FTP буюу идэвхгүй FTP, эсвэл HTTP
proxy буюу HTTP прокси.
FTP Active (идэвхитэй): Install from an FTP
server (FTP серверээс суулгах)
Энэ сонголт нь бүх FTP дамжуулалтыг Active буюу идэвхитэй
горим ашиглаж гүйцэтгэдэг. Энэ холболт нь галт ханаар дамжиж ажиллахгүй бөгөөд
харин идэвхгүй горимыг дэмждэг хуучин FTP серверүүдтэй ихэвчлэн ажилладаг.
Хэрэв таны холболт идэвхгүй горимд (анхдагч горим) гацаж байвал
идэвхитэй болгоод үзэх хэрэгтэй!
FTP Passive (идэвхгүй): Install from an FTP server through a
firewall (галт ханаар дамжиж FTP серверээс суулгах)
FTP
идэвхгүй горим
Энэ сонголт нь sysinstall-г бүх FTP
үйлдлийг Passive буюу идэвхгүй
горимд ажиллана гэж
тохируулдаг. Энэ нь дурын TCP порт дээр ирж байгаа холболтыг
зөвшөөрдөггүй галт ханаар дамжиж ажиллах боломж өгдөг.
FTP via a HTTP proxy (HTTP проксигоор дамжиж): Install from an FTP server
through a http proxy (HTTP проксигоор дамжин FTP серверээс суулгах)
FTP
HTTP проксигоор дамжин
Энэ сонголт нь sysinstall-г
HTTP протокол ашиглан (вэб хөтлөгч шиг) прокситой холбогдож
бүх FTP үйлдлийг гүйцэтгэхээр тохируулж өгдөг. Прокси нь ирсэн
хүсэлтийг хөрвүүлээд цааш нь FTP сервер уруу дамжуулдаг.
Ингэснээр хэрэглэгчид бүх FTP холболтыг хориод HTTP холболтыг
зөвшөөрсөн галт ханын дундуур дамжих боломж олгодог.
Энэ тохиолдолд та FTP серверийг зааж өгөхөөс гадна мөн проксигийн
нэрийг зааж өгдөг.
Прокси FTP серверийн тохируулгад жинхэнэ холбогдох серверийнхээ
нэрийг хэрэглэгчийн нэрийн хэсэг мэт @
тэмдгийн араас
оруулж өгөх хэрэгтэй. Ингэснээр прокси серверийг жинхэнэ сервер мэт
хуурч
ажиллуулдаг. Жишээ нь та
ftp.FreeBSD.org гэсэн серверээс суулгах
хэрэгтэй бөгөөд 1234 порт дээр буй foo.example.com гэсэн
FTP проксигоор дамжих ёстой байсан гэж авч үзье.
Энэ тохиолдолд та сонгох цэс рүү очоод, FTP хэрэглэгчийн нэрийг
ftp@ftp.FreeBSD.org гэж оруулаад нууц үгэнд нь
захианыхаа хаягийг бичих хэрэгтэй. Суулгацын төхөөрөмжөө FTP (эсвэл
прокси нь дэмждэг бол идэвхгүй FTP) гэж сонгоод URL хаягийг
ftp://foo.example.com:1234/pub/FreeBSD гэж оруулна.
ftp.FreeBSD.org-д буй
/pub/FreeBSD хаяг нь
foo.example.com гэсэн нэрээр дамжигдах бөгөөд
та суулгацыг энэ машинаас (уг машин таны файлуудыг
ftp.FreeBSD.org хаягнаас танд зуучилж өгнө)
татаж авч өгдөг.
Суулгацыг баталж гүйцээх
Хэрэв хүсвэл, одоо суулгацыг гүйцэтгэж болно. Энэ нь мөн хатуу дискэнд
өөрчлөлт оруулахаас сэргийлж цуцалж болох сүүлийн боломж юм.
User Confirmation Requested
Last Chance! Are you SURE you want to continue the installation?
If you're running this on a disk with data you wish to save then WE
STRONGLY ENCOURAGE YOU TO MAKE PROPER BACKUPS before proceeding!
We can take no responsibility for lost disk contents!
[ Yes ] No
&gui.yes; товчийг сонгоод
Enter товч дарж суулгацыг гүйцэтгэнэ.
Сонгосон түгээлт, суулгацын төхөөрөмж, компьютерийн хурд зэргээс
хамаараад суулгах хугацаа нь янз бүр.
Суулгацын үед явцын төлөв байдлыг илэрхийлсэн хэд хэдэн бичиглэл харуулагддаг.
Дараах бичиглэл харуулагдсан үед суулгац гүйцсэн байдаг:
Message
Congratulations! You now have FreeBSD installed on your system.
We will now move on to the final configuration questions.
For any option you do not wish to configure, simply select No.
If you wish to re-enter this utility after the system is up, you may
do so by typing: /usr/sbin/sysinstall.
[ OK ]
[ Press enter or space ]
Enter товч дээр дарж суулгацын дараах тохируулгыг
хийх шатанд ордог.
&gui.no; товчийг сонгоод Enter товч дарвал
суулгац цуцлагдах бөгөөд системд ямар ч өөрчлөлт хийгдэхгүй. Тэгээд
дараах мэдээллийг харуулдаг:
Message
Installation complete with some errors. You may wish to scroll
through the debugging messages on VTY1 with the scroll-lock feature.
You can also choose "No" at the next prompt and go back into the
installation menus to retry whichever operations have failed.
[ OK ]
Юу ч суулгаагүй тохиолдолд энэ мэдээлэл харуулагддаг.
Enter товч дарж суулгацаас гарч болох
Суулгацын үндсэн цэсэнд буцаж очдог.
Суулгацын дараах тохиргоо
Амжилттай суулгацын дараа маш олон тохируулгын хэсэг эхэлдэг.
Уг тохируулгыг, шинээр FreeBSD-г ачаалахын өмнө хийж болох бөгөөд
эсвэл суулгацын дараа sysinstall (5.2 хувилбараас хуучин
&os; хувилбаруудад /stand/sysinstall)-г
ажиллуулан Configure-г сонгож тохиргоог дахин хийж болдог.
Сүлжээний тохиргоо
Хэрэв та өмнө нь FTP суулгац хийхдээ РРР тохируулга хийчихсэн бол, энэ дэлгэц танд харуулагдахгүй бөгөөд хэрэв дахин тохируулах шаардлагатай бол өмнө бичсэний дагуу үйлдэх боломж буй.
Дотоод сүлжээний тухай нарийвчилсан мэдээлэл мөн FreeBSD-г сүлжээний
gateway/router буюу хаалга/дамжуулагч (гарц/чиглүүлэгч) хэрхэн болгох талаар
Нэмэлт сүлжээ хэсгээс харна уу.
User Confirmation Requested
Would you like to configure any Ethernet or SLIP/PPP network devices?
[ Yes ] No
Сүлжээний төхөөрөмжийг тохируулахыг хүсвэл &gui.yes; гэж сонгоод Enter товч дээр дарах хэрэгтэй.
Үгүй бол &gui.no; гэдгийг сонгоод цааш нь үргэлжлүүлээрэй.
Сүлжээний төхөөрөмж сонгох нь
Тохируулах төхөөрөмжөө сумтай товч хэрэглэж сонгоод Enter товч дээр дарна.
User Confirmation Requested
Do you want to try IPv6 configuration of the interface?
Yes [ No ]
Энэ жишээ болгож авсан хувийн локал сүлжээнд одоо сонгосон байгаа интернэт төрлийн протокол нь (IPv4) бүрэн хангалттай болохоор &gui.no; гэж сонгогдоод Enter товч дарагдсан байна.
Хэрэв та өмнө нь байсан IPv6 сүлжээгээр RA сервер уруу холбогдсон байгаа бол &gui.yes; гэж сонгоод Enter дарах хэрэгтэй. Ингэсний дараа хэсэг хугацааны турш RA серверийг хайдаг.
User Confirmation Requested
Do you want to try DHCP configuration of the interface?
Yes [ No ]
Хэрэв DHCP (Dynamic Host Configuration Protocol буюу Динамикаар компьютерийг тохируулах протокол) шаардлагагүй бол &gui.no; гэж сонгоод Enter дээр дарах хэрэгтэй.
&gui.yes; гэж сонгосноор dhclient хэрэгслийг ажиллуулдаг бөгөөд хэрэв энэ нь амжилттай болвол сүлжээний тохиргоо автоматаар хийгдсэн байдаг. Нэмэлт мэдээлэл авахыг хүсвэл
хэсгээс харна уу.
Дараах сүлжээг тохируулах цонхонд, уг системийг дотоод сүлжээний gateway буюу хаалга болгон тохируулж байгааг харуулж байна.
ed0-д сүлжээний тохиргоог хийх нь
Tab товч хэрэглэн тохиргооны талбаруудад сэлгэж шаардлагатай тохируулгыг нь оруулаарай:
Host буюу уг компьютерийн нэр
Уг компьютерийн бүрэн нэр. Жишээ нь энэ тохиолдолд k6-2.example.com.
Domain буюу домэйн
Таны компьютерийн ашиглаж буй домэйн нэр. Энэ тохиолдолд example.com болж байна.
IPv4 Gateway буюу хаалга
Дотоод биш компьютер уруу өгөгдөл цааш дамжуулан илгээгч компьютерийн IP хаяг. Хэрэв таны тохируулж байгаа машин тань сүлжээндээ ийм дамжуулагчийн үүрэг гүйцэтгэгч биш, харин тийм дамжуулагчийг ашигладаг бол, энэ талбарт бөглөөрэй. Хэрэв таны машин интернэт уруу оруулдаг gateway буюу хаалганы үүрэг гүйцэтгэдэг бол, энэ талбарыг хоосон орхих ёстой . IPv4 Gateway буюу хаалга нь анхдагч хаалга юм уу эсвэл анхдагч route буюу зам заагч гэж нэрлэгддэг.
Name server буюу Нэрийн сервер
Дотоод DNS серверийн IP хаяг. Хэрэв дотоод хувийн сүлжээнд DNS сервер гэж байхгүй бол интернэтээр хангагч байгууллагын DNS серверийн хаягийг оруулж өгдөг.
(энэ жишээнд 208.163.10.2).
IPv4 хаяг
Энэ сүлжээний төхөөрөмжид өгөгдсөн IP хаяг нь
192.168.0.1 гэж тохируулагдаж байна
Netmask буюу сүлжээний ангилагч
Энэ дотоод сүлжээний хаягийн хувьд ашиглагдах хаягийн блок нь
255.255.255.0 бүхий сүлжээний ангилагчтай
байх бөгөөд ингэснээр хаяглалт нь 192.168.0.0 -
192.168.255.255 хүртэл байх болно.
Extra options to ifconfig буюу ifconfig-н нэмэлт тохиргоонууд
ifconfig дээр нэмэгдэх сүлжээний төхөөрөмжтэй холбоотой нэмэлт тохиргоонууд энд бичигдэнэ. Энэ жишээн дээр нэмэх зүйл байхгүй байна.
Хэрэв дууссан бол Tab товч ашиглан &gui.ok; цэсийг сонгоод Enter товч дарна.
User Confirmation Requested
Would you like to Bring Up the ed0 interface right now?
[ Yes ] No
&gui.yes; гэж сонгоод Enter товч дарснаар уг машины сүлжээний холболтыг идэвхжүүлдэг. Нэгэнт машиныг дараа нь дахин ачаалах хэрэг гардаг болохоор энэ холболт нь нэг их ашиглагдаад байдаггүй билээ.
Gateway буюу сүлжээний хаалганы тохиргоо
User Confirmation Requested
Do you want this machine to function as a network gateway?
[ Yes ] No
Хэрэв уг машин нь, дотоод сүлжээнд хаалгачийн үүрэг гүйцэтгэж машинуудын хооронд
багц мэдээллүүдийг дамжуулах үүрэгтэй бол &gui.yes; гэдгийг сонгоод Enter дээр дараарай. Хэрэв зөвхөн сүлжээнд холбогдох машин бол &gui.no; гэж сонгоод
Enter дээр дарж үргэлжлүүлнэ.
Интернэт үйлчилгээнүүдийг тохируулах
User Confirmation Requested
Do you want to configure inetd and the network services that it provides?
Yes [ No ]
Хэрэв &gui.no; гэж сонговол,
telnetd гэх мэт төрөл бүрийн үйлчилгээнүүдийг
хорьдог. Ингэсэн үед алсаас холбогдох хэрэглэгч нь telnet
мэтийн програм хэрэглэж уг машин уруу холбогдож чадахгүй болно гэсэн үг. Харин дотоод
хэрэглэгчид бол гадаад машин уруу telnet-г ашиглан
холбогдож чадсаар байх болно.
Эдгээр үйлчилгээнүүдийг суулгацын дараа /etc/inetd.conf
файлыг дуртай завсарлагчаараа нээж засварласнаар идэвхжүүлж болдог.
Энэ тухай дэлгэрэнгүй мэдээллийг хэсгээс харна уу.
Хэрэв та суулгаж байх явцад эдгээр үйлчилгээнүүдийг тохируулахыг хүсвэл
&gui.yes; гэж сонгоно. Нэмэлт лавлаж асуусан цонх харуулагдах болно:
User Confirmation Requested
The Internet Super Server (inetd) allows a number of simple Internet
services to be enabled, including finger, ftp and telnetd. Enabling
these services may increase risk of security problems by increasing
the exposure of your system.
With this in mind, do you wish to enable inetd?
[ Yes ] No
&gui.yes; дээр дарж үргэлжлүүлээрэй.
User Confirmation Requested
inetd(8) relies on its configuration file, /etc/inetd.conf, to determine
which of its Internet services will be available. The default FreeBSD
inetd.conf(5) leaves all services disabled by default, so they must be
specifically enabled in the configuration file before they will
function, even once inetd(8) is enabled. Note that services for
IPv6 must be separately enabled from IPv4 services.
Select [Yes] now to invoke an editor on /etc/inetd.conf, or [No] to
use the current settings.
[ Yes ] No
&gui.yes; гэж сонгосноор тохируулгын файлыг засварлагч файл дээр
нээдэг бөгөөд мөрний урд нь буй
# тэмдгийг авсанаар тухайн үйлчилгээг идэвхжүүлдэг.
inetd.conf файлыг засварлах нь
Хүссэн үйлчилгээгээ нэмсний дараа Esc
товч дарвал, хийсэн өөрчлөлтөө хадгалаад гарах сонголттой цэс харуулагддаг.
SSH нэвтрэлтийг идэвхжүүлэх нь
SSH
sshd
User Confirmation Requested
Would you like to enable SSH login?
Yes [ No ]
&gui.yes;-г сонгосноор OpenSSH-ийн
демон програм болох &man.sshd.8;-г идэвхжүүлэх болно.
Энэ нь таны машин руу алсаас аюулгүйгээр хандах боломжийг
олгоно. OpenSSH-ийн талаар дэлгэрэнгүй
мэдээллийг -с үзнэ үү.
Anonymous буюу нэр нь үл мэдэгч FTP үйлчилгээ
FTP
anonymous буюу нэр нь үл мэдэгдэгч хэрэглэгч
User Confirmation Requested
Do you want to have anonymous FTP access to this machine?
Yes [ No ]
Anonymous буюу нэр нь үл мэдэгдэгч FTP хэрэглэгчийг хориглох
Анхдагч сонгогдсон байгаа &gui.no; гэдэг дээр
Enter дарвал нэр нь үл мэдэгдэгчээр FTP үйлчилгээг
хориглодог бөгөөд харин FTP хандах эрхтэй ба нууц үгтэй хэрэглэгчид хандаж болдог.
Anonymous буюу нэр нь үл мэдэгдэгч FTP хэрэглэгчийг зөвшөөрөх
Энэ тохиолдолд хүн болгон таны машин уруу нэр нь үл мэдэгдэгч болж
FTP холболт хэрэглэн хандаж болдог. Нууцлал болон аюулгүй байдлынхаа талаар
сайн бодсоны дараа энэ үйлчилгээг хэрэглэх эсэхээ шийдэх хэрэгтэй. Нууцлал болон аюулгүй
байдлын талаар хуудсанд бичсэн буй.
anonymous буюу нэр нь үл мэдэгдэгч FTP хэрэглэгчийг зөвшөөрөхийн тулд, сумтай товч ашиглан &gui.yes; гэж сонгоод Enter дараарай.
Нэмэлт батлалт хүлээх дэлгэц харуулагдах болно:
User Confirmation Requested
Anonymous FTP permits un-authenticated users to connect to the system
FTP server, if FTP service is enabled. Anonymous users are
restricted to a specific subset of the file system, and the default
configuration provides a drop-box incoming directory to which uploads
are permitted. You must separately enable both inetd(8), and enable
ftpd(8) in inetd.conf(5) for FTP services to be available. If you
did not do so earlier, you will have the opportunity to enable inetd(8)
again later.
If you want the server to be read-only you should leave the upload
directory option empty and add the -r command-line option to ftpd(8)
in inetd.conf(5)
Do you wish to continue configuring anonymous FTP?
[ Yes ] No
Энэ мэдэгдэл нь хэрэв та нэр нь үл мэдэгдэгч FTP холболтуудыг
зөвшөөрөхийг хүсэж байгаа бол FTP үйлчилгээг
/etc/inetd.conf файлд бас идэвхжүүлэх
ёстойг мэдээлж байна, -г үзнэ үү.
Үргэлжлүүлэхийн тулд &gui.yes;-г сонгож Enter-г
дарна; доор үзүүлсэн дэлгэц гарах болно:
Anonymous нэр нь үл мэдэгдэгч FTP үйлчилгээний анхдагч тохиргоо
Мэдээллийн талбаруудыг сонгохын тулд Tab ашиглаж
тохирох мэдээллийг оруулах хэрэгтэй:
UID
Нэр нь үл мэдэгдэх FTP хэрэглэгчид өгөхийг хүссэн
хэрэглэгчийн ID. Хуулагдсан бүх файлуудыг энэ ID эзэмших
болно.
Group
Нэр нь үл мэдэгдэх FTP хэрэглэгчийг аль бүлэгт байхыг
заана.
Comment
/etc/passwd файл дахь
энэ хэрэглэгчийн тайлбарласан мөр.
FTP Root Directory
Нэр нь үл мэдэгдэх FTP-д зориулсан файлууд хаана байхыг заана.
Upload Subdirectory
Нэр нь үл мэдэгдэх FTP хэрэглэгчдийн хуулсан файлууд байх сан.
FTP-н root буюу эх сан нь анхдагч тохиргоогоор /var
санд байрлагддаг. Хэрэв тэнд хангалттай зай байхгүй бол
/usr санг ашиглаж FTP эх сангаа
/usr/ftp гэж тохируулж болох юм.
Хэрэв та оруулсан утгуудыг зөв болсон гэж бодож байгаа бол
Enter дээр дарж үргэлжлүүлээрэй.
User Confirmation Requested
Create a welcome message file for anonymous FTP users?
[ Yes ] No
Хэрэв та &gui.yes; гэж сонгоод
Enter дээр дарвал, танаас текст оруулуулах зорилгоор засварлагч програм
автоматаар ажилладаг.
FTP мэндчилгээний бичлэгийг засварлах нь
Энэ бол ee гэгч засварлагч юм. Зааврын дагуу
мэндчилгээний захиаг өөрчилж болох бөгөөд, эсвэл дараа нь өөрийн дуртай засварлагчаар
нээж уг бичлэгийг өөрчилж бас болно. Тэмдэглэж хэлэхэд, уг файлын нэр болон байрлал нь
програмын доод хэсэгт харуулагдаж байгааг анзаарна уу.
Esc дээр дарвал, цэстэй жижиг цонх үүсэх бөгөөд түүн дотор
a) leave editor буюу засварлагчаас гарах цэс анхдагчаар
сонгогдсон байдаг.
Enter дарж гараад үргэлжлүүлж болно. Эсвэл
Enter дахин дарж оруулсан өөрчлөлтүүдээ хадгалдаг.
Network File System буюу сүлжээний файл системийг тохируулах
Network File System (NFS) нь сүлжээнд буй файлуудыг хувааж хэрэглэх боломж олгодог. Машин нь сервер, хэрэглэгч эсвэл хоёулангаар нь болж тохируулагдаж болдог.
хэсгээс нэмэлт мэдээллийг харна уу.
NFS сервер
User Confirmation Requested
Do you want to configure this machine as an NFS server?
Yes [ No ]
Хэрэв танд сүлжээний файл системийн сервер шаардлагагүй бол
&gui.no; гэж сонгоод
Enter дараарай.
Хэрэв сервер хэрэгтэй гэвэл &gui.yes; гэж сонгох хэрэгтэй бөгөөд
танд жижиг цонхон дээр exports файл үүсгэгдэх
ёстой гэсэн сануулга гарч ирдэг.
Message
Operating as an NFS server means that you must first configure an
/etc/exports file to indicate which hosts are allowed certain kinds of
access to your local filesystems.
Press [Enter] now to invoke an editor on /etc/exports
[ OK ]
Enter дарж үргэлжлүүлдэг. Текст засварлагч ажиллаж, түүнд
exports файлуудыг үүсгэх ба засварлах үйлдлүүдийг гүйцэтгэдэг.
exports файлыг засварлах нь
Заавар ашиглан, одоо байгаа файл системийг нэмэх эсвэл сүүлд дуртай засварлагчаараа
нээж засварлаж болох юм. Файлын нэр болон байршлыг дэлгэцийн доод хэсэгт харуулсан байгааг анзаарна уу.
Esc дарахад цэстэй цонх үүсэх бөгөөд
a) leave editor буюу засварлагчийг орхи цэс анхлан сонгогдсон байдаг.
Enter дарж гараад цааш нь үргэлжлүүлнэ.
NFS Client буюу хэрэглэгч
NFS хэрэглэгчид нь NFS сервер уруу холбогддог.
User Confirmation Requested
Do you want to configure this machine as an NFS client?
Yes [ No ]
Сумтай товч ашиглан &gui.yes;
эсвэл &gui.no; сонголтыг шийдвэрээсээ шалтгаалан сонгоод Enter
дээр дараарай.
Системийн консол тохиргоо
Системийнхээ консолыг өөрчлөх хэд хэдэн тохиргоо байдаг.
User Confirmation Requested
Would you like to customize your system console settings?
[ Yes ] No
Тохиргооны сонголтуудыг харах юм уу тохируулахын тулд
&gui.yes; гэж сонгоод
Enter дарна.
Системийн консолын тохируулгын сонголтууд
Дэлгэц амраах тохиргоо байнга хэрэглэгддэг. Сумтай товчоор
Saver гэж сонгоод
Enter дараарай.
Дэлгэц амраах тохиргоо
Сум товч ашиглаж хүссэн дэлгэц амраах хөтөлбөрөө сонгоод Enter
дарна. Системийн консол тохируулах цонх буцаж гарч ирдэг.
Дэлгэц амраах хөтөлбөрийн ажиллах анхдагч хугацаа нь 300 секунд байдаг.
Цагийн энэ хугацааг өөрчлөхийнх тулд Saver гэдгийг дахин
сонгоно. Түүн дотор байгаа сонголтуудаас Timeout
гэдгийг сумтай товч ашиглаж сонгоод Enter дээр дарна. Ингэхэд танд
жижиг цонх харуулагддаг:
Дэлгэц амраагчийн ажиллах хугацаа
Утгыг өөрчлөөд &gui.ok; гэж сонгон
Enter дээр дарж буцаад системийн консолын тохиргооны цэсэнд очдог.
Системийн консолын тохиргооноос гарах
Exit гэдгийг сонгоод
Enter дээр дарвал суулгацын дараах тохиргоогоо
үргэлжлүүлэх хэсэгт очино.
Цагийн бүсийг тохируулах
Машиныхаа цагийн бүсийг тохируулснаар тухайн бүсийн цагтай холбогдолтой
өөрчлөлтүүд автоматаар хийгдэх давуу талтай байдаг.
Жишээн дээр, Америкийн Нэгдсэн Улсын Eastern буюу зүүн хэсгийн цагийн
бүсийг тохируулж байна. Таны тохируулга байгаа газраасаа шалтгаалж өөр байх болно.
User Confirmation Requested
Would you like to set this machine's time zone now?
[ Yes ] No
&gui.yes; гэж сонгоод
Enter дарвал цагийн бүсийг тохируулах болно.
User Confirmation Requested
Is this machine's CMOS clock set to UTC? If it is set to local time
or you don't know, please choose NO here!
Yes [ No ]
Машиныхаа цагийн тохируулгаасаа хамаарч &gui.yes;
эсвэл &gui.no; гэдгийг сонгоод Enter дарна ( мэдэхгүй бол &gui.no; гэдгийг сонгоорой ) .
Оршин буй бүсээ сонгох
Тохирсон бүсээ сумтай товч хэрэглэж сонгоод
Enter дээр дарна.
Оршин буй улсаа сонгох
Тохирох улсаа сонгоод Enter дээр дарна.
Цагийн бүсээ сонгох
Сумтай товч хэрэглэж тохирсон цагийн бүсээ сонгоод
Enter дээр дарна.
Confirmation
Does the abbreviation 'EDT' look reasonable?
[ Yes ] No
Цагийн бүсийн товчлол нэрийг лавлаж асуух хэсэг гарч ирдэг.
Хэрэв уг товчлол нь танд тохирч байвал Enter дарж суулгацын дараах
тохиргоог цааш нь үргэлжлүүлээрэй.
Линукс тохиромж
User Confirmation Requested
Would you like to enable Linux binary compatibility?
[ Yes ] No
&gui.yes; гэж сонгоод
Enter дээр дарвал Линуксийн програмууд FreeBSD дээр
ажиллах боломжтой болдог. Суулгац нь Линукстай тохиромжтой ажиллуулах
нэмэлт багцыг нэмдэг.
Хэрэв та FTP-р суулгаж байгаа бол машин интернэт уруу холбогдох
хэрэгтэй болно. Заримдаа алсад буй ftp байрлалд Линуксийн тохиромжийн файлууд
байхгүй байдаг. Гэвч үүнийг сүүлд суулгах боломжтой.
Хулганы тохиргоо
Энэ тохиргоо нь таныг 3 товчтой хулганаар, програм болон консолд
текст тасдаж сануулах болон буулгах боломж өгдөг. Хэрэв 2 товчит хулгана
хэрэглэж байгаа бол &man.moused.8; гарын авлагаас лавлаж хэрхэн гурван товчтой хулгана болгон ажиллуулж болдгийг харж болно. Энэ жишээн дээр USB биш төрлийн хулганы тохируулгыг харуулж байна (PS/2 эсвэл COM портоор холбогддог хулгана):
User Confirmation Requested
Does this system have a PS/2, serial, or bus mouse?
[ Yes ] No
&gui.yes; гэж PS/2, цувааа эсвэл bus буюу шугаман төрлийн хулганыг сонгох юм уу эсвэл
&gui.no; гэж USB төрлийн хулганыг сонгоод
Enter товч дээр дараарай.
Хулганы холбогдох төрлийг сонгох нь
Сумтай товч ашиглан Type гэж сонгоод Enter дарна.
Хулганы холбогдох төрлийг тохируулах
Энэ жишээнд хэрэглэгдэж байгаа хулгана PS/2 төрлийнх бөгөөд анхдагч
Auto буюу автомат гэсэн тохируулга таарч байдаг.
Энэ холбогдох төрлийг нь өөрчлөнө гэвэл сумтай товч ашиглан сонгоорой. Дараа нь &gui.ok;-г гэрэлтүүлж сонгогдсон эсэхийг магадлаад Enter дээр дарж энэ цэснээс гарах болно.
Хулганы холбогдох портыг нь сонгох
Сумтай товч ашиглан Port цэсийг сонгоод Enter дээр дарна.
Хулганы портыг тохируулах
Энэ системд PS/2 төрлийн хулгана хэрэглэгдэж байгаа болохоор
анхдагч тохируулга болох
PS/2 сонгогдсон байдаг. Портыг солихын тулд сумтай товч ашиглаж сонгоод Enter дээр дараарай.
Хулганы Daemon буюу далд чөтгөрийг идэвхжүүлэх нь
Эцэст нь сумтай товч ашиглаад
Enable буюу идэвхжүүл гэж сонгоод
Enter товч дээр дарж хулганыг ажиллуулагч далд чөтгөрийг
ажиллуулж эхэлдэг.
Хулганы далд чөтгөрийг шалгах
Хулганаа дэлгэцэн дээр хөдөлгөж шалгаж үзэх хэрэгтэй.
Хэрэв зүгээр байх юм бол &gui.yes; гэж сонгоод Enter дарна.
Хэрэв үгүй бол хулгана зөв тохируулагдаагүй байна гэсэн үг — тийм болохоор
&gui.no; гэж сонгоод өөр тохируулга хийж турших хэрэгтэй.
Exit буюу гарах гэдгийг сумтай товчоор очиж
сонгоод Enter дээр дарж суулгацын дараах тохируулга уруу буцаж очиж үргэлжлүүлнэ.
Програмын багц суулгах
Багцууд нь урьдчилан хөрвүүлэгдсэн програмууд бөгөөд програм суулгах хамгийн эвтэйхэн арга юм.
Үзүүлэх журмаар нэг багцыг суулгах явцыг энд харуулав.
Хэрэв шаардлагатай бол нэмэлт багцууд мөн давхар суугддаг.
Суулгасны дараа sysinstall-г нэмэлт багц суулгахад хэрэглэж болно.
User Confirmation Requested
The FreeBSD package collection is a collection of hundreds of
ready-to-run applications, from text editors to games to WEB servers
and more. Would you like to browse the collection now?
[ Yes ] No
&gui.yes; гэж сонгоод Enter дарвал багц програмуудыг сонгох цонхонд очих болно:
Багцын төрлийг сонгох
Зөвхөн тухайн үед сонгогдсон байгаа суулгацын төрөл дээр байгаа багцууд харуулагдах болно.
Хэрэв
All гэж сонговол, байгаа бүх багцыг харж болно. Сумтай товч ашиглан сонгоод Enter дээр дараарай.
Байгаа бүх багцууд сонгогдож болохоор танд харуулагдах болно:
Багц сонгох
Энд харуулснаар bash бүрхүүл сонгогдсон байна. Space товч ашиглаж суулгахыг хүссэн бүх багцаа сонгоорой. Сонгох бүрд дэлгэцийн доод хэсэгт багцны товч тайлбар гардаг.
Tab товчоор сонгогдсон багц болон
&gui.ok;, ба &gui.cancel; сонголтуудын хооронд дамжиж болно.
Суулгахаар хүссэн багцаа сонгож дууссаны дараа
Tab товч дарж &gui.ok; гэж сонгоод
Enter дээр дарж багц сонгох цэс рүү буцаж очдог.
Зүүн ба баруун товчоор бас &gui.ok; ба
&gui.cancel;-н хооронд сэлгэж болно. Энэ аргаар та бас &gui.ok; гэж сонгоод Enter дээр дарж багц сонгох хэсэгт буцаж очиж бас болно.
Багц суулгах
Tab юм уу эсвэл сумтай товч ашиглан [ Install ] гэж сонгоод Enter дарах хэрэгтэй. Таны сонгосон багцуудыг танд харуулж суулгахыг хүсэж байгааг тань лавлаж асуух болно:
Багц суулгалтын лавлалт
&gui.ok; гэж сонгоод Enter дарж багц суулгалтыг гүйцэтгэдэг. Суулгах явцын мэдэгдлүүд суулгаж дуустал танд харуулагддаг. Хэрэв ямар нэг алдаа гарвал тэмдэглэж авах хэрэгтэй.
Багц суулгасны дараа сүүлийн тохиргоог хийдэг. Та багц суулгаж дууссан ч гэсэн сүүлийн тохируулгыг хийхийн тулд
Install гэдгийг бас дарж болно.
Хэрэглэгч/Бүлэг нэмэх
Суулгацын явцад та хамгийн багадаа нэг хэрэглэгчийн эрх нээх хэрэгтэй бөгөөд, энэ эрхээрээ root эрх хэрэглэлгүйгээр системдээ нэвтэрч болно. root хуваалт нь голдуу тун бага хэмжээтэй байдаг болохоор
root эрхээр програм ажиллуулбал түргэн дүүрдэг. Хамгийн хэцүү хүндрэлийг доор мэдүүлж байна:
User Confirmation Requested
Would you like to add any initial user accounts to the system? Adding
at least one account for yourself at this stage is suggested since
working as the "root" user is dangerous (it is easy to do things which
adversely affect the entire system).
[ Yes ] No
&gui.yes; гэж сонгоод
Enter дарж шинэ хэрэглэгч нэмэх болно.
User буюу хэрэглэгч гэж сонгоно
Сумтай товч хэрэглэн User гэж сонгоод
Enter дээр дарна.
Хэрэглэгчийн мэдээллийг оруулах
Tab товч хэрэглэн талбаруудад дамжин оруулга хийх бүр доор харуулсан тайлбарууд талбар бүрд харуулагдах болно:
Login ID
Хэрэглэгчийн нэвтрэх шинэ нэр(заавал шаардлагатай).
UID
Уг хэрэглэгчийн ID дугаар (хоосон орхивол автоматаар сонгогдох болно).
Group
Уг хэрэглэгчийн хамрагдах бүлгийн нэр (хоосон орхивол автоматаар сонгогдох болно).
Password
Тухайн хэрэглэгчийн нууц үг (энэ талбарт тун анхааралтай оруулах хэрэгтэй!).
Full name
Хэрэглэгчийн бүтэн нэр (дэлгэрэнгүй мэдээлэл).
Member groups
Энэ хэрэглэгчийн хамрагдаж болох бүлгүүд (өөрөөр хэлбэл хандаж болох бүлгүүд).
Home directory
Хэрэглэгчийн эхлэл сан (хоосон орхивол автоматаар сонгогдох болно ).
Login shell
Хэрэглэгчийн холбогдох бүрхүүл (хоосон орхивол анхдагч бүрхүүл сонгогдох болно. Өөрөөр хэлбэл,
/bin/sh).
Жишээн дээр bash-г суулгасан болохоор, /bin/sh гэдгийг
/usr/local/bin/bash гэж орлуулж болно.
Суугдаагүй бүрхүүл хэрэглэвэл систем уруугаа нэвтэрч чадахгүй болно.
BSD ертөнцөд хамгийн өргөн хэрэглэдэг бүрхүүл бол C бүрхүүл бөгөөд
/bin/tcsh гэж олддог.
Мөн энэ хэрэглэгч нь wheel бүлэг рүү нэмэгдсэн бөгөөд ингэснээр
root эрхүүдтэй супер хэрэглэгч болох боломжтой болно.
Хэрэв та оруулсан мэдээллээ зөв боллоо гэж бодож байгаа бол &gui.ok; дээр дарахад хэрэглэгч ба бүлэг нэмэх цонх дахин харуулагддаг:
Хэрэглэгч ба бүлэг зохицуулах хэсгээс гарах
Хэрэгцээтэй бол энэ үед бүлэг нэмж болно.
Хэрэв шаардлага гарвал суулгацын дараа
sysinstall (&os;-н 5.2-с бага хувилбарт /stand/sysinstall гэж буй) ашиглан нэмж болно.
Хэрэв та хэрэглэгч нэмж дууссан бол сумтай товч ашиглан Exit гэж сонгоод
Enter дээр дарж суулгацаа үргэлжлүүлээрэй.
root нууц үг оруулах
Message
Now you must set the system manager's password.
This is the password you'll use to log in as "root".
[ OK ]
[ Press enter or space ]
Enter дээр дарж root
нууц үг оруулна.
Нууц үгийг хоёр удаа зөв оруулах ёстой. Мартахааргүй нууц үг оруулаарай гэж сануулах нь илүүдэх байх. Таны оруулсан нууц үгийг давтаж харуулах юм уу эсвэл одоор дүрсэлж харуулахгүй болохыг сануулж байна.
New password:
Retype new password :
Нууц үгийг амжилттай оруулсны дараа суулгац цаашаагаа үргэлжлэх болно.
Суулгацаас гарах
Хэрэв та одоо нэмэлт сүлжээний тохиргоо юм уу
эсвэл ямар нэгэн өөр тохиргоо хийхийг хүсвэл, та яг одоо юм уу эсвэл суулгасны дараа
sysinstall
(&os;-н 5.2-с доошхи хувилбарт /stand/sysinstall гэж буй ) ашиглаж суулгана.
User Confirmation Requested
Visit the general configuration menu for a chance to set any last
options?
Yes [ No ]
Сумтай товчоор &gui.no; гэж сонгоод
Enter дээр дарж үндсэн суулгацын цэс рүү буцах болно.
Суулгацаас гарах
Сумтай товчоор [X Exit Install] гэдгийг сонгон Enter дээр дарна. Танаас гарах гэж буйг тань лавлаж асуух болно:
User Confirmation Requested
Are you sure you wish to exit? The system will reboot (be sure to
remove any floppies/CDs/DVDs from the drives).
[ Yes ] No
Хэрэв уян дискнээс эхлүүлсэн бол &gui.yes; гэж сонгоод уян дискийг авах хэрэгтэй. CDROM хөтлөгч нь машиныг шинээр ачаалагдах хүртэл түгжигдсэн байдаг болохоор ачаалагдах үед CDROM-с гаргах хэрэгтэй (аль болох түргэн).
Систем одоо шинээр ачаалагдах бөгөөд ямар нэгэн алдаа гарахыг ажиглах хэрэгтэй.
Дэлгэрэнгүйг -с үзнэ үү.
Том
Рөүдс
Хувь нэмэр болгон оруулсан
Сүлжээний үйлчилгээний нэмэлт тохиргоо
Сүлжээний үйлчилгээнүүдийг тохируулах нь, энэ талын мэдлэггүй шинэ хэрэглэгчдэд нэлээн хатуу боорцог мэт санагддаг. Сүлжээний тохиргоог хийж интернэт хэрэглэнэ гэдэг бол &os;-г оруулаад орчин үеийн үйлдлийн системүүдэд маш чухал үйлдэл бөгөөд ингэж сурах явцдаа &os;-н сүлжээтэй холбоотой нэмэлт боломжуудыг ойлгож авдаг. Суулгацын явцад энэ үйлдлийг хийхээсээ өмнө, хэрэглэгч нь хэрэглэх үйлчилгээнийхээ тухай тодорхой ойлголттой байх ёстой.
Сүлжээний үйлчилгээнүүд нь, сүлжээгээр ямар нэгэн оруулга хүлээж авдаг програмуудыг хэлж байгаа юм. Эдгээр програмуудыг эвдэлж сөнөөдөг
төрлийнх биш байлгах гэж маш их хичээсэн байдаг.
Харамсалтай нь програмчид төгс биш байдаг болохоор сүлжээний үйлчилгээнд байгаа ямар нэг цоорхой нүх хорхойг довтлогчид ашиглан муу юманд хэрэглэдэг. Та зөвхөн өөрийнхөө мэддэг болон хэрэгтэй сүлжээний үйлчилгээгээ идэвхжүүлэх нь чухал. Хэрэв танд эргэлзээтэй байгаа бол, уг үйлчилгээг хэрэгцээтэй болох хүртлээ хорьсон байх нь дээр байдаг. Та үүнийг сүүлд sysinstall ашиглаад юм уу эсвэл
/etc/rc.conf файлын тусламжтайгаар хэзээд идэвхжүүлж болно.
Networking тохируулгыг сонгоход доор дурдсантай төстэй
цэсийг үзүүлэх болно:
Сүлжээний дээд түвшний тохиргоо
Эхний тохиргоо Interfaces буюу сүлжээний төхөөрөмжийн талаар бид өмнө нь хэсэгт үзсэн болохоор энд алгаслаа.
AMD сонголтыг сонгосноор
BSD automatic mount буюу автоматаар таньж холбох хэрэгслийг нэмж өгдөг.
Энэ нь голдуу
NFS холболт (өмнө тайлбарласан буй) ашиглах үед, алсад буй файл системийг таньж холбоход хэрэглэгддэг.
Ямар нэгэн онцгой тохируулга энд шаардлагагүй.
Дараагийн тохируулга, AMD Flags
сонголт. Хэрэв энэ сонгогдвол жижиг цэстэй цонх үсэрч гарч ирдэг бөгөөд ямар AMD тохиргоо хийхийг зааж өгдөг.
Уг цэсэнд анхдагч тохируулгууд нь заагдчихсан байдаг:
-a /.amd_mnt -l syslog /host /etc/amd.map /net /etc/amd.map
сонголт нь анхдагч таньж холбох байршлыг зааж өгдөг бөгөөд энэ тохиолдолд
/.amd_mnt гэсэн байна.
сонголт анхдагч log буюу бүртгэл файлыг зааж өгдөг боловч хэрэв syslogd хэрэглэгдэж байгаа бол бүх бүртгэж бичих үйлдлүүд системийн log daemon буюу далд ажилладаг бүртгэл бичигч чөтгөр уруу илгээгддэг.
/host сан нь алсад буй компьютерийн экспортолсон файлуудыг таньж холбох санг илэрхийлж байхад, /net
сан нь
IP хаягаас экспортлогдсон файлуудыг таньж холбох санг зааж өгч байна.
/etc/amd.map файл нь AMD-н экспортын анхдагч тохируулгуудыг заасан байна.
FTP
anonymous
Anon FTP сонголт нь anonymous буюу нэр үл мэдэгдэгч
FTP холболтыг зөвшөөрдөг. Үүнийг сонгосноор, уг машиныг
нэр нь үл мэдэгдэгч холболт хүлээж авдаг FTP сервер болгож байна.
Энэ сонголтыг дагаад үүсэх нууцлал болон аюулгүй байдлыг бодох хэрэгтэй.
Өөр цэс үүсэж аюулгүй байдалтай холбоотой нөхцлүүд болон тохируулгын талаар сануулга өгдөг.
Gateway тохируулга нь өмнө тайлбарласны дагуу машиныг хэрхэн сүлжээний хаалга болгож тохируулах тохиргоонуудыг санал болгодог. Энэ хэсэгт та өмнө нь суулгацын үед санамсаргүй хүсэлгүйгээр тохируулснаа Gateway сонголт ашиглаж буцааж болно.
Inetd сонголтоор өмнө тайлбарласан &man.inetd.8; далд чөтгөрийг тэр чигээр нь хорьж болно.
Mail сонголтоор системийн
андагч MTA буюу Mail Transfer Agent буюу захиа дамжуулагч агентийг тохируулдаг.
Энэ сонголтыг сонгох үед дараах цэс харуулагддаг:
Анхдагч MTA-г сонгох
Та энэ хэсэгт, суулгах анхдагч MTA-г сонгох гэж байна. MTA бол системийн хэрэглэгчид уруу юм уу эсвэл интернэтэд байгаа хэрэглэгчид уруу захиа илгээгч энгийн сервер билээ.
Sendmail-г сонгосноор, та &os;-н анхдагч бөгөөд алдаршиж тархсан sendmail серверийг суулгах болно. Sendmail local сонголт нь
sendmail-г анхдагч
MTA болгож суулгах боловч интернэтээс ирж байгаа захиануудыг хүлээж авахгүйгээр тохируулдаг. Бусад сонголтууд болох
Postfix болон
Exim нар нь
Sendmail-тэй ижил үүрэг гүйцэтгэдэг. Тэд хоёулаа захиа илгээдэг бөгөөд зарим хэрэглэгчид
sendmail-н оронд
MTA болгож хэрэглэж болдог.
MTA-г сонгосны дараа юм уу эсвэл MTA-г сонголгүйгээр цаашлах үед, NFS client тохируулгыг хийх сүлжээний тохируулгын цэс гарч ирдэг.
NFS client сонголт нь системийг
NFS сүлжээгээр сервертэй холбоход хэрэглэгддэг. NFS сервер нь NFS протокол ашиглан, файл системийг сүлжээгээр бусад машинд хандах боломж өгдөг. Хэрэв энэ нь дангаараа ажилладаг машин бол, энэ сонголтыг сонгохгүйгээр үлдээж болно. Систем танаас нэмэлт тохируулга хийхийг шаардаж магадгүй; сервер хэрэглэгч хоёрын тохиргооны тухай дэлгэрэнгүй мэдээллийг
хэсгээс харна уу.
Саяны сонголтын доор нь NFS server-н тохируулга байгаа бөгөөд системийг
NFS сервер болгоход хэрэглэгдэнэ. Энэ хэсэгт RPC буюу алсад буй компьютерт програм ажиллуулагч үйлчилгээг эхлүүлэх тохиргоо хийдэг. RPC нь компьютер болон програм хоёрын хоорондох холболтыг зохицуулахад хэрэглэгддэг.
Түүний дараа Ntpdate гэсэн сонголт байгаа ба энэ нь цаг тохируулах үүрэгтэй. Хэрэв үүнийг сонговол, дараах цэс танд харуулагдана:
Ntpdate тохиргоо
Энэ хэсэгт, өөртөө хамгийн ойрхон буй серверийг сонгох хэрэгтэй. Ойрхон сервер сонгосноор, таны цагийн тохиргоог хол байгаа сервер уруу мэдээлэл авах гэж цаг алдалгүйгээр илүү нарийвчлалтай хийх боломж ихсэнэ.
Дараагийн сонголт бол PCNFSD юм.
Энэ сонголт
net/pcnfsd багцыг
Портын цуглуулгаас суулгадаг. Энэ нь Microsoft-н
&ms-dos; зэрэг таньж бүртгэн нэвтрэх үйлчилгээ хийж чаддаггүй үйлдлийн системүүдэд
NFS таньж нэвтрүүлэх үйлчилгээг санал болгодог тун хэрэгтэй систем юм.
Та одоо жаахан доош нь гулгуулж дараагийн сонголтуудыг харах хэрэгтэй:
Доод түвшний сүлжээний тохируулга
&man.rpcbind.8;, &man.rpc.statd.8;, болон
&man.rpc.lockd.8; хэрэгслүүд бүгдээрээ Remote Procedure
Calls (RPC) буюу алс компьютерт процедур ажиллуулагчид хэрэглэгдэнэ.
rpcbind хэрэгсэл NFS сервер болон хэрэглэгчийн хоорондох холболтыг зохицуулдаг бөгөөд NFS серверийг зөв ажиллаж байх нөхцөл шаарддаг. rpc.statd далд чөтгөр нь өөр компьютер дээр буй rpc.statd далд чөтгөртэй харилцаж төлөв байдлыг хянаж байдаг. Мэдээлэгдэх ёстой төлөв байдлууд нь
/var/db/statd.status файлд хадгалагаж байгаа.
Дараагийн сонголт нь rpc.lockd бөгөөд энэ нь сонгогдвол файлуудыг түгжих үйлдлийг хангаж өгдөг. Энэ голдуу
rpc.statd-тэй хэрэглэгддэг бөгөөд ямар компьютер ямар файлыг хорихыг хүсэж байна, хэр давтамжтай хүсэж байгаа зэргийн төлвийг хянаж байдаг.
Сүүлийн хоёр сонголт нь дибаг хийхэд маш гайхамшигтай байдаг боловч эдгээр нь NFS сервер болон хэрэглэгч зөв
ажиллахад шаардлагагүй.
Цааш нь харвал
Routed сонголт буй. Энэ нь дамжуулга хийгч далд чөтгөр юм. &man.routed.8; хэрэгсэл нь сүлжээний дамжуулах хүснэгтийг удирдаж multicast дамжуулагчдыг олж хүсэлтийн дагуу сүлжээн дэх физик холболттой машинд өөрийнхөө дамжуулах хүснэгтийг нийлүүлж байдаг. Энэ хэрэгсэл нь голдуу дотоод сүлжээндээ хаалганы үүрэг гүйцэтгэж байгаа машинд хэрэглэгддэг. Үүнийг сонговол цэс гарч ирэн уг хэрэгслийн байрлах анхдагч байршлыг асуудаг. Уг цэсэн дээр анхдагч байршил нь аль хэдийнээ сонгогдсон байдаг болохоор шууд Enter дарж болно. Танд дахин өөр цэс харуулагдах бөгөөд, энэ үед танаас routed далд чөтгөрийг ажиллууллах нэмэлт сонголт оруулахыг асуудаг. Анхдагч сонголт нь
байдаг бөгөөд үргэлж энэ сонголттойгоо харуулагдах болно.
Дараагийн тохиргооны сонголт бол Rwhod бөгөөд хэрэв энэ сонгогдвол, системийн эхлэн ачаалах үед &man.rwhod.8; далд чөтгөрийг ажиллуулдаг. rwhod хэрэгсэл нь сүлжээгээр байнга системийн мэдээнүүдийг цацах, эсвэл consumer
горимдоо байгаа бол уг мэдээнүүдийг цуглуулж байдаг. Дэлгэрэнгүй мэдээллийг &man.ruptime.1; юм уу
&man.rwho.1;-н гарын авлагаас харж болно.
Жагсаалтын сүүлийн өмнөх сонголт бол
&man.sshd.8;далд чөтгөр юм. Энэ нь OpenSSH-д зориулсан, нууцлалын хувиргууртай бүрхүүлийн сервер бөгөөд энгийн хэрэглээнд байдаг telnet болон FTP серверүүдийн оронд хэрэглэхийг санал болгодог. sshd сервер нь нэг компьютераас нөгөө уруу нууцлалын хувиргалттай холболт тогтоож байдаг.
Эцэст нь TCP Extensions
сонголт байгаа. Энэ хэрэв сонгогдвол, RFC 1323 болон
RFC 1644-д заасан байдаг TCP өргөтгөлийг идэвхжүүлдэг. Ихэнх компьютер дээр энэ нь сүлжээний хурдыг ихэсгэдэг ч гэсэн зарим холболтыг унагаж болзошгүй. Энэ нь зөвхөн дангаараа ажилладаг серверт санал болгогдож байдаг.
Ингээд та сүлжээнийхээ үйлчилгээнүүдийг тохируулж дууслаа.
Та хамгийн дээд талын X Exit уруу гүйлгэж
дараагийн тохиргоо уруу орон үргэлжлүүлж болох бөгөөд эсвэл
X Exit-ийг хоёр удаа сонгон дараа нь
[X Exit Install]-г сонгон
sysinstall-с гарч болно.
&os; эхлэн ачаалалт
&os;/&arch.i386; машин дээрх FreeBSD-н эхлэн ачаалалт
Хэрэв бүх зүйл амжилттай болсон бол дэлгэцэн дээр тань мэдэгдлүүд урсаж өнгөрөөд нэвтрэх хэсэгт тулж ирэх болно. Урсаж өнгөрсөн мэдэгдлүүдийг эргэж харахын тулд Scroll-Lock товчийг дараад
PgUp болон PgDn товчоор дээш доош нь гулгуулдаг.
Scroll-Lock товчийг дахин дарснаар нэвтрэх хэсэгт буцаж ирдэг.
Бүх мэдэгдэл харуулагдахгүй байх нөхцөл үүсвэл (түр хадгалагчийн хэмжээнээс болж) сүүлд нь тушаал өгдөг горим дээр
dmesg тушаалаар харж болдог.
Суулгацын үед нэмж оруулсан хэрэглэгчийн нэр болон нууц үгээр нэвтэрч орох хэрэгтэй (энэ тохиолдолд rpratt гэж буй). Шаардлага гараагүй бол
root эрхээр орохоос сэргийлэх хэрэгтэй.
Ердийн эхлэн ачаалах үеийн мэдэгдэл (хувилбарын тухай хэсгийг оруулалгүйгээр):
Copyright (c) 1992-2002 The FreeBSD Project.
Copyright (c) 1979, 1980, 1983, 1986, 1988, 1989, 1991, 1992, 1993, 1994
The Regents of the University of California. All rights reserved.
Timecounter "i8254" frequency 1193182 Hz
CPU: AMD-K6(tm) 3D processor (300.68-MHz 586-class CPU)
Origin = "AuthenticAMD" Id = 0x580 Stepping = 0
Features=0x8001bf<FPU,VME,DE,PSE,TSC,MSR,MCE,CX8,MMX>
AMD Features=0x80000800<SYSCALL,3DNow!>
real memory = 268435456 (262144K bytes)
config> di sn0
config> di lnc0
config> di le0
config> di ie0
config> di fe0
config> di cs0
config> di bt0
config> di aic0
config> di aha0
config> di adv0
config> q
avail memory = 256311296 (250304K bytes)
Preloaded elf kernel "kernel" at 0xc0491000.
Preloaded userconfig_script "/boot/kernel.conf" at 0xc049109c.
md0: Malloc disk
Using $PIR table, 4 entries at 0xc00fde60
npx0: <math processor> on motherboard
npx0: INT 16 interface
pcib0: <Host to PCI bridge> on motherboard
pci0: <PCI bus> on pcib0
pcib1: <VIA 82C598MVP (Apollo MVP3) PCI-PCI (AGP) bridge> at device 1.0 on pci0
pci1: <PCI bus> on pcib1
pci1: <Matrox MGA G200 AGP graphics accelerator> at 0.0 irq 11
isab0: <VIA 82C586 PCI-ISA bridge> at device 7.0 on pci0
isa0: <ISA bus> on isab0
atapci0: <VIA 82C586 ATA33 controller> port 0xe000-0xe00f at device 7.1 on pci0
ata0: at 0x1f0 irq 14 on atapci0
ata1: at 0x170 irq 15 on atapci0
uhci0: <VIA 83C572 USB controller> port 0xe400-0xe41f irq 10 at device 7.2 on pci0
usb0: <VIA 83C572 USB controller> on uhci0
usb0: USB revision 1.0
uhub0: VIA UHCI root hub, class 9/0, rev 1.00/1.00, addr 1
uhub0: 2 ports with 2 removable, self powered
chip1: <VIA 82C586B ACPI interface> at device 7.3 on pci0
ed0: <NE2000 PCI Ethernet (RealTek 8029)> port 0xe800-0xe81f irq 9 at
device 10.0 on pci0
ed0: address 52:54:05:de:73:1b, type NE2000 (16 bit)
isa0: too many dependant configs (8)
isa0: unexpected small tag 14
fdc0: <NEC 72065B or clone> at port 0x3f0-0x3f5,0x3f7 irq 6 drq 2 on isa0
fdc0: FIFO enabled, 8 bytes threshold
fd0: <1440-KB 3.5" drive> on fdc0 drive 0
atkbdc0: <keyboard controller (i8042)> at port 0x60-0x64 on isa0
atkbd0: <AT Keyboard> flags 0x1 irq 1 on atkbdc0
kbd0 at atkbd0
psm0: <PS/2 Mouse> irq 12 on atkbdc0
psm0: model Generic PS/2 mouse, device ID 0
vga0: <Generic ISA VGA> at port 0x3c0-0x3df iomem 0xa0000-0xbffff on isa0
sc0: <System console> at flags 0x1 on isa0
sc0: VGA <16 virtual consoles, flags=0x300>
sio0 at port 0x3f8-0x3ff irq 4 flags 0x10 on isa0
sio0: type 16550A
sio1 at port 0x2f8-0x2ff irq 3 on isa0
sio1: type 16550A
ppc0: <Parallel port> at port 0x378-0x37f irq 7 on isa0
ppc0: SMC-like chipset (ECP/EPP/PS2/NIBBLE) in COMPATIBLE mode
ppc0: FIFO with 16/16/15 bytes threshold
ppbus0: IEEE1284 device found /NIBBLE
Probing for PnP devices on ppbus0:
plip0: <PLIP network interface> on ppbus0
lpt0: <Printer> on ppbus0
lpt0: Interrupt-driven port
ppi0: <Parallel I/O> on ppbus0
ad0: 8063MB <IBM-DHEA-38451> [16383/16/63] at ata0-master using UDMA33
ad2: 8063MB <IBM-DHEA-38451> [16383/16/63] at ata1-master using UDMA33
acd0: CDROM <DELTA OTC-H101/ST3 F/W by OIPD> at ata0-slave using PIO4
Mounting root from ufs:/dev/ad0s1a
swapon: adding /dev/ad0s1b as swap device
Automatic boot in progress...
/dev/ad0s1a: FILESYSTEM CLEAN; SKIPPING CHECKS
/dev/ad0s1a: clean, 48752 free (552 frags, 6025 blocks, 0.9% fragmentation)
/dev/ad0s1f: FILESYSTEM CLEAN; SKIPPING CHECKS
/dev/ad0s1f: clean, 128997 free (21 frags, 16122 blocks, 0.0% fragmentation)
/dev/ad0s1g: FILESYSTEM CLEAN; SKIPPING CHECKS
/dev/ad0s1g: clean, 3036299 free (43175 frags, 374073 blocks, 1.3% fragmentation)
/dev/ad0s1e: filesystem CLEAN; SKIPPING CHECKS
/dev/ad0s1e: clean, 128193 free (17 frags, 16022 blocks, 0.0% fragmentation)
Doing initial network setup: hostname.
ed0: flags=8843<UP,BROADCAST,RUNNING,SIMPLEX,MULTICAST> mtu 1500
inet 192.168.0.1 netmask 0xffffff00 broadcast 192.168.0.255
inet6 fe80::5054::5ff::fede:731b%ed0 prefixlen 64 tentative scopeid 0x1
ether 52:54:05:de:73:1b
lo0: flags=8049<UP,LOOPBACK,RUNNING,MULTICAST> mtu 16384
inet6 fe80::1%lo0 prefixlen 64 scopeid 0x8
inet6 ::1 prefixlen 128
inet 127.0.0.1 netmask 0xff000000
Additional routing options: IP gateway=YES TCP keepalive=YES
routing daemons:.
additional daemons: syslogd.
Doing additional network setup:.
Starting final network daemons: creating ssh RSA host key
Generating public/private rsa1 key pair.
Your identification has been saved in /etc/ssh/ssh_host_key.
Your public key has been saved in /etc/ssh/ssh_host_key.pub.
The key fingerprint is:
cd:76:89:16:69:0e:d0:6e:f8:66:d0:07:26:3c:7e:2d root@k6-2.example.com
creating ssh DSA host key
Generating public/private dsa key pair.
Your identification has been saved in /etc/ssh/ssh_host_dsa_key.
Your public key has been saved in /etc/ssh/ssh_host_dsa_key.pub.
The key fingerprint is:
f9:a1:a9:47:c4:ad:f9:8d:52:b8:b8:ff:8c:ad:2d:e6 root@k6-2.example.com.
setting ELF ldconfig path: /usr/lib /usr/lib/compat /usr/X11R6/lib
/usr/local/lib
a.out ldconfig path: /usr/lib/aout /usr/lib/compat/aout /usr/X11R6/lib/aout
starting standard daemons: inetd cron sshd usbd sendmail.
Initial rc.i386 initialization:.
rc.i386 configuring syscons: blank_time screensaver moused.
Additional ABI support: linux.
Local package initialization:.
Additional TCP options:.
FreeBSD/i386 (k6-2.example.com) (ttyv0)
login: rpratt
Password:
RSA болон DSA түлхүүрүүдийг үүсгэх явц нь удаан машин дээр хэсэг хугацаа авч магадгүй. Энэ явц нь зөвхөн суулгацын дараах анхны эхлэн ачаалах үед л хийгддэг. Дараагийн ачаалах үед хийгддэггүй болохоор хурдан байх болно.
Хэрэв Х сервер тохируулагдаад анхдагч график орчин сонгогдсон байгаа бол, startx гэсэн тушаалаар тэдгээрийг ажиллуулж болно.
&os;/&arch.alpha; машин дээрх FreeBSD-н эхлэн ачаалалт
Alpha
Суулгац дууссан бол, FreeBSD-г эхлүүлэхийн тулд
SRM тушаал оруулах мөрөнд доор дурдсаныг бичнэ:
>>>BOOT DKC0
Энэ нь уг машинд тухайн бичсэн дискнээс эхлэн ачаалахыг зааж өгч байна.
Цаашдаа FreeBSD-г автоматаар эхлүүлдэг болгохын тулд дараах тушаалыг өгөх хэрэгтэй:
>>> SET BOOT_OSFLAGS A
>>> SET BOOT_FILE ''
>>> SET BOOTDEF_DEV DKC0
>>> SET AUTO_ACTION BOOT
Эхлэн ачаалагдах явц нь &i386; машиныхтай ойролцоо ижил (гэх бүр ижил биш) байх болно.
FreeBSD-г унтраах
Үйлдлийн системийг зөв унтраах нь тун чухал. Шууд хүч хэрэглэн унтрааж болохгүй. Эхлээд su гэсэн тушаал оруулаад
root нууц үгээ бичиж өгөн супер хэрэглэгч болох хэрэгтэй. Энэ нь зөвхөн тухайн хэрэглэгч
wheel бүлэгт хамаарагдсан үед биелнэ.
Эсвэл root хэрэглэгч болж нэвтрэх хэрэгтэй. Ингээд
shutdown -h now тушаалыг оруулна.
The operating system has halted.
Please press any key to reboot.
Унтраах тушаал өгсний дараа Please press any key to reboot буюу дурын товч дарж шинээр ачаална уу
гэсэн мэдэгдэл гарсан үед унтраах нь зөв юм. Хэрэв шууд унтраалгүйгээр ямар нэгэн товч дарвал систем шинээр ачаалагдах болно.
Та мөн
Ctrl
Alt
Del
товчлуурын хослол хэрэглэн шинээр ачаалж болох боловч, ердийн үед энэ нь тийм ч их хэрэглэгддэг арга биш.
Хүндрэл тулгарвал
суулгац
хүндрэл тулгарвал
Дараах хэсэгт хүмүүсийн мэдээлсний дагуу тэдэнд тулгарч байсан
энгийн хүндрэлийн тухай авч хэлэлцэх болно. Мөн энэ хэсэгт &ms-dos; эсвэл &windows;
үйлдлийн системийг FreeBSD-тэй хамт хэрхэн нэг компьютерт суулгаж
ачаалах тухай хүмүүсийн асуусан асуулт болон хариултыг агуулсан буй.
Хэрэв буруу тийшээ эргээд эхэлбэл юу хийх хэрэгтэй вэ
Компьютерийн төрлөөс хамааран бүх юмыг 100% цэвэр гүйцэтгэж болохгүй
ч гэсэн хэрэв ямар нэгэн зүйл буруу болбол, та хэд хэдэн арга хэмжээг
авч чадна.
Таны FreeBSD-ийн хувилбарт зориулсан Тоног төхөөрөмжийн тэмдэглэл
баримтаас таны төхөөрөмжийг дэмжсэн эсэхийг нь шалгах хэрэгтэй.
Хэрэв таны төхөөрөмж дэмжигдсэн мөртлөө хүндрэл гарвал, та
өөрсчөн тохируулсан цөм бүтээх
шаардлагатай болно. Энэ нь GENERIC цөмд байхгүй
төхөөрөмжүүдийн дэмжлэгийг нэмэх боломжийг танд олгох болно.
Ачаалагч дискэн дээр буй цөм нь таны төхөөрөмжүүдийг
IRQ-үүд, IO хаяг, мөн DMA суваг зэрэг тохиргоог үйлдвэрээс зааж өгсөн
анхныхаа утгатайгаа байгаа гэж авч үздэг. Хэрэв таны төхөөрөмжийн тохиргоо
өөрчлөгдсөн бол тэдгээр зүйлсийг &os; хаанаас олж болохыг хэлэхийн тулд та цөмийн
тохиргоогоо засварлаж дахин бүтээх хэрэгтэй болно.
Мөн залгаж туршигдаагүй төхөөрөмжүүд сүүлд залгагдаад туршигдах үед
алдаа үүсгэх тохиолдол гардаг. Ийм үед хүндрэлтэй байгаа төхөөрөмжийн
драйвер буюу таниулагч файлуудыг нь хорих хэрэгтэй.
Ихэнх суулгацын хүндрэлүүд нь төхөөрөмжийн үйлдвэрээс гаргасан
сүүлийн үеийн таниулагч файлуудыг нь татаж авч суулгаснаар илаарших
нөхцөл бүрддэг бөгөөд ялангуяа motherboard буюу эх хавтан дээр иймэрхүү
үзэгдэл их гардаг. Эх хавтангийн үйлдвэрээс гаргасан програмыг ер нь
BIOS гэж нэрлэдэг ба бараг бүх
үйлдвэрүүд өөрсдийн гэсэн вэб хуудастай бөгөөд уг програмыг хэрхэн
сүүлийн үеийн хэлбэрт шинэчлэх тухай мэдээлэл болон файлууд агуулж байдаг.
Ихэнх үйлдвэрлэгчид нь, ямар нэгэн ноцтой хүндрэл гарахаас
зайлсхийж хүндтэй нөхцөл үүсээгүй бол
BIOS-г шинэчилж хэрэггүй гэж зөвлөдөг.
Шинэчлэх явц амжилтгүй болох нөхцөл нь
BIOS цахилгаан схемд ноцтой эвдрэл гаргаж
болзошгүйг анхаарна уу.
&ms-dos; болон &windows;-н файл системийг хэрэглэх нь
&os; нь одоогийн байдлаар Double Space™
програмаар шахсан файл системийг дэмждэггүй. Тийм болохоор, хэрэв ийм төрлийн
файл системд хандахаар бол эхлээд уг файл системийн шахалтыг задлаад, дараа нь
файл уруу хандах хэрэгтэй. Задлах энэ үйлдэл нь Compression Agent
програмыг Start> Programs > доторх
System Tools цэснээс гүйцэтгэгдэж болно.
&os; нь &ms-dos; дээр үндэслэгдсэн файл системүүдийг (FAT16 ба FAT32) дэмждэг.
- Ийм файл систем рүү хандахдаа &man.mount.msdosfs.8; тушаалыг холбогдох
+ Ийм файл систем рүү хандахдаа &man.mount.8; тушаалыг холбогдох
параметртай нь хэрэглэдэг. Энэ хэрэгслийн ерөнхий хэрэглэх бичлэг нь:
&prompt.root; mount -t msdosfs /dev/ad0s1 /mnt
Энэ жишээн дээр, &ms-dos; файл систем нь эхний дискний эхний хуваалт
дээр байрласныг харуулж байна. Мэдээж таны систем дээр янз бүр байх бөгөөд
dmesg болон mount тушаалуудын гаралтын
мэдээллийг харах хэрэгтэй. Эдгээр тушаалууд нь дискний хуваалтын
тухай хангалттай мэдээллийг өгч чаддаг.
Өргөтгөсөн &ms-dos; файл системүүд нь голдуу
&os;-н суусан хуваалтын дараа байдаг. Өөрөөр хэлбэл, дискний хуваалтын дугаар нь
&os;-н суусан хуваалтын дугаараас их байна. Жишээ нь,
эхний &ms-dos; хуваалт
/dev/ad0s1 дээр, &os; хуваалт
/dev/ad0s2 дээр, өргөтгөсөн &ms-dos; хуваалт
/dev/ad0s3 дээр гэж байрласан байж болно. Зарим хүнд
энэ нь үл ойлгогдохоор байж болох юм.
NTFS хуваалтыг бас таниулан холбохдоо өмнөхтэй ижил аргаар
&man.mount.ntfs.8; тушаал хэрэглэж болно.
Алдааг олж засварлахтай холбоотой асуултууд болон хариултууд
Миний систем ачаалж тоног төхөөрөмж шалгаж байх үедээ
гацах юм уу эсвэл суулгах үед хачин ажиллаад байна,
эсвэл уян дискний хөтчийг шалгахгүй байна.
&os; 5.0 болон түүнээс сүүлийн хувилбарууд нь
системийн ACPI үйлчилгээг ачаалах явцад илрүүлсэн бол
түүнийг i386, amd64 болон ia64 тавцангууд дээр өргөнөөр
ашигладаг. Харамсалтай нь ACPI драйвер болон системийн
эх хавтан ба BIOS-д алдаанууд байсаар байгаа билээ.
Гуравдагч шатны ачаалагч дуудагч дээр
hint.acpi.0.disabled тохиргоог
тохируулснаар ACPI-ийн хэрэглээг хааж болдог:
- set hint.acpi.0.disabled="1"
+ set hint.acpi.0.disabled="1"
Энэ нь систем ачаалах тоолонд өөрчлөгдөх учир
/boot/loader.conf файлд
hint.acpi.0.disabled="1" мөрийг
нэмж өгөх шаардлагатай. Ачаалагч дуудагчийн талаар
дэлгэрэнгүй мэдээллийг
хэсгээс олж болно.
&os;-г суулгасны дараа хатуу дискнээс анх удаагаа ачаалах
гэхэд цөм дуудагдаж миний тоног төхөөрөмжийг шалгасан боловч
иймэрхүү мэдээлэл гаргаад зогсоод байна:
changing root device to ad1s1a panic: cannot mount root
Юу болохоо больчихсон бэ? Би юу хийх вэ?
Ачаалахад тусламж маягаар
bios_drive:interface(unit,partition)kernel_name
гэж гарсан зүйл юу вэ?
Ачаалах диск системийн эхний диск биш тохиолдолд
гардаг асуудал аль эртнийх байдаг. BIOS нь &os;-д
өөр дугаарлах аргыг хэрэглэдэг бөгөөд аль дугаар нь
алинтай таардгийг зөвөөр тохируулах төвөгтэй байдаг.
Ачаалах диск нь систем дээр эхний диск биш бол
&os;-д түүнийг олоход тусламж хэрэгтэй болдог.
Энд хоёр нийтлэг тохиолдол байдаг бөгөөд аль ч тохиолдолд
та &os;-д root файлын систем хаана байгаа хэлж өгөх
шаардлагатай. Та BIOS-ийн дискний дугаар, дискний төрөл болон
тэр төрөлд зориулсан &os;-ийн дискний дугаарыг зааж өгөн
үүнийг хийж болно.
Эхнийх нь та хоёр IDE дисктэй бөгөөд
диск бүр өөр өөрийн IDE шугамнууд дээр мастер болон
тохируулагдсан байх ба &os;-г хоёр дахь дискнээс
ачаалахыг хүсэж байгаа тохиолдол юм. BIOS нь эдгээрийг
диск 0 болон диск 1 гэж хардаг бол &os; нь
тэдгээрийг ad0 болон
ad2 гэж хардаг.
&os; нь ad төрлийн BIOS диск 1 дээр
байгаа бөгөөд &os;-ийн дискний дугаар нь 2 юм. Тэгэхээр
та ингэж хэлж өгөх хэрэгтэй-:
1:ad(2,a)kernel
Хэрэв та анхдагч шугаман дээр боол дисктэй бол
дээр дурдсан нь шаардлагагүй юм (тэгээд бас маш буруу
юм).
Хоёр дахь нь та систем дээрээ нэг буюу түүнээс олон
IDE дискнүүдтэй бөгөөд SCSI дискнээс ачаалах тохиолдол
юм. Энэ тохиолдолд &os;-ийн дискний дугаар нь BIOS-ийн
дискний дугаараас бага байдаг. Хэрэв хоёр IDE дисктэй
бөгөөд бас SCSI дисктэй бол SCSI диск нь da
төрлийн BIOS диск 2 ба &os;-ийн дискний дугаар 0 байна.
Тэгэхээр та:
2:da(0,a)kernel
гэж &os;-д систем дэх эхний SCSI диск болох
BIOS диск 2-оос ачаалахыг хүсэж байгаагаа хэлж өгнө.
Хэрэв танд зөвхөн нэг IDE диск байсан бол дээрхийн оронд
- та '1:'-ийг харах байсан билээ.
+ та 1:-ийг харах байсан билээ.
Та ашиглах зөв утгуудыг тодорхойлсныхоо дараа
стандарт текст засварлагч ашиглан /boot.config
файлд бичиж өгсөн шигээ тушаалыг хийж өгч болно.
Өөрөөр зааварлаагүй л бол &os; нь энэ файлын агуулгыг
boot: хүлээх мөрний анхдагч хариулт
болгон ашиглах болно.
&os;-г суулгасны дараа хатуу дискнээс анх удаагаа ачаалах
гэхэд ачаалах цэсэн дээр Ачаалагч Менежерийн хүлээх мөр
зөвхөн F?-г хэвлээд ачаалалт цааш
үргэлжлэхгүй байна.
Таныг &os;-г суулгаж байхад хатуу дискний геометр
Хуваалтын засварлагч дээр буруу тохируулагдсан байна.
Хуваалтын засварлагч уруу буцаж ороод өөрийн хатуу дискний
жинхэнэ геометрийг зааж өгөх хэрэгтэй. Та зөв геометртэйгээр
&os;-г эхнээс нь дахин суулгах шаардлагатай.
Хэрэв та өөрийн машины хувьд зөв геометрийг ерөөсөө олж
чадахгүй байгаа бол ийм зөвлөгөө өгье: дискний эхэнд
жижиг DOS хуваалт суулгаад дараа нь &os;-г суулгах хэрэгтэй.
Суулгалтын програм нь DOS хуваалтыг харж түүнээс зөв геометрийг
олж авахыг оролддог. Ингэснээр энэ нь ихэвчлэн ажилладаг
билээ.
Дараах зааврыг зөвлөхөө больсон бөгөөд энд лавлагааны
зориулалтаар оруулав:
Хэрэв та (ирээдүйд) DOS, Линукс эсвэл бусад үйлдлийн системтэй
нийцтэй байх эсэх нь хамаагүй цэвэр &os; сервер эсвэл ажлын
станц суулгаж байгаа бол &os; нь хамгийн эхний сектороос эхлээд
сүүлийн сектор хүртэл бүхэл дискийг ашигладаг стандарт бус тохируулгыг
- сонгож бүхэл дискийг (хуваалтын засварлагч дээр `A') ашиглах сонголт
+ сонгож бүхэл дискийг (хуваалтын засварлагч дээр A) ашиглах сонголт
бас танд байдаг. Энэ нь геометрийн бүх л тооцооллыг орхих боловч
дискэн дээр &os;-ээс өөр бусад үйлдлийн системийг хэзээ ч ажиллуулахгүй
гэж тооцоогүй л бол зарим талаараа хязгаарлагдмал байдаг.
Систем миний &man.ed.4; сүлжээний картыг олсон боловч
device timeout гэсэн алдаа гарсаар байх юм.
Таны карт /boot/device.hints
файл дээр зааснаас өөр IRQ-г ашиглаж байж магадгүй юм.
- ed драйвер нь анхдагчаар `soft' буюу зөөлөн тохиргоог
+ &man.ed.4; драйвер нь анхдагчаар soft
буюу зөөлөн тохиргоог
(DOS дээр EZSETUP-ийг ашиглан оруулсан утгуудыг) ашигладаггүй боловч
хэрэв таныг интерфэйсийн хувьд -1-г
зааж өгөх юм бол програм хангамжийн тохиргоог ашиглах
болно.
Карт дээр байгаа жижиг шилжүүлэгчийг тогтсон буюу хатуу тохиргоо
руу (шаардлагатай бол цөмийн тохиргоонуудыг өөрчлөн)
тохируулах юм уу эсвэл зөвлөгөөг
- hint.ed.0.irq="-1"
гэж IRQ-г
+ hint.ed.0.irq="-1" гэж IRQ-г
-1 болгож тохируулан зааж өгөх хэрэгтэй.
Энэ нь цөмд зөөлөн тохиргоог ашиглахыг хэлж
өгөх болно.
Өөр нэг шалтгаан нь таны карт IRQ 2-той хуваалцсан IRQ 9 дээр
байж (ялангуяа IRQ 2-г ашигладаг VGA карттай бол) байнга
асуудал болж байдаг байж болох юм. Та аль болох IRQ 2 эсвэл 9-ийг
ашиглах ёсгүй юм.
Валентино
Вашетто
Хамтарч бэлтгэсэн
Суулгацын нэмэлт гарын авлага
Энэ хэсэгт FreeBSD-г хэрхэн онцгой тохиолдолд суулгах талаар
өгүүлэх болно.
FreeBSD-г дэлгэц юм уу гар үгүй систем дээр суулгах нь
суулгац
headless буюу толгойгүй (serial console)
serial console
Энэ төрлийн суулгацыг FreeBSD-г суулгаж байгаа
машин нь дэлгэцгүй юм уу тэр байтугай дэлгэцийн залгуургүй
байдаг учраас headless
install буюу толгойгүй суулгац
гэж нэрлэдэг.
Яаж ингэж болдог юм бол? гэж та гайхаж байвал, serial console буюу
цуваа консол хэрэглэснээр ийм суулгац хийж болдог.
Цуваа консолоор өөр машиныг дэлгэц болон гар болгож ашиглаж болдог.
Үүнийг гүйцэтгэхийн тулд дээр заасан зааврын дагуу суулгац уян дискийг
бэлдэх хэрэгтэй.
Энэ уян дискийг өөрчилж цуваа консолоос эхлэн ачаалахын тулд
дараах алхмуудыг биелүүлэх хэрэгтэй:
Эхлэн ачаалагч уян дискнүүдийг цуваа консол уруу холбогдохыг зөвшөөрөх
mount
Хэрэв та урьд нь уян дискнээс эхлэн ачаалж байсан бол, FreeBSD
нь ердийн энгийн суулгацын горимоор эхлэн ачаалах болно.
Гэхдээ бид нар суулгацаа цуваа холболт уруу орж эхлүүлэх ёстой билээ.
Ингэхийн тулд FreeBSD уруу boot.flp дискийг
&man.mount.8; тушаал ашиглаж таниулж холбох хэрэгтэй.
&prompt.root; mount /dev/fd0 /mnt
Одоо та уян дискээ таниулж холбосон болохоор
/mnt сан уруу орох хэрэгтэй:
&prompt.root; cd /mnt
Энд одоо цуваа консолоос хэрхэн эхлэн ачаалах тохируулга эхэлж байна.
Та эхлээд boot.config нэртэй файл үүсгээд тэрэн дотроо
/boot/loader -h гэж бичих хэрэгтэй.
Ингэснээр та цуваа консолоос эхлэн ачаалах болно гэж тохируулж байна.
&prompt.root; echo "/boot/loader -h" > boot.config
Ингээд та уян дискээ зөв тохируулчихсан учраас таниулсан дискээ
&man.umount.8; тушаалаар буцааж салгах хэрэгтэй:
&prompt.root; cd /
&prompt.root; umount /mnt
Одоо та уян дискээ дискний төхөөрөмжөөс авч болно.
Null-modem кабелиар холбох
null-modem кабел
Та одоо хоёр машинаа null-modem кабелиар
холбох хэрэгтэй. Уг хоёр машины цуваа холболтын залгууранд нь тус тусад нь
залгах хэрэгтэй. Ердийн цуваа залгуур энэ тохиолдолд ажилладаггүй
бөгөөд дундаа сэлгэж залгагдсан null-modem залгуур танд хэрэгтэй.
Суулгац эхлүүлэх гэж шинээр ачаалах
Одоо суулгацаа эхлүүлэх цаг боллоо. boot.flp
дискээ толгойгүй машиндаа хийгээд асаах хэрэгтэй.
Толгойгүй машин уруугаа холбогдох
cu тушаал
Та одоо тэр машин уруугаа &man.cu.1; тушаал хэрэглэж
холбогдох хэрэгтэй:
&prompt.root; cu -l /dev/cuad0
&os; 5.X дээр
/dev/cuad0-ийн оронд
/dev/cuaa0-ийг ашиглана.
Ингээд л боллоо! Та одоо нөгөө толгойгүй машинаа
cu тушаалын хэсгээр удирдах боломжтой боллоо.
Энэ хэсэгт таныг kern1.flp дискээ хийхийг шаардах бөгөөд
дараа нь ямар төрлийн терминал хэрэглэхийг асуух болно. Тэр үед нь
FreeBSD color console буюу өнгөт консол гэдгийг сонгоод цааш нь
суулгацаа үргэлжлүүлээрэй!
Өөртөө зориулж тусгай суулгацын төхөөрөмж бэлдэх нь
Дахин нуршихаас сэргийлж таны худалдаж авсан юм уу бэлдэж авсан
CDROM эсвэл DVD нарыг FreeBSD диск
гэж нэрлэв.
Заримдаа танд өөрийн гэсэн өөрчилж тохируулсан FreeBSD суулгацын
төхөөрөмжөөс суулгах хэрэг гарч болзошгүй. Энэ нь физик төхөөрөмж
болох бичлэгт хальс юм уу эсвэл sysinstall
дээр зааж өгсөн FTP хуудас эсвэл &ms-dos; хуваалтад буй файлаас
суулгаж болзошгүй.
Жишээ нь:
Танд маш олон компьютер холбогдсон дотоод сүлжээ байгаа бөгөөд
зөвхөн нэг л FreeBSD диск байж болох юм. Та дотоод FTP хуудас үүсгээд
тэрэндээ FreeBSD дискээ байрлуулж, уг хуудаснаас бусад компьютерууд холбогдож
суулгац хийж болохоор тохируулж болно.
Танд FreeBSD диск байгаа боловч таны CD/DVD төхөөрөмж уг дискийг
танихгүй харин &ms-dos;/&windows; дээр таньдаг байг. Та уг компьютерийнхаа
DOS хуваалт дээрээ FreeBSD суулгацыг хуулаад дараа нь уг файл уруу
FreeBSD-г суулгах үед хандаж болно.
Таны суулгахыг хүссэн компьютерт CD/DVD төхөөрөмж болон сүлжээний картын
аль нь ч байхгүй бөгөөд та зөвхөн
Laplink-style
цуваа юм уу зэрэгцээ холболтын кабелиар холбогдож
гүйцэтгэж болно.
Та FreeBSD суулгаж болдог бичлэгт хальс бэлдэж болно.
Суулгацын CDROM үүсгэх
FreeBSD төсөл нь хувилбар гаргах үедээ хамгийн багадаа хоёр ширхэг CDROM дүрсийг
(ISO images буюу дискний дүрс
) дэмжигдсэн архитектур бүрийн хувьд бэлтгэдэг.
Хэрэв танд CD бичигч байвал эдгээр буулгац дүрсийг CD дээр буулган бичиж (шарж
) болдог.
Хэрэв танд CD бичигч болон хямд үнэтэй интернэт сайн холболт байвал энэ нь
FreeBSD-г суулгах хамгийн амархан арга болно.
Зөв ISO Images буюу буулгац дүрсийг татаж авах
Хувилбар бүрд зориулсан ISO буулгац дүрсийг ftp://ftp.FreeBSD.org/pub/FreeBSD/ISO-IMAGES-arch/version
хаягаас юм уу эсвэл хуулбар толин тусгалуудаас татаж авч болно.
Машины төрөл болон хувилбарыг arch болон
version гэсэн хэсгүүдэд тус тусад нь орлуулж бичих хэрэгтэй.
Уг сан нь дараах буулгац дүрснүүдийг агуулж байдаг:
FreeBSD 5.X ISO буулгац дүрсний нэр болон агуулга
Файлын нэр
Агуулга
version-RELEASE-arch-bootonly.iso
FreeBSD цөмөөс эхлүүлж суулгацын хэсгийг эхлүүлэхэд хэрэглэгдэх
бүх хэсэг буй. Энэ суулгаж болдог файлуудыг FTP юм уу бусад эх сурвалжаас
татаж авч болно.
version-RELEASE-arch-miniinst.iso
FreeBSD-г суулгахад хэрэглэгдэх бүх юм бий.
version-RELEASE-arch-disc1.iso
&os;-г суулгахад хэрэгтэй бүх юм болон sysinstall
дээр хэрэглэгдэх Repair буюу засварлах
ад хэрэглэгддэг
live filesystem буюу амьд файл систем
.
version-RELEASE-arch-disc2.iso
&os;-н бичиг баримт (&os; 6.2-оос өмнөх) болон дискэн дээр багтахаар нь шингээсэн
гуравдагчдын бүтээсэн програмын багцууд.
version-RELEASE-arch-docs.iso
&os;-н бичиг баримт (&os; 6.2 болон түүнээс дараа үеийн).
Та bootonly ISO юм уу эсвэл нэгдүгээр диск хоёрын аль нэгийг
татаж авах ёстой. Нэгдүгээр диск нь
bootonly ISO дискний бүтцийг агуулж байдаг болохоор энэ хоёрыг хоёуланг
татаж авч хэрэггүй.
bootonly ISO-г интернэт холболт хямд газарт суулгах хэрэгтэй.
Үүгээр та &os;-г суулгаад, дараа нь гуравдагч програмуудыг интернэтээр татаж
авч суулгаж болно (
-с харна уу).
Нэгдүгээр дискийг хийгээд &os;-г суулгах юм уу эсвэл дискэн дээр байгаа
гуравдагчдын багц програмыг суулгана гэж сонгох хэрэгтэй.
Бусад дискнүүд нь хэрэв танд хурдтай интернэт холболт байхгүй л бол
тийм чухал шаардлагатай биш.
CD-нүүдийг бичих
Та хуулбар дүрс нарыг дискэн дээр бичих хэрэгтэй. Хэрэв та энэ алхмыг
өөр FreeBSD систем дээр гүйцэтгэж байгаа бол
хэсгээс нэмэлт мэдээллийг үзэх хэрэгтэй (
болон
хэсгүүдэд зарим нь буй).
Хэрэв та энэ үйлдлийг өөр үйлдлийн систем дээр гүйцэтгэж байгаа бол,
уг систем дээр байгаа CD бичигчээ удирддаг дурын програмыг нь ашиглаж бичих
нь зүйтэй. Эдгээр дүрс нь стандарт ISO хэлбэрээр байгаа тул маш олон бичигч
нар энэ төрлийг дэмждэг билээ.
Хэрэв өөрийн гэсэн FreeBSD хувилбар бүтээнэ гэх юм бол
Хувилбарыг инженерчлэх мэдээллээс
хараарай.
FreeBSD дисктэй дотоод FTP хуудас бэлтгэх нь
суулгац
сүлжээ
FTP
FreeBSD дискний зохион байгуулалт нь FTP хуудастайгаа ижил байрлуулагдсан буй.
Ингэснээр танд дотоод FTP хуудас байгуулж сүлжээгээр FreeBSD-г суулгахад
тун дөхөм болж өгдөг.
FTP хуудас эрхэлж байх ёстой FreeBSD компьютерт CDROM төхөөрөмж байх
шаардлагатай бөгөөд /cdrom санд таниулж холбосон
байх ёстой.
&prompt.root; mount /cdrom
anonymous FTP эрх
/etc/passwd дотор үүсгэх хэрэгтэй. Ингэхийн тулд
&man.vipw.8; хэрэгслийг ашиглан
/etc/passwd файлыг засварлахдаа дараах мөрийг нэмэх
хэрэгтэй:
ftp:*:99:99::0:0:FTP:/cdrom:/nonexistent
/etc/inetd.conf дотор FTP service буюу үйлчилгээ
зөвшөөрөгдсөн эсэхийг лавлах хэрэгтэй.
Ингээд одоо таны компьютертай сүлжээгээр холбогдож чадах машин болгон
суулгац эхлүүлэхийн тулд, суулгах төхөөрөмжөө сонгох цэснээс Other буюу бусад
гэдгийг сонгоод цааш нь FTP гэж сонгон
ftp://машины нэр
гэж оруулах хэрэгтэй.
Хэрэв таны FTP үйлчилгээг ашиглаж байгаа хэрэглэгчийн эхлэн ачаалах
төхөөрөмж нь (голдуу уян диск байдаг) FTP дээр буй хувилбартай яг ижил хувилбар
биш бол, sysinstall нь таны суулгацыг бүрэн
гүйцэтгэж чаддаггүй. Хэрэв хувилбарууд ижил биш байсан ч гэсэн дарж
бичихийг та хүсэж байгаа бол Options цэснээс
distribution name буюу тархацын нэрийг any гэж
бичих хэрэгтэй.
Энэ арга нь галт ханаар хамгаалагдсан дотоод сүлжээнд бол найдвартай
ажилладаг. Энэ FTP үйлчилгээгээ интернэтээр дамжуулан өөр машинд
(таны дотоод сүлжээнээс гадуурх сүлжээнд буй компьютерт) санал болговол
зарим компьютерийн сүлжээ эвдэгч хүмүүсийн анхаарлыг татаж эвгүй үр дүнд
хүргэж болзошгүй. Хэрэв та нууцлалын маш сайн дадлагатай биш л бол ингэж
гадуурх сүлжээнд ил гаргахаас болгоомжлохыг бид танд зөвлөж байна.
Суулгацын уян дискийг бэлдэх нь
суулгац
уян дискнүүд
Хэрэв таны компьютер өөр дэмжлэггүйгээс болоод юм уу эсвэл та
юмыг хүндрүүлж хийхийг хүссэнээс ч болоод юм уу, суулгацыг уян дискнээс
суулгах ёстой бол (энэ аргыг
хэрэглэхгүй байхыг санал болгож байна), та эхлээд
уян дискнүүдийг суулгацад бэлдэх ёстой.
Хамгийн багадаа л гэхэд base (үндсэн түгээлт) санд буй хоёртын
файлуудыг багтаахад шаардлагатай тооны 1.44 MБ-н
дискнүүдийг бэлдэх ёстой. Хэрэв уян дискээ DOS-с бэлдэж байгаа бол
&ms-dos;-н FORMAT командыг ашиглан дискнүүдийг шинэчилж
бэлдэх ёстой. Хэрэв та &windows;-с бэлдэхээр бол,
Explorer дээр дискийг форматлаж болдог (
A: төхөөрөмж дээр хулганы баруун товчийг дараад
Format
цэсийг сонгоорой).
Үйлдвэрээс урьдчилан бэлтгэж цэвэрлэсэн дискэнд итгэж
болохгүй шүү. Найдвартай байхын тулд тэдгээрийг дахин
цэвэрлэх хэрэгтэй. Сүүлийн үед маш олон хэрэглэгчид зөв цэвэрлэж янзлаагүй
дискнээсээ болж маш их алдаа гарлаа гэж мэдээлсэн учраас бид ингэж танд
анхааруулж байгаа билээ.
Хэрэв та уян дискээ DOS файл систем дээр биш харин өөр FreeBSD машин дээр
бэлтгэж байсан ч гэсэн цэвэрлэх нь зөв санаа гэдгийг дахин сануулмаар байна.
Та bsdlabel болон newfs
тушаалуудыг ашиглаж UFS файлын систем суулгахыг хүсвэл ( 3.5" 1.44 MБ диск дээр)
дараах тушаалуудыг өгөх хэрэгтэй:
&prompt.root; fdformat -f 1440 fd0.1440
&prompt.root; bsdlabel -w -r fd0.1440 floppy3
&prompt.root; newfs -t 2 -u 18 -l 1 -i 65536 /dev/fd0
Дараа нь дискээ таниулаад жирийн файл систем шиг бичиж болно.
Уян дискнүүдээ цэвэрлэж бэлтгэсний дараа файлуудаа хуулах хэрэгтэй.
Тархцын файлууд нь зохицох зорилгоор тааруулж хуваагддаг бөгөөд таван ширхэг
1.44 MБ диск дээр багтахаар тохируулагдсан байдаг. Бүх уян диск болгондоо
багтах хэмжээгээр нь тулгаж хуулах зарчмаар түгээлтийн бүх файлуудыг багтааж
хуулах хэрэгтэй. Тархац бүр уян диск дээр :
a:\base\base.aa,
a:\base\base.ab гэх мэтчилэн хуулагдах ёстой.
Түгээлтийг татаж аван нийлүүлэх үедээ хичнээн нэмэлт хэсгүүдийг
хайхаа мэдэхийн тулд суулгалтын програм уншдаг учраас
base.inf файл нь base
цуглуулгын эхний уян дискэнд орох ёстой.
Суулгацын явцад суулгах төхөөрөмжөө сонгох Media цэс гарах үед
Floppy цэсийг сонгоод цаашаагаа
суулгацаа үргэлжлүүлээрэй.
&ms-dos; хуваалтаас суулгах нь
суулгац
MS-DOS оос
&ms-dos; хуваалтаас суулгацыг бэлтгэхийн тулд, уг хуваалтын эх хэсэг дээр
freebsd нэртэй сан үүсгэж дотор нь түгээлтийн файлуудыг
хуулах хэрэгтэй. Жишээ нь, c:\freebsd. CDROM юм уу FTP
хуудсанд байсан файлуудын сангийн бүтэц нь уг сан доторхтой ижил байх ёстой бөгөөд
хуулахын тулд DOS-н
xcopy тушаалыг ашиглан CD-с хуулаарай.
Жишээ нь, FreeBSD-н хамгийн бага суулгацыг гүйцэтгэхийн тулд:
C:\> md c:\freebsd
C:\> xcopy e:\bin c:\freebsd\bin\ /s
C:\> xcopy e:\manpages c:\freebsd\manpages\ /s
Энд C: дискийг сул зайтай гэж үзсэн бөгөөд
E: диск дээр CDROM-г таниулсан гэж авч үзэв.
Хэрэв танд CDROM төхөөрөмж байхгүй бол тархац файлыг
ftp.FreeBSD.org
-с татаж авч болно. Тархац бүр өөрсдийн сан дотроо байгаа бөгөөд,
жишээ нь, base тархац &rel.current;/base/
сан дотор буй.
&ms-dos;-с суулгахыг хүссэн тархац болгоныг (хэрэв танд хангалттай сул
зай байгаа л бол) c:\freebsd сан дотор хуулах хэрэгтэй
бөгөөд — зөвхөн хамгийн багаар суулгах зориулалттай файлууд л
BIN сан дотор байх шаардлагатай.
Суулгацын бичлэг тууз бэлтгэх нь
суулгац
QIC/SCSI бичлэгт туузнаас
Бичсэн туузнаас суулгах нь FTP юм уу CDROM-с суулгаснаас
хамаагүй амархан арга байж болох юм. Суулгац програм нь
бичлэг дээр tar хэлбэрээр нэгтгэж бичигдсэн байх ёстой.
Суулгахыг хүссэн тархцаа авсны дараа туузан дээр
шахаж бичих хэрэгтэй:
&prompt.root; cd /freebsd/distdir
&prompt.root; tar cvf /dev/rwt0 dist1 ... dist2
Суулгацыг гүйцэтгэх явцдаа туузан дээр түр зуур хэрэглэхээр
(сонголтоос хамаарч) туузан дээрх файлуудыг бүхлээр нь
хуулахад багтаахаар сул зайг үлдээх ёстой.
Шуурхай санамсаргүй хандалт хийгдэж болдоггүй учраас туузан дээр их хэмжээний
сул зай бэлэн байлгах шаардлага гардаг юм.
Суулгацыг эхлүүлэх үед уян дискнээс эхлүүлэхээсээ өмнө
туузыг төхөөрөмж рүү нь хийсэн байх ёстой. Ингэхгүй бол суулгац олохгүй байх
магадлалтай.
Сүлжээгээр суулгахаасаа өмнө
суулгац
сүлжээ
цуваа холболт (SLIP эсвэл PPP)
суулгац
сүлжээ
зэрэгцээ холболт (PLIP)
суулгац
сүлжээ
Ethernet
Сүлжээгээр суулгах гурван төрлийн арга бий.
Эдгээр нь Ethernet сүлжээ (стандарт Ethernet төхөөрөмж), Цуваа холболт (SLIP эсвэл PPP) эсвэл
Зэрэгцээ холболт (PLIP (laplink кабель)) юм.
Сүлжээний картаа ашиглаж интернэт суулгах арга бол мэдээж хамгийн
сайн сонголт байх болно! FreeBSD нь ихэнх сүлжээний картуудыг дэмжиж
таньдаг бөгөөд Hardware Notes буюу төхөөрөмжийн тухай мэдээлэл хэсэгт
дэмждэг картуудыг (мөн тэдгээрт шаардагдах тохируулгатай нь) жагсаасан буй.
Хэрэв та аль нэгэн дэмжигдсэн PCMCIA сүлжээний карт хэрэглэж байвал зөөврийн
компьютераа асаахаасаа өмнө нь залгаарай. Харамсалтай нь
одоогоор PCMCIA төрлийн картуудыг явцын дунд шууд залгаж хараахан чадахгүй
байгаа билээ.
Та мөн сүлжээнийхээ IP хаягаа салгаж ангилсан netmask буюу сүлжээний
шүүлт хаягтай нь хамт мэдэж байх ёстой. Хэрэв та PPP холболт ашиглаж
холбогдож байгаа бол, ISP газраас тань автоматаар хаяглалт хийдэг болохоор
тогтмол зааж өгсөн IP хаяг бүү зоож тохируулаарай. Таны сүлжээ тохируулагч тань
ямар ямар тохируулга шаардлагатайг танд мэдэгдэх байх. Хэрэв та IP хаяг биш
харин ямар нэгэн серверийн нэр оруулж тохируулах ёстой бол, танд бас
name server буюу серверүүдийн нэрүүдийг зохицуулагч серверийн нэрийг мөн
магадгүй gateway серверийн хаягийг бас оруулах хэрэгтэй болох байх
(хэрэв та PPP хэрэглэж байгаа бол энэ нь таны интернэтээр хангагч байгууллагын тань
IP хаяг байх ёстой). Хэрэв та HTTP проксигоор дамжин FTP-нээс суулгац хийх
ёстой бол, та мөн проксигийн хаягийг оруулж өгөх хэрэгтэй. Хэрэв та
эдгээр олон асуултанд хариулж мэдэхгүй байгаа тохиолдолд, сүлжээ тохируулагчаасаа
юм уу эсвэл ISP-аасаа суулгацаа эхлүүлэхээсээ өмнө
лавлаж асуух нь чухал.
SLIP-р холбох нь цуваа холболтын залгуураар нэг компьютерийг
өөр компьютертай холбодог явцуу арга юм. SLIP суулгац нь утсан холбоогоор
залгах боломжгүй болгож зөвхөн шууд залгасан залгуураар л залгагдах болно.
Энэ боломж нь хэрэв SLIP-ийг хэрэглэж болохоор үед л РРР тохируулгаар
хэрэгждэг.
Хэрэв та модем хэрэглэж байгаа бол PPP таны бараг цорын ганц сонголт
байх болов уу. Суулгацаа бүр эхлүүлэхээсээ өмнө интернэт хөтлөгч байгууллага
уруугаа холбогдох мэдээллээ сайн бэлтгэж авсан байх хэрэгтэй.
Хэрэв та ISP руугаа PAP эсвэл CHAP хэрэглэж холбогддог бол
(өөрөөр хэлбэл, ISP уруугаа ямар нэгэн скрипт буюу гүйцэтгэдэг бичлэг
хэрэглэлгүйгээр &windows;-с холбогдож байвал), ppp-н
тушаал оруулах мөрөнд dial гэж оруулахад болно.
Өөр тохиолдолд, PPP хэрэглэж утасдах горим нь тун энгийн терминал үйлчилгээгээр
хангагдсан байдаг болохоор, та ISP руугаа модемондоо тохирсон AT тушаал
хэрэглэж холбогдох хэрэгтэй. Хэрэглэгчийн ppp бүртгэлийн гарын авлага эсвэл FAQ буюу байнга асуудаг асуулт хариулт
хэсгээс нэмэлт мэдээллийг харж болно.
Хэрэв танд хүндрэл тулгарвал, set log local ... тушаал
ашиглаж ерөнхий явцын бүртгэл бичлэгийг дэлгэцэн дээрээ зэрэг хянаж болно.
Хэрэв та өөр FreeBSD (2.0-R эсвэл түүнээс дээшхи хувилбар) машин уруу
шууд залгаж холбогдох боломжтой бол laplink
зэрэгцээ кабелиар
гүйцэтгэж болох юм. Зэрэгцээ холболтоор өгөгдөл нь цуваа холболтыг бодвол
арай хурдан дамжигдах (50 кбайт/сек хүртэл) бөгөөд, ингэснээр илүү
түргэн суулгацаа гүйцэтгэж болох юм.
NFS-р суулгахаасаа өмнө
суулгац
сүлжээ
NFS
NFS суулгац бол харьцангуй хурдан шулуухан байдаг. NFS сервер
дээрээ FreeBSD тархалтынхаа хуулбарыг хуулаад дараа нь суулгац гүйцэтгэх
төхөөрөмжийг сонгох цэсэн дээр NFS гэж зааж өгөхөд болно.
Хэрэв сервер зөвхөн заагдсан порт
ашиглах ёстой бол
(Sun төрлийн компьютерт энэ нь анхнаасаа заагдсан байдаг шиг), та
Options цэсэн дээр NFS Secure сонголтыг
сонгож тохируулаад суулгацаа цааш нь үргэлжлүүлээрэй.
Хэрэв таны сүлжээний карт тийм сайн биш бөгөөд хурдан дамжуулалт хийдэггүйг
та мэддэг бол NFS Slow гэдгийг бас сонгож тохируулаарай.
NFS суулгацыг ажиллуулахын тулд сервер нь дэд санг
таньдаг байх ёстой. Жишээ нь, хэрэв таны FreeBSD &rel.current; тархац:
ziggy:/usr/archive/stuff/FreeBSD санд байгаа бол,
ziggy нь /usr эсвэл
/usr/archive/stuff гэх мэтчилэн дамжиж таниулах биш
харин шууд /usr/archive/stuff/FreeBSD
санг таньж байхаар тохируулагдах ёстой.
FreeBSD-н /etc/exports файл дотор үүнийг тохируулахын
тулд гэсэн сонголт оруулж өгдөг. Бусад NFS серверүүд
өөр зохион байгуулалттай байж болох юм. Хэрэв та
permission denied буюу хандах эрх зөвшөөрөгдөхгүй
гэсэн мэдээлэл серверээс хүлээж авбал, та саяны сонголтыг оруулж өгөөгүй
байна гэсэн үг юм.
diff --git a/mn_MN.UTF-8/books/handbook/introduction/chapter.sgml b/mn_MN.UTF-8/books/handbook/introduction/chapter.sgml
index 96f36decf2..32196a0185 100644
--- a/mn_MN.UTF-8/books/handbook/introduction/chapter.sgml
+++ b/mn_MN.UTF-8/books/handbook/introduction/chapter.sgml
@@ -1,884 +1,884 @@
Жим
Мок
Дахин бүтцийг өөрчилж зохион байгуулсан, зарим хэсгийг дахин бичсэн
Цагаанхүүгийн
Ганболд
Орчуулсан
Танилцуулга
Ерөнхий агуулга
FreeBSD-г сонирхсон танд баярлалаа! Дараах бүлэг FreeBSD төслийн түүх, зорилго,
хөгжүүлэх загвар зэрэг бусад төрөл бүрийн ойлголтуудыг хамарна.
Энэ бүлгийг уншсаны дараа, та дараах зүйлсийг мэдэх болно:
FreeBSD бусад компьютерийн үйлдлийн системүүдтэй ямар хамааралтай талаар.
FreeBSD төслийн түүх.
FreeBSD төслийн зорилгууд.
FreeBSD-ийн нээлттэй-эх хөгжүүлэх загварын үндсүүд.
Мөн мэдээж FreeBSD
нэр хаанаас гарсан талаар.
FreeBSD-д тавтай морилно уу!
4.4BSD-Lite
FreeBSD нь Интел (x86 болон &itanium;), AMD64, Alpha,
Sun &ultrasparc; компьютеруудад зориулагдсан 4.4BSD-Lite дээр үндэслэсэн үйлдлийн систем
юм. Мөн өөр бусад архитектур уруу порт хийгдэж байгаа болно. Та мөн
FreeBSD-ийн түүх эсвэл
одоогийн хувилбарыг унших боломжтой. Хэрэв та
энэ төсөлд (код, тоног төхөөрөмж, сан) хувь нэмэр оруулахыг сонирхож
байгаа бол
FreeBSD-д хувь нэмэр оруулах нь нийтлэлийг уншина уу.
FreeBSD юу хийж чадах вэ?
FreeBSD олон тооны дурдахад буруудахгүй боломжуудтай. Эдгээрийн зарим нь:
Илүү өндөр давуу эрх бүхий бодлогоор солигдох боломж бүхий олон бодлогочлол
Компьютерийг их ачаалалтай байсан ч програмууд болон хэрэглэгчдийн хооронд бартаагүй,
ижил хуваалцах нөхцлийг бүрдүүлэх, динамик дараалал тохируулалттай,
илүү өндөр давуу эрх бүхий бодлогоор солигдох боломж бүхий олон бодлогочлол.
Олон-хэрэглэгчийн боломжууд
Олон-хэрэглэгчийн боломжууд нь олон хүмүүс FreeBSD
системийг төрөл бүрийн зүйлд зориулан зэрэгцэн хэрэглэх боломжийг зөвшөөрдөг.
Энэ нь, жишээ нь, хэвлэгчүүд болон соронзон хальсны хөтлөгчүүд зэрэг системийн захын
төхөөрөмжүүд нь систем эсвэл сүлжээн дэх бүх хэрэглэгчдийн дунд зөвөөр хуваалцах
ба эх үүсвэр бүр дэх хязгаарууд нь маш чухал системийн эх үүсвэрүүдийг илүү
ашиглахаас хамгаалж хэрэглэгчдэд болон бүлэг хэрэглэгчдэд тавигдаж болно гэсэн үг
юм.
TCP/IP сүлжээ
SCTP, DHCP, NFS, NIS, PPP, SLIP, IPsec, болон IPv6 зэрэг үйлдвэрлэлийн стандартуудын
дэмжлэгтэй, хүчирхэг TCP/IP сүлжээ.
Энэ нь таны FreeBSD машин бусад үйлдлийн системүүдтэй хялбар харилцан
ажиллаж чадахаас гадна мөн NFS (файлд алсаас хандах)
цахим захидлын үйлчилгээнүүд зэрэг чухал боломжуудыг хангадаг
эсвэл Интернэтэд WWW, FTP, чиглүүлэх эсвэл галт ханын (аюулгүй байдал)
үйлчилгээнүүдийн хамт та өөрийнхөө байгууллагыг байрлуулах Enterprise
сервер шиг ажиллаж чадна гэсэн үг юм.
санах ойн хамгаалалт
Санах ойн хамгаалалт нь програмууд
(эсвэл хэрэглэгчид) өөр хоорондоо нөлөөлөхгүй нөхцлийг хангадаг.
Нэг програм сүйрэхэд бусдад аль ч замаар нөлөөлөхгүй.
FreeBSD нь 32-бит үйлдлийн систем
(Альфа дээр 64-бит, &itanium;, AMD64, болон &ultrasparc;)
бөгөөд бүр анхнаасаа эхлэн дизайн хийгдсэн юм.
X Цонхны Систем
XFree86
Үйлдвэрлэлийн стандарт болох X Цонхны Систем (X11R7)
нь ердийн VGA карт ба дэлгэцийн үнэнд хэрэглэгчийн график интерфэйсийг (GUI)
хангадаг бөгөөд бүрэн эхийн хамт ирдэг.
хоёртын нийлэмж
Линукс
хоёртын нийлэмж
SCO
хоёртын нийлэмж
SVR4
хоёртын нийлэмж
BSD/OS
хоёртын нийлэмж
NetBSD
Линукс, SCO, SVR4, BSDI ба NetBSD-д зориулан бүтээгдсэн
олон програмуудтай хоёртын нийлэмж.
Олон мянган ажиллахад бэлэн програмууд
FreeBSD-ийн портууд болон багцуудын
цуглуулганд байдаг. Эндээс бүгдийг олж болж байхад яагаад сүлжээнээс хайх
хэрэгтэй гэж?
Олон мянган нэмэлт болон амархан порт хийх
боломжтой програмууд Интернэтэд байдаг. FreeBSD нь эх кодын хувьд
ихэнх олны мэддэг арилжааны &unix; системүүдтэй нийцтэй бөгөөд
ихэнх програмуудыг хөрвүүлэхэд хэрэв байгаа бол цөөн өөрчлөлтүүдийг
шаарддаг.
виртуал санах ой
Шаардлагаар хуудасладаг (demand paged) виртуал санах ой
ба нийлүүлсэн VM/түр хадгалагч
дизайн нь санах ойн хувьд
их хэрэглэдэг програмуудын хүслийг үр ашигтайгаар хангадаг бөгөөд ингэхдээ бусад
хэрэглэгчдэд харилцан хариу өгөх боломжийг олгосоор байдаг.
Адил Хэмт Олон-Боловсруулалт (SMP)
Олон CPU-тай машинуудад зориулсан SMP
дэмжлэг.
хөрвүүлэгчид
C
хөрвүүлэгчид
C++
хөрвүүлэгчид
ФОРТРАН
C,
C++, болон ФОРТРАН
хөгжүүлэх багажуудын бүрэн бүрэлдэхүүн. Нарийн судалгаа болон хөгжүүлэлтэд
зориулсан олон нэмэлт хэлнүүд бас портууд болон багцуудын цуглуулганд байдаг.
эх код
Бүх системд зориулсан эх код гэдэг нь
та орчноо хамгийн ихээр хянана гэсэн үг юм. Та жинхэнэ нээлттэй системтэй мөртлөө
яагаад үйлдвэрлэгчийн буянд хаалттай шийдэлд цоожтой байх ёстой гэж?
Дэлгэрэнгүй онлайн
баримтжуулалт.
гэх мэт өөр илүү олныг дурдаж болно!
4.4BSD-Lite
Компьютерийн Системийн Судалгааны Бүлэг (CSRG)
К.И.С. Беркли
FreeBSD нь Беркли дэх Калифорнийн Их Сургуулийн Компьютерийн Системийн
Судалгааны Бүлгээс (CSRG) гаргасан 4.4BSD-Lite хувилбар дээр үндэслэсэн
бөгөөд BSD системийн хөгжүүлэлтийн бусдаас ялгаатай уламжлалыг үргэлжлүүлсээр
байна. CSRG-ээс гаргасан сайхан ажлаас гадна FreeBSD Төсөл нь жинхэнэ амьдрал
дээрх ачааллын үеийн найдвартай болон хамгийн сайн ажиллагааг хангах системийг
нарийн тохируулахад олон мянган цагийг зориулжээ. Улам олон арилжааны аваргууд
ийм боломжууд, ажиллагаа болон найдвартай байдал бүхий PC үйлдлийн системийг
гаргах гэж тэмцэж байхад FreeBSD тэдгээрийг одоо
санал болгож чадна!
FreeBSD-г ямар хэрэглээнд ашиглах нь зөвхөн таны төсөөллийн хүрээнд байна.
Програм хангамжийн хөгжүүлэлтээс эхлээд үйлдвэрлэлийн автоматжуулалт, төлвийн
хяналтаас авахуулаад алсын хиймэл дагуулын антеннуудын азимут засварлалт;
хэрэв үүнийг арилжааны &unix; бүтээгдэхүүнээр хийж чадах бол мэдээж та үүнийг
FreeBSD-ээр ч бас хийж чадна! Мөн FreeBSD дэлхий даяар судалгааны төвүүд болон их
сургуулиудад хөгжүүлсэн ихэнхдээ бага эсвэл үнэгүй байдаг олон мянган өндөр чанарын
програмуудаас мэдэгдэхүйц үр ашгийг авдаг. Арилжааны програмууд бас байдаг бөгөөд
өдөр ирэх тусам их хэмжээгээр нэмэгдэж байна.
FreeBSD-ийн өөрийн эх код ерөнхийдөө байгаа болохоор
тусгай програмууд эсвэл төслүүдэд зориулж системийг бараг сонсоогүй хэмжээнд
өөрчлөх боломжтой бөгөөд ерөнхийдөө бусад ихэнх том том арилжааны
үйлдвэрлэгчдийн үйлдлийн системүүдэд үүнийг хийх боломжгүй байдаг. Энд
FreeBSD-г ашиглаж байгаа хүмүүсийн хэрэглээний зарим нэг байна:
Интернэтийн Үйлчилгээнүүд: FreeBSD дэх хүчирхэг TCP/IP
сүлжээ нь төрөл бүрийн Интернэтийн үйлчилгээнүүдэд хамгийн тохирсон тавцан болгодог:
FTP серверүүд
FTP серверүүд
вэб серверүүд
Дэлхий Даяарх Вэб серверүүд (стандарт эсвэл нууцлаг [SSL])
IPv4 болон IPv6 чиглүүлэлт
гал хана
NAT
Галт хананууд болон NAT (IP маскарад хийх
)
гарцууд
цахим захидал
захидал
захидал
Цахим Захидлын серверүүд
USENET
USENET Мэдээнүүд эсвэл Зарлалын Самбарын Системүүд
гэх мэт өөр илүү олныг дурдаж болно...
Та FreeBSD-тэй байхад хямд 386 ангиллын PC-тэй жижгээс хялбархнаар эхлээд
таны Enterprise өсөхийн хэрээр RAID хадгалалт бүхий 4 процессортой Xeon
хүртэл шинэчилж болно.
Боловсрол: Та компьютерийн шинжлэх ухаан эсвэл
түүнтэй холбоотой инженерчлэлийн салбарын оюунтан уу? Үйлдлийн систем, компьютерийн
архитектур болон сүлжээний талаар сурахад FreeBSD-ийн далд хангаж өгдөг боломж шиг
илүү сайн арга байхгүй. Чөлөөтэй байдаг хэд хэдэн CAD, математикийн болон графикийн
дизайн хийх багцууд нь өөр бусад ажлуудыг хийхийн тулд
компьютерийг ашигладаг хүмүүст FreeBSD-г илүү их ашигтай болгодог!
Судалгаа: Бүхэл системийн хувьд эх кодтой FreeBSD
нь үйлдлийн системүүд болон компьютерийн шижлэх ухааны бусад салбаруудын
хувьд судалгааны маш сайн тавцан болдог. FreeBSD-ийн чөлөөтэй байдаг чанар нь
алсад байгаа бүлгүүд тусгай лицензийн гэрээ эсвэл нээлттэй форум дээр хэлэлцэж болох
хязгааруудад санаа зоволгүйгээр шинэ санаанууд болон хуваалцсан хөгжүүлэлт дээр
хамтран ажиллах боломжийг бүрдүүлдэг.
чиглүүлэгч
DNS Сервер
Сүлжээ: Шинэ чиглүүлэгч? Нэрийн сервер (DNS)?
Хүмүүсийг дотоод сүлжээнээс гадуур байлгах галт хана хэрэгтэй байна уу?
FreeBSD нь ашиглаагүй, буланд хэвтэж байгаа 386 эсвэл 486 PC-г пакет
шүүлт хийх сайжруулсан боломжуудтай өргөтгөсөн чиглүүлэгч болгон хялбархан
хувиргаж чадна.
X Цонхны Систем
XFree86
X Цонхны Систем
Хурдасгасан-X
X Цонхны ажлын станц: FreeBSD нь
чөлөөтэй байдаг X11 серверийг ашиглан хямд X терминалын шийдэлд
зориулсан сайн сонголт болдог. X терминалаас ялгаатай нь хэрэв хүсвэл олон
програмуудыг FreeBSD ажиллуулахыг зөвшөөрдөг бөгөөд ингэснээр төв
серверийн ачааллыг хөнгөвчилдөг. FreeBSD нь дискгүй
ачаалж чадсанаар ажлын станцуудыг хямд, амархан удирдах боломжтой болгодог.
GNU Хөрвүүлэгчийн Цуглуулга
Програм Хангамжийн Хөгжүүлэлт: Үндсэн
FreeBSD систем нь нийтэд алдаршсан GNU C/C++ хөрвүүлэгч болон алдаа ологч зэрэг
програмчлалын үндсэн хэрэгслүүдтэй ирдэг.
FreeBSD нь CDROM, DVD, болон нэргүй FTP дээр эх болон хоёртын хэлбэрээр байдаг.
FreeBSD-г олж авах талаар дэлгэрэнгүй мэдээллийг хаягаас
үзнэ үү.
FreeBSD-г хэн ашигладаг вэ?
хэрэглэгчид
FreeBSD ажиллуулдаг том сайтууд
FreeBSD нь интернэт дэх зарим нэг хамгийн томоохон вэб хуудсуудыг ажиллуулдаг:
Yahoo!
Yahoo!
Apache
Apache
Blue Mountain Arts
Blue Mountain
Arts
Pair Networks
Pair
Networks
Sony Japan
Sony
Japan
Netcraft
Netcraft
Weathernews
Weathernews
Supervalu
Supervalu
TELEHOUSE America
TELEHOUSE
America
Sophos Anti-Virus
Sophos
Anti-Virus
JMA Wired
JMA Wired
гэх мэт өөр илүү олон вэб хуудсуудыг дурдаж болно.
FreeBSD Төслийн тухай
Дараах хэсэг төслийн товч түүх, төслийн зорилгууд,болон төслийн
хөгжүүлэлтийн загвар зэрэг төслийн тухай зарим нэг мэдээллийг өгнө.
Жордан
Хаббард
Хувь нэмэр болгон оруулсан
FreeBSD-ийн товч түүх
386BSD Залруулах багц
Хаббард, Жордан
Вилльямс, Нэйт
Граймс, Род
FreeBSD Төсөл
түүх
FreeBSD төслийн үүсэл 1993 оны эхэн хэсэгт үүдэлтэй бөгөөд залруулах багцын
сүүлийн 3 зохицуулагчид болох Нэйт Вилльямс, Род Граймс болон миний биеийн хамтран
гаргасан Албан ёсны бус 386BSD Залруулах багц
аас
хэсэгчилэн хөгжсөн юм.
386BSD
Бидний анхны зорилго хэд хэдэн асуудлуудыг шийдэхийн тулд 386BSD-ийн дундын
хормын хувилбарыг гаргаж авах явдал байсан бөгөөд залруулах багцын механизм үүнийг шийдэж
чаддаггүй байлаа. Та нарын зарим нэг нь төслийн ажлын анхны нэр тэр явдалтай холбоотой
386BSD 0.5
эсвэл 386BSD Дундын
гэж байсныг
санаж магадгүй юм.
Жолиц, Билл
386BSD нь бараг жил орчмын үл ойшоолтоос болж ихээхэн зовж байсан тэр үед хүрсэн
Билл Жолицийн үйлдлийн систем байсан юм. Залруулалтын багц нь өдөр өнгөрөх бүр
улам эвгүйгээр томорч байсан бөгөөд бид ямар нэг юм хийх ёстойг 100 хувь зөвшөөрч
Биллд туслахаар шийдэж энэхүү дундын цэвэрлэсэн
хормын хувилбарыг
гаргасан юм. Тэдгээр төлөвлөгөөнүүд нь Билл Жолицийг юу хийгдэж болохыг тодорхой
харуулахын оронд ямар ч зүйлгүйгээр төслийн өөрийн санкцаас гэнэт татгалзах шийдвэрт
хүргэж бүдүүлэг зогсоолтод хүргэсэн юм.
Грийнмэн, Дэйвид
Волнат Крийк CDROM
Биллийн дэмжлэггүй ч гэсэн зорилго маань харамсахааргүй хэвээрээ үлдэхийг
бид нэг их удалгүй шийдсэн бөгөөд Дэйвид Грийнмэний бодож олсноор
FreeBSD
нэрийг авсан юм. Бидний эхний зорилгууд
системийн одоогийн хэрэглэгчидтэй зөвлөлдсөний дараа тодорхойлогдсон бөгөөд
төсөл эхэлсэн нь тодорхой болсны дараа бүр магадгүй амьдрал дээр биеллээ олохын
тулд би Интернэт уруу хялбар хандах боломжгүй олон золгүйчүүдэд зориулж
FreeBSD-ийн түгээлтийн сувгуудыг сайжруулах зорилготойгоор Волнат Крийк
CDROM-той холбоо тогтоосон юм.
Волнат Крийк CDROM нь FreeBSD-г CD дээр түгээх санааг дэмжээд зогсоогүй
ажиллах машин бас хурдан Интернэтийн холболтыг төсөлд зориулан хангасан юм.
Волнат Крийк CDROM-ийн тэр үед тэр чигээрээ үл мэдэгдэх төсөлд бараг л
урьдчилан тооцох аргагүй өгсөн итгэлгүйгээр FreeBSD одоогийн хүрсэн шиг ийм
хол түвшинд, ийм хурдан хүрэхгүй байсан биз ээ.
4.3BSD-Lite
Net/2
К.И.С. Беркли
386BSD
Чөлөөт Програм Хангамжийн Сан
Анхны CDROM (ерөнхийдөө сүлжээнд өргөнөөр) түгээлт 1993 оны 12 сард гаргасан
FreeBSD 1.0 байлаа. Энэ нь Берклигийн К.И.С-ийн 4.3BSD-Lite
(Net/2
) соронзон хальс дээр тулгуурласан, бас 386BSD болон Чөлөөт Програм
Хангамжийн Сангаас хангасан олон хэсгүүдээс тогтсон байсан билээ.Энэ бол эхний удаад нэлээн
боломжийн амжилт байсан бөгөөд дараа нь бид маш өндөр амжилт олсон FreeBSD 1.1
хувилбарыг 1994 оны 5 сард гаргасан юм.
Новэлл
К.И.С. Беркли
Net/2
AT&T
Энэ үед урт удаан үргэлжилсэн Берклигийн Net/2 соронкон хальны хууль эрх зүйн статустай
холбоотой Новэлл ба Берклигийн К.И.С нарын хоорондох зарга шийдэгдэж гэнэтийн хар
үүлс бий болсон юм. Тэр тохиролцооны нөхцөл нь саад болсон
код ба
Новэллийн урьд нь AT&T-ээс авсан өмч болох Net/2-ийн ихэнх хэсэг дээр хийсэн
Берклигийн К.И.С-ийн буулт байлаа. Хариуд нь Новэллийн адислал
4.4BSD-Lite хувилбар байсан бөгөөд энэ нь гарсныхаа дараа саадгүйгээр тунхаглагдаж
түүн уруу Net/2-ийн бүх хэрэглэгчид маш хүчтэйгээр шилжихийг дэмжих явдал байлаа.
Үүнд FreeBSD бас орсон бөгөөд төсөлд 1994 оны 7 сараас хүртэл хугацаа өгч өөрийн
Net/2 дээр тулгуурласан бүтээгдэхүүнээ гаргахыг хориглосон юм. Тэр гэрээний хүрээнд
эцсийн хугацаанаас өмнө төсөлд сүүлийн нэг хувилбар гаргахыг зөвшөөрсөн бөгөөд тэр
хувилбар нь FreeBSD 1.1.5.1 байлаа.
Дараа нь FreeBSD бараг тэр чигээрээ шинэ, бүрэн биш 4.4BSD-Lite-ийн хэсгээс
өөрийгээ дахин бүтээх хүнд бэрх бодлогыг тогтоосон юм. Lite
хувилбарууд нь зарим талаараа хөнгөн байсан, учир нь ачаалагдаж ажиллах системийг
бүтээхэд шаардлагатай кодын ихээхэн хэсгийг Берклигийн CSRG арилгасан
(төрөл бүрийн хууль эрх зүйн шаардлагаар) бөгөөд 4.4-ийн Интелийн хэсэг бас нэлээн
бүрэн биш байлаа. Энэ шилжилтийг хийсээр төсөл 1994 оны 11 сар хүргэсэн бөгөөд
тэр үед сүлжээ болон CDROM (12 сарын сүүлээр) дээр FreeBSD 2.0-ийг гаргасан
байна. Хэдийгээр гадуураа бага зэрэг түүхий байсан боловч энэ хувилбар нь ихээхэн амжилттай
болсон бөгөөд удалгүй илүү хүчирхэг, амархан суулгадаг FreeBSD 2.0.5 хувилбарыг
1995 оны 6 сард гаргасан билээ.
1996 оны 8 сард FreeBSD 2.1.5-ыг бид гаргасан бөгөөд энэ нь ISP болон
арилжааны хүрээнийхэнд нэлээн алдаршсан ба 2.1-STABLE салбарын бас нэг өөр хувилбар
сайшаагдсан билээ. Энэ нь 1997 оны 2 сард гарсан FreeBSD 2.1.7.1 бөгөөд 2.1-STABLE
-ийн зонхилох хөгжүүлэлтийн төгсгөл болсон юм. Одоо үйл ажиллагааг хангах горимд
зөвхөн аюулгүй байдлын өргөжүүлэлт болон бусад ноцтой алдааны засварлалтууд энэ салбарын
(RELENG_2_1_0) хувьд хийгдэх болно.
FreeBSD 2.2 нь хөгжүүлэлтийн гол салбараас (-CURRENT
)
1996 оны 11 сард RELENG_2_2 салбар болон салбарлан гарсан бөгөөд анхны
бүрэн хувилбар (2.2.1) 1997 оны 4 сард гарсан юм. 2.2 салбарын дараагийн
хувилбарууд 97 оны зун болон намар гарцгаасан бөгөөд тэдгээрийн сүүлийнх (2.2.8)
1998 оны 11 сард гарчээ. Анхны албан ёсны 3.0 хувилбар 1998 оны 10 сард
гарсан бөгөөд 2.2 салбарын хувьд төгсгөл болох эхлэлийг тавьсан юм.
1999 оны 1 сарын 20-нд мод дахин салбарласан бөгөөд 4.0-CURRENT болон
3.X-STABLE салбарууд гарахад хүргэжээ. 3.X-STABLE-ээс 3.1 1999 оны 2 сарын
15-нд гарсан, 3.2 1999 оны 5 сарын 15-нд, 3.3 1999 оны 9 сарын 16-нд, 3.4
1999 оны 12 сарын 20-нд, тэгээд 3.5 2000 оны 6 сарын 24-нд гарсан бөгөөд
хэдхэн хоногийн дараагаар Kerberos-т сүүлийн минутын аюулгүй байдлын засваруудыг
оруулсан багахан хувилбар шинэчлэл 3.5.1-ийг гарахад хүргэсэн юм. Энэ нь 3.X салбар
дахь сүүлийн хувилбар юм.
2000 оны 3 сарын 13-нд нэг салбар гарсан нь 4.X-STABLE салбар бий болсон
явдал юм. Үүнээс хэд хэдэн хувилбарууд гарсан: 4.0-RELEASE 2000 оны 3 сард
танилцуулагдсан бөгөөд сүүлийн 4.11-RELEASE 2005 оны 1 сард гарсан юм.
Удаан хүсэн хүлээсэн 5.0-RELEASE 2003 оны 1 сарын 19-нд зарлагдсан. Ойролцоогоор
3 жилийн ажлыг шингээсэн энэ хувилбар нь FreeBSD-г өргөжүүлсэн олон процессор,
програмын урсгал дэмжлэгийн замд гаргаж &ultrasparc; ба ia64
тавцангуудад зориулсан дэмжлэгийг танилцуулсан билээ. Энэ хувилбарын дараагаа 2003 оны
6 сард 5.1 хувилбар гарсан. -CURRENT салбарын сүүлийн 5.X хувилбар 2004 оны 2 сард
танилцуулагдсан 5.2.1-RELEASE байв.
RELENG_5 салбар 2004 оны 8 сард үүссэн бөгөөд дараагаар нь
5-STABLE салбар хувилбаруулын эхлэлийг тэмдэглэсэн 5.3-RELEASE гарсан юм.
Хамгийн сүүлийн &rel2.current;-RELEASE &rel2.current.date; гарсан.
RELENG_5 салбараас дахиж нэмэлт хувилбарууд гарахгүй.
2005 оны 7 сард энэ удаа RELENG_6-д зориулж мод дахин салбарлажээ.
6.X салбарын анхны хувилбар болох 6.0-RELEASE 2005 оны 11 сард гарчээ.
Хамгийн сүүлийн &rel.current;-RELEASE &rel.current.date; гарсан.
RELENG_6 салбарын нэмэлт хувилбарууд гарах болно.
Одоогоор урт хугацааны хөгжүүлэлтийн төслүүд 7.X-CURRENT (транк) салбарт
үргэлжлэх бөгөөд ажил урагшлах бүр CDROM дээрх (мэдээж сүлжээнд бас) 7.X-ийн
SNAPshot хувилбарууд
Хормын агшны сервэрээс үргэлжлэн гарсаар байх болно.
Жордан
Хаббард
Хувь нэмэр болгон оруулсан
FreeBSD Төслийн Зорилгууд
FreeBSD Төсөл
зорилгууд
FreeBSD Төслийн зорилгууд нь ямар нэг хязгаарлалтгүйгээр дурын зорилгоор ашиглаж
болох програм хангамжийг хангах явдал юм. Бидний олонхи нь кодонд (болон төсөлд)
чухал хөрөнгө оруулалт хийцгээсэн бөгөөд одоо болон ирээдүйд багахан санхүүгийн нөхөн
олговроос мэдээж татгалзахгүй, гэхдээ бид мэдээж үүнийг шаардахаар бэлтгэгдээгүй юм.
Бидний анхны бөгөөд нэн тэргүүний даалгавар
бол ирсэн дурын болон
бүгдэд аль ч зорилгоор ашиглагдаж болох кодоор хангах бөгөөд код нь аль болох өргөн
хэрэглэгдэж, аль болох өргөн үр ашгийг өгөх явдал юм. Энэ нь Чөлөөт Програм
Хангамжийн хамгийн үндсэн зорилгуудын нэг бөгөөд бид үүнийг санаачлагатайгаар
дэмжих ёстой гэдэгт би итгэж байна.
GNU General Public License (GPL)
GNU Lesser General Public License (LGPL)
BSD Зохиогчийн Эрх
Бидний эх модонд байгаа GNU General Public License (GPL) эсвэл
Library General Public License (LGPL) хүрээнд байдаг код нь арай илүү
хязгаарлалттай бөгөөд ядаж л эсрэгээрээ байх биш харин ч хүчилсэн хандлагын талд байдаг.
GPL програм хангамжийг арилжааны зорилгоор ашиглахад гарах нэмэлт төвөгтэй асуудлуудаас
болоод бид ингэж хийхэд боломжийн сонголт байгаа нөхцөлд арай зөөлөн BSD Зохиогчийн
Эрхийн доор програм хангамжийг ирүүлэхийг илүүд үздэг.
Сатоши
Асами
Хувь нэмэр болгон оруулсан
FreeBSD Хөгжүүлэх Загвар
FreeBSD Төсөл
хөгжүүлэх загвар
FreeBSD-ийн хөгжүүлэлт нь бидний хувь нэмэр
оруулагчдын жагсаалтаас харахад дэлхий даяар хэдэн зуун хүмүүсийн оруулсан
хувь нэмэр дээр бүтээгдсэн, их нээлттэй, уян хатан процесс юм.
FreeBSD-ийн хөгжүүлэлтийн дэд бүтэц нь эдгээр хэдэн зуун хөгжүүлэгчдийг
Интернэтээр хамтран ажиллах боломжийг нээж өгдөг.
Бид шинэ хөгжүүлэгчид, болон санаануудыг тогтмол хайж байдаг бөгөөд
төсөлтэй илүү ойртохыг сонирхсон хэн ч гэсэн &a.hackers; хаягаар бидэнд
хандаарай. Мөн бусад FreeBSD хэрэглэгчдэд гол гол ажлуудын талаар мэдээлэх
&a.announce; бас байгаа болно.
Чөлөөтэй болон нягт хамтын ажиллагаан доор ажилладгаас үл хамааран FreeBSD
төсөл болон түүний хөгжүүлэлтийн процессийн талаар ашигтай зүйлсийн талаар мэдэхийг
хүсвэл:
CVS репозитор
CVS
репозитор
Зэрэгцээ Хувилбаруудын Систем
CVS
FreeBSD-ийн гол эх мод нь FreeBSD-тэй цуг багцалсан чөлөөтэй байдаг
эх кодыг хянах багаж болох
CVS-ээр
(Зэрэгцээ Хувилбаруудын Систем) тэтгэгдэж байдаг. Үндсэн
CVS
репозитор АНУ-ийн Калифорнийн Санта Клара дахь машин дээр
байрладаг бөгөөд тэндээс дэлхий даяар байрласан хэд хэдэн толин тусгалын
машинууд уруу хувилагддаг. -CURRENT болон -STABLE модуудыг агуулсан CVS мод
таны өөрийн машин дээр ч гэсэн амархан хувилагдах боломжтой.
Үүнийг хэрхэн хийх талаар дэлгэрэнгүй мэдээллийг
Өөрийн эх модоо хамгийн сүүлийн түвшинд
аваачих хэсэг уруу хандаж үзээрэй.
Итгэмжлэн оруулагчдын жагсаалт
итгэмжлэн оруулагчид
Итгэмжлэн оруулагчид нь CVS мод уруу
бичих эрхтэй бөгөөд FreeBSD-ийн эхэд
өөрчлөлтүүд хийх зөвшөөрөлтэй хүмүүс юм (итгэмжлэн оруулагч
гэсэн
ойлголт нь CVS репозитор уруу шинэ өөрчлөлтүүдийг хийдэг &man.cvs.1;-ийн
commit тушаалаас гаралтай).
Итгэмжлэн оруулагчдад илгээсэн зүйлээ хянуулахаар өгөх хамгийн шилдэг арга нь
&man.send-pr.1; тушаал юм. Хэрэв ямар нэг зүйл систем дээр гацвал
&a.committers; уруу та цахим захидал бас илгээн холбогдож болно.
FreeBSD-ийн гол баг
гол баг
FreeBSD-г компани гэж бодох юм бол FreeBSD-ийн гол баг
нь захирлуудын зөвлөлтэй ижил утгатай юм. Гол багийн үндсэн үүрэг нь
төсөл бүхэлдээ сайн байж, түүнийг зөв чиглэлээр явуулахыг хянаж байх явдал юм.
Өөрийгөө бүрэн дайчилсан, хариуцлагатай хөгжүүлэгчдийг итгэмжлэн оруулагчдын
бүлэгт урих нь гол багийн үүргүүдийн нэг бөгөөд зарим гишүүд шилжихэд гол багийн
шинэ гишүүдийг шинээр авах нь бас нэг үүрэг нь юм.
Одоогийн гол баг нь нэр дэвшигч итгэмжлэн оруулагчдаас 2006 оны 7 сард сонгогдсон.
Сонгууль 2 жилд нэг удаа явагддаг.
Гол багийн зарим гишүүд тусгай хариуцлагатай бөгөөд системийн ихээхэн хэсэг
сурталчилсан хэмжээгээрээ ажиллаж байхыг хянаж бие сэтгэлээ зориулж байдаг.
FreeBSD хөгжүүлэгчдийн жагсаалт болон тэдний аль хэсэгт хариуцлагатайг
Хувь
нэмэр оруулагчдын жагсаалтаас үзнэ үү.
Гол багийн ихэнх гишүүд FreeBSD-ийн хөгжүүлэлтэд сайн дураар оролцдог бөгөөд
төслөөс санхүүгийн хувьд ашиг олдоггүй болохоор commitment
гэдэг нь баталгаатай дэмжлэг
гэсэн үг гэж ойлгож болохгүй юм.
Дээрх захирлуудын зөвлөл
гэсэн аналог нь тийм ч зөв биш бөгөөд
эдгээр хүмүүс нь FreeBSD-ийн тусын тулд өөрсдийнхөө илүү шийдлийн эсрэг амьдралаа
орхисон хүмүүс гэвэл магадгүй илүү тохирох биз ээ!
Гаднын хувь нэмэр оруулагчид
хувь нэмэр оруулагчид
Эцэст нь, гэхдээ мэдээж хамгийн сүүлийнх биш, хамгийн том бүлэг
хөгжүүлэгчид нь санал сэтгэгдэл болон алдааны засваруудыг бидэнд
бараг л тогтмол илгээдэг хэрэглэгчид юм. FreeBSD-ийн илүү
төвлөрсөн бус хөгжүүлэлттэй холбоотой байх үндсэн арга нь
тийм зүйлсийн талаар хэлэлцдэг &a.hackers;-д бүртгүүлэх явдал юм.
FreeBSD-ийн төрөл бүрийн захидлын жагсаалтын талаар дэлгэрэнгүйг
-ээс үзнэ үү.
FreeBSD-ийн
Хувь нэмэр оруулагчдын Жагсаалт нь урт бөгөөд
өсөн нэмэгдэж байгаагийн нэг, тийм болохоор яагаад өнөөдөр FreeBSD-д
хувь нэмэр оруулж энэ жагсаалтад нэгдэж болохгүй гэж?
Код ирүүлэх нь төсөлд хувь нэмэр оруулах ганц арга биш юм;
Хийх шаардлагатай байгаа зүйлсүүдийн бүрэн жагсаалтын талаар
FreeBSD Төслийн вэб хуудсын
хаягт хандаж үзнэ үү.
Дүгнэж хэлэхэд бидний хөгжүүлэлтийн загвар нь нэг нь нөгөөдөө багтсан, чөлөөтэй
тойргууд маягаар зохион байгуулагдсан загвар юм. Төвлөрсөн загвар нь ирээдүйтэй хувь
нэмэр оруулагчдыг цааш түлхэлгүйгээр нэг төвийн кодын суурийг хялбар хянах боломжийг
олгож FreeBSD-ийн хэрэглэгчдэд эвтэй байхаар зориулагдан
дизайн хийгдсэн юм. Бидний хүсэл бол хэрэглэгчид амархан суулгаж ашиглаж болдог
ихээхэн хэмжээний уялдаа холбоотой хэрэглээний програмуудтай
тогтвортой үйлдлийн системийг бий болгох явдал юм — энэнд хүрэхэд энэ загвар нь
маш сайн тохирон ажиллаж байна.
Төслийн амжилттай байсаар байгаад хүргэж байгаа одоогийн хүмүүсийн адил бие
сэтгэлийнхээ зарим ч гэсэн хэсгийг зориулахыг FreeBSD хөгжүүлэгч болон бидэнтэй нэгдэж
байгаа хүмүүсээс хүсэж байгаа бидний цорын ганц хүсэлт юм!
Одоогийн FreeBSD хувилбарууд
NetBSD
OpenBSD
386BSD
Чөлөөт Програм Хангамжийн Сан
К.И.С. Беркли
Компьютерийн Системийн Судалгааны Бүлэг (CSRG)
FreeBSD нь чөлөөтэй байдаг, Интел &i386;, &i486;, &pentium;,
&pentium; Pro,
&celeron;,
&pentium; II,
&pentium; III,
&pentium; 4 (эсвэл нийцтэй),
&xeon;, DEC Alpha
болон Sun &ultrasparc;-д зориулагдсан бүрэн эх 4.4BSD-Lite дээр тулгуурласан
хувилбар юм. Энэ нь үндсэндээ NetBSD, OpenBSD, 386BSD, болон Чөлөөт Програм
Хангамжийн Сангийн зарим өргөжүүлэлт хийгдсэн Берклигийн К.И.С.-ийн CSRG бүлгээс
гаргасан програм хангамжууд дээр үндэслэсэн.
1994 оны сүүлд гарсан FreeBSD 2.0 хувилбараас хойш FreeBSD-ийн хурдан
ажиллагаа, боломжууд болон тогтвортой байдал мэдэгдэхүйц сайжирсан.
Хамгийн том өөрчлөлт нь нийлсэн VM/файл буферийн кэш бүхий засварласан виртуал санах ойн систем
бөгөөд энэ нь ажиллагааг хурдасгаад зогсохгүй FreeBSD-ийн санах ойн мөрийг багасгаж
5 MB тохиргоог илүү боломжийн хамгийн бага хэмжээнд хүргэсэн. Бусад
өргөтгөлүүдийг дурдвал гүйцэд NIS клиент ба серверийн дэмжлэг, шилжилтийн TCP дэмжлэг,
шаардлагаар залгах PPP, цогц DHCP дэмжлэг, сайжруулсан SCSI дэд систем, ISDN
дэмжлэг, ATM-ийн дэмжлэг, FDDI, Хурдан болон Гигабит Ethernet (1000 Mbit)
картууд, сүүлийн үеийн Адаптек хянагчууд болон олон мянган алдаануудын засварууд зэрэг юм.
Үндсэн түгээлтүүдээс гадна FreeBSD нь мянга мянган байнга хайгддаг програмуудтай
хөрвүүлсэн програм хангамжийн цуглуулгатай байдаг. Энэ авлагыг хэвлэж байх үед
&os.numports; гаруй портууд байсан! Портуудын жагсаалтад http (WWW) серверүүдээс
тоглоомууд, хэлнүүд, засварлагчид, зэрэг бараг л бүх төрлийн програмууд байдаг.
Портуудын Цуглуулга бүхэлдээ ойролцоогоор &ports.size; хэмжээний хадгалалт шаарддаг
бөгөөд бүх портууд өөрсдийн жинхэнэ эхийн хувьд дельта
болж илэрхийлэгддэг.
Энэ нь бидэнд портуудыг шинэчлэхэд хялбар болгож хуучин 1.0 Портуудын Цуглуулгын шаарддаг
байсан дискний зайн шаардлагыг ихээхэн багасгаж өгдөг. Портыг хөрвүүлэхийн тулд та
суулгахыг хүсэж байгаа програмын сан уруу шилжиж make install
хэмээн бичихэд систем цааш үлдсэнийг хийх болно. Таны бүтээх порт болгоны жинхэнэ эх бүрэн
түгээлт динамикаар CDROM эсвэл локал FTP хаягаас татагдах бөгөөд танд зөвхөн хүссэн портоо
бүтээх хангалттай дискний зай л шаардлагатай. Порт бүр урьдчилан хөрвүүлсэн багц
хэлбэрээр бас байх бөгөөд өөрийн портыг эхээс хөрвүүлэх хүсэлгүй хүмүүс хялбар тушаалаар
(pkg_add) ийм портыг суулгаж болдог. Багцууд болон портуудын
талаар дэлгэрэнгүй мэдээллийг хаягаар олж болно.
Танд FreeBSD суулгаж ашиглах явцад маш их тус болохуйц хэд хэдэн баримтуудыг
хамгийн сүүлийн үеийн дурын FreeBSD машин дээр
/usr/share/doc
сангаас бас олох боломжтой юм. Локалаар суусан гарын авлагуудыг та HTML боломжтой
хөтчүүдийг ашиглан дараах хаягаас үзэж болно:
FreeBSD Гарын авлага
/usr/share/doc/handbook/index.html
FreeBSD-ийн БХА (байнга хариулагддаг асуултууд FAQ)
/usr/share/doc/faq/index.html
Мөн та мастер (болон бусдаас их шинэчлэгддэг) хуулбаруудыг
хаягаас үзэж болно.
diff --git a/mn_MN.UTF-8/books/handbook/mirrors/chapter.sgml b/mn_MN.UTF-8/books/handbook/mirrors/chapter.sgml
index dd21bef489..276f759819 100644
--- a/mn_MN.UTF-8/books/handbook/mirrors/chapter.sgml
+++ b/mn_MN.UTF-8/books/handbook/mirrors/chapter.sgml
@@ -1,3205 +1,3205 @@
FreeBSD-г олж авах нь
CDROM болон DVD Нийтлэгчид
Жижиглэнгийн хайрцагласан бүтээгдэхүүнүүд
FreeBSD нь хайрцагласан бүтээгдэхүүн хэлбэрээр (FreeBSD CD-үүд,
нэмэлт програм хангамж, болон хэвлэсэн баримт) хэд хэдэн жижиглэн
худалдаалагчдаас гардаг:
CompUSA
WWW:
Frys Electronics
WWW:
CD болон DVD цуглуулгууд
FreeBSD CD болон DVD цуглуулгуудыг олон жижиглэн худалдаалагчдаас
шууд худалдан авах боломжтой байдаг:
BSD Mall by Daemon News
PO Box 161
Nauvoo, IL 62354
USA
Утас: +1 866 273-6255
Факс: +1 217 453-9956
Email: sales@bsdmall.com
- WWW:
+ WWW:
BSD-Systems
Email: info@bsd-systems.co.uk
WWW:
FreeBSD Mall, Inc.
3623 Sanford Street
Concord, CA 94520-1405
USA
- Утас: +1 925 674-0783
+ Утас: +1 925 240-6652
Факс: +1 925 674-0821
Email: info@freebsdmall.com
WWW:
Dr. Hinner EDV
St. Augustinus-Str. 10
D-81825 München
Germany
Утас: (089) 428 419
WWW:
Ikarios
22-24 rue Voltaire
92000 Nanterre
France
WWW:
JMC Software
Ireland
Утас: 353 1 6291282
WWW:
Linux CD Mall
Private Bag MBE N348
Auckland 1030
New Zealand
Утас: +64 21 866529
WWW:
The Linux Emporium
Hilliard House, Lester Way
Wallingford
OX10 9TA
United Kingdom
Утас: +44 1491 837010
Факс: +44 1491 837016
WWW:
Linux+ DVD Magazine
Lewartowskiego 6
Warsaw
00-190
Poland
Утас: +48 22 860 18 18
Email: editors@lpmagazine.org
WWW:
Linux System Labs Australia
21 Ray Drive
Balwyn North
VIC - 3104
Australia
Утас: +61 3 9857 5918
Факс: +61 3 9857 8974
WWW:
LinuxCenter.Ru
Galernaya Street, 55
Saint-Petersburg
190000
Russia
Утас: +7-812-3125208
Email: info@linuxcenter.ru
WWW:
Түгээгчид
Хэрэв та дахин худалдагч бөгөөд FreeBSD CDROM бүтээгдэхүүнүүдийг тараахыг хүсэж
байгаа бол түгээгч буюу дистрибьюторт хандана уу:
Cylogistics
809B Cuesta Dr., #2149
Mountain View, CA 94040
USA
Утас: +1 650 694-4949
Факс: +1 650 694-4953
Email: sales@cylogistics.com
WWW:
Ingram Micro
1600 E. St. Andrew Place
Santa Ana, CA 92705-4926
USA
Утас: 1 (800) 456-8000
WWW:
Kudzu, LLC
7375 Washington Ave. S.
Edina, MN 55439
USA
Утас: +1 952 947-0822
Факс: +1 952 947-0876
Email: sales@kudzuenterprises.com
LinuxCenter.Ru
Galernaya Street, 55
Saint-Petersburg
190000
Russia
Утас: +7-812-3125208
Email: info@linuxcenter.ru
WWW:
Navarre Corp
7400 49th Ave South
New Hope, MN 55428
USA
Утас: +1 763 535-8333
Факс: +1 763 535-0341
WWW:
FTP сайтууд
FreeBSD-д зориулсан абан ёсны эхүүдийг дэлхий даяар байрласан толин тусгал сайтуудаас
авч болно.
сайт нь сайн холбогдсон бөгөөд маш олон тооны холболтуудыг зөвшөөрдөг. Гэхдээ та
илүү ойр
толин тусгал сайтыг хайж олсон нь дээр биз ээ (ялангуяа хэрэв
та ямар нэгэн толин тусгал маягийн сайт тохируулж ажиллуулахыг хүсвэл).
FreeBSD толин тусгал сайтуудын
мэдээллийн бааз нь Гарын авлага дахь толин тусгалын жагсаалтаас
илүү зөв байдаг. Учир нь энэ нь хостуудын статик жагсаалтад тулгуурлалгүй өөрийн мэдээллээ
DNS серверээс авдаг юм.
Мөн FreeBSD нь дараах толин тусгал сайтууд дахь нэргүй FTP-ээс авч болохоор байдаг.
Хэрэв та нэргүй FTP-ээс FreeBSD-г авахыг сонговол өөртөө аль болох ойр сайтыг ашиглаад
үзээрэй. Primary Mirror Sites
буюу үндсэн толин тусгал
сайтууд дахь толин тусгал сайтууд нь бүхэл FreeBSD архивыг (архитектур
болгонд зориулсан одоо байгаа бүх хувилбарууд) ихэвчлэн агуулдаг боловч
танай улс юм уу эсвэл бүсэд байрлаж байгаа сайтаас татаж авахад танд илүү хурдан
байх болов уу. Бүсийн сайтууд нь хамгийн түгээмэл архитектуруудад зориулсан
хамгийн сүүлийн үеийн хувилбаруудыг агуулдаг боловч FreeBSD-ийн бүх архивыг
агуулаагүй байж болох юм. Бүх сайтууд нь нэргүй FTP-ээр хандах боломжийг
олгодог. Зарим сайтууд нь бас бусад аргуудаар хандах боломжийг олгодог.
Сайт болгоны хувьд хандах аргууд нь хостын нэрийн дараа хаалтанд өгөгдсөн
байгаа болно.
&chap.mirrors.ftp.inc;
Нэргүй CVS
Танилцуулга
CVS
нэргүй
Нэргүй CVS (эсвэл өөрөөр anoncvs гэгддэг)
нь алсын CVS архивтай синхрончлол хийгдэхэд зориулагдсан FreeBSD-тэй
цуг багцлагдсан CVS хэрэгслүүдийн үзүүлдэг боломж юм. Мөн
FreeBSD-ийн хэрэглэгчдэд ямар нэгэн зөвшөөрлүүдгүйгээр зөвхөн унших эрхтэй
CVS үйлдлүүдийг FreeBSD төслийн албан ёсны anoncvs серверүүдийн аль нэг дээр
хийх боломжийг олгодог. Ашиглахын тулд CVSROOT
орчны хувьсагчийг тохирох anoncvs сервер руу зааж cvs login
тушаалд бүгдийн мэддэг anoncvs
нууц үгийг өгч
дараа нь &man.cvs.1; тушаал ашиглан локал архивт хандаж байгаа шигээр
хандана.
cvs login тушаал нь CVS серверт
өөрийгээ таниулан нэвтрэхэд хэрэглэгдсэн нууц үгсийг
таны HOME санд .cvspass
файлд хадгалдаг.Хэрэв энэ файл байхгүй бол
таныг cvs login тушаалыг эхний удаа
ашиглахаар оролдоход алдаа гарч болох юм. Ердөө л
хоосон .cvspass файл үүсгээд нэвтрэхийг
оролдоорой.
CVSup болон anoncvs
үйлчилгээнүүд нь хоюул үндсэндээ адил үүргийг гүйцэтгэдэг гэж бас хэлж
болох боловч синхрончлол хийх аргуудын хэрэглэгчийн сонголтод
нөлөөлж болох төрөл бүрийн сул болон давуу талуудтай байдаг. Товчхондоо
CVSup нь өөрийн сүлжээний эх үүсвэрүүдийн
хэрэглээндээ илүү үр ашигтай бөгөөд техникийн хувьд хамгийн
ухаалаг нь боловч ажиллагаа ихтэй байдаг. CVSup-г
ашиглахын тулд эхүүдийг авч эхлэхээсээ өмнө тусгай клиентийг эхлээд суулгаж тохируулсан
байх ёстой бөгөөд зөвхөн дараа нь нэлээн том хэмжээтэй хэсгүүдээр
CVSup нь цуглуулгуудыг
дууддаг.
Харин Anoncvs-г
нэг файлаас авахуулаад тусгай програм (ls эсвэл
grep гэх зэрэг) хүртэлх бүгдийг CVS модулийн нэрээр нь
шалгахад ашиглаж болно. Мэдээж anoncvs
нь CVS архив дээрх зөвхөн уншигдах үйлдлүүдэд бас сайн болохоор
хэрэв та FreeBSD төслийн хэсгүүдтэй хуваалцсан нэг архив дахь локал
хөгжүүлэлтийг дэмжих зорилготой байгаа бол CVSup нь
таны цорын ганц сонголт байх юм.
Нэргүй CVS-г ашиглах нь
Ердөө л CVSROOT орчны хувьсагчийг FreeBSD төслийн
anoncvs серверүүдийн аль нэг уруу зааснаар
&man.cvs.1;-ийг нэргүй CVS архив ашиглахаар тохируулах юм.
Биднийг энэ баримтыг бичиж байх үед дараах серверүүд байгааг дурдав:
Австри:
:pserver:anoncvs@anoncvs.at.FreeBSD.org:/home/ncvs
(cvs login тушаалыг ашиглаж асуух үед нь дурын нууц үг оруулна.)
Франц:
:pserver:anoncvs@anoncvs.fr.FreeBSD.org:/home/ncvs
(pserver (нууц үг anoncvs
), ssh (нууц үггүй))
Герман:
:pserver:anoncvs@anoncvs.de.FreeBSD.org:/home/ncvs
(rsh, pserver, ssh, ssh/2022)
Япон:
:pserver:anoncvs@anoncvs.jp.FreeBSD.org:/home/ncvs
(cvs login тушаалыг ашиглаж асуух үед нь
anoncvs
нууц үгийг оруулна.)
Тайвань:
:pserver:anoncvs@anoncvs.tw.FreeBSD.org:/home/ncvs
(pserver (cvs login тушаалыг ашиглаж асуух үед нь дурын нууц үг оруулна), ssh (нууц үггүй))
SSH2 HostKey: 1024 e8:3b:29:7b:ca:9f:ac:e9:45:cb:c8:17:ae:9b:eb:55 /etc/ssh/ssh_host_dsa_key.pub
АНУ:
freebsdanoncvs@anoncvs.FreeBSD.org:/home/ncvs
(зөвхөн ssh - нууц үггүй)
SSH HostKey: 1024 a1:e7:46:de:fb:56:ef:05:bc:73:aa:91:09:da:f7:f4 root@sanmateo.ecn.purdue.edu
SSH2 HostKey: 1024 52:02:38:1a:2f:a8:71:d3:f5:83:93:8d:aa:00:6f:65 ssh_host_dsa_key.pub
АНУ:
anoncvs@anoncvs1.FreeBSD.org:/home/ncvs (зөвхөн ssh2 - нууц үггүй)
SSH2 HostKey: 2048 53:1f:15:a3:72:5c:43:f6:44:0e:6a:e9:bb:f8:01:62 /etc/ssh/ssh_host_dsa_key.pub
CVS нь FreeBSD-ийн хэзээ нэгэн цагт байсан (эсвэл зарим тохиолдолд ирээдүйд байх)
эхүүдийн бараг л дурын хувилбарыг check out
буюу шалгаж авах
боломжийг олгодог болохоор та &man.cvs.1;-ийн залруулалт ()
туг болон түүнд зориулагдсан зарим зөвшөөрөгдөх ямар утгууд FreeBSD төслийн архивт байдгийг
мэддэг байх хэрэгтэй.
Залруулалтын хаягууд болон салбарын хаягууд гэсэн хоёр төрлийн хаяг байдаг.
Залруулалтын хаяг нь тухайн залруулалтыг заадаг. Үүний утга нь өдрөөс өдөрт
ижил хэвээр байна. Нөгөө талаас салбарын хаяг нь ямар ч үед хөгжүүлэлтийн өгөгдсөн шугам дахь
хамгийн сүүлийн залруулалтыг заадаг. Салбарын хаяг нь тухайн нэг залруулалтыг
заадаггүй болохоор үүний маргаашийн утга нь өнөөдрийнхөөс өөр байж болох юм.
нь хэрэглэгчдийн сонирхож болох
залруулалтуудын хаягуудыг агуулдаг. Дахин хэлэхэд портын цуглуулга нь
- олон залруулалтгүй учир эдгээрийн аль нь ч портын цуглуулгын хувьд зөв биш
+ хөгжүүлэлтийн олон салбаргүй учир эдгээрийн аль нь ч портын цуглуулгын хувьд зөв биш
юм.
Та салбарын хаягийг заах юм бол тэр хөгжүүлэлтийн шугам дахь
файлуудын сүүлийн хувилбаруудыг хүлээн авах болно. Хэрэв та ямар нэг өнгөрсөн
хувилбарыг хүлээн авахыг хүсэж байгаа бол
тугаар огноог заан тэгж хийж болно. Илүү дэлгэрэнгүйг &man.cvs.1;
гарын авлагын хуудаснаас үзнэ үү.
Жишээнүүд
Ямар нэг юм хийхээсээ өмнө &man.cvs.1;-ийн гарын авлагын хуудсыг
нэг бүрчлэн уншихыг зөвлөдөг хэдий ч нэргүй CVS-ийг хэрхэн ашиглахыг харуулж
байгаа зарим жишээнүүдийг энд үзүүлэв:
-CURRENT-с ямар нэгэн зүйл шалгаж авах нь (&man.ls.1;):
&prompt.user; setenv CVSROOT :pserver:anoncvs@anoncvs.tw.FreeBSD.org:/home/ncvs
&prompt.user; cvs login
Хүлээх мөрөн дээр дурын үгийг нууц үг
болгон ашиглаарай.
&prompt.user; cvs co ls
src/ модыг шалгаж авахын тулд SSH-г ашиглах нь:
&prompt.user; cvs -d freebsdanoncvs@anoncvs.FreeBSD.org:/home/ncvs co src
The authenticity of host 'anoncvs.freebsd.org (128.46.156.46)' can't be established.
DSA key fingerprint is 52:02:38:1a:2f:a8:71:d3:f5:83:93:8d:aa:00:6f:65.
Are you sure you want to continue connecting (yes/no)? yes
Warning: Permanently added 'anoncvs.freebsd.org' (DSA) to the list of known hosts.
6-STABLE салбар дахь &man.ls.1;-ийн хувилбарыг шалгаж авах нь:
&prompt.user; setenv CVSROOT :pserver:anoncvs@anoncvs.tw.FreeBSD.org:/home/ncvs
&prompt.user; cvs login
Хүлээх мөрөн дээр дурын үгийг нууц үг
болгон ашиглаарай.
&prompt.user; cvs co -rRELENG_6 ls
&man.ls.1;-д хийгдсэн өөрчлөлтүүдийн жагсаалтыг (нэгдсэн ялгаанууд хэлбэрээр) үүсгэх нь
&prompt.user; setenv CVSROOT :pserver:anoncvs@anoncvs.tw.FreeBSD.org:/home/ncvs
&prompt.user; cvs login
Хүлээх мөрөн дээр дурын үгийг нууц үг
болгон ашиглаарай.
&prompt.user; cvs rdiff -u -rRELENG_5_3_0_RELEASE -rRELENG_5_4_0_RELEASE ls
Өөр бусад ямар модулийн нэрс ашиглагдаж болохыг олох нь:
&prompt.user; setenv CVSROOT :pserver:anoncvs@anoncvs.tw.FreeBSD.org:/home/ncvs
&prompt.user; cvs login
Хүлээх мөрөн дээр дурын үгийг нууц үг
болгон ашиглаарай.
&prompt.user; cvs co modules
&prompt.user; more modules/modules
Бусад эх үүсвэрүүд
Дараах нэмэлт эх үүсвэрүүд нь CVS-ийг сурахад тус болж болох юм:
Кал Полигийн CVS заавар.
CVS гэр,
CVS-ийн хөгжүүлэлт болон дэмжлэгийн нийгэм.
CVSweb нь
FreeBSD төслийн CVS-д зориулсан вэб интерфэйс юм.
CTM-г ашиглах нь
CTM
CTM нь алсын сангийн модыг төвтэй
синхрончлол хийхэд зориулсан арга юм. Энэ нь FreeBSD-ийн эх моднуудтай
ашиглахад зориулагдаж хөгжүүлэгдсэн бөгөөд цаг хугацаа өнгөрөх тусам бусад хүмүүс
бусад зорилгоор хэрэглэхэд ашигтайг мэдэж болох юм. Дельтанууд үүсгэх процессийн
талаар бараг баримт байхгүй болохоор бас хэрэв та CTM-г
бусад зүйлсэд зориулж ашиглахыг хүсэж байгаа бол дэлгэрэнгүй мэдээллийн талаар
&a.ctm-users.name; захидлын жагсаалтад хандана уу.
CTM-г би яагаад ашиглах ёстой вэ?
CTM нь танд FreeBSD эх моднуудын локал
хуулбарыг өгдөг. Модны төрөл бүрийн хэлбэрүүд
байдаг.
Таны бүхэл CVS мод эсвэл аль нэг салбаруудын нэгийг дагахыг хүсэж байгаагаас
хамаарч CTM нь танд мэдээлэл өгч чадна.
Та FreeBSD-ийн идэвхтэй хөгжүүлэгч боловч олиггүй юм уу эсвэл TCP/IP холболт байхгүй
эсвэл өөрчлөлтүүдийг автоматаар тан руу илгээгддэг байлгахыг хүсэж байгаа
бол CTM нь танд зориулагджээ.
Та хамгийн идэвхтэй салбаруудын хувьд өдөрт гурав хүртэлх дельтануудыг авах
хэрэгтэй болно. Гэхдээ та тэдгээрийг автомат цахим захидлаар илгээгддэг
байхыг бодох хэрэгтэй. Шинэчлэлтүүдийн хэмжээг үргэлж аль болох бага байлгадаг.
Энэ ихэвчлэн 5K-с бага байдаг, хааяа (арваас нэгт) 10-50K хэмжээтэй
байдаг бөгөөд заримдаа том 100K+ эсвэл илүү бас байдаг.
Та урьдчилан багцалсан хувилбарын оронд хөгжүүлэлтийн эхүүд дээр
шууд ажиллахтай холбоотой гардаг төрөл бүрийн анхааруулгуудын талаар бас
мэдэж байх хэрэгтэй болно. Энэ нь таныг current
эхүүдийг сонгох тохиолдолд ялангуяа үнэн байдаг. Таныг
FreeBSD-ийн одоо үеийн хэлбэрт байх нь
хэсгийг уншихыг зөвлөдөг.
CTM-г ашиглахад надад юу хэрэгтэй вэ?
Танд хоёр зүйл хэрэгтэй: CTM
програм болон түүнийг тэжээх эхний дельтанууд (current
түвшингүүдэд хүрэхийн тулд).
CTM програм нь хувилбар 2.0 гарснаас
хойш FreeBSD-ийн хэсэг болж ирсэн бөгөөд хэрэв танд эх байгаа бол энэ нь
/usr/src/usr.sbin/ctm санд байдаг.
CTM-г тэжээх дельтануудыг
нь FTP эсвэл цахим захидал гэсэн хоёр аргаар авч болно. Хэрэв танд Интернет уруу
хандах ерөнхий FTP хандалт байгаа бол дараах FTP сайтууд нь CTM-д
хандахыг дэмждэг:
эсвэл толин тусгалууд хаягийг үзнэ үү.
тохирох сан руу FTP хийгээд README
файлыг татаж аваад тэндээс эхлээрэй.
Хэрэв та өөрийн дельтануудыг цахим захидлаар авахыг хүсэж байгаа бол:
CTM түгээлтийн жагсаалтуудын
аль нэгэнд бүртгүүлэх хэрэгтэй. &a.ctm-cvs-cur.name; нь
бүхэл CVS модыг дэмждэг. &a.ctm-src-cur.name; нь
хөгжүүлэлтийн салбарын толгойг дэмждэг. &a.ctm-src-4.name; нь
4.X хувилбарыг дэмждэг, гэх мэт. (Хэрэв та өөрийгөө жагсаалтад
хэрхэн бүртгүүлэхийг мэдэхгүй байгаа бол дээрх жагсаалтын нэрэн дээр
дарах юм уу эсвэл &a.mailman.lists.link; уруу очоод
өөрийн хүсэж байгаа жагсаалтан дээрээ дарах хэрэгтэй. Бүртгэхэд
шаардлагатай бүгдийг жагсаалтын хуудас агуулсан байх ёстой.)
Өөрийн CTM шинэчлэлтүүдийг
хүлээн авч эхлэхдээ та тэдгээрийг задалж ашиглахдаа ctm_rmail
тушаал ашиглаж болох юм. Хэрэв та процессийг бүрэн автомат загвараар
ажилладаг байлгахыг хүсэж байгаа бол /etc/aliases
файл дахь оруулгаас ctm_rmail програмыг
шууд ашиглаж болох юм. Илүү дэлгэрэнгүйг ctm_rmail-ийн
гарын авлагын хуудаснаас шалгана уу.
CTM дельтануудыг авах ямар
аргыг ашиглаж байгаагаас үл хамааран та &a.ctm-announce.name;
захидлын жагсаалтад бүртгүүлэх хэрэгтэй. Ирээдүйд
CTM системийн ажиллагааны тухай
зарлалууд илгээгдэх газар нь зөвхөн энэ болох юм.
Дээрх жагсаалтын нэрэн дээр дарж жагсаалтад бүртгүүлэхийн тулд
заавруудыг дагах хэрэгтэй.
CTM-г эхний удаа хэрэглэх
CTM дельтануудыг ашиглаж эхлэхээсээ
өмнө дельтанууд дараа дараагийн удаа үүсгэгдэхэд нь зориулж та эхлэх цэг дээр ирэх
хэрэгтэй болно.
Танд юу байгааг эхлээд тодорхойлох хэрэгтэй. Бүгд
хоосон
сангаас эхэлж болно. Өөрийн CTM-ээр
дэмжигдсэн модыг эхлүүлэхийн тулд та эхний Empty
буюу хоосон
дельтаг ашиглах ёстой. Тодорхой нэг цэгт эдгээр started
буюу
эхэлсэн дельтануудын аль нэгийг өөрийн хүслээр CD дээр түгээж болохоор энэ нь
зориулагдсан боловч одоогоор тийм юм болоогүй байгаа билээ.
Моднууд нь хэдэн арван мегабайт байдаг болохоор өөртөө байгаагаас эхлэхийг
эрхэмлэх ёстой юм. Хэрэв танд -RELEASE CD байгаа бол та эхний эхийг түүнэс хуулж эсвэл
задалж болох юм. Энэ нь өгөгдлийн чухал дамжуулалтыг хэмнэх болно.
Та эдгээр starter
буюу эхлэх дельтануудыг
дугаарт нэмэгдсэн X-ээр таньж болно
(жишээ нь src-cur.3210XEmpty.gz).
X-ийн дараах тэмдэглээс нь таны эхний seed
буюу үрийн үүсэлд харгалзана. Дүрмээр бол Empty буюу
хоосноос шилжих үндсэн шилжилт нь 100 дельта бүрээс үүсгэгдэнэ.
Ингэхэд тэдгээр нь том байна! XEmpty
дельтануудын хувьд 70-аас 80 мегабайт gzip хийгдсэн
өгөгдөл нь нийтлэг байдаг.
Эхлэх анхдагч дельтаг сонгосны дараа танд түүний дараах өндөр дугааруудтай
бүх дельтанууд хэрэгтэй болно.
Өөрийн өдөр тутмын амьдралдаа CTM-г ашиглах нь
Дельтануудыг өгөхийн тулд ердөө л доор дурдсаныг хийнэ:
&prompt.root; cd /where/ever/you/want/the/stuff
&prompt.root; ctm -v -v /where/you/store/your/deltas/src-xxx.*
CTM нь gzip-ээр
тавигдсан дельтануудыг ойлгодог болохоор та тэдгээрийг эхлээд
gunzip хийх хэрэггүй юм. Энэ нь дискний зай
хэмнэх болно.
Бүх процессийн талаар маш нууцлаг гэж бодоогүй л бол
CTM нь таны модыг хөндөхгүй байх болно.
Дельтаг шалгахын тулд та тугийг бас ашиглаж
болох бөгөөд CTM нь таны модыг
үнэндээ хөндөхгүй; энэ нь зөвхөн дельтаны бүрэн бүтэн байдлыг шалгаж
таны одоогийн модонд цэвэр хийгдэх эсэхийг л үздэг.
CTM-д өгөгдөх бусад сонголтууд
бас байдаг бөгөөд эдгээрийг гарын авлагын хуудаснуудаас үзнэ үү,
эсвэл илүү дэлгэрэнгүйг эхүүдээс хайна уу.
Ингээд л бүгд бараг болж байна. Шинэ дельта авах бүртээ
өөрийн эхүүдийг хамгийн сүүлийн хувилбарт аваачихын тулд түүнийг
CTM-ээр ажиллуулах хэрэгтэй.
Дельтануудыг дахин татаж авахад хэцүү байгаа бол битгий
устгаарай. Ямар нэг муу юм болж болзошгүй гэж үзээд тэдгээрийг та
хаа нэгтэй хадгалахыг хүсэж болох юм. Танд зөвхөн уян диск байсан ч
гэсэн fdwrite тушаалыг ашиглан хуулбар хийх
нь зүйтэй.
Өөрийн локал өөрчлөлтүүдийг хадгалах нь
Хөгжүүлэгчийн хувьд эх модыг өөрчлөх эсвэл түүн дээр турших хүсэл төрж
болох юм. CTM нь локал өөрчлөлтүүдийг
хязгаарлалттайгаар дэмждэг: foo файлыг байгаа
эсэхийг шалгахын өмнө foo.ctm файлыг эхлээд
хайдаг. Хэрэв энэ файл байвал CTM нь
foo-ийн оронд энэ файл дээр ажилладаг.
Энэ нь бидэнд локал өөрчлөлтүүдийг хялбараар арчлах боломжийг
олгодог: өөрийн өөрчлөх төлөвлөгөөтэй байгаа файлуудаа .ctm
өргөтгөлтэй болгон хуулах хэрэгтэй. Дараа нь та кодыг чөлөөтэй оролдож
болох бөгөөд CTM нь .ctm
файлыг хамгийн сүүлийн хэлбэрт байлгах болно.
CTM-ийн бусад сонирхолтой сонголтууд
Шинэчлэлтээр яг юу хөндөгдөхийг олох
Та өөрийн эх архивт CTM-ийн
хийх өөрчлөлтүүдийн жагсаалтыг
сонголтыг CTM-д
өгөн тодорхойлж болно.
Та өөрчлөлтүүдийн бүртгэлүүдийг хадгалах, өөрчлөгдсөн файлуудад
урьдчилан эсвэл дараа нь боловсруулалт хийх эсвэл ердөө л хэтэрхий зовниж
байгаа бол энэ нь ашигтай юм.
Шинэчлэхээсээ өмнө нөөцлөлтүүд хийх
Заримдаа та CTM шинэчлэлтээр
өөрчлөгдөх бүх файлуудыг нөөцөлж авахыг хүсэж болох юм.
сонголтыг зааснаар
CTM-ийг өгөгдсөн
CTM дельтагаар хөндөгдөх бүх
файлуудыг нөөцөлж backup-file руу
хадгалахад хүргэнэ.
Шинэчлэлтээр хөндөгдөх файлуудыг хязгаарлах
Заримдаа та өгөгдсөн CTM шинэчлэлтийн
хүрээг хязгаарлах сонирхолтой эсвэл дельтануудын дарааллаас цөөн
хэдэн файлуудыг задлах сонирхолтой байж болох юм.
CTM-ийн ажилладаг файлуудын
жагсаалтыг та болон
сонголтуудыг ашиглан шүүлт хийх регулар илэрхийллүүдийг заан хянаж
болно.
Жишээ нь өөрийн хадгалсан CTM дельтануудын
цуглуулгаас lib/libc/Makefile-ийн
хамгийн сүүлийн хуулбарыг задалж авахын тулд дараах тушаалуудыг
ажиллуулна:
&prompt.root; cd /where/ever/you/want/to/extract/it/
&prompt.root; ctm -e '^lib/libc/Makefile' ~ctm/src-xxx.*
CTM дельтанд заагдсан файл бүрийн
хувьд тушаалын мөрөнд өгөгдсөн дарааллаар
болон сонголтуудыг өгсөн.
Файл нь бүх болон
сонголтууд түүнд өгөгдсөний дараа
зөвхөн сонгогдох эрхтэй гэж тэмдэглэгдсэн бол CTM-ээр
боловсруулагддаг.
CTM-ийн ирээдүйн төлөвлөгөөнүүд
Маш их:
CTM-ийн хуурамч шинэчлэлтүүдийг
илрүүлэхийн тулд CTM системд ямар нэгэн нэвтрэлт танилт
ашиглах.
CTM-ийн сонголтуудыг цэвэрлэх,
тэдгээр нь толгой эргүүлэм, зөн совингийн эсрэг болсон.
Бусад зүйлс
ports цуглуулгад зориулсан дельтануудын
дараалал бас байдаг боловч сонирхол тийм ч өндөр байдаггүй.
CTM толин тусгалууд
CTM/FreeBSD нь дараах толин тусгал сайтууд дахь
нэргүй FTP-ээр хандаж авах боломжтой байдаг. Хэрэв та CTM-г
нэргүй FTP-ээр авахыг сонгосон бол өөртөө ойр сайтыг оролдож үзнэ үү.
Асуудал гарсан тохиолдолд &a.ctm-users.name; захидлын жагсаалтад
хандана уу.
Калифорни, Bay Area, албан ёсны эх
Өмнөд Африк, хуучин дельтануудад зориулсан нөөц сервер
Тайвань/R.O.C.
Хэрэв та өөртөө ойрхон толин тусгалыг олоогүй бол эсвэл толин тусгал нь
бүрэн биш байгаа бол alltheweb
зэрэг хайлтын системийг ашиглаад үзээрэй.
CVSup-г ашиглах нь
Танилцуулга
CVSup нь алсын сервер хост дээр
байгаа мастер CVS архиваас эх модыг шинэчлэх болон түгээхэд зориулагдсан
програм хангамжийн багц юм. FreeBSD-ийн эхүүд Калифорни дахь төв хөгжүүлэлтийн
машин дээрх CVS архивт арчлагдаж байдаг. CVSup-ийн
тусламжтай FreeBSD хэрэглэгчид өөрсдийн эх модыг хялбараар хамгийн сүүлийн
хэлбэрт аваачиж чаддаг байна.
CVSup нь шинэчлэлтийн
pull буюу татах загварыг
ашигладаг. Татах загвар дээр клиент бүр серверээс шинэчлэлтийг хүссэн үедээ
эсвэл хэрэгтэй үедээ асуудаг. Сервер нь өөрийн хэрэглэгчдээс ирэх хүсэлтүүдийг
идэвхгүйгээр хүлээж байдаг. Сервер хэзээ ч хүсээгүй шинэчлэлтүүдийг илгээдэггүй.
Хэрэглэгчид нь шинэчлэлтийг авахын тулд CVSup
клиентийг гараар ажиллуулах юм уу эсвэл түүнийг автоматаар давтамжтайгаар
ажиллуулахын тулд cron ажил тохируулах ёстой болно.
Ингэж том үсгээр бичсэн CVSup ухагдахуун нь
бүхэл програм хангамжийн багцыг хэлнэ. Түүний гол бүрэлдэхүүн хэсгүүд нь
хэрэглэгч бүрий машин дээр ажилладаг cvsup клиент, ба
FreeBSD-ийн толин тусгал сайтууд дээр ажиллаж байдаг cvsupd
сервер юм.
FreeBSD-ийн баримт болон захидлын жагсаалтуудыг уншиж байхдаа та
sup гэж хэлснийг харж болох юм.
Sup нь CVSup-ийн
өмнөх үе бөгөөд ижил зорилгоор ашиглагддаг байсан. CVSup
нь sup-тай бараг л адилаар ашиглагддаг бөгөөд үнэндээ sup
ашиглаж болохоор тохиргооны файлуудыг ашигладаг. CVSup
нь илүү хурдан бөгөөд уян хатан учраас Sup
нь FreeBSD төсөлд ашиглагдахаа больсон.
csup хэрэгсэл нь CVSup-г
C дээр бичсэн хувилбар юм. Үүний хамгийн том давуу тал бол илүү хурдан бөгөөд
Modula-3 хэлээс хамаардаггүй, тиймээс та түүнийг суулгах шаардлагагүй байдаг.
Мөн хэрэв та &os; 6.2 юм уу эсвэл түүнээс хойшх хувилбаруудыг ашиглаж байгаа
бол түүнийг шууд ашиглаж болно, учир нь энэ нь үндсэн системд орсон байдаг.
Хуучин &os; хувилбаруудын үндсэн системд &man.csup.1; байдаггүй, гэхдээ
та net/csup портууд юм уу эсвэл
урьдчилан эмхэтгэсэн багцыг хялбархан суулгаж болно.
csup хэрэгсэл нь гэхдээ CVS горимыг дэмждэггүй.
Хэрэв та бүрэн архивыг толин тусгал хийхийг хүсэж байгаа бол CVSup-г
ашиглах хэрэгтэй болно. Хэрэв та csup-г ашиглахаар
шийдсэн бол CVSup-ийн суулгалт дахь алхмуудыг
алгасаж энэ нийтлэлийн үлдсэн хэсгийг дагаж байхдаа
CVSup гэснийг csup
болгож солиорой.
Суулгалт
CVSup-г суулгах хамгийн хялбар арга бол
FreeBSD-ийн багцын цуглуулгаас
урьдчилан эмхэтгэсэн net/cvsup
багцыг ашиглах явдал юм. Хэрэв та CVSup-г
эхээс бүтээхийг эрхэмлэж байгаа бол net/cvsup
портыг ашиглаарай. Гэхдээ урьдчилан анхааруулъя: net/cvsup
порт нь Modula-3 системээс хамаардаг бөгөөд үүнийг татан авч суулгахад ихээхэн
хэмжээний дискний зай болон хугацаа шаарддаг.
Хэрэв та &xfree86; эсвэл &xorg;
зэрэг суулгагдаагүй сервер машин дээр CVSup-г ашиглах гэж байгаа
бол CVSup GUI-г агуулаагүй
net/cvsup-without-gui портыг ашиглах
хэрэгтэй.
Хэрэв та csup-г FreeBSD 6.1 эсвэл
түүнээс өмнөх хувилбаруудад суулгахыг хүсэж байгаа бол
FreeBSD-ийн багцын цуглуулгаас
урьдчилан эмхэтгэсэн net/csup
багцыг ашиглаж болно. Хэрэв та csup-г
эхээс бүтээхийг эрхэмлэж байгаа бол net/csup
портыг ашиглаж болно.
CVSup тохиргоо
CVSup-ийн ажиллагаа supfile
гэгддэг тохиргооны файлаар хянагддаг.
/usr/share/examples/cvsup/
санд зарим жишээ supfiles байдаг.
supfile дахь мэдээлэл
CVSup-д зориулж дараах асуултуудад
хариулдаг:
Ямар файлуудыг та хүлээн авахыг хүсэж
байна вэ?
Тэдгээрийн ямар хувилбаруудыг та хүсэж
байна вэ?
Тэдгээрийг та хаанаас авахыг хүсэж
байна вэ?
Та тэдгээрийг өөрийн машиныхаа
хаана байрлуулахыг хүсэж байна вэ?
Та өөрийн төлвийн файлуудыг
хаана байрлуулахыг хүсэж байна вэ?
Дараах хэсгүүдэд бид эдгээр асуултуудад хариулан түгээмэл
supfile-г бүтээх болно. Эхлээд бид
supfile-ийн ерөнхий бүтцийг тайлбарлах
болно.
supfile нь текст файл юм. Тайлбарууд
нь # тэмдэгтээс эхэлж мөр дуустал үргэлжилнэ.
Хоосон мөрнүүд болон зөвхөн тайлбараас тогтох мөрүүдийг орхидог.
Үлдэж байгаа мөр болгон хэрэглэгчийн авахыг хүсэж байгаа файлуудын
цуглуулгыг тайлбарладаг. Мөр нь файлуудын цуглуулга
буюу
файлуудын логик бүлэглэлийн нэрээс эхэлдэг бөгөөд эдгээрийг сервер
тодорхойлдог. Цуглуулгын нэр таны аль файлуудыг хүсэж байгааг серверт
хэлдэг. Цуглуулгын нэрийн дараа талбарууд байхгүй эсвэл байж болох
бөгөөд зайгаар тусгаарлагдсан байна. Эдгээр талбарууд нь дээрх
асуултуудад хариулдаг. Хоёр төрлийн талбар байдаг: тугны талбарууд ба
утгын талбарууд. Тугны талбар нь ганцаараа байгаа түлхүүр үгнээс
тогтдог, өөрөөр хэлбэл delete эсвэл
compress байна. Утгын талбар нь бас
түлхүүр үгээс эхлэх боловч хоосон зайгаар тусгаарлагдалгүйгээр
= болон хоёр дахь үгээс тогтоно. Жишээ нь
release=cvs нь утгын талбар юм.
supfile ихэвчлэн нэгээс илүү цуглуулгыг
хүлээн авахаар заасан байдаг. supfile-г
зохион байгуулах нэг арга нь цуглуулга бүрийн хувьд харгалзах бүх
талбаруудыг зааж өгөх явдал юм. Гэхдээ энэ нь supfile-ий
мөрүүдийг нэлээн урт болгодог бөгөөд supfile дахь
цуглуулгуудын бүгдийн хувьд ихэнх талбарууд нь ижил байдаг болохоор
таагүй юм. CVSup нь эдгээр асуудлуудыг
тойрон гарах анхдагч болгох арга замтай байдаг. Тусгай псевдо цуглуулгын
нэр *default-р эхэлсэн мөрүүд нь
тугнууд болон supfile дахь дараа дараачийн
цуглуулгуудын хувьд анхдагч болж ашиглагдах утгуудыг заахад хэрэглэгддэг.
Анхдагч утгыг цуглуулгатай цуг өөр утгыг заан өгч тухайн цуглуулгын хувьд
өөрчилж болдог. Анхдагчуудыг дундын supfile-д
нэмэлт *default мөрүүдээр өөрчилж эсвэл дарж
болдог.
Ийм мэдээлэлтэйгээр бид одоо FreeBSD-CURRENT-ийн гол эх модыг
хүлээн авч шинэчлэхэд зориулсан supfile-г
бүтээх болно.
Ямар файлуудыг та хүлээн авахыг хүсэж
байна вэ?
CVSup-аар авах боломжтой файлууд нь
collections
буюу цуглуулгууд гэгддэг бүлгүүдэд
хуваагдан зохион байгуулагддаг. Байгаа цуглуулгууд нь
дараах хэсэгт тайлбарлагдсан
байгаа. Энэ жишээн дээр бид FreeBSD-ийн хувьд бүх гол эхийг авахыг хүсэж
байна. src-all гэсэн ганц том цуглуулга
бидэнд үүнийг өгөх болно. supfile-аа
бүтээх эхний алхам болгож бид цуглуулгуудыг нэг мөрөнд нэгийг
тавьж жагсаана (энэ тохиолдолд зөвхөн нэг мөр байна):
src-all
Тэдгээрийн ямар хувилбаруудыг та хүсэж
байна вэ?
CVSup-ийн тусламжтай та хэзээ ч юм байсан
эхүүдийн бараг ямар ч хувилбарыг хүлээн авч чадна.
cvsupd сервер нь бүх хувилбаруудыг агуулсан
CVS архиваас шууд ажилладаг болохоор энэ нь боломжтой юм. Та тэдгээрийн
алийг хүсэж байгаагаа tag= болон
утга талбаруудыг ашиглан зааж өгч болно.
tag= талбарыг зөв зааж өгөхдөө анхааралтай
байх хэрэгтэй. Зарим хаягууд нь зөвхөн файлуудын зарим цуглуулгуудын
хувьд зөв байдаг. Хэрэв та буруу эсвэл буруу бичсэн хаягийг зааж өгөх юм
бол магадгүй таны устгахыг хүсээгүй файлуудыг CVSup нь
устгах юм. Ялангуяа ports-*
цуглуулгуудын хувьд зөвхөн
tag=.-г ашиглаарай.
tag= талбар нь симболын хаягийг архивт
нэрлэдэг. Хоёр төрлийн хаяг байдаг бөгөөд эдгээр нь
залруулалтын хаягууд болон салбарын хаягууд юм. Залруулалтын
хаяг нь тухайн нэг залруулалтыг заадаг.
Үүний утга нь өдрөөс өдөрт ижил хэвээр байна. Нөгөө талаас салбарын
хаяг нь ямар ч үед хөгжүүлэлтийн өгөгдсөн шугам дахь хамгийн сүүлийн
залруулалтыг заадаг. Салбарын хаяг нь тухайн нэг залруулалтыг
заадаггүй болохоор үүний маргаашийн утга нь өнөөдрийнхөөс өөр
байж болох юм.
нь хэрэглэгчдийн сонирхож болох
салбарын хаягуудыг агуулдаг. CVSup-ийн
тохиргооны файлд хаягийг зааж өгөхдөө өмнө нь tag=
гэж өгөх ёстой (RELENG_4 нь
tag=RELENG_4 болно).
Зөвхөн tag=. нь портын цуглуулгад
хамааралтай болохыг санаарай.
Хаягийн нэрийг яг үзүүлсэн шиг бичихдээ анхааралтай байгаарай.
CVSup нь зөв болон буруу
хаягуудыг ялгаж чаддаггүй. Хэрэв та хаягийг буруу бичвэл
CVSup нь
таныг зөв хаяг өгсөн гэж ойлгон ажиллах бөгөөд энэ нь ямар ч файлуудыг
заагаагүйд хүргэж болох юм. Энэ тохиолдолд энэ нь танд байгаа
эхүүдийг устгах болно.
Салбарын хаягийг заахад та тэр хөгжүүлэлтийн шугамын
файлуудын хамгийн сүүлийн хувилбаруудыг авах болно.
Хэрэв та ямар нэг өнгөрсөн хувилбарыг авахыг хүсвэл
талбарт огноог заан хийж өгч болно. &man.cvsup.1; гарын
авлагын хуудас үүнийг хэрхэн хийхийг тайлбарладаг.
Бидний жишээний хувьд FreeBSD-CURRENT-г авахыг бид хүсэж байна.
Бид энэ мөрийг өөрсдийн supfile-ийн
эхэнд нэмнэ:
*default tag=.
Хэрэв та tag= талбар эсвэл date=
талбарын алийг ч зааж өгөөгүй бол чухал тусгай тохиолдол гарч
ирнэ. Энэ тохиолдолд тодорхой нэг хувилбарыг хүлээн авахын оронд
серверийн CVS архиваас RCS файлуудыг шууд хүлээн авдаг.
Ажиллагааны ийм горимыг хөгжүүлэгчид ерөнхийдөө эрхэмлэдэг.
Өөрсдийн системүүд дээр архивын хуулбарыг арчилснаар тэд
залруулалтын түүхийг хайж файлуудын өнгөрсөн хувилбаруудыг шалгах
боломжтой болох юм. Гэхдээ энэ хонжоо нь дискний зайны хувьд
их өртөгтэйгээр орж ирдэг.
Тэдгээрийг та хаанаас авахыг хүсэж
байна вэ?
Бид host= талбарыг ашиглан cvsup-д
өөрийн шинэчлэлтүүдийг хаанаас авахыг хэлж өгдөг. CVSup
толин тусгал сайтуудын аль нь ч болох боловч та өөрийн кибер
ертөнцдөө ойрхныг турших хэрэгтэй. Энэ жишээн дээр бид
зохиомол FreeBSD түгээлтийн сайт
cvsup99.FreeBSD.org-г ашиглах
болно:
*default host=cvsup99.FreeBSD.org
Та CVSup-г ашиглахаасаа өмнө
үнэн хэрэг дээрээ байгаа жинхэнэ хостоор солих хэрэгтэй болно.
cvsup-г ажиллуулах үедээ та хостын тохируулгыг
тушаалын мөрөөс сонголтоор
өөрчлөн дарж болно.
Та тэдгээрийг өөрийн машиныхаа
хаана байрлуулахыг хүсэж байна вэ?
prefix= талбар нь хүлээн авсан файлуудыг
хаана байрлуулахыг cvsup хэлнэ.
Энэ жишээн дээр бид эх файлуудыг өөрсдийн гол эх модны /usr/src
байрлалд шууд байрлуулах болно. src сан нь
бидний хүлээн авахаар сонгосон цуглуулгад далд байгаа болохоор
энэ нь зөв юм:
*default prefix=/usr
cvsup
өөрийн төлвийн файлуудыг хаана арчлах ёстой вэ?
CVSup клиент нь base
буюу үндсэн гэгддэг сан дахь зарим төлвийн файлуудыг арчилж байдаг.
Эдгээр файлууд нь ямар шинэчлэлтүүдийг та аль хэдийн хүлээн авсныг
хянаж CVSup-ийг илүү үр ашигтай
ажиллахад тусалдаг. Бид стандарт үндсэн сан /var/db-г
ашиглах болно:
*default base=/var/db
Хэрэв таны үндсэн сан байхгүй байгаа бол одоо түүнийг үүсгэх
хугацаа болсон байна. Хэрэв үндсэн сан байхгүй бол
cvsup ажиллахаас татгалзах болно.
supfile-ийн бусад
тохиргоонууд:
supfile-д ерөнхийдөө байх ёстой бас нэг
мөр байдаг:
*default release=cvs delete use-rel-suffix compress
release=cvs нь сервер гол FreeBSD CVS
архиваас өөрийн мэдээллийг авах ёстойг зааж байна. Энэ нь
бараг үргэлж тохиолддог, хэдийгээр бусад боломжууд байдаг боловч
энэ хэлэлцүүлгийн хүрээнээс хальдаг.
delete нь
CVSup-д файлууд устгах зөвшөөрөл өгдөг.
CVSup нь таны эх модыг байнга
хамгийн сүүлийн хэлбэрт байлгадаг байхын тулд та үүнийг үргэлж
зааж өгөх хэрэгтэй. CVSup нь
өөрийн хариуцдаг зөвхөн тэр файлуудыг устгах тал дээр их анхааралтай
ажилладаг. Танд байж болох нэмэлт файлууд тэр хэвээрээ үлддэг.
use-rel-suffix нь ... ойлгоход төвөгтэй юм.
Хэрэв та үүний тухай жинхэнээсээ мэдье гэж хүсэж байгаа бол
&man.cvsup.1; гарын авлагын хуудаснаас үзнэ үү. Хэрэв тийм биш бол
ердөө заагаад л тэгээд санаа зовох хэрэггүй юм.
compress нь холбооны суваг дээр
gzip загварын шахалтын хэрэглээг идэвхжүүлдэг. Хэрэв таны
сүлжээний холболт T1 эсвэл түүнээс хурдан бол та магадгүй
шахалтыг ашиглах хэрэггүй юм. Хэрэв үгүй бол энэ нь бодитойгоор
тусалдаг.
Бүгдийг нийлүүлбэл:
Энд бидний жишээнд зориулсан бүхэл supfile
байна:
*default tag=.
*default host=cvsup99.FreeBSD.org
*default prefix=/usr
*default base=/var/db
*default release=cvs delete use-rel-suffix compress
src-all
refuse файл
Дээр дурдсанаар CVSup нь
татах аргыг ашигладаг. Энэ нь юу гэсэн үг вэ гэхээр
та CVSup сервер руу холбогдох бөгөөд
энэ нь Над дээрээс татаж авах боломжтой зүйлс энэ байна...
гэж хэлэх бөгөөд таны клиент OK, Би энэ,энэ, энийг авна.
гэж хариулна гэсэн үг юм. Анхдагч тохиргоон дээр
CVSup клиент нь таны тохиргооны файлд сонгосон хаяг болон
цуглуулгатай холбоотой бүх файлыг авна. Гэхдээ үүнийг та үргэлж хүсэхгүй байх,
ялангуяа хэрэв та doc, ports, эсвэл
www моднуудыг авч байгаа бол үүнийг хийхийг хүсэхгүй
байх — ихэнх хүмүүс дөрөв эсвэл таван хэлийг уншиж чаддаггүй
бөгөөд тиймээс тэдэнд хэлтэй холбоотой файлуудыг татаж авах хэрэггүй байдаг.
Хэрэв та портын цуглуулгыг CVSup хийж байгаа
бол та цуглуулга бүрийг тусад нь заан өгч үүнийг тойрон гарч болно
(өөрөөр хэлбэл, ports-astrology,
ports-biology, гэх мэтээр ports-all
гэхийн оронд). Гэхдээ doc
болон www моднууд нь хэлтэй холбоотой цуглуулгуудтай байдаггүй
болохоор та CVSup-ийн олон сайн боломжуудын
нэгийг ашиглах ёстой нь refuse юм.
refuse файл нь үндсэндээ
CVSup-д цуглуулгаас файл болгоныг
татаж авахгүй гэдгийг хэлдэг; өөрөөр хэлбэл клиентэд серверээс зарим
файлууд татаж авахаас татгалзахыг хэлж өгдөг.
refuse файл нь
base/sup/ сангаас
олдож болно (эсвэл хэрэв танд ийм файл байхгүй байгаа бол түүнийг дээрх санд байрлуулах
хэрэгтэй). base нь таны supfile-д
тодорхойлогдсон байдаг; бидний тодорхойлсон base нь
/var/db бөгөөд энэ нь анхдагчаар
refuse файл нь /var/db/sup/refuse
гэсэн үг юм.
refuse файл нь маш хялбар хэлбэршилттэй байдаг;
энэ нь таны татаж авахыг хүсээгүй файлууд эсвэл сангуудын нэрийг агуулдаг.
Жишээ нь хэрэв та Англи болон Германаар бага зэрэг ярьдгаас өөр хэлээр
ярьдаггүй бөгөөд баримтын Герман орчуулгыг авах сонирхолгүй байвал
өөрийн refuse файлд дараах:
doc/bn_*
doc/da_*
doc/de_*
doc/el_*
doc/es_*
doc/fr_*
doc/it_*
doc/ja_*
doc/nl_*
doc/no_*
doc/pl_*
doc/pt_*
doc/ru_*
doc/sr_*
doc/tr_*
doc/zh_*
мөрүүд болон гэх мэтээр бусад хэлнүүдийн хувьд оруулж өгөх хэрэгтэй
(та бүрэн жагсаалтыг FreeBSD
CVS архивыг шалган олж болно).
Энэ ашигтай боломжийг ашиглан удаан холболттой юм уу эсвэл өөрсдийн
Интернэтийн холболтод минутаар төлдөг хэрэглэгчид үнэ цэнэтэй хугацаагаа
хэмнэх болно. Учир нь тэд өөрсдийн хэзээ ч ашиглахгүй файлаа татаж авах
шаардлагагүй болох юм. CVSup-ийн
refuse файлууд болон бусад сайхан боломжуудын
талаар илүү мэдээллийг түүний гарын авлагын хуудаснаас үзнэ үү.
CVSup-г ажиллуулах нь
Одоо та шинэчлэлт хийж үзэхэд бэлэн боллоо. Үүнийг хийх тушаалын мөр
их амархан:
&prompt.root; cvsup supfile
энд байгаа supfile нь
таны дөнгөж үүсгэсэн supfile-ийн нэр юм.
Таныг X11 дээр ажиллаж байна гэж үзвэл cvsup нь
энгийн зүйлсийг хийх зарим товчлууруудтай GUI цонхыг үзүүлэх болно.
go товчлуурыг дарж ажиллахыг нь хараарай.
Та энэ жишээн дээр өөрийн жинхэнэ /usr/src
модыг шинэчилж байгаа болохоор cvsup нь
таны файлуудыг шинэчлэхэд шаардлагатай зөвшөөрлүүдтэй байхын тулд
та програмыг root эрхээс ажиллуулах хэрэгтэй
болно. Өөрийн тохиргооны файлыг дөнгөж үүсгэсэн бөгөөд урьд нь энэ програмыг
хэзээ ч ашиглаж байгаагүй бол таныг бухимдуулж магадгүй юм. Өөрийн файлуудыг
хөндөлгүйгээр туршилтын журмаар ажиллуулах хялбар арга байдаг.
Хаа нэгтээ хоосон сан үүсгээд түүнийг тушаалын мөрөнд нэмэлт өгөгдлөөр оруулж
өгнө:
&prompt.root; mkdir /var/tmp/dest
&prompt.root; cvsup supfile /var/tmp/dest
Таны заасан сан бүх файлын шинэчлэлтүүдийн хувьд очих сан болдог.
CVSup нь /usr/src сан
доторх таны энгийн файлуудыг шалгадаг, гэхдээ тэдгээрийн алийг ч өөрчлөх буюу
устгахгүй. Файлын шинэчлэлтүүд харин /var/tmp/dest/usr/src
санд хийгдэнэ. CVSup нь ингэж ажиллахдаа бас
өөрийн үндсэн сангийн төлвийн файлуудыг өөрчлөлгүйгээр үлдээдэг.
Тэдгээр файлуудын шинэ хувилбарууд заагдсан сан уруу бичигдэх болно.
Танд /usr/src сан уруу унших эрх л байхад
иймэрхүү туршилтын ажиллагааг гүйцэтгэхэд root
эрх байх заавал шаардлагагүй юм.
Хэрэв та X11-г ажиллуулахгүй байгаа юм уу эсвэл танд GUI таалагддаггүй бол
cvsup-г ажиллуулахдаа тушаалын мөрөн дээр
хоёр сонголтыг нэмж өгөх хэрэгтэй:
&prompt.root; cvsup -g -L 2 supfile
сонголт нь CVSup-д
өөрийн GUI-г ашиглахгүйг хэлнэ. Хэрэв та X11-ийг ажиллуулахгүй байгаа бол
энэ автомат байдаг, үгүй бол та үүнийг зааж өгөх хэрэгтэй.
нь CVSup-д
хийж байгаа бүх шинэчлэлтүүдийнхээ талаар дэлгэрэнгүй мэдээллийг үзүүлэхийг
хэлж өгнө. Гурван түвшний харуулах горим байдаг бөгөөд энэ нь
-с хүртэл байна. Анхдагч нь
0 байх бөгөөд энэ нь алдааны мэдэгдлээс бусдыг харуулахгүй.
Бусад олон сонголтууд байдаг. Тэдгээрийн товч жагсаалтыг үзэхийн тулд
cvsup -H гэж бичнэ. Илүү дэлгэрэнгүй тайлбаруудын
талаар гарын авлагын хуудсыг үзнэ үү.
Шинэчлэлт ажилладаг аргад сэтгэл ханамжтай болсныхоо дараа
та CVSup-г давтамжтайгаар ажиллуулахын тулд
&man.cron.8; ашиглан хийж өгч болно. Мэдээж та &man.cron.8;-с
CVSup-г ажиллуулахдаа өөрийнхөө GUI-г
ашиглахгүй болгох хэрэгтэй.
CVSup-ийн файлын цуглуулгууд
CVSup-ийн файлын цуглуулгууд нь шатлалтайгаар
зохион байгуулагдсан байдаг. Цөөн том цуглуулгууд байдаг бөгөөд тэдгээр нь
арай жижиг дэд цуглуулгуудад хуваагддаг. Том цуглуулгыг хүлээн авах нь
түүний дэд цуглуулгууд тус бүрийг хүлээн авахтай адил юм. Цуглуулга хоорондын
шаталсан холбоонууд нь доорх жагсаалт дахь догол ашиглалтаар тусгагддаг.
Хамгийн түгээмэл хэрэглэгддэг цуглуулгууд нь src-all,
болон ports-all юм. Бусад цуглуулгуудыг тусгай зорилгоор
зөвхөн жижиг бүлэг хүмүүс ашигладаг бөгөөд зарим толин тусгал сайтууд тэдгээрийг
бүгдийг агуулдаггүй байж болох юм.
cvs-all release=cvs
Криптограф кодыг оролцуулаад FreeBSD-ийн гол CVS архив.
distrib release=cvs
FreeBSD-ийн түгээлт болон толин тусгал хийхтэй холбоотой файлууд.
doc-all release=cvs
FreeBSD гарын авлагын эхүүд ба бусад баримт. Энэ нь FreeBSD-ийн
вэб сайтын файлуудыг агуулдаггүй.
ports-all release=cvs
FreeBSD-ийн портын цуглуулга.
Хэрэв та бүхэл ports-all-г (бүх портын мод)
шинэчлэхийг хүсэхгүй байгаа бөгөөд доор жагсаагдсан дэд цуглуулгуудын
нэгийг ашиглаж байгаа бол ports-base
дэд цуглуулгыг шинэчилсэн эсэхээ үргэлж
шалгаж байх хэрэгтэй. ports-base-ээр
танилцуулагдсан портын бүтээлтийн дэд бүтцэд ямар нэгэн өөрчлөлт
орох болгонд тэдгээр өөрчлөлтүүд нь жинхэнэ
портуудад тун удахгүй ашиглагдах нь бараг л тодорхой байдаг юм.
Тиймээс хэрэв та зөвхөн жинхэнэ
портуудыг
шинэчилж тэдгээр нь шинэ боломжуудын заримыг ашигладаг бол
тэдгээрийн бүтээлт нь зарим нэг ид шидийн алдааны мэдэгдэлтэйгээр
амжилтгүй болох маш их магадлалтай юм. Энэ тохиолдолд
хамгийн эхэнд хийх зүйл бол
таны ports-base дэд цуглуулга
хамгийн сүүлийн үеийнх эсэхийг шалгах хэрэгтэй юм.
Хэрэв та ports/INDEX-ийн
өөрийн локал хуулбарыг бүтээх гэж байгаа бол
ports-all буюу бүх портыг
хүлээж авах ёстой (бүх портын мод).
ports/INDEX-г хэсэг модтой бүтээхийг
дэмждэггүй.
FAQ хаягийг үзнэ үү.
ports-accessibility
release=cvs
Хөгжлийн бэрхшээлтэй хэрэглэгчдэд туслахад зориулсан програм хангамж.
ports-arabic
release=cvs
Араб хэлний дэмжлэг.
ports-archivers
release=cvs
Архивлах хэрэгслүүд.
ports-astro
release=cvs
Одон оронтой холбоотой портууд.
ports-audio
release=cvs
Дууны дэмжлэг.
ports-base
release=cvs
Портын цуглуулгын бүтээх дэд бүтэц -
төрөл бүрийн файлууд /usr/ports
сангийн Mk/ болон
Tools/ дэд сангуудад байрладаг.
Дээрх чухал
анхааруулгыг үзнэ үү: та FreeBSD-ийн
портын цуглуулгын ямар ч хэсгийг шинэчлэхдээ
энэ дэд цуглуулгыг үргэлж
шинэчилж байх хэрэгтэй!
ports-benchmarks
release=cvs
Бенчмаркууд.
ports-biology
release=cvs
Биологи.
ports-cad
release=cvs
Компьютерийн тусламжтай дизайн хийх хэрэгслүүд.
ports-chinese
release=cvs
Хятад хэлний дэмжлэг.
ports-comms
release=cvs
Холбооны програм хангамж.
ports-converters
release=cvs
тэмдэгтийн код хөрвүүлэгчид.
ports-databases
release=cvs
Мэдээллийн баазууд.
ports-deskutils
release=cvs
Компьютер зохион бүтээгдэхээс өмнө
ширээн дээр байдаг байсан зүйлс.
ports-devel
release=cvs
Хөгжүүлэлтийн багажууд.
ports-dns
release=cvs
DNS-тэй холбоотой програм хангамж.
ports-editors
release=cvs
Засварлагчид.
ports-emulators
release=cvs
Бусад үйлдлийн системүүдэд зориулсан эмуляторууд.
ports-finance
release=cvs
Банк, санхүү болон тэдгээртэй холбоотой програмууд.
ports-ftp
release=cvs
FTP клиент ба серверийн багажууд.
ports-games
release=cvs
Тоглоомууд.
ports-german
release=cvs
Герман хэлний дэмжлэг.
ports-graphics
release=cvs
Графикийн багажууд.
ports-hebrew
release=cvs
Хэбрю хэлний дэмжлэг.
ports-hungarian
release=cvs
Унгар хэлний дэмжлэг.
ports-irc
release=cvs
Internet Relay Chat буюу чалчих багажууд.
ports-japanese
release=cvs
Япон хэлний дэмжлэг.
ports-java
release=cvs
&java; багажууд.
ports-korean
release=cvs
Солонгос хэлний дэмжлэг.
ports-lang
release=cvs
Програмчлалын хэлнүүд.
ports-mail
release=cvs
Захидлын програмууд.
ports-math
release=cvs
Тоо тооцоолох програм хангамж.
ports-mbone
release=cvs
MBone програмууд.
ports-misc
release=cvs
Бусад багажууд.
ports-multimedia
release=cvs
Мультимедиа програм хангамж.
ports-net
release=cvs
Сүлжээний програм хангамж.
ports-net-im
release=cvs
Шуурхай мэдэгдэл (instant messaging) илгээх програм хангамж.
ports-net-mgmt
release=cvs
Сүлжээний удирдлагын програм хангамж.
ports-net-p2p
release=cvs
p2p сүлжээ.
ports-news
release=cvs
USENET мэдээний програм хангамж.
ports-palm
release=cvs
Palm төрлийн
төхөөрөмжүүдэд зориулсан програм хангамжийн дэмжлэг.
ports-polish
release=cvs
Польш хэлний дэмжлэг.
ports-ports-mgmt
release=cvs
Портууд болон багцуудыг удирдах багажууд.
ports-portuguese
release=cvs
Португал хэлний дэмжлэг.
ports-print
release=cvs
Хэвлэлтийн програм хангамж.
ports-russian
release=cvs
Орос хэлний дэмжлэг.
ports-science
release=cvs
Шинжлэх ухаан.
ports-security
release=cvs
Аюулгүй байдлын хэрэгслүүд.
ports-shells
release=cvs
Тушаалын мөрийн бүрхүүлүүд.
ports-sysutils
release=cvs
Системийн хэрэгслүүд.
ports-textproc
release=cvs
текст боловсруулах хэрэгслүүд (ширээний хэвлэл ордоггүй).
ports-ukrainian
release=cvs
Украйн хэлний дэмжлэг.
ports-vietnamese
release=cvs
Вьетнам хэлний дэмжлэг.
ports-www
release=cvs
World Wide
Web-тэй холбоотой програм хангамж.
ports-x11
release=cvs
X Цонхны системийг дэмжих портууд.
ports-x11-clocks
release=cvs
X11 цагнууд.
ports-x11-drivers
release=cvs
X11 драйверууд.
ports-x11-fm
release=cvs
X11 файл менежерүүд.
ports-x11-fonts
release=cvs
X11 үсгийн маягууд ба үсгийн маягийн хэрэгслүүд.
ports-x11-toolkits
release=cvs
X11 багажны цуглуулгууд.
ports-x11-servers
release=cvs
X11 серверүүд.
ports-x11-themes
release=cvs
X11 харуулах маягууд.
ports-x11-wm
release=cvs
X11 цонхны менежерүүд.
projects-all release=cvs
FreeBSD төслийн архив дахь эхүүд.
src-all release=cvs
Криптограф кодыг оролцуулаад FreeBSD-ийн гол эхүүд.
src-base
release=cvs
/usr/src сангийн дээр байрлах
бусад файлууд.
src-bin
release=cvs
Ганц хэрэглэгчийн горимд хэрэг болох хэрэглэгчийн багажууд
(/usr/src/bin).
src-cddl
release=cvs
CDDL лицензийн доор байдаг хэрэгслүүд болон сангууд
(/usr/src/cddl).
src-contrib
release=cvs
Харьцангуй өөрчлөлтгүйгээр хэрэглэгддэг
FreeBSD төслөөс гаднах хэрэгслүүд ба сангууд
(/usr/src/contrib).
src-crypto release=cvs
Харьцангуй өөрчлөлтгүйгээр хэрэглэгддэг
FreeBSD төслөөс гаднах криптограф хэрэгслүүд ба сангууд
(/usr/src/crypto).
src-eBones release=cvs
Kerberos ба DES
(/usr/src/eBones). FreeBSD-ийн
одоогийн хувилбаруудад ашигладаггүй.
src-etc
release=cvs
Системийн тохиргооны файлууд
(/usr/src/etc).
src-games
release=cvs
Тоглоомууд
(/usr/src/games).
src-gnu
release=cvs
GNU Нийтийн Лицензтэй хэрэгслүүд
(/usr/src/gnu).
src-include
release=cvs
Толгой файлууд
(/usr/src/include).
src-kerberos5
release=cvs
Kerberos5 аюулгүй байдлын багц
(/usr/src/kerberos5).
src-kerberosIV
release=cvs
KerberosIV аюулгүй байдлын багц
(/usr/src/kerberosIV).
src-lib
release=cvs
Сангууд
(/usr/src/lib).
src-libexec
release=cvs
Бусад програмуудаар ажилладаг системийн програмууд
(/usr/src/libexec).
src-release
release=cvs
FreeBSD хувилбар гаргахад шаардагдах файлууд
(/usr/src/release).
src-rescue
release=cvs
Яаралтай сэргээлт хийхэд зориулсан статикаар холболт хийгдсэн програмууд;
&man.rescue.8;-г үзнэ үү
(/usr/src/rescue).
src-sbin release=cvs
Ганц хэрэглэгчийн горимд зориулсан системийн хэрэгслүүд
(/usr/src/sbin).
src-secure
release=cvs
Криптограф сангууд ба тушаалууд
(/usr/src/secure).
src-share
release=cvs
Олон системүүдийн хооронд хуваалцаж болох файлууд
(/usr/src/share).
src-sys
release=cvs
Цөм
(/usr/src/sys).
src-sys-crypto
release=cvs
Цөмийн криптограф код
(/usr/src/sys/crypto).
src-tools
release=cvs
FreeBSD-г арчлахад зориулсан төрөл бүрийн хэрэгслүүд
(/usr/src/tools).
src-usrbin
release=cvs
Хэрэглэгчийн хэрэгслүүд
(/usr/src/usr.bin).
src-usrsbin
release=cvs
Системийн хэрэгслүүд
(/usr/src/usr.sbin).
www release=cvs
FreeBSD WWW сайтын эх.
distrib release=self
CVSup серверийн өөрийн
тохиргооны файлууд. CVSup
толин тусгал сайтуудад хэрэглэгддэг.
gnats release=current
GNATS алдаа мөрдөх мэдээллийн бааз.
mail-archive release=current
FreeBSD захидлын жагсаалтын архив.
www release=current
Урьдчилан боловсруулсан FreeBSD WWW сайтын файлууд
(эх файлууд биш). WWW толин тусгал сайтуудад хэрэглэгддэг.
Дэлгэрэнгүй мэдээллийг
CVSup FAQ болон бусад
CVSup-ийн тухай мэдээллийг
CVSup гэрийн хуудас хаягаас үзнэ үү.
Ихэнх FreeBSD-тэй холбоотой CVSup-ийн
хэлэлцүүлэг &a.hackers;-д болдог. Програмын шинэ хувилбар тэнд, бас
&a.announce;-д зарлагддаг.
CVSup-ийн талаар асуултууд эсвэл
алдааны тайлангуудыг
CVSup FAQ холбоосоос үзнэ үү.
CVSup сайтууд
FreeBSD-д зориулсан CVSup серверүүд дараах хаягууд дээр
ажиллаж байгаа:
&chap.mirrors.cvsup.inc;
Portsnap-г ашиглах нь
Танилцуулга
Portsnap нь &os;-ийн портын модыг
аюулгүйгээр түгээхэд зориулагдсан систем юм. Дунджаар цаг тутам
портын модны snapshot
буюу хормын хувилбар үүсгэгдэж
дахин багцлагдаж криптографын хувьд баталгаажуулагддаг. Үүний үр дүнд гарсан
файлууд нь дараа нь HTTP-ээр түгээгддэг.
CVSup-ийн адил
Portsnap нь шинэчлэлтийн
pull буюу татах
загварыг ашигладаг: Багцлагдаж баталгаажуулагдсан портын моднууд
клиентүүдээс ирэх файлын хүсэлтийг идэвхгүйгээр хүлээж байдаг вэб сервер дээр
байрлуулагддаг. Хэрэглэгчид шинэчлэлтүүдийг татаж авахын тулд
&man.portsnap.8;-г гараар ажиллуулах эсвэл шинэчлэлтүүдийг автоматаар
тогтмол татаж авдгаар &man.cron.8; ажлыг тохируулах ёстой.
Техникийн шалтгаануудаас болоод Portsnap
нь амьд
портын модыг /usr/ports/
санд шууд шинэчилдэггүй; харин анхдагчаар /var/db/portsnap/
санд хадгалагдсан портын модны шахагдсан хуулбараар дамжуулан ажилладаг.
Энэ шахагдсан хуулбар нь дараа нь амьд портын модыг шинэчлэхэд хэрэглэгддэг.
Хэрэв Portsnap нь &os;-ийн
портын цуглуулгаас суулгагдсан бол түүний шахагдсан хормын хувилбарт
зориулсан анхдагч байрлал нь /var/db/portsnap/-ийн
оронд /usr/local/portsnap/ байх болно.
Суулгалт
&os; 6.0 болон сүүлийн хувилбарууд дээр Portsnap нь
&os; үндсэн систем дээр байдаг. &os;-ийн хуучин хувилбарууд дээр үүнийг
ports-mgmt/portsnap портыг
ашиглан суулгаж болно.
Portsnap-ийн тохиргоо
Portsnap-ийн ажиллагаа
/etc/portsnap.conf тохиргооны файлаар хянагддаг.
Ихэнх хэрэглэгчдийн хувьд анхдагч тохиргооны файл хангалттай; илүү дэлгэрэнгүйг
&man.portsnap.conf.5; гарын авлагын хуудаснаас лавлана уу.
Хэрэв Portsnap нь &os;-ийн
портын цуглуулгаас суулгагдсан бол /etc/portsnap.conf-ийн
оронд /usr/local/etc/portsnap.conf тохиргооны файлыг
ашиглах болно. Энэ тохиргооны файл нь порт суулгагдах үед үүсгэгддэггүй, гэхдээ
жишээ тохиргооны файл түгээгддэг; түүнийг байрлал уруу нь хуулаад дараах
тушаалыг ажиллуулна:
&prompt.root; cd /usr/local/etc && cp portsnap.conf.sample portsnap.conf
Portsnap-г эхний удаа ажиллуулах нь
&man.portsnap.8; эхний удаа ажиллахдаа бүхэл портын модны шахагдсан
хормын хувилбарыг /var/db/portsnap/ (хэрэв
Portsnap нь портын цуглуулгаас суулгагдсан бол
/usr/local/portsnap/ байна) руу татаж
авах хэрэгтэй болдог. 2006 оны эхнээс эхлээд энэ нь ойролцоогоор 41 MB
татаж авахаар байна.
&prompt.root; portsnap fetch
Шахагдсан хормын хувилбар татагдсаны дараа портын модны амьд
хуулбарыг /usr/ports/ руу задалж болно. Энэ нь
портын модны аль хэсгүүд сүүлд шинэчлэгдэх ёстойг portsnap тодорхойлж
чадах үндсэн шугамыг тогтоож өгдөг болохоор портын мод (өөрөөр хэлбэл
CVSup ашиглан) энэ сан уруу үүсгэгдсэн
байсан ч гэсэн энэ үйлдэл шаардлагатай байдаг.
&prompt.root; portsnap extract
Анхдагч суулгалтад /usr/ports
сан үүсгэгддэггүй. Хэрэв та &os; 6.0-RELEASE-г ажиллуулж байгаа бол
энэ нь portsnap-г ашиглаж эхлэхээс өмнө үүсгэгдсэн
байх ёстой. &os; эсвэл Portsnap-ийн сүүлийн
хувилбарууд дээр энэ үйлдэл нь portsnap тушаалыг
эхлэн ашиглахад автоматаар хийгдэх болно.
Портын модыг шинэчлэх нь
Портын модны эхний шахагдсан хормын хувилбар татагдаж
/usr/ports/ руу задлагдсаны дараа
портын модыг шинэчлэх явц хоёр алхмаас тогтоно: шинэчлэлтүүдийг
шахагдсан хормын хувилбар руу татан авч
амьд портын модыг шинэчлэхийн
тулд тэдгээрийг ашиглана. Эдгээр хоёр алхмыг portsnap
руу нэг тушаалаар зааж өгч болно:
&prompt.root; portsnap fetch update
portsnap-ийн зарим хуучин хувилбарууд
энэ бичлэгийг дэмждэггүй; хэрэв энэ нь амжилтгүй болвол доор дурдсаныг
туршаад үзээрэй:
&prompt.root; portsnap fetch
&prompt.root; portsnap update
Portsnap-г cron-с ажиллуулах нь
Portsnap серверүүдэд
хандахад олон хүн
холбогдсон асуудлуудыг
тойрон гарахын тулд portsnap fetch
тушаал нь &man.cron.8; ажлаас ажиллахгүй. Харин
тусгай portsnap cron тушаал байх
бөгөөд энэ нь шинэчлэлтүүдийг татаж авахаасаа өмнө
3600 секунд хүртэл санамсаргүй хугацаагаар хүлээдэг.
Мөн энэ нь порт бүтээгдэж байх үед юм уу эсвэл суулгагдаж байх үед ажиллавал
асуудлууд үүсгэх магадлалтай болохоор portsnap update
тушаалыг cron ажлаас ажиллуулахгүй
байхыг тууштай зөвлөдөг. Гэхдээ портын INDEX
файлуудыг шинэчлэх нь аюулгүй байдаг бөгөөд үүнийг
тугийг portsnap тушаалд өгч хийж болно.
(Мэдээж хэрэв portsnap -I update нь
cron-с ажиллавал үлдсэн модыг шинэчлэхийн
тулд portsnap update тушаалыг
туггүйгээр дараа нь ажиллуулах хэрэгтэй болно.)
Дараах мөрийг /etc/crontab файлд
нэмэхэд portsnap-ийг өөрийн шахагдсан хормын
хувилбар болон INDEX файлуудыг
/usr/ports/ санд шинэчлэж
суулгагдсан портуудаас хуучин портууд байвал цахим захидал илгээхэд
хүргэх болно:
0 3 * * * root portsnap -I cron update && pkg_version -vIL=
Хэрэв системийн цагийг локал цагийн бүс гэж тохируулаагүй бол
Portsnap серверүүд дээр ачааллыг
тэгш хуваарилахын тулд 3 гэдгийг 0-с 23-ын
хоорондох санамсаргүй утгаар сольно уу.
portsnap-ийн зарим хуучин хувилбарууд
portsnap-тай цуг зэрэг олон тушаалуудыг жагсаахыг дэмждэггүй
(өөрөөр хэлбэл cron update). Хэрэв
дээрх мөр амжилтгүй болвол portsnap -I cron update
тушаалыг portsnap cron && portsnap -I update
тушаалуудаар солиод үзээрэй.
CVS Tags буюу хаягууд
cvs эсвэл
CVSup ашиглан эхийг авах юм уу эсвэл шинэчилж
байгаа үед revision tag буюу залруулалтын хаягийг зааж өгөх ёстой байдаг.
Залруулалтын хаяг нь &os; хөгжүүлэлтийн тодорхой нэг байх юм уу эсвэл
хугацааны тодорхой нэг цэг байдаг. Эхнийх нь branch tags
буюу салбарын хаягууд
гэгддэг бөгөөд хоёр дахь нь
хувилбарын хаягууд
гэгддэг.
Салбарын хаягууд
HEAD-с (энэ нь үргэлж зөв хаяг байдаг) бусад бүх
хаягууд зөвхөн src/ модонд хамаардаг.
ports/, doc/, болон
www/ моднууд нь салбарладаггүй.
HEAD
Гол шугамын симболын нэр, эсвэл FreeBSD-CURRENT.
Залруулалт заагаагүй тохиолдолд бас анхдагч байдаг.
CVSup-д энэ хаяг нь
. гэсэн тэмдэгтээр илэрхийлэгддэг
(цэг биш харин . тэмдэгт).
CVS-д энэ нь залруулалт заагаагүй тохиолдолд анхдагч байдаг.
Хэрэв та өөрөө хүсээгүй л бол STABLE машин дээр CURRENT
эхийг татан авч шинэчлэх нь ихэвчлэн тийм ч сайн санаа
биш юм.
RELENG_6
FreeBSD-6.X-д зориулсан хөгжүүлэлтийн шугам, бас
FreeBSD 6-STABLE гэгддэг
RELENG_6_2
FreeBSD-6.2-д зориулсан хувилбарын салбар, аюулгүй байдлын зөвлөгөөнүүд болон бусад
чухал засваруудад зориулж зөвхөн ашиглагддаг.
RELENG_6_1
FreeBSD-6.1-д зориулсан хувилбарын салбар, аюулгүй байдлын зөвлөгөөнүүд болон бусад
чухал засваруудад зориулж зөвхөн ашиглагддаг.
RELENG_6_0
FreeBSD-6.0-д зориулсан хувилбарын салбар, аюулгүй байдлын зөвлөгөөнүүд болон бусад
чухал засваруудад зориулж зөвхөн ашиглагддаг.
RELENG_5
FreeBSD-5.X-д зориулсан хөгжүүлэлтийн шугам, бас
FreeBSD 5-STABLE гэгддэг.
RELENG_5_5
FreeBSD-5.5-д зориулсан хувилбарын салбар, аюулгүй байдлын зөвлөгөөнүүд болон бусад
чухал засваруудад зориулж зөвхөн ашиглагддаг.
RELENG_5_4
FreeBSD-5.4-д зориулсан хувилбарын салбар, аюулгүй байдлын зөвлөгөөнүүд болон бусад
чухал засваруудад зориулж зөвхөн ашиглагддаг.
RELENG_5_3
FreeBSD-5.3-д зориулсан хувилбарын салбар, аюулгүй байдлын зөвлөгөөнүүд болон бусад
чухал засваруудад зориулж зөвхөн ашиглагддаг.
RELENG_5_2
FreeBSD-5.2 болон FreeBSD-5.2.1-д зориулсан хувилбарын салбар, аюулгүй байдлын зөвлөгөөнүүд болон бусад
чухал засваруудад зориулж зөвхөн ашиглагддаг.
RELENG_5_1
FreeBSD-5.1-д зориулсан хувилбарын салбар, аюулгүй байдлын зөвлөгөөнүүд болон бусад
чухал засваруудад зориулж зөвхөн ашиглагддаг.
RELENG_5_0
FreeBSD-5.0-д зориулсан хувилбарын салбар, аюулгүй байдлын зөвлөгөөнүүд болон бусад
чухал засваруудад зориулж зөвхөн ашиглагддаг.
RELENG_4
FreeBSD-4.X-д зориулсан хөгжүүлэлтийн шугам, бас
FreeBSD 4-STABLE гэгддэг.
RELENG_4_11
FreeBSD-4.11-д зориулсан хувилбарын салбар, аюулгүй байдлын зөвлөгөөнүүд болон бусад
чухал засваруудад зориулж зөвхөн ашиглагддаг.
RELENG_4_10
FreeBSD-4.10-д зориулсан хувилбарын салбар, аюулгүй байдлын зөвлөгөөнүүд болон бусад
чухал засваруудад зориулж зөвхөн ашиглагддаг.
RELENG_4_9
FreeBSD-4.9-д зориулсан хувилбарын салбар, аюулгүй байдлын зөвлөгөөнүүд болон бусад
чухал засваруудад зориулж зөвхөн ашиглагддаг.
RELENG_4_8
FreeBSD-4.8-д зориулсан хувилбарын салбар, аюулгүй байдлын зөвлөгөөнүүд болон бусад
чухал засваруудад зориулж зөвхөн ашиглагддаг.
RELENG_4_7
FreeBSD-4.7-д зориулсан хувилбарын салбар, аюулгүй байдлын зөвлөгөөнүүд болон бусад
чухал засваруудад зориулж зөвхөн ашиглагддаг.
RELENG_4_6
FreeBSD-4.6 болон FreeBSD-4.6.2-д зориулсан хувилбарын салбар,
аюулгүй байдлын зөвлөгөөнүүд болон бусад
чухал засваруудад зориулж зөвхөн ашиглагддаг.
RELENG_4_5
FreeBSD-4.5-д зориулсан хувилбарын салбар, аюулгүй байдлын зөвлөгөөнүүд болон бусад
чухал засваруудад зориулж зөвхөн ашиглагддаг.
RELENG_4_4
FreeBSD-4.4-д зориулсан хувилбарын салбар, аюулгүй байдлын зөвлөгөөнүүд болон бусад
чухал засваруудад зориулж зөвхөн ашиглагддаг.
RELENG_4_3
FreeBSD-4.3-д зориулсан хувилбарын салбар, аюулгүй байдлын зөвлөгөөнүүд болон бусад
чухал засваруудад зориулж зөвхөн ашиглагддаг.
RELENG_3
FreeBSD-3.X-д зориулсан хөгжүүлэлтийн шугам, бас
3.X-STABLE гэгддэг.
RELENG_2_2
FreeBSD-2.2.X-д зориулсан хөгжүүлэлтийн шугам, бас
2.2-STABLE гэгддэг. Энэ салбар нь гол төлөв хуучирсан.
Хувилбарын хаягууд
Эдгээр хаягууд нь &os;-ийн тодорхой нэг хувилбар гарсан үеийн цагийн
тодорхой цэгийг заадаг. Хувилбар инженерчлэлийн процессийн талаар
Хувилбар инженерчлэлийн
мэдээлэл болон
Хувилбарын процесс
баримтуудад илүү дэлгэрэнгүй баримтжуулагдсан байдаг.
src мод нь
RELENG_ гэж эхэлсэн хаягийн нэрсийг ашигладаг.
ports болон
doc моднууд нь
RELEASE гэж эхэлсэн хаягийн нэрсийг ашигладаг.
Төгсгөлд нь www мод нь
хувилбаруудад зориулсан ямар нэг тусгай нэрээр хаяглагддаггүй.
RELENG_6_2_0_RELEASE
FreeBSD 6.2
RELENG_6_1_0_RELEASE
FreeBSD 6.1
RELENG_6_0_0_RELEASE
FreeBSD 6.0
RELENG_5_5_0_RELEASE
FreeBSD 5.5
RELENG_5_4_0_RELEASE
FreeBSD 5.4
RELENG_4_11_0_RELEASE
FreeBSD 4.11
RELENG_5_3_0_RELEASE
FreeBSD 5.3
RELENG_4_10_0_RELEASE
FreeBSD 4.10
RELENG_5_2_1_RELEASE
FreeBSD 5.2.1
RELENG_5_2_0_RELEASE
FreeBSD 5.2
RELENG_4_9_0_RELEASE
FreeBSD 4.9
RELENG_5_1_0_RELEASE
FreeBSD 5.1
RELENG_4_8_0_RELEASE
FreeBSD 4.8
RELENG_5_0_0_RELEASE
FreeBSD 5.0
RELENG_4_7_0_RELEASE
FreeBSD 4.7
RELENG_4_6_2_RELEASE
FreeBSD 4.6.2
RELENG_4_6_1_RELEASE
FreeBSD 4.6.1
RELENG_4_6_0_RELEASE
FreeBSD 4.6
RELENG_4_5_0_RELEASE
FreeBSD 4.5
RELENG_4_4_0_RELEASE
FreeBSD 4.4
RELENG_4_3_0_RELEASE
FreeBSD 4.3
RELENG_4_2_0_RELEASE
FreeBSD 4.2
RELENG_4_1_1_RELEASE
FreeBSD 4.1.1
RELENG_4_1_0_RELEASE
FreeBSD 4.1
RELENG_4_0_0_RELEASE
FreeBSD 4.0
RELENG_3_5_0_RELEASE
FreeBSD-3.5
RELENG_3_4_0_RELEASE
FreeBSD-3.4
RELENG_3_3_0_RELEASE
FreeBSD-3.3
RELENG_3_2_0_RELEASE
FreeBSD-3.2
RELENG_3_1_0_RELEASE
FreeBSD-3.1
RELENG_3_0_0_RELEASE
FreeBSD-3.0
RELENG_2_2_8_RELEASE
FreeBSD-2.2.8
RELENG_2_2_7_RELEASE
FreeBSD-2.2.7
RELENG_2_2_6_RELEASE
FreeBSD-2.2.6
RELENG_2_2_5_RELEASE
FreeBSD-2.2.5
RELENG_2_2_2_RELEASE
FreeBSD-2.2.2
RELENG_2_2_1_RELEASE
FreeBSD-2.2.1
RELENG_2_2_0_RELEASE
FreeBSD-2.2.0
AFS сайтууд
FreeBSD-д зориулсан AFS серверүүд нь дараах сайтууд дээр ажиллаж байна:
Швед
Файлуудад хүрэх зам нь:
/afs/stacken.kth.se/ftp/pub/FreeBSD/
stacken.kth.se # Stacken Computer Club, KTH, Sweden
130.237.234.43 #hot.stacken.kth.se
130.237.237.230 #fishburger.stacken.kth.se
130.237.234.3 #milko.stacken.kth.se
Арчлагч ftp@stacken.kth.se
rsync сайтууд
Дараах сайтууд нь FreeBSD-г rsync протоколоор түгээгдэх боломжийг
бүрдүүлдэг. rsync хэрэгсэл нь
&man.rcp.1; тушаалтай бараг төстэйгөөр ажилладаг боловч
илүү олон тохируулгуудтай бөгөөд хоёр талын файлуудын зөвхөн ялгаатайг нь
дамжуулдаг. Ингэснээр сүлжээгээр хийх хамгийн сүүлийн хэлбэрт аваачих үйлдлийг
ихээхэн хурдасгадаг байна. Хэрэв та FreeBSD FTP сервер юм уу эсвэл
CVS архивын толин тусгал сайт бол энэ нь их ашигтай байдаг.
rsync цуглуулга нь олон үйлдлийн системүүд
дээр байдаг. FreeBSD-ийн хувьд net/rsync
порт эсвэл багцыг үзнэ үү.
Бүгд Найрамдах Чех Улс
rsync://ftp.cz.FreeBSD.org/
Байгаа цуглуулгууд:
ftp: FreeBSD FTP серверийн хэсэгчилсэн толин тусгал.
FreeBSD: FreeBSD FTP серверийн бүрэн толин тусгал.
Герман
rsync://grappa.unix-ag.uni-kl.de/
Байгаа цуглуулгууд:
freebsd-cvs: Бүрэн FreeBSD CVS архив.
Үүнээс гадна энэ машин нь NetBSD болон OpenBSD төслүүдийн CVS архивуудыг бас толин тусгал
хийдэг.
Нидерланд
rsync://ftp.nl.FreeBSD.org/
Байгаа цуглуулгууд:
vol/4/freebsd-core: FreeBSD FTP серверийн бүрэн толин тусгал.
Тайвань
rsync://ftp.tw.FreeBSD.org/
rsync://ftp2.tw.FreeBSD.org/
rsync://ftp6.tw.FreeBSD.org/
Байгаа цуглуулгууд:
FreeBSD: FreeBSD FTP серверийн бүрэн толин тусгал.
Их Британи
rsync://rsync.mirror.ac.uk/
Байгаа цуглуулгууд:
ftp.FreeBSD.org: FreeBSD FTP серверийн бүрэн толин тусгал.
Америкийн Нэгдсэн Улс
rsync://ftp-master.FreeBSD.org/
Энэ серверийг FreeBSD-ийн анхдагч толин тусгал сайтууд зөвхөн хэрэглэж
болно.
Байгаа цуглуулгууд:
FreeBSD: FreeBSD FTP серверийн мастер архив.
acl: FreeBSD-ийн мастер ACL жагсаалт.
rsync://ftp13.FreeBSD.org/
Байгаа цуглуулгууд:
FreeBSD: FreeBSD FTP серверийн бүрэн толин тусгал.
diff --git a/mn_MN.UTF-8/books/handbook/network-servers/chapter.sgml b/mn_MN.UTF-8/books/handbook/network-servers/chapter.sgml
index f4d17d71bf..014398aa5a 100644
--- a/mn_MN.UTF-8/books/handbook/network-servers/chapter.sgml
+++ b/mn_MN.UTF-8/books/handbook/network-servers/chapter.sgml
@@ -1,4557 +1,4554 @@
Мюррей
Стөүкли
Дахин зохион байгуулсан
Лодойсамбын
Баянзул
Орчуулсан
Сүлжээний орчны Серверүүд
Ерөнхий агуулга
- Энэ бүлэгт өргөн хэрэглэгддэг, &unix; системүүдийн сүлжээний орчинд ажилладаг
-үйлчилгээнүүдийн талаар авч үзэх болно. Бид энд олон өөр үйлчилгээнүүдийг хэрхэн
-суулгах, тохируулах, шалгах болон засвар үйлчилгээг хариуцах талаар үзэх болно.
+ Энэ бүлэгт &unix; системүүдэд өргөн хэрэглэгддэг, сүлжээний орчинд ажилладаг
+зарим нэг үйлчилгээнүүдийн талаар авч үзнэ. Бид тэдгээр үйлчилгээнүүдийг хэрхэн
+суулгах, тохируулах, турших болон үйлчилгээг хариуцах талаар үзэх болно.
Танд зориулж жишээ тохиргооны файлуудыг мөн оруулж өгсөн байгаа.
Энэ бүлгийг уншсаны дараа, та дараах зүйлсийг мэдэх болно:
- inetd дэмонг хэрхэн удирдах.
+ inetd дэмоныг хэрхэн удирдах.
Сүлжээний орчны файл системийг хэрхэн зохион байгуулах.
Хэрэглэгчийн бүртгэлийг хуваалцах сүлжээний орчны мэдээллийн серверийг хэрхэн зохион байгуулах.
DHCP ашиглан автоматаар сүлжээний тохиргоог хэрхэн хийх.
Домэйн нэрийн серверийг хэрхэн зохион байгуулах.
Apache HTTP Серверийг хэрхэн зохион байгуулах.
File Transfer Protocol буюу Файл Дамжуулах Протокол(FTP) Серверийг хэрхэн зохион байгуулах.
- Samba ашиглан &windows; хэрэглэгчид зориулсан
+ Samba ашиглан &windows; хэрэглэгчдэд зориулсан
файл болон хэвлэгч серверийг хэрхэн зохион байгуулах.
- Цаг болон өдрийг тохируулах хийгээд NTP протокол ашиглан цагийн серверийг хэрхэн зохион байгуулах.
+ NTP протокол ашиглан цаг болон өдрийг тохируулах хийгээд цагийн серверийг хэрхэн зохион байгуулах.
- Энэ бүлгийг уншихаасаа өмнө, та дараах зүйлсийг мэдсэн байх шаардлагатай:
+ Энэ бүлгийг уншихаасаа өмнө, та дараах шаардлагыг хангасан байх хэрэгтэй:
/etc/rc скриптүүдийн үндсийг ойлгосон байх.
Сүлжээний үндсэн нэр томъёоллыг мэддэг байх.
- Гуравдагч этгээдийн нэмэлт програмыг() хэрхэн суулгахыг мэддэг байх.
+ Гуравдагч этгээдийн програмыг() хэрхэн нэмж суулгахыг мэддэг байх.
Шерн
Лий
Хувь нэмрээ оруулсан
&os; 6.1-RELEASE-д зориулж шинэчилсэн
&os; Баримтжуулах Төсөл
Лодойсамбын
Баянзул
Орчуулсан
inetd Супер-Сервер
Ерөнхий агуулга
- &man.inetd.8; нь олон тооны үйлчилгээний холболтуудыг удирддаг тул
+ &man.inetd.8; нь олон тооны үйлчилгээний сүлжээний холболтыг удирддаг тул
заримдаа түүнийг Интернэт Супер-Сервер
гэж нэрлэх нь бий.
Гаднаас үүсч буй холболтыг inetd хүлээн авч, аль програмтай холбогдохыг
тодорхойлон, тухайн процессийг салаалуулж, сокетийг түүн рүү чиглүүлнэ (програмын стандарт оролт,
-гаралт болон алдааны дескриптороор үйлчилгээний сокетийг өгнө). Бага ашиглагддаг сервер дээр
+гаралт болон алдааны дескриптороор үйлчилгээний сокетийг өгнө). Байнга ашиглагддаггүй үйлчилгээний хувьд
inetd-г ажиллуулах нь бүх дэмонг дангаар бие-даах горимд ажиллуулсантай
-харьцуулахад системийн нийт ачааллыг багасгаж өгдөг.
+харьцуулахад системийн нийт ачааллыг бууруулж өгдөг.
Голчлон, inetd нь бусад дэмонуудыг салаалуулахад хэрэглэгддэг
боловч chargen, auth,
ба daytime гэх мэт нилээд олон ердийн протоколуудыг шууд зохицуулан ажиллуулж чадна.
- Энэ хэсэгт inetd-н анхан шатны тохиргоог тушаалын мөрний тохируулгаар,
-мөн /etc/inetd.conf тохиргооны файлаар хэрхэн хийхийг үзүүлэх болно.
+ Энэ хэсэгт inetd-н үндсэн тохиргоог тушаалын мөрний тохируулгаар,
+мөн /etc/inetd.conf тохиргооны файлаар хэрхэн хийхийг үзэх болно.
Тохиргоо
inetd нь &man.rc.8; системээр эхлүүлэгдэнэ.
inetd_enable тохируулгын анхдагч утга нь NO бөгөөд,
системийг суулгах явцад хэрэглэгчийн зааж өгсний дагуу sysinstall
програмын тусламжтай идэвхжүүлж болно.
inetd_enable="YES"
эсвэл
inetd_enable="NO"
- гэж /etc/rc.conf
+ гэсэн мөрийг /etc/rc.conf
файл дотор байрлуулснаар inetd-г систем ачаалахад
эхэлдэг болгож болно. Доор дурдсан:
/etc/rc.d/inetd rcvar
тушаалыг өгөн одоо идэвхтэй байгаа
тохиргоог харж болно.
Дээр нь, inetd_flags тохируулгаар дамжуулан
-inetd програмд тушаалын мөрнөөс өөр олон тохируулгыг
+inetd програмд тушаалын мөрнөөс өөр бусад тохируулгуудыг
зааж өгч болно.
Тушаалын мөрний тохируулгууд
- Бусад сервер дэмоны адил, inetd нь
+ Ихэнх сервер дэмоны нэгэн адил, inetd нь
түүнийг өөрчлөн тохируулахад зориулагдсан олон тооны тохируулгуудын хамт ирдэг.
Тохируулгуудыг бүрнээр жагсаан бичвэл:
inetd
- inetd-н эдгээр тохируулгуудыг
-/etc/rc.conf файл доторх
-inetd_flags тохируулгын тусламжтай зааж өгч болно.
+ /etc/rc.conf файл доторх
+inetd_flags тохируулгыг ашиглан
+эдгээр тохируулгуудыг inetd-д дамжуулна.
Анхдагч байдлаар, inetd_flags нь -wW -C 60 гэсэн
утгыг авсан байх ба энэ нь inetd-ны үйлчилгээнүүдийн хувьд
-TCP wrapping буюу TCP-ийн гүйцэтгэл хялбаршуулалтыг идэвхжүүлэх ба тухайн ямар нэг IP хаягнаас аль нэг үйлчилгээнд
+TCP wrapping буюу TCP-ийн дундын хяналтыг идэвхжүүлэх ба нэг IP хаягнаас аль нэг үйлчилгээнд
нэг минутанд 60-аас дээш удаа хүсэлт тавих боломжгүй болгоно.
Хэдийгээр бид гаднаас хэтэрхий олон
тооны хандалт хийгдэж байгаа үед тохируулгаар түүнийг хэрхэн хязгаарлахыг
-доор үзүүлж байгаа ч гэсэн, анхлан суралцагчдад зөвлөхөд
+доор үзүүлж байгаа ч, анхлан суралцагчдад зөвлөхөд
эдгээр параметрүүдийг ихэвчлэн өөрчлөх шаардлагагүй байдаг.
Тохируулгуудын бүрэн жагсаалтыг &man.inetd.8; заавар хуудаснаас үзнэ үү.
-c maximum
- Үйлчилгээг нэгэн зэрэг хэдэн удаа дуудаж болох хамгийн дээд
-тооны анхдагч утгыг заана; Анхдагч утга нь хязгааргүй.
+ Үйлчилгээг нэгэн зэрэг хамгийн ихдээ хэдэн удаа дуудаж болохыг заана; Анхдагч утга нь хязгааргүй.
Үйлчилгээ тус бүрээр параметрийн тусламжтай
утгыг дарж өөрчилж болно.
-C rate
- Үйлчилгээг нэг IP хаягнаас нэг минутын дотор хэдэн удаа
-дуудаж болох
-хамгийн дээд тооны анхдагч утгыг заана; Анхдагч утга нь хязгааргүй.
+ Үйлчилгээг нэг IP хаягнаас нэг минутын дотор хамгийн ихдээ хэдэн удаа
+дуудаж болохыг заана; Анхдагч утга нь хязгааргүй.
Үйлчилгээ тус бүрээр параметрийн тусламжтай
утгыг дарж өөрчилж болно.
-R rate
- Үйлчилгээг нэг минутын дотор хэдэн удаа дуудаж болох
-хамгийн дээд тоог заана; Анхдагч утга нь 256. 0-г
-тавьснаар хязгааргүй болгоно.
+ Үйлчилгээг нэг минутын дотор хамгийн ихдээ хэдэн удаа дуудаж болохыг заана;
+Анхдагч утга нь 256. 0-г тавьснаар хязгааргүй болгоно.
-s maximum
- Үйлчилгээг нэг IP хаягнаас хэдэн удаа
-дуудаж болох хамгийн дээд тоог заана; Анхдагч утга нь хязгааргүй.
+ Үйлчилгээг нэг IP хаягнаас хамгийн ихдээ хэдэн удаа
+дуудаж болохыг заана; Анхдагч утга нь хязгааргүй.
Үйлчилгээ тус бүрээр параметрийн тусламжтай
утгыг дарж өөрчилж болно.
inetd.conf
inetd-г /etc/inetd.conf
файлын тусламжтай тохируулна.
/etc/inetd.conf файлд өөрчлөлт хийсний дараа,
inetd-р тохиргооны файлыг дахин уншуулахдаа
дараах тушаалыг өгнө:
- inetd-н тохиргооны файлыг дахин дуудах нь
+ inetd-н тохиргооны файлыг дахин ачаалах нь
&prompt.root; /etc/rc.d/inetd reload
Тохиргооны файлын мөр бүр тусдаа дэмонг заана.
-Файл доторх тайлбарууд нь урдаа #
тэмдэгтэй байна.
+Файл доторх тайлбарууд нь мөрийн эхэнд #
тэмдэгтэй байна.
/etc/inetd.conf файл доторх бичлэгүүдийн формат дараах
байдалтай байна:
service-name
socket-type
protocol
{wait|nowait}[/max-child[/max-connections-per-ip-per-minute[/max-child-per-ip]]]
user[:group][/login-class]
server-program
server-program-arguments
IPv4 ашигладаг &man.ftpd.8; дэмоны хувьд жишээ бичлэг дараах байдалтай байж болно:
ftp stream tcp nowait root /usr/libexec/ftpd ftpd -l
service-name
Тухайн дэмоны үйлчилгээний нэрийг заана.
Энэ нь /etc/services файл дотор бичигдсэн үйлчилгээнүүдийн нэг
байх ёстой бөгөөд аль портон дээр сонсохыг inetd-д хэлж өгнө.
Хэрэв шинэ үйлчилгээ үүсгэсэн бол түүнийг заавал /etc/services файл
дотор нэмсэн байх ёстой.
socket-type
stream,
dgram, raw, эсвэл seqpacket эдгээрийн нэг байна.
stream-г холболтон дээр үндэслэсэн TCP дэмонуудын хувьд хэрэглэдэг бол,
dgram-г UDP протоколоор ажилладаг дэмонуудын хувьд хэрэглэнэ.
protocol
Доор дурдсанаас нэг нь байна:
Протокол
Тайлбар
tcp, tcp4
TCP IPv4
udp, udp4
UDP IPv4
tcp6
TCP IPv6
udp6
UDP IPv6
tcp46
TCP IPv4 ба v6 хоёул
udp46
UDP IPv4 ба v6 хоёул
{wait|nowait}[/max-child[/max-connections-per-ip-per-minute[/max-child-per-ip]]]
нь inetd-р дуудагдсан
-дэмон өөрийн сокетийг зохицуулж чадах эсэхийг заана.
- сокеттой дэмоны хувьд тохируулгыг
-хэрэглэнэ. Харин ихэвчлэн олон салаатай байдаг
-stream сокеттой дэмоны хувьд тохируулгыг хэрэглэх
-хэрэгтэй. нь ихэвчлэн олон сокетийг нэг дэмонд
+дэмон өөрийн сокетийг удирдаж чадах эсэхийг заана.
+ төрлийн сокет дэмоны хувьд тохируулгыг
+хэрэглэх ёстой байдаг бол, ихэвчлэн олон урсгалтай байдаг
+ сокет дэмоны хувьд тохируулгыг хэрэглэх
+хэрэгтэй байдаг. нь ихэвчлэн олон сокетийг нэг дэмонд
шилжүүлэн өгдөг бол, нь шинээр үүссэн сокет тус бүрт
харгалзуулан хүүхэд дэмонг салаалуулан үүсгэдэг.
inetd-ийн салаалуулан үүсгэж
-чадах хамгийн их хүүхэд дэмоны тоог
+болох хамгийн их хүүхэд дэмоны тоог
тохируулгын тусламжтай зааж өгч болно. Хэрэв
тухайн дэмоны ажиллаж болох тохиолдлыг 10-р хязгаарлах бол,
-н ард /10 гэж бичнэ.
/0 нь хүүхдийн тоог хязгаарлахгүй гэсэн утгатай.
-с гадна, нэг газраас тухайн дэмонтой
үүсгэж байгаа холболтын тоог хязгаарладаг өөр хоёр
тохируулгыг хэрэглэж болно.
нь тухайн ямар нэг IP хаягнаас
нэг минутанд үүсгэж болох холболтын тоог хязгаарлана,
жишээлбэл: 10 гэсэн утга нь тухайн ямар нэг IP хаягнаас
нэг минутын дотор тухайн үйлчилгээнд холбогдохоор оролдох
оролдлогын тоог 10-р хязгаарлана. нь
Тухайн ямар нэг IP хаяг дээр үүсгэгдсэн хүүхдийн тоог хязгаарлана.
Эдгээр тохируулгууд нь санаатай болон санамсаргүйгээр нөөцийг
хэтрүүлэн хэрэглэх, мөн Үйлчилгээг Зогсоох (DoS) халдлагаас хамгаалахад
хэрэгтэй байдаг.
Хэрэглэхдээ, ба
хоёрын аль нэгийг заавал хэрэглэх ёстой. Харин ,
ба
тохируулгуудыг сонгон хэрэглэж болно.
- Stream төрлийн олон салаатай (урсгал) дэмоны хувьд, ,
+ Stream төрлийн олон урсгалтай дэмоны хувьд, ,
эсвэл хязгаарлалтуудын
-алийг ч хэрэглэхгүй бол ердөө л: nowait байна.
+алийг ч хэрэглэхгүй тохиолдолд ердөө: nowait байна.
Дээрхтэй адил дэмон, 10 хүүхэд дэмоны хязгаарлалттай бол: nowait/10 байна.
Мөн адил дэмон, 10 хүүхэд дэмоны хязгаарлалттай,
минутанд нэг IP хаягнаас үүсгэх холболтын тоог 20-р хязгаарлах бол:
- nowait/10/20 байна.
+ nowait/10/20 болно.
Эдгээр тохируулгуудыг &man.fingerd.8; дэмоны анхдагч тохиргоон дээр
жишээ болгон харвал:
finger stream tcp nowait/3/10 nobody /usr/libexec/fingerd fingerd -s
Эцэст нь, 100 хүүхдийн хязгаарлалттай, нэг IP хаягнаас үүсэх холболтын
тоог 5-р хязгаарласан дэмоны жишээг авбал: nowait/100/0/5 байх юм.
user
Энд тухайн дэмон ямар хэрэглэгчийн нэрээр ажиллахыг зааж өгнө.
Ихэвчлэн дэмонууд root хэрэглэгчийн нэр дээр ажилладаг.
Аюулгүй байдлын үүднээс, зарим серверүүд daemon, эсвэл
хамгийн бага эрхтэй nobody хэрэглэгчийн нэр дээр ажиллах нь
элбэг байдаг.
server-program
Энд гаднаас холболт хүлээн авахад ажиллуулах дэмоны
бүрэн замыг зааж өгнө. Хэрэв энэ дэмон inetd-р удирдагдсан
дотоод үйлчилгээ бол тохируулгыг хэрэглэх хэрэгтэй.
server-program-arguments
Үүнийг -тай хамт, argv[0]-с эхлэн
програмын аргументыг зааж өгөх байдлаар хэрэглэнэ. Хэрэв командын
мөрөнд mydaemon -d гэсэн байдлаар хэрэглэдэг бол, -н
утга mydaemon -d байна. Дахин хэлэхэд, хэрэв тухайн дэмон дотоод үйлчилгээний
нэг бол -г энд мөн хэрэглэнэ үү.
Аюулгүй байдал
Үйлдлийн системийг суулгах үед хийсэн сонголтуудаас хамааран
inetd-н үйлчилгээнүүдийн ихэнх нь
идэвхтэй болсон байдаг. Хэрэв хэрэглэх
онцын шаардлага байхгүй бол тэдгээрийг идэвхгүй болгоно уу.
/etc/inetd.conf файл дотор, идэвхгүй болгох гэж
байгаа демоныхоо харгалзах мөрийн урд #
-тэмдгийг тавьна. Дараа нь inetd-н тохиргоог дахин
+тэмдгийг тавьж өгнө. Дараа нь inetd-н тохиргоог дахин
ачаална. fingerd зэрэг зарим дэмонууд гадны халдагчид
хэрэгтэй мэдээллийг түгээж байдаг тул тэдгээр үйлчилгээг бүрмөсөн хааж
болох юм.
Зарим дэмонууд аюулгүй байдлыг бодолцолгүйгээр бүтээгдсэн
байдаг ба холболт тогтоох харьцангуй урт болзоот хугацаатай, эсвэл болзоот
хугацааг огт зааж өгөөгүй байдаг. Энэ нь халдагчид тодорхой дэмон уруу холболт
тогтоох хүсэлтийг олон дахин илгээж, нөөцийг дуусгах замаар системд халдах
боломжийг олгодог. Хэрэв ямар нэг дэмоны хувьд үүссэн холболтын тоо
хэтэрхий олон байвал ,
эсвэл тохиргооны
тусламжтайгаар хязгаарлалт хийх нь оновчтой байдаг.
Анхдагч байдлаар TCP-ийн дундын хяналт (гүйцэтгэл хялбаршуулалт) идэвхтэй байдаг.
-inetd-р дуудагдсан дэмонуудын хувьд TCP хязгаарлалт
-тавихын талаар дэлгэрэнгүй мэдээллийг &man.hosts.access.5;
+inetd-р дуудагдсан дэмонуудын хувьд TCP хязгаарлалтыг хэрхэн
+тавих талаар дэлгэрэнгүй мэдээллийг &man.hosts.access.5;
заавар хуудаснаас үзнэ үү.
Элдэв зүйлс
daytime,
time,
echo,
discard,
chargen, ба auth бүгд
inetd-н дотоод үйлчилгээнүүд юм.
auth үйлчилгээ нь
сүлжээний орчинд, тодорхойлолт өгөх үйлчилгээ үзүүлдэг
бөгөөд тодорхой түвшинд тохиргоо хийх боломжтой байдаг бол
бусад үйлчилгээнүүдийг зөвхөн идэвхтэй эсвэл идэвхгүй болгох
боломжтой.
- Бүрэн дүүрэн мэдээллийг &man.inetd.8; заавар хуудаснаас
+ Дээрх үйлчилгээнүүдийн талаар бүрэн дүүрэн мэдээллийг &man.inetd.8; заавар хуудаснаас
үзнэ үү.
Том
Рөүдс
Дахин зохион байгуулж, сайжруулсан
Билл
Свингл
Бичсэн
Лодойсамбын
Баянзул
Орчуулсан
Сүлжээний Файлын Систем (NFS)
NFS
FreeBSD дээр дэмжигддэг олон файлын системүүдийн нэг бол
Network File System буюу Сүлжээний Файлын Систем юм, мөн NFS гэж нэрлэнэ. NFS нь сүлжээний орчинд файл болон санг
бусадтай хуваалцах боломжийг олгодог. NFS-г
хэрэглэн, хэрэглэгчид болон програмууд алслагдсан систем рүү
дотоод файл руу хандаж байгаатай адилаар хандах боломжтой.
NFS-н тэмдэглүүштэй давуу талуудаас дурдвал:
Өргөн хэрэглэгддэг өгөгдлийг нэгтгэн нэг машин дээр
байрлуулж, түүнд алсаас хандах боломжтой болсноор
дотоод машинууд илүү бага диск хэрэглэх болно.
Хэрэглэгчийн хувьд сүлжээнд байгаа машин бүр дээр тус
тусдаа гэрийн сантай байх шаардлагагүй болно.
Гэрийн санг нэг удаа NFS сервер дээр үүсгээд
түүнийгээ сүлжээгээр дамжин хэрэглэх боломжтой.
Уян диск, CDROM болон &iomegazip; төхөөрөмжүүдийг сүлжээний
бусад машинууд хэрэглэх боломжтой болно.
Ингэснээр сүлжээнд хэрэглэгдэх зөөвөрлөх боломжтой
хадгалах төхөөрөмжүүдийн тоог багасгана.
NFS хэрхэн ажилладаг вэ
NFS нь үндсэн хоёр хэсгээс бүрдэнэ:
сервер болон нэг ба түүнээс дээш тооны харилцагч. Сервер машин дээр
хадгалагдаж байгаа өгөгдөл рүү харилцагч алсаас хандана.
Дээрх үйлдлийг зөв гүйцэтгэхийн тулд нилээд хэдэн процессийн
тохиргоог хийж, ажиллуулсан байх ёстой.
Сервер дээр дараах дэмонууд ажиллаж байх ёстой:
NFS
сервер
файл сервер
UNIX харилцагчид
rpcbind
mountd
nfsd
Дэмон
Тайлбар
nfsd
NFS харилцагчдаас ирэх
хүсэлтийг хүлээн авах NFS дэмон.
mountd
&man.nfsd.8;-с дамжиж ирсэн хүсэлтийг гүйцэтгэгч
NFS холбох дэмон.
rpcbind
Энэ дэмоны тусламжтай NFS
харилцагчид NFS сервер аль портон дээр
ажиллаж байгааг олж мэднэ.
Харилцагч nfsiod гэсэн дэмонг мөн
ажиллуулж болно. nfsiod дэмон
NFS серверээс ирэх хүсэлтийг гүйцэтгэнэ.
Ингэх нь системийг хэвийн, алдаагүй ажиллуулахад зайлшгүй
шаардлагагүй боловч зарим үзүүлэлтүүдийг сайжруулдаг тул нэмэлт
байдлаар хэрэглэж болно. Дэлгэрэнгүй мэдээллийг
&man.nfsiod.8; хуудаснаас үзнэ үү.
NFS-н тохиргоог хийх
NFS
тохиргоо
NFS-н тохиргоог хийх нь харьцангуй
амархан. Ажиллах ёстой процессуудыг системтэй хамт автоматаар
асдаг болгохын тулд /etc/rc.conf файлыг бага зэрэг
өөрчлөхөд хангалттай.
NFS сервер дээрх /etc/rc.conf файл дотор
дараах тохируулгууд идэвхжсэн байгаа эсэхийг шалгана уу:
rpcbind_enable="YES"
nfs_server_enable="YES"
mountd_flags="-r"
mountd нь NFS серверийг
идэвхжүүлсэн тохиолдолд өөрөө автоматаар ажиллана.
Харилцагч талд, /etc/rc.conf файл дотор
дараах тохируулга идэвхтэй байгаа эсэхийг шалгана уу:
nfs_client_enable="YES"
/etc/exports файл дотор
NFS ямар файл системүүдийг экспорт
хийхийг (заримдаа хуваалцах
гэж мөн нэрлэнэ) зааж өгнө.
/etc/exports файлын мөр бүр нь нэг файл системд харгалзана.
Энэ файл системд хандах эрхтэй машинуудыг заахаас гадна,
ямар тохируулгаар хандахыг мөн зааж өгч болно. Энэ файл дотор бичигдэж
болох нилээд олон ийм тохируулгууд байгаа хэдий ч, бид тэдгээрээс
зөвхөн заримыг нь энд авч үзэх болно. Та бусад тохируулгуудын
талаар &man.exports.5; заавар хуудаснаас уншиж мэднэ үү.
Доор /etc/exports файлаас хэдэн жишээ мөрийг үзүүлэв:
NFS
экспортлох жишээ
Дараах жишээн дээрээс файл системийг
хэрхэн экспортлох санааг олж авах болно. Тохируулгууд нь
таны сүлжээний тохиргоо, нөхцөл байдлаас шалтгаалан
өөр байхыг анхаарна уу. Жишээ нь, /cdrom гэсэн санг
3 машин руу экспортлохын тулд дараах байдалтай бичнэ. Жишээн дээрх
3 машин сервертэй адил домэйн нэртэй, эсвэл таны /etc/hosts
файл дотор тодорхойлогдсон гэж үзсэн болно. туг нь
экспортлогдож буй файл системийг зөвхөн унших боломжтой
болохыг заана. Энэ тугийг тавьснаар алсаас хандаж буй машин
энэ файл систем дээр ямар нэг өөрчлөлт хийх боломжгүй болно.
/cdrom -ro host1 host2 host3
Дараах жишээн дээр /home санг
IP хаягаар нь зааж өгсөн 3 машин руу экспортолж байна.
Ингэж IP хаягаар нь зааж өгөх нь дотоод сүлжээндээ
DNS сервер ажиллуулаагүй үед их хэрэгтэй байдаг.
Эсвэл /etc/hosts файл дотор дотоод хостуудын
нэрийг тохируулж болно; &man.hosts.5; хэсгийг дахин үзнэ үү.
гэсэн туг нь дэд сангуудыг
холболтын цэг байхыг зөвшөөрч өгдөг. Өөрөөр хэлбэл,
дэд сангуудыг холболгүй орхиж, харилцагч зөвхөн өөрийн
хэрэгцээтэй байгаа сангаа холбохыг зөвшөөрнө гэсэн үг юм.
/home -alldirs 10.0.0.2 10.0.0.3 10.0.0.4
Дараах жишээн дээр /a санг
хоёр өөр домэйноос 2 харилцагч хандаж болохоор
экспортолж байна. гэсэн туг нь
алслагдсан систем дээрх root хэрэглэгч
экспортлогдсон файл систем дээр root эрхээр
бичихийг зөвшөөрнө. Хэрэв -maproot=root тугийг тусгайлан зааж өгөөгүй бол,
хэдий алслагдсан систем дээрх хэрэглэгч root эрхтэй ч
экспортлогдсон файл систем дээр бичих эрхгүй болно.
/a -maproot=root host.example.com box.example.org
Харилцагч экспортлогдсон файл систем рүү хандахын
тулд эрх нь байх ёстой. Тухайн харилцагч /etc/exports
файл дотор бүртгэлтэй эсэхийг шалгаарай.
/etc/exports файл дотор мөр болгон нь
нэг файл системийг нэг хост руу экспортлох мэдээллийг
төлөөлнө. Алслагдсан хост аль нэг файл системийн хувьд
зөвхөн ганц удаа л тодорхойлогдсон байх ёстой ба үүнд харгалзах
ганцхан анхдагч бичлэг байж болно. Жишээ нь, /usr нь
нэг файл систем гэж бодъё. /etc/exports файл доторх
дараах бичлэгүүд нь буруу юм:
# Invalid when /usr is one file system
/usr/src client
/usr/ports client
Учир нь /usr гэсэн файл системийг client
гэсэн хост руу экспортолсон хоёр бичлэг байна. Энэ тохиолдолд
дараах форматаар бичвэл зөв болно:
/usr/src /usr/ports client
Нэг хост руу экспортлогдож байгаа файл системийн хувьд
шинжүүдийг бүгдийг нэг мөрөнд жагсаан бичих ёстой.
Харилцагчийг зааж өгөөгүй мөрүүдийг энгийн хост гэж үзнэ.
Энэ нь файл системийг экспортлох боломжийг хязгаарлана,
гэвч энэ нь ихэнх хүмүүст хүнд асуудал биш байдаг.
Дараагийн жишээн дээр /usr ба /exports
гэсэн дотоод файл системийг экспортолсон байна:
# Export src and ports to client01 and client02, but only
# client01 has root privileges on it
/usr/src /usr/ports -maproot=root client01
/usr/src /usr/ports client02
# The client machines have root and can mount anywhere
# on /exports. Anyone in the world can mount /exports/obj read-only
/exports -alldirs -maproot=root client01 client02
/exports/obj -ro
/etc/exports файл дотор гарсан
өөрчлөлтүүдийг хүчинтэй болгохын тулд,
өөрчлөлт орсон тухай бүрд mountd дэмонг
албадан /etc/exports-г дахин уншуулах хэрэгтэй болдог.
Үүний тулд эсвэл HUP дохиог ажиллаж байгаа дэмонд өгөх хэрэгтэй:
&prompt.root; kill -HUP `cat /var/run/mountd.pid`
эсвэл mountd &man.rc.8; скриптийг зохих параметрийн
хамт ажиллуулах хэрэгтэй:
&prompt.root; /etc/rc.d/mountd onereload
rc скриптийг хэрэглэх зааврыг хэсгээс
үзнэ үү.
Бас нэг боломж нь, FreeBSD-г эхнээс нь ачаалж, бүх процессийг дахин
эхлүүлэх юм. Гэвч үүний тулд заавал системийг дахин ачаалах шаардлага байхгүй.
root эрхээр дараах тушаалуудыг өгснөөр зөвхөн хэрэгтэй процессуудаа
дахин эхлүүлэх боломжтой.
NFS сервер дээр:
&prompt.root; rpcbind
&prompt.root; nfsd -u -t -n 4
&prompt.root; mountd -r
NFS харилцагч дээр:
&prompt.root; nfsiod -n 4
Одоо алсын файл системийг холбоход бэлэн боллоо.
Доорх жишээнүүд дээр серверийн нэрийг server,
харилцагчийн нэрийг client гэж авсан болно.
Хэрэв та алсын файл системийг зөвхөн түр хугацаагаар холбох гэж байгаа
эсвэл тохиргоогоо шалгах гэж байгаа бол, харилцагч талд
root эрхээр дараах тушаалыг өгөхөд хангалттай:
NFS
холболт
&prompt.root; mount server:/home /mnt
Энэ тушаалыг өгснөөр та сервер талд байгаа /home
гэсэн санг харилцагч талд байгаа /mnt сантай
холбох болно. Хэрэв бүх зүйл зөв тохируулагдсан бол, та харилцагч талын
/mnt сан дотор орж сервер дээр байгаа файлуудыг
харж чадах ёстой.
Хэрэв систем шинээр ачаалах бүрд ямар нэг алсын
файл системийг холбох хүсэлтэй байгаа бол,
түүнийгээ /etc/fstab файл дотор нэмж бичих хэрэгтэй.
Жишээ нь:
server:/home /mnt nfs rw 0 0
Боломжит бүх сонголтуудын талаар &man.fstab.5; заавар хуудаснаас үзнэ үү.
Цоожлолт
Зарим програмууд (ж.н. mutt)
зөв ажиллахын тулд файл цоожлолтыг шаарддаг.
NFS-н хувьд, rpc.lockd-г
файл цоожлолтонд хэрэглэж болно. Түүнийг идэвхжүүлэхийн тулд,
сервер болон харилцагч талд хоёуланд нь /etc/rc.conf
файл дотор дараах мөрүүдийг нэмж өгөх хэрэгтэй
(NFS сервер болон харилцагч талуудыг аль хэдийн тохируулчихсан
гэж үзэв):
rpc_lockd_enable="YES"
rpc_statd_enable="YES"
Програмыг дараах байдалтай эхлүүлнэ:
&prompt.root; /etc/rc.d/nfslocking start
Хэрэв NFS харилцагч болон NFS
сервер талуудын хооронд жинхэнэ файл цоожлолт хийгдэх
шаардлагагүй бол, NFS харилцагч талд &man.mount.nfs.8;-д
тохируулгыг өгөн дотоод цоожлолт хийлгэж болно.
Дэлгэрэнгүй мэдээллийг &man.mount.nfs.8; заавар хуудаснаас үзнэ үү.
Практик хэрэглээ
NFS нь олон практик хэрэглээтэй. Хамгийн элбэг
тохиолддог хэрэглээг доор жагсаав:
NFS
хэрэглээ
Олон машиныг нэг CDROM эсвэл төхөөрөмжийг дундаа
хэрэглэдэг байхаар зохион байгуулах. Энэ нь нэг програмыг
олон машин дээр суулгах хамгийн хямд, хялбар арга юм.
Том сүлжээний хувьд, бүх хэрэглэгчдийн гэрийн санг хадгалдаг
төвлөрсөн NFS серверийг тохируулах. Эдгээр гэрийн сангуудыг
дараа нь сүлжээний орчинд экспортолсноор хэрэглэгчид аль машин дээр
ажиллаж буйгаас үл хамааран өөрийн нэг л сан дотор ажиллах боломжтой
болно.
Олон машин дундаа нэг /usr/ports/distfiles
сантай байх. Ийм замаар, нэг портыг олон машин дээр суулгах
хэрэгтэй үед машин бүр дээр эх файлыг татаж авалгүйгээр хурдан суулгах
боломжтой болно.
Вылий
Стилвэл
Хувь нэмрээ оруулсан
Шерн
Лий
Дахин эмхтгэсэн
Лодойсамбын
Баянзул
Орчуулсан
amd-р автоматаар холбох нь
amd
автоматаар холбогч дэмон
&man.amd.8; (автоматаар холбогч дэмон)
нь алсын файл системийн файл эсвэл санд хэрэглэгч
хандах тухай бүрт уг файл системийг автоматаар холбодог.
Хэсэг хугацааны туршид идэвхгүй байгаа файл системийг
amd мөн автоматаар салгана. amd-г
хэрэглэснээр /etc/fstab дотор бичигддэг байнгын
холболтоос гадна, холболт хийх боломжийг олгодог.
amd нь өөрийгөө, /host ба /net
сангууд дээр NFS сервер байдлаар холбож ажиллах бөгөөд эдгээр
сангууд доторх файлд хандах үед, amd
харгалзах алсын холболтыг хайж олоод автоматаар холбох болно.
/net нь экспортлогдсон файл системийг
IP хаягаар нь холбоход, харин /host нь
хост нэрээр нь холбоход хэрэглэгдэнэ.
/host/foobar/usr сан доторх
файлд хандана гэдэг нь amd-г
foobar гэсэн хост дээр экспортлогдсон /usr
санг холбохын зааж өгнө.
Экспортыг amd-р холбох
Алсын хост дээр байгаа боломжит холболтуудын
жагсаалтыг showmount тушаалын тусламжтай харж болно.
Жишээлбэл, foobar нэртэй хостын экспортыг харахын тулд:
&prompt.user; showmount -e foobar
Exports list on foobar:
/usr 10.10.10.0
/a 10.10.10.0
&prompt.user; cd /host/foobar/usr
Жишээн дээр үзүүлснээр showmount нь /usr-г
экспортлогдсон болохыг харуулж байна. /host/foobar/usr сан
дотор ороход, amd нь foobar гэсэн хост нэрийг
тайлахыг оролдох ба заасан санг холбоно.
amd-г эхлэл скриптүүдээр эхлүүлж болох ба
үүний тулд /etc/rc.conf файл дотор дараах мөрийг нэмэх хэрэгтэй:
amd_enable="YES"
Мөн, amd програмд amd_flags тохируулгын
тусламжтай тугуудыг өгч болно. amd_flags-н анхдагч утга нь:
amd_flags="-a /.amd_mnt -l syslog /host /etc/amd.map /net /etc/amd.map"
/etc/amd.map файл дотор экспортуудыг холбох анхдагч
тохируулгуудыг зааж өгсөн байна. /etc/amd.conf файл дотор
amd-н илүү дээд түвшний чанаруудыг тодорхойлж өгнө.
Дэлгэрэнгүй мэдээллийг &man.amd.8; ба &man.amd.conf.5; заавар хуудаснаас
үзнэ үү.
Жон
Линд
Хувь нэмрээ оруулсан
Лодойсамбын
Баянзул
Орчуулсан
Бусад системтэй нэгтгэхэд тохиолдох асуудлууд
ISA PC системд зориулсан зарим Ethernet адаптерууд
учир дутагдалтай байдгаас сүлжээний орчинд ажиллахад, тэр дундаа
NFS-тэй ажиллахад нилээд асуудалтай байдаг.
Энэ асуудал зөвхөн FreeBSD-д тохиолддоггүй боловч FreeBSD систем үүнд нилээд
өртөмтгий байдаг.
Энэ асуудал нь (FreeBSD) PC системийг өндөр үзүүлэлттэй машинуудтай (жишээлбэл,
Silicon Graphics, Inc., ба Sun Microsystems, Inc компаниудын хийсэн)
сүлжээнд холбох үед бараг үргэлж тохиолддог. NFS холболт хийхэд асуудалгүй,
зарим үйлдлүүдийг хийхэд амжилттай байх боловч, гаднаас ирж явж байгаа
хүсэлтүүдийг боловсруулж чадаж байгаа хэдий ч сервер гэнэт харилцагчид
хариу өгөхгүй болдог. Энэ асуудал мөн харилцагчийн хувьд, харилцагч
FreeBSD систем эсвэл ажлын машин байхаас үл шалтгаалан тохиолдоно.
Ихэнх системийн хувьд, нэгэнт ийм асуудалд орсон бол харилцагч талыг
ном ёсных нь дагуу унтраах боломжгүй болдог. Ганц авдаг арга хэмжээ бол системийг
хүчээр унтрааж асаах юм. Учир нь, NFS-н энэ асуудал одоо хир нь шийдэгдээгүй
байна.
Хэдийгээр зөв
шийдэл бол
FreeBSD системд тохирох илүү өндөр үзүүлэлттэй, илүү багтаамжтай
Ethernet адаптерийг олж авах боловч,
боломжит ажиллагааг хангахын тулд нэг арга байна.
Хэрэв FreeBSD систем нь сервер бол, харилцагч талаас
холболт хийхдээ тохируулгыг оруулж өгөх явдал юм.
Хэрэв FreeBSD систем нь харилцагч бол, NFS файл системтэй
холбогдохдоо тохируулгыг хэрэглэх юм.
Эдгээр тохируулгуудыг автомат холболтын хувьд
fstab бичлэгийн дөрөв дэх талбарыг ашиглан,
гар аргаар холболт хийх бол &man.mount.8; тушаалын
параметрыг ашиглан зааж өгч болно.
NFS сервер болон харилцагчид өөр өөр сүлжээнд
байхад гардаг өөр нэг асуудлыг энэ асуудалтай
хольж хутгах тохиолдол байдгийг энд дурдах нь зүйтэй болов уу.
Хэрэв тийм бол, чиглүүлэгчид шаардлагатай UDP
мэдээллийг дамжуулж чадаж байгаа эсэхийг
нягталж үзээрэй. Үгүй бол, өөр юу ч хийлээ гээд
та үр дүнд хүрч чадахгүй.
Дараах жишээн дээр, fastws нь өндөр үзүүлэлттэй
ажлын машины хост (интерфэйс) нэр, freebox нь
бага үзүүлэлттэй Ethernet адаптертай FreeBSD системийн
нэр юм. Мөн, /sharedfs нь экспортлогдох гэж байгаа NFS
файл систем (&man.exports.5;-г үз), ба /project нь
харилцагч талын экспортлогдсон файл системийг холбох цэг байх болно.
Аль ч тохиолдолд, эсвэл ба
зэрэг нэмэлт тохируулгууд таны хувьд хэрэгтэй байж болох юм.
FreeBSD системийг (freebox) freebox дээр
/etc/fstab дотор харилцагч байдлаар зааж өгөх жишээ:
fastws:/sharedfs /project nfs rw,-r=1024 0 0
freebox дээр гараар холбохдоо:
&prompt.root; mount -t nfs -o -r=1024 fastws:/sharedfs /project
FreeBSD системийг (freebox) fastws дээр
/etc/fstab дотор сервер байдлаар зааж өгөх жишээ:
freebox:/sharedfs /project nfs rw,-w=1024 0 0
fastws дээр гараар холбохдоо:
&prompt.root; mount -t nfs -o -w=1024 freebox:/sharedfs /project
Бараг бүх 16-битийн Ethernet адаптерийн хувьд
унших ба бичих хэмжээн дээр дээрх байдлаар хязгаарлалт
хийлгүйгээр ажиллах боломжтой байдаг.
Сонирхсон улсуудад толилуулахад, дээрх алдаа гарахад
чухам юу тохиолддог, яагаад засагдах боломжгүй болох талаар
дор тайлбарлав. NFS нь голчлон 8 K (хэдийгээр илүү бага хэмжээтэй
хэсэг дээр ажиллаж чадах боловч) хэмжээтэй блок
ууд дээр
ажилладаг. Хамгийн урт Ethernet пакет 1500 байт орчим байх ба,
NFS блок
нь хэд хэдэн Ethernet пакетуудад хуваагдах
хэрэгтэй болдог. Дээд түвшний програмын хувьд
энэ нь нэг нэгж хэвээр байх ба хүлээж аваад, нийлүүлээд, бататгал
хийхэд ч мөн нэг нэгж хэвээр байдаг. Өндөр үзүүлэлттэй ажлын машинууд
NFS нэгжийг бүрдүүлж байгаа тэдгээр пакетуудыг стандартад
заасны дагуу аль болох ойрхон ойрхон, нэг нэгээр нь цувуулж
гаргана. Жижиг, бага багтаамжтай картууд дээр, дээд түвшний програмд
дамжуулахаас өмнө сүүлийн пакет нь өмнөх пакетаа дарснаар
тухайн нэгжийг буцааж нийлүүлж, бататгах боломжгүй болно.
Үүнээс болж, ажлын машины болзоот хугацаа дуусаж бүхэл бүтэн 8 K
нэгжийг дахин дамжуулах болно. Энэ үйл ажиллагаа дахин дахин хязгааргүй
давтагдах болно.
Нэгжийн хэмжээг Ethernet пакетийн хэмжээнээс бага
байлгаснаар, бид Ethernet пакет тус бүрийг бататгаж
мухардалд орохоос сэргийлж чадна.
Өндөр үзүүлэлттэй ажлын машинууд PC систем рүү өгөгдлийг
цацсаар байх үед давхцал үүссээр байх боловч, илүү сайн карт
ашигласнаар NFS нэгж
ийн хувьд заавал тийм давхцал үүсэх
албагүй болно. Давхцал үүссэн тохиолдолд, түүнд өртсөн нэгжийг
дахин дамжуулах ба түүнийг хүлээн авч, нийлүүлж, бататгах боломж өндөртэй.
Билл
Свингл
Бичсэн
Эрик
Огрен
Сайжруулсан
Удо
Эрделхофф
Лодойсамбын
Баянзул
Орчуулсан
Сүлжээний Мэдээллийн Систем (NIS/YP)
Энэ юу вэ?
NIS
Solaris
HP-UX
AIX
Linux
NetBSD
OpenBSD
NIS,
нь Network Information Services буюу Сүлжээний Мэдээллийн Үйлчилгээнүүд
гэсэн үгийн товчлол бөгөөд &unix; (анхандаа &sunos;) системүүдийн
удирдлагыг төвлөрүүлэх зорилгоор Sun Microsystems анх хөгжүүлсэн.
Одоо энэ салбарын үндсэн стандарт болжээ; бүх гол &unix; төрлийн системүүд
(&solaris;, HP-UX, &aix;, Линукс, NetBSD, OpenBSD, FreeBSD, гэх мэт) NIS-г дэмждэг.
шар хуудасNIS
NIS анх Yellow Pages буюу Шар Хуудас
гэсэн нэртэй байсан боловч худалдааны тэмдгийн асуудлаас болж
Sun нэрийг нь сольсон. Хуучин нэр (ба yp) нь одоо хир нь хэрэглэгдсээр байдаг.
NIS
домэйнууд
Энэ нь RPC дээр үндэслэсэн, нэг NIS домэйнд байгаа
бүлэг машинууд дундаа адилхан тохиргооны файлтай боломжийг
олгодог харилцагч/сервер систем юм. Үүний тусламжтай
системийн администратор NIS харилцагч системийг
зайлшгүй байх үндсэн тохиргоотойгоор үүсгэх, тохиргооны өгөгдлийг
нэг дор нэмэх, хасах, өөрчлөх зэрэг үйлдлүүдийг хийх
боломжтой болдог.
Windows NT
Энэ нь &windowsnt;-н домэйн системтэй төстэй.
Хэдийгээр тэдгээрийн дотоод ажиллагаа нь ердөө ч адилхан биш боловч
үндсэн үүргийг нь адилтгаж болох юм.
Таны мэдэж байх ёстой Нэр томъёо/Процессууд
NIS сервер эсвэл NIS харилцагч байдлаар ажилладаг NIS-г FreeBSD дээр
зохион байгуулахын тулд нилээд хэдэн нэр томъёо, чухал хэрэглэгчийн
процессуудтай та тааралдах болно:
rpcbind
portmap
Нэр томъёо
Тайлбар
NIS домэйн нэр
NIS мастер сервер болон түүний бүх харилцагчид
(түүний зарц серверийг оруулаад) бүгд NIS домэйн нэртэй байна.
&windowsnt;-н домэйн нэртэй адилаар, NIS домэйн нэр DNS-тэй
ямар ч хамаагүй.
rpcbind
RPC-г (Remote Procedure Call буюу Алсын Процедур Дуудах, NIS-н
ашигладаг сүлжээний протокол) идэвхтэй байлгахын тулд заавал ажиллаж
байх ёстой. Хэрэв rpcbind ажиллахгүй бол,
NIS сервер ажиллуулах, NIS харилцагч болох боломжгүй.
ypbind
NIS харилцагчийг NIS сервертэй холбоно
.
NIS домэйн нэрийг системээс авч, RPC ашиглан сервертэй холбоно.
ypbind нь NIS орчны харилцагч-серверийн харилцааны цөм нь болж
өгдөг; Хэрэв харилцагчийн машин дээр ypbind үхвэл,
NIS сервер рүү хандах боломжгүй болно.
ypserv
Зөвхөн NIS сервер дээр ажиллаж байх ёстой;
энэ бол NIS сервер процесс өөрөө юм. Хэрэв &man.ypserv.8; үхвэл,
сервер NIS хүсэлтэд хариу өгөх боломжгүй болно (магадгүй,
түүний үүргийг үргэлжлүүлэх зарц сервер байгаа байх). Зарим
NIS-н хувьд (FreeBSD-гийх биш), анх холбогдож байсан сервер байхгүй болбол
өөр сервертэй холбоо тогтоохыг оролддоггүй хувилбарууд байдаг.
Ихэнхдээ, ийм үед ганц тус болох зүйл бол сервер процессийг
дахин эхлүүлэх (эсвэл серверийг бүхлээр нь), эсвэл харилцагч талын
ypbind процессийг дахин эхлүүлэх юм.
rpc.yppasswdd
Зөвхөн NIS эзэн сервер дээр ажиллаж байх ёстой өөр
нэг процесс; Энэ дэмон NIS харилцагч нарыг өөрсдийн нэвтрэх үгийг
солих боломжийг олгоно. Хэрэв энэ дэмон ажиллахгүй бол,
хэрэглэгчид NIS эзэн сервер рүү нэвтэрч орон тэнд нэвтрэх үгээ солих
хэрэгтэй болно.
Хэрхэн ажилладаг вэ?
NIS орчинд гурван төрлийн хост байна:
эзэн сервер, зарц сервер, ба харилцагч. Серверүүд нь
хостуудын тохиргооны мэдээллийг хадгалсан агуулахын үүргийг
гүйцэтгэнэ. Эзэн сервер энэ мэдээллийн бүрэн эрхтэй хуулбарыг
хадгалж байдаг бол, зарц сервер нь энэ мэдээллийн хуулбарыг
нөөцөнд хадгалж байдаг. Серверүүд харилцагчдыг эдгээр мэдээллээр
хангана.
Олон файлд байгаа мэдээллийг энэ маягаар хуваалцаж хэрэглэнэ.
master.passwd, group, ба hosts гэсэн файлуудыг
ихэвчлэн NIS тусламжтай хуваалцана. Эдгээр файлд байдаг мэдээлэл
харилцагч талын нэг процессод хэрэгтэй боллоо гэхэд түүнийг өөрийн дотоодоос
хайхын оронд түүнд оноогдсон NIS серверээс асуулга хийнэ.
Машины төрөл
NIS
эзэн сервер
NIS эзэн сервер. Энэ сервер, &windowsnt;-н анхдагч
домэйн сервер хянагчийн нэг адил, NIS харилцагчдын хэрэгцээний бүх файлуудыг
агуулсан байна. passwd, group ба NIS харилцагчийн хэрэглэх
бусад олон файлууд эзэн сервер дээр байна.
Нэг машин нэгээс олон NIS домэйны хувьд NIS эзэн
сервер байж болно. Гэхдээ, энд бид бага хэмжээний NIS орчны талаар
ярилцах тул энэ талаар энд үзэхгүй.
NIS
зарц сервер
NIS зарц сервер. &windowsnt;-н нөөц домэйн хянагчтай адилаар,
NIS зарц сервер нь NIS эзэн серверийн өгөгдлийн файлын хуулбарыг хадгална.
NIS зарц серверүүд нь нөөцөнд байдаг. Тэдгээр нь мөн эзэн серверийн
ачааллыг хуваалцаж байдаг: NIS Харилцагчид нь хамгийн түрүүнд хариу өгсөн
серверт холбогдох ба үүний тоонд зарц серверүүд ч бас орно.
NIS
харилцагч
NIS харилцагч. NIS харилцагч нь ихэнх
&windowsnt; ажлын машины адилаар, NIS серверт шалгуулж (эсвэл &windowsnt; ажлын
машины хувьд &windowsnt; домэйн хянагчид) нэвтэрнэ.
NIS/YP-г хэрэглэх нь
Энэ хэсэгт жишээ NIS орчныг үүсгэх болно.
Төлөвлөх
Та өөрийгөө нэгэн их сургуулийн жижигхэн лабораторын
администратор гэж бод. Энэ лаб 15 FreeBSD машинаас бүрдэх ба
одоогоор төвлөрсөн удирдлага байхгүй; машин бүр өөрийн
/etc/passwd ба /etc/master.passwd файлуудтай. Эдгээр файлуудыг
адилхан байлгахын тулд гараараа зөөж тавьдаг; одоогийн байдлаар лабораторид шинэ
хэрэглэгч нэмэхийн тулд, бүх 15 машин дээр нэг бүрчлэн adduser
тушаалыг оруулах хэрэгтэй байгаа. Мэдээж үүнийг өөрчлөх хэрэгтэй,
иймээс та лабораторидоо NIS хэрэглэхээр боллоо. Машинуудаасаа хоёрыг
нь сервер болгохоор сонгож авлаа.
Тиймээс, лабораторын тохиргоо дараах байдалтай байна:
Машины нэр
IP хаяг
Машины үүрэг
ellington
10.0.0.2
NIS эзэн
coltrane
10.0.0.3
NIS зарц
basie
10.0.0.4
Факультетийн ажлын машин
bird
10.0.0.5
Харилцагч машин
cli[1-11]
10.0.0.[6-17]
Бусад харилцагч машинууд
Хэрэв та NIS зураглалыг анх удаа хийж байгаа бол,
хаанаас эхлэхээ эхлээд сайн бодох хэрэгтэй. Сүлжээ чинь ямар ч
хэмжээтэй байж болно, гол нь хэд хэдэн сонголт хийх хэрэгтэй.
NIS Домэйн Нэрийг сонгох нь
NIS
домэйннэр
Өөрийн тань байнга хэрэглэдэг домэйн нэр
байж болохгүй.
Залруулж хэлбэл NIS домэйн нэр
байх ёстой. Харилцагч мэдээлэл
олж авахын тулд хүсэлтээ цацах үед NIS домэйн нэрийг хэрэглэнэ.
Үүгээр нэг сүлжээнд байгаа олон серверүүд хэн нь хэний асуултанд хариулах
ёстойгоо мэдэж авна. NIS домэйн нэрийг хоорондоо ямар нэг байдлаар
хамаатай бүлэг хостын нэр гэж ойлгож болно.
Зарим байгууллагууд өөрийн Интернэтийн домэйн нэрийг
NIS домэйн нэрээр хэрэглэх нь байдаг. Энэ нь сүлжээний ямар нэг асуудлыг
задлан шинжлэх явцад түвэг удах тул энэ аргыг зөвлөдөггүй. NIS домэйн нэр нь
сүлжээний орчинд цор ганц байх ёстой бөгөөд төлөөлж байгаа бүлэг машинаа онцолсон
нэр байвал дөхөм байдаг. Жишээлбэл, Acme Inc. компаний Урлагийн хэлтэс acme-art
гэсэн NIS домэйнтой байж болох юм. Бид өөрсдийн жишээндээ test-domain гэсэн
домэйн нэрийг авлаа.
SunOS
Гэвч, зарим үйлдлийн системүүд (цохон дурдвал &sunos;)
өөрийн NIS домэйн нэрийг Интернэт домэйн нэрээр хэрэглэдэг.
Хэрэв таны сүлжээний нэг болон түүнээс дээш тооны машин
ийм асуудалтай бол, та Интернэт домэйн нэрээ NIS домэйндоо хэрэглэх
ёстой.
Серверт тавигдах шаардлагууд
NIS серверт зориулсан машин сонгон авахдаа
анхаарах хэд хэдэн зүйлс бий. NIS-тэй холбоотой нэг учир дутагдалтай
зүйл бол харилцагчдын серверээс хамаарах хамаарал юм. Хэрэв
харилцагч өөрийн NIS домэйныг асуухаар сервертэй холбогдож чадахгүй бол,
тэр машин ашиглагдах боломжгүй болдог. Хэрэглэгч болон бүлгийн мэдээлэл
дутуугаас ихэнх системүүд түр хугацаанд зогсдог. Тиймээс, дахин дахин
асааж унтраалгаад байхааргүй, эсвэл туршилтад хэрэглэгдэхээр
машиныг сонгох хэрэгтэй. NIS сервер нь тусдаа, зөвхөн NIS серверт зориулагдсан
машин байх ёстой. Хэрэв ачаалал багатай сүлжээнд ажиллаж байгаа бол,
NIS серверийг өөр үйлчилгээ ажиллаж байгаа машин дээр тавьж болох талтай.
Хамгийн гол нь NIS сервер чинь ажиллахгүй болбол, бүх NIS харилцагчид чинь
мөн ажиллахгүй болохыг санаарай.
NIS Серверүүд
Бүх NIS мэдээлэл он цагийн дарааллаараа
NIS эзэн сервер дээр хадгалагдаж байдаг.
Энэ мэдээллийг хадгалж байгаа өгөгдлийн санг NIS буулгалт гэж нэрлэнэ.
FreeBSD-д, эдгээр буулгалтууд /var/yp/[domainname] файл дотор байрлана.
[domainname] нь NIS домэйн нэр болно. Нэг NIS сервер хэд хэдэн
домэйныг зэрэг агуулж чадах тул домэйн тус бүрт зориулсан хэд хэдэн
ийм сан байж болно. Домэйн бүр өөрийн гэсэн буулгалтуудтай байна.
NIS эзэн болон зарц серверүүд бүх NIS хүсэлтийг ypserv дэмоны
тусламжтай удирдаж явуулна. ypserv нь NIS харилцагч нараас
ирж буй хүсэлтийг хүлээн авч, домэйныг хөрвүүлэн, уг домэйн нэрд харгалзах
өгөгдлийн файлын замыг хайж олоод, өгөгдлийг буцаан харилцагчид дамжуулах үүрэгтэй.
NIS Эзэн Серверийг зохион байгуулах нь
NIS
серверийн тохиргоо
Эзэн NIS серверийг зохион байгуулах нь харьцангуй
ойлгомжтой. FreeBSD нь бэлэн NIS суучихсан ирдэг. Зөвхөн /etc/rc.conf
файл дотор дараах мөрүүдийг нэмэхэд л хангалттай, үлдсэнийг нь
FreeBSD таны өмнөөс хийгээд өгөх болно.
nisdomainname="test-domain"
Энэ мөр сүлжээ асахад (жишээ нь, систем дахин ачаалсны дараа)
NIS домэйн нэрийг test-domain болгоно.
nis_server_enable="YES"
Энэ мөр нь сүлжээ асахад NIS сервер процессуудыг
асаахыг хэлж өгнө.
nis_yppasswdd_enable="YES"
Энэ мөр нь rpc.yppasswdd дэмонг идэвхжүүлнэ. Дээр хэлсэнчлэн,
энэ дэмон нь харилцагч машин дээрээс хэрэглэгч өөрийн NIS нэвтрэх
үгийг солих боломжтой болгодог.
Таны NIS тохиргооноос хамааран, нэмэлт мөрүүдийг оруулах
хэрэгтэй болж магадгүй. NIS сервер мөртлөө давхар NIS
харилцагч серверийн тухай хэсгээс, доор, дэлгэрэнгүй
мэдээллийг авна уу.
Одоо, супер хэрэглэгчийн эрхээр /etc/netstart
тушаалыг өгөх л үлдлээ. Энэ нь таны /etc/rc.conf файл дотор
тодорхойлж өгсөн утгуудыг ашиглан бүх зүйлсийг таны өмнөөс
хийх болно.
NIS Буулгалтуудыг эхлүүлэх нь
NIS
буулгалтууд
NIS буулгалтууд нь өгөгдлийн сангийн
файлууд бөгөөд /var/yp сан дотор хадгалагдана.
Тэдгээрийг NIS эзэн серверийн /etc сан дотор байгаа
/etc/master.passwd файлаас бусад тохиргооны файлуудаас үүсгэдэг.
Энэ нь их учиртай. Мэдээж та өөрийн root болон удирдах
эрхтэй дансуудынхаа нэвтрэх үгийг NIS домэйн дахь бүх сервер дээр
тарааж тавих хүсэлгүй байгаа биз дээ. Тиймээс,
NIS буулгалтуудыг эхлүүлэхийн өмнө, дараах зүйлсийг хийх хэрэгтэй:
&prompt.root; cp /etc/master.passwd /var/yp/master.passwd
&prompt.root; cd /var/yp
&prompt.root; vi master.passwd
Системийн дансуудад хамаарах мөрүүдийг (bin,
tty, kmem,
games, гэх мэт), мөн NIS харилцагч дээр тарааж
тавих хүсэлгүй байгаа дансуудад хамаарах мөрүүдийг (жишээлбэл
root ба бусад UID 0 (супер хэрэглэгчийн) дансууд) бүгдийг
устгах хэрэгтэй.
/var/yp/master.passwd файл бүлгийн болон нийтийн хувьд
унших эрхгүй (600 төлөв) байгааг нягтална уу! Шаардлагатай бол
chmod тушаалыг хэрэглээрэй.
Tru64 UNIX
Дээр дурдсаныг гүйцэтгэж дууссаны дараа,
сая NIS буулгалтуудыг эхлүүлнэ! FreeBSD нь танд үүнийг хийж өгөх
ypinit нэртэй скриптийг (холбогдох заавар хуудаснаас
дэлгэрэнгүй мэдээллийг авна уу) агуулж байдаг.
Энэ скрипт ихэнх &unix; үйлдлийн системд байдаг боловч,
заримд нь байхгүй байх тохиолдол бий.
Digital UNIX/Compaq Tru64 UNIX дээр энэ скрипт ypsetup гэсэн
нэртэй байдаг. Бид NIS эзэн серверийн хувьд буулгалтуудыг
үүсгэж байгаа тул ypinit тушаалыг
тохируулгын хамт өгнө. Дээрх алхмуудыг бүгдийг хийсний дараа,
NIS буулгалтуудыг үүсгэхдээ дараах тушаалыг өгнө:
ellington&prompt.root; ypinit -m test-domain
Server Type: MASTER Domain: test-domain
Creating an YP server will require that you answer a few questions.
Questions will all be asked at the beginning of the procedure.
Do you want this procedure to quit on non-fatal errors? [y/n: n] n
Ok, please remember to go back and redo manually whatever fails.
If you don't, something might not work.
At this point, we have to construct a list of this domains YP servers.
rod.darktech.org is already known as master server.
Please continue to add any slave servers, one per line. When you are
done with the list, type a <control D>.
master server : ellington
next host to add: coltrane
next host to add: ^D
The current list of NIS servers looks like this:
ellington
coltrane
Is this correct? [y/n: y] y
[..output from map generation..]
NIS Map update completed.
ellington has been setup as an YP master server without any errors.
ypinit нь /var/yp/Makefile.dist-с
/var/yp/Makefile-г үүсгэсэн байх ёстой.
Үүсэхдээ, энэ файл таныг ганц NIS сервертэй орчинд
зөвхөн FreeBSD машинуудтай ажиллаж байна гэж үзнэ.
test-domain нь зарц сервертэй тул,
та /var/yp/Makefile файлыг засах хэрэгтэй:
ellington&prompt.root; vi /var/yp/Makefile
Доорх мөрийг далдлах хэрэгтэй
NOPUSH = "True"
(хэрэв далдлагдаагүй бол).
NIS Зарц Серверийг зохион байгуулах нь
NIS
зарц сервер
NIS зарц серверийг зохион байгуулах нь
эзэн серверийг зохион байгуулахаас ч хялбар байдаг.
Зарц сервер рүү нэвтэрч ороод түрүүн хийсэн шигээ
/etc/rc.conf файлыг засах хэрэгтэй.
Ганц ялгаа нь ypinit тушаалыг өгөхдөө
тохируулгыг өгнө. тохируулга нь
NIS эзэн серверийн нэрийг хамт оруулахыг шаардах тул бидний
тушаалын мөр дараах байдалтай байна:
coltrane&prompt.root; ypinit -s ellington test-domain
Server Type: SLAVE Domain: test-domain Master: ellington
Creating an YP server will require that you answer a few questions.
Questions will all be asked at the beginning of the procedure.
Do you want this procedure to quit on non-fatal errors? [y/n: n] n
Ok, please remember to go back and redo manually whatever fails.
If you don't, something might not work.
There will be no further questions. The remainder of the procedure
should take a few minutes, to copy the databases from ellington.
Transferring netgroup...
ypxfr: Exiting: Map successfully transferred
Transferring netgroup.byuser...
ypxfr: Exiting: Map successfully transferred
Transferring netgroup.byhost...
ypxfr: Exiting: Map successfully transferred
Transferring master.passwd.byuid...
ypxfr: Exiting: Map successfully transferred
Transferring passwd.byuid...
ypxfr: Exiting: Map successfully transferred
Transferring passwd.byname...
ypxfr: Exiting: Map successfully transferred
Transferring group.bygid...
ypxfr: Exiting: Map successfully transferred
Transferring group.byname...
ypxfr: Exiting: Map successfully transferred
Transferring services.byname...
ypxfr: Exiting: Map successfully transferred
Transferring rpc.bynumber...
ypxfr: Exiting: Map successfully transferred
Transferring rpc.byname...
ypxfr: Exiting: Map successfully transferred
Transferring protocols.byname...
ypxfr: Exiting: Map successfully transferred
Transferring master.passwd.byname...
ypxfr: Exiting: Map successfully transferred
Transferring networks.byname...
ypxfr: Exiting: Map successfully transferred
Transferring networks.byaddr...
ypxfr: Exiting: Map successfully transferred
Transferring netid.byname...
ypxfr: Exiting: Map successfully transferred
Transferring hosts.byaddr...
ypxfr: Exiting: Map successfully transferred
Transferring protocols.bynumber...
ypxfr: Exiting: Map successfully transferred
Transferring ypservers...
ypxfr: Exiting: Map successfully transferred
Transferring hosts.byname...
ypxfr: Exiting: Map successfully transferred
coltrane has been setup as an YP slave server without any errors.
Don't forget to update map ypservers on ellington.
Одоо /var/yp/test-domain нэртэй сан
үүссэн байх ёстой. NIS эзэн серверийн буулгалтуудын хуулбарууд
энэ сан дотор байх ёстой. Эдгээр файлууд шинэчлэгдэж
байгаа эсэхийг нягтлаж байх хэрэгтэй.
Таны зарц серверийн /etc/crontab доторх дараах мөрүүд
үүнийг хийх болно:
20 * * * * root /usr/libexec/ypxfr passwd.byname
21 * * * * root /usr/libexec/ypxfr passwd.byuid
Энэ хоёр мөр нь зарц сервер өөрийн буулгалтуудыг
эзэн сервертэй ижилхэн байлгахыг хүчилнэ. Хэдийгээр
эдгээр мөрүүдийг заавал хэрэглэх шаардлагагүй боловч,
эзэн сервер өөрийх нь NIS буулгалтад гарсан өөрчлөлтүүд
зарц серверүүдийн хувьд дамжигдсан эсэхийг шалгадаг,
нэвтрэх үгийн тухай мэдээлэл нь системийн хувьд амин чухал зэргээс
дээрх шинэчлэлтийг хүчлэх нь зүгээр.
Одоо, зарц сервер талд мөн /etc/netstart тушаалыг өгч
NIS серверийг ажиллуулна.
NIS Харилцагчид
NIS харилцагч нь ypbind дэмоны тусламжтай
тодорхой нэг NIS сервертэй холбоо тогтооно. ypbind
системийн анхдагч домэйныг шалгах ба (domainname тушаалаар
өгөгдсөн), дотоод сүлжээнд RPC хүсэлтийг цацаж эхлэнэ.
Эдгээр хүсэлтүүд нь ypbind-н холбоо тогтоох гэж байгаа
домэйн нэрийг зааж өгнө. Хэрэв тухайн домэйнд
үйлчлэхээр тохируулагдсан сервер дээрх хүсэлтийг
хүлээн авбал, ypbind-д хариу өгөх ба хариуг хүлээж авсан
тал серверийн хаягийг тэмдэглэж авна. Хэрэв хэд хэдэн сервер
хариу өгсөн бол (нэг эзэн ба хэд хэдэн зарц), ypbind
хамгийн түрүүнд хариу өгсөн серверийг сонгон авна. Түүнээс хойш,
харилцагч өөрийн бүх NIS хүсэлтүүдээ тэр сервер рүү явуулна.
ypbind нь хааяа сервер амьд байгаа эсэхийг нягтлахын тулд
ping
хийж үзнэ. Хэрэв хангалттай хугацааны дотор хариу хүлээж
аваагүй бол, ypbind энэ домэйнтой холбоо тасарлаа гэж үзээд
өөр сервер олохын тулд хүсэлтээ цацаж эхэлнэ.
NIS Харилцагчийг зохион байгуулах
NIS
харилцагчийг тохируулах нь
FreeBSD машин дээр NIS харилцагчийг зохион байгуулах нь
нилээд хялбар байдаг.
/etc/rc.conf файлыг нээгээд, NIS
домэйн нэрийг зааж өгөх ба сүлжээ асах үед ypbind-г
ажиллуулдаг болгохын тулд дараах мөрүүдийг нэмж бичнэ:
nisdomainname="test-domain"
nis_client_enable="YES"
NIS серверээс хэрэгтэй нэвтрэх үгүүдийг импортолж
авахын тулд /etc/master.passwd файл дотор байгаа
бүх хэрэглэгчийн дансыг устгаад, файлын төгсгөлд
дараах мөрийг нэмэхийн тулд vipw тушаалыг
ашиглана:
+:::::::::
Энэ мөр нь NIS серверийн нэвтрэх үгийн буулгалтад
байгаа хүчинтэй хэрэглэгчид данс олгоно. Энэ мөрийг өөрчлөх замаар
NIS харилцагчийг хэд хэдэн янзаар тохируулж болно. Дэлгэрэнгүй
мэдээллийг доорх netgroups
section хэсгээс үзнэ үү. Цааш гүнзгийрүүлэн судлах хүсэлтэй бол
NFS ба NIS-г удирдах нь тухай O'Reilly-н номыг үзнэ үү.
Дор хаяж нэг дотоод эрхийг (өөрөөр хэлбэл NIS-с импортолж аваагүй)
/etc/master.passwd файл дотор авч үлдэх хэрэгтэй.
Энэ данс wheel бүлгийн гишүүн байх ёстой. Хэрэв NIS дээр ямар нэг
асуудал гарлаа гэхэд энэ эрхээр алсаас нэвтрэн орж, root болоод
асуудлыг шийдвэрлэх болно.
NIS серверээс бүх бүлгүүдийг импортолж авахын тулд
дараах мөрийг /etc/group файлд нэмнэ:
+:*::
Үүний дараа, ypcat passwd тушаалыг өгч
NIS серверийн passwd буулгалтыг харж чадаж байх ёстой.
NIS-н Аюулгүй байдал
Ер нь ямар ч алсын хэрэглэгчийн хувьд өөрийн чинь
домэйн нэрийг мэдэж байвал RPC хүсэлтийг &man.ypserv.8;-д явуулж
NIS буулгалтыг харах боломжтой. Ийм төрлийн зөвшөөрөгдөөгүй
үйлдлээс сэргийлэхийн тулд &man.ypserv.8; нь зөвхөн зааж өгсөн хостуудаас
ирсэн хандалтыг зөвшөөрдөг securenets
гэсэн функцыг агуулж
байдаг. Систем анх ачаалахад, &man.ypserv.8; нь securenets-н мэдээллийг
/var/yp/securenets гэсэн файлаас ачаална.
Энэ замыг тохируулгаар зааж өгөх ба янз бүр байж болно.
Энэ файлд сүлжээг сүлжээний багийн хамт зайгаар тусгаарлан
оруулж өгсөн байна. #
тэмдгээр эхэлсэн мөрүүд нь тайлбар болно.
Жишээ securenets файл дараах байдалтай байна:
# allow connections from local host -- mandatory
127.0.0.1 255.255.255.255
# allow connections from any host
# on the 192.168.128.0 network
192.168.128.0 255.255.255.0
# allow connections from any host
# between 10.0.0.0 to 10.0.15.255
# this includes the machines in the testlab
10.0.0.0 255.255.240.0
Хэрэв &man.ypserv.8;-н хүсэлт хүлээж авсан хаяг
эдгээр дүрмүүдийн аль нэгэнд тохирч байвал хүсэлтийг
ердийн байдлаар боловсруулна. Хэрэв энэ хаяг ямар ч дүрмэнд
тохирохгүй байвал, хүсэлтийг үл анхаарах бөгөөд
анхааруулах бичлэгийг бүртгэлд нэмнэ. Хэрэв
/var/yp/securenets гэсэн файл байхгүй бол,
ypserv нь гаднаас ирсэн бүх хүсэлтийг хүлээн авна.
ypserv програм нь Wietse Venema-н TCP Wrapper багцыг
дэмждэг. Энэ нь администраторуудын хувьд /var/yp/securenets-ны оронд
TCP Wrapper-н тохиргооны файлыг хандалтыг хянахад хэрэглэх
боломжтой болгодог.
Хэдийгээр эдгээр хандалтыг хянах механизмууд нь
аюулгүй байдлыг адил түвшинд хангах боловч,
хоёул IP залилах
халдлагад өртөмтгий байдаг. NIS-тэй холбоотой
бүх урсгалыг галт хана дээрээ хааж өгөх хэрэгтэй.
/var/yp/securenets хэрэглэж байгаа серверүүд
хуучин TCP/IP дээр ажиллаж байгаа зүй ёсны NIS харилцагчид үйлчилж
чадахгүй байж магадгүй. Учир нь, тэдгээр нь өргөн цацалт хийхдээ
хост битүүдийг бүгдийг тэглэдэг ба өргөн цацалтын хаягийг тооцоолохдоо
дэд сүлжээний багийг таньж чаддаггүй болно. Хэдийгээр эдгээр асуудлуудыг
харилцагчийн тохиргоог өөрчилснөөр шийдэж болох боловч,
бусад асуудлууд нь харилцагчийн системийг цааш ашиглах боломжгүй эсвэл
/var/yp/securenets-г болиулах шаардлагатай болдог.
Ийм хуучин TCP/IP дээр ажилладаг сервер дээр
/var/yp/securenets-г хэрэглэх нь үнэхээр хэрэггүй бөгөөд
сүлжээний ихэнх хэсэгт NIS-г ашиглах боломжгүй байдаг.
TCP Wrapper-ууд
TCP Wrapper багцыг ашиглах нь
NIS серверийн хоцролтыг ихэсгэдэг. Энэ нэмэлт саатал нь
харилцагчийн програм дээр ялангуяа ачаалал ихтэй сүлжээнд,
эсвэл удаан NIS сервертэй бол хүлээх хугацаа дуусахад хүргэх талтай.
Хэрэв таны харилцагч систем чинь дээрх шинж тэмдгүүдийн аль нэгийг
агуулж байгаа бол та энэ харилцагч системээ NIS зарц сервер болгож өөрчлөн
хүчээр өөрөөсөө өөртөө холбогдохоор тохируулах хэрэгтэй.
Зарим хэрэглэгчдийн нэвтрэхийг хаах
Манай лабораторын жишээн дээр, basie нэртэй нэг
машин байгаа. Энэ машиныг зөвхөн багш нар хэрэглэх ёстой.
Бид энэ машиныг NIS домэйн дотроос гаргахыг хүсэхгүй байгаа, дээр нь
эзэн NIS сервер дээр байгаа passwd файл нь
багш нар болон оюутнуудын дансыг хоёуланг агуулж байгаа.
Бид одоо яах ёстой вэ?
NIS өгөгдлийн сан дотор бүртгэл нь байгаа ч, зарим
хэрэглэгчдийг тухайн машин руу нэвтрэхийг хаах нэг арга байна.
Үүний тулд -username гэсэн мөрийг
харилцагч машин дээр /etc/master.passwd файлын төгсгөлд нэмэх
хэрэгтэй. Энд username гэдэг нь
нэвтрэхийг нь хаах гэж байгаа хэрэглэгчийн нэр юм.
Дээрх үйлдлийг хийхдээ vipw-г ашиглахыг зөвлөж байна.
vipw нь /etc/master.passwd файл дотор хийгдсэн өөрчлөлтийг
хянах бөгөөд өөрчлөлт хийж дууссаны дараа нэвтрэх үгийн санг автоматаар
дахин үүсгэж өгдөг. Жишээ нь, хэрэв бид bill гэсэн хэрэглэгчийг
basie хост дээр нэвтрэхийг хаахыг хүсэж байгаа бол:
basie&prompt.root; vipw
[add -bill to the end, exit]
vipw: rebuilding the database...
vipw: done
basie&prompt.root; cat /etc/master.passwd
root:[password]:0:0::0:0:The super-user:/root:/bin/csh
toor:[password]:0:0::0:0:The other super-user:/root:/bin/sh
daemon:*:1:1::0:0:Owner of many system processes:/root:/sbin/nologin
operator:*:2:5::0:0:System &:/:/sbin/nologin
bin:*:3:7::0:0:Binaries Commands and Source,,,:/:/sbin/nologin
tty:*:4:65533::0:0:Tty Sandbox:/:/sbin/nologin
kmem:*:5:65533::0:0:KMem Sandbox:/:/sbin/nologin
games:*:7:13::0:0:Games pseudo-user:/usr/games:/sbin/nologin
news:*:8:8::0:0:News Subsystem:/:/sbin/nologin
man:*:9:9::0:0:Mister Man Pages:/usr/share/man:/sbin/nologin
bind:*:53:53::0:0:Bind Sandbox:/:/sbin/nologin
uucp:*:66:66::0:0:UUCP pseudo-user:/var/spool/uucppublic:/usr/libexec/uucp/uucico
xten:*:67:67::0:0:X-10 daemon:/usr/local/xten:/sbin/nologin
pop:*:68:6::0:0:Post Office Owner:/nonexistent:/sbin/nologin
nobody:*:65534:65534::0:0:Unprivileged user:/nonexistent:/sbin/nologin
+:::::::::
-bill
basie&prompt.root;
Удо
Эрделхофф
Хувь нэмрээ оруулсан
Лодойсамбын
Баянзул
Орчуулсан
Netgroups-г Хэрэглэх нь
netgroups
Цөөхөн тооны машин эсвэл хэрэглэгчийн хувьд
тусгай дүрэм хэрэгтэй үед өмнөх хэсэгт дурдсан аргыг
хэрэглэх нь илүү тохиромжтой. Харин том сүлжээний хувьд
зарим хэрэглэгчийн чухал машин руу нэвтрэх эрхийг хаахаа мартах,
эсвэл бүх машиныг нэг бүрчлэн гараараа тохируулж өгөх, өөрөөр хэлбэл
NIS-н төвлөрсөн удирдлага гэсэн гол санааг ашиглаж чадахгүй байх
тохиолдлууд гарах болно.
NIS-г хөгжүүлэгчид энэ асуудлыг шийдэхийн тулд
netgroups буюу сүлжээний бүлгүүд гэсэн шинэ зүйлийг бий болгожээ.
Түүний зорилго болон семантикийг &unix; файл системийн
жирийн бүлэгтэй дүйцүүлж болох юм. Гол ялгаанууд нь гэвэл
тоон дугаар байхгүй, мөн сүлжээний бүлгийг тодорхойлж өгөхдөө
хэрэглэгч болон өөр сүлжээний бүлгийг оруулж болдог.
Сүлжээний бүлэг нь хэдэн зуун хэрэглэгч болон машинтай
том, төвөгтэй сүлжээтэй ажиллахад зориулж бүтээгдсэн юм.
Нэг талаар, хэрэв та үнэхээр тийм том сүлжээнд ажиллаж байгаа бол
энэ нь Сайн Зүйл юм. Харин нөгөө талаас, энэ байдал нь
жижигхэн сүлжээнд хялбар жишээн дээр сүлжээний бүлгийг тайлбарлах
бараг боломжгүй болгож байна. Энэ хэсгийн үлдсэн хэсэгт хэрэглэж
байгаа жишээн дээр энэ асуудлыг харуулахыг оролдлоо.
NIS-г лабораторидоо нэвтрүүлсэн тань танай удирдлагуудын
анхаарлыг татсан гэж бодьё. Одоо оюутны хотхон дотор байгаа
бусад машиныг NIS домэйнд оруулж өргөтгөх ажлыг хийхийг танд
даалгажээ. Дараах хоёр хүснэгтэнд шинээр нэмэх хэрэглэгч болон
машины нэрийг товч тайлбарын хамт үзүүллээ.
Хэрэглэгчийн нэр
Тайлбар
alpha, beta
IT хэлтсийн ердийн ажилчид
charlie, delta
IT хэлтсийн шинэ дагалдан
echo, foxtrott, golf, ...
бусад ердийн ажилчид
able, baker, ...
дадлагажигчид
Машины нэр
Тайлбар
war, death,
famine,
pollution
Таны хамгийн чухал серверүүд. Зөвхөн IT хэлтсийн
ажилчид л нэвтрэх эрхтэй.
pride, greed,
envy, wrath,
lust, sloth
Харьцангуй чухал биш серверүүд. IT хэлтэст харъяалагддаг бүх
хүмүүс нэвтрэх эрхтэй.
one, two,
three, four,
...
Ердийн ажлын машинууд. Зөвхөн үндсэн ажилчид
нэвтрэх эрхтэй.
trashcan
Чухал зүйл байхгүй маш хуучин машин.
Дадлагажигчид хүртэл нэвтрэх эрхтэй.
Хэрэв та дээрх хязгаарлалтуудыг
тус бүрд нь хэрэглэгчийг хаах замаар хийх гэж оролдвол
бүх машин дээр хаах хэрэглэгч тус бүрийн хувьд
-user мөрийг passwd
файл дотор нэмж өгөх ёстой болно. Хэрэв нэг л мөрийг
нэмэхээ мартвал асуудалд орно гэсэн үг.
Энэ байдалд сүлжээний бүлгийг ашиглах нь
нилээд олон давуу талтай. Хэрэглэгч бүрийг тус тусад нь
авч үзнэ; нэг хэрэглэгчийг нэг болон түүнээс дээш тооны
сүлжээний бүлэгт оноож, тухайн сүлжээний бүлгийн бүх гишүүдийн хувьд
нэвтрэхийг эсвэл зөвшөөрч эсвэл хаана. Хэрэв та шинэ машин нэмбэл,
зөвхөн сүлжээний бүлгүүдийн хувьд л нэвтрэх эрхийг зааж өгнө. Хэрэв шинэ
хэрэглэгч нэмбэл, тухайн хэрэглэгчийг нэг болон түүнээс дээш
тооны сүлжээний бүлэгт нэмэхэд л хангалттай. Эдгээр өөрчлөлтүүд нь нэг
нэгнээсээ хамааралгүй: хэрэглэгч ба машины бүх хувилбарт нэмэх...
шаардлагагүй болно. Хэрэв та NIS-г анхнаас нь бодлоготой хийх юм бол,
машинууд руу нэвтрэх эрхийг хянахдаа
зөвхөн ганцхан тохиргооны файлыг өөрчлөхөд хангалттай.
Хамгийн эхний алхам бол NIS сүлжээний бүлгийн буулгалтыг
эхлүүлэх юм. FreeBSD-н &man.ypinit.8; нь энэ буулгалтыг анхдагч байдлаар
үүсгэдэггүй, гэвч хэрэв нэгэнт үүсгэчихвэл түүний NIS-тэй ажиллах хэсэг нь
энэ буулгалт дээр ажиллах чадвартай. Хоосон буулгалт үүсгэхийн тулд:
ellington&prompt.root; vi /var/yp/netgroup
гэж бичээд дараах зүйлсийг нэмж бичнэ. Манай жишээний хувьд,
бидэнд дор хаяж дөрвөн сүлжээний бүлэг хэрэгтэй: IT ажилчид,
IT дагалдангууд, ердийн ажилчид болон дадлагажигчид.
IT_EMP (,alpha,test-domain) (,beta,test-domain)
IT_APP (,charlie,test-domain) (,delta,test-domain)
USERS (,echo,test-domain) (,foxtrott,test-domain) \
(,golf,test-domain)
INTERNS (,able,test-domain) (,baker,test-domain)
IT_EMP, IT_APP гэх мэт нь сүлжээний бүлгийн
нэр. Хаалтан дотор байгаа бүлэг нь хэрэглэгч нэмж байгаа нь. Бүлэг доторх
гурван талбар нь:
Дараах зүйлүүд хүчинтэй байх хостын нэр. Хэрэв хостын нэр зааж өгөхгүй бол,
бүх хостын хувьд хүчинтэй гэсэн үг. Хэрэв хостын нэр зааж өгвөл,
та үл ойлгогдох, толгой эргүүлсэн хачин зүйлстэй тулгарах болно.
Энэ сүлжээний бүлэгт хамаарах дансны нэр.
Тухайн дансны NIS домэйн. Хэрэв та нэгээс олон NIS
домэйнд харъяалагддаг азгүй залуусын нэг бол,
өөрийн сүлжээний бүлэгт өөр NIS домэйноос данс импортолж болно.
Эдгээр талбаруудын алинд ч орлуулагддаг тэмдэгт ашиглаж болно.
Дэлгэрэнгүй мэдээллийг &man.netgroup.5; заавар хуудаснаас үзнэ үү.
сүлжээний бүлгүүд
Сүлжээний бүлгүүдийн нэр 8-с дээш тэмдэгт байж
болохгүй, ялангуяа тухайн NIS домэйнд өөр үйлдлийн системтэй
машинууд ажиллаж байгаа бол. Нэрүүд нь том жижиг үсгийн ялгаатай;
сүлжээний бүлгийн нэрийг том үсгээр бичих нь
хэрэглэгчийн нэр, машины нэр болон сүлжээний бүлгийн нэрийг
хооронд нь ялгахад хялбар болгодог.
Зарим NIS харилцагчид (FreeBSD-с бусад) олон тооны гишүүдтэй
сүлжээний бүлэгтэй ажиллаж чаддаггүй. Жишээлбэл,
&sunos;-н зарим хуучин хувилбарууд сүлжээний бүлэг
15-с дээш тооны гишүүн-тэй бол асуудалтай байдаг.
Энэ хязгаарыг давахын тулд 15 ба түүнээс доош тооны хэрэглэгчтэй
дэд сүлжээний бүлгүүд үүсгээд, дараа нь эдгээр дэд сүлжээний бүлгүүдээс
тогтсон жинхэнэ сүлжээний бүлэг үүсгэх замаар үүсгэж болно:
BIGGRP1 (,joe1,domain) (,joe2,domain) (,joe3,domain) [...]
BIGGRP2 (,joe16,domain) (,joe17,domain) [...]
BIGGRP3 (,joe31,domain) (,joe32,domain)
BIGGROUP BIGGRP1 BIGGRP2 BIGGRP3
Хэрэв танд нэг сүлжээний бүлэгт 225-с дээш хэрэглэгч хэрэгтэй
бол, дээрх үйлдлийг давтах маягаар цааш үргэлжлүүлж болно.
Шинээр үүсгэсэн NIS буулгалтаа идэвхжүүлэх болон тараах нь амархан:
ellington&prompt.root; cd /var/yp
ellington&prompt.root; make
Ингэснээр netgroup,
netgroup.byhost ба
netgroup.byuser гэсэн гурван NIS буулгалт үүсэх болно.
Дээрх шинэ буулгалтууд идэвхтэй болсон эсэхийг &man.ypcat.1; ашиглан
шалгаарай:
ellington&prompt.user; ypcat -k netgroup
ellington&prompt.user; ypcat -k netgroup.byhost
ellington&prompt.user; ypcat -k netgroup.byuser
Эхний тушаалын үр дүн /var/yp/netgroup файл доторхтой
төстэй байх ёстой. Хэрэв та хостоор тусгайлан сүлжээний бүлэг үүсгээгүй бол
хоёр дахь тушаалын үр дүнд юу ч гарах ёсгүй. Гурав дахь тушаалын
тусламжтай тухайн хэрэглэгчийн сүлжээний бүлгүүдийн жагсаалтыг
харахад хэрэглэгдэнэ.
Харилцагчийг тохируулахад нилээд хялбар.
war нэртэй серверийг тохируулахын тулд, &man.vipw.8;-г
ажиллуулаад
+:::::::::
гэсэн мөрийг
+@IT_EMP:::::::::
гэсэн мөрөөр сольж бичих хэрэгтэй.
Ингэснээр, зөвхөн IT_EMP сүлжээний бүлэгт заагдсан
хэрэглэгчдийн мэдээлэл war-н нэвтрэх үгийн санд импортлогдож,
зөвхөн эдгээр хэрэглэгчид л энэ машин руу нэвтрэх эрхтэй боллоо.
Харамсалтай нь, энэ хязгаарлалт нь
бүрхүүлийн ~ функцад, мөн хэрэглэгчийн нэр ба тоон дугаарыг
хооронд нь хөрвүүлдэг бүх дэд програмуудад хамаатай. Өөрөөр хэлбэл,
cd ~user тушаал ажиллахгүй,
ls -l тушаал хэрэглэгчийн нэрийн оронд
түүний тоон дугаарыг харуулах ба find . -user joe -print тушаал
Тийм хэрэглэгч байхгүй гэсэн алдааны мэдээлэл өгч амжилтгүй
болох болно. Үүнийг засахын тулд, бүх хэрэглэгчдийн бүртгэлийг
сервер рүү нэвтрэх эрхгүйгээр импортлох хэрэгтэй болно.
Үүний тулд өөр нэг мөрийг /etc/master.passwd файлд нэмж өгөх хэрэгтэй.
Энэ мөр нь:
+:::::::::/sbin/nologin гэсэн бичлэгийг агуулж байх ёстой бөгөөд,
энэ нь бүх бүртгэлийг импортол, гэхдээ импортлогдож байгаа бүртгэлүүдийн
бүрхүүлийг /sbin/nologin-р соль
гэсэн утгатай. Үүнтэй адилаар
passwd файлын ямар ч талбарыг /etc/master.passwd файл дахь анхдагч
утгыг сольж бичсэнээр өөрчилж болно.
+:::::::::/sbin/nologin гэсэн мөр +@IT_EMP::::::::: гэсэн мөрийн
дараа бичигдсэн эсэхийг сайтар нягтлаарай. Үгүй бол, NIS-с импортлогдсон бүх
хэрэглэгчдийн бүрхүүл /sbin/nologin болчихно шүү.
Дээрх өөрчлөлтийг хийсний дараа,
хэрэв IT хэлтэст шинэ ажилчин орвол,
зөвхөн ганцхан NIS буулгалтыг өөрчлөх боллоо. Чухал бус бусад серверийн хувьд
ижилхэн арга хэрэглэж, тэдгээрийн өөрийн /etc/master.passwd файл дотор байгаа
хуучин +::::::::: мөрийг:
+@IT_EMP:::::::::
+@IT_APP:::::::::
+:::::::::/sbin/nologin
гэсэн мөрөөр сольж бичих хэрэгтэй. Ердийн ажлын машины хувьд:
+@IT_EMP:::::::::
+@USERS:::::::::
+:::::::::/sbin/nologin
байх ёстой. Ингээд бүх зүйл асуудалгүй ажиллах болно.
Гэтэл хэдэн долоо хоногийн дараа дүрэм, журманд өөрчлөлт орлоо:
IT хэлтэс дадлагажигч авч эхэллээ. IT хэлтсийн дадлагажигчид
ердийн ажлын машин болон чухал бус серверүүдэд нэвтрэх эрхтэй;
IT дагалдангууд гол сервер рүү нэвтрэх эрхтэй болжээ. Одоо IT_INTERN
гэсэн шинэ сүлжээний бүлэг нэмж, энэ бүлэгт шинэ IT дадлагажигчдийг
нэмээд, энэ өөрчлөлтийг бүх машины тохиргоонд оруулж эхлэх хэрэгтэй...
Бидний хэлж заншсанаар: Төвлөрсөн төлөвлөгөөн дээрх алдаа,
бүх юмыг орвонгоор нь эргүүлнэ
.
Энэ мэт тохиолдолуудад NIS-н
өөр сүлжээний бүлгээс шинэ сүлжээний бүлэг үүсгэх боломж нь тус болно.
Нэг боломж нь үүрэг дээр үндэслэсэн сүлжээний бүлэг юм.
Жишээ нь, чухал серверүүд рүү нэвтрэх эрхийг хянахын тулд
BIGSRV гэсэн нэртэй сүлжээний бүлэг үүсгэж болох ба,
чухал бус серверүүдийн хувьд өөр SMALLSRV гэсэн бүрэг үүсгэж,
USERBOX гэсэн гурав дахь бүлгийг ердийн ажлын машинуудад зориулж
үүсгэж болох юм. Эдгээр сүлжээний бүлэг тус бүр
дээрх гурван төрлийн машинд нэвтрэх эрхтэй
сүлжээний бүлгүүдийг агуулна. NIS сүлжээний бүлгийн буулгалт
дараах байдалтай байна:
BIGSRV IT_EMP IT_APP
SMALLSRV IT_EMP IT_APP ITINTERN
USERBOX IT_EMP ITINTERN USERS
Нэвтрэх эрхийг хязгаарлах энэ арга нь
ижил төрлийн хязгаарлалттай машинуудыг нэг бүлэг болговол илүү
үр дүнтэй ажиллана. Харамсалтай нь, заавал тийм байх албагүй.
Ихэнх тохиолдолд, машин тус бүрээр нэвтрэх эрхийг хязгаарлах
боломжтой байх шаардлага зайлшгүй тулгардаг.
Машин дээр үндэслэсэн сүлжээний бүлэг тодорхойлох нь
дээрх мэтийн дүрэм журамд өөрчлөлт ороход хэрэглэж болох
хоёр дахь боломж юм. Энэ тохиолдолд, машин бүрийн
/etc/master.passwd файл дотор +
-р эхэлсэн хоёр
мөр бичлэг байна. Эхнийх нь энэ машин руу нэвтрэх эрхтэй дансуудаас бүрдсэн
сүлжээний бүлгийг нэмж өгнө, хоёр дахь нь бусад дансуудыг
/sbin/nologin бүрхүүлтэйгээр нэмнэ. Сүлжээний бүлгийн нэрийг
машины нэрийг БҮХ ҮСГИЙГ ТОМООР
байхаар сонгож авах нь
тохиромжтой. Өөрөөр хэлбэл, мөрүүд дараах байдалтай харагдах ёстой:
+@BOXNAME:::::::::
+:::::::::/sbin/nologin
Бүх машины хувьд дээрх үйлдлийг хийж дууссаны дараа,
өөрийн /etc/master.passwd файлыг дахин өөрчлөх шаардлагагүй болно.
Бусад бүх өөрчлөлтүүдийг NIS буулгалтыг өөрчилснөөр шийдэх болно. Дээрх асуудалд
тохирох сүлжээний бүлгийн буулгалтыг зарим нэмэлт өөрчлөлтүүдийн хамт
дор жишээ болгож үзүүлэв:
# Define groups of users first
IT_EMP (,alpha,test-domain) (,beta,test-domain)
IT_APP (,charlie,test-domain) (,delta,test-domain)
DEPT1 (,echo,test-domain) (,foxtrott,test-domain)
DEPT2 (,golf,test-domain) (,hotel,test-domain)
DEPT3 (,india,test-domain) (,juliet,test-domain)
ITINTERN (,kilo,test-domain) (,lima,test-domain)
D_INTERNS (,able,test-domain) (,baker,test-domain)
#
# Now, define some groups based on roles
USERS DEPT1 DEPT2 DEPT3
BIGSRV IT_EMP IT_APP
SMALLSRV IT_EMP IT_APP ITINTERN
USERBOX IT_EMP ITINTERN USERS
#
# And a groups for a special tasks
# Allow echo and golf to access our anti-virus-machine
SECURITY IT_EMP (,echo,test-domain) (,golf,test-domain)
#
# machine-based netgroups
# Our main servers
WAR BIGSRV
FAMINE BIGSRV
# User india needs access to this server
POLLUTION BIGSRV (,india,test-domain)
#
# This one is really important and needs more access restrictions
DEATH IT_EMP
#
# The anti-virus-machine mentioned above
ONE SECURITY
#
# Restrict a machine to a single user
TWO (,hotel,test-domain)
# [...more groups to follow]
Хэрэв та хэрэглэгчдийнхээ дансыг удирдахын тулд
ямар нэг өгөгдлийн санг ашигладаг бол, дээрх буулгалтын эхний
хэсгийг өгөгдлийн сангийнхаа тайлан бэлтгэх багажуудыг
ашиглах үүсгэх боломжтой. Энэ замаар, шинэ хэрэглэгчид машинуудад
хандах эрхийг автоматаар олж авах болно.
Эцэст нь анхааруулж хэлэх нэг зүйл байна: Машин дээр үндэслэсэн
сүлжээний бүлгийг хэрэглэхийг байнга зөвлөхгүй. Хэрэв
оюутны лабораторид зориулсан, хэдэн арван эсвэл хэдэн зуун
нэг ижил машинтай ажиллаж байгаа бол, NIS буулгалтыг тодорхой хэмжээнд барьж
байхын тулд машин дээр үндэслэсэн сүлжээний бүлгийн оронд үүрэг дээр үндэслэсэн
сүлжээний бүлгийг хэрэглэх хэрэгтэй.
Санаж явах чухал зүйлс
NIS орчинд ороод, өөрөөр хийх ёстой хэд хэдэн зүйлс байна.
Лабораторид шинэ хэрэглэгч нэмэх бүрдээ
зөвхөн эзэн NIS серверт нэмэх ёстой,
ба NIS буулгалтыг заавал дахин үүсгэх ёстой.
Хэрэв ингэхээ мартвал, шинэ хэрэглэгч эзэн NIS серверээс
өөр хаашаа ч нэвтэрч чадахгүй болно. Жишээ нь,
бид jsmith гэсэн шинэ хэрэглэгчийг лабораторид нэмэх боллоо:
&prompt.root; pw useradd jsmith
&prompt.root; cd /var/yp
&prompt.root; make test-domain
pw useradd jsmith-н оронд adduser jsmith-г мөн хэрэглэж болно.
Администратор эрхтэй дансуудыг NIS буулгалтад оруулах ёсгүй.
Администратор эрхээр орох ёсгүй хэрэглэгчдийн машин дээр администратор эрхтэй
дансууд болон нэвтрэх үгүүдийг тараах хүсэлгүй байгаа биз дээ.
NIS эзэн болон зарц серверийн аюулгүй байдлыг хангаж,
ажиллахгүй байх хугацааг багасгах хэрэгтэй. Хэрэв хэн нэг нь
серверт нууцаар нэвтэрч, эсвэл унтрааж орхивол хүмүүсийг лабораторын машинууд руу
нэвтрэх боломжгүй болгож, саад болох болно.
Энэ нь ямар ч төвлөрсөн удирдах системийн
гол сул тал юм. Хэрэв та өөрийн NIS серверийг хамгаалахгүй бол,
та маш олон ууртай хэрэглэгчидтэй таарах болно шүү!
NIS v1 нийцтэй байдал
FreeBSD-н ypserv нь NIS v1 харилцагчдад үйлчлэх
зарим дэмжигчтэй ирдэг. FreeBSD-н NIS нь зөвхөн NIS v2 протоколыг хэрэглэдэг,
гэхдээ бусад нь хуучин системүүдтэй нийцтэй ажиллахын тулд
v1 протоколыг дэмждэг байхаар бүтээгдсэн байдаг.
Эдгээр системтэй хамт ирсэн ypbind дэмонууд
хэдийгээр үнэн хэрэг дээрээ хэзээ ч хэрэглэхгүй боловч
NIS v1 сервертэй холболт үүсгэхийг оролддог (ба
v2 серверээс хариу хүлээж авсан ч өргөн цацалт хийж
хайлтаа үргэлжлүүлдэг талтай). Хэдийгээр
ердийн харилцагчийн хүсэлтийг дэмждэг боловч,
ypserv-н энэ хувилбар v1 буулгалтыг зөөх хүсэлттэй ажиллаж чадахгүй;
иймээс, зөвхөн v1 протоколыг дэмждэг хуучин NIS серверүүдтэй
холбоотойгоор эзэн эсвэл зарц байдлаар ажиллаж чадахгүй.
Аз болоход, ийм серверийг одоо хэрэглэж байгаа газар байхгүй.
NIS Сервер мөртлөө NIS Харилцагч
Сервер машин нь мөн NIS харилцагч байдлаар ажилладаг
олон сервертэй домэйнд ypserv-г ажиллуулахдаа
анхааралтай байх хэрэгтэй. Ийм серверийг өргөн цацалт хийлгэж,
өөр нэг сервертэй холбоо тогтоохыг зөвшөөрөхийн оронд өөрөө өөртэй нь
хүчээр холбох нь ихэвчлэн дээр байдаг. Хэрэв нэг сервер унтарч, бусад
серверүүд түүнээс хамааралтай байх юм бол хачин алдаанууд гарч болзошгүй.
Эцэст нь бүх харилцагчдын хүлээх хугацаа дуусаж,
бүгд өөр сервертэй холбогдохыг оролдох болно. Хэдийгээр бүх серверүүд
холболтуудаа сэргээж буцаад хэвийн байдалдаа орсон ч, саатлаас болж
харилцагчид холбогдож чадахгүй хэвээр байх болно.
Хостыг ямар нэг сервертэй холбогдохыг
ypbind тушаалыг тугийн хамт ажиллуулж,
урдаас зааж өгч болно. Хэрэв NIS серверийг дахин ачаалах тоолонд энэ
тушаалыг гараар оруулах хүсэлгүй байгаа бол, дараах мөрүүдийг
өөрийн /etc/rc.conf файл дотор нэмээрэй:
nis_client_enable="YES" # run client stuff as well
nis_client_flags="-S NIS domain,server"
Дэлгэрэнгүй мэдээллийг &man.ypbind.8; заавар хуудаснаас үзнэ үү.
Нэвтрэх үгийн хэлбэр
NIS
нэвтрэх үгийн хэлбэр
NIS-г зохион байгуулах явцад ихэвчлэн тохиолддог асуудлуудын нэг бол
нэвтрэх үгийн хэлбэрийн нийцгүй байдал юм. Хэрэв таны NIS
сервер DES хувиргалттай нэвтрэх үгийг хэрэглэдэг бол,
зөвхөн DES хэрэглэдэг харилцагчид үйлчлэх чадвартай. Жишээлбэл,
хэрэв сүлжээнд чинь &solaris; NIS харилцагчид байгаа бол,
та бараг л DES хувиргалттай нэвтрэх үг хэрэглэх шаардлагатай гэсэн үг.
Таны сервер болон харилцагчид ямар хэлбэрийн нэвтрэх үг хэрэглэдгийг
шалгахдаа /etc/login.conf файлыг үзээрэй. Хэрэв тухайн хост
DES хувиргалттай нэвтрэх үг хэрэглэдэг бол, default буюу анхдагч ангилал
нь дараах мөрүүдийг агуулсан байх болно:
default:\
:passwd_format=des:\
:copyright=/etc/COPYRIGHT:\
[Further entries elided]
passwd_format нь өөр blf ба md5 гэсэн
утгуудыг авч болно (Blowfish болон MD5 хувиргалттай нэвтрэх үгийн хувьд).
Хэрэв та /etc/login.conf файлд өөрчлөлт хийсэн бол,
нэвтрэх чадварын санг дахин үүсгэх шаардлагатай. Үүний тулд дараах тушаалыг
root эрхээр өгөх хэрэгтэй:
&prompt.root; cap_mkdb /etc/login.conf
/etc/master.passwd файл дотор аль хэдийн үүссэн нэвтрэх үгийн
хэлбэр нь хэрэглэгч нэвтрэх чадварын сан дахин үүссэнээс хойш анх удаа нэвтрэх
үгээ солих хүртэл өөрчлөгдөхгүй.
Мөн, таны сонгосон хэлбэрээр нэвтрэх үгүүдэд
хувиргалт хийгддэг болгохын тулд,
/etc/auth.conf файл доторх crypt_default утга
таны сонгосон хэлбэрийг хамгийн түрүүнд оруулсан байгаа эсэхийг
шалгах хэрэгтэй. Жишээ нь, DES хувиргалттай нэвтрэх үгийг хэрэглэх үед:
crypt_default = des blf md5
&os; дээр тулгуурласан NIS сервер болон харилцагч бүр дээр дээрх
үйлдлүүдийг хийснээр, нэвтрэх үгийн хэлбэр бүгд таарч байгаа гэдэгт
санаа амар байж болно. Хэрэв NIS харилцагч дээр нэвтэрч ороход асуудал
гарвал, асуудлыг тодруулах нэг газар байна.
Хэрэв та холимог сүлжээний хувьд NIS сервер босгох гэж байгаа бол,
ихэнх систем дээр зайлшгүй байх хамгийн бага стандарт тул,
бүх системүүд дээрээ DES ашиглах хэрэгтэйг санаарай.
Грег
Саттер
Бичсэн
Лодойсамбын
Баянзул
Орчуулсан
Автомат Сүлжээний Тохиргоо (DHCP)
DHCP гэж юу вэ?
Динамик Хостын Тохиргооны Протокол
DHCP
Интернэт Програм Хангамжийн Консорциум(ISC)
DHCP, Dynamic Host Configuration Protocol буюу Динамик Хостын Тохиргооны Протокол нь
систем ямар байдлаар сүлжээнд холбогдох,
тухайн сүлжээнд харилцаанд орохын тулд шаардагдах
мэдээллийг хэрхэн олж авахыг зааж өгдөг. FreeBSD-н
6.0-с өмнөх хувилбарууд ISC (Internet Software Consortium) DHCP харилцагчийг
(&man.dhclient.8;) хэрэглэдэг.
Хамгийн сүүлийн хувилбар дээр OpenBSD 3.7-с авсан
OpenBSD-н dhclient-г хэрэглэдэг. Энэ бүлэгт гарах
dhclient-р ISC ба OpenBSD DHCP харилцагчийг хоёуланг
нь төлөөлүүлсэн болно. DHCP серверийн хувьд ISC тархацын
серверийг авч үзэх болно.
Энэ хэсэгт авч үзэх зүйлс
Энэ хэсэгт ISC ба OpenBSD DHCP харилцагчийн харилцагч талыг бүтээж байгаа элементүүд,
болон ISC DHCP системийн сервер талыг бүтээж байгаа элементүүдийг хоёуланг нь
авч үзэх болно. Харилцагч талын програм, dhclient, нь
FreeBSD-тэй нэгдмэл байдлаар ирдэг бол, сервер талын хэсэг нь
net/isc-dhcp3-server портоос суулгах боломжтой байдлаар ирдэг.
&man.dhclient.8;, &man.dhcp-options.5;, ба &man.dhclient.conf.5; заавар хуудсууд болон доор өгөгдсөн зөвлөмжүүд
нь хэрэг болно.
Хэрхэн ажилладаг вэ?
UDP
Харилцагч машин дээр dhclient DHCP харилцагчийг
ажиллуулахад, тохиргооны мэдээллийг хүссэн хүсэлтийг цацаж эхэлнэ.
Анхдагч байдлаар, эдгээр хүсэлтүүд нь UDP 68-р портоос гарч, серверийн
UDP 67 порт руу илгээгдэнэ. Сервер харилцагчид IP хаяг болон сүлжээний баг,
чиглүүлэгч, DNS серверийн хаяг зэрэг хэрэгтэй мэдээллийг хариу илгээнэ.
Энэ бүх мэдээллийг DHCP түрээслэх
хэлбэрээр өгөх ба зөвхөн тодорхой
хугацааны туршид хүчинтэй байна (DHCP серверийг хариуцагч тохируулж өгсөн байна).
Ийм байдлаар, сүлжээнд холбогдохоо больсон харилцагчийн ашиглагдаагүй
IP хаягуудыг автоматаар буцааж авах боломжтой болно.
DHCP харилцагч серверээс өргөн мэдээллийг
авч чадна. Бүрэн жагсаалтыг &man.dhcp-options.5;-с олж үзэж болно.
FreeBSD-тэй нэгдмэл байдал
&os; нь ISC эсвэл OpenBSD DHCP харилцагч,
dhclient-г өөртэйгөө бүрэн нэгтгэсэн байдаг (&os; хувилбараас хамааран).
DHCP сервер ажиллаж байгаа сүлжээнд сүлжээний тохиргоог хийх нарийн
чимхлүүр ажлаас хөнгөвчлөх үүднээс, DHCP харилцагчийг систем суулгагч
болон үндсэн системийн аль алинд хамт оруулж өгсөн байдаг.
dhclient нь FreeBSD-н 3.2-с хойших бүх тархацуудад нэгтгэгдсэн байгаа.
sysinstall
sysinstall нь DHCP-г дэмждэг. sysinstall-р
сүлжээний интерфэйсийг тохируулахад асуудаг хоёр дахь асуулт бол:
Та энэ интерфэйсийг DHCP-р тохируулахыг хүсэж байна уу?
.
Зөвшөөрсөн хариулт өгсөн тохиолдолд dhclient-г ажиллуулах бөгөөд,
хэрэв амжилттай бол сүлжээний тохиргоо автоматаар хийгдэнэ.
Систем ачаалах үед DHCP ашигладаг болгохын тулд,
хоёр зүйлийг хийх хэрэгтэй:
DHCP
шаардлагууд
bpf төхөөрөмж цөмтэй хамт эмхэтгэгдсэн байх ёстой.
Үүний тулд, device bpf мөрийг цөмийн
тохиргооны файлд нэмж бичээд цөмийг дахин бүтээх
хэрэгтэй. Цөмийг бүтээх талаар дэлгэрэнгүй мэдээллийг
хэсгээс авна уу.
bpf төхөөрөмж нь FreeBSD-н GENERAL цөмийн нэг хэсэг
бөгөөд, DHCP-г ажиллуулахын тулд тусгайлан шинээр цөм бүтээх шаардлагагүй.
Аюулгүй байдлын талаар сэтгэл зовнидог хүмүүст зөвлөхөд,
bpf нь пакет шиншлэгчдийг зөв ажиллах боломжийг олгодог
төхөөрөмж болохыг анхааралдаа авна уу (хэдийгээр тэдгээр програм ажиллахын
тулд root эрх хэрэгтэй боловч). DHCP-г ашиглахын тулд
bpf заавал хэрэгтэй, гэвч хэрэв та аюулгүй байдлыг
маш ихээр анхааралдаа авдаг бол, зөвхөн хэзээ нэгэн цагт DHCP-г
ашиглахын тулд bpf-г цөмд нэмэх хэрэггүй.
/etc/rc.conf файлыг нээгээд дараах мөрийг нэмж бичнэ:
ifconfig_fxp0="DHCP"
-д тайлбарласан ёсоор,
fxp0-г динамикаар тохируулах гэж байгаа
интерфэйсийн нэрээр сольж бичнэ.
Хэрэв таны dhclient өөр газар байгаа бол, эсвэл
хэрэв та dhclient-г нэмэлт тугуудын хамт ажиллуулах хүсэлтэй бол,
дараах мөрүүдийг нэмж бичнэ үү (эсвэл шаардлагатай хэсгийг засаж бичнэ үү):
dhcp_program="/sbin/dhclient"
dhcp_flags=""
DHCP
сервер
DHCP сервер dhcpd нь портуудын цуглуулгад байгаа
net/isc-dhcp3-server портын нэг хэсэг байдлаар ирдэг. Энэ порт нь
ISC DHCP сервер болон түүний баримтуудыг агуулсан байдаг.
Файлууд
DHCP
тохиргооны файлууд
/etc/dhclient.conf
dhclient нь /etc/dhclient.conf гэсэн тохиргооны
файлыг шаарддаг. Ихэвчлэн энэ файл зөвхөн тайлбаруудаас бүрдэх ба
анхдагч утгууд нь харьцангуй өөрчлөх шаардлагагүйгээр өгөгдсөн байдаг.
Энэ тохиргооны файлыг &man.dhclient.conf.5; заавар хуудсанд тайлбарласан байгаа.
/sbin/dhclient
dhclient нь статикаар холбогдсон байх ба
/sbin дотор байрлана. &man.dhclient.8; хуудаснаас
dhclient-н талаар дэлгэрэнгүй мэдээллийг авна уу.
/sbin/dhclient-script
dhclient-script нь зөвхөн FreeBSD-д байдаг, DHCP харилцагчийг
тохируулах зориулалттай тусгай скрипт юм. Энэ скриптийг
&man.dhclient-script.8; заавар хуудсанд тайлбарласан байх ба, ажиллуулахын
тулд хэрэглэгч ямар нэг засвар хийх шаардлагагүй.
/var/db/dhclient.leases
DHCP харилцагч нь түрээсэлж авсан хаягуудаа агуулсан өгөгдлийн
санг энэ файлд хадгалах бөгөөд бүртгэл маягаар бичдэг. &man.dhclient.leases.5; хэсэгт
илүү дэлгэрэнгүй тайлбар бий.
Гүнзгийрүүлэн унших
DHCP протокол нь бүрэн хэмжээгээр RFC 2131-д
тодорхойлогдсон байдаг. Нэмэлт эх үүсвэрүүд -д мөн бий.
DHCP Серверийг Суулгах болон Тохируулах
Энэ хэсэгт авч үзэх зүйлс
Энэ хэсэгт ISC (Internet Software Consortium) DHCP серверийг
ашиглан FreeBSD системийг хэрхэн DHCP сервер байдлаар ажиллуулах
талаар авч үзэх болно.
Сервер нь FreeBSD-н нэг хэсэг байдлаар ирдэггүй бөгөөд
ийм үйлчилгээ үзүүлэхийн тулд net/isc-dhcp3-server портыг
суулгах хэрэгтэй болдог. Портуудын цуглуулгын хэрхэн ашиглах талаар
хэсгээс дэлгэрэнгүй мэдээллийг авна уу.
DHCP Серверийг суулгах нь
DHCP
суулгах
FreeBSD системийг DHCP сервер байдлаар тохируулахын тулд,
&man.bpf.4; төхөөрөмж цөмд эмхэтгэгдсэн байх ёстой. Үүний тулд,
цөмийн тохиргооны файл дотор bpf төхөөрөмжийг нэмээд цөмийг дахин
бүтээх хэрэгтэй. Цөмийг бүтээх талаар дэлгэрэнгүй мэдээллийг
хэсгээс үзнэ үү.
bpf төхөөрөмж нь FreeBSD-н GENERAL цөмийн нэг хэсэг бөгөөд,
DHCP-г ажиллуулахын тулд
тусгайлан шинээр цөм бүтээх шаардлагагүй.
Аюулгүй байдлын талаар сэтгэл зовнидог хүмүүст зөвлөхөд,
bpf нь пакет шиншлэгчдийг зөв ажиллах боломжийг олгодог
төхөөрөмж болохыг анхааралдаа авна уу (хэдийгээр тэдгээр програм ажиллахын
тулд root эрх хэрэгтэй боловч). DHCP-г ашиглахын тулд
bpf заавал хэрэгтэй, гэвч хэрэв та аюулгүй байдлыг
маш ихээр анхааралдаа авдаг бол, зөвхөн хэзээ нэгэн цагт DHCP-г
ашиглахын тулд bpf-г цөмд нэмэх хэрэггүй.
Үүний дараа net/isc-dhcp3-server
порттой хамт ирсэн жишээ dhcpd.conf файлыг засах хэрэгтэй.
Анхдагч байдлаар, /usr/local/etc/dhcpd.conf.sample гэсэн файл байх ба
өөрчлөлт хийхийнхээ өмнө энэ файлыг /usr/local/etc/dhcpd.conf
нэртэйгээр хуулж тавих хэрэгтэй.
DHCP Серверийг тохируулах
DHCP
dhcpd.conf
dhcpd.conf нь
дэд сүлжээ болон хостуудтай холбоотой өгөгдөл зарлалтаас
бүрдэх ба жишээн дээр тайлбарлавал илүү амархан байх болов уу:
option domain-name "example.com";
option domain-name-servers 192.168.4.100;
option subnet-mask 255.255.255.0;
default-lease-time 3600;
max-lease-time 86400;
ddns-update-style none;
subnet 192.168.4.0 netmask 255.255.255.0 {
range 192.168.4.129 192.168.4.254;
option routers 192.168.4.1;
}
host mailhost {
hardware ethernet 02:03:04:05:06:07;
fixed-address mailhost.example.com;
}
Энэ тохируулга нь анхдагч хайлтын домэйн байдлаар
харилцагчид өгөх домэйныг заана. Энэ талаар дэлгэрэнгүй мэдээллийг
&man.resolv.conf.5; хэсгээс үзнэ үү.
Энэ тохируулга нь харилцагчийн хэрэглэх ёстой
DNS серверүүдийг таслалаар холбосон жагсаалт байна.
Хэрэглэгчид өгөх сүлжээний багийг заана.
Түрээслэлт (lease) хүчинтэй байх тийм тусгай хугацааг
харилцагч хүсэж болох юм. Хэрэв харилцагч хүсээгүй бол сервер энд заасан дуусах
хугацаагаар (секундээр) түрээс хийх болно.
Серверийн түрээслүүлэх хамгийн дээд хугацааг заана.
Харилцагч үүнээс урт хугацаагаар түрээслэх хүсэлт тавибал
хүсэлтийг хүлээж авах боловч зөвхөн max-lease-time секундын туршид
хүчинтэй байна.
Түрээслэх болон эргүүлж авахад DHCP сервер
DNS-г шинэчлэхийг оролдох шаардлагатай эсэхийг зааж өгнө.
ISC шийдлийн хувьд, энэ тохируулга заавал байх ёстой.
Харилцагчид оноох IP хаягуудын хүрээг заана. Энэ хүрээнд багтах
IP хаягуудыг харилцагчид өгөх болно.
Харилцагчид өгөх анхдагч гарцыг заана.
Хостын MAC хаягийг заана (ингэснээр DHCP сервер тухайн хостыг
хүсэлт тавихад таньж чадна).
Хостод тогтмол IP хаяг оноохыг заана.
Энд хостын нэрийг хэрэглэж болохыг тэмдэглэх хэрэгтэй.
DHCP сервер IP хаяг түрээслүүлэх
хариуг өгөхөөс өмнө хост нэрийг тайлах болно.
dhcpd.conf файлыг бичиж дууссаны дараа,
/etc/rc.conf файл дотор DHCP серверийг идэвхжүүлэх хэрэгтэй,
өөрөөр хэлбэл доорх мөрүүдийг нэмж бичих хэрэгтэй:
dhcpd_enable="YES"
dhcpd_ifaces="dc0"
dc0-г өөрийн тань DHCP сервер DHCP харилцагчдын хүсэлтийг
хүлээж авах ёстой интерфэйсийн нэрээр (эсвэл интерфэйсүүдийг зайгаар
тусгаарлан) сольж бичих хэрэгтэй.
Дараа нь, доорх тушаалыг өгөн серверийг ажиллуулах хэрэгтэй:
&prompt.root; /usr/local/etc/rc.d/isc-dhcpd.sh start
Серверийнхээ тохиргооны файлд өөрчлөлт оруулах бүрдээ,
SIGHUP дохиог dhcpd-д өгөх нь бусад дэмонуудын
хувьд тохиргоог дахин дууддаг шиг биш харин тохиргоог дахин
ачаалахгүй болохыг анхаарах хэрэгтэй. Процессийг зогсоохын
тулд SIGTERM дохиог өгөх хэрэгтэй ба дээрх тушаалыг өгөн дахин эхлүүлэх хэрэгтэй.
Файлууд
DHCP
тохиргооны файлууд
/usr/local/sbin/dhcpd
dhcpd нь статикаар холбогдсон байх ба
/usr/local/sbin дотор байрлана. Порттой хамт суусан
&man.dhcpd.8; заавар хуудаснаас dhcpd-н талаар дэлгэрэнгүй мэдээллийг
авна уу.
/usr/local/etc/dhcpd.conf
dhcpd нь /usr/local/etc/dhcpd.conf гэсэн тохиргооны
файлыг шаарддаг. Энэ файл дотор харилцагчид өгөх бүх мэдээллээс гадна
серверийн өөрийн үйл ажиллагаатай холбоотой мэдээлэл байх ёстой. Энэ
тохиргооны файлыг портоос суусан &man.dhcpd.conf.5; заавар хуудсанд тайлбарласан байгаа.
/var/db/dhcpd.leases
DHCP сервер нь түрээслүүлсэн хаягуудаа агуулсан
өгөгдлийн санг энэ файлд хадгалах бөгөөд бүртгэл маягаар бичдэг.
Портоос суусан &man.dhcpd.leases.5; заавар хуудсанд илүү дэлгэрэнгүй
тайлбар бий.
/usr/local/sbin/dhcrelay
dhcrelay-г нэг DHCP сервер
харилцагчаас хүлээн авсан хүсэлтийг өөр сүлжээнд байгаа
нөгөө DHCP сервер рүү дамжуулдаг, нарийн бүтэцтэй орчинд хэрэглэнэ.
Хэрэв энэ функцыг ашиглах шаардлагатай бол,
net/isc-dhcp3-relay портыг суулгаарай.
Порттой хамт ирэх &man.dhcrelay.8; заавар хуудаснаас дэлгэрэнгүй
мэдээллийг авна уу.
Шерн
Лий
Хувь нэмрээ оруулсан
Том
Родес
Даниэл
Гэрзо
Лодойсамбын
Баянзул
Орчуулсан
Домэйн Нэрийн Систем (DNS)
Удиртгал
BIND
&os; анхдагч байдлаар DNS протоколын
хамгийн өргөн хэрэглэгддэг хэрэгжүүлэлт болох BIND (Berkeley
Internet Name Domain)-н аль нэг хувилбарыг агуулсан байдаг.
DNS нь нэрүүдийг IP хаягууд руу, мөн
эсрэгээр нь буулгахад хэрэглэгддэг протокол юм.
Жишээ нь, www.FreeBSD.org-г асуусан DNS асуулга явуулахад,
хариуд нь &os; Төсөлийн вэб серверийн IP хаяг ирэх бол,
ftp.FreeBSD.org-н хувьд асуулга явуулахад,
хариуд нь харгалзах FTP машины IP хаяг ирэх болно.
Яг үүнтэй адилаар эсрэгээр нь хийж болно. Ямар нэг IP-р асуулга
явуулахад түүний хост нэрийг олж болно. DNS хайлт хийхийн тулд
тухайн системд домэйн нэрийн сервер ажиллаж байх ёстой.
&os; нь одоо BIND9
DNS сервер програмын хамт ирдэг болсон.
Бидний суулгац нь файл системийн шинэчилсэн зохион байгуулалт,
автомат &man.chroot.8; тохиргоо зэрэг аюулгүй байдлыг дээд зэргээр
хангах функцүүдтэй ирдэг.
DNS
DNS бол Интернэт дээр тулгуурласан,
бүрэн эрхт root буюу эх сервер, Top Level Domain буюу Дээд Түвшний Домэйн (TLD)
сервер, болон домэйн тус бүрийн мэдээллийг агуулж байдаг
бусад жижиг нэрийн серверүүдээс бүтсэн нарийн төвөгтэй
систем юм.
BIND одоо
Internet Software Consortium
-н мэдэлд байдаг.
Нэр Томъёо
Энэ баримтыг ойлгохын тулд, DNS-тэй холбоотой
зарим нэр томъёог ойлгосон байх шаардлагатай.
resolver
reverse DNS
root zone
Нэр
Тайлбар
Forward буюу Ердийн DNS
Хост нэрийг IP хаяг руу буулгана.
Origin буюу Үүсэл
Тухайн бүсийн файлд хамрагдаж байгаа домэйныг заана.
named, BIND, нэрийн сервер
&os;-н BIND нэрийн серверийг нэрлэх түгээмэл нэршил.
Resolver буюу Тайлагч
Машин, бүсийн мэдээллийн талаар нэрийн серверээс асуулга
явуулахын тулд ашигладаг системийн процесс.
Reverse буюу Урвуу DNS
Ердийн DNS-н урвуу нь; IP
хаягийг хост нэр рүү буулгана.
Root zone буюу Эх бүс
Интернэт бүсийн шатлалын эхлэл.
Файл системийн бүх файлууд эх санд харъяалагддаг шиг,
бүх бүсүүд эх бүсэд харъяалагдана.
Zone буюу Бүс
Нэг бүрэн эрхт газраар удирдуулж байгаа
домэйн, дэд домэйн, эсвэл DNS-н нэг хэсэг.
бүсүүд
жишээнүүд
Бүсүүдийн жишээ:
. бол эх бүс.
org. бол эх бүсийн доорх Top Level Domain буюу
Дээд Түвшний Домэйн (TLD).
example.org. бол org. TLD-н
доорх бүс.
1.168.192.in-addr.arpa бол 192.168.1.*
IP хүрээнд багтаж байгаа бүх IP
хаягуудыг агуулсан бүс.
Хост нэр зүүн тал руугаа явах тусам илүү тодорхой
болж байгааг та бүхэн анзаарсан байх. Жишээлбэл, example.org.
нь org.-с илүү тодорхой, харин org. нь эх бүсээс
илүү тодорхой байна. Хост нэрийн зохион байгуулалт нь
файл системийнхтэй төстэй: /dev директор нь
эх директорт харъяалагдана, гэх мэт.
Нэрийн Сервер ажиллуулах Шалтгаанууд
Нэрийн Серверүүд ихэвчлэн хоёр янз байна: authoritative буюу бүрэн эрхт нэрийн сервер,
ба caching буюу түр тогтоогч нэрийн сервер.
Бүрэн эрхт нэрийн сервер нь дараах тохиолдлуудад хэрэгтэй:
DNS мэдээллийг өөртөө агуулж, энэ мэдээллийг нийтэд зарлан,
ирсэн асуулгуудад бүрэн эрхтэйгээр хариулах хүсэлтэй үед.
Бүртгэлтэй домэйны хувьд, жишээлбэл example.org,
түүний дор орших хост нэрүүдэд IP хаяг оноож өгөх хэрэгтэй үед.
Бүлэг IP хаягуудад урвуу DNS мэдээлэл хэрэгтэй үед
(IP-с хост нэр рүү).
Нөөц эсвэл хоёрдогч нэрийн сервер, зарц гэж нэрлэнэ,
асуулгуудад хариулуулах шаардлагатай үед.
Түр тогтоогч нэрийн сервер дараах тохиолдлуудад хэрэгтэй:
Дотоод DNS сервер нь асуулгын хариуг
түр тогтоосноор гадаад нэрийн серверээс илүү хурдан хариу өгч
байгаа үед.
www.FreeBSD.org-р асуулга явуулсан үед, тайлагч ихэвчлэн
үйлчилгээ авдаг ISP-нхаа нэрийн серверээс асуугаад хариуг олж авна.
Дотоод, түр тогтоогч DNS сервер ажиллуулснаар,
асуулгыг гадаад интернэтээс зөвхөн ганц удаа явуулах бөгөөд,
хариуг тогтоож авна. Түүнээс хойших асуулгуудад түр тогтоогч нэрийн сервер
хариулах ба гадагшаа дахин асуулга явуулах шаардлага байхгүй.
Хэрхэн ажилладаг вэ?
&os;-д BIND дэмонг ойлгомжтойгоор named гэж нэрлэнэ.
Файл
Тайлбар
&man.named.8;
BIND дэмон.
&man.rndc.8;
Нэрийн серверийг хянах хэрэгсэл.
/etc/namedb
BIND-н бүсийн мэдээлэл хадгалагдаж байгаа сан.
/etc/namedb/named.conf
дэмоны тохиргооны файл.
Тухайн бүс сервер дээр хэрхэн тохируулагдсанаас хамаарч
энэ бүстэй хамааралтай файлууд /etc/namedb
директорын master,
slave, эсвэл dynamic
гэсэн дэд сангуудад байрлана. Эдгээр файлуудад
гадны асуулгад хариу болгон өгөх DNS мэдээллүүд
байрлана.
BIND-г ажиллуулах нь
BIND
ажиллуулах
BIND нь анхдагч байдлаар суучихсан ирдэг тул тохируулахад
хялбар байдаг.
named-н анхдагч тохиргоо нь
&man.chroot.8; орчинд ажиллах, тайлагч нэрийн сервер байдлаар хийгдсэн байдаг.
Энэ тохиргоогоор серверийг ажиллуулахын тулд дараах тушаалыг өгөх хэрэгтэй:
&prompt.root; /etc/rc.d/named forcestart
named дэмонг систем ачаалах үед
ажиллуулдаг болгохын тулд /etc/rc.conf дотор дараах мөрүүдийг нэмэх
хэрэгтэй:
named_enable="YES"
Мэдээж /etc/namedb/named.conf файл дотор
өөр олон тохируулгууд байгаа боловч энэ баримтын мэдлээс халих
тул энд дурдсангүй. Хэрэв &os; дээрх named-н эхлэл
тохируулгуудын талаар сонирхож байгаа бол /etc/defaults/rc.conf
дотор байгаа named_* тугуудыг нэг ороод үзээрэй.
Мөн &man.rc.conf.5; заавар хуудаснаас тусламж авч болно.
хэсгийг уншихад илүүдэхгүй.
Тохиргооны файлууд
BIND
тохиргооны файлууд
named-н тохиргооны файлууд нь
/etc/namedb директор дотор байрлах ба
хэрэв хялбар тайлагчаас өөр түвшинд ажиллах хэрэгтэй бол
ажиллуулахаасаа өмнө тохиргооны файлд засвар хийх хэрэгтэй.
Ихэнх тохиргоог энэ сан дотор гүйцэтгэнэ.
make-localhost-г хэрэглэх нь
localhost-н хувьд эзэн бүсийг тохируулахын тулд
/etc/namedb директорруу шилжээд дараах тушаалыг
өгнө:
&prompt.root; sh make-localhost
Хэрэв бүх зүйл зүй ёсоор явагдвал,
master дэд директор дотор шинэ файл үүссэн байх ёстой.
Файлууд нь дотоод домэйны хувьд localhost.rev,
IPv6 тохиргооны хувьд localhost-v6.rev гэсэн нэртэй байна.
Анхдагч тохиргооны файлын хувьд named.conf файл дотор
шаардлагатай мэдээллүүд байрлана.
/etc/namedb/named.conf
// $FreeBSD$
//
// Refer to the named.conf(5) and named(8) man pages, and the documentation
// in /usr/share/doc/bind9 for more details.
//
// If you are going to set up an authoritative server, make sure you
// understand the hairy details of how DNS works. Even with
// simple mistakes, you can break connectivity for affected parties,
// or cause huge amounts of useless Internet traffic.
options {
directory "/etc/namedb";
pid-file "/var/run/named/pid";
dump-file "/var/dump/named_dump.db";
statistics-file "/var/stats/named.stats";
// If named is being used only as a local resolver, this is a safe default.
// For named to be accessible to the network, comment this option, specify
// the proper IP address, or delete this option.
listen-on { 127.0.0.1; };
// If you have IPv6 enabled on this system, uncomment this option for
// use as a local resolver. To give access to the network, specify
// an IPv6 address, or the keyword "any".
// listen-on-v6 { ::1; };
// In addition to the "forwarders" clause, you can force your name
// server to never initiate queries of its own, but always ask its
// forwarders only, by enabling the following line:
//
// forward only;
// If you've got a DNS server around at your upstream provider, enter
// its IP address here, and enable the line below. This will make you
// benefit from its cache, thus reduce overall DNS traffic in the Internet.
/*
forwarders {
127.0.0.1;
};
*/
Тайлбар дээр хэлсэнчлэн
дээд гарцын түр тогтоогчоос хүртэхийн тулд
forwarders-г идэвхжүүлж болох юм.
Энгийн үед, нэрийн сервер нь хариултыг олтлоо давталттай байдлаар
хэд хэдэн нэрийн серверүүдээр дамжин асууна.
Энэ тохируулгыг идэвхжүүлснээр, дээд гарцынхаа нэрийн серверээс
(эсвэл зааж өгсөн нэрийн сервер) хамгийн түрүүнд асууж, энэ серверийн
түр санах ойд байгаа мэдээллээс хүртэхийг эрмэлзэнэ.
Хэрэв дээд гарцын нэрийн сервер нь олон асуулгад хариулдаг, хурдан үйлчилдэг
сервер байвал дээрх тохируулгыг идэвхжүүлсний үр ашиг гарна.
127.0.0.1 энд ажиллахгүй. Энэ
IP хаягийг өөрийн дээд гарцын нэрийн серверээр сольж бичнэ үү.
/*
* If there is a firewall between you and nameservers you want
* to talk to, you might need to uncomment the query-source
* directive below. Previous versions of BIND always asked
* questions using port 53, but BIND versions 8 and later
* use a pseudo-random unprivileged UDP port by default.
*/
// query-source address * port 53;
};
// If you enable a local name server, don't forget to enter 127.0.0.1
// first in your /etc/resolv.conf so this server will be queried.
// Also, make sure to enable it in /etc/rc.conf.
zone "." {
type hint;
file "named.root";
};
zone "0.0.127.IN-ADDR.ARPA" {
type master;
file "master/localhost.rev";
};
// RFC 3152
zone "1.0.0.0.0.0.0.0.0.0.0.0.0.0.0.0.0.0.0.0.0.0.0.0.0.0.0.0.0.0.0.0.IP6.ARPA" {
type master;
file "master/localhost-v6.rev";
};
// NB: Do not use the IP addresses below, they are faked, and only
// serve demonstration/documentation purposes!
//
// Example slave zone config entries. It can be convenient to become
// a slave at least for the zone your own domain is in. Ask
// your network administrator for the IP address of the responsible
// primary.
//
// Never forget to include the reverse lookup (IN-ADDR.ARPA) zone!
// (This is named after the first bytes of the IP address, in reverse
// order, with ".IN-ADDR.ARPA" appended.)
//
// Before starting to set up a primary zone, make sure you fully
// understand how DNS and BIND works. There are sometimes
// non-obvious pitfalls. Setting up a slave zone is simpler.
//
// NB: Don't blindly enable the examples below. :-) Use actual names
// and addresses instead.
/* An example master zone
zone "example.net" {
type master;
file "master/example.net";
};
*/
/* An example dynamic zone
key "exampleorgkey" {
algorithm hmac-md5;
secret "sf87HJqjkqh8ac87a02lla==";
};
zone "example.org" {
type master;
allow-update {
key "exampleorgkey";
};
file "dynamic/example.org";
};
*/
/* Examples of forward and reverse slave zones
zone "example.com" {
type slave;
file "slave/example.com";
masters {
192.168.1.1;
};
};
zone "1.168.192.in-addr.arpa" {
type slave;
file "slave/1.168.192.in-addr.arpa";
masters {
192.168.1.1;
};
};
*/
named.conf доторх эдгээр жишээнүүд нь
ердийн болон урвуу бүсийн зарц бүртгэлүүд болно.
Шинэ бүс нэмэхдээ, named.conf файл дотор шинэ бүртгэл
оруулах хэрэгтэй.
Жишээ нь, example.org домэйны хувьд
хамгийн хялбар бүртгэл дараах байдалтай байна:
zone "example.org" {
type master;
file "master/example.org";
};
Энэ бүс нь эзэн бүс болохыг илэрхийллээс харж болно.
Мөн бүсийн мэдээллийг /etc/namedb/master/example.org файл дотор агуулж байгааг
илэрхийллээс харж болно.
zone "example.org" {
type slave;
file "slave/example.org";
};
Зарц бүсийн хувьд, тухайн бүсийн хувьд бүсийн мэдээлэл
эзэн нэрийн серверээс зөөгдөж ирэх ба зааж өгсөн файлд хадгалагдана.
Эзэн сервер унтарсан эсвэл холбоо тогтоох боломжгүй болбол,
зарц нэрийн серверт бүсийн мэдээлэл байгаа тул асуулгуудад хариулах
чадвартай байна.
Бүсийн Файлууд
BIND
бүсийн файлууд
example.org домэйны хувьд жишээ эзэн бүсийн файлыг
дор үзүүлэв (/etc/namedb/master/example.org файл):
$TTL 3600 ; 1 hour
example.org. IN SOA ns1.example.org. admin.example.org. (
2006051501 ; Serial
10800 ; Refresh
3600 ; Retry
604800 ; Expire
86400 ; Minimum TTL
)
; DNS Servers
IN NS ns1.example.org.
IN NS ns2.example.org.
; MX Records
IN MX 10 mx.example.org.
IN MX 20 mail.example.org.
IN A 192.168.1.1
; Machine Names
localhost IN A 127.0.0.1
ns1 IN A 192.168.1.2
ns2 IN A 192.168.1.3
mx IN A 192.168.1.4
mail IN A 192.168.1.5
; Aliases
www IN CNAME @
.
тэмдэгтээр төгссөн хост нэрүүд нь жинхэнэ хост нэрүүд бөгөөд
.
тэмдэгтээр төгсөөгүй нэрүүдэд үүсэл залгагдахыг анхаарна уу.
Жишээлбэл, www нь www.үүсэл-руу хөрвүүлэгдэх болно.
Манай жишээн дээр бол, бидний үүсэл example.org. тул www нь
www.example.org. болж хөрвүүлэгдэнэ.
Бүсийн файл дараах хэлбэртэй байна:
recordname IN recordtype value
DNS
бичлэгүүд
Хамгийн өргөн хэрэглэгддэг DNS бичлэгүүд:
SOA
start of zone authority буюу бүсийн бүрэн эрхт мэдээллийн эхлэл
NS
бүрэн эрхт нэрийн сервер
A
хостын хаяг
CNAME
хуурамч дүрд өгөх хүлээн зөвшөөрөгдсөн нэр
MX
захидал солилцогч
PTR
домэйн нэрийг заагч (урвуу DNS-д хэрэглэнэ)
example.org. IN SOA ns1.example.org. admin.example.org. (
2006051501 ; Serial
10800 ; Refresh after 3 hours
3600 ; Retry after 1 hour
604800 ; Expire after 1 week
86400 ) ; Minimum TTL of 1 day
example.org.
домэйн нэр, мөн энэ бүсийн файлын хувьд үүсэл болно.
ns1.example.org.
энэ бүсийн гол/бүрэн эрхт нэрийн сервер.
admin.example.org.
энэ бүсийг хариуцагч хүн, @
тэмдэгтийг нь орлуулсан
цахим захидлын хаяг. (admin@example.org нь admin.example.org болно)
2006051501
Файлын сериал дугаар. Бүсийн файлд өөрчлөлт оруулах болгонд
энэ дугаарыг нэмэгдүүлэх шаардлагатай. Одоо цагт ихэнх админууд энэ сериал дугаарыг
yyyymmddrr хэлбэрээр хэрэглэх болсон. 2006051501 гэдэг нь
хамгийн сүүлд 05/15/2006-нд засвар хийсэн, хамгийн сүүлийн 01 гэдэг нь
энэ өдөр хийгдсэн хамгийн анхны засвар гэдгийг илтгэнэ. Энэ сериал дугаар
нь зарц серверүүдэд бүсийн мэдээлэл өөрчлөгдсөн талаар мэдээлэл өгдөг тул их чухал зүйл
байгаа юм.
IN NS ns1.example.org.
Энэ бол NS бичлэг. Тухайн бүсийн хувьд бүрэн эрхт хариултыг
өгч чадах сервер бүрийн хувьд энэ бичлэг байх ёстой.
localhost IN A 127.0.0.1
ns1 IN A 192.168.1.2
ns2 IN A 192.168.1.3
mx IN A 192.168.1.4
mail IN A 192.168.1.5
A бичлэг нь машины нэрийг заана. Дээр үзүүлсэнчлэн,
ns1.example.org нь 192.168.1.2-руу буулгагдана.
IN A 192.168.1.1
Энэ мөр нь 192.168.1.1 гэсэн IP хаягийг
үүсэлд оноож байна, бидний жишээн дээр example.org.
www IN CNAME @
Хүлээн зөвшөөрөгдсөн нэрийн бичлэг нь машинд хуурамч дүр
өгөхөд хэрэглэгдэнэ. Энэ жишээн дээр, www нь
example.org (192.168.1.1) гэсэн домэйн нэртэй
эзэн
машины хуурамч дүрийн нэр юм. CNAME-г хуурамч хост нэр өгөхөд,
эсвэл олон машины дунд тойрч хэрэглэгдэх нэг хост нэр өгөхөд хэрэглэнэ.
MX бичлэг
IN MX 10 mail.example.org.
MX бичлэг нь аль захидлын серверүүд тухайн бүсийн захидлыг
хүлээж авах үүрэгтэй болохыг зааж өгнө. mail.example.org
нь захидлын серверийн хост нэр бөгөөд 10 нь энэ захидлын серверийн
зэрэглэлийг зааж байна.
Нэг бүсэд 10, 20 гэх мэт ялгаатай зэрэглэлтэй
хэд хэдэн захидлын сервер байж болно. example.org
домэйн руу захидал явуулах гэж байгаа сервер эхлээд
хамгийн өндөр зэрэглэлтэй MX сервертэй (хамгийн бага зэрэглэлийн дугаартай), дараа нь дараагийн хамгийн өндөр зэрэглэлтэй
сервертэй гэх мэтчилэн захидлыг явуулж чадтал дарааллаар нь холбоо тогтооно.
in-addr.arpa бүсийн файл (урвуу DNS) нь ижил хэлбэртэй байна. Ганцхан ялгаа нь
A болон CNAME бичлэгийн оронд PTR бичлэгийг хэрэглэнэ.
$TTL 3600
1.168.192.in-addr.arpa. IN SOA ns1.example.org. admin.example.org. (
2006051501 ; Serial
10800 ; Refresh
3600 ; Retry
604800 ; Expire
3600 ) ; Minimum
IN NS ns1.example.org.
IN NS ns2.example.org.
1 IN PTR example.org.
2 IN PTR ns1.example.org.
3 IN PTR ns2.example.org.
4 IN PTR mx.example.org.
5 IN PTR mail.example.org.
Энэ файлд, жишээ домэйны IP-с хост нэр рүү буулгасан
зохих шаардлагатай буулгалтуудыг үзүүлсэн байна.
Түр тогтоогч Нэрийн Сервер (Caching Name Server)
BIND
түр тогтоогч нэрийн сервер
Түр тогтоогч нэрийн сервер гэдэг нь
ямар ч бүсийн хувьд бүрэн эрхт биш нэрийн серверийг хэлнэ.
Ийм төрлийн сервер нь зөвхөн асуулга явуулах бөгөөд
хариултыг дараа хэрэглэхээр тогтоож авдаг. Ийм нэрийн серверийг
зохион байгуулахын тулд, тохиргоог ердийн нэрийн сервертэй адилаар
хийх боловч, ямар ч бүсийн мэдээллийг оруулахгүй байхаар хийнэ.
Аюулгүй байдал
Хэдийгээр BIND нь хамгийн өргөн хэрэглэгддэг DNS сервер боловч,
аюулгүй байдалтай холбоотой асуудлууд байнга тулгардаг.
Гадны халдлагад өртөж болзошгүй аюулгүй байдлын цоорхой заримдаа
олддог.
Хэдийгээр &os; named-г автоматаар &man.chroot.8; орчинд
оруулдаг боловч; DNS халдлагад ашиглаж болохуйц
хэд хэдэн механизмууд байсаар байна.
CERT-с гаргадаг аюулгүй байдлын
санамжуудыг уншихыг зөвлөж байна. Мөн &a.security-notifications;-д бүртгүүлж,
шинээр гарч байгаа Интернэт болон &os;-н аюулгүй байдлын асуудлуудын
талаар мэдээлэлтэй байхыг зөвлөе.
Хэрэв ямар нэгэн асуудал тулгарвал,
эхийг байнга шинэчилж, named-г шинээр бүтээх нь алдаа болохгүй.
Гүнзгийрүүлэн унших
BIND/named заавар хуудсууд:
&man.rndc.8; &man.named.8; &man.named.conf.5;
ISC BIND-н Албан ёсны Хуудас
ISC BIND-н Албан ёсны Хэлэлцүүлэг
BIND FAQ
O'Reilly
"DNS ба BIND" 5 дахь Хэвлэлт
RFC1034
- Домэйн Нэрүүд - Зарчмууд болон Боломжууд
RFC1035
- Домэйн Нэрүүд - Хэрэгжүүлэлт болон Үзүүлэлтүүд
Мюррей
Стөүкли
Хувь нэмрээ оруулсан
Лодойсамбын
Баянзул
Орчуулсан
Apache HTTP Сервер
вэб серверүүд
зохион байгуулах
Apache
Удиртгал
Дэлхийн хамгийн их ачаалалтай ажилладаг
зарим вэб сайтууд &os; дээр ажилладаг. Интернэтэд ажиллаж байгаа
вэб серверүүдийн олонхи нь Apache HTTP Серверийг ашиглаж
байна. Apache програм хангамжийн багц таны FreeBSD суулгах дискэнд
орсон байгаа. Хэрэв та &os;-г анх суулгахдаа Apache-г хамт
суулгаагүй бол www/apache13 эсвэл www/apache20
портоос суулгаж болно.
Apache нэгэнт амжилттай суусан бол түүнийг тохируулах
шаардлагатай.
Apache HTTP Server-н 1.3.X хувилбар нь
&os;-д хамгийн өргөн хэрэглэгддэг тул бид энэ хэсэгт энэ хувилбарыг үзэх болно.
Apache 2.X-д олон шинэ технологи нэвтэрсэн боловч
бид энэ талаар энд үзэхгүй. Apache 2.X-н талаар
дэлгэрэнгүй мэдээллийг хаягаар орж үзнэ үү.
Тохиргоо
Apache
тохиргооны файл
&os; дээрх Apache HTTP Серверийн гол тохиргооны файл
бол /usr/local/etc/apache/httpd.conf юм. Энэ файлд,
&unix;-н текст тохиргооны файлын нэгэн адил тайлбар мөрүүдийн өмнө
# тэмдэгтийг хэрэглэдэг. Бүх боломжит тохируулгуудын
талаар дэлгэрүүлж тайлбарлах нь энэ номын хүрээнээс халих тул,
хамгийн их өөрчлөлт хийгддэг директивүүдийг энд авч үзье.
ServerRoot "/usr/local"
Энэ директив Apache суулгацын
анхдагч директор шатлалын эхийг зааж өгнө. Хоёртын файлууд
серверийн эх директорын
bin ба sbin дэд директоруудад,
тохиргооны файлууд etc/apache дэд директорт байрлана.
ServerAdmin you@your.address
Сервертэй холбоотой асуудлуудын талаар
илгээх цахим захидлын хаягийг заана. Энэ хаяг алдааны хуудсууд гэх зэрэг
сервер талаас автоматаар үүсгэгддэг зарим хуудсууд дээр
бичигдэх болно.
ServerName www.example.com
ServerName нь хост дээр тохируулагдсан хост нэрээс
өөр нэрийг сервертээ өгөх боломжийг танд олгоно (өөрөөр хэлбэл, хостын жинхэнэ
хост нэрийн оронд www-г хэрэглэх). Энэ нэрээр таны сервер харилцагч
нартай харилцах болно.
DocumentRoot "/usr/local/www/data"
DocumentRoot: Энэ директорт байгаа вэб баримтуудыг
харилцагч нарт үзүүлэх болно. Анхдагч байдлаар, бүх хүсэлтүүд энэ
директорт өгөгдөнө. Гэвч симбол холбоосууд болон хуурамч дүрүүдийг
ашиглан өөр газар руу зааж өгч болно.
Apache-н тохиргооны файлд ямар нэг
өөрчлөлт хийхээсээ өмнө нөөц хуулбарыг авч үлдэхээ мартуузай.
Тохиргоо хийж дууссан бол одоо Apache-г ажиллуулах
хэрэгтэй.
Apache-г ажиллуулах нь
Apache
эхлүүлэх ба зогсоох
Бусад олон сүлжээний орчны серверүүд
inetd супер серверээс ажилладаг бол,
Apache тэгдэггүй. Харилцагч вэб хөтчүүдээс
ирэх HTTP хүсэлтүүдэд хариулахдаа илүү өндөр үзүүлэлттэй ажиллуулахын тулд
түүнийг бие даан ажилладаг байхаар тохируулсан байдаг.
Эхлүүлэх, зогсоох болон дахин эхлүүлэх зэрэг үйлдлийг
аль болох хялбар болгохын тулд бүрхүүлийн скрипт хялбаршуулагч
хамт ирдэг. Apache-г анх удаа эхлүүлэхийн тулд, дараах
тушаалыг өгнө:
&prompt.root; /usr/local/sbin/apachectl start
Хүссэн үедээ серверийг дараах тушаалаар зогсооно:
&prompt.root; /usr/local/sbin/apachectl stop
Тохиргооны файлд өөрчлөлт оруулсны дараа,
серверийг дахин эхлүүлэх шаардлагатай:
&prompt.root; /usr/local/sbin/apachectl restart
Тогтсон холболтуудыг таслалгүйгээр Apache-г
дахин эхлүүлэхийн тулд дараах тушаалыг өгнө:
&prompt.root; /usr/local/sbin/apachectl graceful
Нэмэлт мэдээллийг &man.apachectl.8; заавар хуудаснаас авна уу.
Систем ачаалах үед Apache-г эхлүүлэхийн тулд
дараах мөрүүдийг /etc/rc.conf файлд нэмж бичнэ:
apache_enable="YES"
Хэрэв систем ачаалах үед эхэлдэг Apache
httpd програмд нэмэлт тушаалын мөрний тохируулгуудыг
оруулах хүсэлтэй бол, дараах мөрийг мөн rc.conf файлд
нэмэх хэрэгтэй:
apache_flags=""
Одоо таны вэб сервер ажиллаж байна.
Та өөрийн вэб сайтыг вэб хөтөч дээрээ http://localhost/
хаягийг оруулан харж болно. Энд гарах анхдагч вэб хуудас бол
/usr/local/www/data/index.html юм.
Давхар байршуулалт
Apache нь хоёр төрлийн давхар
байршуулах үйлчилгээг дэмждэг. Эхнийх нь
нэр дээр үндэслэсэн давхар байршуулалт юм.
Нэр дээр үндэслэсэн давхар байршуулалт дээр
хост нэрийг ялгаж мэдэхдээ харилцагчийн HTTP/1.1 толгойн хэсгийг ашигладаг.
Иим байдлаар олон өөр домэйнууд нэг IP хаягийг хуваан хэрэглэх
боломжтой болдог.
Apache дээр, нэр дээр үндэслэсэн
давхар байршуулалтыг хэрэглэхийн тулд
доор дурдсантай төстэй бүртгэлийг httpd.conf
файл дотор нэмж бичих хэрэгтэй:
NameVirtualHost *
Таны вэб серверийн нэр www.domain.tld
бөгөөд www.someotherdomain.tld нэртэй домэйныг
давхар байршуулах хүсэлтэй бол, та дараах бүртгэлийг
httpd.conf файлд нэмэх хэрэгтэй болно:
<VirtualHost *>
ServerName www.domain.tld
DocumentRoot /www/domain.tld
</VirtualHost>
<VirtualHost *>
ServerName www.someotherdomain.tld
DocumentRoot /www/someotherdomain.tld
</VirtualHost>
Дээрх хаягуудын оронд хэрэгтэй хаягуудыг, замуудын оронд
баримтууд байгаа зохих замуудыг сольж бичнэ үү.
Давхар хостуудыг зохион байгуулах талаар
дэлгэрэнгүй мэдээллийг Apache-н албан ёсны баримтжуулалт:
-с олж үзнэ үү.
Apache Модулиуд
Apache
модулиуд
Үндсэн серверийн үүрэг функцыг сайжруулахын
тулд бүтээгдсэн Apache-н олон модулиуд байдаг.
FreeBSD Портуудын Цуглуулга нь Apache-г түүний
өргөн хэрэглэгддэг зарим модулиудын хамт хялбар суулгах
боломжийг олгодог.
mod_ssl
вэб серверүүд
аюулгүй
SSL
криптограф
mod_ssl модуль нь Secure Sockets Layer (SSL v2/v3) ба
Transport Layer Security (TLS v1) протоколоор дамжуулан өндөр
нууцлалыг хангахын тулд OpenSSL санг ашигладаг.
Энэ модуль нь батламж олгодог итгэмжлэгдсэн байгууллагаас
батламж авахын тулд шаардлагатай бүх зүйлсээр хангадаг тул
та үүнийг ашиглан &os; дээр аюулгүй вэб сервер ажиллуулж чадна.
Хэрэв та Apache-г суулгаж амжаагүй бол,
mod_ssl модулийг агуулдаг
Apache-н 1.3.X хувилбарыг www/apache13-modssl
портоос суулгаж болох юм.
Apache 2.X-н хувьд SSL дэмжлэгийг www/apache20
портоос авч болно. SSL дэмжлэг автоматаар идэвхжсэн байдаг.
Perl & PHP орсон Динамик Вебсайтууд
Сүүлийн жилүүдэд, өөрийн ашиг орлогыг нэмэгдүүлэх,
хүмүүст хүрэх зорилгоор илүү олон компаниуд
бизнесээ Интернэтээр явуулах болжээ. Энэ нь
динамик агуулгатай вэб хуудсууд төрөн гарах
хэрэгцээ шаардлагыг улам нэмэгдүүлсэн. µsoft; гэх мэт зарим компаниуд
ч өөрийн бүтээгдэхүүнүүдэд тэдгээрээс оруулах болсон хэдий ч,
нээлттэй эхийн нэгдэл энэ асуудалд хариу өгсөн юм. Динамик вэб агуулгыг
бий болгох хоёр боломж бол mod_perl &
mod_php байлаа.
mod_perl
mod_perl
Perl
Apache/Perl нэгтгэх төсөл
Perl програмчлалын хэл ба Apache HTTP Серверийн
бүх хүч чадлыг нэгтгэсэн юм. mod_perl модулийн
тусламжтай Apache модулиудыг тэр чигээр нь
Perl дээр бичих боломжтой. Дээр нь, серверт суулгасан
шургуу хөрвүүлэгч, гадны хөрвүүлэгч ашиглах илүү ажил болон
Perl эхлүүлэх хугацааны алдагдлаас зайлсхийж чадсан юм.
mod_perl-г хэд хэдэн янзаар хэрэглэж болно.
mod_perl-г хэрэглэж эхлэхээс өмнө
mod_perl 1.0 зөвхөн Apache 1.3-тай ажилладаг,
mod_perl 2.0 зөвхөн Apache 2-той ажилладаг гэдгийг
санаарай. mod_perl 1.0-г www/mod_perl портоос,
түүний статикаар эмхэтгэсэн хувилбарыг www/apache13-modperl
портоос суулгаж болно. mod_perl 2.0-г
www/mod_perl2 портоос суулгаж болно.
Том
Рөүдс
Бичсэн
Лодойсамбын
Баянзул
Орчуулсан
mod_php
mod_php
PHP
PHP буюу PHP:Hypertext Preprocessor
бол
вэб хөгжүүлэлтэд тусгайлан тохируулсан, энгийн хэрэглээний
скрипт хэл юм. HTML дотор суулгах боломжтой түүний
синтакс C, &java;, ба Perl-с гаралтай. Энэ нь вэб хөгжүүлэгчдэд
динамикаар үүсгэгдэх вэб хуудсыг хурдан бичих боломжтой болгох
үүднээс тэгсэн хэрэг.
Apache вэб серверийг
PHP5-г дэмждэг болгохын тулд, lang/php5
портыг суулгаж эхлэх хэрэгтэй.
Хэрэв lang/php5 портыг
анх удаа суулгаж байгаа бол, боломжит
ТОХИРУУЛГУУД автоматаар дэлгэцэн дээр гарч ирнэ.
Хэрэв цэс гарч ирэхгүй бол, өөрөөр хэлбэл
lang/php5 портыг өмнө нь хэзээ нэгэн цагт
суулгаж байсан бол, тохируулгуудын харилцах цонхыг гаргаж ирэхийн тулд
дараах тушаалыг:
&prompt.root; make config
порт директор дотор өгөх хэрэгтэй.
Тохируулгуудын харилцах цонхонд,
mod_php5-г Apache-н
ачаалах боломжтой модуль байдлаар бүтээхийн тулд
APACHE тохируулгыг идэвхжүүлнэ.
Олон сайтууд PHP4-г янз бүрийн шалтгааны улмаас
(өөрөөр хэлбэл, нийцтэй байдал эсвэл аль хэдийн үйлчилгээнд гаргачихсан
вэб програмууд) ашигласаар байна. Хэрэв
mod_php4-г mod_php5-н оронд ашиглах
шаардлагатай бол, lang/php4 портыг ашиглаарай.
lang/php4 порт нь lang/php5 портод
байдаг тохиргооны болон бүтээх үеийн олон тохируулгуудыг дэмждэг.
Энэ хэсэг код динамик PHP програмыг дэмждэг болгоход
шаардлагатай модулиудыг суулгаж тохируулах болно. Доорх мөрүүд
/usr/local/etc/apache/httpd.conf файл дотор нэмэгдсэн эсэхийг шалгаарай:
LoadModule php5_module libexec/apache/libphp5.so
AddModule mod_php5.c
<IfModule mod_php5.c>
DirectoryIndex index.php index.html
</IfModule>
<IfModule mod_php5.c>
AddType application/x-httpd-php .php
AddType application/x-httpd-php-source .phps
</IfModule>
Үүний дараа, PHP модулийг ачаалахын тулд,
дараах тушаалыг өгч серверийг дахин ачаалах хэрэгтэй:
&prompt.root; apachectl graceful
Дараа, PHP-н хувилбарыг дээшлүүлэх үедээ,
make config тушаалыг өгөх шаардлагагүй;
идэвхжүүлсэн ТОХИРУУЛГУУД &os; Портуудын
тогтолцоонд автоматаар хадгалагдсан байгаа.
&os;-н PHP дэмжлэг нь дээд зэргээр
модульчлагдсан тул үндсэн суулгац нь маш хязгаарлагдмал
байдаг. lang/php5-extensions портыг ашиглан дэмжлэг
нэмэх нь үнэхээр амархан асуудал. PHP өргөтгөлийг суулгах явцад,
энэ порт танд цэсээс тогтсон интерфэйсийг санал болгоно. Өөрөөр,
өргөтгөлүүдийг нэг нэгээр нь харгалзах портуудаас суулгаж болно.
Жишээлбэл, PHP5-д MySQL өгөгдлийн
сангийн серверийн дэмжлэгийг нэмэхийн тулд,
databases/php5-mysql портыг суулгахад хангалттай.
Ямар нэг өргөтгөл суулгасны дараа,
тохиргооны өөрчлөлтийг хүчин төгөлдөр болгохын тулд Apache
серверийг дахин ачаалах шаардлагатайг анхаарна уу:
&prompt.root; apachectl graceful
Мюррей
Стөүкли
Хувь нэмрээ оруулсан
Файл Дамжуулах Протокол (FTP)
FTP серверүүд
Удиртгал
File Transfer Protocol буюу Файл Дамжуулах Протокол (FTP) нь хэрэглэгчдэд
FTP серверээс файлыг авах болон тавих хялбар
замыг бий болгодог. &os; үндсэн систем дотроо FTP
сервер програм ftpd-г агуулж байдаг. Энэ нь FreeBSD дээр
FTP серверийг босгох, удирдах ажлыг төвөггүй болгодог.
Тохиргоо
Тохиргоо хийхийн өмнөх хамгийн чухал алхам бол
ямар дансууд FTP серверт хандах эрхтэй байх вэ гэдгийг шийдэх байдаг.
Ердийн FreeBSD систем нь янз бүрийн дэмонуудад хэрэглэгддэг
олон тооны системийн дансуудтай байдаг ба гадны хэрэглэгчид
эдгээр дансыг ашиглан нэвтрэх ёсгүй. /etc/ftpusers файл дотор
FTP хандалт зөвшөөрөгдөөгүй хэрэглэгчдийн жагсаалтыг хадгална.
Анхдагч байдлаар, дээр дурдсан системийн дансууд энэ файлд байна.
FTP хандалтыг зөвшөөрөх ёсгүй өөр хэрэглэгчдийг ч мөн энэ файлд
нэмж болно.
Зарим хэрэглэгчдийн FTP хэрэглэхийг нь бүр болиулчихалгүйгээр,
зөвхөн зарим нэг эрхийг нь хязгаарлаж бас болно. Үүнийг
/etc/ftpchroot файлын тусламжтай гүйцэтгэж болно.
Энэ файл дотор FTP хандалтыг нь хязгаарлах хэрэглэгчид болон
бүлгүүдийн жагсаалт байна. &man.ftpchroot.5; заавар хуудсанд
бүх мэдээлэл байгаа тул энд дурдсангүй.
FTP
нийтийн
Хэрэв сервертээ нийтийн FTP хандалтыг зөвшөөрөх хүсэлтэй байгаа бол,
&os; систем дээрээ ftp нэртэй хэрэглэгч нэмэх хэрэгтэй.
Ингэснээр хэрэглэгчид таны FTP сервер рүү ftp эсвэл
anonymous гэсэн нэрээр ямар ч нэвтрэх үг шаардагдахгүйгээр
(тогтсон заншил ёсоор хэрэглэгч цахим шуудангийн хаягаа
нэвтрэх үгийн оронд хэрэглэх шаардлагатай) нэвтрэн орох болно.
Нийтийн хэрэглэгч системд орж ирэхэд FTP сервер түүний эрхийг
зөвхөн ftp хэрэглэгчийн гэрийн сан дотор
хязгаарлахын тулд &man.chroot.2;-г дуудна.
FTP харилцагчдад зориулсан мэндчилгээний үгнүүдийг
агуулсан хоёр текст файл байдаг. /etc/ftpwelcome файл
дотор байгааг нэвтрэлт хүлээх мөр гарахаас өмнө хэрэглэгчдэд дэлгэцэн дээр
хэвлэнэ. Амжилттай нэвтэрч орсны дараа /etc/ftpmotd файл
дотор байгааг дэлгэцэн дээр хэвлэнэ. Энэ файлын зам нь
нэвтэрч орсон орчинтой харьцангуйгаар авсан зам гэдгийг
анхаарна уу, тиймээс нийтийн хэрэглэгчдийн хувьд
~ftp/etc/ftpmotd файлыг хэвлэх болно.
FTP серверийн тохиргоог зохих ёсоор хийсний дараа,
/etc/inetd.conf файл дотор идэвхжүүлэх хэрэгтэй.
Үүний тулд, ftpd гэсэн мөрний өмнөх #
тэмдэгтийг арилгахад хангалттай:
ftp stream tcp nowait root /usr/libexec/ftpd ftpd -l
хэсэгт тайлбарласан ёсоор
энэ тохиргооны файлд өөрчлөлт оруулсны дараа
inetd-г дахин ачаалах шаардлагатай.
Одоо та дараах тушаалыг өгөн FTP сервер рүү нэвтрэн орж болно:
&prompt.user; ftp localhost
Арчилгаа
syslog
бүртгэлийн файлууд
FTP
ftpd дэмон бүртгэл хөтлөхдөө &man.syslog.3;-г ашигладаг.
Анхдагч байдлаар, системийн бүртгэлийн дэмон FTP-тэй холбоотой
зурвасуудыг /var/log/xferlog файлд бичнэ. FTP бүртгэлийн файлын
байршлыг өөрчлөхийн тулд /etc/syslog.conf файл дотор, дараах
мөрийг засах хэрэгтэй:
ftp.info /var/log/xferlog
FTP
нийтийн
Нийтийн FTP сервер ажиллуулахад тохиолдох
болзошгүй асуудлуудын талаар мэдлэгтэй байгаарай.
Ялангуяа, нийтийн хэрэглэгчдэд файл байршуулахыг
зөвшөөрөх тухайд сайн бодох хэрэгтэй. Таны FTP сайт
лицензгүй програм хангамжуудыг наймаалцдаг талбар болох, эсвэл түүнээс ч
муу зүйл тохиолдохыг үгүйсгэхгүй. Хэрэв нийтийн FTP байршуулалтыг
зөвшөөрөх шаардлагатай бол, файлуудыг нягталж үзэхээс нааш
бусад нийтийн хэрэглэгчид тэдгээр файлыг унших эрхгүй байхаар
тохируулж өгөх хэрэгтэй.
Мюррей
Стөүкли
Хувь нэмрээ оруулсан
Лодойсамбын
Баянзул
Орчуулсан
µsoft.windows; харилцагчдад зориулсан Файл болон Хэвлэх Үйлчилгээ (Samba)
Samba сервер
Microsoft Windows
файл сервер
Windows харилцагчид
хэвлэх сервер
Windows харилцагчид
Ерөнхий Агуулга
Samba бол µsoft.windows; харилцагчдад
файл болон хэвлэх үйлчилгээг үзүүлдэг, өргөн хэрэглэгддэг
нээлттэй эхийн програм хангамжийн багц юм. Ийм төрлийн харилцагчид
FreeBSD файлын орчинд холбогдож, файлуудыг өөрийн дискэн дээр байгаа юм шиг,
эсвэл FreeBSD хэвлэгчийг өөрийн дотоод хэвлэгч шиг хэрэглэх боломжтой болдог.
Samba програм хангамжийн багцууд таны FreeBSD суулгах
дискэнд орсон байгаа. Хэрэв та анх FreeBSD суулгахдаа
Samba-г хамт суулгаагүй бол, net/samba3
порт эсвэл багцаас суулгаж болно.
Тохиргоо
Samba-н анхдагч тохиргооны файл
/usr/local/share/examples/smb.conf.default гэж суугдсан байдаг. Энэ файлыг /usr/local/etc/smb.conf
нэртэй хуулаад, Samba-г ашиглаж
эхлэхээсээ өмнө өөртөө тааруулан засварлах ёстой.
smb.conf файл нь &windows; харилцагчтай хуваалцах
хүсэлтэй файл системийн хэсэг
ба хэвлэгчийн тодорхойлолт гэх зэрэг
Samba-н ажиллах үеийн тохиргооны мэдээллийг агуулж байдаг.
Samba багц дотор smb.conf файл дээр ажиллах хялбар
арга замыг хангасан swat нэртэй вэб дээр суурилсан
хэрэгсэл хамт ирдэг.
Samba-г Вэбээр Удирдах Хэрэгсэл (SWAT)
Samba Web Administration Tool буюу Samba-г Вэбээр Удирдах Хэрэгсэл (SWAT)
нь inetd-н дэмон хэлбэрээр ажиллана.
Тиймээс, Samba-г swat
ашиглан тохируулахын өмнө /etc/inetd.conf доторх
дараах мөрийг ил гаргах шаардлагатай:
swat stream tcp nowait/400 root /usr/local/sbin/swat swat
хэсэгт тайлбарласан ёсоор,
энэ тохиргооны файлд өөрчлөлт оруулсны дараа
inetd-ийн тохиргоог дахин ачаалах шаардлагатай.
swat-г inetd.conf дотор идэвхжүүлсний
дараа, вэб хөтөч ашиглан хаяганд холбогдоно.
Та эхлээд системийн root дансаар нэвтэрч орох ёстой.
Samba-н тохиргооны үндсэн хуудсанд
амжилттай нэвтэрч орсон бол, системийн баримтуудаар аялах,
эсвэл Globals цэсэн дээр дарж тохиргоог хийх боломжтой болно.
Globals хэсэг /usr/local/etc/smb.conf файлын
[global] хэсэгт байгаа хувьсагчдад харгалзана.
Глобал тохиргоо
swat-г хэрэглэж байгаа эсвэл
/usr/local/etc/smb.conf-г гараараа засаж байгаа аль нь ч бай,
Samba-г тохируулах явцад тааралдах хамгийн эхний
директивууд бол:
workgroup
Энэ нь сервер рүү хандах компьютеруудын NT Домэйн-Нэр эсвэл
Ажлын бүлгийн-Нэр.
netbios name
NetBIOS
Энэ директив Samba серверийн NetBIOS нэрийг заана.
Анхдагч байдлаар, хостын DNS нэрийн эхний хэсэгтэй адил байна.
серверийн мөр
Энэ директив net view тушаалын хариуд
гарч ирэх эсвэл зарим сүлжээний хэрэгслүүд дээр энэ серверийг
төлөөлж гарах мөрийг заана.
Аюулгүй байдлын Тохиргоо
/usr/local/etc/smb.conf доторх
хамгийн чухал хоёр тохиргоо бол аюулгүй байдлын загвар,
болон харилцагчдын нэвтрэх үгийн арын шугамны хэлбэр юм.
Дараах директивүүд эдгээр тохируулгуудыг хянана:
security
Энд хамгийн элбэг хэрэглэгддэг хоёр сонголт бол
security = share ба security = user юм. Хэрэв танай харилцагч нар
&os; машин дээр хэрэглэдэг хэрэглэгчийн нэртэй ижил нэрийг ашигладаг бол,
user түвшний аюулгүй байдлыг сонгохыг хүсэж байж магадгүй. Энэ бол
аюулгүй байдлын анхдагч бодлого бөгөөд эх үүсвэрт хандахаас өмнө харилцагчийг
системд нэвтэрч орохыг шаардана.
share түвшний аюулгүй байдалд, харилцагчид эх үүсвэрт хандахаас өмнө
хүчин төгөлдөр хэрэглэгчийн нэр болон нэвтрэх үгээр сервер рүү нэвтрэн орох
шаардлагагүй байдаг. Энэ бол Samba-н хуучин хувилбаруудын хувьд
аюулгүй байдлын анхдагч загвар байсан.
passdb backend
NIS+
LDAP
SQL өгөгдлийн сан
Samba-д хэд хэдэн төрлийн
арын шугамны магадлах загварууд байдаг. Харилцагчдыг
LDAP, NIS+, SQL өгөгдлийн сан, эсвэл хувиргасан нэвтрэх үгийн файлаар
магадлаж болно. Анхдагч магадлах арга бол smbpasswd бөгөөд
бид зөвхөн энэ талаар авч үзэх болно.
Анхдагч smbpasswd арын шугамыг хэрэглэж байгаа гэж үзвэл,
Samba харилцагчдыг магадлахын тулд
/usr/local/private/smbpasswd файлыг эхлээд үүсгэх ёстой.
Хэрэв &unix; хэрэглэгчийн эрхээр &windows; харилцагчаас ханддаг байх шаардлагатай бол,
дараах тушаалыг хэрэглэнэ:
&prompt.root; smbpasswd -a username
Тохируулгуудын талаар нэмэлт мэдээллийг
Албан ёсны Samba HOWTO-с олж авна уу.
Энд цухас дурдсан үндсэн мэдлэгтэйгээр Samba-г ажиллуулж
эхлэх чадвартай байх ёстой.
Samba-г Эхлүүлэх нь
net/samba3 портод Samba-г
удирдахад зориулсан шинэ эхлэл скрипт орсон байгаа. Энэ
скриптийг идэвхжүүлэхийн тулд, өөрөөр хэлбэл энэ скриптийг ашиглан
Samba-г эхлүүлэх, зогсоох болон дахин эхлүүлдэг болохын тулд,
/etc/rc.conf файл дотор дараах мөрийг нэмж бичих хэрэгтэй:
samba_enable="YES"
Эсвэл илүү нарийнаар доор дурдсан шиг тохируулж болно:
nmbd_enable="YES"
smbd_enable="YES"
Ингэснээр мөн Samba-г систем ачаалах үед автоматаар
эхлүүлдэг болгоно.
Үүний дараа хүссэн үедээ Samba-г эхлүүлэхийн тулд
дараах тушаалыг өгөхөд хангалттай:
&prompt.root; /usr/local/etc/rc.d/samba start
Starting SAMBA: removing stale tdbs :
Starting nmbd.
Starting smbd.
rc скриптийг ашиглах талаар дэлгэрэнгүй мэдээллийг
хэсгээс авна уу.
Samba нь үнэн хэрэгтээ гурван тусдаа дэмоноос
тогтоно. nmbd ба smbd дэмонууд
samba скриптээр эхлүүлдэг болохыг та анзаарах болно.
Хэрэв smb.conf дотор winbind нэр тайлах үйлчилгээг идэвхжүүлсэн бол
winbindd дэмон бас ажиллаж эхэлсэн болохыг харж болно.
Samba-г хүссэн үедээ зогсоохын тулд дараах тушаалыг өгөхөд
хангалттай:
&prompt.root; /usr/local/etc/rc.d/samba stop
Samba бол µsoft.windows; сүлжээтэй өргөн хүрээнд
нэгдмэл ажиллах боломжийг олгодог нарийн төвөгтэй програмын цогц юм.
Энд тайлбарласан үндсэн суулгацаас хальсан функцуудын талаар дэлгэрэнгүй
мэдээллийг хаягаар орж авна уу.
Том
Хөүкинс
Хувь нэмрээ оруулсан
Лодойсамбын
Баянзул
Орчуулсан
NTP-р Цаг Тааруулах нь
NTP
Ерөнхий Агуулга
Цаг хугацаа өнгөрөхөд компьютерийн цаг зөрөх хандлагатай байдаг.
Network Time Protocol буюу Сүлжээний Цагийн Протоколыг(NTP) цагийг зөв байлгах, зөв ажиллуулахад
хэрэглэдэг.
Олон тооны Интернэт үйлчилгээнүүд компьютерийн цагаас хамаарч,
эсвэл хүртэж ажилладаг. Жишээлбэл, вэб сервер тодорхой цагаас хойш
өөрчлөлт орсон файлуудыг илгээх хүсэлт хүлээн авсан байж болох юм. Дотоод сүлжээний
орчинд, нэг файл серверээр үйлчлүүлж байгаа компьютеруудын хувьд
файлын цагийн тамга дүйж байхын тулд тэдгээрийн цагууд хоорондоо
тохирч байх ёстой. &man.cron.8; зэрэг үйлчилгээнүүд тодорхой цагт тушаалыг
гүйцэтгэхийн тулд системийн цагт бүрэн найдаж ажилладаг.
NTP
ntpd
FreeBSD &man.ntpd.8; NTP серверийн хамт ирдэг.
&man.ntpd.8; NTP нь таны машины цагийг тааруулахын тулд
бусад NTP серверүүдээс асуух эсвэл бусдад цагийн
мэдээллийг түгээх үйлчилгээг үзүүлдэг.
Зохимжтой NTP Серверийг Сонгох нь
NTP
серверийг сонгох нь
Цагаа тааруулахын тулд, та нэг болон түүнээс дээш тооны
NTP серверийг хэрэглэх хэрэгтэй болно.
Танай сүлжээний администратор эсвэл ISP үүнд зориулсан
NTP сервертэй байж болох юм—тийм эсэхийг тэдний заавраас шалгана уу.
нийтэд зориулсан NTP серверүүдийн
онлайн жагсаалтыг ашиглан өөртөө ойрхон байгаа NTP серверийг
олно уу. Сонгож авсан серверийнхээ ашиглах журмыг судлаарай.
Мөн хэрэв шаардлагатай бол зөвшөөрөл аваарай.
Таны сонгосон сервер холбогдох боломжгүй,
эсвэл цаг нь бүрэн итгэж болохооргүй үе гарах тул,
хоорондоо хамааралгүй хэд хэдэн NTP серверүүдийг сонгох нь хамгийн зөв
сонголт болдог. &man.ntpd.8; бусад серверээс хүлээн авсан
хариултуудыг маш ухаалгаар хэрэглэдэг—итгэж болох серверүүдийг
илүү авч үздэг.
Өөрийн Машиныг Тохируулах нь
NTP
тохиргоо
Үндсэн Тохиргоо
ntpdate
Хэрэв та машин асахад цагаа тааруулах хүсэлтэй
байгаа бол, &man.ntpdate.8;-г ашиглаж болно. Энэ нь олон дахин тааруулах
шаардлагагүй, ойр ойрхон асааж унтраадаг ширээний компьютерийн
хувьд зохимжтой байж болох юм. Гэхдээ ихэнх машины хувьд
&man.ntpd.8;-г ажиллуулах нь зүйтэй.
Систем ачаалах үед &man.ntpdate.8;-г ашиглах нь
&man.ntpd.8; ажиллаж байгаа машинуудын хувьд зөв санаа юм.
Учир нь &man.ntpd.8; програм нь цагийг алгуур өөрчилдөг байхад,
&man.ntpdate.8; машины одоогийн цаг болон зөв цагын хооронд
хир их ялгаа байгааг үл хайхран цагийг тааруулдаг.
&man.ntpdate.8;-г систем ачаалах үед идэвхжүүлэхийн тулд,
ntpdate_enable="YES" гэсэн мөрийг /etc/rc.conf файлд
нэмэх хэрэгтэй. Мөн цаг авах гэж байгаа бүх серверүүд болон
&man.ntpdate.8;-д өгөх тугуудыг ntpdate_flags-д зааж өгөх хэрэгтэй.
NTP
ntp.conf
Ерөнхий Тохиргоо
NTP-г /etc/ntp.conf файлын тусламжтай,
&man.ntp.conf.5;-д заасан хэлбэрээр тохируулна. Доор хялбар жишээг
үзүүлэв:
server ntplocal.example.com prefer
server timeserver.example.org
server ntp2a.example.net
driftfile /var/db/ntp.drift
server тохируулгаар
ямар серверүүдийг ашиглахыг заана. Нэг мөрөнд нэг серверийг бичнэ.
Хэрэв аль нэг серверийг prefer гэсэн аргументаар
онцолсон бол, ntplocal.example.com шиг, тэр серверийг
бусдаас илүүд үзнэ. Илүүд үзсэн серверээс ирсэн хариу
бусад серверүүдийн хариунаас мэдэгдэхүйцээр
зөрж байгаа үед хариуг тоохгүй өнгөрөөнө. Түүнээс бусад тохиолдолд
бусад серверийн хариуг үл харгалзан тэр серверийн хариуг
хэрэглэх болно. prefer аргументийг ер нь
өндөр нарийвчлалтай, тусгай цаг хянадаг тоног төхөөрөмж дээр тулгуурласан NTP
серверийн хувьд хэрэглэнэ.
driftfile тохируулгаар
ямар файлд системийн цагийн алдах зөрүү утгыг хадгалж байгааг заана.
&man.ntpd.8; програм энэ утгыг ашиглан цагийн алдсан зөрүүг автоматаар нөхнө.
Ингэснээр цагийн бүх гадаад эх үүсвэрүүдтэй холбоо тогтоох боломжгүй болсон
үед, хэсэг хугацааны туршид ч гэсэн цагийг харьцангуй зөв ажиллуулах боломжийг
олгоно.
driftfile тохируулгаар ямар файлд таны зааж өгсөн
NTP серверүүдийн өмнөх хариунуудын тухай мэдээллийг
хадгалж байгааг заана. Энэ файлд NTP-н дотоод үйл ажиллагааны мэдээллийг
хадгалдаг. Энэ мэдээллийг өөр ямар ч процесс өөрчлөх ёсгүй.
Өөрийн Сервер рүү Хандах Хандалтыг Хянах нь
Анхдагч байдлаар, таны NTP сервер рүү Интернэтэд байгаа бүх хост
хандах боломжтой. /etc/ntp.conf файл дотор
restrict тохируулгаар ямар машинууд таны сервер рүү хандаж болохыг
хянаж болно.
Хэрэв та өөрийн NTP сервер рүү хэнийг ч хандуулахыг хүсэхгүй байгаа бол
/etc/ntp.conf файл дотор дараах мөрийг нэмэх хэрэгтэй:
restrict default ignore
Энэ нь таны серверээс өөрийн чинь локал тохиргоонд жагсаагдсан
аль ч сервер үрүү хандах боломжийг бас хаана.
Хэрэв та өөрийн NTP серверийг гадаад NTP сервертэй
синхрончлох хэрэгтэй бол ямар нэг серверийг зөвшөөрөх
ёстой. Дэлгэрэнгүй мэдээллийг &man.ntp.conf.5; гарын авлагаас
үзнэ үү.
Хэрэв та зөвхөн өөрийн сүлжээнд байгаа машинуудыг
таны сервертэй цагаа тааруулахыг зөвшөөрөөд, гэхдээ
таны серверийн тохиргоог өөрчлөх болон тэгш эрхтэй серверүүд шиг
цагийн мэдээллийг хуваахыг зөвшөөрөхгүй бол дээр дурдсаны оронд:
restrict 192.168.1.0 mask 255.255.255.0 nomodify notrap
гэсэн мөрийг бичнэ үү. Энд 192.168.1.0 нь таны сүлжээний
IP хаяг, 255.255.255.0 нь таны сүлжээний баг болно.
/etc/ntp.conf дотор олон тооны restrict
тохируулгууд байж болно. Илүү дэлгэрэнгүй мэдээллийг &man.ntp.conf.5;-н
Хандалтыг Удирдах Дэмжлэг дэд хэсгээс үзнэ үү.
NTP Серверийг Ажиллуулах нь
NTP серверийг систем ачаалах үед эхлүүлэхийн тулд,
ntpd_enable="YES" гэсэн мөрийг /etc/rc.conf файлд нэмж бичих
хэрэгтэй. Хэрэв &man.ntpd.8;-д нэмэлт тугуудыг өгөх хүсэлтэй бол,
/etc/rc.conf файлд байгаа ntpd_flags параметрийг засах хэрэгтэй.
Машиныг дахин ачаалалгүйгээр серверийг эхлүүлэхийн тулд,
ntpd тушаалыг /etc/rc.conf-д заасан
ntpd_flags нэмэлт параметрүүдийн хамтаар өгөх хэрэгтэй. Жишээлбэл:
&prompt.root; ntpd -p /var/run/ntpd.pid
ntpd-г Түр зуурын Интернэт Холболттой үед Хэрэглэх нь
&man.ntpd.8; програм зөв ажиллахын тулд байнгын Интернэт
холболт шаардлагагүй. Гэхдээ, хэрэгцээтэй үедээ гадагшаа залгадаг
тийм төрлийн түр зуурын холболттой бол, NTP трафикийг
гадагшаа залгах болон холболтыг бариад байхаас сэргийлэх нь чухал.
Хэрэв та PPP хэрэглэдэг бол, /etc/ppp/ppp.conf файл дотор байгаа
filter директивийг ашиглаж болно. Жишээ нь:
set filter dial 0 deny udp src eq 123
# Prevent NTP traffic from initiating dial out
set filter dial 1 permit 0 0
set filter alive 0 deny udp src eq 123
# Prevent incoming NTP traffic from keeping the connection open
set filter alive 1 deny udp dst eq 123
# Prevent outgoing NTP traffic from keeping the connection open
set filter alive 2 permit 0/0 0/0
Дэлгэрэнгүй мэдээллийг &man.ppp.8;-н PACKET FILTERING
хэсгээс болон /usr/share/examples/ppp/-д байгаа жишээнүүдээс авч болно.
Зарим Интернэт үйлчилгээ үзүүлэгчид бага дугаартай портуудыг хаасан байдаг бөгөөд
ингэснээр хариу нь таны машинд хэзээ ч хүрэхгүй болж NTP ажиллахгүй болдог.
Цааших Мэдээлэл
NTP серверийн баримтжуулалтыг HTML хэлбэрээр
/usr/share/doc/ntp/-с олж үзэж болно.
diff --git a/mn_MN.UTF-8/books/handbook/security/chapter.sgml b/mn_MN.UTF-8/books/handbook/security/chapter.sgml
index 651693fc54..346e0a9154 100644
--- a/mn_MN.UTF-8/books/handbook/security/chapter.sgml
+++ b/mn_MN.UTF-8/books/handbook/security/chapter.sgml
@@ -1,4785 +1,4785 @@
Мэтью
Диллон
Энэ бүлгийн ихэнх хэсгийг security(7) гарын авлагын хуудаснаас авсан бөгөөд
security(7) гарын авлагын хуудсыг бичсэн
Цагаанхүүгийн
Ганболд
Орчуулсан
Аюулгүй байдал
аюулгүй байдал
Ерөнхий агуулга
Энэ бүлэг нь системийн аюулгүй байдлын ухагдахуунуудын үндэс, зарим нэг нийтлэг
практикийн сайн аргууд болон &os; дэх зарим нэг дэвшилттэй сэдвүүдийг
танилцуулах болно. Энд дурдагдсан олон сэдвүүдийг бас системийн болон Интернэтийн
аюулгүй байдалд хэрэглэж болох юм. Интернэт нь хүн бүр таны найрсаг хөрш байхыг
хүсдэг найзархаг
газар байхаа аль хэдийн больсон.
Өөрийн системийг аюулгүй болгох нь таны өгөгдөл, оюуны өмч, цаг хугацаа зэрэг
олон зүйлсийг хакерууд зэргийн савраас хамгаалахад хойшлуулашгүй чухал юм.
&os; нь таны систем болон сүлжээний аюулгүй байдал болон бүрэн бүтэн байдлыг
хангаж байдаг хэрэгслүүд болон арга замуудын цуглуулгыг агуулдаг.
Энэ бүлгийг уншсаны дараа, та дараах зүйлсийг мэдэх болно:
&os;-ийн хувьд системийн аюулгүй байдлын үндсэн ухагдахуунууд.
&os;-д байдаг DES болон MD5
зэрэг төрөл бүрийн нууцлах арга замуудын талаар.
Нэг удаагийн нууц үгийн нэвтрэлтийг хэрхэн тохируулах талаар.
TCP Wrappers буюу
TCP Гүйцэтгэлийг хялбаршуулагчдыг inetd тушаалд ашиглан
хэрхэн тохируулах талаар.
&os;-ийн 5.0-с өмнөх хувилбарууд дээр KerberosIV-г
хэрхэн тохируулах талаар.
&os; дээр Kerberos5-г хэрхэн тохируулах талаар.
IPsec-г хэрхэн тохируулж &os;/&windows; машинуудын хооронд
VPN үүсгэх талаар.
&os;-ийн SSH шийдэл болох OpenSSH-г
хэрхэн тохируулж ашиглах талаар.
Файлын системийн ACL-үүд гэж юу болох, тэдгээрийг
хэрхэн ашиглах талаар.
Portaudit хэрэгслийг хэрхэн ашиглаж
Портын цуглуулгаас суулгагдсан гуравдагч програм хангамжийн багцуудыг аудит хийх талаар.
&os;-ийн аюулгүй байдлын зөвлөмжүүдийн сонордуулгуудыг хэрхэн хэрэглэх талаар.
Процессийн Бүртгэл хөтлөх гэж юу болох талаар ойлголттой болж
түүнийг &os; дээр хэрхэн идэвхжүүлэх талаар.
Энэ бүлгийг уншихаасаа өмнө, та дараах зүйлсийг мэдэх шаардлагатай:
&os; болон Интернэтийн үндсэн ухагдахуунуудыг ойлгох.
Энэ номонд нийтдээ аюулгүй байдлын нэмэлт сэдвүүд хамрагдсан болно.
Жишээ нь Mandatory Access Control буюу
Шаардлагатай Хандалтын Хяналт -д,
Интернэт галт ханануудын талаар -д
хэлэлцэгдсэн байгаа.
Танилцуулга
Аюулгүй байдал нь системийн администратораас эхэлж түүнтэй дуусдаг
үйл ажиллагаа юм. BSD &unix; олон хэрэглэгчийн системүүд нь угаасаа
зарим нэг аюулгүй байдлыг хангаж байдаг боловч тэдгээр хэрэглэгчдийг
үнэнч
байлгахыг эрмэлздэг аюулгүй байдлын нэмэлт
арга замуудыг бүтээж түүний ажиллагааг хангах ажил нь сисадмины магадгүй
ганц, хамгийн том үүргүүдийн нэг юм. Таныг аюулгүй болгосон зөвхөн тэр
хэмжээгээр машинууд нь аюулгүй байдаг бөгөөд аюулгүй байдлын санаа зовнилууд
нь хүний ая тухтай хялбар байлгах гэсэн хэрэгцээтэй үргэлж тэмцэлдэж байдаг. Ерөнхийдөө
&unix; системүүд нь асар олон тооны зэрэгцээ процессуудыг ажиллуулах
чадвартай бөгөөд эдгээр процессуудын ихэнх нь серверүүд болон ажилладаг
— энэ нь гаднын зүйлс тэдэнтэй холбогдож ярилцах боломжтой
гэсэн үг юм. Өчигдрийн миникомпьютерууд, мэйнфрэймүүдээс өнөөгийн
ширээний компьютерууд болж компьютерууд нь сүлжээнд холбогдож
сүлжээнүүд нь хоорондоо холбогдох тусам аюулгүй байдал нь улам илүү том
асуудал болсоор байна.
Системийн аюулгүй байдал нь сүйрүүлэхийг оролдсон эсвэл системийг
ашиглагдахааргүй болгох гэсэн, гэхдээ root
бүртгэлийг буулган авах (root-г эвдэх
) оролдлого
хийдэггүй, халдлагууд зэрэг төрөл бүрийн халдлагуудыг зогсоохтой бас
хамааралтай юм. Аюулгүй байдлын санаа зовнилуудыг хэд хэдэн зэрэглэлд
хувааж болно:
Үйлчилгээг зогсоох халдлагууд.
Хэрэглэгчийн бүртгэл буулган авалтууд.
Хандаж болох серверүүдээр дамжин root-г буулган авах.
Хэрэглэгчийн бүртгэлүүдээс дамжин root-г буулган авах.
Арын хаалга үүсгэлт.
DoS халдлагууд
Үйлчилгээг Зогсоох (DoS)
аюулгүй байдал
DoS халдлагууд
Үйлчилгээг Зогсоох (DoS)
Үйлчилгээг Зогсоох (DoS)
Үйлчилгээг зогсоох халдлага нь машиныг хэрэгцээтэй эх үүсвэрээс нь салгах
үйлдэл юм. Ихэвчлэн DoS халдлагууд нь сүйрүүлэхийг оролдсон эсвэл
машиныг түүн дээрх серверүүд болон сүлжээний стекийг эзэмдэн ашиглах
боломжгүй болгодог балмадаар хүчлэх арга замууд юм. Зарим DoS халдлагууд
нь сүлжээний стек дэх алдаануудыг ашиглан ганц пакетаар машиныг сүйрүүлэхийг
оролддог. Үүнийг зөвхөн алдааны засварыг цөмд хийснээр засах боломжтой.
Систем дээрх хөнөөлтэй нөхцөлд байх тэр серверийн дуудлагыг хязгаарладаг
тохируулгуудыг зөв зааж серверүүд уруу хийсэн халдлагуудыг ихэвчлэн засаж болдог.
Сүлжээний балмадаар хүчлэх халдлагуудын эсрэг арга хэмжээ авахад илүү
төвөгтэй байдаг. Жишээ нь хууран мэхэлсэн пакетийн халдлагыг зогсоох
бараг л боломжгүй, таны системийг Интернэтээс салгахад хүргэж болох юм.
Энэ нь таны машиныг зогсоож чадахгүй байж болох боловч таны Интернэтийн
холболтыг дүүргэж болно.
аюулгүй байдал
бүртгэл буулган авалтууд
Хэрэглэгчийн бүртгэлийг буулган авах халдлага нь DoS халдлагаас илүү их
тохиолддог. Одоо болтол олон сисадминууд стандарт telnetd,
rlogind, rshd,
болон ftpd серверүүдийг өөрсдийн машинууд
дээр ажиллуулсаар байна. Анхдагчаар серверүүд нь шифрлэсэн холболт дээр
ажилладаггүй. Ийм холболт дээр хэрэв та багагүй хэмжээний хэрэглэгчидтэй
бөгөөд тэдгээр хэрэглэгчдээс нэг болон хэд хэд нь алсаас (энэ нь систем уруу нэвтрэн
орох хамгийн нийтлэг тав тухтай арга юм) таны систем уруу нэвтрэн
орж байгаа бол тэдгээр хэрэглэгчийн нууц үг дундаасаа сүлжээгээр шиншлэгдэн алдагдах
боломжтой байдаг. Анхааралтай системийн админ тэр хэрэглэгчийн
алсаас хандсан бүртгэлүүд дээрээс бүр амжилттай болсон нэвтрэлтүүдэд хүртэл сэжигтэй
эхлэл хаягууд байгаа эсэхийг хайн шинжилдэг.
Халдагч хэрэглэгчийн бүртгэлд хандаж чадсаны дараа root-г
бас эвдэж чадна гэдгийг үргэлж бодож байх хэрэгтэй. Гэхдээ жинхэнэ амьдрал дээр бол
сайн аюулгүй байдлыг хангаж нууцлаг болгосон байнга ажиллагааг нь хянаж байдаг систем дээр
хэрэглэгчийн бүртгэлд хандах нь халдагч заавал ч үгүй root
эрхэд хандаж чадна гэсэн үг биш юм. Энэ ялгааг зөв салгаж ойлгох хэрэгтэй. Учир нь
root уруу хандах боломжгүй халдагч ерөнхийдөө өөрийн
мөрийг баллаж нууж чаддаггүй бөгөөд тухайн хэрэглэгчийн файлуудыг замбараагүйтүүлэх
эсвэл машиныг сүйрүүлэхээс илүүтэйг хийж чаддаггүй. Хэрэглэгчид нь сисадминууд шиг
аюулгүй байдлын арга хэмжээг тэр болгон авдаггүй болохоор хэрэглэгчийн бүртгэлийн
буулган авалт нь маш элбэг байдаг юм.
аюулгүй байдал
арын хаалганууд
Машин дээрх root бүртгэлийг эвдэх боломжит олон
аргууд байдгийг системийн администраторууд санаж байх хэрэгтэй. Халдагч нь
root-н нууц үгийг мэдэж болно. Эсвэл халдагч root
эрхээр ажилладаг серверт алдаа олж сүлжээгээр тэр сервер уруу дамжин орж
root-г эвдэж болно. Эсвэл халдагч нь suid-root
програмд алдаа байгааг мэдэж хэрэглэгчийн бүртгэлийг эвдэн орсныхоо дараа
тэр алдаагаар дамжин root-г эвдэн орж болох юм.
Хэрэв халдагч машин дээрх root-г эвдэх аргаа
олсон бол заавал арын хаалга суулгах шаардлагагүй болж болох юм.
root-н цоорхойнуудын олонхийг тухайн үед аль хэдийн
олоод хаачихсан байдаг бөгөөд энэ үед халдагчид өөрийн мөрөө цэвэрлэхэд ихээхэн
ажиллагаа шаарддаг болохоор ихэнх халдагчид арын хаалга суулгадаг.
Арын хаалга нь систем уруу хандах root хандалтыг
халдагчид амархнаар дахин олж авах боломжийг олгодог боловч энэ нь ухаалаг системийн
администраторт халдлагыг амархнаар илрүүлэх боломжийг бас олгодог юм.
Халдагчийн хамгийн эхлээд эвдэн орсон цоорхойг хааж чаддаггүй болохоор арын хаалга
суулгахыг боломжгүй болгох нь магадгүй таны аюулгүй байдалд ашиггүй байж болох юм.
Аюулгүй байдлын засварууд нь олон давхраатай сонгины хальс
хандлагаар үргэлж шийдэгдэж байх шаардлагатай бөгөөд тэдгээрийг дараах маягаар
зэрэглэж болно:
root болон staff бүртгэлүүдийг нууцлаг/аюулгүй болгох.
root–ажилладаг серверүүд
болон suid/sgid хоёртын файлуудыг аюулгүй болгох.
Хэрэглэгчийн бүртгэлүүдийг аюулгүй болгох.
Нууц үгийн файлыг аюулгүй болгох.
Цөмийн гол хэсэг, түүхий төхөөрөмжүүд болон
файлын системүүдийг аюулгүй болгох.
Системд хийгдсэн зохисгүй өөрчлөлтүүдийг түргэн илрүүлэх.
Параной буюу хэт зовнил.
Энэ бүлгийн дараагийн хэсэг нь дээр дурдсан зүйлсүүдийг илүү гүнзгийгээр
авч үзэх болно.
&os;-н аюулгүй байдлыг хангах нь
аюулгүй байдал
&os;-н аюулгүй байдлыг хангах нь
Тушаалыг Протоколтой харьцуулахад (Command vs. Protocol)
Энэ баримтын туршид бид тод текстээр
програмыг monospaced фонтоор тусгай тушаалуудыг
тэмдэглэх болно. Протоколууд ердийн фонт ашиглах болно. Тэмдэглэгээний энэ
ялгаа нь ssh зэргийн хувьд ашигтай, учир нь энэ ssh нь протоколоос гадна
бас тушаал юм.
Үүнээс хойшх хэсгүүд нь түрүүчийн бүлгийн
сүүлийн хэсэгт дурдсан таны &os; системийг аюулгүй болгох аргуудыг
авч үзнэ.
root бүртгэл болон staff бүртгэлүүдийг
аюулгүй болгох
su
Эхлээд хэрэв та root бүртгэлийг аюулгүй болгоогүй
бол staff бүртгэлүүдийг аюулгүй болгоход санаа зовсны хэрэггүй. Ихэнх системүүд
root бүртгэлд нууц үг өгсөн байдаг. Таны эхний хийх
зүйл бол нууц үг үргэлж эвдэгдэж болно гэдгийг
бодох хэрэгтэй. Энэ нь та нууц үгээ устгах хэрэгтэй гэсэн үг биш юм. Нууц үг нь
машин уруу консол хандалт хийхэд үргэлж хэрэгтэй байдаг. Энэ нь юу гэсэн үг вэ
гэхээр та нууц үгийг консолоос гадна эсвэл болж өгвөл бүр &man.su.1; тушаалтай
ашиглаж болохоор хийх ёсгүй гэсэн үг юм. Жишээ нь
telnet эсвэл rlogin-р хийгдэх
шууд root нэвтрэлтүүдийг хаах pty-уудын тохиргоог insecure
буюу аюултай гэж /etc/ttys файлд заасан эсэхийг шалгаарай.
Хэрэв бусад нэвтрэх үйлчилгээнүүд болох sshd
зэргийг ашиглаж байгаа бол шууд root нэвтрэлтүүдийг
бас хаасан эсэхийг шалгаарай. Та үүнийг /etc/ssh/sshd_config
файлыг засварлан PermitRootLogin тохируулгыг
NO болгон зааж өгөөрэй. Хандах арга бүр —
FTP зэрэг үйлчилгээнүүдээр ихэвчлэн эвдлэн ордог болохыг бодолцох хэрэгтэй.
Шууд root нэвтрэлтүүд зөвхөн системийн консолоор хийгдэхэд
зөвшөөрөгдөх ёстой.
wheel
Мэдээж систем админы хувьд та root
уруу орж чадаж байх ёстой болохоор бид хэдэн цоорхой үлдээдэг.
Гэхдээ эдгээр цоорхойнууд нь нэмэлт нууц үг шалгаж ажилладаг байхаар
бид хийдэг. root-г хандах боломжтой
байлгах нэг арга нь тохирох staff бүртгэлүүдийг wheel
бүлэгт (/etc/group файлд) нэмэх явдал юм.
wheel бүлэгт оруулсан staff-ийн гишүүдэд
root уруу su хийхийг
зөвшөөрдөг. Та staff-ийн гишүүдийг тэдгээрийн нууц үгийн оруулгад
wheel бүлэгт оруулан байрлуулж анхнаас нь
wheel хандалт өгч хэзээ ч болохгүй.
Staff бүртгэлүүдийг staff бүлэгт
оруулах ёстой бөгөөд тэгээд дараа нь /etc/group
файлын wheel бүлэгт нэмэх ёстой.
Зөвхөн root хандалт заавал шаардлагатай
тийм staff-ийн гишүүдийг wheel бүлэгт
оруулах ёстой. Kerberos зэрэг жинхэнээ шалгуулж нэвтрэх аргыг ашиглаж
байх тохиолдолд заавал wheel бүлэгт оруулалгүйгээр
root бүртгэл дэх Kerberos-ийн
.k5login файлыг ашиглаж
root уруу &man.ksu.1; хийхийг зөвшөөрөх
бас боломжтой байдаг. Энэ нь магадгүй давуу шийдэл байж болох юм.
Учир нь хэрэв халдагч таны нууц үгийн файлыг олж аван staff бүртгэлийг
эвдлэн орж чадах бол wheel арга нь
халдагчид root-г эвдэх боломжийг олгосон хэвээр
байдаг юм. wheel аргатай байх нь огт аргагүй
байхаас илүү боловч энэ нь заавал ч үгүй хамгийн аюулгүй сонголт бас биш
юм.
Staff бүртгэлүүд болон эцсийн эцэст root хандалтыг
шууд бусаар аюулгүй болгохын тулд өөр нэвтрэх хандалтын аргыг ашиглаж
staff бүртгэлүүдийн шифрлэсэн нууц үгийг од болгож
өгдөг. &man.vipw.8; тушаалыг ашиглан шифрлэсэн нууц үг бүрийг ганц
*
тэмдэгтээр сольж өгч болно.
Энэ тушаал нь /etc/master.passwd файл болон
хэрэглэгч/нууц үгийн мэдээллийн баазыг нууц үгээр шалгагдан нэвтрэх нэвтрэлтүүдийг
хаан шинэчлэх болно.
Иймэрхүү staff бүртгэлийн эрхийг:
foobar:R9DT/Fa1/LV9U:1000:1000::0:0:Foo Bar:/home/foobar:/usr/local/bin/tcsh
Ийм болгон өөрчлөх хэрэгтэй:
foobar:*:1000:1000::0:0:Foo Bar:/home/foobar:/usr/local/bin/tcsh
Шифрлэсэн нууц үг *
тэмдэгттэй хэзээ ч таарахгүй болохоор энэ өөрчлөлт нь ердийн нэвтрэлтүүдийг
болиулдаг. Ийм болсон staff-ийн гишүүд &man.kerberos.1; эсвэл
нийтийн/хувийн түлхүүр хослолыг ашиглан &man.ssh.1; зэрэг өөрсдийгөө
таниулан нэвтрэх өөр арга хэрэглэх шаардлагатай. Kerberos-той адилыг
ашиглаж байгаа үед ерөнхийдөө Kerberos сервер ажиллаж байгаа машинууд болон
өөрийн ширээний ажлын компьютерийг аюулгүй болгох шаардлагатай.
Нийтийн/хувийн түлхүүр хослолыг ssh-тэй ашиглаж байгаа үед ерөнхийдөө
нэвтрэлтийг эхлүүлж байгаа машиныг (ихэвчлэн
хэрэглэгчийн ажлын компьютер) аюулгүй болгох шаардлагатай. &man.ssh-keygen.1;-р
түлхүүр хослолыг үүсгэх үедээ түлхүүр хослолыг хамгаалан нэмэлт давхарга
хамгаалалт хийж өгч болох юм. Staff бүртгэлүүдийн нууц үгүүдийг
од болгох
боломж нь бас staff-ийн гишүүд зөвхөн
таны тохируулсан аюулгүй хандалтын аргуудаар дамжин нэвтрэхийг
баталгаажуулдаг. Энэ нь бүх staff-ийн гишүүдэд аюулгүй, шифрлэгдсэн
холболтуудыг тэдгээрийн бүх сессүүдэд хүчээр ашиглуулдаг бөгөөд энэ нь олон
халдагчдын ашиглаж байсан хамааралгүй, аюулгүй биш машинаас сүлжээг
шиншлэх ноцтой цоорхойг хаадаг.
Арай илүү шууд бус аюулгүй байдлын арга замууд нь бас таныг илүү хязгаарласан
серверээс арай бага хязгаарласан машин уруу нэвтрэн орж байна гэж тооцдог.
Жишээ нь хэрэв таны гол хайрцаг чинь бүх л төрлийн серверүүд ажиллуулж байвал
таны ажлын компьютер чинь ямрыг ч ажиллуулах ёсгүй. Өөрийн компьютерийг
боломжийн аюулгүй болгохын тулд та ерөөсөө сервергүй болтол аль болох цөөн
сервер ажиллуулах хэрэгтэй бөгөөд та нууц үгээр хамгаалагдсан дэлгэц хоослогч
ажиллуулах хэрэгтэй. Мэдээж ажлын компьютер уруу физик хандалт өгвөл
халдагч ямар ч төрлийн аюулгүй байдлыг та хангасан байлаа гэсэн эвдэж
чадна. Энэ нь таны бодох ёстой асуудлын нэг юм. Гэхдээ эвдлэн оролтуудын
олонхи нь алсаас сүлжээгээр дамжин таны ажлын компьютер эсвэл серверүүдэд
физик хандалт байхгүй хүмүүсээс ирдэг гэдгийг та бас л бодолцох хэрэгтэй юм.
KerberosIV
Kereberos мэтийг ашиглах нь танд staff бүртгэлийн нууц үгийг нэг газар
өөрчлөх эсвэл хаах боломжийг олгох бөгөөд staff-ийн гишүүдийн бүртгэл байж болох
бүх машинууд дээр нэн даруй бас үйлчилдэг. Хэрэв staff-ийн гишүүний бүртгэл
эвдэгдсэн бол түүний нууц үгийг бүх машинууд дээр нэн даруй өөрчлөх тэр боломжийг
дутуу үнэлэх ёсгүй юм. Тусдаа байгаа нууц үгүүдийг N машинууд дээр өөрчлөх нь
зовлонтой байдаг. Мөн та Kerberos-д нууц үг дахин өгөлтийг ноогдуулж болох
бөгөөд Kerberos тасалбарыг хэсэг хугацааны дараа дуусдагаар хийж болохоос
гадна Kerberos систем нь тодорхой хугацааны (жишээ нь сар бүр) дараа
хэрэглэгчийг шинэ нууц үг сонгохыг шаарддагаар бас тохируулж болдог.
root-ажилладаг серверүүд болон suid/sgid хоёртын файлуудыг аюулгүй болгох
ntalk
comsat
finger
sandboxes
sshd
telnetd
rshd
rlogind
Хянамгай сисадмин илүү ч үгүй дутуу ч үгүй зөвхөн өөрийн хэрэгтэй серверүүдийг
ажиллуулдаг. Гуравдагч талын серверүүд ихэвчлэн хамгийн алдаатай байх
хандлагатай гэдгийг санаж байх хэрэгтэй. Жишээ нь
imapd эсвэл
popper серверийн хуучин хувилбарыг
ажиллуулна гэдэг нь универсал root тасалбарыг
бүх дэлхийд өгч байна гэсэн үг юм. Та няхуур шалгаагүй сервер битгий ажиллуул.
Олон серверүүд заавал root эрхээр ажиллах
шаардлагагүй байдаг. Жишээ нь ntalk,
comsat, болон
finger дэмонуудыг тусгай хэрэглэгчийн
sandboxes буюу хамгаалагдсан хязгаарлагдмал орчинд
ажиллуулах боломжтой байдаг. Хамгаалагдсан хязгаарлагдмал орчин нь
асар их төвгүүдийг давж хийгээгүй л бол төгс биш бөгөөд өмнө дурдсан сонгины
хандлагаар аюулгүй байдалд хандах нь хэвээр байна: хэрэв хэн нэгэн нь
хамгаалагдсан хязгаарлагдмал орчинд ажиллаж байгаа серверт эвдэн орж
чадсан ч гэсэн тэд хамгаалагдсан хязгаарлагдмал орчныг бас эвдэн гарах хэрэг
болно. Аль болох олон давхаргыг халдагч эвдлэх ёстой болох тусам тэдгээрийн
амжилттай болох нь улам багасах болно. Урьд нь root цоорхойнууд нь
системийн үндсэн серверүүдээс авахуулаад бараг л бүх
root ажилладаг сервер дээр олдож байсан.
Хэрэв таны ажиллуулдаг машин уруу хүмүүс зөвхөн sshd
ашиглан нэвтэрдэг бөгөөд telnetd,
rshd эсвэл
rlogind хэзээ ч ашиглан нэвтэрдэггүй
бол эдгээр үйлчилгээнүүдийг хаагаарай!
Одоо &os; нь ntalkd,
comsat, болон
finger үйлчилгээнүүдийг хамгаалагдсан
хязгаарлагдмал орчинд анхдагчаар ажиллуулдаг. Хамгаалагдсан хязгаарлагдмал
орчинд ажиллуулж болох өөр нэг програм нь &man.named.8; юм.
/etc/defaults/rc.conf нь
named-г хамгаалагдсан хязгаарлагдмал
орчинд ажиллуулахад шаардлагатай нэмэлт өгөгдлүүдийг тайлбар хэлбэрээр агуулсан
байдаг. Таны шинэ систем эсвэл байгаа системээ шинэчилж байгаагаас хамааран
тэдгээр хамгаалагдсан хязгаарлагдмал орчинд ашиглагдах тусгай хэрэглэгчийн
бүртгэлүүд суулгагдаагүй байж болох юм. Хянамгай сисадмин судалгаа хийж
серверүүдийг хамгаалагдсан хязгаарлагдмал орчинд аль болох
ажиллуулдаг.
sendmail
Хамгаалагдсан хязгаарлагдмал орчинд ерөнхийдөө ажилладаггүй хэд хэдэн
серверүүд байдаг: sendmail,
popper,
imapd, ftpd,
болон бусад. Эдгээрийн зарим шиг бас өөр серверүүд байдаг боловч
тэдгээрийг суулгах нь таны хүсэж байгаагаас илүү (амархан байх гэсэн асуудал
энд сөхөгдөж байна) их ажиллагаа шаардаж магадгүй юм. Та эдгээр серверүүдийг
магадгүй root эрхээр ажиллуулж тэдгээрт учирч болох
эвдрэн оролтуудыг илрүүлэх өөр арга замуудад найдах хэрэгтэй болж болох юм.
Системийн өөр нэг том боломжтой root цоорхойнууд
бол системд суусан suid-root болон sgid хоёртын файлууд юм.
rlogin зэрэг эдгээрийн ихэнх нь
/bin, /sbin,
/usr/bin, эсвэл /usr/sbin
сангуудад байрладаг. Юу ч 100% аюулгүй байдаггүй боловч системийн анхдагч
suid болон sgid хоёртын файлууд нь боломжийн хэрээр аюулгүй гэж тооцогддог.
Гэсэн хэдий ч эдгээр хоёртын файлуудад root цоорхойнууд
үе үе олддог. xterm-г (энэ нь ихэвчлэн suid
байдаг) эмзэг болгосон root цоорхойнууд 1998 онд
Xlib-д олджээ. Харамсахаасаа өмнө аюулгүй байж
байсан нь дээр учраас хянамгай сисадмин зөвхөн staff ажиллуулах ёстойгоор
staff зөвхөн хандаж чадах тусгай бүлэгт зөвшөөрч suid хоёртын файлуудыг
хязгаарладаг бөгөөд хэн ч ашигладаггүй suid хоёртын файлуудыг ажиллуулж болохгүй
болгодог (chmod 000). Дэлгэцгүй серверт ер нь
xterm хоёртын файл хэрэгцээгүй юм.
Sgid хоёртын файлууд нь бас л аюултай юм. Хэрэв халдагч sgid-kmem
хоёртын файлыг эвдэж чадвал тэр /dev/kmem-г
уншиж чадах бөгөөд ингэснээр нууц үгтэй дурын бүртгэлийг эвдэн орж
шифрлэсэн нууц үгийн файлыг уншихад хүргэдэг. Бас kmem
бүлгийг эвдсэн халдагч secure буюу аюулгүй аргаар дамжин нэвтрэн орсон хэрэглэгчдийн
ашиглаж байгаа pty-уудаар илгээгдсэн гарын товчнуудын даралтуудыг
хянаж чаддаг. tty бүлгийг эвдсэн халдагч
бараг дурын хэрэглэгчийн tty-д бичиж чадна. Хэрэв хэрэглэгч гар дуурайх боломж бүхий
терминал програм эсвэл эмулятор ажиллуулж байгаа бол хэрэглэгчийн терминалыг
тушаал буцаан харуулахаар болгодог өгөгдлийн урсгалыг халдагч үүсгэж дараа нь
тэр тушаалыг тэр хэрэглэгчийн эрхээр ажиллуулдаг.
Хэрэглэгчийн бүртгэлүүдийг аюулгүй болгох
Хэрэглэгчийн бүртгэлүүдийг аюулгүй болгох нь ихэвчлэн хамгийн хэцүү
байдаг. Та өөрийн staff-д ширүүн хандалтын хязгаарлалтууд оногдуулж
тэдгээрийн нууц үгүүдийг од болгож
болох боловч
та ердийн хэрэглэгчийн бүртгэлүүдийг яг ингэж хязгаарлаж чадахгүй байж болох
юм. Хэрэв та хангалттай хяналттай байх юм бол таны аз болж хэрэглэгчийн
бүртгэлүүдийг зөвөөр аюулгүй болгож чадна. Хэрэв үгүй бол та тэдгээр
бүртгэлүүдийг хянахдаа ердөө л илүү сонор сэрэмжтэй байх хэрэгтэй.
ssh болон Kerberos-г хэрэглэгчийн бүртгэлүүдэд ашиглах нь
нэмэлт удирдлага болон техникийн дэмжлэг шаардлагатайгаас болоод
илүү асуудалтай байдаг боловч энэ нь шифрлэсэн нууц үгийн файлыг бодох юм
бол маш сайн шийдэл хэвээр байдаг.
Нууц үгийн файлыг аюулгүй болгох
Цорын ганц итгэлтэй арга бол аль болох олон нууц үгүүдийг од болгон
тэдгээр бүртгэлүүдэд хандахын тулд ssh эсвэл Kerberos ашигла.
Шифрлэгдсэн нууц үгийн файлыг (/etc/spwd.db)
зөвхөн root уншиж чаддаг боловч халдагч
root-бичих хандалт олж авч чадаагүй ч гэсэн тэр файлд унших эрх олж авах
боломжтой байж болох юм.
Таны аюулгүй байдлын скриптүүд нууц үгийн файлд хийгдсэн өөрчлөлтүүдийг
үргэлж шалгаж тайлагнах шаардлагатай (доорх Файлын бүрэн бүтэн байдлыг шалгах
хэсгийг үзнэ үү).
Цөмийн гол хэсэг, түүхий төхөөрөмжүүд болон файлын системүүдийг аюулгүй болгох
Хэрэв халдагч root-г эвдсэн бол тэр юуг ч хийж чадах
боловч зарим ашиг сонирхлууд байдаг. Жишээ нь орчин үеийн ихэнх цөмүүдэд
пакет шиншлэх төхөөрөмжийн драйвер бүтээгдсэн байдаг. &os;-д энэ нь
bpf төхөөрөмж гэж нэрлэгддэг. Халдагч
ердөө буулган авсан машин дээрээ пакет шиншлэгчийг ажиллуулахыг оролддог.
Та халдагчид энэ боломжийг өгөх хэрэггүй бөгөөд ихэнх системүүдэд
bpf төхөөрөмжийг эмхэтгэн оруулах
шаардлагагүй юм.
sysctl
Гэхдээ bpf төхөөрөмжийг хаасан ч гэсэн
та /dev/mem болон /dev/kmem
файлуудад бас санаа тавих хэрэгтэй. Энэнээс болоод халдагч түүхий (raw)
төхөөрөмжүүдэд бичиж чадсан хэвээр байна. Мөн цөмийн бас нэг боломж болох
модуль ачаалагч гэж нэрлэгддэг &man.kldload.8; байдаг. Самбаатай
халдагч KLD модуль ашиглаад өөрийн bpf
төхөөрөмж эсвэл бусад шиншлэх төхөөрөмжийг ажиллаж байгаа цөмд суулгадаг.
Эдгээр асуудлуудаас зайлсхийхийн тулд та цөмийг илүү өндөр аюулгүй байдлын
түвшинд ядаж аюулгүйн түвшин 1-д ажиллуулах хэрэгтэй. Аюулгүй түвшин
sysctl тушаалаар kern.securelevel
хувьсагчийн тусламжтай тохируулагдаж болно. Аюулгүйн түвшинг 1 болгосны дараа
түүхий төхөөрөмжүүдэд бичих хандалт хийхийг хориглох бөгөөд schg
зэрэг chflags тугууд үйлчлэх болно. Мөн та
чухал эхлүүлэх хоёртын файлууд, сангууд болон скрипт файлууд, ер нь аюулгүйн
түвшин заагдах хүртэл ажиллаж байгаа бүгдэд schg туг
байгаа эсэхийг шалгах хэрэгтэй. Энэ нь хэтэрхий болж болох бөгөөд
таныг илүү өндөр аюулгүйн түвшинд ажиллаж байгаа үед системийг шинэчлэхийг
бүр илүү төвөгтэй болгодог юм. Та буулт хийж системийн бүх файл болон санд
schg тугийг зааж өгөлгүйгээр системийг өндөр аюулгүйн
түвшинд ажиллуулж болох юм. Өөр нэг боломж нь /
болон /usr санг ердөө л зөвхөн уншихаар холбох явдал
юм. Хамгаалах зүйлдээ хэт ширүүн байх нь булаан эзлэлтийн бүх чухал илрүүлэлтийг
бас болиулж болохыг санахад илүүдэхгүй.
Файлын бүрэн бүтэн байдлыг шалгах нь: Хоёртын файлууд, Тохиргооны файлууд,
гэх мэт.
Тэр мөч ирэхэд, та зөвхөн системийн гол тохиргоо болон хяналтын файлуудаа
ая тухын хүчин зүйл урьтахаас хамаагүй өмнө хамгаалж чадна.
Жишээ нь chflags тушаал ашиглан
/ болон /usr
сангууд дахь ихэнх файлуудад schg битийг тохируулах нь
магадгүй үр ашиггүй байж болох бөгөөд учир нь ингэснээр файлуудыг хамгаалахын
хажуугаар бас илрүүлэх цонхыг хаадаг юм. Таны аюулгүй байдлын сонгины
сүүлийн давхарга нь илрүүлэлт бөгөөд энэ нь хамгийн чухал юм. Хэрэв та боломжит
халдагчдыг илрүүлж чадахгүй л бол аюулгүй байдлын бусад үлдсэн асуудлуудын талаар
бодоод ч бараг хэрэггүй юм (эсвэл бүр дэмий юм, аюулгүй байдлыг танд буруу ойлгуулахад
хүргэдэг). Сонгины ажлын хагас нь халдагчийг үйлдэл дээр нь
барихын тулд түүнийг зогсоохын оронд харин удаашруулах явдал юм.
Халдлагыг илрүүлэх хамгийн сайн арга бол өөрчлөгдсөн, алга болсон, эсвэл
гэнэтийн файлуудыг хайх явдал юм. Өөрчлөгдсөн файлуудыг хайх хамгийн сайн арга
бол тэдгээрийг өөр (ихэвчлэн төвлөрсөн) хязгаарлагдмал хандалттай системээс хайх
явдал юм. Өөрийн аюулгүй байдлын скриптийг нэмэлт аюулгүй байдал хангасан
хязгаарлагдмал хандалттай систем дээр бичих нь тэдгээрийг боломжит халдагчдад
бараг харагдуулдаггүй бөгөөд энэ нь чухал юм. Давуу талыг хамгийн ихээр авахын
тулд ерөнхийдөө хязгаарлагдмал хандалттай хайрцагт бусад машинуудад хандах
тэр ач холбогдолтой хандалтыг өгөх хэрэгтэй. Үүнийг ихэвчлэн бусад машинуудын зөвхөн
унших NFS экспортыг хязгаарлагдмал хандалттай хайрцагт өгөх эсвэл ssh түлхүүр
хослолыг тохируулж хязгаарлагдмал хандалттай хайрцгийг бусад машинууд уруу ssh
хийхийг зөвшөөрөх замаар хийдэг. Өөрийн сүлжээний урсгалыг тооцохгүй юм бол NFS нь
хамгийн харагддаггүй арга юм — энэ нь клиент хайрцаг бүр дэх файлын
системүүдийг монитор хийхийг танд зөвшөөрч бараг л илэрдэггүй. Хэрэв таны
хязгаарлагдмал хандалттай сервер нь клиент хайрцагнууд уруу hub буюу салаалагч эсвэл
чиглүүлэлтийн хэд хэдэн давхаргаар дамжин холбогдсон бол NFS арга нь хэтэрхий
аюултай (сүлжээний хувьд) байж болох бөгөөд ssh-ийг ашиглах нь түүний гаргадаг
аудит мөрийн замуудтай байсан ч гэсэн магадгүй илүү сонголт байж болох юм.
Монитор хийгдэх клиент систем уруу хандахад хамгийн багаар бодоход унших эрхийг
та хязгаарлагдмал хандалттай хайрцагт өгсний дараа яг мониторыг хийхдээ скрипт бичих
хэрэгтэй. Өгөгдсөн NFS холболтод &man.find.1; болон &man.md5.1; зэрэг
энгийн системийн хэрэгслүүд ашиглан та скриптүүд бичиж болно. Клиент хайрцгийн
файлуудад өдөрт нэг удаа физикээр md5 хийж /etc болон
/usr/local/etc сангууд дахь хяналтын файлуудыг
бүр илүү давтамжтайгаар шалгаж байх нь зүйтэй юм. Хязгаарлагдмал хандалттай
машины зөв гэж тооцсон md5 мэдээлэлтэй харьцуулахад тарахгүй файлууд олдвол
сисадминд үүнийг очиж шалгахыг хашгиран мэдээлэх ёстой. Аюулгүй байдлын сайн
скрипт нь тохирохгүй suid хоёртын файлууд болон / болон
/usr зэрэг системийн хуваалтууд дээрх шинээр үүссэн
эсвэл устгагдсан файлуудыг бас шалгадаг.
NFS биш ssh-ийг ашиглаж байх үед аюулгүй байдлыг скрипт бичих нь бүр илүү хэцүү
байдаг. Та скриптүүдийг харагдуулж ажиллуулахын тулд тэдгээрийг клиент хайрцаг уруу үндсэндээ
scp хийх хэрэгтэй бөгөөд аюулгүй байдлаа бодох юм бол
та тэдгээр скриптүүдийн ашигладаг хоёртын файлуудыг (find гэх зэрэг) бас
scp хийх хэрэгтэй юм.
Клиент хайрцаг дээрх ssh клиент аль хэдийн
эвдэгдсэн байж болох юм. Аюултай холболтоор ажиллаж байгаа бол ssh-г ашиглах нь
шаардлагатай байж болох боловч бас түүнтэй ажиллахад бүр илүү хэцүү байдаг юм.
Аюулгүй байдлын сайн скрипт нь
.rhosts, .shosts,
.ssh/authorized_keys гэх зэрэг
MD5 шалгалтын хүрээний гадуур байх хэрэглэгч болон
staff-ийн гишүүдийн хандалтын тохиргооны файлууд дахь өөрчлөлтүүдийг бас
шалгадаг.
Хэрэв та асар их хэрэглэгчийн дискний зайтай бол тэдгээр хуваалтууд
дээр байгаа файл бүр дээр ажиллахад хэт удаж болох юм. Энэ тохиолдолд suid
хоёртын файлуудыг хаах холболтын тугуудыг зааж өгөх нь зүйтэй юм.
nosuid нь таны хайж байгаа тэр тохируулга юм.
Энэ давхаргын зорилго нь эвдлэн оролтын оролдлогуудыг амжилттай эсвэл
амжилтгүй болсноос үл хамааран илрүүлэх явдал учраас ямар ч гэсэн ядаж
долоо хоногт нэг удаа та тэдгээр файлуудыг магадгүй шалгаж байх
хэрэгтэй юм.
Процессийн бүртгэл хийх нь (&man.accton.8;-г үзнэ үү) эвдлэн оролтын
дараах үнэлэх арга замууд болон тусалж болох харьцангуй бага ачаалал бүхий
үйлдлийн системийн боломж юм. Энэ нь эвдлэн орсны дараа файлыг хөндөөгүй хэвээр
гэж үзэн халдагч систем уруу хэрхэн эвдлэн орсныг мөрдөхөд ялангуяа ашигтай
байдаг.
Эцэст нь аюулгүй байдлын скриптүүд нь бүртгэлийн файлуудыг процесс хийх ёстой
бөгөөд бүртгэлүүд өөрсдөө аль болох аюулгүй байдлаар үүсгэгдэх ёстой бөгөөд
алсын syslog нь их ашигтай байж болох юм. Халдагч өөрийн мөрийг арилгахыг
оролдох бөгөөд эхний эвдлэн оролтын арга болон хугацааг мөрдөхөд сисадмины хувьд
бүртгэлийн файлууд нь маш чухал байдаг юм. Бүртгэлийн файлуудын байнгын бичлэгийг
хадгалах нэг арга нь системийн консолыг сериал порт уруу ажиллуулж консолуудыг
хянаж аюулгүй машин дээр мэдээллийг цуглуулах явдал юм.
Параной буюу хэт зовнил
Бага зэргийн хэт зовнил буруудахгүй. Дүрэм болгож тав тухтай байдлыг
алдагдуулдаггүй дурын тооны аюулгүй байдлын боломжуудыг сисадмин нэмж болох бөгөөд
зарим анхаарлыг бодолцон тав тухтай байдалд нөлөөлөх
аюулгүй байдлын боломжуудыг бас нэмж болох юм. Бүр илүү чухал нь аюулгүй
байдлын администратор үүнийг бага зэрэг хольж хэрэглэж болно — хэрэв та энэ
баримтад дурдсан заавруудыг үгчлэн ашиглавал энэ баримтыг уншсан ирээдүйн халдагчид
та өөрийн арга замуудыг заан өгч байна гэсэн үг юм.
Үйлчилгээг Зогсоох Халдлагууд
Үйлчилгээг Зогсоох (DoS)
Энэ хэсэг нь Үйлчилгээг Зогсоох халдлагуудыг хамарна. DoS халдлага нь
ихэвчлэн пакетийн халдлага байдаг. Таны сүлжээг дүүргэж байгаа орчин үеийн
хууран мэхэлсэн пакетийн халдлагуудын эсрэг нэг их юм хийж чадахгүй ч гэсэн
халдлагууд таны серверүүдийг унагахгүйн тулд та ерөнхийдөө хохирлыг
хязгаарлаж болно:
Серверийн fork хийлтийг хязгаарлах.
Springboard буюу бусад халдлагуудыг хязгаарлах (ICMP хариу халдлагууд, ping
цацалт, гэх мэт.).
Цөмийн чиглүүлэлтийн кэшийг хэт ачаалах.
Нийтлэг DoS халдлагын дүр зураг бол fork хийгдэж байгаа серверт
халдаж түүнээр асар их хүүхэд процесс үүсгүүлж эцсийн эцэст хост системийн
хувьд санах ой, файлын тодорхойлогчууд гэх мэтүүд дуусч зогсоход
хүргэдэг. inetd (&man.inetd.8;-г
үзнэ үү) нь энэ төрлийн халдлагыг хязгаарлах хэд хэдэн тохируулгатай.
Машиныг зогсоохоос хамгаалах боломжтой боловч ерөнхийдөө үйлчилгээг
халдлагад өртүүлэхгүй байх боломжгүйг энд тэмдэглэх нь зүйтэй юм.
inetd гарын авлагын хуудсыг
анхааралтай уншиж , ,
болон тохируулгуудад ялангуяа анхаарлаа
хандуулаарай. Хууран мэхэлсэн IP халдлагууд нь
inetd дахь
тохируулгыг хуурах учраас ихэвчлэн тохируулгуудын
хослолыг ашиглах шаардлагатай. Зарим дан серверүүд өөрийн
fork хийгдэхийг хязгаарлах параметрүүдтэй байдаг.
Sendmail нь
тохируулгатай байдаг бөгөөд
энэ нь Sendmail-ийг ачаалал хязгаарлах тохируулгатай ажиллуулж ачааллын
хоцрогдол үүсгэснээс хавьгүй илүүтэйгээр ажилладаг. Та
Sendmail-г ажиллуулахдаа
хүссэн ачааллыг даахаар гэхдээ компьютерийг унагахаар их хэмжээний тоогоор
Sendmail-үүдийг ажиллуулах биш түүнээс
багаар MaxDaemonChildren параметрийг
хангалттай өндрөөр тавьж өгөх хэрэгтэй. Мөн sendmail-ийг дарааллын
горимоор () ажиллуулах
болон дэмонг (sendmail -bd) дараалалтай
(sendmail -q15m) ажиллуулдгаас тусад нь ажиллуулах нь
чухал юм. Хэрэв та шууд илгээх горимыг хүсэж байгаа бол та дарааллыг
зэргээр бүр бага интервалаар ажиллуулах боломжтой
боловч MaxDaemonChildren тохируулгыг боломжийн
утгаар хоорондоо холбоотой амжилтгүйтлүүдээс sendmail-ийг хамгаалахын
тулд зааж өгсөн эсэхээ шалгаарай.
Syslogd-д шууд халдаж болох учраас аль болох
тохируулгыг эсвэл тохируулгыг ашиглахыг
танд зөвлөдөг.
Шууд халдлага хийгдэж болох TCP Wrapper-ийн
буцах identd зэрэг буцан холбогддог үйлчилгээнүүдийн хувьд та маш хянамгай байх
хэрэгтэй. Ийм учраас та TCP Wrapper-ийн
буцах identd боломжийг ерөнхийдөө ашиглах хэрэггүй юм.
Та өөрийн захын чиглүүлэгчүүд дээрээ дотоод үйлчилгээнүүд уруугаа
гаднаас хандуулахгүй болгож галт ханаар хамгаалах нь зүйтэй юм.
Үүний цаадах санаа нь гаднаас ирж болзошгүй сүлжээ дүүргэх халдлагаас өөрийн LAN-г
хамгаалах явдал бөгөөд сүлжээн дээр тулгуурласан root
эрхийг буулгахаас дотоод үйлчилгээнүүдийг хамгаалах зүйлс тийм их биш юм.
exclusive буюу хамааруулаагүй галт ханыг үргэлж тохируулах хэрэгтэй, өөрөөр хэлбэл
A, B, C, D болон M-Z портуудаас бусад
бүгдийг галт ханаар хамгаалах хэрэгтэй
. Ингэснээр та
named (хэрэв та бүсийн хувьд анхдагч бол),
ntalkd,
sendmail болон бусад Интернэтээс хандах
үйлчилгээнүүд зэрэг зарим нэг тусгай үйлчилгээнүүдийн портуудаас бусад бүх бага
дугаарын портуудыг галт ханаар хамгаалж чадах юм. Хэрэв та галт ханыг өөр
аргаар — inclusive буюу хамааруулсан эсвэл зөвшөөрсөн галт хана маягаар
тохируулахыг оролдвол хэд хэдэн үйлчилгээнүүдийг хаахаа
мартаж магадгүй юм, эсвэл та шинэ дотоод үйлчилгээ нэмээд галт ханаа шинэчлэхээ
мартаж болох юм. Та галт хана дээр зөвшөөрсөнтэй адил үйлдлийг нэвтрүүлэхийн
тулд бага дугаарын портуудыг нээлгүйгээр өндөр дугаарын портуудыг онгойлгож
болох юм. Мөн &os; нь динамик холболтод хэрэглэгддэг портуудыг
sysctl-ийн төрөл бүрийн
net.inet.ip.portrange хувьсагчуудаар
(sysctl -a | fgrep portrange)
хянах боломжийг танд олгодгийг бас тэмдэглэх нь зүйтэй юм. Энэ нь бас таны
галт ханын тохиргооны төвөгтэй байдлыг амарчилдаг юм. Жишээ нь
та ердийн 4000-аас 5000 хүртэлх портууд болон 49152-оос 65535 хүртэлх
өндөр дугаарын портуудыг ашигладаг бол 4000-аас бага бүгдийг
өөрийн галт хана дээр хаах хэрэгтэй (мэдээж Интернэтээс ханддаг хэдэн тусгай портуудаас
бусад).
Өөр нийтлэг DoS халдлагуудын нэг нь springboard халдлага юм
— сервер, дотоод сүлжээ эсвэл бусад машиныг хариу үйлдэл хийхийг нь
ихэсгэж хэт ачаалахад хүргэдэг халдлага юм. Ийм маягийн хамгийн нийтлэг
халдлага нь ICMP ping broadcast буюу цацалт
юм. Халдагч таны LAN-ий цацах хаяг уруу илгээсэн ping пакетийнхаа
эхлэл IP хаягийг халдахыг хүсэж байгаа машиныхаа IP хаягаар сольж хуурдаг.
Хэрэв таны захын чиглүүлэгчүүд цацах хаяг уруу илгээх ping пакетуудыг
зогсоохоор тохируулагдаагүй бол таны LAN хангалттай хариу үүсгэн хууран мэхэлсэн
эхлэл хаяг уруу илгээж, ялангуяа халдагч хэдэн арван цацах хаягууд уруу өөр өөр
хэдэн арван сүлжээнүүдээр дамжин энэ башир аргаа ашигласан үед, хохирогчийг
дүүргэдэг. 120 мегабайтаас илүү хэмжээний цацах халдлага одоогоор
хэмжигдээд байна. Энэ төрлийн хоёр дахь нийтлэг халдлага нь ICMP-ийн алдаа
тайлагнах системийн эсрэг халдлага юм. ICMP алдааны мэдэгдэл үүсгэдэг
пакетуудыг бүтээж халдагч серверийн орж ирж байгаа сүлжээг дүүргэж ингэснээр
серверийг өөрийн гарах сүлжээг ICMP хариунуудаар дүүргэхэд хүргэдэг.
Энэ төрлийн халдлага нь ялангуяа хэрэв сервер үүсгэж байгаа ICMP хариунуудаа
хангалттай хурднаар шавхан гаргаж чадахгүй байгаа бол серверийг санах ойгүй болгож
сүйрүүлж бас болох юм. sysctl-ийн
net.inet.icmp.icmplim хувьсагчийг ашиглан
эдгээр халдлагуудыг хязгаарлах хэрэгтэй. Springboard төрлийн халдлагуудын
сүүлийн гол ангилал нь udp цуурай үйлчилгээ зэрэг зарим дотоод
inetd үйлчилгээнүүдтэй холбоотой юм.
Халдагч UDP пакетийг хууран мэхэлж A болон B сервер нь хоёулаа таны LAN-д байгаа
тийм A серверийн цуурай порт дээрх эхлэл хаягаар болон төгсгөл хаягийг B серверийн
цуурай порт дээрх хаягаар сольдог. Уг хоёр сервер дараа нь энэ ганц пакетийг
хоорондоо шидэлцдэг. Эдгээр серверүүд болон тэдгээрийн LAN-г энэ маягаар
халдагч хэдхэн пакетуудыг хатган оруулан хэт ачаалж чаддаг.
Үүнтэй адил асуудлууд дотоод chargen портод
бас байдаг. Чадварлаг сисадмин эдгээр бүх дотоод inetd тест үйлчилгээнүүдийг
хаадаг.
Хууран мэхэлсэн пакетийн халдлагуудыг цөмийн чиглүүлэлтийн кэшийг хэт ачаалахад
хэрэглэж болдог. net.inet.ip.rtexpire,
rtminexpire, болон rtmaxcache
sysctl параметрүүдийг үзнэ үү. Дурын эхлэл
IP хаягийг ашигласан хууран мэхэлсэн пакетийн халдлага нь чиглүүлэлтийн хүснэгтэд түр зуур
кэш хийгдсэн чиглүүлэлтийг цөмөөр үүсгүүлэхэд хүргэдэг бөгөөд энэ нь
netstat -rna | fgrep W3 тушаалаар харагддаг.
Эдгээр чиглүүлэлтүүд нь ихэвчлэн 1600 секунд орчим хугацааны дотор дуусдаг.
Хэрэв цөм кэш хийгдсэн чиглүүлэлтийн хүснэгт хэтэрхий том болсныг илрүүлэх юм бол
rtexpire динамикаар багасгадаг боловч
rtminexpire-с бага болтол хэзээ ч багасгадаггүй.
Хоёр асуудал байдаг:
Бага ачаалагдсан сервер гэнэт халдлагад өртөхөд цөм хангалттай хурдан
хариу үйлдэл хийдэггүй.
rtminexpire хувьсагч нь
үргэлжилсэн халдлагыг цөм дааж чадахаар хангалттай бага байдаггүй.
Хэрэв таны серверүүд Интернэтэд T3 эсвэл илүү хурдаар холбогдсон бол
&man.sysctl.8;-оор
rtexpire болон rtminexpire
хувьсагчуудыг хоёуланг гараар дарж бичихдээ хянамгай байх хэрэгтэй.
Аль ч параметрийг (машиныг сүйрүүлэхийг та хүсээгүй л бол) хэзээ ч битгий
0 болгоорой. Эдгээр параметрүүдийг хоёуланг нь 2 секунд болгох нь
чиглүүлэлтийн хүснэгтийг халдлагаас хамгаалахад хангалттай байх ёстой.
Kerberos болон SSH-тэй холбоотой хандалтын асуудлууд
ssh
KerberosIV
Хэрэв та Kerberos болон ssh-г хоёуланг ашиглахаар бол цөөн хэдэн асуудлуудыг
дурдах хэрэгтэй. Kerberos 5 нь жинхэнийг шалгах маш сайн нэвтрэлтийн протокол
боловч түүнийг ашигласан telnet болон
rlogin-д байдаг алдаанууд нь энэ хоёр програмыг
хоёртын урсгалтай ажиллахад тохиромжгүй болгодог. Мөн
тохируулгыг ашиглахгүй л бол анхдагчаар Kerberos нь сессийг шифрлэдэггүй.
ssh нь бүгдийг шифрлэдэг.
Ssh нь анхдагчаар шифрлэсэн түлхүүрүүдээ дамжуулдгаас бусад бүх л талаараа зэгсэн
сайн ажилладаг. Энэ нь юу гэсэн үг вэ гэхээр та хэрэв системийн бусад хэсэгт хандах боломж
олгодог түлхүүрүүд бүхий аюулгүй ажлын компьютертай бөгөөд та аюултай машин уруу ssh
хийвэл таны түлхүүрүүд ашиглагдах боломжтой гэсэн үг юм. Яг түлхүүрүүд нь өөрсдөө
ил гардаггүй боловч ssh нь таны нэвтэрсэн хугацааны туршид зориулж дамжуулах порт
суулгадаг бөгөөд хэрэв халдагч аюулгүй машин дээрх root-г
эвдсэн бол тэрхүү портыг таны түлхүүрүүдийг ашиглахын тулд хэрэглэн таны түлхүүрээр
тайлагдах өөр бусад машинуудад хандах боломжийг олж авах боломжтой юм.
Бид staff нэвтрэлтүүдийн хувьд аль болох ssh-г Kerberos-той цуг ашиглахыг
зөвлөдөг. Ssh нь Kerberos-ийн дэмжлэгтэй
эмхэтгэгдэж болдог. Энэ нь ил гарсан байж болзошгүй ssh түлхүүрүүдэд
найдах таны найдварыг багасгахын хамт нууц үгүүдийг Kerberos-оор хамгаалдаг.
Ssh түлхүүрүүд нь аюулгүй машинуудын автоматчилагдсан ажлуудад (Kerberos-оор
хийхэд таарахгүй) зөвхөн хэрэглэгдэх ёстой. Мөн бид таныг ssh-ийн тохиргоондоо
key-forwarding буюу түлхүүр дамжуулалтыг болиулах эсвэл ssh-ийн
authorized_keys файлдаа зөвхөн тусгайлсан
машинуудаас нэвтрэхэд түлхүүрийг ашиглаж болохоор болгож зөвшөөрдөг
from=IP/DOMAIN тохируулгыг ашиглахыг зөвлөдөг.
Билл
Свингл
Хэсгүүдийг дахин бичиж шинэчилсэн
DES, MD5, болон Crypt
аюулгүй байдал
crypt
crypt
Blowfish
DES
MD5
&unix; систем дээрх хэрэглэгч бүрийн хувьд нууц үг бүртгэлтэй нь холбоотой
байдаг. Мэдээж эдгээр нууц үгүүд нь зөвхөн хэрэглэгч ба үйлдлийн системд
мэдэгдэж байх ёстой. Эдгээр нууц үгүүдийг нууцлаг байлгахын тулд тэдгээрийг
one-way hash буюу үл буцах хэш
гэгддэг шифрлэхэд амархан
боловч буцааж болдоггүй аргаар шифрлэдэг. Өөрөөр хэлбэл хормын өмнө
мэдээж гэж хэлсэн бидний хэлсэн үг яг жинхэнэдээ үнэн биш юм: үйлдлийн систем
өөрөө нууц үгийг жинхэнэдээ мэддэггүй.
Энэ нь зөвхөн нууц үгийн шифрлэсэн хэлбэрийг
мэддэг. plain-text буюу ердийн уншигдах текст
хэлбэрийн нууц үгийг авах цорын ганц арга нь боломжит нууц үгүүдийн орон зайгаас
балмадаар хүчлэн хайх явдал юм.
Харамсалтай нь &unix; бий болсон тэр үед нууц үгийг аюулгүй аргаар
шифрлэх цорын ганц арга нь DES, Data Encryption Standard буюу
Өгөгдөл Шифрлэх Стандарт дээр үндэслэсэн байлаа. Энэ нь АНУ-д оршин
сууж байсан хэрэглэгчдийн хувьд тийм ч асуудалтай биш байсан юм, гэхдээ
DES-ийн эх код АНУ-аас гадагшаа экспорт хийгдэж болохгүй байсан
учир &os; нь АНУ-ын хуулийг дагахын хажуугаар DES-ийг ашигласан хэвээр
байсан бусад бүх &unix; төрлүүдтэй нийцтэй байх арга замыг хайж олоход
хүрсэн юм.
Үүний шийдэл нь АНУ-ын хэрэглэгчид DES сангуудыг суулгаж ашиглах боломжтой
мөртлөө олон улсын хэрэглэгчид гадагш экспорт хийгдэж болох шифрлэх аргатай бас
байхаар шифрийн сангуудыг хуваасан явдал байлаа. Ингэж &os; нь
MD5-ийг өөрийн анхдагч шифрлэх аргаа болгон ашиглах болсон юм. MD5 нь
DES-ээс илүү аюулгүй нууцлаг гэгддэг бөгөөд DES-ийг суулгах нь үндсэндээ
нийцтэй байх шалтгаануудын улмаас зориулагдсан юм.
Өөрийн Crypt арга замыг таних нь
Одоогоор шифрийн сан DES, MD5 болон Blowfish хэш функцуудыг дэмждэг.
Анхдагчаар &os; нь MD5 ашиглан нууц үгүүдийг шифрлэдэг.
&os; аль шифрлэх аргыг тохируулж ашиглаж байгааг мэдэх хялбар байдаг.
/etc/master.passwd файл дахь шифрлэсэн
нууц үгийг шалгах нь нэг арга юм. MD5 хэшээр шифрлэгдсэн нууц үгүүд нь
DES-р шифрлэгдсэнийгээ бодох юм бол урт бөгөөд $1$
тэмдэгтээр бас эхэлдэг. $2a$
тэмдэгтээр эхэлсэн нууц үгүүд Blowfish хэш функцаар шифрлэгдсэн байдаг.
DES мөр нь ямар нэг тусгайлан таньж болох шинж тэмдэггүй байдаг боловч
тэд MD5 нууц үгүүдээс богино бөгөөд $
тэмдэгт ордоггүй 64 тэмдэгттэй цагаан толгойгоор кодчилогддог, тиймээс
долларын тэмдэгтээр эхлээгүй харьцангуй богино мөр ихэвчлэн DES нууц үг
байдаг.
Шинэ нууц үгүүдэд ашиглагдах нууц үгийн хэлбэр нь нэвтрэлтийн
passwd_format боломжийн тусламжтай
/etc/login.conf файлд хянагддаг бөгөөд
энэ хувьсагч нь des, md5
эсвэл blf утгуудыг авдаг. Нэвтрэлтийн
боломжуудын талаар дэлгэрэнгүй мэдээллийг &man.login.conf.5;
гарын авлагын хуудаснаас үзнэ үү.
Нэг удаагийн нууц үгүүд
нэг удаагийн нууц үгүүд
аюулгүй байдал
нэг удаагийн нууц үгүүд
Анхдагчаар &os; OPIE (One-time Passwords
In Everything буюу Бүхэнд зориулсан нэг удаагийн нууц үгүүд) дэмжлэгтэй
байдаг бөгөөд энэ нь MD5 хэшийг анхдагчаар ашигладаг.
Бид гурван өөр төрлийн нууц үгийг доор хэлэлцэх болно. Эхнийх нь таны ердийн
&unix; загварын эсвэл Kerberos нууц үг юм; бид үүнийг &unix; нууц үг
гэж нэрлэх болно. Хоёр дахь төрөл нь OPIE &man.opiekey.1; програмаар
үүсгэгдэж &man.opiepasswd.1; програм болон нэвтрэлт хүлээх мөр хүлээн авах
нэг удаагийн нууц үг юм; бид үүнийг нэг удаагийн нууц үг
гэх болно.
Сүүлийн төрөл нууц үг бол opiekey програмд
(заримдаа opiepasswd програмууд) өгдөг
нууцлаг нууц үг бөгөөд үүнийг ашиглан дээрх програмууд нэг удаагийн нууц үг
үүсгэдэг; бид үүнийг нууцлаг нууц үг
гэх буюу эсвэл
зүгээр л шалгагдаагүй нууц үг
гэх болно.
Нууцлаг нууц үг нь таны &unix; нууц үгтэй ямар ч холбоогүй юм; тэдгээр нь
адил байж болох боловч ингэхийг зөвлөдөггүй. OPIE нууцлаг нууц үгүүд нь
хуучин &unix; нууц үгүүд шиг 8 тэмдэгтэд хязгаарлагддаггүй
&os; дээр стандарт нэвтрэх нууц үг уртаараа 128 тэмдэгт
хүртэл байж болдог. бөгөөд таны хүссэн хэмжээний
урттай байж болдог. Зургаа эсвэл долоон үг бүхий өгүүлбэрээс тогтох нууц үгүүд
нэлээн элбэг байдаг. Ихэнх хэсгийн хувьд OPIE систем &unix;-ийн нууц үгийн
системээс бүр мөсөн ангид ажилладаг.
Нууц үгээс гадна OPIE-д чухал өгөгдлийн өөр хоёр хэсэг байдаг. Нэг нь
seed буюу үр
эсвэл key буюу түлхүүр
гэгддэг
бөгөөд 2 үсэг болон таван тооноос тогтдог. Нөгөөдөх нь давталтын тоо
буюу 1-ээс 100 хүртэлх тоо юм. OPIE нэг удаагийн нууц үгийг үр болон нууцлаг
нууц үгийг нийлүүлэн MD5 хэшийг давталтын тоогоор ашиглан үүсгэж үр дүнг нь
зургаан богино Англи үг болгодог. Эдгээр зургаан Англи үг нь таны нэг удаагийн нууц
үг юм. Нэвтрэлт шалгах систем (үндсэндээ PAM) ашигласан хамгийн сүүлийн нэг удаагийн
нууц үгийг хадгалж байдаг бөгөөд хэрэглэгчийн өгсөн нууц үгийн хэш өмнөх нууц үгтэй таарч
байвал хэрэглэгчийг нэвтрүүлдэг. Үл буцах хэш ашиглагддаг болохоор хэрэв
амжилттайгаар ашиглагдсан нууц үгийг олж авсан бол дараа дараагийн нэг удаагийн
нууц үгүүдийг үүсгэх боломжгүй байдаг; хэрэглэгч болон нэвтрэлтийн програмыг хамгийн
сүүлийн хэлбэрт адилхан байлгаж байхын тулд давталтын тоо амжилттай нэвтрэлт хийгдэх бүрийн
дараа багасаж байдаг. Давталтын тоо 1 хүрэх үед OPIE дахин хийгдэх
хэрэгтэй болно.
Систем болгоны хувьд хэдэн програмууд байдаг бөгөөд тэдгээрийг бид энд
хэлэлцэх болно. opiekey програм давталтын
тоо, үр болон нууцлаг нууц үгийг хүлээн авч нэг удаагийн нууц үг эсвэл
нэг удаагийн нууц үгүүдийн үргэлжилсэн жагсаалтыг үүсгэдэг.
opiepasswd програмыг OPIE-г эхлүүлэх болон
нууц үг, давталтын тоо эсвэл үр өөрчлөхөд ашигладаг; энэ нь
нууцлаг нэвтрэх үгс аль эсвэл давталтын тоо, үр болон нэг удаагийн нууц үгийг
авдаг. opieinfo програм тохирох итгэмжлэлүүдийн
файлуудыг (/etc/opiekeys) шалгаж
ажиллуулсан хэрэглэгчийн одоогийн давталтын тоо болон үрийг дэлгэцэд
гаргадаг.
Бид дөрвөн өөр төрлийн үйлдлийн талаар хэлэлцэх болно. Эхнийх нь аюулгүй
холболтоор opiepasswd ашиглаж нэг удаагийн нууц үгүүдийг
эхний удаа тохируулах эсвэл өөрийн нууц үг эсвэл үрийг өөрчлөх үйлдэл юм.
Хоёр дахь үйлдэл нь opiepasswd-г аюултай холболтоор,
opiekey тушаалыг аюулгүй холболтоор ашиглаж
адил үйлдлийг хийх явдал юм. Гурав дахь нь opiekey-г
аюултай холболтоор ашиглан нэвтрэн орох үйлдэл юм. Дөрөв дэх нь
opiekey-г ашиглан хэд хэдэн түлхүүрүүд үүсгэх үйлдэл
бөгөөд гадагшаа аюулгүй холболтуудгүй газрууд уруу явахдаа тэдгээр түлхүүрүүдийг бичин авч
эсвэл хэвлэн аваад өөртөө авч явж болох юм.
Аюулгүй холболт эхлүүлэх
OPIE-г эхний удаа эхлүүлэхдээ opiepasswd
тушаалыг ажиллуул:
&prompt.user; opiepasswd -c
[grimreaper] ~ $ opiepasswd -f -c
Adding unfurl:
Only use this method from the console; NEVER from remote. If you are using
telnet, xterm, or a dial-in, type ^C now or exit with no password.
Then run opiepasswd without the -c parameter.
Using MD5 to compute responses.
Enter new secret pass phrase:
Again new secret pass phrase:
ID unfurl OTP key is 499 to4268
MOS MALL GOAT ARM AVID COED
Enter new secret pass phrase: эсвэл
Enter secret password: мөрүүд дээр та
нууц үг эсвэл өгүүлбэр оруулах ёстой. Энэ нь таны нэвтрэхдээ ашиглах
нууц үг биш гэдгийг санах хэрэгтэй, үүнийг ашиглаж таны нэг удаагийн
нэвтрэх түлхүүрийг үүсгэдэг. ID
мөр таны
тухайн үеийн параметрүүд болох таны нэвтрэх нэр, давталтын тоо болон
үрийг өгдөг. Нэвтрэн орох үед систем эдгээр параметрүүдийг санаж
танд тэдгээрийг санах шаардлагагүйгээр буцаан үзүүлдэг. Сүүлийн мөр нь
тэдгээр параметрүүд болон таны нууцлаг нууц үгт харгалзах нэг удаагийн
нууц үгийг өгдөг; хэрэв та нэн даруй дахин нэвтэрвэл энэ нэг удаагийн нууц үг
нь таны ашиглах тэр нууц үг юм.
Аюултай холболт эхлүүлэх
Өөрийн нууцлаг нууц үгийг аюултай холболтоор эхэлж өгөхдөө эсвэл
өөрчлөхдөө opiekey ажиллуулж болох тийм газар уруу
аюулгүй холболттой байж байх шаардлагатай; энэ нь таны итгэж байгаа машин
дээр бүрхүүлийн тушаал хүлээх мөр хэлбэрээр байж болно. Та бас давталтын тоог
(100 боломжийн утга байж болох юм) бодож өгөх хэрэгтэй бөгөөд та өөрөө үр
бодож олох эсвэл дурын үүсгэснийг ашиглах хэрэгтэй. Аюултай холболтоор
(таны эхлүүлж байгаа машин уруу) opiepasswd
тушаалыг ашигла:
&prompt.user; opiepasswd
Updating unfurl:
You need the response from an OTP generator.
Old secret pass phrase:
otp-md5 498 to4268 ext
Response: GAME GAG WELT OUT DOWN CHAT
New secret pass phrase:
otp-md5 499 to4269
Response: LINE PAP MILK NELL BUOY TROY
ID mark OTP key is 499 gr4269
LINE PAP MILK NELL BUOY TROY
Анхдагч үрийг хүлээж авах бол Return дар.
Дараа нь хандах нууц үгийг оруулахын өмнө аюулгүй холболт уруугаа
орж адил параметрүүдийг өгөөрэй:
&prompt.user; opiekey 498 to4268
Using the MD5 algorithm to compute response.
Reminder: Don't use opiekey from telnet or dial-in sessions.
Enter secret pass phrase:
GAME GAG WELT OUT DOWN CHAT
Одоо аюултай холболт уруугаа шилжиж үүсгэсэн нэг удаагийн нууц үгээ
тохирох програм уруу хуулаарай.
Нэг удаагийн нууц үг ганцыг үүсгэх нь
OPIE-г эхлүүлэн тохируулж нэвтэрсний дараа танд иймэрхүү тушаал
хүлээх мөр харуулагдана:
&prompt.user; telnet example.com
Trying 10.0.0.1...
Connected to example.com
Escape character is '^]'.
FreeBSD/i386 (example.com) (ttypa)
login: <username>
otp-md5 498 gr4269 ext
Password:
Энэ дашрамд тэмдэглэн хэлэхэд OPIE тушаал хүлээх мөрүүд ашигтай боломжтой
байдаг: хэрэв та нууц үг хүлээх мөр дээр Return
дарвал хүлээх мөр цуурайг идэвхжүүлж таны юу бичиж байгааг танд харуулдаг.
Та хэвлэсэн зүйлээсээ харж магадгүй нууц үгийг гараараа бичиж оруулахыг
оролдож байгаа бол энэ маш ашигтай байж болох юм.
MS-DOS
Windows
MacOS
Энэ үед нэвтрэлт хүлээх мөрөнд хариулахын тулд та өөрийн нэг удаагийн нууц үгийг
үүсгэх хэрэгтэй болно. Үүнийг opiekey тушаал итгэн ажиллуулж
чадах тийм систем дээрээ хийх хэрэгтэй. (DOS, &windows; болон &macos;-д
зориулсан эдгээрийн хувилбарууд байдаг) Эдгээрт давталтын тоо болон үр тушаалын
мөрийн тохируулга хэлбэрээр хэрэгтэй байдаг. Та нэвтрэн орж байгаа машиныхаа
нэвтрэлт хүлээх мөрөөс эдгээрийг шууд хуулан тавьж болох юм.
Итгэсэн систем дээрээ:
&prompt.user; opiekey 498 to4268
Using the MD5 algorithm to compute response.
Reminder: Don't use opiekey from telnet or dial-in sessions.
Enter secret pass phrase:
GAME GAG WELT OUT DOWN CHAT
Одоо та өөрийн нэг удаагийн нууц үгтэй болсон болохоор нэвтрэлтээ
үргэлжлүүлж болно.
Нэг удаагийн нууц үг олныг үүсгэх нь
Заримдаа та итгэсэн машин эсвэл аюулгүй холболт уруу хандах боломжгүй
тийм газар очих хэрэгтэй болдог. Энэ тохиолдолд opiekey
тушаал ашиглаж хэд хэдэн нэг удаагийн нууц үгүүдийг урьдчилан үүсгэж хэвлэн
биедээ авч явах боломжтой юм. Жишээ нь:
&prompt.user; opiekey -n 5 30 zz99999
Using the MD5 algorithm to compute response.
Reminder: Don't use opiekey from telnet or dial-in sessions.
Enter secret pass phrase: <secret password>
26: JOAN BORE FOSS DES NAY QUIT
27: LATE BIAS SLAY FOLK MUCH TRIG
28: SALT TIN ANTI LOON NEAL USE
29: RIO ODIN GO BYE FURY TIC
30: GREW JIVE SAN GIRD BOIL PHI
нь дараалсан таван түлхүүрийг үүсгэхийг,
нь сүүлийн давталтын тоог хэд байх ёстойг зааж өгч
байгаа юм. Эдгээр нь ашиглах бололцоотойг урвуу
дарааллаар дэлгэцэнд харуулдгийг тэмдэглэх нь зүйтэй. Хэрэв та хэт санаа
зовниж байгаа бол та үр дүнг гараар бичиж авахыг хүсэж болох юм;
эсвэл lpr уруу хуулан авч тавьж болох юм. Мөр бүр
давталтын тоо болон нэг удаагийн нууц үгийг харуулж байгааг анхаараарай;
та нууц үгүүдийг хэрэглэх бүртээ тэдгээрийг арилгаж энэ хэвлэсэн арга тань ашигтай
хэвээр болохыг мэдэж болох юм.
&unix; нууц үгүүдийг ашиглахыг хязгаарлах нь
OPIE нь &unix; нууц үгүүдийн ашиглалтыг нэвтрэлтийн сессийн IP хаяг дээр тулгуурлан
хязгаарлаж чаддаг. Тохирох файл нь /etc/opieaccess
бөгөөд энэ файл нь анхдагчаар байдаг. Энэ файлын талаар болон
үүнийг ашигласнаар та аюулгүй байдлын ямар зүйлсүүдийг бодолцож анхаарах ёстой талаар
дэлгэрэнгүй мэдээллийг &man.opieaccess.5;-с шалгана уу.
Энд жишээ opieaccess файл байна:
permit 192.168.0.0 255.255.0.0
Энэ мөр нь &unix; нууц үгүүдийг ямар ч үед ашиглахын тулд эхлэл IP хаягийг
(хууран мэхлэхэд хүрч болох тийм эмзэг) заагдсан утга болон багтай тааруулах
боломжийг хэрэглэгчдэд олгодог.
opieaccess дахь аль ч дүрэм таарахгүй байгаа
бол анхдагчаар OPIE биш нэвтрэлтүүдийг хааж үгүйсгэдэг.
Том
Рөүдс
Бичсэн:
TCP Гүйцэтгэлийг хялбаршуулагчид
TCP Гүйцэтгэлийг хялбаршуулагчид
&man.inetd.8;-г мэддэг хэн бүхэн TCP Гүйцэтгэлийг хялбаршуулагчдын
талаар заримдаа сонссон байх. Гэхдээ цөөн хүмүүс энэ боломжийн
сүлжээний орчин дахь ашигтай талыг бүрэн ойлгодог юм шиг санагддаг.
Хүн бүхэн сүлжээний холболтууд зохицуулах галт хана суулгахыг хүсдэг
юм шиг санагддаг. Галт хана олон төрлийн хэрэглээтэй боловч
холболт үүсгэгч уруу текст илгээх зэрэг зарим зүйлсийг галт хана хийж
чаддаггүй. Энд дурдсан TCP програм энэ мэтийг болон
үүнээс илүүг хийдэг. Дараагийн хэдэн хэсэгт TCP Гүйцэтгэлийг хялбаршуулагчдын
олон боломжуудыг хэлэлцэх бөгөөд боломжтой үед нь жишээ тохиргооны
мөрийг үзүүлэх болно.
TCP Гүйцэтгэлийг хялбаршуулагчид програм хангамж нь
inetd-ийн чадваруудыг сервер бүрийн
хувьд түүний доор хянагдаж болохоор дэмжин өргөтгөдөг. Энэ аргыг ашиглан
бүртгэл хөтлөх дэмжлэг нэмэх, холболтууд уруу мэдэгдэл буцаах, дэмонд
зөвхөн дотоод холболтуудыг хүлээн авахыг зөвшөөрөх гэх мэт үйлдлүүдийг
хийх боломжтой. Эдгээр боломжуудын заримыг галт хана суулган тохируулж хийж
болох боловч энэ нь зөвхөн хамгаалалтын нэмэлт давхарга болохоос гадна
галт ханын үзүүлж чаддагаас илүү хяналтыг олгодог юм.
TCP Гүйцэтгэлийг хялбаршуулагчдын ийнхүү нэмэгдсэн
ажиллагаа нь сайн галт ханыг солихоор зүйл гэж ойлгогдох ёсгүй юм.
TCP Гүйцэтгэлийг хялбаршуулагчид нь галт хана
эсвэл өөр бусад аюулгүй байдлыг нэмэгдүүлэгч програмуудын хамтаар
ашиглагдаж системийн хувьд хамгаалалтын нэмэлт давхарга болон аятайхан
үйлчлэх боломжтой юм.
Энэ нь inetd-ийн тохиргооны өргөтгөл болохоор
энэхүү баримтыг уншигч таныг inetd тохиргоо
хэсгийг уншсан гэдэгт найдаж байна.
&man.inetd.8;-ээр ажиллуулагдсан програмууд яг жинхэнээрээ
дэмонууд
биш боловч тэдгээрийг уламжлалаар дэмонууд гэдэг.
Энэ ухагдахууныг бид энэ хэсэгт бас ашиглах болно.
Эхний тохиргоо
TCP Гүйцэтгэлийг хялбаршуулагчдыг &os;-д
ашиглахад байх цорын ганц шаардлага нь inetd серверийг
rc.conf файлаас
тохируулгатай ажиллуулсан эсэхийг шалгах явдал юм; энэ нь анхдагч тохиргоо
юм. Мэдээж /etc/hosts.allow файлын
зөв тохиргоо бас байгааг хүлээж байдаг боловч эдгээр тохиолдлуудад
&man.syslogd.8; системийн бүртгэлүүдэд мэдэгдлүүд шиддэг.
Бусад TCP Гүйцэтгэлийг хялбаршуулагчдын
шийдлүүдтэй харьцуулах юм бол hosts.deny
файлыг хэрэглэхээ больсон. Тохиргооны бүх сонголтууд
/etc/hosts.allow файлд байх шаардлагатай.
Хамгийн амархан тохиргоогоороо бол дэмоны холболтын бодлогууд
зөвшөөрөгдсөн эсвэл хаагдсаны аль нэгээр /etc/hosts.allow
файл дахь тохируулгуудаас хамааран тохируулагддаг. &os; дээрх анхдагч
тохиргоо нь inetd-ээр эхэлсэн дэмон бүр уруу хийгдэх
холболтыг зөвшөөрдөг. Үүнийг өөрчлөх талаар зөвхөн үндсэн тохиргооны тухай
дурдсаны дараа хэлэлцэх болно.
Үндсэн тохиргоо ихэвчлэн дэмон : хаяг : үйлдэл
хэлбэрийг авдаг. Энд байгаа дэмон нь
inetd-ийн эхлүүлсэн дэмоны нэр юм.
Хаяг нь зөв хостын нэр, address
хаяг эсвэл дөрвөлжин хаалтан ([ ]) доторх IPv6 хаяг байж болно.
Үйлдэл талбар нь allow буюу зөвшөөрөх эсвэл deny буюу эрхийг хориглох эсвэл
хандалтыг хаахын аль нэг байна. Тохиргоо эхний тохирсон дүрэм журмын дагуу ажилладаг гэдгийг
санах хэрэгтэй, энэ нь тохирох дүрмийг тохиргооны файлаас өсөх дарааллаар
хайна гэсэн үг юм. Тохирох дүрэм олдвол тэр дүрэм ашиглагдаж хайх
процесс зогсоно.
Бусад хэд хэдэн тохируулгууд байдаг боловч тэдгээрийг энэ хэсгийн сүүлд
тайлбарлах болно. Хялбар тохиргооны мөр ганцхан тэр мэдээллийн дагуу амархнаар
хийгдэж болно. Жишээ нь
mail/qpopper дэмоноор дамжин
хийгдэж болох POP3 холболтуудыг зөвшөөрөхийн тулд
дараах мөрүүд hosts.allow файлд нэмж хийгдэх
хэрэгтэй:
# This line is required for POP3 connections:
qpopper : ALL : allow
Энэ мөрийн нэмснийхээ дараа inetd-г дахин эхлүүлэх
хэрэгтэй. Үүнийг &man.kill.1; тушаал эсвэл /etc/rc.d/inetd-г
restart параметртай ашиглан хийж болно.
Дэвшилтэт тохиргоо
TCP Гүйцэтгэлийг хялбаршуулагчид нь бас дэвшилтэт
тохируулгуудтай байдаг; тэдгээр нь холболтуудтай хэрхэн ажиллахыг илүүтэйгээр
хянах боломжийг олгодог. Зарим тохиолдолд тодорхой хостууд эсвэл дэмон
холболтууд уруу тайлбар буцаах нь зүйтэй санаа байж болох юм. Бусад
тохиолдолд магадгүй бүртгэлийн файл бичигдэх ёстой эсвэл цахим захидал
администратор уруу илгээгдэж болох юм. Бусад тохиолдлууд үйлчилгээг зөвхөн
дотоод холболтууддаа ашиглахыг шаардаж болох юм. Эдгээр нь бүгдээрээ
орлуулагддаг тэмдэгтүүд, өргөтгөх тэмдэгтүүд болон
гадаад тушаалыг ажиллуулах зэрэг тохиргооны сонголтуудын тусламжтай хийгдэх
боломжтой юм. Дараагийн хоёр хэсэгт эдгээр тохиолдлуудын талаар бичсэн
байгаа.
Гадаад тушаалууд
Холболтыг хааж түүнийг тогтоохыг оролдсон хүн уруу шалтгааныг нь
илгээх тохиолдол гарчээ гэж бодъё. Үүнийг яаж хийх вэ? Энэ үйлдлийг
тохируулга ашиглан хийх боломжтой.
Холболт тогтоохоор оролдоход тохируулга
бүрхүүлийн тушаал эсвэл скрипт ажилуулахаар дуудагддаг.
hosts.allow файлд үүний жишээ аль хэдийн
орсон байдаг:
# The rest of the daemons are protected.
ALL : ALL \
: severity auth.info \
: twist /bin/echo "You are not welcome to use %d from %h."
Энэ жишээ нь You are not allowed to use daemon
from hostname.
буюу
Та дэмоныг hostname-с
ашиглах зөвшөөрөлгүй.
гэсэн мэдэгдлийг хандалтын файлд урьдаар
тохируулагдаагүй дэмон бүрийн хувьд буцаадаг. Энэ нь тогтоогдсон холболт дөнгөж
салсны дараа холболтыг эхлүүлэгч уруу хариултыг буцааж илгээхэд маш их ашигтай
байдаг. Буцсан мэдэгдэл бүр " тэмдэгтүүд дотор
заавал байх шаардлагатай; энэ дүрмэнд ямар нэг
жич зөвшөөрөл байхгүй.
Хэрэв халдагч эсвэл бүлэг халдагчид эдгээр дэмонуудыг холболт хийх
хүсэлтээр цутгаж чадах юм бол серверийн эсрэг үйлчилгээг зогсоох халдлага явуулах
боломжтой байж болох юм.
Өөр нэг боломж нь эдгээр тохиолдлуудад
тохируулгыг ашиглах явдал юм. тохируулгын
нэгэн адил тохируулга нь холболтуудыг сохроор
хааж гадаад бүрхүүлийн тушаалууд эсвэл скриптүүдийг ажиллуулахад ашиглагдаж
болно. тохируулгаас ялгаатай тал нь
нь холболт тогтоосон хүн уруу хариулт буцааж
илгээдэггүй. Жишээ нь дараах тохиргооны мөр байжээ гэж бодъё:
# We do not allow connections from example.com:
ALL : .example.com \
: spawn (/bin/echo %a from %h attempted to access %d >> \
/var/log/connections.log) \
: deny
Энэ нь *.example.com домэйноос
ирсэн бүх холболтын оролдлогуудаас татгалзахын зэрэгцээ хостын нэр, IP
хаяг болон тэдний хандалт хийхийг оролдсон дэмонг /var/log/connections.log
файл уруу бүртгэнэ.
Дээр тайлбарласан орлуулах тэмдэгтүүдээс гадна, өөрөөр хэлбэл
%a тэмдэгтээс гадна бусад цөөн хэдэн тэмдэгтүүд бас байдаг. Бүрэн жагсаалтыг
&man.hosts.access.5; гарын авлагын хуудаснаас үзнэ үү.
Орлуулагддаг тэмдэгтүүдийн тохиргоонууд
Энэ хүртэл ALL жишээ бүх л жишээнүүдэд
ашиглагдлаа. Ажиллагааг арай цаашлуулж өргөтгөх бусад тохируулгууд
байдаг. Жишээ нь ALL нь дэмон, домэйн эсвэл
IP хаягийн аль нэгтэй тааруулах зорилгоор
ашиглагдаж болох юм. Өөр нэг орлуулагддаг тэмдэгт нь
IP хаягаа өөрчлөн хуурсан байж болох дурын хостыг
тааруулах PARANOID тохируулга юм. Өөрөөр хэлбэл
paranoid буюу хэт зовнил нь
өөрийн хостын нэрээс өөр IP хаягтай машинаас
холболт хийгдэх бүр түүнд тохирох үйлдлийг тодорхойлоход ашиглагдаж
болох юм. Дараах жишээ энэ хэлэлцүүлэгт арай илүү ойлголт өгч магадгүй
юм:
# Block possibly spoofed requests to sendmail:
sendmail : PARANOID : deny
Энэ жишээн дээр sendmail уруу хийгдэж байгаа
өөрийнхөө хостын нэрээс өөр IP хаягтай холболтын бүх
хүсэлтүүдээс татгалзан хааж байна.
Хэрэв клиент эсвэл сервер эвдэрхий DNS
суулгацтай бол PARANOID-ийг ашиглах нь серверүүдийг
ноцтойгоор зэрэмдэг болгож болох юм. Иймд администраторын зохион байгуулалт
болон хуваарилалт хийхийг зөвлөж байна.
Орлуулагддаг тэмдэгтүүдийн талаар болон тэдэнтэй холбоотой ажиллагааны
талаар дэлгэрэнгүйг &man.hosts.access.5; гарын авлагын хуудаснаас
үзээрэй.
Тусгай тохиргооны аль ч мөрүүдийн өмнө дээрх нь ажиллана, эхний тохиргооны
мөр hosts.allow файлд тайлбар болгон хаагдах
шаардлагатай. Үүнийг энэ хэсгийн эхэнд тэмдэглэж хэлсэн байгаа.
Марк
Мюррей
Хойно дурдсан хүний бичсэн дээр тулгуурлан хувь нэмэр болгон оруулсан
Марк
Дэйпоз
Хувь нэмэр болгон оруулсан
KerberosIV
Kerberos нь хэрэглэгчид өөрсдийгөө нууцлаг серверийн үйлчилгээнүүдийн
тусламжтайгаар таниулан нэвтрэх боломжийг олгодог сүлжээний нэмэлт систем/протокол юм.
Алсын нэвтрэлт, алсын хуулбар, нууцлаг систем хоорондох файл хуулбарлалт болон
бусад аюул ихтэй үйлдлүүд зэрэг үйлчилгээнүүд харьцангуй аюулгүй хийгдэж илүү хяналт хийж
болохоор болсон.
Дараах заавруудыг &os;-тэй цуг түгээгддэг Kerberos-ийг хэрхэн тохируулах гарын авлага
болгон хэрэглэж болох юм. Гэхдээ та бүрэн тайлбарын талаар харгалзах гарын авлагын
хуудаснуудад хандаж үзэх шаардлагатай.
KerberosIV суулгах нь
MIT
KerberosIV
суулгах нь
Kerberos нь &os;-ийн нэмэлт бүрэлдэхүүн хэсэг юм. Энэ програм хангамжийг
суулгах хамгийн амархан арга нь &os; эхэлж суулгах үед sysinstall-д
krb4 эсвэл krb5 түгээлтийг сонгон
суулгах явдал юм. Энэ нь Kerberos-ийн eBones
(KerberosIV)
эсвэл Heimdal
(Kerberos5) шийдлүүдийг суулгах болно.
Эдгээр нь АНУ/Канадаас гадна хөгжүүлэгдсэн учраас АНУ-ын криптограф
код дээрх экспортын хязгаарлагдмал хяналтын үед бусад улсуудын системийн эзэмшигчдэд
ашиглагдах боломжтой болсон юм. Иймээс эдгээр шийдлүүд нь орсон байдаг.
Үүнээс гадна Kerberos-ийн MIT шийдэл портуудын цуглуулгын
security/krb5 санд байдаг.
Эхний мэдээллийн бааз үүсгэх
Энэ нь Kerberos сервер дээр зөвхөн хийгддэг. Эхлээд хуучин Kerberos мэдээллийн
баазууд байгаа эсэхийг шалгаарай. Та /etc/kerberosIV сан
уруу орж зөвхөн дараах файлууд байгааг шалгаарай:
&prompt.root; cd /etc/kerberosIV
&prompt.root; ls
README krb.conf krb.realms
Хэрэв аль нэг нэмэлт файлууд (principal.*
эсвэл master_key зэрэг) байвал
kdb_destroy тушаал ашиглаж хуучин Kerberos мэдээллийн
баазыг устгах эсвэл хэрэв Kerberos ажиллахгүй байгаа бол ердөө л нэмэлт файлуудыг
устгах хэрэгтэй.
Та одоо өөрийн Kerberos хүрээг (realm) зааж өгөхдөө krb.conf
болон krb.realms файлуудыг засварлах шаардлагатай.
Энэ тохиолдолд хүрээ нь EXAMPLE.COM болох бөгөөд
сервер нь grunt.example.com болох юм.
Бид krb.conf файлыг засварлаж эсвэл
үүсгэнэ:
&prompt.root; cat krb.conf
EXAMPLE.COM
EXAMPLE.COM grunt.example.com admin server
CS.BERKELEY.EDU okeeffe.berkeley.edu
ATHENA.MIT.EDU kerberos.mit.edu
ATHENA.MIT.EDU kerberos-1.mit.edu
ATHENA.MIT.EDU kerberos-2.mit.edu
ATHENA.MIT.EDU kerberos-3.mit.edu
LCS.MIT.EDU kerberos.lcs.mit.edu
TELECOM.MIT.EDU bitsy.mit.edu
ARC.NASA.GOV trident.arc.nasa.gov
Энэ тохиолдолд бусад хүрээнүүд тэнд байх хэрэггүй. Тэдгээр нь энд машиныг хэрхэн
олон хүрээнүүдийг мэдэхээр хийгдэх жишээ маягаар байгаа болно. Хялбараа бодоод
та тэдгээрийг оруулахгүйг хүсэж болох юм.
Эхний мөр нь систем ажиллах хүрээг нэрлэж байна. Бусад мөрүүд нь хүрээ/хост
оруулгуудыг агуулна. Мөр дэх эхнийх нь хүрээ бөгөөд хоёр дахь нь
түлхүүр түгээх төв
болж байгаа хүрээн дэх хост юм.
Хостын нэрийн дараах admin server нь хост бас
удирдах мэдээллийн баазаар хангаж байна гэсэн үг юм. Эдгээр ухагдахуунуудын
тайлбаруудын талаар Kerberos-ийн гарын авлагын хуудаснуудаас зөвлөгөө
авна уу.
Одоо бид grunt.example.com-г
EXAMPLE.COM хүрээ уруу нэмэх ёстой бөгөөд
бас EXAMPLE.COM хүрээний
.example.com домэйн дэх бүх
хостуудыг оруулан нэмж өгөх хэрэгтэй. krb.realms
файл дараах байдлаар шинэчлэгдэх болно:
&prompt.root; cat krb.realms
grunt.example.com EXAMPLE.COM
.example.com EXAMPLE.COM
.berkeley.edu CS.BERKELEY.EDU
.MIT.EDU ATHENA.MIT.EDU
.mit.edu ATHENA.MIT.EDU
Дахин хэлэхэд бусад хүрээнүүд тэнд байх шаардлагагүй. Тэдгээр нь энд машиныг хэрхэн
олон хүрээнүүдийг мэдэхээр хийгдэх жишээ маягаар байгаа болно. Хялбараа бодоод
та тэдгээрийг оруулахгүйг хүсэж болох юм.
Эхний мөр нь тусгай системийг нэрлэгдсэн
хүрээ уруу оруулж байна. Бусад мөрүүд нэрлэгдсэн хүрээнд тухайн дэд домэйны
системүүдийг хэрхэн анхдагчаар болгож байгааг харуулна.
Одоо бид мэдээллийн сан үүсгэхэд бэлэн боллоо. Энэ нь зөвхөн
Kerberos сервер (эсвэл Түлхүүр Түгээх Төв) дээр ажиллах ёстой.
kdb_init тушаал ажиллуулж үүнийг хийнэ:
&prompt.root; kdb_init
Realm name [default ATHENA.MIT.EDU ]: EXAMPLE.COM
You will be prompted for the database Master Password.
It is important that you NOT FORGET this password.
Enter Kerberos master key:
Одоо бид локал машин дээрх серверүүд авч болгохоор болгохын тулд түлхүүрийг
хадгалах хэрэгтэй. kstash тушаал ашиглаж үүнийг
хийнэ:
&prompt.root; kstash
Enter Kerberos master key:
Current Kerberos master key version is 1.
Master key entered. BEWARE!
Энэ нь шифрлэгдсэн мастер нууц үгийг
/etc/kerberosIV/master_key-д хадгална.
Бүгдийг ажиллахаар болгох
KerberosIV
эхний эхлүүлэлт
Kerberos-оор аюулгүй болгогдох систем бүрийн
хувьд хоёр удирдагч мэдээллийн баазад нэмэгдэх шаардлагатай. Тэдгээрийн нэрс нь
kpasswd болон rcmd байна.
Эдгээр хоёр удирдагч нь систем бүрийн хувьд хувь системийн нэртэй тохиолдлуудын
хамтаар хийгдэнэ.
Эдгээр kpasswd болон
rcmd дэмонууд нь бусад системүүдэд
Kerberos нууц үгнүүдийг өөрчилж &man.rcp.1;,
&man.rlogin.1; болон &man.rsh.1; зэрэг тушаалуудыг ажиллуулахыг
зөвшөөрдөг.
Одоо эдгээр оруулгуудыг нэмэцгээе:
&prompt.root; kdb_edit
Opening database...
Enter Kerberos master key:
Current Kerberos master key version is 1.
Master key entered. BEWARE!
Previous or default values are in [brackets] ,
enter return to leave the same, or new value.
Principal name: passwd
Instance: grunt
<Not found>, Create [y] ? y
Principal: passwd, Instance: grunt, kdc_key_ver: 1
New Password: <---- enter RANDOM here
Verifying password
New Password: <---- enter RANDOM here
Random password [y] ? y
Principal's new key version = 1
Expiration date (enter yyyy-mm-dd) [ 2000-01-01 ] ?
Max ticket lifetime (*5 minutes) [ 255 ] ?
Attributes [ 0 ] ?
Edit O.K.
Principal name: rcmd
Instance: grunt
<Not found>, Create [y] ?
Principal: rcmd, Instance: grunt, kdc_key_ver: 1
New Password: <---- enter RANDOM here
Verifying password
New Password: <---- enter RANDOM here
Random password [y] ?
Principal's new key version = 1
Expiration date (enter yyyy-mm-dd) [ 2000-01-01 ] ?
Max ticket lifetime (*5 minutes) [ 255 ] ?
Attributes [ 0 ] ?
Edit O.K.
Principal name: <---- null entry here will cause an exit
Серверийн файлыг үүсгэх
Одоо бид машин бүр дээр үйлчилгээнүүдийг тодорхойлдог бүх тохиолдлуудыг
гаргаж авах хэрэгтэй. Энэ зорилгоор бид ext_srvtab
тушаалыг ашиглана. Энэ нь файл үүсгэх бөгөөд түүнийг Kerberos-ийн
клиент бүрийн /etc сан уруу
аюулгүйн үүднээс хуулах эсвэл шилжүүлэх хэрэгтэй.
Энэ файл нь сервер болон клиент бүр дээр байх хэрэгтэй бөгөөд Kerberos-ийн
ажиллагаанд шийдвэрлэх зүйл болдог.
&prompt.root; ext_srvtab grunt
Enter Kerberos master key:
Current Kerberos master key version is 1.
Master key entered. BEWARE!
Generating 'grunt-new-srvtab'....
Одоо, энэ тушаал зөвхөн түр зуурын файл үүсгэдэг бөгөөд тэр файлын нэрийг
бүх серверүүд авч чадахаар srvtab болгон нэрлэх
шаардлагатай. &man.mv.1; тушаал ашиглаж эх систем дээрх байрлал уруу
шилжүүл:
&prompt.root; mv grunt-new-srvtab srvtab
Хэрэв файл нь клиент системд зориулагдсан бөгөөд сүлжээ нь аюулгүй биш
гэж бодогдвол client-new-srvtab
файлыг шилжүүлж болох зөөвөрлөгч уруу хуулж физик аюулгүйн үүднээс тээвэрлэж
болно. Үүнийг клиентийн /etc сан дотор
srvtab болгон нэрлэж 600 горимд байгаа эсэхийг
шалгаарай:
&prompt.root; mv grumble-new-srvtab srvtab
&prompt.root; chmod 600 srvtab
Мэдээллийн санг нутагшуулах
Бид одоо зарим хэрэглэгчийг мэдээллийн баазад оруулах хэрэгтэй. Эхлээд
jane хэрэглэгчид зориулсан оруулгыг үүсгэе.
Үүнийг kdb_edit тушаал ашиглаж хийнэ:
&prompt.root; kdb_edit
Opening database...
Enter Kerberos master key:
Current Kerberos master key version is 1.
Master key entered. BEWARE!
Previous or default values are in [brackets] ,
enter return to leave the same, or new value.
Principal name: jane
Instance:
<Not found>, Create [y] ? y
Principal: jane, Instance: , kdc_key_ver: 1
New Password: <---- enter a secure password here
Verifying password
New Password: <---- re-enter the password here
Principal's new key version = 1
Expiration date (enter yyyy-mm-dd) [ 2000-01-01 ] ?
Max ticket lifetime (*5 minutes) [ 255 ] ?
Attributes [ 0 ] ?
Edit O.K.
Principal name: <---- null entry here will cause an exit
Бүгдийг тест хийх
Эхлээд бид Kerberos дэмонууд ажиллуулах шаардлагатай. Хэрэв та
өөрийн /etc/rc.conf файлыг зөв засварласан
бол дахин ачаалахад энэ нь автоматаар хийгдэх ёстойг санаарай.
Энэ нь зөвхөн Kerberos сервер дээр шаардлагатай. kerberos-ийн
клиентүүд хэрэгтэй зүйлээ автоматаар /etc/kerberosIV
сангаас авах болно.
&prompt.root; kerberos &
Kerberos server starting
Sleep forever on error
Log file is /var/log/kerberos.log
Current Kerberos master key version is 1.
Master key entered. BEWARE!
Current Kerberos master key version is 1
Local realm: EXAMPLE.COM
&prompt.root; kadmind -n &
KADM Server KADM0.0A initializing
Please do not use 'kill -9' to kill this job, use a
regular kill instead
Current Kerberos master key version is 1.
Master key entered. BEWARE!
Одоо бид kinit тушаал ашиглаж
бидний дээр үүсгэсэн jane ID-д зориулсан тасалбарыг авахыг
оролдож болно:
&prompt.user; kinit jane
MIT Project Athena (grunt.example.com)
Kerberos Initialization for "jane"
Password:
Токенууд бидэнд үнэхээр байгаа эсэхийг klist ашиглан
үзэхийг оролдоорой:
&prompt.user; klist
Ticket file: /tmp/tkt245
Principal: jane@EXAMPLE.COM
Issued Expires Principal
Apr 30 11:23:22 Apr 30 19:23:22 krbtgt.EXAMPLE.COM@EXAMPLE.COM
Одоо kpasswd дэмон
Kerberos-ийн мэдээллийн баазад нэвтрэлтийн зөвшөөрөл авч чадах эсэхийг шалгахын
тулд нууц үгийг &man.passwd.1; ашиглан өөрчлөхийг оролдоорой:
&prompt.user; passwd
realm EXAMPLE.COM
Old password for jane:
New Password for jane:
Verifying password
New Password for jane:
Password changed.
su зөвшөөрлүүдийг нэмэх
Kerberos нь root зөвшөөрлүүд
хэрэгтэй хэрэглэгч бүрд өөрсдийнх нь
тусдаа &man.su.1; нууц үгийг өгөхийг
бидэнд зөвшөөрдөг. Одоо бид &man.su.1;-аар танигдан зөвшөөрөгдсөн
ID-г root уруу нэмж болно. Үүнийг
root-г удирдагчтай холбосон тохиолдолтой
байснаар хянаж болно. kdb_edit ашиглан
Kerberos-ийн мэдээллийн баазад jane.root
оруулгыг бид үүсгэж болно:
&prompt.root; kdb_edit
Opening database...
Enter Kerberos master key:
Current Kerberos master key version is 1.
Master key entered. BEWARE!
Previous or default values are in [brackets] ,
enter return to leave the same, or new value.
Principal name: jane
Instance: root
<Not found>, Create [y] ? y
Principal: jane, Instance: root, kdc_key_ver: 1
New Password: <---- enter a SECURE password here
Verifying password
New Password: <---- re-enter the password here
Principal's new key version = 1
Expiration date (enter yyyy-mm-dd) [ 2000-01-01 ] ?
Max ticket lifetime (*5 minutes) [ 255 ] ? 12 <--- Keep this short!
Attributes [ 0 ] ?
Edit O.K.
Principal name: <---- null entry here will cause an exit
Одоо үүнийг ажиллаж байгааг шалгаж токенуудыг авахыг оролдоорой:
&prompt.root; kinit jane.root
MIT Project Athena (grunt.example.com)
Kerberos Initialization for "jane.root"
Password:
Одоо бид хэрэглэгчийг root-ийн
.klogin файлд нэмэх хэрэгтэй:
&prompt.root; cat /root/.klogin
jane.root@EXAMPLE.COM
Одоо &man.su.1; хийхийг оролдоод үз:
&prompt.user; su
Password:
тэгээд ямар токенууд бидэнд байгааг хараарай:
&prompt.root; klist
Ticket file: /tmp/tkt_root_245
Principal: jane.root@EXAMPLE.COM
Issued Expires Principal
May 2 20:43:12 May 3 04:43:12 krbtgt.EXAMPLE.COM@EXAMPLE.COM
Бусад тушаалуудыг ашиглах
Өмнөх жишээн дээр бид jane гэж нэрлэгдсэн
удирдагчийг root тохиолдолтой үүсгэсэн.
Энэ нь удирдагчтай адил нэртэй хэрэглэгч дээр үндэслэсэн бөгөөд энэ нь
Kerberos-ийн анхдагч юм; root-ийн гэр сан дахь
.klogin файлд шаардлагатай оруулгууд байвал
<username>.root
хэлбэрийн <principal>.<instance> нь
тэр <username>-г root
уруу &man.su.1; хийхийг зөвшөөрдөг:
&prompt.root; cat /root/.klogin
jane.root@EXAMPLE.COM
хэрэв хэрэглэгч үүнтэй адил хэлбэрийн өөрийн гэр сангийн мөрүүдтэй бол:
&prompt.user; cat ~/.klogin
jane@EXAMPLE.COM
jack@EXAMPLE.COM
Энэ нь өөрсдийгөө
jane эсвэл jack гэж
таниулсан (kinit-ийн тусламжтай, дээр дурдсаныг үз)
EXAMPLE.COM хүрээний хэнд ч
&man.rlogin.1;, &man.rsh.1; эсвэл &man.rcp.1; ашиглан энэ систем
(grunt) дээрх jane-ий бүртгэл
эсвэл файлуудад хандахыг зөвшөөрдөг.
Жишээ нь jane одоо өөр систем уруу Kerberos
ашиглан нэвтрэн орж байна:
&prompt.user; kinit
MIT Project Athena (grunt.example.com)
Password:
&prompt.user; rlogin grunt
Last login: Mon May 1 21:14:47 from grumble
Copyright (c) 1980, 1983, 1986, 1988, 1990, 1991, 1993, 1994
The Regents of the University of California. All rights reserved.
FreeBSD BUILT-19950429 (GR386) #0: Sat Apr 29 17:50:09 SAT 1995
Эсвэл jack яг тэр машин дээрх jane бүртгэл
уруу нэвтрэн орж байна (jane дээрхтэй адил .klogin-ийг
тохируулсан бөгөөд Kerberos хариуцсан хүн удирдагч jack-ийг хоосон
тохиолдолтой тохируулсан):
&prompt.user; kinit
&prompt.user; rlogin grunt -l jane
MIT Project Athena (grunt.example.com)
Password:
Last login: Mon May 1 21:16:55 from grumble
Copyright (c) 1980, 1983, 1986, 1988, 1990, 1991, 1993, 1994
The Regents of the University of California. All rights reserved.
FreeBSD BUILT-19950429 (GR386) #0: Sat Apr 29 17:50:09 SAT 1995
Тиллмэн
Хоожсон
Хойно дурдсан хүний бичсэн дээр тулгуурлан хувь нэмэр болгон оруулсан
Марк
Мюррей
Хувь нэмэр болгон оруулсан
Kerberos5
&os;-5.1-ээс хойшх &os;-ийн хувилбар бүр зөвхөн
Kerberos5-д зориулсан дэмжлэгийг
оруулсан байдаг. Kerberos5 нь
орсон цорын ганц хувилбар болохоор түүний тохиргоо олон талаараа
KerberosIV-д байдагтай адил
байдаг. Дараах мэдээлэл &os;-5.0-с хойшх хувилбар дахь
Kerberos5-тай хамаатай.
KerberosIV багцыг ашиглахыг
хүсэж байгаа хэрэглэгчид security/krb4
портыг суулгаж болно.
Kerberos нь хэрэглэгчид өөрсдийгөө нууцлаг серверийн үйлчилгээнүүдийн
тусламжтайгаар таниулан нэвтрэх боломжийг олгодог сүлжээний нэмэлт систем/протокол юм.
Алсын нэвтрэлт, алсын хуулбар, нууцлаг систем хоорондох файл хуулбарлалт болон
бусад аюул ихтэй үйлдлүүд зэрэг үйлчилгээнүүд харьцангуй аюулгүй хийгдэж илүү хяналт хийж
болохоор болсон.
Kerberos нь хэн бэ гэдгийг шалгах прокси систем
юм. Энэ нь бас итгэгдсэн гуравдагч нэвтрэлт таних систем гэж тайлбарлагдаж
болно. Kerberos нь зөвхөн нэг функцыг
хангадаг — сүлжээн дээр хэрэглэгчдэд өөрсдийгөө аюулгүйгээр таниулах
боломжийг хангаж өгдөг. Энэ нь шалгаж таних функцууд (хэрэглэгчдийн
хийхийг зөвшөөрдөг) эсвэл аудит функцуудын (тэдгээр хэрэглэгчид юу хийснийг)
үүргийг гүйцэтгэдэггүй. Клиент болон сервер өөрийгөө таниулж батлахаар
Kerberos-г ашигласны дараа тэд бизнесээ бодож
өөрсдийн бүх холболтуудаа шифрлэж нууцлал болон бүрэн бүтэн байдлаа хадгалан
баталгаажуулж болно.
Иймээс Kerberos-ийг нэвтрэлт танилт болон
аудит үйлчилгээнүүдийг хангадаг бусад аюулгүй байдлын аргуудтай цуг ашиглахыг
маш ихээр зөвлөдөг.
Дараах заавруудыг &os;-д зориулан түгээгдсэн Kerberos-ийг
хэрхэн тохируулах гарын авлага болгон ашиглаж болно. Гэхдээ та тохирох гарын авлагын
хуудаснуудаас бүрэн тайлбарын талаар лавлах хэрэгтэй.
Kerberos-ийн суулгацыг үзүүлэх зорилгоор
төрөл бүрийн нэрийн талбарууд дараах байдлаар зохицуулагдана:
DNS домэйн (бүс
)
нь example.org байна.
Kerberos хүрээ нь
EXAMPLE.ORG байна.
Хэрэв та дотооддоо ажиллуулах бодолтой байсан ч гэсэн Kerberos-ийг
суулгаж тохируулахдаа жинхэнэ домэйны нэрүүдийг ашиглана уу. Энэ нь
DNS-ийн асуудлуудыг тойрон гарч
бусад Kerberos хүрээнүүдтэй хийх
хоорондын үйлдлийг баталгаажуулдаг.
Түүх
Kerberos5
түүх
Kerberos-ийг MIT
анх сүлжээний аюулгүй байдлын асуудлуудын шийдэл болгож хийсэн.
Kerberos протокол нь хүчирхэг криптографыг
ашигладаг бөгөөд клиент нь аюултай сүлжээний холболтоор өөрийгөө хэн бэ гэдгийг
серверт (болон эсрэгээр) баталж чадах боломжийг олгодог.
Kerberos нь сүлжээний танин шалгах
протоколын нэрээс гадна програмыг (жишээ нь Kerberos
телнет) шийдвэрлэж байгаа програмуудыг тайлбарласан тайлбар бас болдог.
Протоколын одоогийн хувилбар нь 5 бөгөөд RFC 1510-д
тайлбарласан байдаг.
Өргөн хүрээний үйлдлийн системүүдийг хамарсан энэ протоколын хэд хэдэн чөлөөтэй
шийдлүүд байдаг. Kerberos анх хөгжүүлэгдсэн
Массачусетсийн Технологийн Институт (MIT) нь
өөрийн Kerberos багцыг хөгжүүлсээр байна.
Энэ багц нь US-д криптограф бүтээгдэхүүн болж нийтлэг
хэрэглэгддэг бөгөөд энэ нь түүхээс авч үзэхэд US-ын
экспортын дүрэм журмуудаас болсон юм. MIT
Kerberos нь порт
(security/krb5) хэлбэрээр байдаг.
Heimdal Kerberos нь өөр шийдлийн 5-р
хувилбар бөгөөд экспортын дүрэм журмуудыг тойрон гарах зорилгоор
US-ээс гадна хамааралгүйгээр хөгжүүлэгдсэн (
бөгөөд ихэвчлэн арилжааны бус &unix; төрлүүдэд орсон байдаг) юм.
Heimdal Kerberos түгээлт нь
порт (security/heimdal)
хэлбэрээр байдаг бөгөөд үүний хамгийн бага суулгац үндсэн &os; суулгацад
орсон байдаг.
Аль болох олон үзэгчдийг хамрахын тулд эдгээр зааврууд нь &os;-д орсон
Heimdal түгээлтийг ашиглаж байна гэж тооцдог.
Heimdal KDC суулгаж тохируулах
Kerberos5
Түлхүүр Түгээх Төв
Түлхүүр Түгээх Төв (KDC) нь
Kerberos-ийн хангадаг төвлөрсөн нэвтрэлт таних
үйлчилгээ юм — энэ нь Kerberos
тасалбарууд өгдөг компьютер юм. KDC нь
Kerberos хүрээний бусад бүх компьютеруудад
итгэгдсэн
гэж тооцогддог бөгөөд аюулгүй байдлын санаа зовнилыг
дээшлүүлдэг.
Kerberos серверийг ажиллуулж байхад маш цөөн тооцооллын
эх үүсвэрийг шаарддаг боловч аюулгүй байдлын шалтгаанаас болоод зөвхөн
KDC болон ажиллах тусдаа зориулагдсан машинтай байхыг
зөвлөдгийг санаарай.
KDC-г тохируулж эхлэхдээ таны
/etc/rc.conf файлд KDC
болж ажиллах зөв тохиргоо хийгдсэн эсэхийг шалгаарай (өөрийн системийн хувьд
та замуудыг өөрчлөх хэрэгтэй байж болох юм):
kerberos5_server_enable="YES"
kadmind5_server_enable="YES"
Дараа нь бид таны Kerberos тохиргооны
файл /etc/krb5.conf-г тохируулна:
[libdefaults]
default_realm = EXAMPLE.ORG
[realms]
EXAMPLE.ORG = {
kdc = kerberos.example.org
admin_server = kerberos.example.org
}
[domain_realm]
.example.org = EXAMPLE.ORG
Энэ /etc/krb5.conf файл нь
таны KDC нь бүрэн баталгаажсан хостын нэр
kerberos.example.org-тэй байна
гэж үзэж байгааг санаарай. Хэрэв таны KDC өөр
хостын нэртэй бол та өөрийн бүсийн файлдаа CNAME (alias)-ийг нэмэх
хэрэгтэй.
Зөв тохируулсан BIND DNS
сервер бүхий том сүлжээнүүдэд өмнөх жишээ нь:
[libdefaults]
default_realm = EXAMPLE.ORG
болж дараах мөрүүдийг example.org
бүсийн файлд нэмж цэгцэлж болно:
_kerberos._udp IN SRV 01 00 88 kerberos.example.org.
_kerberos._tcp IN SRV 01 00 88 kerberos.example.org.
_kpasswd._udp IN SRV 01 00 464 kerberos.example.org.
_kerberos-adm._tcp IN SRV 01 00 749 kerberos.example.org.
_kerberos IN TXT EXAMPLE.ORG
Kerberos үйлчилгээнүүдийг хэрэглэгчдэд
хүртээмжтэй болгохын тулд та эсвэл бүрэн тохируулсан /etc/krb5.conf
файлтай эсвэл хамгийн багаар тохируулсан /etc/krb5.conf
файл болон зөв тохируулсан DNS сервертэй байх
ёстой.
Дараа нь бид Kerberos мэдээллийн бааз
үүсгэнэ. Энэ мэдээллийн бааз нь мастер нууц үгээр шифрлэсэн бүх удирдагчдын
түлхүүрүүдийг агуулдаг. Та энэ нууц үгийг тогтоох шаардлагагүй, энэ нь
файлд (/var/heimdal/m-key) хадгалагдах болно.
Мастер түлхүүр үүсгэхийн тулд kstash тушаалыг
ажиллуулж нууц үгээ оруулаарай.
Мастер түлхүүр үүсгэгдсэний дараа та мэдээллийн баазыг
kadmin програмыг -l
тохируулгатай (локал
гэсэн утгатай) ашиглан эхлүүлж болно.
Энэ тохируулга нь kadmin-д мэдээллийн баазын
файлыг kadmind сүлжээний үйлчилгээгээр
дамжилгүйгээр шууд өөрчлөхийг заадаг. Энэ нь мэдээллийн бааз үүсэхээс
өмнө түүн уруу хандахыг оролдох асуудлыг (яг л өндөг, тахианы аль нь түрүүлж гарсан
гэж маргадаг тэр асуудлын адил) зохицуулдаг. kadmin
хүлээх мөртэй болсныхоо дараа та өөрийн хүрээнүүдийн эхний мэдээллийн санг
init тушаал ашиглан үүсгээрэй.
Эцэст нь kadmin-ы горимд байхдаа өөрийн
эхний удирдагчийг add тушаал ашиглан үүсгээрэй.
Одоохондоо удирдагчийн хувьд анхдагч тохируулгуудыг сонгоорой, та
тэдгээрийг сүүлд нь modify тушаал ашиглан
өөрчилж чадна. Та аль ч тушаал хүлээх мөрөнд ?
тушаал ашиглаж байгаа боломжит тохируулгуудыг харж болохыг
санаарай.
Мэдээллийн сан үүсгэлтийн жишээ сесс доор байна:
&prompt.root; kstash
Master key: xxxxxxxx
Verifying password - Master key: xxxxxxxx
&prompt.root; kadmin -l
kadmin> init EXAMPLE.ORG
Realm max ticket life [unlimited]:
kadmin> add tillman
Max ticket life [unlimited]:
Max renewable life [unlimited]:
Attributes []:
Password: xxxxxxxx
Verifying password - Password: xxxxxxxx
Одоо KDC үйлчилгээнүүдийг эхлүүлэх цаг болжээ.
Үйлчилгээнүүдийг эхлүүлэхдээ /etc/rc.d/kerberos start болон
/etc/rc.d/kadmind start тушаалуудыг
ажиллуулна. Энэ үед танд ямар ч kerberos хийгдсэн дэмон байхгүйг санаарай,
гэхдээ та KDC-ийн өөрийнх нь тушаалын мөрөөс үүсгэсэн удирдагчид
(хэрэглэгч) зориулсан тасалбарыг авч жагсаан KDC-г ажиллаж байгаа
гэдгийг та баталж чадаж байх ёстой:
&prompt.user; kinit tillman
tillman@EXAMPLE.ORG's Password:
&prompt.user; klist
Credentials cache: FILE:/tmp/krb5cc_500
Principal: tillman@EXAMPLE.ORG
Issued Expires Principal
Aug 27 15:37:58 Aug 28 01:37:58 krbtgt/EXAMPLE.ORG@EXAMPLE.ORG
Та дууссаныхаа дараа тасалбарыг буцааж болно:
&prompt.user; k5destroy
Серверийг Kerberos хийн Heimdal үйлчилгээнүүдтэй
идэвхжүүлэх
Kerberos5
үйлчилгээнүүдийг идэвхжүүлэх
Эхлээд бидэнд Kerberos-ийн тохиргооны
файл /etc/krb5.conf-ийн хуулбар хэрэг болно.
Ингэхийн тулд KDC-ээс түүнийг аюулгүй аргаар
(&man.scp.1; зэрэг сүлжээний хэрэгслүүд эсвэл физикээр уян диск ашиглан)
клиент компьютер уруу ердөө л хуулах хэрэгтэй.
Дараа нь танд /etc/krb5.keytab файл
хэрэгтэй. Энэ нь Kerberos хийгдсэн
дэмонууд бүхий сервер болон ажлын станц хоёрын гол ялгаа юм —
сервер нь keytab файлтай байх шаардлагатай.
Энэ файл нь өөрийг нь зөвшөөрдөг серверийн хост түлхүүр болон өөрсдийнхөө
нэрийг (identity) шалгах KDC-г агуулдаг.
Хэрэв түлхүүр нь нийтэд мэдэгдвэл серверийн аюулгүй байдал эвдэрч болох учир
энэ нь сервер уруу аюулгүйн үүднээс дамжуулагдах ёстой. Энэ нь шууд утгаараа
FTP зэрэг цэвэр текст сувгаар дамжуулах нь маш буруу
гэсэн үг юм.
Ихэвчлэн сервер уруу keytab файлыг
kadmin тушаал ашиглан дамжуулдаг.
Энэ нь тохиромжтой байдаг бөгөөд учир нь та бас хостын удирдагчийг
(krb5.keytab файлын KDC
төгсгөл) kadmin тушаал ашиглан үүсгэх хэрэгтэй
болдог.
Та тасалбарыг аль хэдийн авсан байх ёстой бөгөөд энэ тасалбар нь
kadmind.acl файлын kadmin
интерфэйсийг ашиглаж болохоор зөвшөөрөгдсөн байх ёстойг санаарай.
Heimdal-ийн мэдээллийн хуудаснуудын (info heimdal)
Алсын удирдлага
гэсэн гарчигтай хэсгээс хандалт хянах жагсаалтуудыг
дизайн хийх талаар дэлгэрэнгүйг үзнэ үү. Хэрэв та алсын kadmin
хандалтыг идэвхжүүлэхийг хүсэхгүй байгаа бол та KDC уруу
ердөө л аюулгүйгээр холбогдож (локал консолоор, &man.ssh.1; эсвэл
Kerberos &man.telnet.1;) удирдлагыг локалаар
өөр дээрээсээ kadmin -l тушаал ашиглан хийж болно.
/etc/krb5.conf файлыг суулгасны дараа та
Kerberos серверээс kadmin
тушаалыг ашиглаж болно. add --random-key тушаал нь
серверийн хост удирдагчийг нэмэх боломжийг танд олгох бөгөөд ext
тушаал нь серверийн хост удирдагчийг өөрийн keytab уруу задлах боломжийг танд олгоно.
Жишээ нь:
&prompt.root; kadmin
kadmin> add --random-key host/myserver.example.org
Max ticket life [unlimited]:
Max renewable life [unlimited]:
Attributes []:
kadmin> ext host/myserver.example.org
kadmin> exit
ext тушаал нь (extract
гэдгийг
богиноор илэрхийлнэ) задалсан түлхүүрийг анхдагчаар /etc/krb5.keytab
файлд хадгалдаг.
Хэрэв таны хувьд KDC дээр kadmind
ажиллахгүй байгаа бөгөөд (магадгүй аюулгүй байдлын шалтгаануудаас болоод)
тэгээд kadmin уруу алсаас хандах боломжгүй бол та
хост удирдагчийг (host/myserver.EXAMPLE.ORG)
шууд KDC дээр нэмж дараа нь доор дурдсантай адилаар түүнийг түр
зуурын файл уруу (KDC дээрх
/etc/krb5.keytab файлыг дарж бичихээс сэргийлж)
задалж болно:
&prompt.root; kadmin
kadmin> ext --keytab=/tmp/example.keytab host/myserver.example.org
kadmin> exit
Та дараа нь keytab-ийг аюулгүйгээр (жишээ нь scp эсвэл
уян диск ашиглан) сервер компьютер уруу хуулж болно. KDC
дээрх keytab-ийг дарж бичихээс сэргийлж keytab нэрийг анхдагч бишээр зааж өгсөн
эсэхээ шалгаарай.
Энэ мөчид хүрэх үед таны сервер KDC-тэй
(krb5.conf файлтай учраас) холбогдож чадах бөгөөд
(krb5.keytab файлтай учраас) өөрийгөө таниулан баталж
чадна. Одоо та зарим нэг Kerberos үйлчилгээнүүдийг
идэвхжүүлэхэд бэлэн болжээ. Энэ жишээн дээр бид telnet
үйлчилгээг /etc/inetd.conf файлд доор дурдсантай төстэй
мөрийг оруулан идэвхжүүлж дараа нь &man.inetd.8; үйлчилгээг
/etc/rc.d/inetd restart тушаалын тусламжтай
дахин ачаалах болно:
telnet stream tcp nowait root /usr/libexec/telnetd telnetd -a user
Хамгийн чухал нь -a төрөл (нэвтрэлт танихад)
хэрэглэгчид тохируулагдсан. Илүү дэлгэрэнгүйг &man.telnetd.8; гарын
авлагын хуудаснаас лавлана уу.
Клиентийг Kerberos хийн Heimdal үйлчилгээтэйгээр идэвхжүүлэх
Kerberos5
клиентүүдийг тохируулах
Клиент компьютерийг тохируулах нь маш амархан.
Kerberos тохиргоо хийгдсэний дараа танд зөвхөн
/etc/krb5.conf-д байрлах
Kerberos тохиргооны файл хэрэгтэй.
Үүнийг ердөө л аюулгүйгээр клиент компьютер уруу KDC-ээс
хуулна.
Клиентээсээ kinit, klist, болон
kdestroy тушаалуудыг үүсгэсэн удирдагчийнхаа хувьд
тасалбар олж авах, үзүүлэх, болон дараа нь устгахад ашиглахыг оролдон клиент
компьютераа тест хийгээрэй. Та Kerberos
програмуудыг ашиглан Kerberos хийгдсэн
серверүүд уруу холбогдож чадах ёстой бөгөөд хэрэв ингэж ажиллаж болохгүй байгаа
бөгөөд тасалбар олж авах нь асуудалтай байгаа бол энэ нь клиент эсвэл
KDC-тэй холбоотой биш сервертэй холбоотой
асуудал юм.
telnet зэрэг програмыг тест хийж байх үед
таны нууц үг цэвэр текстээр бишээр илгээгдэж байгааг шалгахын тулд пакет
шиншлэгч (&man.tcpdump.1; зэрэг) ашиглаад үзээрэй.
telnet-ийг бүх өгөгдлийн урсгалыг шифрлэдэг
(ssh-тэй адил) -x тохируулгатай
ашиглахыг оролдоорой.
Төрөл бүрийн гол биш Kerberos клиент
програмууд нь бас анхдагчаар суудаг. Энэ нь үндсэн Heimdal суулгацын
хамгийн бага
мөн чанар юм: telnet
нь цорын ганц Kerberos хийгдсэн үйлчилгээ
юм.
Heimdal порт нь зарим нэг дутуу програмуудыг нэмдэг:
ftp, rsh,
rcp, rlogin болон
бусад цөөн хэдэн нийтлэг биш програмуудын Kerberos
хийгдсэн хувилбаруудыг нэмдэг. MIT порт нь бас
Kerberos клиент програмуудын бүрэн цуглуулгыг
агуулдаг.
Хэрэглэгчийн тохиргооны файлууд: .k5login болон .k5users
.k5login
.k5users
Хүрээн дэх хэрэглэгчийн хувьд ихэнхдээ өөрсдийнх нь Kerberos
удирдагчийг (tillman@EXAMPLE.ORG зэрэг)
локал хэрэглэгчийн бүртгэлд (tillman зэрэг локал бүртгэл)
харгалзуулж өгсөн байдаг. telnet зэрэг клиент
програмууд ихэвчлэн хэрэглэгчийн нэр эсвэл удирдагчийг шаарддаггүй.
Гэхдээ хааяа нэг та харгалзах Kerberos
удирдагчгүй хэн нэгэнд зориулж локал хэрэглэгчийн бүртгэлд хандах хандалтыг
өгөхийг хүсэж болох юм. Жишээ нь tillman@EXAMPLE.ORG
магадгүй локал хэрэглэгчийн бүртгэл webdevelopers-д
хандах хандалт хэрэгтэй байж болох юм. Бусад удирдагчид бас энэ локал бүртгэлд хандах
хэрэгтэй байж болох юм.
.k5login болон .k5users
файлууд нь хэрэглэгчдийн гэрийн сангуудад байрладаг бөгөөд
.hosts болон .rhosts
файлуудын хүчирхэг хослолын нэгэн адилаар энэ асуудлыг шийдэн ашиглагдаж болох юм.
Жишээ нь хэрэв .k5login нь дараах агуулгатайгаар:
tillman@example.org
jdoe@example.org
локал хэрэглэгч webdevelopers-ийн гэр санд
байрлаж байвал энд жагсаагдсан хоёр удирдагч хоёулаа хуваалцсан нууц үгийн шаардлагагүйгээр
тэр бүртгэл уруу хандах хандалттай болох юм.
Эдгээр тушаалуудын гарын авлагын хуудаснуудыг уншихыг зөвлөж байна.
ksu гарын авлагын хуудас .k5users
файлын тухай тайлбарладгийг тэмдэглэх нь зүйтэй юм.
Kerberos-той холбоотой арга, зальнууд болон алдааг олж засварлах
Kerberos5
алдааг олж засварлах
Heimdal эсвэл MIT
Kerberos портууд ашиглах үед
таны PATH орчны хувьсагч
клиентийн програмуудын Kerberos
хувилбаруудыг системийн хувилбаруудаас өмнө жагсаасан байхыг
шаарддаг.
Таны хүрээний бүх компьютерууд цагийн тохиргоонуудаа адилаар
тохируулсан уу? Хэрэв үгүй бол нэвтрэлт танилт амжилтгүй болж
болох юм. нь
NTP ашиглан цагийг хамгийн сүүлийн
хэлбэрт аваачиж адил болгож тохируулах талаар тайлбарладаг.
MIT болон Heimdal нь хоорондоо сайн
ажилладаг. kadmin-аас бусад талаараа
сайн ажилладаг, учир нь энэ програмын протокол стандартчилагдаагүй.
Та хэрэв өөрийн хостын нэрийг өөрчилбөл бас өөрийн host/
удирдагчийг өөрчилж өөрийн keytab-ийг шинэчлэх хэрэгтэй. Энэ нь бас
Апачигийн www/mod_auth_kerb-д
хэрэглэгддэг www/ удирдагч зэрэг тусгай keytab
оруулгуудад хамаатай юм.
Таны хүрээний бүх хостууд DNS-д (эсвэл
хамгийн багадаа /etc/hosts-ийн хувьд) танигдаж
(урагш болон эсрэгээр танигдаж) байх ёстой. CNAME-үүд ажиллах боловч A болон PTR
бичлэгүүд зөв бөгөөд байрандаа байж байх ёстой. Алдааны мэдэгдэл нь
тийм ч ойлгогдохоор байдаггүй, жишээ нь: Kerberos5
refuses authentication because Read req
failed: Key table entry not found буюу орчуулбал
Унших Req амжилтгүй болсон болохоор Kerberos5 нь нэвтрэлт танилтаас
татгалзаж байна.
Таны KDC-ийн хувьд магадгүй клиент маягаар
харьцаж байгаа зарим үйлдлийн системүүд setuid
root болохын тулд ksu
тушаалд зөвшөөрлүүдийг тохируулдаггүй. Энэ нь ksu
ажиллахгүй гэсэн үг бөгөөд аюулгүй байдлын хувьд сайн боловч залхаамаар
байдаг. Энэ нь KDC-ийн алдаа биш юм.
MIT
Kerberos-той байхад хэрэв та
анхдагч 10 цагаас арай урт амьдрах хугацаа бүхий тасалбартай удирдагчийг
зөвшөөрөхийг хүсвэл kadmin дээр
modify_principal тушаал ашиглан
өөрчлөхийг хүссэн удирдагч болон krbtgt
удирдагчийн maxlife-ийг өөрчлөх шаардлагатай. Дараа нь
удирдагч -l тохируулгыг
kinit-тай ашиглаж илүү урт амьдрах хугацаатай
тасалбарыг авах хүсэлт илгээж болох юм.
Хэрэв та өөрийн KDC дээр
алдааг олж засварлахын тулд пакет шиншлэгч ажиллуулж дараа нь
ажлын станцаасаа kinit-ийг ажиллуулахад
kinit-ийг ажилласан даруй
таны TGT илгээгдэхийг
— таныг бүр нууц үгээ бичихээс өмнө та харах болно!
Үүний тайлбар нь Kerberos
сервер чөлөөтэйгээр TGT-ийг (Ticket Granting
Ticket буюу Тасалбар Баталгаажуулах Тасалбар) ямар ч танигдаагүй
хүсэлтэд дамжуулдаг; гэхдээ TGT бүр
хэрэглэгчийн нууц үгээс гарсан түлхүүр болон шифрлэгдсэн байдаг.
Тийм болохоор хэрэглэгч өөрсдийн нууц үгийг бичихэд
тэр нь KDC уруу илгээгддэггүй бөгөөд
харин kinit-ийн аль хэдийн олж авсан
TGT-г буцааж шифрлэхэд (decrypt)
ашиглагддаг. Хэрэв буцааж шифрлэх процесс хүчинтэй хугацаа бүхий
хүчинтэй тасалбарыг гаргаж авбал хэрэглэгч хүчинтэй
Kerberos итгэмжлэлүүдтэй
байна. Эдгээр итгэмжлэлүүд нь ирээдүйд
Kerberos сервертэй аюулгүй холболтууд
хийхэд зориулагдсан сессийн түлхүүр болон бас Kerberos
серверийн өөрийнх нь түлхүүрээр шифрлэгдсэн тасалбар-баталгаажуулах
тасалбарыг агуулдаг. Шифрлэлтийн хоёр дахь давхарга нь хэрэглэгчид
мэдэгддэггүй, гэхдээ энэ нь TGT бүрийн
жинхэнийг шалгахыг Kerberos
серверт зөвшөөрч байгаа тэр зүйл юм.
Хэрэв та урт амьдрах хугацаатай (жишээ нь долоо хоног) тасалбар ашиглахыг
хүсэж байгаа бөгөөд та тасалбар хадгалагдаж байгаа машин уруу
OpenSSH ашиглан холбогдож байгаа бол
Kerberos
тохируулга no
гэж sshd_config тохиргооны файлд байгаа эсэхийг
шалгаарай, тэгэхгүй бол таны тасалбарууд таныг гарах үед устгагдах
болно.
Хостын удирдагчид илүү урт амьдрах хугацаатай тасалбартай бас байж болно
гэдгийг санаарай. Хэрэв таны хэрэглэгчийн удирдагч долоо хоног амьдрах хугацаатай
бөгөөд гэхдээ таны холбогдож байгаа хост 9 цаг амьдрах хугацаатай бол
та кэшдээ хугацаа нь дууссан хостын удирдагчтай болж тасалбарын кэш
хүссэнээр ажиллахгүй болох болно.
Тусгайлсан муу нууц үгүүдийг ашиглуулахгүйн тулд (kadmind
тушаалын гарын авлагын хуудас үүнийг товчхон тайлбарладаг)
krb5.dict файлыг тохируулахдаа
нууц үгийн бодлого тавигдсан удирдагчдад энэ нь зөвхөн хамаатайг санах
хэрэгтэй. krb5.dict файлуудын хэлбэр
хялбар байдаг: нэг мөрт нэг үг (string) байна. /usr/share/dict/words
симболын холбоос үүсгэх нь ашигтай байж болох юм.
MIT портоос ялгаатай талууд
MIT болон Heimdal суулгацуудын гол ялгаа нь
өөр (гэхдээ орлуулж болох) тушаалууд болон өөр протоколууд ашигладаг
kadmin програмтай холбоотой юм.
Хэрэв таны KDC нь MIT бол
та Heimdal kadmin програмыг ашиглаж өөрийн
KDC-г алсаас (эсвэл эсрэг чиглэлд энэ
зорилгоор) удирдаж чадахгүй болдог учир энэ нь их хамаатай юм.
Клиент програмууд нь бас шал өөр өөр тушаалын мөрийн тохируулгууд авч
адил үүргийг гүйцэтгэж болох юм. MIT
Kerberos вэб сайт
() дээрх заавруудыг
дагахыг зөвлөж байна. Замын асуудлуудаас болгоомжлоорой:
MIT порт нь анхдагчаар /usr/local/
уруу суудаг бөгөөд хэрэв таны PATH орчны хувьсагч системийн
сангуудыг эхлээд жагсаадаг бол жирийн
системийн програмууд
MIT-ийн оронд ажиллаж болохыг санаарай.
telnetd болон klogind-ээр
нэвтрэх нэвтрэлтүүд нэг л хачин байдаг тэр шалтгааныг ойлгохыг хүсвэл &os;-ийн хангадаг
MIT security/krb5 портын
суулгасан /usr/local/share/doc/krb5/README.FreeBSD
файлыг унших хэрэгтэй. Хамгийн чухал нь
кэш файл дахь буруу зөвшөөрлүүд
ийг зөв болгох нь
дамжуулагдсан итгэмжлүүдийн эзэмшилтийг зөвөөр солих login.krb5
хоёртын файлыг нэвтрэлт танилтад ашиглахыг шаарддаг.
rc.conf файл дараах тохиргоог агуулж засварлагдсан
байх бас шаардлагатай:
kerberos5_server="/usr/local/sbin/krb5kdc"
kadmind5_server="/usr/local/sbin/kadmind"
kerberos5_server_enable="YES"
kadmind5_server_enable="YES"
MIT керберосд зориулсан програмууд
/usr/local санд хоёртын файлуудыг
суулгадаг болохоор ингэж хийгддэг.
Kerberos дахь хязгааруудыг багасгах
Kerberos5
хязгаарууд болон дутагдлууд
Kerberos нь бүгдийг эсвэл юуг ч биш гэсэн арга юм
Сүлжээнд идэвхжүүлэгдсэн үйлчилгээ бүр Kerberos-тэй
ажиллахаар засварлагдсан (эсвэл сүлжээний халдлагуудын эсрэг аюулгүй
байдлыг хангасан) байх шаардлагатай, тэгэхгүй бол хэрэглэгчдийн
итгэмжлэлүүд хулгайлагдаж дахин ашиглагдаж болох юм. Үүний нэг жишээ нь
бүх алсын бүрхүүлүүдийг (жишээ нь rsh болон
telnet) Kerberos хийн
идэвхжүүлсэн мөртлөө нууц үгүүдийг цэвэр текстээр илгээдэг POP3
захидлын серверийг тэгж хувиргахгүй байх явдал юм.
Kerberos нь ганц хэрэглэгчийн ажлын станцуудад зориулагдсан
Олон хэрэглэгчийн орчинд Kerberos нь
тийм ч аюулгүй биш юм. Энэ нь тасалбаруудыг бүх хэрэглэгчийн хувьд уншигдаж
болох /tmp санд хадгалдаг учраас тэр юм.
Хэрэв хэрэглэгч компьютераа хэд хэдэн бусад хүмүүстэй зэрэг харилцан хуваалцаж
байвал (өөрөө хэлбэл олон-хэрэглэгч) хэрэглэгчийн тасалбаруудыг өөр хэрэглэгч
хулгайлах (хуулан авах) боломжтой юм.
Үүнийг -c файлын нэрийн тушаалын мөрийн тохируулгатай
эсвэл (илүү зохимжтой) KRB5CCNAME орчны хувьсагчтайгаар
даван гарч болох юм, гэхдээ ингэх нь их ховор байдаг. Зарчмын хувьд
тасалбарыг хэрэглэгчдийн гэр санд хадгалж хялбар файлын зөвшөөрлүүдийг ашиглах нь
энэ асуудлыг багасгадаг.
KDC нь бүтэлгүйтлийн ганц цэг
Дизайнаараа бол KDC нь мастер нууц үгийн
мэдээллийн баазаас тогтох бөгөөд түүний нэгэн адил аюулгүй байх ёстой.
KDC нь үүн дээр өөр ямар ч үйлчилгээнүүд
ажиллуулсан байх ёсгүй бөгөөд физикээр аюулгүй байдлыг нь
хангасан байх шаардлагатай. Kerberos
нь ижил түлхүүрээр (мастер
түлхүүр) шифрлэгдсэн бүх
нууц үгүүдийг хадгалдаг бөгөөд тэр ижил түлхүүр нь эргээд
KDC дээр файл маягаар хадгалагддаг учраас
аюул өндөртэй байдаг.
Тэмдэглэн хэлэхэд булаан эзлэгдсэн мастер түлхүүр нь хэн нэг нь айхаар
тийм ч муу биш юм. Түлхүүр үг нь зөвхөн Kerberos
мэдээллийн баазыг шифрлэхэд болон санамсаргүй тоо үүсгэгчийн үр болон
хэрэглэгддэг. Таны KDC уруу хандахад аюулгүй л
байж байвал халдагч мастер түлхүүрээр их юм хийж чадахгүй.
Мөн нэмж хэлэхэд хэрэв KDC нь боломжгүй байвал
(магадгүй үйлчилгээ зогсоох халдлага эсвэл сүлжээний асуудлуудаас болоод)
сүлжээний үйлчилгээнүүд нь нэвтрэлт танилтыг хийж болохгүй болохоор
хэрэглэгдэх боломжгүй болох бөгөөд нэг ёсны үйлчилгээ зогсоох халдлагын рецепт
болох юм. Үүнийг олон KDC-тэй (нэг мастер болон
нэг буюу хэд хэдэн боолууд) болон хоёрдогч эсвэл нэмэлт, эцсийн нэвтрэлт таних
(PAM нь энэнд маш сайн) болгоомжтой шийдлийн
тусламжтайгаар даван гарч болох юм.
Kerberos-ийн дутагдлууд
Kerberos нь хэрэглэгчид, хостууд болон
үйлчилгээнүүдэд өөр хоорондоо бие биенээ таниулах боломжийг олгодог. Гэхдээ энэ нь
KDC-г хэрэглэгчид, хостууд эсвэл үйлчилгээнүүдэд
таниулах аргагүй юм. Энэ нь троян хийгдсэн kinit (жишээ нь)
тушаал бүх хэрэглэгчийн нэрс болон нууц үгүүдийг бүртгэн бичиж авч болно гэсэн
үг юм. security/tripwire
ч юм уу эсвэл өөр бусад файлын системийн бүрэн бүтэн байдлыг шалгах хэрэгслүүд
үүнийг арилгаж чадна.
Эх сурвалжууд болон нэмэлт мэдээллүүд
Kerberos5
гадаад эх сурвалжууд
Kerberos-ийн FAQ
Танин шалгах системийг дизайн хийх нь: Дөрвөн үзэгдэл дэх харилцан яриа (диалог)
RFC 1510,
Kerberos Сүлжээний Танин Шалгах Үйлчилгээ
(V5)
MIT
Kerberos-ийн гэр хуудас
Heimdal
Kerberos-ийн гэр хуудас
Том
Рөүдс
Бичсэн:
OpenSSL
аюулгүй байдал
OpenSSL
Олон хэрэглэгчдийн хайдаг нэг боломж нь &os;-д байдаг
OpenSSL багаж юм.
OpenSSL нь ердийн холбооны давхарга
дээр шифрлэлт дамжуулах давхаргыг хангаж өгдөг; ингэснээр түүнийг сүлжээний
програмууд болон үйлчилгээнүүдтэй холбож өгөх боломжийг олгодог.
OpenSSL-ийн зарим нэг хэрэглээнд
захидлын клиентүүдийн шифрлэсэн нэвтрэлт, кредит картаар хийх төлбөрүүд гэх мэт
вэб дээр тулгуурласан шилжүүлгүүд зэрэг олныг дурдаж болно.
www/apache13-ssl болон
mail/sylpheed-claws зэрэг
олон портууд нь OpenSSL-тэй бүтээх
эмхэтгэлийн дэмжлэгийг санал болгодог.
Ихэнх тохиолдолд Портуудын Цуглуулга нь make хувьсагч
WITH_OPENSSL_BASE-ийг yes
гэж заагаагүй тохиолдолд
security/openssl портыг
бүтээхийг оролддог.
&os;-д орсон OpenSSL-ийн хувилбар нь
Secure Sockets Layer v2/v3 (SSLv2/SSLv3) буюу Аюулгүй Сокетуудын
Давхаргын v2/v3 хувилбарууд, Transport Layer Security v1 (TLSv1) буюу
Тээврийн Давхаргын Аюулгүй байдлын v1 хувилбарын сүлжээний аюулгүй байдлын
протоколуудыг дэмждэг бөгөөд ерөнхий криптограф сан болон ашиглагдаж
болох юм.
OpenSSL нь
IDEA алгоритмийг дэмждэг боловч Нэгдсэн Улсын
патентуудаас болоод анхдагчаар хаалттай байдаг. Үүнийг ашиглахын тулд
лицензийг шалгасан байх ёстой бөгөөд хэрэв хязгаарлалтуудыг хүлээн
авах боломжтой бол MAKE_IDEA хувьсагчийг
make.conf файлд заагж өгөх ёстой байдаг.
OpenSSL-ийн хамгийн түгээмэл хэрэглээний
нэг бол програм хангамжуудад зориулан ашиглах сертификатуудыг бэлдэх явдал
юм. Эдгээр сертификатууд нь компани болон хувь хүмүүсийн итгэмжлэлүүдийг
хүчинтэй бөгөөд луйврын биш гэдгийг баталгаажуулдаг. Хэрэв асуудалтай сертификат
хэд хэдэн Certificate Authorities
эсвэл CA-ууд буюу
Сертификатын Эрх мэдэлтнүүдээр шалгагдаагүй бол ихэвчлэн анхааруулга үзүүлдэг.
Сертификатын Эрх мэдэлтэн нь VeriSign зэрэг
компани байдаг бөгөөд компаниуд эсвэл хувь хүмүүсийн итгэмжлэлүүдийг хүчин төгөлдөр болгохын
тулд сертификатуудыг баталгаажуулж өгдөг. Энэ процесс нь өртөгтэй бөгөөд
сертификатууд ашиглахад заавал ч үгүй шаардлага болдоггүй; гэхдээ энэ нь
паранойд буюу хэт зовнисон хэрэглэгчдийн заримын санааг тайвшруулж болох юм.
Сертификатуудыг үүсгэх нь
OpenSSL
сертификат үүсгэлт
Сертификат үүсгэхийн тулд дараах тушаал байдаг:
&prompt.root; openssl req -new -nodes -out req.pem -keyout cert.pem
Generating a 1024 bit RSA private key
................++++++
.......................................++++++
writing new private key to 'cert.pem'
-----
You are about to be asked to enter information that will be incorporated
into your certificate request.
What you are about to enter is what is called a Distinguished Name or a DN.
There are quite a few fields but you can leave some blank
For some fields there will be a default value,
If you enter '.', the field will be left blank.
-----
Country Name (2 letter code) [AU]:US
State or Province Name (full name) [Some-State]:PA
Locality Name (eg, city) []:Pittsburgh
Organization Name (eg, company) [Internet Widgits Pty Ltd]:My Company
Organizational Unit Name (eg, section) []:Systems Administrator
Common Name (eg, YOUR name) []:localhost.example.org
Email Address []:trhodes@FreeBSD.org
Please enter the following 'extra' attributes
to be sent with your certificate request
A challenge password []:SOME PASSWORD
An optional company name []:Another Name
Common Name
хүлээх мөрийн дараах хариу домэйны
нэрийг харуулж байгааг анзаараарай. Энэ мөр нь шалгалт хийх зорилгоор
серверийн нэрийг оруулахыг шаарддаг; домэйн нэрээс бусдыг байрлуулах нь
ашиггүй сертификат үүсэхэд хүргэдэг. Бусал тохируулгууд, жишээ нь
дуусах хугацаа, өөр шифрлэх алгоритмууд гэх мэт тохируулгууд байдаг.
Бүрэн гүйцэд жагсаалтыг &man.openssl.1; гарын авлагын хуудсыг үзэн
авч болно.
Дээрх тушаалын ажилласан санд хоёр файл одоо байж байх ёстой.
Сертификатын хүсэлт req.pem нь таны оруулсан итгэмжлэлүүдийг
хүчин төгөлдөр болгож хүсэлтийг баталгаажуулан сертификатыг танд буцаах сертификатын
эрх мэдэлтэн уруу илгээгдэж болно. Үүсгэгдсэн хоёр дахь файл нь
cert.pem гэж нэрлэгдэн сертификатын хувийн түлхүүр
болох бөгөөд ямар ч байсан гэсэн хамгаалагдсан байх ёстой; хэрэв энэ нь
бусдын гарт орох юм бол таны (эсвэл таны серверийн) дүрд тоглон ашиглагдаж болох
юм.
CA-с гарын үсэг шаарддаггүй тохиолдолд
өөрөө зурсан сертификатыг үүсгэж болно. Эхлээд RSA
түрхүүр үүсгэх хэрэгтэй:
&prompt.root; openssl dsaparam -rand -genkey -out myRSA.key 1024
Дараа нь CA түлхүүр үүсгэ:
&prompt.root; openssl gendsa -des3 -out myca.key myRSA.key
Сертификат үүсгэхийн тулд энэ түлхүүрийг ашигла :
&prompt.root; openssl req -new -x509 -days 365 -key myca.key -out new.crt
Санд хоёр шинэ файл үүсэх ёстой: сертификатын эрх мэдэлтний гарын
үсгийн файл myca.key болон сертификат өөрөө
new.crt байна. Эдгээрийг
зөвхөн root унших эрхтэй
/etc санд байрлуулах
шаардлагатай. Үүнд 0700 зөвшөөрөл байж болох бөгөөд түүнийг
chmod хэрэгсэл ашиглан тохируулж болно.
Сертификатуудыг ашиглах нь, жишээ
Тэгэхээр эдгээр файлууд нь юу хийж чадах вэ? Сайн хэрэглээ болох нэг
жишээ нь Sendmail
MTA уруу хийгдэх холболтуудыг шифрлэх байж болно.
Энэ нь локал MTA ашиглан захидал илгээх
хэрэглэгчдийн цэвэр текст нэвтрэлтийн хэрэглээг болиулах юм.
Зарим MUA-ууд нь хэрэв хэрэглэгчид дотроо
сертификат суулгаагүй бол тэдэнд алдааг харуулдаг болохоор энэ нь
ертөнц дээрх хамгийн шилдэг хэрэглээ биш юм.
Сертификат суулгах тухай илүү мэдээллийг програм хангамжтай цуг ирсэн
баримтаас үзэх хэрэгтэй.
Дотоод .mc файл дотор дараах мөрүүдийг
байрлуулах хэрэгтэй:
dnl SSL Options
define(`confCACERT_PATH',`/etc/certs')dnl
define(`confCACERT',`/etc/certs/new.crt')dnl
define(`confSERVER_CERT',`/etc/certs/new.crt')dnl
define(`confSERVER_KEY',`/etc/certs/myca.key')dnl
define(`confTLS_SRV_OPTIONS', `V')dnl
Дээрх /etc/certs/ нь
сертификат болон түлхүүр файлуудыг дотооддоо хадгалах сан юм.
Сүүлийн хэдэн шаардлагууд нь дотоод .cf файлын
дахин бүтээлт юм. Үүнийг /etc/mail сан
дотроос make install тушаал
бичин хийж болно. Ингэсний дараа make
restart тушаалыг ажиллуулаарай, энэ нь
Sendmail дэмонг эхлүүлэх ёстой.
Хэрэв бүгд зүгээр болж өнгөрвөл /var/log/maillog
файлд ямар ч алдаа бичигдэхгүй бөгөөд Sendmail
процессийн жагсаалтад харуулагдана.
Хялбар тест хийхийн тулд &man.telnet.1; хэрэгсэл ашиглан
захидлын серверт холбогдох хэрэгтэй:
&prompt.root; telnet example.com 25
Trying 192.0.34.166...
Connected to example.com.
Escape character is '^]'.
220 example.com ESMTP Sendmail 8.12.10/8.12.10; Tue, 31 Aug 2004 03:41:22 -0400 (EDT)
ehlo example.com
250-example.com Hello example.com [192.0.34.166], pleased to meet you
250-ENHANCEDSTATUSCODES
250-PIPELINING
250-8BITMIME
250-SIZE
250-DSN
250-ETRN
250-AUTH LOGIN PLAIN
250-STARTTLS
250-DELIVERBY
250 HELP
quit
221 2.0.0 example.com closing connection
Connection closed by foreign host.
Хэрэв STARTTLS
мөр гарч ирвэл бүгд зөв ажиллаж
байна.
Ник
Клэйтон
nik@FreeBSD.org
Бичсэн
IPsec
IPsec дээгүүр VPN хийх
FreeBSD гарц машинуудыг ашиглан Интернэтээр тусгаарлагдсан хоёр сүлжээний
хооронд VPN үүсгэх.
Хитэн М.
Пандиа
hmp@FreeBSD.org
Бичсэн
IPsec-ийг ойлгох нь
Энэ хэсэг IPsec-ийг тохируулах процессийг тайлбарлаж
FreeBSD болон µsoft.windows; 2000/XP
машинуудаас тогтох орчинд түүнийг ашиглан тэдгээрийг өөр хоорондоо аюулгүйгээр
холбогдох нөхцөлийг бүрдүүлэх талаар зааварлах болно. IPsec-ийг тохируулахын
тулд та өөрчлөн тохируулсан цөм бүтээх ухагдахууныг мэдсэн байх шаардлагатай
(-г үзнэ үү).
IPsec нь Интернэт Протокол (IP) давхаргын
дээр суудаг протокол юм. Энэ нь хоёр буюу хэд хэдэн хостуудыг аюулгүй байдлаар
(нэрээс нь харах юм бол) холбох боломжийг олгодог. FreeBSD IPsec
сүлжээний стек
нь IPv4 болон IPv6 протоколуудыг хоёуланг
дэмждэг KAME шийдэл дээр
үндэслэсэн.
FreeBSD нь OpenBSD-ээс авсан Fast IPsec буюу
Хурдан IPsec
гэгддэг тоног төхөөрөмжөөр хурдасгасан
IPsec стектэй. Энэ нь IPsec-ийн ажиллагааг оновчтой болгохын тулд &man.crypto.4;
дэд системийн тусламжтайгаар криптограф тоног төхөөрөмжийг (аль болох бүх газар)
хэрэглэдэг. Энэ нь шинэ дэд систем бөгөөд IPsec-ийн KAME хувилбарт байдаг
бүх боломжуудыг дэмждэггүй. Гэхдээ тоног төхөөрөмжөөр хурдасгасан IPsec-ийг
идэвхжүүлэхийн тулд өөрийн цөмийн тохиргооны файлдаа дараах цөмийн тохируулгыг
нэмэх хэрэгтэй:
цөмийн тохируулгууд
FAST_IPSEC
options FAST_IPSEC # new IPsec (cannot define w/ IPSEC)
IPsec-ийн KAME шийдлийн оронд Fast IPsec
дэд системийг ашиглах боломж одоогоор байхгүйг тэмдэглэе. Дэлгэрэнгүй
мэдээллийг &man.fast.ipsec.4; гарын авлагын хуудаснаас
лавлана уу.
Галт хануудад &man.gif.4; туннелийн төлөвийг бас зөв дагаж
мөрдөх боломжийг олгохын тулд та өөрийн цөмийн тохиргооны файлдаа
тохируулгыг идэвхжүүлэх
хэрэгтэй:
options IPSEC_FILTERGIF #filter ipsec packets from a tunnel
IPsec
ESP
IPsec
AH
IPsec нь хоёр дэд протоколоос тогтоно:
Encapsulated Security Payload
(ESP) буюу Хайрцаглагдсан Аюулгүй байдлын ачаа нь
гуравдагчийн нөлөөллөөс тэгш хэмт криптограф алгоритмийг
(Blowfish, 3DES-тэй адил) ашиглан агуулгыг нь шифрлэж
IP пакетийн өгөгдлийг хамгаалдаг.
Authentication Header (AH) буюу Нэвтрэлт Танилтын
Толгой нь аюулгүй хэш хийх функцаар IP пакетийн толгойн
талбаруудыг хэш хийн криптограф хянах нийлбэрийг тооцоолон гуравдагч
этгээдийн нөлөөлөл болон хууран мэхлэлтээс IP пакетийн толгойг
хамгаалдаг. Үүний дараа пакет дахь мэдээллийг таниулахыг зөвшөөрөх
хэшийг агуулсан нэмэлт толгой байдаг.
ESP болон AH нь
орчноосоо хамаараад хоёулаа цуг эсвэл тусдаа ашиглагдаж болно.
VPN
виртуал хувийн сүлжээ
VPN
IPsec нь хоёр хостын хоорондох урсгалыг шууд шифрлэх (Transport
Mode буюу Тээвэрлэх Горим гэгддэг) буюу эсвэл
хоёр корпорацийн сүлжээний хооронд аюулгүй холбоонд ашиглагдаж болох
виртуал туннелиуд
(Tunnel Mode буюу Туннелийн
Горим гэгддэг) бүтээхэд хэрэглэгдэж болох юм. Сүүлийнх нь ерөнхийдөө
Виртуал Хувийн Сүлжээ (VPN) гэгддэг.
FreeBSD-ийн IPsec дэд системийн талаар дэлгэрэнгүй мэдээллийг
&man.ipsec.4; гарын авлагын хуудаснаас лавлах хэрэгтэй.
Өөрийн цөмдөө IPsec дэмжлэгийг нэмэхийн тулд та дараах тохируулгуудыг
цөмийн тохиргоондоо нэмээрэй:
цөмийн тохируулгууд
IPSEC
цөмийн тохируулгууд
IPSEC_ESP
options IPSEC #IP security
options IPSEC_ESP #IP security (crypto; define w/ IPSEC)
цөмийн тохируулгууд
IPSEC_DEBUG
Хэрэв IPsec дибаг хийх дэмжлэг заавал хэрэгтэй бол дараах цөмийн тохируулга
бас нэмэгдсэн байх шаардлагатай:
options IPSEC_DEBUG #debug for IP security
Асуудал
VPN-ийг байгуулахад ямар нэг стандарт байхгүй. VPN-үүд нь өөр өөрийн давуу болон сул
талуудтай төрөл бүрийн технологиудыг ашиглан хийгдэж болно. Энэ хэсэг нь
нэг тохиолдлын загвар үзүүлэх бөгөөд энэ тохиолдол дахь VPN-ийг хийхэд
хэрэглэгдэх стратегиудыг харуулах болно.
Тохиолдол: Интернэтэд холбогдсон, нэг юм шиг ажиллах хоёр сүлжээ
VPN
үүсгэх
Угтвар нөхцөл дараах маягийн байна:
Та хамгийн багадаа хоёр сайттай байна
Хоёр сайт хоёулаа IP-г дотооддоо ашигладаг
FreeBSD дээр нь ажилладаг гарц компьютераар хоёр сайт хоёулаа
Интернэтэд холбогдсон.
Хоёр сүлжээний гарц компьютер бүр хамгийн багаар бодоход нэг нийтийн IP
хаягтай.
Хоёр сүлжээний дотоод хаягууд нь нийтийн эсвэл хувийн IP хаягууд байж
болох юм, энэ нь хамаагүй. Та гарц машин дээр хэрэв шаардлагатай бол
NAT ажиллуулсан байж болох юм.
Хоёр сүлжээний дотоод IP хаягууд мөргөлдөхгүй.
Үүнийг ажиллуулахын тулд VPN технологи болон NAT-ийн хослолыг ашиглах нь
онолын хувьд боломжтой боловч би үүнийг хар дарсан зүүд шигээр тохиргоо их төвөгтэй
байх болов уу гэж бодож байна.
Хоёр сүлжээ дотооддоо хоёулаа адилхан хувийн IP хаягийн хүрээ (өөрөөр хэлбэл
хоёулаа 192.168.1.x) ашиглаж байгаа хоёр
сүлжээг холбохыг оролдож байгаагаа хэрэв та мэдэх юм бол аль нэг сүлжээний IP-г дахин
дугаарлах шаардлагатай болно.
Сүлжээний бүтэц иймэрхүү харагдаж болох юм:
Сүлжээ #1 [ Дотоод хостууд ] Хувийн Сүлжээ, 192.168.1.2-254
[ Win9x/NT/2K ]
[ UNIX ]
|
|
.---[fxp1]---. Хувийн IP, 192.168.1.1
| FreeBSD |
`---[fxp0]---' Нийтийн IP, A.B.C.D
|
|
-=-=- Интернэт -=-=-
|
|
.---[fxp0]---. Нийтийн IP, W.X.Y.Z
| FreeBSD |
`---[fxp1]---' Хувийн IP, 192.168.2.1
|
|
Сүлжээ #2 [ Internal Hosts ]
[ Win9x/NT/2K ] Хувийн Сүлжээ, 192.168.2.2-254
[ UNIX ]
Хоёр нийтийн IP хаяг байгааг анзаарна уу. Нийтлэлийн туршид би эдгээрийг үсгээр
орлуулан ашиглах болно. Энэ нийтлэлийн туршид тохиолдох эдгээр үсэгнүүдийн оронд өөрийн
нийтийн хаягаар орлуулж тавиарай. Мөн дотроо хоёр гарц машин маань .1 IP хаягтай
бөгөөд хоёр сүлжээ маань өөр өөр хувийн IP хаягийн хүрээтэйг (192.168.1.x болон 192.168.2.x) анхаарна уу. Хувийн сүлжээнүүд дэх бүх
машинууд өөрсдийн анхдагч гарцдаа .1
машиныг ашиглахаар тохируулсан байгаа болно.
Гол зорилго нь сүлжээ талаасаа авч үзэх юм бол сүлжээ болгон нөгөө сүлжээнийхээ машинуудыг
яг л нэг чиглүүлэгчид холбоотой юм шиг харж чадан ажиллаж байх ёстой -- гэвч энэ чиглүүлэгч нь
хааяа пакетуудыг гээдэг илүү удаан чиглүүлэгч байх юм.
Энэ нь (жишээ нь) 192.168.1.20 машин
дараах тушаалыг ажиллуулж
ping 192.168.2.34
нэвт ажиллаж чадах ёстой гэсэн үг юм. &windows; машинууд
өөр сүлжээн дээр байх машинуудыг харж файлын хуваалцал санг үзэх зэргийг хийж
локал сүлжээн дээр байгаа машинуудыг харж үзэж чаддаг шигээр ажиллаж чадаж байх
ёстой.
Тэгээд бүх юм аюулгүй байх хэрэгтэй. Энэ нь хоёр сүлжээний хоорондох
урсгал шифрлэгдэх ёстой гэсэн үг юм.
Эдгээр хоёр сүлжээний хооронд VPN үүсгэх нь олон алхамтай
процесс юм. Эдгээр нь:
Интернэтийн дагуу хоёр сүлжээний хооронд виртуал
сүлжээний холболт үүсгэнэ. Ажиллаж байгааг нь шалгаж &man.ping.8; зэрэг
багажуудыг ашиглаж тест хийгээрэй.
Хоёр сүлжээний хоорондох урсгал харагдахгүйгээр шифрлэгдэж
шаардлагатай бол буцаан шифрлэгдэх тэр боломжийг бүрдүүлэх
аюулгүй байдлын бодлогуудыг зааж өгөөрэй. Урсгал шифрлэгдэж
байгааг эсэхийг шалгаж &man.tcpdump.1; зэрэг багажууд ашиглан
тест хийгээрэй.
VPN-ийн дагуу &windows; машинууд нэг нь нөгөөгөө харж байхыг
зөвшөөрөх нэмэлт програм хангамжийг FreeBSD гарц машинууд дээр
тохируулаарай.
Алхам 1: виртуал
сүлжээний холболт үүсгэн тест хийх
Сүлжээ #1 дээрх гарц машин (A.B.C.D
нийтийн IP хаягтай, 192.168.1.1 хувийн
IP хаягтай) уруу та нэвтрэн орсон бөгөөд W.X.Y.Z
IP хаягтай машины хувийн хаяг уруу нь ping 192.168.2.1
гэж тушаал ажиллуулъя гэж бодъё. Ингэж ажиллахын тулд юу болох ёстой вэ?
Гарц машин 192.168.2.1 уруу
яаж хүрэхээ мэдэх ёстой. Өөрөөр хэлбэл энэ нь 192.168.2.1 уруу хийгдсэн чиглүүлэлттэй
байх хэрэгтэй.
192.168.x зэрэг хувийн
IP хаягууд Интернэт дээр бараг үзэгдэх ёсгүй. Харин
192.168.2.1 уруу таны илгээсэн
пакет бүр өөр пакет дотор орсон байх ёстой. Энэ пакет нь
A.B.C.D машинаас ирсэн маягаар
байх ёстой бөгөөд W.X.Y.Z уруу
илгээгдэх ёстой. Энэ процессийг encapsulation
буюу хайрцаглалт гэж нэрлэдэг.
Энэ пакет нь W.X.Y.Z дээр ирээд
unencapsulated
буюу буцааж ялгагдан
192.168.2.1 уруу хүргэгдэх
хэрэгтэй.
Та үүнийг хоёр сүлжээний хоорондох туннель
гэж ойлгож болно. Туннелийн хоёр амсар
нь
A.B.C.D болон W.X.Y.Z IP хаягууд бөгөөд туннельд
түүгээр дамжин өнгөрөх хувийн IP хаягуудыг мэдэгдсэн байх шаардлагатай.
Туннель нь нийтийн Интернэтээр хувийн IP хаягтай урсгалыг дамжуулахад
хэрэглэгдэнэ.
Энэ туннель нь ерөнхий интерфэйс эсвэл FreeBSD дээрх gif
төхөөрөмж ашиглан үүсгэгддэг. Таны бодсоноор гарц машин бүр дээрх
gif интерфэйс нь дөрвөн IP хаягтай
байхаар тохируулагдсан байх шаардлагатай; хоёр нь нийтийн IP хаяг,
хоёр нь хувийн IP хаяг.
Хоёр машины хувьд gif төхөөрөмжийн дэмжлэг &os;-ийн цөмд эмхэтгэгдсэн
байх шаардлагатай. Та дараах мөрийг:
device gif
хоёр машины цөмийн тохиргооны файлд хийн дараа нь эмхэтгэн суулгаж дахин
ачаалснаар үүнийг хийж болно.
Туннелийг тохируулах нь хоёр алхамтай процесс юм. Эхлээд туннельд ямар гадаад
(эсвэл нийтийн) IP хаягууд байгааг &man.ifconfig.8; ашиглан мэдэгдэх
ёстой. Тэгээд дараа нь хувийн IP хаягуудыг &man.ifconfig.8; тушаал ашиглан
тохируулах ёстой.
Сүлжээ #1 дэх гарц машин дээр туннелийг тохируулахын тулд та дараах тушаалуудыг
ашиглах болно.
&prompt.root; ifconfig gif0 create
&prompt.root; ifconfig gif0 tunnel A.B.C.D W.X.Y.Z
&prompt.root; ifconfig gif0 inet 192.168.1.1 192.168.2.1 netmask 0xffffffff
Нөгөө нэг гарц машин дээр та адил тушаалуудыг гэхдээ IP хаягуудын дарааллыг
эсрэгээр тавин ажиллуулна.
&prompt.root; ifconfig gif0 create
&prompt.root; ifconfig gif0 tunnel W.X.Y.Z A.B.C.D
&prompt.root; ifconfig gif0 inet 192.168.2.1 192.168.1.1 netmask 0xffffffff
Та дараа нь:
ifconfig gif0
ажиллуулж тохиргоог харж болно. Жишээ нь сүлжээ #1 дээрх гарц машин
дээр та үүнийг харах болно:
&prompt.root; ifconfig gif0
gif0: flags=8051<UP,POINTOPOINT,RUNNING,MULTICAST> mtu 1280
tunnel inet A.B.C.D --> W.X.Y.Z
inet 192.168.1.1 --> 192.168.2.1 netmask 0xffffffff
Эндээс харахад A.B.C.D болон
W.X.Y.Z физик хаягуудын хооронд туннель
үүссэн бөгөөд туннелээр зөвшөөрөгдөх урсгал нь 192.168.1.1 болон 192.168.2.1-ийн хооронд байна.
Энэ нь бас хоёр машин дээрх чиглүүлэлтийн хүснэгтэд бас оруулга нэмсэн байх
бөгөөд та үүнийг netstat -rn тушаал ашиглан шалгаж
болно. Доорх гаралт нь сүлжээ #1 дэх гарц машиных юм.
&prompt.root; netstat -rn
Routing tables
Internet:
Destination Gateway Flags Refs Use Netif Expire
...
192.168.2.1 192.168.1.1 UH 0 0 gif0
...
Flags
утгын харуулж байгаагаар энэ нь хостын чиглүүлэлт
бөгөөд энэ нь гарц бүр нөгөө гарц уруу хэрхэн хүрэхээ мэдэх боловч тэд харин
өөрсдийнхөө харгалзах сүлжээнүүд уруу хэрхэн хүрэхээ мэдэхгүй гэсэн үг юм.
Энэ асуудлыг удахгүй засварлах болно.
Энэ нь хоёр машин дээр хоёулан дээр нь галт хана ажиллаж гэсэн үг юм.
Таны VPN урсгалын хувьд үүнийг тойрон гарах шаардлагатай. Та хоёр сүлжээний
хоорондох бүх урсгалыг зөвшөөрөх юм уу эсвэл VPN-ий хоёр төгсгөлийг нэгээс нөгөөг
хамгаалах галт ханын дүрмүүдийг оруулж болох юм.
Хэрэв VPN-ээр өнгөрөх бүх урсгалыг зөвшөөрөхөөр галт ханыг тохируулах
юм бол энэ нь тест хийхийг ихээхэн амарчлах болно. Та дараа нь хэзээ ч галт ханаа
илүү чангаруулж болно. Хэрэв та &man.ipfw.8; тушаалыг гарц машинууд дээр
ашиглаж байгаа бол дараах
ipfw add 1 allow ip from any to any via gif0
тушаал нь хоёр төгсгөлийн цэгийн хоорондох бүх урсгалыг таны галт ханын
бусад дүрмүүдийг хөндөлгүйгээр зөвшөөрөх болно. Мэдээж та энэ тушаалыг хоёр
гарц хост дээр хоёулан дээр ажиллуулах хэрэгтэй болно.
Нэг гарц машинаас нөгөө уруугаа ping хийхийг зөвшөөрөхөд хангалттай.
192.168.1.1 дээр та дараах
ping 192.168.2.1
тушаалыг ажиллуулж хариу хүлээж авахаас гадна мөн нөгөө гарц машин
дээрээс бас ингэж хийж чадаж байх ёстой.
Гэхдээ та хоёр сүлжээний дотоод машинууд уруу арай хүрч чадахгүй байх
ёстой. Энэ нь чиглүүлэлтээс болж байгаа юм -- гарц машинууд бие бие уруугаа
хэрхэн хүрэхээ мэдэж байгаа боловч нэг нэгнийнхээ цаана байгаа сүлжээнд хэрхэн
хүрэхийг мэдэхгүй.
Энэ асуудлыг шийдэхийн тулд та гарц машин бүр дээр статик чиглүүлэлт нэмэх
хэрэгтэй. Эхний гарц дээр хийх тушаал нь:
route add 192.168.2.0 192.168.2.1 netmask 0xffffff00
Энэ нь 192.168.2.0 сүлжээний
хостуудад хүрэхийн тулд пакетуудыг 192.168.2.1
хост уруу илгээ
гэж байна. Та үүнтэй адил тушаалыг нөгөө гарц дээр бас
ажиллуулах хэрэгтэй бөгөөд гэхдээ 192.168.1.x
хаягуудыг ашиглах ёстой.
Одоо нэг сүлжээн дэх хостуудын IP урсгал нөгөө сүлжээний хостуудад хүрэх боломжтой
болно.
Энэ нь одоо хоёр сүлжээний хооронд VPN-ий гуравны хоёрыг үүсгэж байгаа бөгөөд
аль болох виртуал
аар үүсгэгдсэн сүлжээ
юм.
Энэ нь одоохондоо хувийн биш байгаа. Та үүнийг &man.ping.8; болон &man.tcpdump.1;
ашиглан тест хийж болно. Гарц хост уруу нэвтрэн орж дараах тушаалыг ажиллуулна
tcpdump dst host 192.168.2.1
Тэр хост дээрээ өөр сессээр дараах тушаалыг ажиллуулна
ping 192.168.2.1
Та иймэрхүү гаралтыг харах болно:
16:10:24.018080 192.168.1.1 > 192.168.2.1: icmp: echo request
16:10:24.018109 192.168.1.1 > 192.168.2.1: icmp: echo reply
16:10:25.018814 192.168.1.1 > 192.168.2.1: icmp: echo request
16:10:25.018847 192.168.1.1 > 192.168.2.1: icmp: echo reply
16:10:26.028896 192.168.1.1 > 192.168.2.1: icmp: echo request
16:10:26.029112 192.168.1.1 > 192.168.2.1: icmp: echo reply
Эндээс харахад ICMP мэдэгдлүүд нааш цааш шифрлэгдэлгүй явж байна.
Хэрэв та пакетуудаас өгөгдлийн байтуудыг илүүтэйгээр авахын тулд &man.tcpdump.1;
уруу параметрийг өгч ашигласан бол илүү мэдээлэл
та харж болох юм.
Энэ нь мэдээж хүлээн авах боломжгүй зүйл юм. Дараагийн хэсэгт
хоёр сүлжээний хоорондох холболтыг бүх урсгал нь автоматаар шифрлэгдэхээр
аюулгүй болгох талаар хэлэлцэх болно.
Дүгнэн хэлэхэд:
Хоёр цөмийг device gif
мөртэйгөөр тохируулна.
Гарц хост #1 дээрх /etc/rc.conf файлд засвар хийн
дараах мөрүүдийг нэмнэ (шаардлагатай тохиолдолд IP хаягуудыг сольно).
gif_interfaces="gif0"
gifconfig_gif0="A.B.C.D W.X.Y.Z"
ifconfig_gif0="inet 192.168.1.1 192.168.2.1 netmask 0xffffffff"
static_routes="vpn"
route_vpn="192.168.2.0 192.168.2.1 netmask 0xffffff00"
Хоёр хост дээрх гарц скриптийг (/etc/rc.firewall,
эсвэл үүнтэй адил) засварлаж доор дурдсаныг нэмнэ.
ipfw add 1 allow ip from any to any via gif0
IP хаягуудын дарааллыг эсрэгээр болгон гарц хост #2 дээрх
/etc/rc.conf файлд адил өөрчлөлтийг
хийнэ.
Алхам 2: Холболтыг аюулгүй болгох
Холболтыг аюулгүй болгохын тулд бид IPsec-ийг ашиглах болно. IPsec нь
хоёр хостыг шифрлэлтийн түлхүүр дээр зөвшилцүүлж дараа нь уг хоёр хостын хооронд
өгөгдлийг шифрлэхийн тулд энэ түлхүүрийг ашиглах арга замыг өгдөг.
Энд тохиргооны хоёр талбарыг бодолцох хэрэгтэй.
Ашиглах шифрлэлтийн арга зам дээр хоёр хост зөвшилцөх тийм арга зам
байх ёстой. Хоёр хост энэ арга зам дээр зөвшилцсөний дараа тэдгээрийн
хооронд аюулгүй байдлын нэгдэл
байна гэж
үздэг.
Аль урсгалыг шифрлэх ёстойг заах арга зам байх ёстой. Мэдээж та өөрийн бүх
гарч байгаа урсгалаа шифрлэхийг хүсэхгүй байх -- та зөвхөн VPN-ий хэсэг
болсон урсгалыг шифрлэхийг хүснэ. Аль урсгалыг шифрлэхийг тодорхойлохын
тулд хийгдэх дүрмүүд нь security policies
буюу
аюулгүй байдлын бодлогууд
гэгдэнэ.
Аюулгүй байдлын нэгдлүүд болон аюулгүй байдлын бодлогуудын ажиллагааг
цөм хангаж байдаг бөгөөд хэрэглэгчдийн талбарын програмуудаар засварлагдаж
болно. Гэхдээ үүнийг хийхийн өмнө IPsec болон Encapsulated
Security Payload (ESP) буюу Хайрцаглагдсан Аюулгүй байдлын Ачаа
протоколыг цөм дэмжихээр та тохируулах хэрэгтэй. Цөмийг:
цөмийн тохируулгууд
IPSEC
options IPSEC
options IPSEC_ESP
тохируулгатай тохируулан дахин эмхэтгэж суулгаад ачаалан үүнийг хийнэ.
Урьдын адил та хоёр гарц машин дээрх цөмийн хувьд үүнийг хийх ёстой.
IKE
Аюулгүй байдлын нэгдлүүдийг тохируулах үед танд хоёр сонголт байна.
Шифрлэлтийн алгоритм, шифрлэлтийн түлхүүрүүд гэх зэргүүдийг сонгож
тэдгээр нэгдлүүдийг хоёр хостын хооронд гараараа тохируулж болох бөгөөд
эсвэл эдгээрийг хийх Internet Key Exchange protocol (IKE) буюу
Интернэтийн Түлхүүр Солилцох протоколыг шийддэг дэмонуудыг та ашиглаж
болно.
Би сүүлийнхийг зөвлөж байна. Өөр бусдыг тооцохгүй юм бол үүнийг
тохируулах нь амархан.
IPsec
аюулгүй байдлын бодлогууд
setkey
Аюулгүй байдлын бодлогуудыг засварлах болон үзүүлэхдээ &man.setkey.8;-г
ашиглан хийдэг. Адилтгах юм бол setkey нь цөмийн
аюулгүй байдлын бодлогын хүснэгтүүдэд &man.route.8; цөмийн чиглүүлэлтийн
хүснэгтүүдэд зориулагдсан шиг зориулагдсан байна. setkey
нь бас одоогийн аюулгүй байдлын нэгдлүүдийг үзүүлж чадах бөгөөд адилтган
цааш үргэлжлүүлбэл энэ нь бас netstat -r тушаалын
нэгэн адил болох юм.
FreeBSD-ээр аюулгүй байдлын нэгдлүүдийг удирдах дэмонуудын хувьд хэд хэдэн
сонголт байдаг. Энэ нийтлэл нь эдгээрийн нэг &os;-ийн Портуудын цуглуулгын
security/ipsec-tools-д байдаг
racoon-ийг хэрхэн ашиглах талаар тайлбарлах болно.
racoon
racoon програм хангамж хоёр гарц машин
дээр хоёулан дээр нь ажиллах ёстой. Энэ нь хост бүр дээр VPN-ий нөгөө төгсгөлийн IP хаяг болон
нууц түлхүүртэйгээр (таны сонгох түлхүүр байх бөгөөд хоёр гарц машин дээр ижил байх ёстой)
тохируулагддаг.
Дараа нь хоёр дэмон нэг нэгэндээ хандаж тэдгээр нь өөрсдөө хэн хэн гэж хэлснээ
(таны тохируулсан нууц түлхүүрийг ашиглан) баталгаажуулдаг. Дэмонууд дараа нь
шинэ нууц түлхүүрийг үүсгэж түүнийг ашиглан VPN-ээр урсгалыг шифрлэдэг.
Тэд энэ нууцаа үе үе өөрчилдөг бөгөөд халдагч түлхүүрүүдийн аль нэгийг эвдсэн ч (цагаа
тулахаар энэ нь онолын хувьд бараг боломжгүй зүйл) гэсэн энэ нь халдагчид муу юм
хийх боломж олгодоггүй -- түлхүүрийг эвдэх тэр үед хоёр дэмон өөр түлхүүрийг сонгосон байна.
racoon-ий тохиргооны файл ${PREFIX}/etc/racoon-д
байрлана. Та энд тохиргооны файлыг олох ёстой бөгөөд түүнд нэг их өөрчлөлт хийгдэх ёсгүй.
Таны өөрчлөх шаардлагатай racoon-ий тохиргооны файлын өөр нэг бүрэлдэхүүн хэсэг нь
pre-shared key буюу урьдчилан хуваалцсан түлхүүр
юм.
racoon-ий анхдагч тохиргоо үүнийг ${PREFIX}/etc/racoon/psk.txt-д
байгаа гэж боддог. Урьдчилан хуваалцсан түлхүүр нь таны урсгалыг VPN-ийн дагуу шифрлэх
түлхүүр биш бөгөөд харин энэ нь ердөө л түлхүүр удирдах дэмонуудыг нэг нь
нөгөөдөө итгэхийг зөвшөөрөх токен гэдгийг тэмдэглэж хэлэх нь зүйтэй юм.
psk.txt нь таны ажиллаж байгаа алсын сайт бүрийн
мөрийг агуулсан байна. Хоёр сайт бүхий энэ жишээн дээр psk.txt
файл бүр нэг мөрийг агуулсан байна (VPN-ий төгсгөлүүд бүр зөвхөн нөгөө төгсгөлтэйгээ
ажилладаг).
Гарц хост #1 дээр энэ мөр иймэрхүү харагдах ёстой:
W.X.Y.Z secret
Энэ нь алсын төгсгөлийн нийтийн IP хаяг, хоосон зай,
тэгээд нууц үгийг илэрхийлэх текст мэдээлэл байна. Мэдээж та өөрийн түлхүүртээ
secret
гэдгийг ашиглах ёсгүй -- нууц үгийг сонгох энгийн дүрэм энд
үйлчилнэ.
Гарц хост #2 дээр энэ мөр иймэрхүү харагдах ёстой
A.B.C.D secret
Энэ нь алсын төгсгөлийн IP хаяг болон адилхан нууц түлхүүр байна.
psk.txt нь racoon ажиллахаас өмнө
0600 (өөрөөр хэлбэл root-д
зөвхөн унших/бичих) горимд байна.
Та racoon-ийг хоёр гарц машин дээр ажиллуулах ёстой. Та бас
UDP-ээр ISAKMP (Internet Security Association
Key Management Protocol буюу Интернэтийн Аюулгүй байдлын Нэгдлийн Түлхүүр
Удирдах Протокол) порт уруу зөөгдөх IKE урсгалыг зөвшөөрөх галт ханын зарим
дүрмүүдийг нэмэх хэрэгтэй. Дахин хэлэхэд энэ нь таны галт ханын дүрмийн олонлогт
нэлээн эрт байх шаардлагатай.
ipfw add 1 allow udp from A.B.C.D to W.X.Y.Z isakmp
ipfw add 1 allow udp from W.X.Y.Z to A.B.C.D isakmp
racoon ажилласны дараа та нэг гарц хостоос нөгөө гарц хост уруу ping хийж
үзэж болно. Холболт нь шифрлэгдээгүй байх боловч racoon дараа нь аюулгүй байдлын
нэгдлүүдийг хоёр хостын хооронд тохируулна -- энэ нь хором болж өнгөрч болох бөгөөд
ping тушаал хариу өгч эхлэх хүртэл богино саатал маягаар танд харагдаж болох юм.
Аюулгүй байдлын нэгдэл тохируулагдсаны дараа та үүнийг &man.setkey.8; ашиглан
үзэж болно.
setkey -D
тушаалыг аль нэг хост дээр ажиллуулж аюулгүй байдлын нэгдлийн мэдээллийг харна.
Энэ нь асуудлын нэг хагас нь юм. Нөгөө нэг хагас нь өөрийн аюулгүй байдлын
бодлогуудыг тохируулах явдал юм.
Ухаалаг аюулгүй байдлын бодлогыг үүсгэхийн тулд энэ хүртэл юуг хийснээ эргэн
харцгаая. Энэ хэлэлцээ нь холболтын төгсгөлийн хоёулангийнх нь хувьд авч
үзнэ.
Таны гадагш илгээх IP пакет бүр пакетийн тухай өгөгдлийг агуулах толгойтой
байдаг. Толгой нь эхлэл болон төгсгөлийн IP хаягуудыг агуулдаг. Бидний мэдэж
байгаагаар 192.168.x.y зэрэг
хувийн IP хаягууд нийтийн Интернэт дээр ил гарах ёсгүй. Харин тэд эхлээд өөр
пакет дотор хайрцаглагдах ёстой. Энэ пакет нь хувийн хаягуудын оронд солигдсон
нийтийн эхлэл болон төгсгөл IP хаягуудтай байх ёстой.
Тэгэхээр хэрэв таны гарч байгаа пакет иймэрхүү харагдаж эхэлбэл:
.----------------------.
| Src: 192.168.1.1 |
| Dst: 192.168.2.1 |
| <other header info> |
+----------------------+
| <packet data> |
`----------------------'
Дараа нь өөр нэг пакетийн дотор энэ нь хайрцаглагдан иймэрхүү харагдах болно:
.--------------------------.
| Src: A.B.C.D |
| Dst: W.X.Y.Z |
| <other header info> |
+--------------------------+
| .----------------------. |
| | Src: 192.168.1.1 | |
| | Dst: 192.168.2.1 | |
| | <other header info> | |
| +----------------------+ |
| | <packet data> | |
| `----------------------' |
`--------------------------'
Энэ хайрцаглалт нь gif төхөөрөмжөөр
хийгдэнэ. Пакет нь гадна талдаа жинхэнэ IP хаягуудтай байх бөгөөд
бидний эхний пакет Интернэт уруу гарах пакет дотор орсон байгааг харж болно.
Мэдээж бид VPN-үүдийн хоорондох бүх урсгалыг шифрлэхийг хүснэ.
Та үүнийг иймэрхүүгээр үгчлэн хэлж болно:
Хэрэв пакет A.B.C.D-с гарч W.X.Y.Z уруу чиглэсэн бол шаардлагатай аюулгүй
байдлын нэгдлүүдийг ашиглан шифрлэнэ.
Хэрэв пакет нь W.X.Y.Z-с ирж A.B.C.D уруу чиглэсэн бол шаардлагатай аюулгүй
байдлын нэгдлүүдийг ашиглан буцааж шифрлэнэ.
Ингэж хэлэхэд ер нь бараг л зөв, ойрхон байна, гэхдээ бас тийм ч зөв биш юм. Хэрэв та
үүнийг хийсэн бол W.X.Y.Z-с гарсан болон
түүн уруу чиглэсэн, бүр VPN-ий хэсэг ч биш бүх урсгал шифрлэгдэх болно. Та яг үүнийг
хүсээгүй байх. Зөв бодлого нь дараах маягаар байна
Хэрэв пакет A.B.C.D-с гарч тэр пакет нь өөр пакет дотор орон
хайрцаглагдан W.X.Y.Z уруу чиглэсэн бол шаардлагатай аюулгүй
байдлын нэгдлүүдийг ашиглан шифрлэнэ.
Хэрэв пакет нь W.X.Y.Z-с ирж тэр пакет нь өөр пакет дотор орон
хайрцаглагдан A.B.C.D уруу чиглэсэн бол шаардлагатай аюулгүй
байдлын нэгдлүүдийг ашиглан буцааж шифрлэнэ.
Нарийн өөрчлөлт, гэхдээ хэрэгтэй нэгэн.
Аюулгүй байдлын бодлогууд нь бас &man.setkey.8; ашиглагдан заагдана.
&man.setkey.8; нь бодлого тодорхойлох тохиргооны хэлтэй байна. Та
тохиргооны заавруудыг stdin-ээс оруулж болох бөгөөд эсвэл тохиргооны заавруудыг агуулах
файлын нэрийг зааж өгөх тохируулгыг ашиглаж болно.
Гарц хост #1-ийн (A.B.C.D гэсэн нийтийн
IP хаягтай) тохиргоо W.X.Y.Z уруу чиглэсэн
бүх гарах урсгалыг хүчээр шифрлэхийн тулд:
spdadd A.B.C.D/32 W.X.Y.Z/32 ipencap -P out ipsec esp/tunnel/A.B.C.D-W.X.Y.Z/require;
Эдгээр тушаалуудыг файлд (өөрөөр хэлбэл
/etc/ipsec.conf) хийгээд ажиллуулаарай
&prompt.root; setkey -f /etc/ipsec.conf
нь бид аюулгүй бодлогын мэдээллийн санд
дүрэм нэмэхийг хүсэж байгааг &man.setkey.8;-д хэлж өгч байна. Энэ мөрийн бусад нь
энэ бодлогод аль пакет таарахыг заана. A.B.C.D/32 ба W.X.Y.Z/32 нь энэ бодлого хамаарах
сүлжээ болон хостуудыг таних IP хаягууд болон сүлжээний багууд юм. Энэ
тохиолдолд эдгээр хоёр хостуудын хоорондох урсгалд үүнийг хамааруулахыг
бид хүсэж байна. нь энэ бодлого зөвхөн
бусад пакетуудыг хайрцаглах пакетуудад хамаатай гэдгийг цөмд хэлнэ.
тохируулга нь энэ бодлого гарах пакетуудад
хамаатайг хэлэх бөгөөд тохируулга нь пакет
нууцлагдахыг хэлж байна.
Хоёр дахь мөр нь энэ пакет хэрхэн шифрлэгдэхийг заана.
нь ашиглагдах протокол байхад
нь пакетийг цаашаагаа IPsec пакет дотор орж хайрцаглалт хийгдэхийг заана.
A.B.C.D болон W.X.Y.Z-ийн давхардсан хэрэглээ нь
ашиглах аюулгүй байдлын нэгдлийг сонгоход хэрэглэгдэх бөгөөд төгсгөлийн
тохируулга энэ дүрмэнд таарсан пакетуудыг
шифрлэх ёстойг зааж байна.
Энэ дүрэм нь зөвхөн гарч байгаа пакетуудтай таарна. Ирж байгаа пакетийн
хувьд танд үүнтэй адил дүрэм хэрэгтэй.
spdadd W.X.Y.Z/32 A.B.C.D/32 ipencap -P in ipsec esp/tunnel/W.X.Y.Z-A.B.C.D/require;
Энэ тохиолдолд -ийн оронд
тохируулгыг ашиглаж шаардлагын дагуу IP хаягуудыг эсрэгээр болгосныг хараарай.
Нөгөө нэг гарц хостод (W.X.Y.Z
нийтийн IP хаягтай) үүнтэй адил дүрмүүд хэрэгтэй.
spdadd W.X.Y.Z/32 A.B.C.D/32 ipencap -P out ipsec esp/tunnel/W.X.Y.Z-A.B.C.D/require;
spdadd A.B.C.D/32 W.X.Y.Z/32 ipencap -P in ipsec esp/tunnel/A.B.C.D-W.X.Y.Z/require;
Төгсгөлд нь та ESP болон IPENCAP пакетуудыг нааш цааш зөвшөөрөх
галт ханын дүрмүүдийг нэмэх хэрэгтэй. Эдгээр дүрмүүдийг хост бүр дээр
нэмэх шаардлагатай.
ipfw add 1 allow esp from A.B.C.D to W.X.Y.Z
ipfw add 1 allow esp from W.X.Y.Z to A.B.C.D
ipfw add 1 allow ipencap from A.B.C.D to W.X.Y.Z
ipfw add 1 allow ipencap from W.X.Y.Z to A.B.C.D
Дүрмүүд нь тэгш хэмт учир адилхан дүрмүүдийг та гарц хост бүр дээр ашиглаж
болно.
Одоо гарч байгаа пакетууд үүнтэй адил харагдах болно:
.------------------------------. --------------------------.
| Src: A.B.C.D | |
| Dst: W.X.Y.Z | |
| <other header info> | | Encrypted
+------------------------------+ | packet.
| .--------------------------. | -------------. | contents
| | Src: A.B.C.D | | | | are
| | Dst: W.X.Y.Z | | | | completely
| | <other header info> | | | |- secure
| +--------------------------+ | | Encap'd | from third
| | .----------------------. | | -. | packet | party
| | | Src: 192.168.1.1 | | | | Original |- with real | snooping
| | | Dst: 192.168.2.1 | | | | packet, | IP addr |
| | | <other header info> | | | |- private | |
| | +----------------------+ | | | IP addr | |
| | | <packet data> | | | | | |
| | `----------------------' | | -' | |
| `--------------------------' | -------------' |
`------------------------------' --------------------------'
Тэдгээрийг VPN-ий хамгийн төгсгөлд хүлээн авах үед тэдгээр нь эхлээд
буцаан шифрлэгдэнэ (racoon-аар тохиролцсон аюулгүй байдлын нэгдлүүдийг
ашиглан). Тэдгээр нь үүний дараа хоёр дахь давхаргыг гаргах
gif интерфэйс уруу орж хамгийн дотор байрлах
пакеттай үлдэх хүртэл боловсруулагдаад дотоод сүлжээ руу аялах болно.
Өмнө дурдсаны адил та &man.ping.8; тестийг ашиглан аюулгүй байдлыг
шалгаж болно. Эхлээд A.B.C.D гарц
машин уруу нэвтрэн орж дараах тушаалыг ажиллуулна:
tcpdump dst host 192.168.2.1
Тэр хост дээрээ өөр сессээр дараах тушаалыг ажиллуулна
ping 192.168.2.1
Энэ удаад та доор дурдсантай адил гаралтыг харах ёстой:
XXX tcpdump output
Одоо эндээс харах юм бол &man.tcpdump.1; нь ESP пакетуудыг үзүүлж
байна. Хэрэв та тэдгээрийг тохируулгатай шалгахыг оролдвол
шифрлэлтээс болоод (мэдээж) нууцлаг харагдах болно.
Баяр хүргэе. Та дөнгөж сая алсын хоёр сайтын хооронд VPN
тохирууллаа.
Дүгнэн хэлэхэд
Хоёр цөмийг хоёуланг нь дараах тохируулгатай тохируулна:
options IPSEC
options IPSEC_ESP
security/ipsec-tools суулгана. Алсын хостын
IP хаяг болон тэдгээрийн мэддэг нууц түлхүүрийн оруулгыг нэмж
${PREFIX}/etc/racoon/psk.txt
файлыг хоёр гарц хост дээр хоёулан дээр засварлана. Энэ файлын горим
0600 байгааг шалгаарай.
Хост бүр дээрх /etc/rc.conf файлд дараах
мөрүүдийг нэмээрэй:
ipsec_enable="YES"
ipsec_file="/etc/ipsec.conf"
Хост бүр дээр шаардлагатай spadd мөрүүдийг агуулсан
/etc/ipsec.conf файл үүсгэна. 1-р гарц
хост дээр энэ нь ийм байна:
spdadd A.B.C.D/32 W.X.Y.Z/32 ipencap -P out ipsec
esp/tunnel/A.B.C.D-W.X.Y.Z/require;
spdadd W.X.Y.Z/32 A.B.C.D/32 ipencap -P in ipsec
esp/tunnel/W.X.Y.Z-A.B.C.D/require;
2-р гарц хост дээр энэ нь ийм байна:
spdadd W.X.Y.Z/32 A.B.C.D/32 ipencap -P out ipsec
esp/tunnel/W.X.Y.Z-A.B.C.D/require;
spdadd A.B.C.D/32 W.X.Y.Z/32 ipencap -P in ipsec
esp/tunnel/A.B.C.D-W.X.Y.Z/require;
Хост бүр дээр IKE, ESP, болон IPENCAP урсгалыг зөвшөөрөх
галт ханын дүрмүүд нэмээрэй:
ipfw add 1 allow udp from A.B.C.D to W.X.Y.Z isakmp
ipfw add 1 allow udp from W.X.Y.Z to A.B.C.D isakmp
ipfw add 1 allow esp from A.B.C.D to W.X.Y.Z
ipfw add 1 allow esp from W.X.Y.Z to A.B.C.D
ipfw add 1 allow ipencap from A.B.C.D to W.X.Y.Z
ipfw add 1 allow ipencap from W.X.Y.Z to A.B.C.D
Өмнөх хоёр алхам VPN-ийг эхлүүлэн ажиллуулахад хангалттай байх
ёстой. Сүлжээ бүрийн машинууд өөр хоорондоо IP хаягуудаараа
хандах боломжтой болох бөгөөд холболтын дагуух бүх урсгал автоматаар
аюулгүй шифрлэгдэх болно.
Шерн
Ли
Хувь нэмэр болгон оруулсан
OpenSSH
OpenSSH
аюулгүй байдал
OpenSSH
OpenSSH нь алсын машинуудад аюулгүйгээр хандах
сүлжээний холболтын хэрэгслүүдийн олонлог юм. rlogin,
rsh, rcp, болон
telnet-ийг энэ програмаар шууд орлуулан ашиглаж болно.
Мөн TCP/IP холболтууд аюулгүйгээр SSH-ээр туннель хийгдэж/дамжуулагдаж
болдог. OpenSSH нь сэм чагналт, холболт булаан авалт, болон
бусад сүлжээний түвшний халдлагуудыг үр дүнтэйгээр устгаж бүх трафикийг шифрлэдэг.
OpenSSH-г OpenBSD төсөл дэмжиж байдаг бөгөөд
бүх сүүлийн үеийн алдааны засварууд болон шинэчлэлтүүд бүхий SSH v1.2.12 дээр
тулгуурласан байдаг. Энэ програм нь SSH протокол 1 болон 2-той хоёулантай нь
нийцтэй.
OpenSSH-ийг ашиглах давуу тал
&man.telnet.1; эсвэл &man.rlogin.1; ашиглаж байх үед сүлжээгээр
илгээгдэж байгаа өгөгдөл цэвэр, шифрлэгдээгүй хэлбэрээр байдаг.
Сүлжээний шиншлэгчид клиент болон серверийн хооронд хаана ч байсан гэсэн
таны хэрэглэгч/нууц үгийн мэдээлэл эсвэл таны сессээр дамжсан өгөгдлийг
хулгайлж чадна. OpenSSH нь ийм асуудлаас
хамгаалж төрөл бүрийн нэвтрэлт таних болон шифрлэх аргуудыг санал болгодог.
sshd-г идэвхжүүлэх
OpenSSH
идэвхжүүлэх
sshd нь стандарт &os; суулгацын явцад
харуулагдах тохируулга юм. sshd идэвхжсэн
эсэхийг харахдаа rc.conf файлаас дараах мөрийг
шалгаарай:
sshd_enable="YES"
Энэ нь дараагийн удаа таны систем эхлэхэд OpenSSH-д
зориулсан &man.sshd.8; дэмон програмыг дуудна. Мөн /etc/rc.d/sshd
&man.rc.8; скрипт ашиглан OpenSSH-г эхлүүлэх
боломжтой байдаг:
/etc/rc.d/sshd start
SSH клиент
OpenSSH
клиент
&man.ssh.1; хэрэгсэл &man.rlogin.1;-тэй адил
ажилладаг.
&prompt.root; ssh user@example.com
Host key not found from the list of known hosts.
Are you sure you want to continue connecting (yes/no)? yes
Host 'example.com' added to the list of known hosts.
user@example.com's password: *******
Нэвтрэлт нь rlogin эсвэл
telnet ашиглан үүсгэгдсэн сесс шиг үргэлжлэх болно.
SSH нь хэрэглэгч холбогдоход серверийн жинхэнэ эсэхийг шалгахын тулд
түлхүүр хээ шалгах системийг хэрэглэдэг. Хэрэглэгч зөвхөн эхний удаа холбогдоход
yes гэж оруулахыг шаардана. Дараа дараагийн
нэвтрэлт оролдлогууд бүгд хадгалсан хээ шалгах түлхүүртэй харьцуулагдан
шалгагддаг. Хэрэв хадгалсан хээ нь дараа дараагийн нэвтрэлтийн оролдлогуудаас
хүлээн авсан хээнээс өөр бол SSH клиент нь танд түгшүүр өгнө. Хээнүүд
~/.ssh/known_hosts файлд эсвэл SSH v2-ийн хээнүүд
~/.ssh/known_hosts2 файлд
хадгалагдана.
Анхдагчаар OpenSSH серверүүдийн
сүүлийн үеийн хувилбарууд зөвхөн SSH v2 холболтуудыг хүлээн авдаг.
Клиент нь хэрэв боломжтой бол 2-р хувилбарыг ашиглах бөгөөд боломжгүй бол
1-р хувилбарыг ашигладаг. эсвэл
тохируулгуудыг 1-р эсвэл 2-р хувилбаруудад зориулан
дамжуулан клиентэд зөвхөн аль нэгийг ашиглахыг хүчилж болно. 1-р хувилбарын
нийцтэй байдал нь клиентэд хуучин хувилбаруудтай нийцтэй байх зорилгоор дэмжигдсэн
байдаг.
Аюулгүй хуулбарлалт
OpenSSH
аюулгүй хуулбарлалт
scp
&man.scp.1; тушаал &man.rcp.1;-тэй адил ажилладаг; энэ нь файлыг алсын
машинаас эсвэл машин уруу, ялгаатай нь аюулгүйгээр хуулдаг.
&prompt.root; scp user@example.com:/COPYRIGHT COPYRIGHT
user@example.com's password: *******
COPYRIGHT 100% |*****************************| 4735
00:00
&prompt.root;
Өмнөх жишээн дээр энэ хостын хувьд хээ нь аль хэдийн хадгалагдсан болохоор
&man.scp.1;-ийг энд ашиглах үед шалгагддаг.
&man.scp.1;-ээр дамжуулсан нэмэлт өгөгдлүүд нь &man.cp.1;-тэй адил бөгөөд
эхний нэмэлт өгөгдөлд файл эсвэл файлууд, хоёр дахь дээр очих файлыг
зааж өгдөг. Файл нь сүлжээгээр SSH-ээр татагддаг болохоор файлын нэг эсвэл хэд хэдэн
нэмэлт өгөгдлүүд
хэлбэрийг авдаг.
Тохиргоо
OpenSSH
тохиргоо
OpenSSH дэмон болон клиентийн
системийн дагуух тохиргооны файлууд /etc/ssh
санд байрладаг.
ssh_config клиентийн тохируулгуудыг
тохируулдаг бөгөөд sshd_config нь
дэмонг тохируулдаг.
Мөн
(анхдагчаар /usr/sbin/sshd) болон
rc.conf
тохируулгууд тохиргооны түвшнүүдийг илүүтэйгээр хангадаг.
ssh-keygen
Нууц үгүүдийг ашиглахын оронд &man.ssh-keygen.1; нь
хэрэглэгчийг шалгаж танихад DSA эсвэл RSA түлхүүрүүдийг үүсгэхэд
хэрэглэгдэж болно:
&prompt.user; ssh-keygen -t dsa
Generating public/private dsa key pair.
Enter file in which to save the key (/home/user/.ssh/id_dsa):
Created directory '/home/user/.ssh'.
Enter passphrase (empty for no passphrase):
Enter same passphrase again:
Your identification has been saved in /home/user/.ssh/id_dsa.
Your public key has been saved in /home/user/.ssh/id_dsa.pub.
The key fingerprint is:
bb:48:db:f2:93:57:80:b6:aa:bc:f5:d5:ba:8f:79:17 user@host.example.com
&man.ssh-keygen.1; нь шалгаж танихад хэрэглэгдэх нийтийн болон хувийн
түлхүүр хослолыг үүсгэнэ. Хувийн түлхүүр ~/.ssh/id_dsa эсвэл
~/.ssh/id_rsa-д хадгалагдах бөгөөд харин нийтийн түлхүүр
нь ~/.ssh/id_dsa.pub эсвэл
~/.ssh/id_rsa.pub-д DSA болон RSA түлхүүрийн төрлүүдэд
зориулагдан хадгалагддаг. Тохируулга нь ажиллахын тулд нийтийн түлхүүр нь алсын машины
~/.ssh/authorized_keys файлд DSA болон RSA түлхүүрүүдийн
хоёулангийнх нь хувьд хийгдэх ёстой байдаг.
Үүнтэй адилаар нийтийн түлхүүрүүдийн RSA хувилбар нь
~/.ssh/authorized_keys файлд бас хийгдэх ёстой.
Энэ нь нууц үгүүдийн оронд SSH түлхүүрүүдийг ашиглан алсын машин уруу
холбогдохыг зөвшөөрөх болно.
Хэрэв нэвтрэх үгнүүд &man.ssh-keygen.1;-д ашиглагдаж байгаа бол
хувийн түлхүүрийг хэрэглэхийн тулд хэрэглэгчээс нууц үгийг нэвтрэх болгонд
асуудаг. &man.ssh-agent.1; нь урт нэвтрэх үгнүүдийг дахин дахин оруулах
тэр зовлонг зөөллөж чадах бөгөөд
хэсэгт тайлбарлагдсан байгаа болно.
Төрөл бүрийн тохируулгууд болон файлууд нь
таны систем дээр байгаа OpenSSH-ийн
хувилбаруудаас шалтгаалан өөр өөр байдаг; асуудалтай учрахгүйн тулд
та &man.ssh-keygen.1; гарын авлагын хуудаснаас лавлах
хэрэгтэй.
ssh-agent болон ssh-add
&man.ssh-agent.1; болон &man.ssh-add.1; хэрэгслүүд нь
нэвтрэх үгнүүдийг дахин дахин бичүүлэлгүйгээр SSH
түлхүүрүүдийг санах ойд дуудан ашиглаж болох аргуудаар хангадаг.
&man.ssh-agent.1; хэрэгсэл нь түүн уруу дуудагдсан хувийн түлхүүр(үүд)
ашиглан жинхэнэ эсэхийг шалгах танилтыг зохицуулна. &man.ssh-agent.1; нь өөр програмыг
ачаалахад хэрэглэгдэх ёстой. Хамгийн хялбартаа энэ нь бүрхүүл
эсвэл илүү дэвшилттэйгээр ашиглавал цонхны удирдагч ажиллуулж болох
юм.
&man.ssh-agent.1;-ийг бүрхүүлд ашиглахын тулд үүнийг эхлээд
бүрхүүлтэй цуг нэмэлт өгөгдөл маягаар ажиллуулах шаардлагатай. Хоёрдугаарт
хэн бэ гэдэг мэдээллийг (identity) &man.ssh-add.1;-г ажиллуулан нэмэх хэрэгтэй бөгөөд
түүнд хувийн түлхүүрийн нэвтрэх үгнүүдийг өгөх хэрэгтэй. Эдгээр алхмууд
хийгдсэний дараа хэрэглэгч харгалзах нийтийн түлхүүр суулгагдсан
дурын хост уруу &man.ssh.1; хийж чадах болно.
Жишээ нь:
&prompt.user; ssh-agent csh
&prompt.user; ssh-add
Enter passphrase for /home/user/.ssh/id_dsa:
Identity added: /home/user/.ssh/id_dsa (/home/user/.ssh/id_dsa)
&prompt.user;
X11 дээр &man.ssh-agent.1; хэрэглэхийн тулд &man.ssh-agent.1;-ийн
дуудлага ~/.xinitrc-д байх шаардлагатай.
Ингэснээр X11-д ачаалагдсан бүх програмуудад &man.ssh-agent.1;-ийн
үйлчилгээнүүдийг үзүүлэх болно. Жишээ ~/.xinitrc
файл иймэрхүү харагдах болно:
exec ssh-agent startxfce4
Энэ нь &man.ssh-agent.1;-ийг ажиллуулах бөгөөд тэр нь эргээд
X11 эхлэх бүрт XFCE-ийг ажиллуулна.
Ингэж хийгдсэний дараа өөрчлөлтүүд нь үйлчлэхийн тулд X11 дахин эхэлсний хойно
өөрийн SSH түлхүүрүүдийг бүгдийг ачаалахын тулд ердөө л &man.ssh-add.1;-ийг
ажиллуулаарай.
SSH туннель хийх
OpenSSH
туннель хийх
OpenSSH нь шифрлэгдсэн сессийн үед өөр протоколыг
хайрцаглах туннель үүсгэх чадвартай байдаг.
Дараах тушаал telnet-д зориулж туннель үүсгэхийг
&man.ssh.1;-д хэлж өгнө:
&prompt.user; ssh -2 -N -f -L 5023:localhost:23 user@foo.example.com
&prompt.user;
ssh тушаал дараах тохируулгуудтай
хэрэглэгдэнэ:
ssh-ийг протоколын 2-р хувилбарыг
ашиглахыг зааж өгнө. (хэрэв та хуучин SSH серверүүдтэй ажиллаж
байгаа бол үүнийг битгий ашиглаарай)
Тушаал байхгүй эсвэл зөвхөн туннель гэдгийг заана. Хэрэв үүнийг
орхивол ssh ердийн сесс эхлүүлнэ.
ssh-ийг ард, далд ажиллуулахыг
заана.
Локал туннелийг localport:remotehost:remoteport
загвараар зааж өгнө.
Алсын SSH сервер.
SSH туннель нь сонсох сокетийг localhost-ийн
заагдсан порт дээр үүсгэн ажилладаг. Дараа нь локал хост/порт дээр хүлээн
авсан дурын холболтыг SSH-ээр дамжуулан заасан алсын хост болон порт уруу
илгээдэг.
Жишээн дээр localhost дээрх 5023
порт нь алсын машины localhost дээрх 23
порт уруу дамжуулагдаж байна. 23 нь
telnet учир энэ нь SSH туннелээр аюулгүй
telnet сесс үүсгэнэ.
SMTP, POP3, FTP гэх зэрэг ямар ч аюултай TCP протоколуудын
гүйцэтгэлийг хялбаршуулахад үүнийг ашиглаж болно.
SMTP-д зориулан SSH ашиглан аюулгүй туннель үүсгэх
&prompt.user; ssh -2 -N -f -L 5025:localhost:25 user@mailserver.example.com
user@mailserver.example.com's password: *****
&prompt.user; telnet localhost 5025
Trying 127.0.0.1...
Connected to localhost.
Escape character is '^]'.
220 mailserver.example.com ESMTP
Үүнийг &man.ssh-keygen.1; болон нэмэлт хэрэглэгчийн бүртгэлүүдтэй
цуг илүү үл үзэгдэх/төвөггүй SSH туннель хийх орчин үүсгэхэд ашиглаж болно.
Түлхүүрүүд нь нууц үг бичихийн оронд ашиглагдаж болох бөгөөд туннелиуд
нь тусдаа хэрэглэгч маягаар ажиллаж чадна.
SSH туннелийн практик жишээнүүд
POP3 сервер уруу аюулгүй хандах
Ажил дээр чинь гаднаас холболтууд хүлээн авах SSH сервер байна.
Бас тэр оффисийн сүлжээнд POP3 сервер ажиллуулж байгаа
захидлын сервер байна. Таны гэр болон оффисийн хоорондын
сүлжээ болон сүлжээний зам итгэж болохоор эсвэл итгэж болохооргүй
байж магадгүй юм. Ийм учраас та өөрийн захидлыг аюулгүй аргаар
шалгах хэрэгтэй юм. Үүний шийдэл нь өөрийн оффисийн SSH сервер
уруу SSH холболт үүсгэж захидлын сервер уруу туннель хийх явдал
юм.
&prompt.user; ssh -2 -N -f -L 2110:mail.example.com:110 user@ssh-server.example.com
user@ssh-server.example.com's password: ******
Туннель эхлэн ажилласны дараа та өөрийн захидлын клиентийнхээ
POP3 хүсэлтүүдийг localhost-ийн 2110 порт уруу
илгээхээр зааж өгч болно. Эндэх холболт туннелээр аюулгүйгээр дамжин
mail.example.com уруу илгээгдэнэ.
Хэцүү галт ханыг тойрон гарах
Зарим сүлжээний администраторууд хэтэрхий чанга галт ханын дүрэм ашиглан
зөвхөн ирж байгаа холболтууд төдийгүй гарч байгаа холболтуудыг ч бас
шүүдэг. Танд алсын машинуудад зөвхөн SSH болон вэбээр аялах 22 болон
80-р портуудад хандах боломжийг өгсөн байж болох юм.
Та хөгжим цацдаг Ogg Vorbis сервер зэрэг өөр (магадгүй ажилдаа холбоогүй)
үйлчилгээ уруу хандахыг магадгүй хүсэж болох юм. Хэрэв энэ Ogg Vorbis
сервер нь 22 эсвэл 80-аас бусад өөр порт дээр цацаж байгаа бол
та түүнд хандаж чадахгүй юм.
Үүний шийдэл нь таны сүлжээний галт ханаас гаднах машин уруу SSH холболт үүсгэж
үүнийг Ogg Vorbis сервер уруу туннель хийхэд ашиглах явдал юм.
&prompt.user; ssh -2 -N -f -L 8888:music.example.com:8000 user@unfirewalled-system.example.org
user@unfirewalled-system.example.org's password: *******
Таны урсгал хүлээн авах клиент одоо localhost-ийн
8888 порт уруу заагдах бөгөөд тэр цаашаагаа галт ханыг амжилттайгаар
гэтлэн music.example.com уруу дамжуулагдана.
AllowUsers хэрэглэгчийн тохируулга
Ямар хэрэглэгчид хаанаас орохыг хязгаарлаж өгөх нь зүйтэй юм.
AllowUsers тохируулга нь үүнд хүрэх сайн арга
юм. Жишээ нь root хэрэглэгчийг зөвхөн
192.168.1.32-оос орохыг
зөвшөөрөхийн тулд доор дурдсантай адил тохируулгыг /etc/ssh/sshd_config
файлд хийх нь зүйтэй юм:
AllowUsers root@192.168.1.32
admin хэрэглэгчийг хаанаас ч орохыг зөвшөөрөхийн
тулд ердөө л хэрэглэгчийн нэрийг өөрийг нь жагсааж өгнө:
AllowUsers admin
Олон хэрэглэгчид нэг мөрөнд жагсаагдах шаардлагатай:
AllowUsers root@192.168.1.32 admin
Та энэ машин уруу нэвтрэх хэрэгцээтэй хэрэглэгч бүрийг жагсааж өгөх нь чухал юм,
тэгэхгүй бол тэдгээр нь орж чадахгүй болно.
/etc/ssh/sshd_config-д өөрчлөлтүүд хийснийхээ
дараа &man.sshd.8;-д өөрийн тохиргооны файлуудыг дахин дуудахыг дараах тушаалыг
ажиллуулж та хэлж өгөх ёстой:
&prompt.root; /etc/rc.d/sshd reload
Нэмэлт унших материалууд
OpenSSH
&man.ssh.1; &man.scp.1; &man.ssh-keygen.1;
&man.ssh-agent.1; &man.ssh-add.1; &man.ssh.config.5;
&man.sshd.8; &man.sftp-server.8; &man.sshd.config.5;
Том
Рөүдс
Хавь нэмэр болгон оруулсан
ACL
Файлын системийн хандалт хянах жагсаалтууд
Хормын хувилбарууд зэрэг файлын системийн өргөжүүлэлтүүдийн хамтаар FreeBSD 5.0
болон сүүлийн хувилбарууд Файлын системийн хандалт хянах жагсаалтуудын
(ACL-ууд) аюулгүй байдлыг санал болгодог.
Хандалт Хянах Жагсаалтууд нь стандарт &unix; зөвшөөрлийн загварыг
маш нийцтэй (&posix;.1e) аргаар өргөтгөдөг. Энэ боломж нь администраторт
илүү төвөгтэй аюулгүй байдлын загвар болон түүний давуу талыг ашиглахыг
зөвшөөрдөг.
UFS файлын системүүдэд ACL
дэмжлэгийг идэвхжүүлэхийн тулд дараах:
options UFS_ACL
тохируулгыг цөмд эмхэтгэх шаардлагатай. Хэрэв энэ тохируулга эмхэтгэгдээгүй бол
ACL-ууд дэмжих файлын системийг холбохыг оролдоход
анхааруулах мэдэгдэл дэлгэцэд гардаг. Энэ тохируулга GENERIC
цөмд орсон байдаг. ACL-ууд нь файлын систем дээр өргөтгөсөн шинж
чанаруудыг идэвхжүүлсэн дээр тулгуурладаг. Өргөтгөсөн шинж чанарууд нь
дараа үеийн &unix; файлын систем UFS2-д төрөлхийн
дэмжигдсэн байдаг.
UFS1 дээр өргөтгөсөн шинж чанаруудыг тохируулахад
UFS2 дээр тохируулахтай харьцуулбал илүү удирдлагын
зардал шаардлагатай байдаг. UFS2 дээрх өргөтгөсөн
шинж чанаруудын ажиллагаа нь бас бодитойгоор илүү байдаг. Иймээс
UFS2-г UFS1-ийн оронд
хандалт хянах жагсаалтуудад ашиглахыг ерөнхийдөө зөвлөдөг.
ACL-ууд нь /etc/fstab файлд
нэмэгдэж өгч болох холбох үеийн удирдлагын тугаар
идэвхтэй болдог. Файлын системийн толгой дахь супер блокийн ACL-ууд тугийг
өөрчлөхийн тулд &man.tunefs.8;-ийг ашиглан шургуу замаар холбох үеийн тугийг автоматаар
зааж өгч болно. Ерөнхийдөө хэд хэдэн шалтгааны улмаас супер блокийн тугийг ашиглах нь
дээр байдаг:
Холбх үеийн ACL-ууд туг дахин холболтоор өөрчлөгддөггүй
(&man.mount.8; ), зөвхөн бүрэн гүйцэд
&man.umount.8; хийгдэж шинэ &man.mount.8; хийгдсэний дараа болно.
Энэ нь бас файлын системийг ашиглаж байх үед дарааллыг нь өөрчилж болохгүй гэсэн үг
юм.
fstab-д мөр байхгүй байсан ч гэсэн эсвэл төхөөрөмжүүдийн
дараалал өөрчлөгдсөн ч гэсэн супер блокийн тугийг тохируулах нь файлын системийг үргэлж
ACL-уудыг идэвхтэйгээр холбоход хүргэдэг. Энэ нь файлын системийг
ACL-уудыг идэвхжүүлэлгүйгээр санамсаргүйгээр холбохоос хамгаалдаг бөгөөд
ингэж санамсаргүй холбох нь ACL-уудыг буруугаар албадаж
тэгснээр аюулгүй байдлын асуудлуудад хүргэж болох юм.
Бид шинэ &man.mount.8; хийлгүйгээр туг идэвхжүүлдгийг зөвшөөрөхөөр
ACL-уудын ажиллагааг өөрчилж болох юм, гэхдээ бид
ACL-уудыг идэвхжүүлэлгүй санамсаргүйгээр холболт хийхийг
болиулахыг хүсдэг бөгөөд учир нь хэрэв та ACL-уудыг идэвхжүүлээд
дараа нь болиулаад өргөтгөсөн шинж чанаруудыг устгалгүйгээр дахин идэвхжүүлбэл та
өөртөө нэлээн хэцүү асуудал учруулах зүйлийг хийх болно. Ерөнхийдөө та файлын систем
дээр ACL-уудыг идэвхжүүлсний дараа файлын хамгаалалтууд нь
системийн хэрэглэгчдэд зориулагдсан файлуудтай нийцгүй болж болох учир тэдгээрийг
болиулж болохгүй бөгөөд ACL-уудыг дахин идэвхжүүлэх нь
зөвшөөрлүүд нь өөрчлөгдсөн байж болох файлуудад өмнөх ACL-уудыг
магадгүй дахин холбож өөр тааварлаж болшгүй ажиллагаанд хүргэж болох юм.
ACL-ууд идэвхжүүлсэн файлын системүүд өөрсдийн зөвшөөрлийн
тохируулгууд дээрээ + (нэмэх) тэмдэг үзэх үед харуулдаг.
Жишээ нь:
drwx------ 2 robert robert 512 Dec 27 11:54 private
drwxrwx---+ 2 robert robert 512 Dec 23 10:57 directory1
drwxrwx---+ 2 robert robert 512 Dec 22 10:20 directory2
drwxrwx---+ 2 robert robert 512 Dec 27 11:57 directory3
drwxr-xr-x 2 robert robert 512 Nov 10 11:54 public_html
Энд бид directory1,
directory2, болон directory3
сангууд бүгд ACL-ууд-ийн давуу талыг авч байгааг харж байна.
public_html сан тэгэхгүй байна.
ACL-уудыг ашиглах нь
Файлын системийн ACL-уудыг &man.getfacl.1;
хэрэгслээр харж болно. Жишээ нь test файл дээрх
ACL тохируулгуудыг харахын тулд дараах тушаалыг
ажиллуулах хэрэгтэй:
&prompt.user; getfacl test
#file:test
#owner:1001
#group:1001
user::rw-
group::r--
other::r--
Энэ файлын ACL тохируулгуудыг өөрчлөхийн тулд
&man.setfacl.1; хэрэгслийг ажиллуул. Ажиглаарай:
&prompt.user; setfacl -k test
туг нь тухайн үед тодорхойлогдсон бүх
ACL-уудыг файл эсвэл файлын системээс
арилгана. Илүү дээр арга бол ACL-уудыг
ажиллуулахад шаардлагатай үндсэн талбаруудыг орхидог
тугийг ашиглах явдал юм.
&prompt.user; setfacl -m u:trhodes:rwx,group:web:r--,o::--- test
Дээр дурдсан тушаал дээр тохируулга анхдагч
ACL оруулгуудыг өөрчлөхөд хэрэглэгдсэн.
Өмнөх тушаалаар устгагдсан болохоор урьдчилан тодорхойлсон оруулгууд
байхгүй учир энэ нь анхдагч тохируулгуудыг сэргээж жагсаасан тохируулгуудаас
зааж өгдөг. Хэрэв та систем дээр байхгүй хэрэглэгч эсвэл бүлэг нэмэх бол
Invalid argument буюу Буруу нэмэлт өгөгдөл
гэсэн алдаа stdout уруу хэвлэгдэнэ гэдгийг
санаж байх хэрэгтэй.
Том
Рөүдс
Хувь нэмэр болгон оруулсан
Portaudit
Гуравдагч талын аюулгүй байдлын асуудлуудыг монитор хийх нь
Сүүлийн жилүүдэд эмзэг асуудлын үнэлгээ хэрхэн зохицуулагдаж байгаа тал дээр
аюулгүй байдлын ертөнц олон сайжруулалт хийсэн. Одоогийн байгаа бүх л үйлдлийн
системүүд дээр гуравдагч талын хэрэгслүүд суулгаж тохируулдгаас болж системийн
халдлагын заналхийлэл ихэсдэг.
Эмзэг асуудлын үнэлгээ нь аюулгүй байдлын түлхүүр хүчин зүйл бөгөөд
&os; нь үндсэн системд зориулан зөвлөгөөнүүдийг гаргадаг боловч
гуравдагч талын хэрэгслүүд бүрийн хувьд хийх нь &os; төслийн боломжоос
гадуур юм. Мэдэгдэж байгаа асуудлуудыг администраторуудад анхааруулж
гуравдагч талын эмзэг асуудлуудыг зөөлрүүлэх арга байдаг. &os;-д нэмэлтээр
Portaudit гэгддэг хэрэгсэл зөвхөн энэ
зорилгоор байдаг.
ports-mgmt/portaudit порт нь
&os;-ийн аюулгүй байдлын баг болон портуудын хөгжүүлэгчдийн шинэчилж
ажиллагааг нь хангаж байдаг мэдээллийн баазаас мэдэгдэж байгаа аюулгүй байдлын
асуудлуудыг шалгадаг.
Portaudit-г ашиглаж эхлэхийн тулд
Портуудын цуглуулгаас түүнийг суулгах хэрэгтэй:
&prompt.root; cd /usr/ports/ports-mgmt/portaudit && make install clean
Суулгах процессийн явцад өдөр бүрийн аюулгүй байдлыг шалгах ажиллагаанд
Portaudit-н гаралтыг зөвшөөрч
&man.periodic.8;-д зориулсан тохиргооны файлуудыг шинэчилдэг.
Өдөр тутмын аюулгүй байдлыг шалгах ажиллагаа root-ийн
захидлын бүртгэл уруу цахим захидал явуулж түүнийг уг хэрэглэгч уншсан эсэхийг
баталгаажуулах хэрэгтэй. Өөр ямар ч илүү тохиргоо энд хэрэггүй.
Суулгасны дараа администратор мэдээллийн баазыг шинэчлэх болон суулгасан
багцуудад мэдэгдэж байгаа эмзэг асуудлуудыг үзэхдээ дараах тушаалыг
ажиллуулна:
&prompt.root; portaudit -Fda
Мэдээллийн бааз &man.periodic.8; ажиллах үед автоматаар шинэчлэгддэг;
иймээс дээрх тушаал заавал шаардлагагүй юм. Энэ нь зөвхөн дараах жишээнүүдэд
шаардлагатай.
Портуудын цуглуулгын хэсэг болгон суулгагдсан гуравдагч талын хэрэгслүүдийг
ямар ч үед аудит хийхдээ администратор зөвхөн дараах тушаалыг ажиллуулах
хэрэгтэй:
&prompt.root; portaudit -a
Portaudit эмзэг асуудалтай багцын хувьд
доор дурдсантай адилыг гаргана:
Affected package: cups-base-1.1.22.0_1
Type of problem: cups-base -- HPGL buffer overflow vulnerability.
Reference: <http://www.FreeBSD.org/ports/portaudit/40a3bca2-6809-11d9-a9e7-0001020eed82.html>
1 problem(s) in your installed packages found.
You are advised to update or deinstall the affected package(s) immediately.
Үзүүлсэн URL уруу вэб хөтчийг чиглүүлж администратор
асуудалтай байгаа эмзэг асуудлын талаар дэлгэрэнгүй мэдээллийг олж авч
болно. Ийм мэдээлэл нь нөлөөлөх хувилбарууд болон &os;-ийн портын хувилбар,
аюулгүй байдлын зөвлөгөөнүүд байж болох өөр бусад вэб сайтуудыг агуулж болох
юм.
Товчхондоо Portaudit нь хүчирхэг
хэрэгсэл бөгөөд Portupgrade порттой цуг
хэрэглэхэд маш ашигтай байдаг.
Том
Рөүдс
Хувь нэмэр болгон оруулсан
FreeBSD-ийн аюулгүй байдлын зөвлөгөөнүүд
&os;-ийн аюулгүй байдлын зөвлөгөөнүүд
Үйлдвэрлэлийн чанарыг хангасан үйлдлийн системүүдийн нэгэн адил &os;
Аюулгүй байдлын зөвлөгөөнүүд
гаргадаг. Эдгээр
зөвлөгөөнүүд нь ихэвчлэн аюулгүй байдлын жагсаалтууд уруу илгээгддэг
бөгөөд зөвхөн тохирох хувилбаруудад засвар хийгдсэний дараа Errata буюу
алдааны хуудсанд тэмдэглэгддэг. Энэ хэсэгт зөвлөгөө гэж юу болох, түүнийг
хэрхэн ойлгох болон системд засвар хийхдээ ямар арга хэмжээнүүдийг
авах талаар тайлбарлах болно.
Зөвлөгөө ямархуу харагдах вэ?
&os;-ийн аюулгүй байдлын зөвлөгөөнүүд
&a.security-notifications.name; захидлын жагсаалтаас авсан доорх
зөвлөгөөтэй адил харагдах болно.
=============================================================================
&os;-SA-XX:XX.UTIL Security Advisory
The &os; Project
Topic: denial of service due to some problem
Category: core
Module: sys
Announced: 2003-09-23
Credits: Person@EMAIL-ADDRESS
Affects: All releases of &os;
&os; 4-STABLE prior to the correction date
Corrected: 2003-09-23 16:42:59 UTC (RELENG_4, 4.9-PRERELEASE)
2003-09-23 20:08:42 UTC (RELENG_5_1, 5.1-RELEASE-p6)
2003-09-23 20:07:06 UTC (RELENG_5_0, 5.0-RELEASE-p15)
2003-09-23 16:44:58 UTC (RELENG_4_8, 4.8-RELEASE-p8)
2003-09-23 16:47:34 UTC (RELENG_4_7, 4.7-RELEASE-p18)
2003-09-23 16:49:46 UTC (RELENG_4_6, 4.6-RELEASE-p21)
2003-09-23 16:51:24 UTC (RELENG_4_5, 4.5-RELEASE-p33)
2003-09-23 16:52:45 UTC (RELENG_4_4, 4.4-RELEASE-p43)
2003-09-23 16:54:39 UTC (RELENG_4_3, 4.3-RELEASE-p39)
CVE Name: CVE-XXXX-XXXX
For general information regarding FreeBSD Security Advisories,
including descriptions of the fields above, security branches, and the
following sections, please visit
http://www.FreeBSD.org/security/.
I. Background
II. Problem Description
III. Impact
IV. Workaround
V. Solution
VI. Correction details
VII. References
Topic буюу сэдэв талбар асуудал юу болохыг яг заасан
байдаг. Энэ нь үндсэндээ тухайн үеийн аюулгүй байдлын зөвлөгөөний
танилцуулга бөгөөд эмзэг асуудалтай цуг хэрэгслийг тэмдэглэдэг.
The Category буюу зэрэглэл талбар нь хамаарч байгаа
системийн хэсгийг хэлдэг бөгөөд core,
contrib, эсвэл ports-ийн
аль нэг байж болно. core зэрэглэл нь эмзэг
асуудал &os; үйлдлийн системийн гол хэсэгт нөлөөлнө гэсэн үг юм.
contrib зэрэглэл нь эмзэг асуудал
sendmail зэрэг &os; төсөлд
хувь нэмэр болгон оруулсан програм хангамжуудад нөлөөлнө гэсэн үг юм.
Эцэст нь ports зэрэглэл нь эмзэг асуудал
портуудын цуглуулганд ордог нэмэлт програм хангамжуудад нөлөөлөхийг
харуулдаг.
Module талбар нь бүрэлдэхүүн хэсгийн байрлалыг
жишээ нь sys гэх зэргээр илэрхийлдэг. Энэ жишээн дээр
sys модуль өртөхийг бид харж байгаа бөгөөд ийм учраас энэ
эмзэг асуудал нь цөм дотор ашиглагдсан бүрэлдэхүүн хэсэгт нөлөөлөх юм.
Announced буюу зарласан талбар нь аюулгүй байдлын
зөвлөгөө хэвлэгдсэн эсвэл ертөнцөд зарлагдсан огноог заадаг. Энэ нь
аюулгүй байдлын баг асуудал байгааг шалгаж үүний засвар
&os;-ийн эх модны архивт итгэмжлэн оруулсныг тогтоосон гэсэн үг юм.
Credits буюу талархал талбар нь эмзэг асуудлыг
мэдэж тайлагнасан хувь хүн болон байгууллагыг зааж талархдаг.
Affects буюу нөлөөлөх хувилбарын талбар нь
энэ эмзэг асуудал нөлөөлөх &os;-ийн хувилбаруудыг тайлбарладаг.
Цөмийн хувьд уг нөлөөлсөн файлууд дээр ажиллуулсан
ident тушаалын үр дүнг зэрвэс харж
хувилбарыг тодорхойлж болно. Портуудын хувьд
/var/db/pkg санд портын нэрийн дараа
хувилбарын дугаар байдаг. Хэрэв систем нь &os;-ийн CVS
архивтай адил хамгийн сүүлийн хэлбэрт орж өдөр тутам дахин бүтээгдээгүй
бол энэ нь нөлөөлөлд орсон хэвээр байх магадлалтай юм.
Corrected буюу засварласан талбар нь
огноо, цаг, цагийн бүс болон засварласан хувилбаруудыг
заадаг.
Common Vulnerabilities Database system буюу Нийтлэг Эмзэг асуудлуудын
Мэдээллийн Баазын системээс эмзэг асуудлуудыг хайхад хэрэглэгдэх
магадлалын мэдээлэлд нөөцлөгддөг.
Background талбар нь нөлөөлөлд яг ямар хэрэгсэл
орсон талаар мэдээлэл өгдөг. Ихэнхдээ энэ нь &os;-д яагаад тухайн хэрэгсэл
байдаг, юунд хэрэглэгддэг болон хэрэгсэл хэрхэн бий болсон талаар байдаг.
Problem Description буюу асуудлын тайлбар талбар нь
аюулгүй байдлын цоорхойг гүнзгий тайлбарладаг. Энэ нь гажигтай кодын мэдээлэл
эсвэл бүр хэрэгслийг хэрхэн хорлонтойгоор ашиглаж аюулгүй байдлын цоорхой
нээдэг тухай мэдээллийг агуулдаг.
Impact буюу үйлчлэл талбар нь асуудал системд
ямар төрлийн үйлчлэл үзүүлдгийг тайлбарладаг. Жишээ нь энэ нь
үйлчилгээг зогсоох халдлагаас авахуулаад хэрэглэгчдэд өгч болох нэмэлт
зөвшөөрлүүд эсвэл халдагчид супер хэрэглэгчийн хандалт өгөх зэрэг
юу ч байж болно.
Workaround буюу тойрон гарах талбар нь
боломжит тойрон гарах арга замыг системийг шинэчилж чадахгүй байж болох
системийн администраторуудад олгодог. Энэ нь хугацааны шаардлагууд,
сүлжээний боломж эсвэл өөр бусад олон шалтгаанаас болдог байж болох
юм. Ямар ч байсан гэсэн аюулгүй байдлыг хөнгөнөөр авч үзэж болохгүй
бөгөөд нөлөөлөлд орсон систем эсвэл засвар нөхөөс хийгдэх аль эсвэл
аюулгүй байдлын цоорхойг тойрон гарах шийдэл хийгдэх
шаардлагатай.
Solution буюу шийдэл талбар нь нөлөөлөлд орсон
системийг засварлах заавруудыг санал болгодог. Энэ нь системд засвар
нөхөөс хийн аюулгүй ажиллуулах алхам алхмаар тест хийгдэж шалгагдсан арга
юм.
Correction Details буюу засварын нарийн
учир талбар нь CVS салбар эсвэл хувилбарын
нэрийн цэгүүдийг доогуур зураас тэмдэгтээр өөрчилж үзүүлдэг. Мөн энэ нь
салбар болгон дахь нөлөөлөлд орсон файлуудын хувилбарын дугаарыг бас
харуулдаг.
References буюу лавлагаа талбар нь ихэвчлэн
бусад мэдээллийн эхүүдийг өгдөг. Энэ нь вэбийн URL-ууд,
номнууд, захидлын жагсаалтууд болон мэдээний бүлгүүдийг агуулж болно.
Том
Рөүдс
Хувь нэмэр болгон оруулсан
Процессийн бүртгэл хөтлөх
Процессийн бүртгэл хөтлөх
Процессийн бүртгэл хөтлөх аюулгүй байдлын аргыг ашиглаж
администраторууд системийн эх үүсвэрүүдийг ашигласан байдал болон тэдгээрийг
хэрэглэгчдэд хэрхэн хуваарилсныг мэдэж болох бөгөөд энэ нь системийг монитор
хийх боломжийг олгодог. Мөн энэ арга нь хэрэглэгчдийн тушаалуудыг туйлын
багаар мөшгих боломжийг администраторуудад олгодог.
Энэ нь үнэн хэрэгтээ өөрийн эерэг болон сөрөг талуудтай. Эерэг талуудын нэг нь
халдлагыг орсон цэг хүртэл нарийсган олох боломж юм. Сөрөг тал нь процессийн
бүртгэл хөтлөлтөөр үүссэн бүртгэлүүд бөгөөд тэдгээр нь дискний зай шаардаж
болох юм. Энэ хэсэг процессийн бүртгэл хөтлөлтийн үндсүүдийг администраторуудад
таниулах болно.
Процессийн бүртгэл хөтлөлтийг идэвхжүүлж хэрэглэх нь
Процессийн бүртгэл хөтлөлтийг ашиглаж эхлэхээсээ өмнө үүнийг идэвхжүүлэх
хэрэгтэй. Үүнийг хийхийн тулд дараах тушаалуудыг ажиллуул:
&prompt.root; touch /var/account/acct
&prompt.root; accton /var/account/acct
&prompt.root; echo 'accounting_enable="YES"' >> /etc/rc.conf
Идэвхтэй болгосны дараа бүртгэл хөтлөлт CPU
статистикууд, тушаалууд гэх мэтийг даган мөшгиж эхэлнэ. Бүртгэлийн
бүх бичлэгүүд уншиж болохооргүй хэлбэрээр байдаг бөгөөд тэдгээрийг
&man.sa.8; хэрэгсэл ашиглан үзэж болдог. Ямар нэг тохируулгагүйгээр
ажиллуулбал sa тушаал нь хэрэглэгч болгоны
дуудлагуудын тоо, нийт зарцуулсан хугацааг минутаар, нийт CPU
болон хэрэглэгчийн хугацааг минутаар, дундаж I/O үйлдлүүдийн тоо
гэх мэттэй холбоотой мэдээллийг дэлгэцэнд хэвлэн үзүүлдэг.
Тушаалуудыг ашигласан тухай мэдээллийг харахын тулд &man.lastcomm.1;
хэрэгслийг ашиглах хэрэгтэй. lastcomm тушаал нь
тухайн &man.ttys.5; дээр хэрэглэгчдийн ажиллуулсан тушаалуудыг
үзүүлэхэд хэрэглэгдэж болно, жишээ нь:
&prompt.root; lastcomm ls
trhodes ttyp1
Дээрх тушаал нь ttyp1 терминал дээр trhodes
хэрэглэгчийн ls тушаал ашигласан мэдэгдэж байгаа
бүгдийг дэлгэцэд харуулах болно.
Өөр олон ашигтай тохируулгууд байдаг бөгөөд &man.lastcomm.1;,
&man.acct.5; болон &man.sa.8; гарын авлагын хуудаснуудад тайлбарласан
байдаг.