diff --git a/mn_MN.UTF-8/books/handbook/basics/chapter.sgml b/mn_MN.UTF-8/books/handbook/basics/chapter.sgml
index 3cd093d990..9bd8515759 100644
--- a/mn_MN.UTF-8/books/handbook/basics/chapter.sgml
+++ b/mn_MN.UTF-8/books/handbook/basics/chapter.sgml
@@ -1,2383 +1,2383 @@
Крис
Шамвэй
Дахин бичсэн
Шагдарын
Нацагдорж
Орчуулсан
Юниксийн үндэс
Ерөнхий агуулга
Дараах бүлгүүд нь FreeBSD үйлдлийн системийн үндсэн
тушаал мөн гүйцэтгэлүүдийг хамрах болно. Энэ материалын
ихэнх хэсэг нь &unix;-төрлийн үйлдлийн системтэй хамаатай.
Хэрэв та юникс төрлийн үйлдлийн системтэй танил бол энэ бүлгийг
алгасаж болно. Харин та FreeBSD-г шинээр сурагч бол энэ бүлгийг
тун анхааралтай унших хэрэгтэй.
Энэ бүлгийг уншсаны дараа, та дараах зүйлсийг мэдэх болно:
FreeBSD-н виртуал консолыг
хэрхэн
хэрэглэх.
&os; дээрх файлын тугийг ойлгосноор &unix;-н файлын
зөвшөөрөл хэрхэн ажилладгийг мэдэх.
Үндсэн &os; файл системийн байрлуулалтыг мэдэх.
&os; диск зохион байгуулалт.
Файл системийг хэрхэн холбох болон салгах.
Процесс, далд чөтгөр дэмон, мөн дохионууд гэж юу болох.
Бүрхүүл гэж юу болох, мөн хэрхэн анхны нэвтрэх орчноо өөрчлөх.
Үндсэн текст засварлагчийг хэрхэн хэрэглэх.
Төхөөрөмж болох төхөөрөмжийн цэг гэж юу болох.
&os;-д ямар хоёртын хэлбэр хэрэглэгддэг болох.
Нэмэлт мэдээллийг товч гарын авлагаас хэрхэн харах.
Виртуал консол болон терминал
виртуал консол
терминал
FreeBSD нь олон аргаар хэрэглэгдэж чадна. Тэдний нэг нь
тушаалуудыг текст терминал дээр бичиж хэрэглэх юм. Хэрэв та
FreeBSD-г ингэж хэрэглэвэл, &unix;-н маш олон боломж болон
хүч таны гарт байна гэсэн үг.
Энэ бүлэг танд, терминал
болон консол
гэж юу болох, мөн тэд нарыг FreeBSD дээр хэрхэн хэрэглэх талаар
танд тодорхойлж өгөх болно.
Консол
консол
Хэрэв та FreeBSD-г эхлэх үедээ автоматаар график горимд
эхлүүлэхээр тохируулаагүй бол, систем нь эхлэлтийн гүйцэтгэдэг
бичиглэлүүдээ дуусгасны дараа танд нэвтрэх хуудас харуулдаг.
Та нэг иймэрхүү хуудас харах байх:
Additional ABI support:.
Local package initialization:.
Additional TCP options:.
Fri Sep 20 13:01:06 EEST 2002
FreeBSD/i386 (pc3.example.org) (ttyv0)
login:
Энд харуулсан текстүүд нь таны систем дээр жаахан
өөр байж магадгүй ч, ерөнхийдөө үүнтэй ижил байх ёстой.
Сүүлийн хоёр мөр нь бидэнд одоогоор чухал мөрүүд. Сүүлээсээ
хоёр дахь мөр нь ингэж уншигдаж байна:
FreeBSD/i386 (pc3.example.org) (ttyv0)
Энэ мөр нь таны дөнгөж сая эхлүүлсэн системийн тухай
товч мэдээллийг агуулсан байна. Та x86 архитектуртай тохиромжтой
Интел юм уу тохирох систем дээр ажиллаж буй FreeBSD
консолыг харж байна
i386 гэдэг нь үүнийг илэрхийлж байгаа юм. Тэмдэглэж хэлэхэд, хэрэв та FreeBSD-г Интел 386 процессор дээр
ажиллуулаагүй байсан ч энэ нь i386 гэж гарна. Энэ нь процессорын төрлийг биш харин процессорын архитектурыг
харуулж байгаа юм.
. Энэ машины нэр нь (&unix; машин болгон
өөрийн нэртэй ) pc3.example.org, бөгөөд
та энэ системийн консолын — ttyv0
нэртэй терминалыг харж байна.
Эцэст нь, сүүлийн мөр бол үргэлж:
login:
Энэ хэсэг нь, таны FreeBSD уруу нэвтрэх
хэрэглэгчийн-нэрээ
бичдэг хэсэг. Дараагийн
хэсэгт энэ талаар тодорхойлсон байгаа.
FreeBSD уруу нэвтрэх
FreeBSD бол олон хэрэглэгчийн бас олон үйлдлийн систем.
Энэ нь, нэг машин уруу олон хүмүүс зэрэг холбогдож
нэгэн зэрэг олон үйлдэл хийж болдог системийн ерөнхий тодорхойлолт
юм.
Олон хэрэглэгчийн систем нь ямар нэгэн аргаар нэг
хэрэглэгчийг
бусдаас нь ялгаж чаддаг байх ёстой.
FreeBSD дээр (мөн бусад &unix;-төрлийн системүүд дээр) энэ нь,
хэрэглэгч ямар нэгэн програм ажиллуулахаасаа өмнө систем уруу
нэвтрэх үйлдэл
хийж хэрэгждэг. Хэрэглэгч бүрд
гоц нэр (
хэрэглэгчийн-нэр
) мөн хувийн нууц үг (
нууц-үг
) харгалзах ёстой. Хэрэглэгчийг програм
хэрэглэж эхлэхээс өмнө FreeBSD энэ хоёрыг асуух болно.
эхлэлийн бичлэг
Дөнгөж FreeBSD эхлэх үедээ эхлүүлэгч бичлэгүүдийг
Эхлэх бичлэгүүд гэдэг нь
FreeBSD эхлэх үед автоматаар ажилладаг програмууд. Тэдгээрийн
үндсэн үүрэг нь, ажиллах ёстой програмуудыг тохируулах, мөн хэрэв ар талд далд ажилладаг ямар нэгэн үр ашигтай үйлдэл хийж байдаг
таны тохируулсан үйлчилгээнүүд байвал тэднийг
эхлүүлэх зэрэг үйлдлүүд юм.
гүйцэтгэж дуусаад танаас зөв
хэрэглэгчийн нэр оруулахыг лавлаж асууна:
login:
Энэ жишээнд зориулаад бүгдээрээ таны хэрэглэгчийн нэрийг
john гэж бодоцгооё. Лавлаж асуусан
мөрөнд john гэж бичээд
Enter товч дарна. Ингээд дараа нь танаас
password
гэж нууц үг асуух болно:
login: john
Password:
john-ны нууц үгийг оруулаад
Enter товч дарна. Нууц үгийг танд
харуулдаггүй! Энэ талаар та одоохондоо санаагаа
зовоох хэрэггүй. Нууцлалын шалтгаанаар ингэж байгаа юм гэж
хэлэхэд хангалттай.
Хэрэв та нууц үгээ зөв оруулсан бол ингээд FreeBSD
уруу нэвтрэх бөгөөд боломжтой бүх програмуудыг туршиж болохоор
боллоо.
Та MOTD эсвэл тухайн өдрийн мэдээллийг
тушаал бичигчийн араас харах болно ( тушаал бичигч нь
#,
$, эсвэл % гэсэн
тэмдэгтүүдийн нэг нь байдаг). Энэ нь таныг FreeBSD уруу
амжилттай нэвтэрснийг илэрхийлдэг.
Олон консолууд
&unix; тушаалуудыг нэг консол дээр гүйцэтгэх нь ердийнх, гэхдээ FreeBSD олон програмыг нэг дор ажиллуулж чадна. FreeBSD
олон програмыг нэг дор нэг цагт ажиллуулж чадаж байхад, нэг консол
дээр олон тушаал өгч суух нь цаг алдахын л нэмэр. Ийм үед л
виртуал консолын
тусламж хэрэг болдог.
FreeBSD нь танд олон төрлийн виртуал консол хэрэглүүлэхээр
тохируулагдаж чаддаг. Нэг виртуал консолоос нөгөөх уруу нь
гарын хэдхэн товчлуур дараад л шилжиж болдог. Консол бүр өөрийн
төрөл бүрийн гаралтын сувагтай бөгөөд FreeBSD нь таныг нэг
консолоос нөгөө консол уруу сэлгэх үед гарын оруулга болон дэлгэцийн
гаралтыг тухайн консолд тохируулж дамжуулж өгдөг.
Гарын тусгай товчлолууд нь FreeBSD дээр консол сэлгэхэд зориулж
нөөцлөгдсөн байдаг
FreeBSD консол мөн гарын тохируулгын тухай нэлээн
дэлгэрэнгүй техникийн мэдээллийг та
&man.syscons.4;, &man.atkbd.4;, &man.vidcontrol.1;
мөн &man.kbdcontrol.1; зэрэг гарын авлагуудаас харж болно. Бид
нар энд задалж нарийвчлахгүй бөгөөд сонирхсон хүмүүс нь гарын авлагуудаас хэрхэн ажилладаг заавар тайлбарыг уншиж болно.
. Та
AltF1,
AltF2, аас
AltF8 хүртэлх товчлуурыг дарж FreeBSD дээр консолуудын хооронд шилжиж болно.
Таныг нэгээс нөгөөх уруу нь шилжих үед, FreeBSD таны дэлгэцийн
гаралтыг хадгалж санаа тавьдаг. Ингэсний үр дүнд гарнаас тушаал оруулж програмуудыг
ажиллуулж болдог маш олон виртуал
дэлгэцүүдтэй
мэт үзэгддэг. Нэг виртуал консол дээр таны ажиллуулсан програм нь уг консолоос сэлгээд өөр консол дээр сэлгэсэн ч гэсэн зогсохгүй
ажиллаж л байдаг.
<filename>/etc/ttys</filename> Файл
FreeBSD анхны тохируулгаараа найман виртуал
консолтой эхэлдэг. Энэ нь хатуу тогтоосон тохируулга биш бөгөөд
хэрэв та хүсвэл олон юм уу цөөн болгож амархан өөрчлөх боломжтой. Виртуал консолын тоо болон тохируулга нь
/etc/ttys файлд байдаг.
Та /etc/ttys файлыг хэрэглэж FreeBSD
дээрх виртуал консолуудыг тохируулж болно. Энэ файлын тайлбар
тавиагүй мөр болгон
( # тэмдгээр эхлээгүй мөрүүд) виртуал
консол эсвэл ганц терминалын тохируулгыг агуулж байдаг.
Энэ файл FreeBSD-тэй анх цуг ирэхдээ есөн виртуал
консолтой гэж тохируулагдаж ирдэг бөгөөд тэдний наймыг нь
хэрэглэж болохыг зөвшөөрсөн байдаг. Тэдгээр нь
ttyv гэж эхэлсэн байдаг:
# name getty type status comments
#
ttyv0 "/usr/libexec/getty Pc" cons25 on secure
# Virtual terminals
ttyv1 "/usr/libexec/getty Pc" cons25 on secure
ttyv2 "/usr/libexec/getty Pc" cons25 on secure
ttyv3 "/usr/libexec/getty Pc" cons25 on secure
ttyv4 "/usr/libexec/getty Pc" cons25 on secure
ttyv5 "/usr/libexec/getty Pc" cons25 on secure
ttyv6 "/usr/libexec/getty Pc" cons25 on secure
ttyv7 "/usr/libexec/getty Pc" cons25 on secure
ttyv8 "/usr/X11R6/bin/xdm -nodaemon" xterm off secure
Виртуал консолыг тохируулдаг энэ файлын баганууд
мөн нэмэлт сонголтуудын дэлгэрэнгүй
тайлбарыг та &man.ttys.5; гарын авлагаас харна уу.
Ганц хэрэглэгчийн горимын консол
Ганц хэрэглэгчийн горим
гэж юу болох талаар дэлгэрэнгүй мэдээлэл -д буй.
FreeBSD дээр ганц хэрэглэгчийн горимд ажиллаж байхад
зөвхөн нэг консол байдаг гэдгийг мэдэх хэрэгтэй. Энэ үед
ямар ч виртуал консолууд боломжгүй. Ганц хэрэглэгчийн
горимын тохируулгыг бас /etc/ttys файл
дотор хийж болно. console гэж эхэлсэн
мөрүүдийг харна уу:
# name getty type status comments
#
# If console is marked "insecure", then init will ask for the root password
# when going to single-user mode.
console none unknown off secure
Дээрх console гэсэн мөрний
дээд хэсэгт бичсэн тайлбарт бичсэний дагуу та secure гэдгийг
insecure гэж өөрчилж болно. Хэрэв та ингэвэл,
FreeBSD ганц хэрэглэгчийн горимд эхэлсэн ч гэсэн танаас
root нууц үг асуух болно.
Үүнийг
insecure гэж солихдоо та тун болгоомжтой
байх хэрэгтэй. Хэрэв та хэзээ нэгэн цагт
root нууц үгээ мартаад ганц хэрэглэгчийн горимд орвол жаахан хүндрэлтэй байх болно. Энэ нь гэхдээ шийдэж болохоор хүндрэл боловч FreeBSD-н эхлэх үйлдэл болон хамрагдсан
програмуудад нь дасаагүй хүнд бол жаахан хүндрэлтэй байж магадгүй.
Зөвшөөрлүүд
UNIX
FreeBSD нь BSD &unix;-ээс уламжилж байх үедээ, &unix;-н
үндсэн хэдэн бүтэц дээр суурилсан. Эхний бөгөөд хамгийн
чухал тунхаглал нь FreeBSD бол олон хэрэглэгчийн
үйлдлийн систем юм.
Систем нь олон хэрэглэгчийн хоорондоо хамааралгүй олон үйлдлийг
ачаалж чаддаг. Хэрэглэгч болгонд шаардагдах компьютерийн төхөөрөмж, санах ой мөн процессорын давтамжийг зөв шударга
хуваарилахыг систем хариуцдаг.
Систем олон хэрэглэгчтэй ажиллах болохоор, системийн
хийх ёстой зүйл нь хэн тухайн нөөцийг унших, бичих,
гүйцэтгэх вэ гэдгийг зохицуулах юм. Эдгээр зөвшөөрлүүд нь
гурав гурваараа нийлүүлэгдсэн гурван хэсэг тоо байдаг. Нэг нь
файлын эзэмшигчид, нөгөөх нь файлын хамаарагддаг бүлэгт, үлдсэн нь
хүн болгонд гэж хуваарилагдана. Энэ тоон дараалал нь дараах
маягаар ажилладаг.:
зөвшөөрөл
файлын зөвшөөрөл
Утга
Зөвшөөрөл
Жагсаах харуулалт
0
Уншигдахгүй, бичигдэхгүй, гүйцэтгэгдэхгүй
---
1
Уншигдахгүй, бичигдэхгүй, гүйцэтгэгдэнэ
--x
2
Уншигдахгүй, бичигдэнэ, гүйцэтгэгдэхгүй
-w-
3
Уншигдахгүй, бичигдэнэ, гүйцэтгэгдэнэ
-wx
4
Уншигдана, бичигдэхгүй, гүйцэтгэгдэхгүй
r--
5
Уншигдана, бичигдэхгүй, гүйцэтгэгдэнэ
r-x
6
Уншигдана, бичигдэнэ, гүйцэтгэгдэхгүй
rw-
7
Уншигдана, бичигдэнэ, гүйцэтгэгдэнэ
rwx
ls
сангууд
Та &man.ls.1; тушаалыг сонголттой
хэрэглэж файлын эзэмшигч, бүлэг, мөн хүн болгонд хуваарилсан
зөвшөөрлийг харуулсан баганатай дэлгэрэнгүй мэдээллийг харж
болно. Жишээлбэл,
ls -l тушаалыг нэг сан дотор гүйцэтгэвэл дараах маягаар харагдана:
&prompt.user; ls -l
total 530
-rw-r--r-- 1 root wheel 512 Sep 5 12:31 myfile
-rw-r--r-- 1 root wheel 512 Sep 5 12:31 otherfile
-rw-r--r-- 1 root wheel 7680 Sep 5 12:31 email.txt
...
Энд ls -l тушаалын эхний баганыг авч үзье:
-rw-r--r--
Хамгийн эхний (зүүн талын) тэмдэг нь үүнийг ердийн файл
юм уу, эсвэл сан, онцгой тэмдэг төхөөрөмж, сокет, эсвэл ямар
нэгэн холбоост файл мөн эсэхийг илэрхийлдэг. Энэ тохиолдолд
- нь ердийн файлыг зааж байна.
Дараагийн гурван тэмдэгт
rw- нь энэ тохиолдолд энэ файлын эзэмшигчид
зөвшөөрөл өгч байна. Дараагийн гурван тэмдэгт r-- нь файлын хамаарах бүлэгт эрх өгч байна.
Сүүлийн гурван тэмдэгт r-- нь бусад бүх хүмүүст
эрх өгч байна. Зураас нь зөвшөөрөл өгөөгүйг
илэрхийлдэг. Энэ файлын тохиолдолд, файлыг унших бичих эрхийг эзэмшигчид нь өгөөд, бүлэг нь файлыг унших эрхтэй, бусад хүмүүс
энэ файлыг зөвхөн унших эрхтэй гэж заагдсан байна.
Дээр тайлбарласан хүснэгтийн дагуу, энэ файлын зөвшөөрөл нь
644 гэж дээрх гурван төрөлд заагдаж байна.
Энэ бол сайн бөгөөд сайхан хэрэг, гэхдээ төхөөрөмж рүү хандах
зөвшөөрлийг систем яаж хянах вэ? FreeBSD бараг ихэнх
төхөөрөмжийг нээж уншиж өгөгдөл бичдэг файл мэт хандаж уншиж
бичдэг. Тэдгээр онцгой төхөөрөмжүүд нь
/dev сан дотор байрладаг.
Сангууд ч гэсэн бас файл мэт хандагддаг. Тэд нарт бас
уншигдах, бичигдэх, гүйцэтгэгдэх зөвшөөрлүүд байдаг.
Сангийн гүйцэтгэгдэх тэмдэг нь файлаас арай өөрөөр хэрэгждэг.
Хэрэв сан нь гүйцэтгэгдэнэ гэж тэмдэглэгдсэн бол, энэ сан нь
дамжиж өнгөрүүлэгдэж болох буюу cd
тушаалыг
(сан сольдог) хэрэглэж ийшээ орж болно гэсэн үг. Энэ нь мөн
сан дотор харагдаж байгаа файлууд уруу хандаж болно гэсэн үг. (бас нэг зүйл, мэдээжээр, файлууд бас өөр дээрээ зөвшөөрөл агуулсан байгаа).
Ерөнхийдөө бол, сан доторх файлуудыг жагсааж харахыг хүсвэл,
уг санд уншигдах зөвшөөрөл суугдсан байх ёстой. Хэрэв санд байгаа
файлыг устгана гэвэл бичигдэх
болон гүйцэтгэгдэх зөвшөөрлүүд уг санд
суугдах ёстой.
Мөн нэмээд хэдэн зөвшөөрлийн битүүд байдаг, гэхдээ тэдгээр нь
ажилладаг файлын setuid дугаар болон sticky сан зэрэг тусгай
зориулалтаар хэрэглэгддэг. Файлын зөвшөөрлийн талаар
нэмэлт мэдээлэл авахыг хүсвэл &man.chmod.1; гарын авлага
хуудаснаас хараарай.
Том
Рөүдс
Хамтарч бичсэн
Тэмдэгт зөвшөөрлүүд
зөвшөөрлүүдүсгэн
Сан эсвэл файлд тоон утганы оронд заримдаа тэмдгэн зөвшөөрлийг
хэрэглэдэг. Тэмдгэн зөвшөөрлийг бичихдээ (хэн) (үйлдэл)
(зөвшөөрөл) гэсэн дарааллаар бичих бөгөөд дараах утгуудыг авдаг:
Сонголт
Үсэг
Илэрхийлэл нь
(хэн)
u
Хэрэглэгч
(хэн)
g
Бүлгийн эзэмшигч
(хэн)
o
Бусад
(хэн)
a
Бүгд (ертөнц
)
(үйлдэл)
+
Зөвшөөрөл нэмэх
(action)
-
Зөвшөөрлийг устгах
(үйлдэл)
=
зөвхөн тухайн зөвшөөрлийг суулгах
(зөвшөөрөл)
r
Унших
(зөвшөөрөл)
w
Бичих
(зөвшөөрөл)
x
Гүйцэтгэх
(зөвшөөрөл)
t
Sticky бит
(зөвшөөрөл)
s
UID эсвэл GID суулгах
Эдгээр утгууд нь өмнөх жишээ шиг &man.chmod.1; тушаалтай
хэрэглэгддэг бөгөөд гэхдээ үсэг хэрэглэнэ. Жишээлбэл, та
FILE уруу бусад хэрэглэгчид
хандахыг хориглохдоо:
&prompt.user; chmod go= FILE
Файлд нэгээс олон өөрчлөлт хийх шаардлага гарвал таслалаар
тусгаарласан мөр бичиж болно. Жишээлбэл, дараах тушаал нь
бүлэг болон дэлхийг
FILE дээр бичих эрхийг нь аваад дараа нь хүн болгонд гүйцэтгэж
болно гэсэн эрх өгч байна:
&prompt.user; chmod go-w,a+x FILE
Том
Рөүдс
Хамтран бичсэн
&os; файлын туг
Өмнө ярилцсан файлын зөвшөөрлөөс гадна &os; нь
файлын туг
хэрэглээгээр хангагдсан байдаг. Эдгээр туг
нь файлд нэмэлт нууцлалын болон хяналтын түвшин тогтоож өгдөг, гэхдээ
санд бол үгүй.
Эдгээр файлын тугнууд нь файлд нэмэлт түвшний хяналт тогтоож
өгснөөрөө зарим тохиолдолд
root хэрэглэгч хүртэл файлыг устгах
юм уу өөрчилж чадахгүй болгож тусалдаг.
Файлын тугнууд нь энгийн загвартай &man.chflags.1;
багажаар ашиглагддаг. Жишээлбэл,
file1 файл дээр устгагдахгүй гэсэн
туг хатгахыг системд зөвшөөрүүлэхийн тулд дараах тушаалыг гүйцэтгэнэ:
&prompt.root; chflags sunlink file1
Хэрэв устгагдахгүй тугийг буцааж авна гэвэл өмнөх тушаал дээрээ
-ын өмнө no
залгаж
ажиллуулна:
&prompt.root; chflags nosunlink file1
Энэ файлын тугийг харахын тулд &man.ls.1; тушаалыг
сонголттой хамт ажиллуулна:
&prompt.root; ls -lo file1
Тушаалын гаралт нь дараах маягаар харагдах ёстой:
-rw-r--r-- 1 trhodes trhodes sunlnk 0 Mar 1 05:54 file1
Нэлээн хэдэн тугнууд нь файлд зөвхөн
root хэрэглэгчээр нэмэгдэж устгагдана.
Бусад тохиолдолд файлын эзэмшигч нь тугийг суулгах боломжтой.
Администраторуудыг &man.chflags.1; болон &man.chflags.2; гарын
авлагуудыг уншихыг зөвлөж байна.
Сангийн бүтэц
сангийн зохион байгуулалт
FreeBSD ийн сангийн бүтэц нь уг системийг ойлгоход тун
чухал үүрэг гүйцэтгэнэ. Хамгийн чухал бөгөөд үндсэн
ойлголт бол root буюу хамгийн дээд эх сан
/
юм. Энэ сан нь систем эхлэх үед хамгийн
түрүүнд танигдах ёстой бөгөөд олон хэрэглэгчид зориулсан
үйлдлийн системийг бэлдэхэд чухал үүрэгтэй. Энэ дээд эх сан
нь мөн таны бусад холбохыг хүсэж байгаа файл
системийг таньж байрлуулах цэгийг агуулж байдаг.
Энэ эх үндсэн файл систем уруу нэмэлт файл системийг холбож
нэмдэг санг таниулах цэг гэж байгаа юм.
Энэ тухай цаашид -д тайлбарласан
байгаа.
Үндсэн холбох цэгүүд нь
/usr, /var, /tmp,
/mnt, мөн /cdrom
сангуудыг агуулж байдаг.
Эдгээр сангууд нь голдуу
/etc/fstab файлд заагдсан байдаг. /etc/fstab файл нь төрөл бүрийн файл системүүдийг
системд ойлгуулах гэж бичсэн хүснэгт бичлэг.
/etc/fstab файлд байгаа ихэнх файл
системүүд компьютер эхэлж ачаалагдах үед автоматаар &man.rc.8;
гүйцэтгэгддэг бичлэгээс таниулагддаг. Гэхдээ хэрэв
гэсэн сонголтыг агуулсан бол
автоматаар таниулагддаггүй.
Дэлгэрэнгүй мэдээлэл хэсэгт буй.
Файл системийн бүтцийн тухай бүрэн мэдээллийг
&man.hier.7;-с харж болно. Одоохондоо байнга хэрэглэгддэг
сангуудыг товч тайлбарлахад хангалттай.
Сан
Тодорхойлолт
/
Файл системийн Root буюу хамгийн дээд эх сан.
/bin/
Ганц болон олон хэрэглэгчийн орчны үндсэн
хэрэгслийн сан.
/boot/
Үйлдлийн систем эхлэж ачаалагдах үеийн програмууд болон тохируулга файлууд.
/boot/defaults/
Анхдагч ачаалах үеийн тохируулгын файлууд; дэлгэрэнгүйг
&man.loader.conf.5; хуудаснаас харна уу.
/dev/
Төхөөрөмжүүд байдаг сан; &man.intro.4; хуудаснаас харна уу.
/etc/
Системийн тохируулгын файлууд болон гүйцэтгэх бичлэгүүд.
/etc/defaults/
Анхдагч системийн тохируулгын файлууд; дэлгэрэнгүйг &man.rc.8; хуудаснаас хараарай.
/etc/mail/
&man.sendmail.8; мэтийн захиа илгээгчдийн
тохируулгын файлууд.
/etc/namedb/
named-н тохируулгын файл;
&man.named.8; хуудаснаас дэлгэрэнгүйг харна уу.
/etc/periodic/
&man.cron.8;-г ашиглаж өдрөөр, сараар, эсвэл жилээр
гэх мэт давтамжаар ажиллаж чаддаг бичлэгүүд ; дэлгэрэнгүйг &man.periodic.8; хуудаснаас харна уу.
/etc/ppp/
ppp тохируулга файлууд;
&man.ppp.8;-с харна уу.
/mnt/
Администратор голдуу түр зуур бусад файл систем эсвэл
төхөөрөмжийг таниулахад хэрэглэдэг хоосон сан.
/proc/
Процесийн файл систем; &man.procfs.5; болон
&man.mount.procfs.8;-с харна уу.
/rescue/
Эвдэрч гэмтсэн үед сэргээхэд хэрэглэгддэг
програмууд &man.rescue.8;-с харна уу.
/root/
root хэрэглэгчийн гэрийн сан.
/sbin/
Ганц болон олон хэрэглэгчийн орчинд хэрэглэж болохоор
системийн програм ба администраторын үндсэн хэрэгслүүд.
/tmp/
Түр зуурын файлууд.
/tmp сан доторх файлууд нь систем шинээр ачаалагдах үед хадгалагдалгүйгээр устгагдана. Санах ойгоос ажилладаг файл системүүд голцуу
/tmp
санд таниулагдаж байрлуулагддаг.
Энэ үйлдэл нь &man.rc.conf.5;-тай холбоотой tmpmfs-төрлийг ашиглаж автоматжуулагдаж болдог
(эсвэл /etc/fstab дотор буй
оруулгууд бүгдээрээ; &man.mdmfs.8;-с харна уу).
/usr/
Програм болон хэрэглэгчийн хэрэглэдэг үндсэн хэрэгслүүд.
/usr/bin/
Үндсэн хэрэгслүүд, програмын багажууд, мөн програмууд.
/usr/include/
Стандарт C-ийн include файлууд.
/usr/lib/
Програмын шахаж бэлдсэн багцууд.
/usr/libdata/
Төрөл бүрийн хэрэгслийн өгөгдлийн файлууд.
/usr/libexec/
Системийн далд чөтгөр буюу дэмон болон системийн
хэрэгслүүд (бусад програмаас дуудагдаж ажилладаг).
/usr/local/
- Дотоод гүйцэтгэгддэг болон програмын сангууд гэх мэт програмууд байдаг. Мөн FreeBSD-н портуудын анхны байрлуулах газар болж өгдөг. /usr/local -ийн доторхи нь,
+ Дотоод гүйцэтгэгддэг болон програмын сангууд гэх мэт програмууд байдаг. Мөн FreeBSD-н портуудын анхны байрлуулах газар болж өгдөг. /usr/local -ийн доторх нь,
&man.hier.7;-аар
- /usr сангийн доторхийг байрлуулсан шиг
+ /usr сангийн дотор байгааг байрлуулсан шиг
зохион байгуулагдах хэрэгтэй. Гэхдээ энэнд хамаарахгүй
сангууд нь man гэж /usr/local/share сан дотор биш
/usr/local дотор байрладаг сан,
мөн
share/doc/port
дотор байдаг портуудын бичиг баримт байдаг сан юм.
/usr/obj/
Архитектураасаа хамаараад /usr/src санг хөрвүүлэх үед бүтээгддэг сан..
/usr/ports
FreeBSD Портын цуглуулга (сонгомол).
/usr/sbin/
Системийн дэмон болон системийн хэрэгслүүд (хэрэглэгчдээр гүйцэтгэгдэнэ).
/usr/share/
Архитектуртаа хамаатай файлууд.
/usr/src/
BSD болон/эсвэл дотоод эх файлууд.
/usr/X11R6/
X11R6 цогцолборын гүйцэтгэж болдог програмууд,
програмын сан зэргүүд
(сонгомол).
/var/
Олон зорилгоор хэрэглэгддэг бүртгэл бичлэг, түр зуурын, дараалал зэргийн файлууд.
Санах ойд тулгуурлаж ажилладаг зарим файлын системүүд
/var дотор
танигдаж үүсгэгддэг.
Энэ үйлдэл нь &man.rc.conf.5;-тай холбоотой varmfs-төрлийг ашиглаж автоматжуулагдаж болдог
(эсвэл /etc/fstab дотор буй
оруулгууд бүгдээрээ; &man.mdmfs.8;-с харна уу).
/var/log/
Системийн төрөл бүрийн бүртгэл бичлэгийн файлууд.
/var/mail/
Хэрэглэгчийн ирсэн захиаг хадгалах файлууд.
/var/spool/
Төрөл бүрийн хэвлэгч болон захианы системийн дарааллыг удирдах сангууд.
/var/tmp/
Түр зуурын файлууд.
Энэ санд буй файлууд нь голдуу системийг эхлэх үед
зориулагдахаар нөөцлөгдсөн байдаг. Гэхдээ, хэрэв
/var
нь санах ойд тулгуурласан файлын систем бол өмнө хэлсэн зүйл хүчингүй.
/var/yp
NIS maps.
Диск зохион байгуулалт
FreeBSD нь файл олохын тулд хэрэглэдэг хамгийн жижиг
хэрэгсэл бол файлын нэр юм. Файлын нэрний том болон бага үсэгнүүд нь
бас ялгаатай. Энэ нь юу гэсэн үг вэ гэвэл
readme.txt болон README.TXT гэсэн хоёр файл нь хоорондоо ялгаатай файл гэсэн үг.
FreeBSD нь файлын төрлийг програм, бичиг баримт, эсвэл бусад төрлийн
файл байна гэж ялгахын тулд
(.txt) гэх мэтийн өргөтгөл хэрэглэдэггүй.
Файлууд сан дотор хадгалагддаг. Сан нь зуу зуун файл агуулж
болох бөгөөд эсвэл хоосон байж болно. Сан нь сангаа агуулж бас болох ба ингэж сангийн угсарсан
модлог бүтэц үүсгэж болно. Ингэвэл та файлуудаа илүү амархан зохицуулах болно.
Файл ба сангууд нь / тэмдгийн араас шаардлагатай бол сангуудын нэрийг бичиж өгөгдсөн нэрээрээ хандагдана.
Хэрэв танд foo нэртэй сан нь
bar санг агуулдаг бөгөөд уг сан дотор
readme.txt файл байгаа бол, файлын хандах
бүтэн нэр буюу
зам нь
foo/bar/readme.txt гэж бичигдэнэ.
Сан болон файлууд нь файл системд хадгалагддаг. Файл систем болгон хамгийн эхний дээд хэсэгт заавал нэг сан агуулдаг бөгөөд, түүнийг уг файл системийн
root сан буюу дээд эх сан гэж нэрлэдэг.
Тэгээд энэ эх сан нь цаашаагаа өөр сангуудыг агуулж явдаг.
Энэ хүртэл таны уншсан зүйлүүд нь таны бусад мэддэг үйлдлийн
системтэй ижил байж магадгүй. Гэхдээ жаахан ялгаанууд бий. Жишээлбэл
&ms-dos; үйлдлийн систем нь файл болон санг тусгаарлахдаа
\ тэмдэг хэрэглэдэг байхад &macos; үйлдлийн
систем нь : тэмдгийг хэрэглэдэг.
FreeBSD дискэнд үсэглэж нэр өгдөггүй бөгөөд үсгээр нэр өгөгдсөн файлын замыг хэрэглэдэггүй. Та FreeBSD дээр c:/foo/bar/readme.txt гэж бичиж болохгүй.
Харин түүний оронд нэг файл системийг нэг root
файл систем гэж ангилдаг. Уг root буюу эх файл системийн эх сан нь
/ гэж хандагдана. Бусад өөр файл системүүд энэ root буюу эх файл систем дотор
холбогддог. Та FreeBSD систем дээрээ
хэдэн ч дисктэй байсан, сан болгонууд нь нэг дискний хэсэг мэт
харагддаг.
Жишээлбэл A,
B, мөн C гэсэн гурван
файл систем танд байна гэж бодъё. Файл систем бүр нь өөртөө хоёр сан агуулсан тус тусын эх сантай гэж үзье. Тэдгээр сангууд нь дараах нэртэй байг.
A1, A2 (гэх мэтчилэн
B1, B2 мөн
C1, C2).
A-г эх сан гэж үзнэ. Хэрэв та
- ls тушаалаар энэ сангийн доторхийг харвал, A1 ба
+ ls тушаалаар энэ сангийн дотор байгааг харвал, A1 ба
A2 гэсэн хоёр санг та харах болно. Энэ сангийн модлог загвар нь ингэж харагдаж байна:
/
|
+--- A1
|
`--- A2
Хэрэв файл систем өөр файл системд холбогдохоор бол, холбогдож байгаа системийнхээ нэг сан дор холбогдоно. Тэгвэл одоо
B файл системийг A1 санд холбоно гэж үзье. Тэгвэл B-ийн эх сан нь A1-ээр орлуулагдаж,
B доторх файлууд дараах маягаар харагдана:
/
|
+--- A1
| |
| +--- B1
| |
| `--- B2
|
`--- A2
Хэрэв B1 эсвэл
B2 сан доторх файлууд шаардлага гаран
хандагдахаар бол
/A1/B1 эсвэл /A1/B2 гэсэн зам хэрэглэгдэж бичигдэнэ. Хэрэв /A1 дотор файлууд байсан бол тэдгээрийг түр зуур нуудаг. B файл систем A системээс салгагдсан үед л тэр файлууд харагдана.
Хэрэв B файл систем A2
дор холбогдсон бол дараах маягаар харагдана:
/
|
+--- A1
|
`--- A2
|
+--- B1
|
`--- B2
мөн файл уруу хандах зам нь /A2/B1 болон
/A2/B2 гэж тус тусдаа хандагдах болно.
Файл системүүд нэг нэгнийхээ дээр холбогдож болдог. Сүүлийн жишээгээ үргэлжлүүлээд C файл системийг B файл систем доторх
B1 сангийн дээд хэсэгт холбож өгвөл дараах зохион байгуулалт үүсэж байна:
/
|
+--- A1
|
`--- A2
|
+--- B1
| |
| +--- C1
| |
| `--- C2
|
`--- B2
Эсвэл C файл систем
A файл систем дотор A1
санд холбогдож болно:
/
|
+--- A1
| |
| +--- C1
| |
| `--- C2
|
`--- A2
|
+--- B1
|
`--- B2
Хэрэв та &ms-dos; системийг гадарладаг бол энэ нь join тушаалтай төсөөтэй боловч яг адилхан биш.
Угтаа бол энэ нь тийм их анхаарлаа хандуулаад байхаар зүйл биш.
Ердийн үед та FreeBSD суулгах үедээ нэг файл систем үүсгээд хаана холбохыг нь шийдэж холбоод, шинэ диск нэмэхгүй л бол түүнийгээ хэзээ ч өөрчлөх шаардлага гардаггүй.
Өөр файл систем үүсгэлгүйгээр нэг бүхэл эх файл систем үүсгэж болдог. Ийм үед зарим сул талууд гарч ирдэг бөгөөд нэг л давуу тал үүснэ.
Олон файл системүүдийн давуу талууд
Олон төрлийн файл системүүд нь олон төрлийн холбох нөхцөлтэй. Жишээлбэл, сайн төлөвлөсний
дараагаар, эх файл систем нь зөвхөн уншигдахаар холбогдож, ингэснээр санамсаргүй юм уу алдаа ослын шалтгаанаар чухал файлуудыг устгахаас сэргийлж болно. Хэрэглэгчдээр бичигдэж болдог файл систем, жишээ нь
/home мэтийн бусад системээс тусгаарлаж
nosuid төрлийн гэж холбож болно; энэ сонголт нь файл систем дээр буй гүйцэтгэж болдог файлд suid/guid бит утга тавигдахаас сэргийлж аюулгүй байдлыг хангаж өгдөг.
FreeBSD файл систем ямар зорилгоор хэрэглэгдэхээс нь
хамаараад файл систем дээр файлын зохион байгуулалтыг автоматаар
хийдэг. Тийм болохоор байнга бичигдэж байдаг олон жижигхэн файлуудын
байгаа файл систем дээр цөөхөн бичигддэг том файл агуулсан
файл системийг бодвол олон бичигдэхэд зориулж арай
өөр файлын зохион байгуулалт хийгддэг. Ганц том эх файл системд ийм зохион байгуулалт хийх боломжгүй.
FreeBSD-н файл систем нь цахилгаан тэжээлээс огцом салгагдсан үед ч дискний алдаа үүсгэдэггүй найдвартай байдаг. Гэвч маш ноцтой үед цахилгаан тэжээлээс огцом салгагдахад файл системийн бүтэц эвдэрч болзошгүй юм. Өгөгдлүүдээ олон файл системд хувааж байрлуулах нь дараа нь эвдрэлээс буцааж сэргээхэд амар байдаг.
Нэг файл системтэй байх үеийн давуу тал
Энэ файл систем нь тогтсон хэмжээтэй байдаг. Хэрэв та FreeBSD-ийг суулгах үедээ тодорхой зааж өгсөн файл систем үүсгээд, сүүлд нь түүнийгээ өргөжүүлэхийг хүсвэл, энэ нь тийм амархан биелэхгүй. Та эхлээд байгаа файл системийнхээ файлуудыг нөөцөлж хадгалаад дараа нь файл системдээ шинэ хэмжээ өгч өргөтгөөд дараа нь нөөцөөсөө файлуудаа буцааж сэргээж хадгалах болно.
FreeBSD-н &man.growfs.8; тушаал нь дээрх
хүндрэлийг алга болгож, файлыг нөөцлөх
шаардлагагүйгээр шууд файл системийг өргөтгөж болдог болсон.
Дискний хуваалт дотор файл систем оршиж байдаг. &os; нь юниксээс
уламжилсан болохоор диск хуваалтын ойлголт нь ердийн хэрэглээтэй
ижилхэн биш (жишээлбэл, &ms-dos; диск зохион байгуулалт). Дискний
хуваагдал бүр a үсэгнээс эхлээд
h хүртэл үсгээр тэмдэглэгддэг. Хуваагдал бүр зөвхөн ганцхан файл систем агуулах ёстой. Ийм болохоор файл систем нь агуулж байгаа диск хуваалтынхаа үсгээр илэрхийлэгдэх бөгөөд хэрэв өөр файл системд холбогдвол, холбосон сан нь уг файл системийг илэрхийлнэ.
FreeBSD мөн swap
-д зориулж дискэнд зай бэлддэг. Swap хэмжээ нь FreeBSD-н
виртуал санах ой юм. Ингэснээр таны компьютер
байгаа бодит хэмжээнээсээ илүү санах ой хэрэглэж байгаа мэт ажилладаг.
Хэрэв зарим програм FreeBSD дээр ажиллаад санах ойноос хэтрэх хүндрэл
гарвал, хэрэглэгдэхгүй байгаа хэсгийг swap зай руу зөөж, шаардлагатай
үед буцааж санах ой руу зөөх зарчмаар хэрэглэгддэг.
Зарим дискний хуваалт нь тогтсон журамтай байдаг.
Хуваалт
Тогтсон журам
a
Ихэнхдээ root файл системийг агуулж байдаг
b
Ихэнхдээ swap хэмжээг агуулдаг
c
Ихэнх үед агуулж буй зүсмэлийнхээ хэмжээтэй
ижил хэмжээтэй байдаг. Энэ нь ямар нэгэн хэрэгслүүдийг
(жишээлбэл, дискний эвдэрсэн хэсгийг шалгагч)
c хуваалт дээрх зүсмэл дээр бүхэлд
нь ажиллаж болох зөвшөөрөл өгдөг. Ердийн үед
та үүн дээр файл систем үүсгэх шаардлага байхгүй.
d
Урьд нь d хуваалт онцгой үүрэгтэй байсан
боловч одоо тийм биш, харин ердийн хуваалт шиг хэрэглэгдэж болно.
FreeBSD дээр файл систем агуулж байгаа хуваалтыг
зүсмэл гэж нэрлэдэг. Хуваалтын ерөнхий нэр нь
FreeBSD дээр зүсмэл гэж яригдах бөгөөд FreeBSD-ийн &unix; гаралд
цаад утга учир нь бий. Зүсмэл нь 1 -ээс эхлээд 4 хүртэлх тоогоор
дугаарлагдана.
зүсмэл
хуваалт
аюултай зориулалт
Зүсмэлийн дугаар нь төхөөрөмжийн нэрний араас
s үсгээр эхэлж бичигддэг.
Тэгэхээр da0s1
гэдэг нь,
эхний SCSI диск дээрх эхний зүсмэлийг илэрхийлж байна.
Диск дээр физик чанараараа зөвхөн дөрвөн ширхэг зүсмэл байрлуулж
болно. Харин логик зүсмэлийг та физик зүсмэл дотор дурын хэмжээтэй
үүсгэж болно. Ингэж өргөтгөж нэмсэн зүсмэлүүд нь 5 гэсэн
дугаараар эхэлж цаашаагаа тоологддог. Тэгэхээр
ad0s5
гэдэг нь эхний IDE
диск дээрх эхний өргөтгөсөн зүсмэлийг хэлж байна.
Ингэж өргөтгөсөн зүсмэлүүд нь файл систем агуулж, систем дээр
ердийн зүсмэл мэт харагдаж ажиллана.
Зүсмэлүүд нь физик диск дээр аюултай зориулалт
аар
буюу өөрөөp хэлбэл хүчээр байрлуулагддаг. Харин бусад дискнүүд нь
a -с эхлээд h хүртэл нэрлэсэн
хуваалт агуулж болдог.
Эдгээр үсэгнүүд нь төхөөрөмжийн ард залгагдаж бичигддэг ба
da0a
гэдэг нь
эхний da диск дээр байгаа a хуваалтыг илэрхийлж байна.
ad1s3e
бол хоёр дахь IDE диск дээр байгаа
гурав дахь зүсмэлийн тав дахь хуваалтыг илэрхийлж байна.
Эцэст нь хэлэхэд, диск болгон системд танигдах ёстой.
Дискний нэр нь дискний төрлийг илэрхийлсэн үсгээр эхлээд
тэгээд араас нь хэд дэх диск вэ гэдгийг нь илэрхийлсэн дугаартай
байдаг. Зүсмэлээс ялгарах зүйл нь, дискний дугаар 0 -ээс эхэлдэг.
Ерөнхий хэрэглээний жишээг
хүснэгтээс харна уу.
Хуваалт уруу хандах үед FreeBSD уг хуваалтыг
агуулсан зүсмэл болон дискийг тодорхойлохыг шаарддаг. Тэгээд
зүсмэл рүү хандах үед зүсмэлийг агуулсан дискний нэрийг шаардах
болно. Тэгэхээр, дискний нэр, s, зүсмэлийн дугаар,
тэгээд хуваалтын үсэг гэсэн дарааллаар нэрлэх нь байна.
Жишээнүүдийг -д харуулав.
Танд ойлгоход тань дөхөм болгож
жишээн дээр дискний зохион байгуулалтын тогтсон загварыг харуулж байна.
FreeBSD суулгахын тулд та эхлээд дискний зүсмэлийг тохируулна,
дараа нь зүсмэл дотор FreeBSD-н хэрэглэх хуваалт үүсгээд, дараа нь
хуваалт бүрд файл систем (эсвэл swap зайг) үүсгэж эцэст нь
хаана холбогдохыг нь (mount) зааж өгдөг.
Диск төхөөрөмжийн нэрнүүд
Нэр
Утга
ad
ATAPI (IDE) disk
da
SCSI direct access disk
acd
ATAPI (IDE) CDROM
cd
SCSI CDROM
fd
Floppy disk
Диск, Зүсмэл, Хуваалтын нэрлэх жишээ
Нэр
Утга
ad0s1a
Эхний IDE диск (ad0) дээрх эхний
зүсмэлийн (s1) эхний хуваалт (a).
da1s2e
Хоёр дахь SCSI диск (da1) дээрх
хоёр дахь (s2) зүсмэлийн тав дахь
(e) хуваалт.
Дискний тогтсон загвар
Дараах загвар нь системд буй IDE диск
FreeBSD дээр хэрхэн харагдаж байгааг харуулж байна.
Дискний хэмжээг 4 ГБ-н хэмжээтэй гэж үзээд хоёр ширхэг
2 ГБ зүсмэл байна (нэг зүсмэл дээр нь &ms-dos; хуваалт байгаа).
Эхний зүсмэл нь &ms-dos;-н C: диск агуулсан,
харин хоёр дахь зүсмэл дээр FreeBSD суугдсан.
Энэ жишээн дээр FreeBSD нь гурван хуваалт мөн swap хуваалт хэрэглэж
байна.
Гурван хуваалт нь тус тусдаа файл систем агуулж байгаа.
a хуваалт root файл системд зориулагдаж,
e хуваалт /var санд, мөн
f хуваалт
/usr санд тус тус зориулагдсан.
.-----------------. --.
| | |
| DOS / Windows | |
: : > First slice, ad0s1
: : |
| | |
:=================: ==: --.
| | | Partition a, mounted as / |
| | > referred to as ad0s2a |
| | | |
:-----------------: ==: |
| | | Partition b, used as swap |
| | > referred to as ad0s2b |
| | | |
:-----------------: ==: | Partition c, no
| | | Partition e, used as /var > file system, all
| | > referred to as ad0s2e | of FreeBSD slice,
| | | | ad0s2c
:-----------------: ==: |
| | | |
: : | Partition f, used as /usr |
: : > referred to as ad0s2f |
: : | |
| | | |
| | --' |
`-----------------' --'
Файл системийг холбох болон салгах
Файл систем нь / гэсэн
эхээс эхлэн модлог хэлбэрээр маш сайн харагддаг.
/dev, /usr, мөн
бусад сангууд нь root буюу эх сангаасаа салбарласан
салаа мөчир бөгөөд цаашаа уг мөчир нь бас
/usr/local гэж салаалах зэргээр
өргөжиж салаалж болдог.
root файл систем
Эдгээр сангуудын заримыг нь өөр файл системд
байрлуулах маш олон шалтгаан бий. /var
сан нь жишээлбэл log/,
spool/, гэх зэрэг янз бүрийн түр зуурын
файлуудыг агуулдаг бөгөөд түргэн дүүрэх магадлалтай. Эх сан буюу
root файл систем түргэн дүүрнэ гэдэг бол тийм ч сайн юм биш.
Тийм болохоор /var санг
/ сангаас тусад нь өөр газар байрлуулах нь
тун хэрэгтэй.
Тодорхой хэдэн сангуудыг тусад нь өөр файл систем дээр
байрлуулах хүндтэй шалтгаан бол, хэрвээ уг сангууд нь
өөр физик диск дээр, тусдаа виртуал диск дээр, Сүлжээний файл систем дээр,
эсвэл CDROM дээр байх явдал юм.
<filename>fstab</filename> файл
файл систем
fstab ашиглаж диск холбогдох
/etc/fstab файлд жагсаагдсан
файл системүүд нь системийн ачаалах явцад автоматаар холбогддог (гэхдээ хэрэв тэдгээр нь
сонголт хэрэглээгүй үед).
/etc/fstab нь дараах маягийн
жагсаалтыг агуулж байдаг:
төхөөрөмж /холбох-цэг файл-системийн-төрөл сонголтууд dumpfreq passno
төхөөрөмж
Төхөөрөмжийн нэр (заавал байх ёстой).
хуудсанд тайлбарласан байгаа.
mount-point буюу холбох цэг
Файл системийг байрлуулах
сангийн нэр (заавал байх ёстой).
файл-системийн-төрөл
&man.mount.8; хуудсанд тайлбарласан байгаа тул алгасав.
FreeBSD-н анхдагч файл систем бол
ufs.
сонголтууд
Уншиж бичигдэх файл системийг заасан
эсвэл зөвхөн уншигдах файл системд
зориулсан сонголт байж болох бөгөөд
цаашаагаа мөн нэмэлт сонголтууд агуулж болно.
Ердийн сонголт бол бөгөөд
ингэснээр систем эхлэх үед уг файл систем холбогддоггүй.
Бусад сонголтууд &man.mount.8; гарын авлагад тодорхой
бичигдсэн байгаа.
dumpfreq
Энэ сонголт нь &man.dump.8; хэрэгслээр
хэрэглэгддэг бөгөөд аль файл системд нөөц хадгалалт хийх вэ гэдгийг
тодорхойлж өгдөг. Хэрэв энэ сонголтыг бичээгүй бол
хоосон утгыг агуулж байдаг.
passno
Энэ сонголтыг ашиглан ямар дарааллаар файл системүүдийг
шалгах вэ гэдгийг зааж өгдөг.
Шалгалгүйгээр алгасна гэсэн файл системүүд нь
passno талбардаа 0 утгатай байх ёстой.
root буюу эх файл системийн (энэ файл систем нь хамгийн түрүүнд
шалгагддаг) passno талбарын утга нь
1 байдаг бөгөөд бусад системийн passno
нь нэгээс их байх ёстой.
Хэрэв нэгээс илүү олон файл системүүд passno
талбартаа ижил утгатай бол &man.fsck.8; нь тэдгээр файл системийг
хэрэв боломжтой зэрэг шалгахыг оролдох болно.
/etc/fstab файлын бүтэц болон тохируулдаг сонголтуудын тухай дэлгэрэнгүй мэдээллийг &man.fstab.5; гарын авлагаас харна уу.
<command>mount</command> тушаал
файл систем
mounting буюу файл систем холбох
&man.mount.8; тушаал нь файл системийг
холбоход хэрэглэгддэг цорын ганц тушаал юм.
Таны хамгийн өргөн хэрэглэх хэлбэр бол:
&prompt.root; mount төхөөрөмж-буюу-диск холбох-цэг
&man.mount.8;-н гарын авлагад зааснаар бол маш олон
сонголт байдаг бөгөөд өргөн хэрэглэгддэг нь:
Холбох тохируулгууд
/etc/fstab файлд
жагсааж бичсэн бүх файл системийг холбоно. Гэхдээ
noauto
гэж тэмдэглэснийг,
гэж туг хатгасныг, эсвэл
өмнө нь холбогдчихсон файл системүүдийг холбохгүй.
Дуудаж ажиллуулж байгаа файл системээсээ бусдад нь
дурын үйлдлээ хийнэ. Энэ сонголтыг
тугтай хамт хэрэглэж
&man.mount.8;-г юу хийж байгааг нь харж болдог.
Бохир файл систем
(аюултай), эсвэл файл системийн унших-бичигдэх төлвөөс
зөвхөн-унших төлөв рүү шилжүүлэн бичих эрхийг хасаж
холбох үед хүчээр холбодог.
Файл системийг зөвхөн-унших төлвөөр холбоно.
Энэ нь сонголтийг
утгатай
(5.2-с өмнөх үед хэрэглэдэг
байсан )
хэрэглэсэнтэй ижил.
fstype
Өгөгдсөн файл системйиг өгөгдсөн төрлөөр холбоно.
Эсвэл сонголт өгөгдсөн бол зөвхөн
өгөгдсөн төрлөөр холбоно.
ufs
нь анхдагч файл систем юм.
Файл системд холболтын сонголтыг шинэчилнэ.
Болж байгаа үйл явцыг харуулж мэдэгдэнэ.
Файл системийг унших-бичих төлвөөр холбоно.
сонголт нь дараах зүйлүүдийг таслалаар тусгаарлаж хэрэглэж болно:
nodev
Файл систем дээр тусгай төхөөрөмж бүү суулга.
Аюулгүй байдлын шалтгаанаар энэ нь маш хэрэгтэй сонголт.
noexec
Энэ нь файл систем дээр хоёрлосон файл буюу ачаалагдаж ажиллаж болдог файл ажиллахыг үл зөвшөөрнө. Энэ нь мөн аюулгүй байдлын зорилгоор хэрэгтэй.
nosuid
Файл систем дээр setuid эсвэл setgid тугуудыг бүү хэрэглэ. Мөн аюулгүй байдлын шалтгаанаар.
<command>umount</command> тушаал
файл систем
файл систем салгах
&man.umount.8; тушаал нь ардаа холбосон цэг, төхөөрөмжийн нэр зэргийг авдаг бөгөөд мөн
сонголт эсвэл бас
сонголтуудыг авч болдог.
Бүх хэлбэрүүд нь сонголтыг хүчээр салгах үед болон сонголтыг явцын мэдээллийг харахад хэрэглэдэг.
сонголт нь тийм сайн санаа биш гэдгийг анхааруулмаар байна. Хүчээр файл системийг салгах нь файл эсвэл системийн эвдрэлд хүргэж болзошгүй.
болон сонголтууд нь холбогдсон бүх файл системийг салгахад хэрэглэгддэг. Эсвэл мөн
сонголтоор өөрчлөгдсөн файл системүүдийг салгахад хэрэглэнэ. Гэхдээ
сонголт нь
root файл системийг салгах гэж оролддоггүй.
Процесс буюу програмын явц
FreeBSD бол олон үйлдэл зэрэг хийх чадвартай систем. Энэ нь олон програм нэг дор зэрэг ажиллана гэсэн үг. Програмын тухайн үед ажиллаж байгааг нь процесс буюу програмын явц гэдэг.
Таны ажиллуулсан тушаал болгон шинэ процесс эхлүүлдэг бөгөөд систем дээр
бүхэлдээ тэр чигээрээ процессууд үргэлж ажиллаж системийн ажиллагааг бүрэлдүүлж байдаг.
Програмын явц бүр
процесс ID, эсвэл PID гэсэн дугаар агуулж байдаг бөгөөд файлтай бас ижилхэн өөрийн гэсэн эзэмшигч болон бүлэгт харъяалагдаж байдаг. Эзэмшигч ба бүлгийн
мэдээлэл нь уг процесс файлд хандах эрхийг нь хэрэглэж файлтай хэрхэн
хандах вэ гэдгийг тодорхойлж өгдөг. Ихэнх процесс нь мөн эцэг процесстой байдаг. Эцэг процесс нь тэдгээр процессийг эхлүүлж өгдөг.
Жишээлбэл, хэрэв та тушаалуудыг бүрхүүлд бичиж гүйцэтгэвэл, бүрхүүл ч процесс, тушаалууд ч процесс болдог бөгөөд таны бичсэн тушаал болгон процесс болдог. Ийм маягаар ажиллуулаад байвал бүрхүүл нь тэдгээр процессуудын эцэг нь болно. Үүнээс өөр онцгой процесс байдаг ба түүнийг
&man.init.8; процесс гэж нэрлэдэг. init
бол хамгийн эхний процесс байдаг бөгөөд үүний PID дугаар үргэлж
1 байдаг. FreeBSD эхлэх үед init процесс
автоматаар эхэлдэг.
Системд гүйцэтгэгдэж байгаа процессуудыг хардаг хоёр тушаал бол
&man.ps.1; ба &man.top.1; хоёр юм. ps тушаал нь одоо ажиллаж байгаа процессуудыг PID дугаартай нь харуулж, мөн хичнээн санах ойн хэмжээ хэрэглэж байгаа, ямар тушаалаар гүйцэтгэгдэж байгаа зэргийг нь харуулдаг. top тушаал нь ажиллаж байгаа
бүх процессуудыг харуулдаг бөгөөд хэдэн секунд тутамд шинэчлэгдэж байдаг. Ингэснээр таны компьютер тухайн үед юу хийж байгааг харж болно.
Анхдагч горимондоо, ps тушаал нь зөвхөн таны эзэмшиж байгаа процессуудыг харуулдаг. Жишээлбэл:
&prompt.user; ps
PID TT STAT TIME COMMAND
298 p0 Ss 0:01.10 tcsh
7078 p0 S 2:40.88 xemacs mdoc.xsl (xemacs-21.1.14)
37393 p0 I 0:03.11 xemacs freebsd.dsl (xemacs-21.1.14)
48630 p0 S 2:50.89 /usr/local/lib/netscape-linux/navigator-linux-4.77.bi
48730 p0 IW 0:00.00 (dns helper) (navigator-linux-)
72210 p0 R+ 0:00.00 ps
390 p1 Is 0:01.14 tcsh
7059 p2 Is+ 1:36.18 /usr/local/bin/mutt -y
6688 p3 IWs 0:00.00 tcsh
10735 p4 IWs 0:00.00 tcsh
20256 p5 IWs 0:00.00 tcsh
262 v0 IWs 0:00.00 -tcsh (tcsh)
270 v0 IW+ 0:00.00 /bin/sh /usr/X11R6/bin/startx -- -bpp 16
280 v0 IW+ 0:00.00 xinit /home/nik/.xinitrc -- -bpp 16
284 v0 IW 0:00.00 /bin/sh /home/nik/.xinitrc
285 v0 S 0:38.45 /usr/X11R6/bin/sawfish
Дээрх жишээнд харуулснаар, &man.ps.1; тушаалын гаралт нь
хэд хэдэн баганаар харуулагдаж байна. PID бол өмнө ярьсны дагуу процессийн ID дугаар. PID дугаарууд нь 1 гэж эхлээд 99999 хүртэл дугаарлагддаг бөгөөд хэтрээд ирэхээрээ эхнээсээ эхэлж тоологддог.
TT багана нь, уг програмын ажиллаж байгаа tty буюу терминалыг нь харуулдаг бөгөөд одоохондоо хэрэгсэх шаардлага байхгүй. STAT нь програмын төлвийг харуулдаг бөгөөд мөн одоохондоо хэрэгсэхгүй байж болно.
TIME нь процессор дээр хэр удаан ажиллаж байгааг нь заадаг бөгөөд гэхдээ энэ нь програм эхэлснээс хойш тооцож эхэлсэн цаг биш. Ихэнх програм нь процессор дээр гүйцэтгэх гэж хэсэг хугацаа зарцуулж хүлээдэг.
Эцэст нь, COMMAND нь тухайн програмыг ажиллуулсан тушаалыг харуулдаг.
Харуулах мэдээллээ өөрчилж болдог хэд хэдэн нэмэлт сонголт &man.ps.1; тушаалд бий. Байнга хэрэглэгддэг сонголтуудын багц бол
auxww юм. сонголт нь зөвхөн өөрийн эзэмшдэг процесс биш харин ажиллаж байгаа бүх процессийг харуулдаг.
сонголт нь процессийг эзэмшиж байгаа хэрэглэгчийн нэрийг харуулдаг бөгөөд мөн хэрэглэж байгаа санах ойг нь харуулдаг.
сонголт нь далд ажиллаж байгаа буюу дэмон эсэхийг нь харуулдаг.
сонголт нь процессуудыг ажиллуулсан тушаалын бүтэн нэрийг нь харуулдаг. Бусад үед, хэрэв тушаалын нэр нь дэлгэцэнд багтахгүй урт байх тохиолдолд хасаж харуулдаг.
&man.top.1; тушаалын гаралт нь өмнөх жишээтэй ижилхэн. Жишээ болгож нэг гаралтыг харцгаая:
&prompt.user; top
last pid: 72257; load averages: 0.13, 0.09, 0.03 up 0+13:38:33 22:39:10
47 processes: 1 running, 46 sleeping
CPU states: 12.6% user, 0.0% nice, 7.8% system, 0.0% interrupt, 79.7% idle
Mem: 36M Active, 5256K Inact, 13M Wired, 6312K Cache, 15M Buf, 408K Free
Swap: 256M Total, 38M Used, 217M Free, 15% Inuse
PID USERNAME PRI NICE SIZE RES STATE TIME WCPU CPU COMMAND
72257 nik 28 0 1960K 1044K RUN 0:00 14.86% 1.42% top
7078 nik 2 0 15280K 10960K select 2:54 0.88% 0.88% xemacs-21.1.14
281 nik 2 0 18636K 7112K select 5:36 0.73% 0.73% XF86_SVGA
296 nik 2 0 3240K 1644K select 0:12 0.05% 0.05% xterm
48630 nik 2 0 29816K 9148K select 3:18 0.00% 0.00% navigator-linu
175 root 2 0 924K 252K select 1:41 0.00% 0.00% syslogd
7059 nik 2 0 7260K 4644K poll 1:38 0.00% 0.00% mutt
...
Тушаалын гаралт хоёр хэсэгт хуваагдсан байна. Толгой хэсэг
(эхний таван мөр) нь сүүлд ажиллаж байгаа PID дугаарыг, системийн ачаалалтын дунджууд
(энэ нь системийг хэр завгүй байгааг илтгэдэг), системийн асаалттай байгаа хугацаа (унтраалгүй хэр удсан эсэхийг) мөн одоогийн цаг зэргийг харуулдаг. Бусад илэрхийллүүд нь, хичнээн процессууд ажиллаж байгаа (энэ тохиолдолд 47 ), хичнээн санах ойн хэмжээ болон swap хэмжээ хэрэглэгдэж байгаа, мөн хичнээн хугацааг процессорын бусад төлөв байдалд зарцуулсан зэргийг илэрхийлж байна.
Доорх баганууд нь &man.ps.1; тушаалтай ойролцоо мэдэгдлүүдийг харуулж байна. Эхлээд PID дугаар дараа нь хэрэглэгчийн нэр, процессороос хэрэглэсэн хугацаа, ажиллуулсан тушаал гэх мэт.
&man.top.1; тушаал нь анхдагч тохируулгаараа, процессийн хэрэглэж байгаа санах ойн хэмжээг харуулдаг. Тэр хэсэг нь хоёр баганад харуулагддаг бөгөөд эхнийх нь нийт хэмжээ дараагийх нь тухайн үеийнх нь хэмжээ юм. Нийт хэмжээ гэдэг нь програм ажиллахад хэд хэрэгтэйг хэлдэг бөгөөд тухайн үеийнх нь хэмжээ нь одоогоор хэдийг хэрэглэж байгааг заадаг. Энэ жишээн дээр
&netscape; програм бараг 30 МБ хэмжээг RAM санах ойд шаардлагатай гэсэн боловч одоогоор 9 МБ хэмжээ хэрэглэж байна гэж заасан байна.
&man.top.1; нь энэ харуулалтыг хоёр секунд тутам шинэчилдэг бөгөөд үүнийг тохируулгаар өөрчилж болно.
Далд чөтгөр буюу дэмонууд, дохионууд, мөн процессуудыг зогсоох нь
Та хэрэв ямар нэг текст засварлагч дээр ажиллаж байхдаа файл нээх, хаах, хадгалах гэх мэт уг програмыг сайн хянаж чаддаг. Та яагаад тэгж
чадаж байна вэ гэвэл, уг програм нь терминал дээр холбогдон ажиллаж танд тийм боломж олгож байгаа билээ.
Зарим програм тэгэхэд үргэлж хүн гарнаас оруулалт хийх шаардлагагүй зориулалтаар бүтээгдсэн байдаг бөгөөд хамгийн эхний боломж гарангуут терминалаас салангид ажилладаг. Жишээлбэл вэб серверүүд өдөржин хүмүүсээс ирсэн хүсэлтэд хариулт өгч байдаг бөгөөд ердийн үед танаас оруулга шаарддаггүй. Ийм төрлийн бас нэг програм бол захиа илгээгч програм юм.
Бид ийм програмыг далд чөтгөр буюу дэмон гэж нэрлэдэг. Дэмонууд нь Грекийн домогт байдаг сайн муугийн аль нь ч биш бөгөөд жижигхэн мөртлөө хүмүүст хэрэгтэй юм хийж байдаг сүнсийг хэлдэг.
Вэб сервер болон захианы серверүүд үүнтэй ижил хүмүүст тустай юм хийдэг. Тийм болохоор BSD нь жижигхэн сэрээ барьсан чөтгөрийг дуртайяа олон жилээр билэг тэмдэг болгож байгаа билээ.
Далд ажиллаж байгаа буюу дэмон болж ажиллаж байгаа програмын нэрний ард d
үсэг залгаж бичдэг зарчим бий. BIND програмын бүтэн нэр нь
Berkeley Internet Name Daemon (үндсэн далд ажилладаг
програмын нэр нь
named юм), мөн Apache вэб серверийн далд ажилладаг програмын нэр нь httpd, хэвлэх дарааллыг далд ажиллаж зохицуулж байдаг програмын нэр нь lpd гэх мэт нэртэй байдаг.
Энэ нь ерөнхийдөө ингэж зарчим гаргасан болохоос хатуу тогтоосон дүрэм биш; жишээлбэл захиа илгээгч үндсэн програм Sendmail-н далд ажилладаг програмыг та maild гэж төсөөлж байгаа бол эндүүрэх бөгөөд харин
sendmail гэж нэрлэдэг.
Заримдаа та эдгээр дэмон процессуудтай холбогдож харилцах хэрэг гарна. Ийм хоорондох харилцааг дохио гэдэг
бөгөөд дэмонтой (эсвэл бусад ажиллаж байгаа процесстой) харилцахын тулд дохио илгээж биелүүлдэг. Маш олон төрлийн илгээж болох дохионууд байдаг — зарим дохионууд онцгой зориулалттай нийтэд нь хэрэгждэг, зарим нь тухайн програмдаа зориулж өөр өөрөөр хөрвүүлэгддэг бөгөөд програмын заавар дээр ямар дохиог яаж хөрвүүлэн ойлгох вэ гэдгийг заасан байдаг. Та өөрийнхөө эзэмшиж байгаа процесс уруугаа дохио илгээж болно. Хэрэв та бусдын эзэмшдэг процесс уруу &man.kill.1; эсвэл &man.kill.2; гэх зэрэг дохио илгээвэл таны эрх дутаж хэрэгждэггүй.
Гэхдээ ийм эрхээр дутагддаггүй хэрэглэгч бол
root хэрэглэгч бөгөөд хүн болгоны процесс уруу дохио илгээж чаддаг.
Мөн FreeBSD-ээс програм уруу зарим тохиолдолд дохио илгээдэг. Жишээлбэл, хэрэв муу зохиогдсон нэг програм санах ойг зориулсан хэмжээнээсээ илүү хэрэглээд эхэлбэл FreeBSD уг програм уруу Хэсгийн буруу
хэрэглээ дохио илгээдэг (SIGSEGV). Мөн хэрэв ямар нэгэн програм нь &man.alarm.3; гэдэг системийн сануулах програмыг ашигласан бол тухайн хугацаа нь хэтрэх үед Сэрүүлэг дохио уг програмд ирэх
(SIGALRM) зэрэг олон дохио бий.
Процесийг зогсоох хоёр дохио байдаг,
SIGTERM ба SIGKILL хоёр.
SIGTERM нь арай эелдэг аргаар процессийг зогсоодог; процесс нь эхлээд дохиог хүлээж аваад өөрийг нь хаах гэж байгаад мэдээд нээлттэй байгаа бүртгэл бичлэг файлуудаа хаагаад тэгээд хийж байгаа ерөнхий үйлдлээ зогсоодог. Зарим тохиолдолд уг процесс нь таслагдаж болохооргүй үйлдэл хийж байх үедээ
SIGTERM дохиог хэрэгсэхгүй байдал үүсдэг.
SIGKILL дохиог ямар ч процесс хэрэгсэхгүй байж чаддаггүй. Өөрөөр хэлбэл энэ нь
Чиний юу хийж байх нь надад хамаагүй, одоо шууд зогсоо
гэсэн дохио юм. Хэрэв та SIGKILL дохиог процесс уруу илгээвэл
FreeBSD уг процессийг зогсоодог
Бас тэр чигээрээ үнэн биш—учир нь зарим таслагдаж болдоггүй нөхцлүүд байдаг. Жишээлбэл, хэрэв сүлжээнд байгаа компьютерийн нэг файлаас унших үйлдэл хийж байгаа процесс нь, хэрэв холбогдсон компьютер нь тодорхойгүй шалтгаанаар холбогдохгүй болох үед (цахилгаан тэжээлээс салгагдах, эсвэл сүлжээ эвдрэх), уг процесс нь
тасрахгүй
нөхцөлд байдаг. Магадгүй хэсэг хугацааны дараа хүлээх хугацаа нь дуусна. Ингэж хүлээх хугацаа нь дууссаны дараа л уг процесс зогсох болно.
.
Таны хэрэглэж болохоор бусад дохионууд нь
SIGHUP, SIGUSR1, мөн
SIGUSR2. Эдгээр дохио нь ерөнхий зориулалтаар хэрэглэгддэг бөгөөд эдгээр дохиог хүлээж авсан програмууд тус тусдаа өөр өөр хариу үйлдэл хийдэг.
Жишээлбэл, та вэб серверийнхээ тохируулгын файлд өөрчлөлт хийгээд уг серверийг тохируулгын файлаа дахин шинээр уншуулахыг хүссэн гэж бодъё. Та httpd дэмоноо зогсоогоод дахин шинээр эхлүүлж болох боловч ажиллаж байгаа вэб серверийг зогсоож болохгүй нөхцөл байж болно. Ихэнх дэмонууд нь
SIGHUP дохиог хүлээж авбал өөрийнхөө тохируулгынхаа файлыг уншина гэж тохируулагдсан байдаг. Тэгэхээр httpd дэмоноо зогсоогоод шинээр ачаалж байхын оронд
SIGHUP дохиог илгээхэд хангалттай. Учир нь энэ дохионд тэгж хариулна гэсэн тогтоосон арга зам байхгүй тул дэмон болгон өөр өөр үйлчлэл үзүүлдгийг ойлгож тухайн дэмоны заавар бичгийг нь судлах хэрэгтэй.
дохио илгээхдээ &man.kill.1; тушаалыг ашигладаг.
Процесс уруу дохио илгээх
Энэ жишээ нь &man.inetd.8; уруу хэрхэн дохио илгээхийг харуулах болно.
inetd -н тохируулгын файл
/etc/inetd.conf гэж байрласан бөгөөд inetd-ийг тохируулгын файлаа дахин уншуулахын тулд SIGHUP дохиог илгээх болно.
Илгээх процессийн процесс ID дугаарыг мэдэх хэрэгтэй. Ингэхийн тулд &man.ps.1; ба &man.grep.1; тушаалуудыг ашиглана. &man.grep.1;
тушаал нь өмнөх тушаалынхаа гаралтаас хайлт хийхэд хэрэглэгддэг бөгөөд хайх мөрөө зааж өгдөг. Энэ тушаал нь энгийн хэрэглэгчээс гүйцэтгэгдэж болох бөгөөд харин &man.inetd.8; програм нь
root хэрэглэгчээр гүйцэтгэгдсэн тул &man.ps.1; тушаалыг сонголттой цуг гүйцэтгэх ёстой.
&prompt.user; ps -ax | grep inetd
198 ?? IWs 0:00.00 inetd -wW
За тэгэхээр, &man.inetd.8;-ийн PID дугаар нь 198 гэж энэ тохиолдолд хэлж байна. Зарим тохиолдолд
grep inetd гэсэн тушаал нь өөрөө энэ гаралтад байж байдаг. Учир нь, &man.ps.1; програм нь уг тушаалыг ажиллуулж байгаа процессийг олсон үед тэгж гаргаж харуулдаг.
&man.kill.1; тушаалыг хэрэглэж дохио илгээнэ. &man.inetd.8; нь
root хэрэглэгчээр гүйцэтгэгдэж байгаа болохоор, та эхлээд &man.su.1; тушаалыг ашиглан
root хэрэглэгч болох хэрэгтэй.
&prompt.user; su
Password:
&prompt.root; /bin/kill -s HUP 198
Ихэнх &unix; системийн тушаалуудын адил, &man.kill.1; тушаал нь хэрэв амжилттай хэрэгжвэл ямар нэгэн төлвийн мэдээлэл харуулдаггүй. Хэрэв та өөрийнхөө эзэмшдэггүй процесс уруу дохио илгээвэл kill:
PID: Operation not
permitted буюу энэ үйлдлийг хийх эрх байхгүй байна гэсэн мэдэгдэл гарч ирнэ. Хэрэв та PID дугаараа буруу бичих, эсвэл буруу процесс уруу дохио илгээвэл, азгүй тохиолдолд уг дохио нь тухайн процесс уруу илгээгдэх бөгөөд, уг процесс нь азаар байхгүй байгаа тохиолдолд kill:
PID: No such process буюу тийм процесс алга байна гэсэн мэдэгдэл гарч ирнэ.
Яагаад <command>/bin/kill</command> тушаалыг хэрэглэх хэрэгтэй вэ?
Ихэнх shells буюу бүрхүүлүүд kill тушаалыг өөртөө агуулсан байдаг бөгөөд /bin/kill тушаалыг бичихийн оронд шууд бүрхүүлд буй тушаалыг нь гүйцэтгэх нь шулуухан байдаг.
Энэ нь амарчилсан ашигтай арга боловч бүрхүүл болгон өөрсдийн илгээх дохионы өөр өөр нэртэй байдгийг мэдэх хэрэгтэй. Тийм болохоор бүрхүүл болгоны дохионы бичлэгийг судлахын оронд шууд
/bin/kill ... тушаалыг хэрэглэх нь зөв арга юм.
Бусад дохио илгээх үйлдлүүд нь үүнтэй тун ижил бөгөөд
TERM эсвэл KILL дохионуудын оронд шаардлагатай дохиогоо бичих хэрэгтэй.
Санаанд орсон тоотой дохио болгоныг устгана гэдэг бол буруу санаа юм. &man.init.8; процесс ялангуяа 1 гэсэн процесс ID байх нь онцгой тохиолдол. Тийм болохоор
/bin/kill -s KILL 1 гэвэл системийг шууд унтраана. &man.kill.1; тушаалыг гүйцэтгэхээсээ өмнө Return товч дарахынхаа өмнө үргэлж ямар процесс уруу ямар дохио илгээж байгаагаа давхар шалгах хэрэгтэй.
Shell буюу бүрхүүл
бүрхүүл
тушаал өгөх орчин
FreeBSD дээр маш олон ажил тушаал бичиж оруулдаг shell буюу бүрхүүл хэмээх орчинд хийгддэг. Бүрхүүлийн гол үүрэг нь гарнаас оруулсан тушаалыг гүйцэтгэх юм. Өдөр болгон гүйцэтгэхэд шаардагддаг файл зохицуулах, тушаал оруулагч мөрийг засварлах, тушаалын багц, орчны хувьсагч зэрэг туслах тушаалуудыг олон бүрхүүлүүд агуулж байдаг. FreeBSD нь
sh буюу Bourne Shell, мөн tcsh буюу
сайжруулсан C-shell зэрэг багц бүрхүүлүүдтэй хамт ирдэг. zsh болон bash зэрэг маш олон бүрхүүлүүд FreeBSD-ийн портын цуглуулганд ирдэг.
Та ямар бүрхүүл хэрэглэдэг вэ? Энэ бол тухайн хүний дур сонирхолтой хамаатай. Хэрэв та C програмын хэл дээр програм бичдэг бол C-тэй адилхан бичигддэг tcsh төрлийн бүрхүүлд дуртай болж болох юм. Хэрэв та Linux системээс ирсэн юм уу эсвэл &unix;-ийн тушаалуудтай дөнгөж танилцаж байгаа шинэ хүн бол bash бүрхүүлээр эхлэх нь амар байж болох юм.
Хамгийн гол нь бүрхүүл болгон өөрийн гэсэн онцгой шинж чанартай болохоор өөрийнхөө хүсэл зорилгод тааруулж бүрхүүлээ сонгож дадах нь чухал.
Бүрхүүлийн хамгийн энгийн чадвар бол файлын нэрийн автомат гүйцэтгэл юм. Тушаал юм уу файлын эхний хэдхэн үсгийг бичээд гарын Tab товчийг дарахад уг үсгээр эхэлсэн файлын нэрийг танд гүйцээж бичиж өгдөг. Энд нэг жишээ авч үзье.
Танд foobar болон foo.bar гэсэн хоёр файл байгаа гэж бодъё. Та
foo.bar файлыг устгахыг хүсэв. Тэгвэл та компьютерийнхаа гаран дээр ингэж бичих болно: rm fo[Tab].[Tab].
Бүрхүүл танд ингэж харуулна rm
foo[BEEP].bar.
[BEEP] гэдэг нь консолоос гаргаж байгаа хонхны дуу бөгөөд ингэж эхэлсэн файлын нэр нэгээс олон байгааг танд мэдэгдэж байгаа юм. foobar болон
foo.bar хоёр хоёулаа fo гэж эхэлж байгаа ч гэсэн
foo гэж танд дүүргэж өгдөг. Хэрэв та
. гэж бичээд Tab дахин дарвал бүрхүүл танд уг хүссэн файлын тань нэрийг гүйцээж өгдөг.
орчны хувьсагчид
Бүрхүүлийн бас нэг шинж чанар бол орчны хувьсагчийн хэрэглээ юм.
Орчны хувьсагч гэдэг нь бүрхүүлийн орчинд хадгалагддаг, нэрэнд утга өгсөн хослол байдаг. Энэ бүрхүүлийн орчин нь уг бүрхүүлээс гүйцэтгэгдэж байгаа бүх програм болон програмын тохируулгад харагдаж байдаг. Байнга хэрэглэгддэг ерөнхий орчны хувьсагчдыг дор жагсааж тайлбарлав:
environment variables
Хувьсагч
Тодорхойлолт
USER
Холбогдсон байгаа тухайн хэрэглэгчийн нэр.
PATH
Ачаалагдаж болдог хоёртын файлуудыг агуулдаг сангуудыг таслалаар тусгаарлаж бичсэн жагсаалт.
DISPLAY
Хэрэв холбогдох боломжтой бол, X11 дэлгэцийн сүлжээгээр холбогдох цэг.
SHELL
Хэрэглэж байгаа shell буюу бүрхүүл.
TERM
Хэрэглэгчийн терминалын нэр. Терминалын шинж чанарыг тодорхойлоход хэрэглэгддэг.
TERMCAP
Төрөл бүрийн терминалуудад алгасах ёстой кодуудын өгөгдлийн бааз.
OSTYPE
Үйлдлийн системийн төрөл. жишээ нь, FreeBSD.
MACHTYPE
Системийн ажиллаж байгаа процессорын архитектур.
EDITOR
Хэрэглэгчийн эрхэмлэж хэрэглэгддэг текст засварлагч.
PAGER
Хэрэглэгчийн эрхэмлэж хэрэглэдэг пэйжер.
MANPATH
Таслалаар тусгаарлаж жагсаасан, гарын авлагын хуудсуудыг агуулсан хайх сангууд.
Bourne shells
Бүрхүүл болгонд орчны хувьсагчаа өөр өөр тохируулдаг. Жишээлбэл, C-маягийн бүрхүүл
tcsh болон csh дээр, та
setenv тушаалыг ашиглаж орчны хувьсагчийг зааж өгдөг.
Bourne төрлийн бүрхүүлүүд болох sh болон
bash дээр, та
export тушаалыг ашиглаж орчны хувьсагчийг зааж өгнө. Жишээ нь, орчны хувьсагч
EDITOR-г өөрчлөх юм уу зааж өгөхийн тулд csh юм уу эсвэл
tcsh бүрхүүл дээр
EDITOR хувьсагчид
/usr/local/bin/emacs утгыг өгөхийн тулд:
&prompt.user; setenv EDITOR /usr/local/bin/emacs
Bourne бүрхүүлүүд дээр:
&prompt.user; export EDITOR="/usr/local/bin/emacs"
Ихэнх бүрхүүлийн орчны хувьсагчийн утгыг харахын тулд хувьсагчийн нэрний урд
$ тэмдгийг хэрэглэж харна. Жишээ нь, echo $TERM гэсэн тушаал нь
$TERM хувьсагчид ямар утга байгааг консол дээр харуулна. Учир нь, бүрхүүл
$TERM дотор буй утгыг echo тушаалд дамжуулж өгснөөр консол дээр харуулагддаг.
Бүрхүүл маш олон тэмдэгтийг тусгай зориулалтаар өгөгдлийг илэрхийлэхдээ хэрэглэдэг бөгөөд тэдгээр тэмдэгтийг мета-тэмдэгтүүд гэж нэрлэдэг. Байнга хэрэглэгддэг тэмдэгтийн нэг нь
* юм. Энэ тэмдэгт нь файлын нэрэнд байгаа тэмдэгтүүдийг хэд ч байсан хамаагүй орохыг илэрхийлдэг. Тэдгээр мета-тэмдэгтүүд нь файлын нэрийг орлуулахад байнга хэрэглэгддэг. Жишээлбэл,
echo * гэсэн тушаал нь
ls тушаалтай ижилхэн үүрэг гүйцэтгэх бөгөөд, яагаад гэвэл бүрхүүл нь * тэмдэгтэд тохирох бүх файлуудыг авч
echo тушаал руу дамжуулж харуулдаг.
Бүрхүүл дээр мета-тэмдэгтүүдийг хэрэв тухайн онцгой тохиолдлоор нь биш харин зүгээр тэмдэгт хэлбэрээр нь хэрэглэхийг хүсвэл, уг тэмдэгтийн урд ташуу зураасыг
(\) бичиж өгдөг. echo
$TERM гэсэн тушаал нь ямар терминал заагдсан байгааг харуулна. Харин
echo \$TERM тушаал нь ердөө $TERM гэж харуулна.
Өөрийнхөө бүрхүүлийг солих
Бүрхүүлээ буюу shell-ээ солих хамгийн амархан арга бол
chsh тушаалыг хэрэглэх юм. chsh тушаал нь
таныг EDITOR орчны хувьсагчид заагдсан засварлагч уруу оруулдаг бөгөөд
хэрэв энэ хувьсагчид утга заагдаагүй байвал шууд
vi засварлагчийг ажиллуулдаг. Тэгээд та Shell:
мөрөнд
буй утгыг өөрчилж бүрхүүлээ өөрчилнө.
Та мөн chsh тушаалыг
сонголттой хэрэглэж болох бөгөөд ингэсэн үед
нэмэлт засварлагч нээлгүйгээр шууд бүрхүүлийг өөрчилдөг.
Жишээ нь та өөрийнхөө бүрхүүлийг bash бүрхүүлээр
солихыг хүсвэл дараа тушаалыг өгөх болно:
&prompt.user; chsh -s /usr/local/bin/bash
Таны хэрэглэхийг хүсэж байгаа бүрхүүл тань
/etc/shells файл дотор заавал
байх ёстой. Хэрэв та портын цуглуулгаас
бүрхүүл суулгасан бол энэ нь автоматаар хийгдчихдэг. Харин та
гар аргаар ямар нэг бүрхүүл суулгавал энэ файлд өөрөө нэмэх хэрэгтэй.
Жишээ нь та bash бүрхүүлийг гар аргаар суулгаад
/usr/local/bin байршилд байрлуулсан бол дараах тушаалыг
өгөх хэрэгтэй:
&prompt.root; echo "/usr/local/bin/bash" >> /etc/shells
Тэгээд дараа нь chsh тушаалыг хэрэглэх хэрэгтэй.
Текст засварлагчид
текст засварлагчид
засварлагчид
FreeBSD дээр текст файлуудыг засварлаж маш олон тохиргоонуудыг хийдэг.
Тийм болохоор та текст засварлагч дээр гаршиж сурах нь чухал.
FreeBSD нь үндсэн хэдэн засварлагчтай хамт ирдэг бөгөөд портын цуглуулга
дээрээ бол олон зуун засварлагчтай.
ee
засварлагчид
ee
Хамгийн амархан бөгөөд сурахад хялбар засварлагч бол
ee бөгөөд easy editor буюу хялбар засварлагч гэдгийг
товчилсон нэр юм. ee-г эхлүүлэхийн тулд тушаал бичих
мөрөнд ee файлын-нэр гэж бичих бөгөөд
файлын-нэр нь засварлагдах файлын нэр.
Жишээ нь, /etc/rc.conf файлыг засварлахын тулд
ee /etc/rc.conf гэж бичнэ.
ee засварлагч дотроо дээд хэсэгт нь програмыг хэрэглэх
заавар нь бичээстэй байдаг. ^ гэсэн тэмдэг нь гарын
Ctrl товчийг илэрхийлдэг бөгөөд ^e гэдэг нь
Ctrle гэсэн
гарын товчлол юм.
ee програмаас гарахын тулд Esc товч
дараад leave editor буюу засварлагчаас гарна гэдгийг сонгох хэрэгтэй.
Хэрэв файлд өөрчлөлт орсон бол гарахаас өмнө хадгалах эсэхийг лавлаж асуух болно.
vi
засварлагчид
vi
emacs
editors
emacs
Мөн FreeBSD нь
vi гэсэн хүчирхэг засварлагчийг системийн
үндсэн хэсэгтэй цуг зөөвөрлөдөг бөгөөд бас
Emacs болон vim зэрэг
зaсварлагчдыг FreeBSD Портын цуглуулгадаа багтаасан байдаг
(editors/emacs болон editors/vim).
Эдгээр засварлагчид нь ажиллах хүчин чадвараараа илүү боловч сурахад арай илүү төвөгтэй байдаг.
Гэвч та текст файлыг засварлахад маш их хөдөлмөр гаргахаар бол
vim эсвэл Emacs
програмуудыг сурснаар таны цаг болон хөдөлмөрийг цаашид улам илүү хөнгөвчлөх болно.
Төхөөрөмж ба төхөөрөмжийн цэгүүд
Төхөөрөмж гэдэг ойлголт нь голдуу
системд буй төхөөрөмж болох диск, хэвлэгч, график карт,
мөн гар зэрэг ордог. FreeBSD эхэлж ачаалах үедээ,
гол чухал таньсан төхөөрөмжүүдээ харуулдаг.
Ингэж эхлэхдээ харуулсан бичлэгийг та дахин харахыг хүсвэл
/var/run/dmesg.boot файлыг хараарай.
Жишээ нь, acd0 гэдэг нь
эхний IDE CDROM төхөөрөмж байхад, kbd0
гэдэг нь гарыг илэрхийлж байдаг.
&unix; үйлдлийн систем нь эдгээр төхөөрөмж уруу хандахдаа
төхөөрөмжийн цэг гэж нэрлэгдэх тусгай файл уруу ханддаг. Эдгээр
төхөөрөмжийн цэгүүд нь
/dev санд байдаг.
Төхөөрөмжийн цэг үүсгэх
Хэрэв системд шинэ төхөөрөмж нэмэгдвэл, эсвэл нэмэлт
төхөөрөмжид зориулсан шаардлага гарвал шинэ төхөөрөмжийн цэг үүсгэх ёстой.
<literal>DEVFS</literal> (DEVice File System буюу төхөөрөмжийн файл систем)
Төхөөрөмжийн файл систем буюу DEVFS нь ерөнхий файлын
системийн нэрийн талбарын цөм дахь төхөөрөмжийн нэрийн талбарт хандах боломжийг өгдөг.
Төхөөрөмжийн цэгийг үүсгэх эсвэл өөрчлөх зэрэг үйлдлийг
DEVFS нь бидэнд хийж өгч амар болгож өгдөг.
&man.devfs.5; гарын авлагаас нэмэлт мэдээллийг харна уу.
Хоёртын хэлбэрүүд
&os; яагаад &man.elf.5; хэлбэр хэрэглэдгийг ойлгохын тулд, та
ачаалагдаж ажилладаг файлын төрлөөс &unix; дээр ноёлдог
гурван
хэлбэрийг мэдэх ёстой:
&man.a.out.5;
&unix;-н хамгийн хуучин бөгөөд сонгодог
ачаалагддаг файлын хэлбэр. Энэ нь эхэн хэсэгтээ өөрийнхөө
хэлбэрийг таниулах зориулалттай шидэт дугаар агуулж байдаг
(&man.a.out.5; хуудаснаас дэлгэрэнгүй мэдээлэл авна уу).
Ачаалагдсан үедээ санах ойд гурван хэсэгт хуваагддаг:
.text, .data, мөн .bss бөгөөд дээрээс нь хэрэглэгдэх
обьектуудыг агуулсан хүснэгт мөн мөрийн хүснэгтийг агуулж байдаг.
COFF
SVR3 обьект хэлбэр. Толгой хэсэгтээ тодорхой зориулалттай
хүснэгт агуулж байдаг. Тийм болохоор зөвхөн .text, .data,
болон .bss хэсгүүдээс гадна нэмэлт зүйлс агуулж чадна.
&man.elf.5;
COFF-н дараагийн үе. Энэ нь
олон хэсэг агуулахаас гадна 32-бит эсвэл 64-битийн утга агуулах
чадвартай. Нэг муу тал бий: ELF нь тухайн системийн
архитектурт зөвхөн ганцхан ABI байгаа гэж авч үздэг.
SYSV ертөнц (хамгийн багадаа гурван ABI агуулж байдаг: SVR4, Solaris, SCO)
байсаар байхад ингэж авч үзэх нь буруу юм.
FreeBSD нь энэ хүндрэлийг, ABI-н мэдээлэл агуулсан
ачаалагддаг ELF файлуудыг зохицуулдаг
branding хэрэгслийг ашиглаж сайжруулахыг боддог.
Нэмэлт мэдээллийг
&man.brandelf.1; хуудаснаас харна уу.
FreeBSD нь хуучны сонгодог
отгоос салбарлаж гарсан тул
&man.a.out.5; хэлбэрийг хэрэглэж байсан бөгөөд энэ хэлбэрээ 3.X салбар
гарах хүртэл маш олон BSD хувилбартаа ашиглаж байжээ.
Хэдийгээр FreeBSD дээр өмнө нь ELF хоёртын хэлбэрийг
хөрвүүлж мөн ажиллуулж (цөм дээр ч гэсэн) болдог байсан ч,
FreeBSD нь анхнаасаа ELF хэлбэрийг анхдагч хэлбэрээ
болгохыг татгалзсан
билээ. Яагаад? Учир нь,
Линукс систем нь хуваалцдаг кодын сан буюу Shared-Libraries
-д зориулсан үсэрч ажилладаг хүснэгт, мөн түүнийг
хөгжүүлэгчид болон байгууллагад хүндрэлтэй байдаг шалтгаанаар
a.out хэлбэрээс зайлсхийж ELF
хэлбэр рүү шилжих гэж нүсэр хүнд хөдөлмөр зарсан юм.
ELF хэлбэр нь хуваалцдаг кодын сан буюу Shared-Libraries
хүндрэлийг давах боломж олгосон хэрэгслүүдийг санал болгосон бөгөөд тэгээд ч хөгжлийн
явцад нэг алхам урд нь
явж байгааг бодож мөн нэг хэлбэрээс
нөгөө хэлбэрт шилжүүлэх үйл явцад гарах хүнд зардал байсан ч шилжүүлэхээр шийдсэн юм.
FreeBSD-н кодын санг хуваалцах зарчим нь Sun-н
&sunos; загвартай ижил бөгөөд хэрэглэхэд тун хялбар.
Тэгэхээр, яагаад ийм олон хэлбэр байдаг юм бэ?
Энэ асуултанд хариулахын тулд хуучны, энгийн ажиллах зарчимтай төхөөрөмж
хэрэглэж байсан бүүдгэр өнгөрсөн цаг уруу буцацгаая.
Энэ энгийн төхөөрөмж нь энгийн жижигхэн систем дээр л ажиллахыг хүснэ.
a.out нь (PDP-11) төрлийн иймэрхүү энгийн систем
дээр бүгдийг нь хангаж байлаа. Хүмүүс &unix; системийг ийм энгийн
системээс үүсгэсэн болохоор
хуучны загвар болох Motorola 68k, VAXen зэрэг системтэй зохицохын тулд
a.out хэлбэрийг үлдээсэн юм.
Тэгтэл дараа нь нэг сүрхий инженер хөвүүн,
зохиогдсон төхөөрөмжийн зарим ажиллах сул талыг нөхөж процессорыг илүү хурдан
ажиллуулах хөнгөхөн програм бичжээ.
Энэ програм нь шинэ төрлийн архитектурт (тэр үедээ RISC гэж
нэрлэгддэг байсан архитектур) зориулан ажиллахаар бичигдсэн болохоор a.out
хэлбэр нь энэ төхөөрөмжид тохиромжгүй болон хангахуйц сайн биш болж ирэв.
Тийм болохоор энэ шинэ төхөөрөмжтэй илүү үр дүнтэй ажиллахын тулд
илүү олон хэлбэрүүд шинэ загварт зориулж зохиогдож байсан бөгөөд хуучин төрөлд бол
энгийн a.out төрлийг санал болгож болох юм.
COFF, ECOFF мөн өөр илүү хэд хэдэн
хэлбэр нь алдаануудаа нөхөн дэс дараалан үүсгэгдсээр
ELF хүртэл хөгжжээ.
Мөн цаашлаад програмын хэмжээ хэдийгээр ихэссэн ч дискний (мөн
санах ойн) хэмжээ харьцангуй бага байсан болохоор хуваалцаж
болдог кодын сангийн Shared-Libraries
санаа үүссэн юм.
Мөн VM системүүд сайн
хөгжиж эхлэв. Хэдийгээр эдгээр сайжруулалт болгон
a.out хэлбэрийг хэрэглэж байсан ч, шинэ
боломжууд үүсэх тоолонд энэ хэлбэрийг хэрэглэхгүй болж ирэх нь
улам ихэссэн билээ. Мөн түүнчлэн, санах ойг хэмнэх үүднээс
эхлэн ачаалсны дараа өөр тийшээ үсрэх юм уу эсвэл явцын дунд
код нэмэгдэж болох загваруудыг хүмүүс сонирхож эхлэв.
Програмын хэлүүд улам сайжирч хүмүүс програмын үндсэн хэсгийг автоматжуулсан
код хүсэх болжээ. Энэ бүх боломжуудыг биелүүлэх гэж
a.out хэлбэрийг маш их олон янзаар яргалсан бөгөөд хэсэгтээ
л энэ нь ажилладаг байв. Нэг мэдэхэд a.out
хэлбэр нь ихсэж буй бүх хүндрэлийг зохицуулж чадахааргүй
бичлэгийн төвөгтэй болон хэрэглэхэд хэцүү байдалд хүрсэн байна.
Хэдийгээр энэ хүндрэлүүдийг ELF хэлбэр нь
давдаг боловч шилжих явц нь маш хүндрэлтэй байдаг.
Тийм болохоор ELF хэлбэр руу шилжих төвөг нь
a.out хэлбэрийг хэрэглэх төвгөөс их байвал
ELF хэлбэр нь хүлээгдэхээс өөр аргагүй болжээ.
Гэвч цаг хугацаа өнгөрсөөр, FreeBSD ба түүний уламжилж гарсан системийн
хөрвүүлэх хэрэгсэл нь (ялангуяа ассемблер болон дуудагч буюу loader) хоёр замаар
зэрэг хөгжсөөр байв. FreeBSD салаа нь кодын хуваалцдаг санг нэмж мөн зарим алдааг
нь залруулсан байна. Үүнийг анх бичсэн GNU-н ард түмэн уг кодоо шинэчилж дахин
бичээд янз бүрийн хэлбэрүүдийг нэмж болдог болгоод мөн хөрвүүлэгчээс
хамааралгүй хөрвүүлэгддэг болгох зэрэг цааш нь хөгжүүлжээ.
Хэдийгээр маш олон хүн FreeBSD дээр хөрвүүлэгчээс хамаарахгүй
хөрвүүлэхийг хүссэн боловч FreeBSD-н as болон
ld-д зориулсан хуучин кодноос болоод
азгүйтжээ. GNU-н шинэ хэрэгслүүд нь (binutils)
хөрвүүлэгчээс хамааралгүй, ELF,
кодын хуваалцдаг сан, C++ өргөтгөл зэргүүдийг хөрвүүлж чаддаг болжээ.
Мөн цаашлаад маш олон байгууллагууд
ELF хэлбэртэй хоёртын програмуудыг гаргаж эхэлсэн тул
тэдгээрийг хэрэглэхийн тулд FreeBSD уг хэлбэрийг дэмжих нь зөв гэж шийдсэн юм.
ELF хэлбэр нь a.out хэлбэрийг бодвол
илүү өргөн хүрээтэй бөгөөд үндсэн системийг илүү өргөжүүлдэг.
ELF хэрэгслүүд нь маш сайн зохион байгуулагдсан бөгөөд
хөрвүүлэгчээс хамаардаггүй болохоор хүмүүсийн хүсэлд яг тохирдог.
ELF нь a.out хэлбэрийг бодвол жаахан
удаан байж болох боловч үүнийг хэмжиж тодорхойлно гэдэг нь хэцүү билээ.
Мөн энэ хоёрыг санах ойд хуудас зохицуулах, эхлэн ажиллах зарчим зэргийг нь харьцуулсан
маш олон шинж чанарууд байдаг. Тэдгээр шинж чанарууд нь тийм ч чухал биш бөгөөд
энэ нь зөвхөн ялгаа нь билээ. Одоо бол
a.out хэлбэр нь GENERIC
цөмөөс хасагдсан бөгөөд a.out хэлбэрийг ажиллуулдаг байсан цөм нь
хуучны цөмд тооцогдоно.
Нэмэлт мэдээлэл олж авах нь
Гарын авлага
гарын авлага
Ихэнх дэлгэрэнгүй мэдээллүүд нь FreeBSD дээр гарын авлага хэлбэрээр
оршиж байдаг. Систем дээр ажиллаж байгаа бараг бүх програмууд нь ажиллах болон
авдаг шинж чанараа тодорхойлсон товч заавар буюу гарын авлагатай хамт ирдэг.
Тийм гарын авлагыг man тушаалаар харна.
man тушаалын хэрэглээ нь тун хялбар:
&prompt.user; man тушаал
тушаал нь судалж уншихыг хүссэн тушаалын нэр байх ёстой.
Жишээлбэл ls тушаалын тухай мэдээлэл харахыг хүсвэл:
&prompt.user; man ls
Гарын авлага нь дотроо дараах хэсгүүдэд дугаарлагдаж хуваагддаг:
Хэрэглэгчийн тушаал.
Системийн дуудлага болон алдааны дугаар.
C програмын хэлний санд байрлах функц нь.
Төхөөрөмжийн драйвер.
Файлын хэлбэр.
Тоглоом болон бусад салбар.
Төрөл бүрийн бусад мэдээлэл.
Системээс санаа тавьж үйлдэх тушаал.
Цөм хөгжүүлэгч.
Зарим тохиолдолд гарын авлагын зарим бүлэг нь саяны хуваасан хэсэгт бүрд
ижил байдаг. Жишээлбэл chmod тушаалыг хэрэглэгч нэг янзаар хэрэглэж
байхад систем бас chmod() тушаалыг өөр зорилгоор хэрэглэдэг.
Энэ тохиолдолд та системд аль сэдвээ сонгож байгаагаа ойлгуулахын
тулд харгалзах дугаарыг нь өгөх ёстой:
&prompt.user; man 1 chmod
Энэ тохиолдолд chmod тушаалыг хэрэглэгч яаж дуудаж хэрэглэх
тухай харуулна. Гарын авлагын тухайн хэсгийг нь харахын тулд голдуу
хаалт дотор тухайн хэсгийн дугаарыг нь бичиж ханддаг. Тэгэхээр &man.chmod.1; гэвэл
хэрэглэгчид хамаатай хэсэг нь, &man.chmod.2; гэвэл системд хамаатай хэсэг харуулагдана.
Хэрэв та тушаалынхаа нэрийг мэдэж байвал энэ аргаар маш амархан
хэрэглэх зааврыг уншиж чадахаар боллоо. Гэтэл та тушаалынхаа нэрийг мэдэхгүй
тохиолдолд яах вэ? Энэ үед та man тушаалд тухайн хэрэгтэй
тушаалын зааварт хайх түлхүүр үгийг сонголт ашиглан зааж өгч болдог.
:
&prompt.user; man -k mail
Энэ тохиолдолд, заавартаа mail
гэдэг үг агуулсан
тушаалуудыг жагсааж танд харуулна. Энэ арга нь үндсэндээ
apropos тушаалын үүрэгтэй ижил болно.
За тэгэхээр, таны
/usr/bin санд маш их олон тушаалууд байгааг та мэддэг мөртлөө
ямар үйлдэл хийдгийг нь сайн мэдэхгүй тохиолдолд яах вэ? Хамгийн амархан арга бол:
&prompt.user; cd /usr/bin
&prompt.user; man -f *
эсвэл
&prompt.user; cd /usr/bin
&prompt.user; whatis *
энэ хоёр хоёулаа ижилхэн үйлдэл хийдэг.
GNU Info файлууд
Free Software Foundation
FreeBSD нь Free Software Foundation (FSF) буюу Чөлөөт Програмын Сангаас
бүтээсэн маш олон програмуудыг агуулж байдаг. Гарын авлага хуудаснаас гадна
эдгээр програмууд нь мөн нэмэлт текст загвартай
info файл агуулж байдаг бөгөөд уг төрлийн мэдээлэл нь
info тушаалаар харуулагддаг. Хэрэв та
emacs-г суулгасан бол
emacs-н info горимд бас харж болно.
&man.info.1; тушаалыг хэрэглэхийн тулд ердөө:
&prompt.user; info тушаал
Товч тайлбарыг нь харахын тулд h дарна. Тушаалын
түргэн зааврыг харахын тулд ? гэж дараарай.
diff --git a/mn_MN.UTF-8/books/handbook/book.sgml b/mn_MN.UTF-8/books/handbook/book.sgml
index 8e0da314f4..1982694f6c 100644
--- a/mn_MN.UTF-8/books/handbook/book.sgml
+++ b/mn_MN.UTF-8/books/handbook/book.sgml
@@ -1,348 +1,351 @@
%books.ent;
%chapters;
%txtfiles;
%pgpkeys;
]>
-
+
+
FreeBSD гарын авлага
FreeBSD баримтжуулах төсөл
1999 оны хоёрдугаар сар
1995
1996
1997
1998
1999
2000
2001
2002
2003
2004
2005
2006
2007
FreeBSD баримтжуулах төсөл
2006
2007
FreeBSD-г Монголоор баримтжуулах төсөл
&bookinfo.legalnotice;
&tm-attrib.freebsd;
&tm-attrib.3com;
&tm-attrib.3ware;
&tm-attrib.arm;
&tm-attrib.adaptec;
&tm-attrib.adobe;
&tm-attrib.apple;
&tm-attrib.corel;
&tm-attrib.creative;
&tm-attrib.cvsup;
&tm-attrib.heidelberger;
&tm-attrib.ibm;
&tm-attrib.ieee;
&tm-attrib.intel;
&tm-attrib.intuit;
&tm-attrib.linux;
&tm-attrib.lsilogic;
&tm-attrib.m-systems;
&tm-attrib.macromedia;
&tm-attrib.microsoft;
&tm-attrib.netscape;
&tm-attrib.nexthop;
&tm-attrib.opengroup;
&tm-attrib.oracle;
&tm-attrib.powerquest;
&tm-attrib.realnetworks;
&tm-attrib.redhat;
&tm-attrib.sap;
&tm-attrib.sun;
&tm-attrib.symantec;
&tm-attrib.themathworks;
&tm-attrib.thomson;
&tm-attrib.usrobotics;
&tm-attrib.vmware;
&tm-attrib.waterloomaple;
&tm-attrib.wolframresearch;
&tm-attrib.xfree86;
&tm-attrib.xiph;
&tm-attrib.general;
FreeBSD-д тавтай морилно уу! Энэ гарын авлага нь
FreeBSD &rel2.current;-RELEASE
болон FreeBSD &rel.current;-RELEASE зэрэг хувилбаруудын
суулгацаас эхлээд өдөр тутмын хэрэглээг тайлбарласан билээ.
Энэ гарын авлага нь төгс дуусаагүй бөгөөд маш олон
хүний хамтын бүтээл юм. Зарим хэсэг нь хуучирч шинэчлэгдэх шаардлагатай байж болзошгүй.
Хэрэв та энэ төсөлд хамтарч бидэнд туслахыг хүсвэл &a.doc; хаяг руу захиа бичнэ үү. Энэ
гарын авлагын хамгийн сүүлийн хувилбарыг FreeBSD вэб хуудас-наас татаж авч болно.
(энэ гарын авлагын өмнөх хувилбаруудыг -с авах боломжтой).
Энэ нь мөн янз бүрийн шахаж бэлтгэсэн хэлбэрээр FreeBSD FTP
серверийн хэд хэдэн толин тусгал хуудаснаас татаж авагдаж болно.
Хэрэв та энэ гарын авлагын хэвлэсэн хуулбарыг авахыг хүсвэл
FreeBSD Mall хуудсанд зорчино уу. Та мөн
гарын авлага дотор хайлт хийх боломжтой.
&chap.preface;
Эхлэл
FreeBSD гарын авлагын энэ хэсэг нь FreeBSD уруу шинээр
орж байгаа амдинистратор болон хэрэглэгчдэд зориулагдсан. Энд гарах бүлгүүд нь:
FreeBSD-н танилцуулга.
Суулгах явцын хөтөлбөр.
&unix;-ийн үндсийн тайлбар.
FreeBSD дээр байдаг өөрт нь хамт ирдэг болон гуравдагч хамтрагчийн нийлүүлсэн програмыг хэрхэн суулгах.
&unix; цонхон систем X -ийг танилцуулж, танд илүү
үр бүтээлтэй ажиллахын тулд хэрхэн орчноо тохируулах талаар
тайлбарлана.
Бид аль болох цөөхөн дамжуулах хуудаснууд оруулсан бөгөөд
ингэснээр танд энэ гарын авлагыг эхнээс нь дуустал
хуудаснаас хуудас уруу үсэрч цовхролгүйгээр уншиж дуусгахад
зориулсан билээ.
Нийтлэг асуудлууд
Үндсэн ойлголтуудыг нэгэнт тайлбарласан болохоор одоо FreeBSD-ийн гарын
авлагын энэ хэсэгт FreeBSD-ийн зарим байнга ашиглагддаг боломжуудыг
хэлэлцэх болно. Эдгээр бүлгүүд нь:
Алдартай болон ашигтай ширээний програмуудыг танд танилцуулах
болно: хөтчүүд, бүтээмжийн багажууд, баримт үзэгчид гэх мэт.
FreeBSD-д байдаг хэд хэдэн мультимедиа багажуудыг танд
танилцуулах болно.
Таны системд нэмэлт функцуудыг идэвхжүүлэх өөрчлөн тохируулсан
FreeBSD цөмийг бүтээх процессийг тайлбарлах болно.
Ширээний болон сүлжээнд холбогдсон хэвлэгчийн тохируулгуудын хувьд
хэвлэх системийг дэлгэрэнгүй тайлбарлах болно.
Таны FreeBSD систем дээр Линукс програмуудыг хэрхэн ажиллуулахыг
танд үзүүлэх болно.
Эдгээр бүлгүүдийн зарим нь таныг урьдаар зарим нэг зүйлсийг уншихыг зөвлөдөг
бөгөөд энэ нь бүлэг бүрийн эхэнд ерөнхий агуулгад дурдсан байгаа болно.
Системийн Удирдлага
FreeBSD гарын авлагын үлдсэн бүлгүүд нь FreeBSD системийн удирдлагын бүх
талуудыг хамрах болно. Бүлэг бүр уг бүлгийг уншсанаар таныг юу сурах талаар тайлбарлаж
эхлэх бөгөөд уг материалтай зууралдахаас өмнө юуг мэдсэн байх ёстойг бас хэлж
өгөх болно.
Эдгээр бүлгүүд нь танд мэдээлэл хэрэг болох үед уншигдахаар зориулагдсан юм.
Та эдгээрийг ямар нэгэн тодорхой дарааллаар унших хэрэггүй бөгөөд бас
FreeBSD ашиглаж эхлэхээсээ өмнө бүгдийг нь унших шаардлагагүй юм.
Сүлжээний Холболт
FreeBSD нь өндөр ажиллагаатай сүлжээний серверүүдэд зориулагдсан
хамгийн өргөн ихээр ашигладаг үйлдлийн системүүдийн нэг юм. Энэ хэсгийн бүлгүүд
нь дараах зүйлсийг хамрах болно:
Сериал холболт
PPP болон Ethernet дээгүүрх PPP (PPP over Ethernet)
Цахим захидал
Сүлжээний серверүүдийг ажиллуулах
Галт хананууд
Бусад дэвшилттэй сүлжээний сэдвүүд
Эдгээр бүлгүүд нь танд мэдээлэл хэрэг болох үед уншигдахаар зориулагдсан юм.
Та эдгээрийг ямар нэгэн тодорхой дарааллаар унших хэрэггүй бөгөөд бас
FreeBSD-г сүлжээний орчинд ашиглаж эхлэхээсээ өмнө бүгдийг нь унших
шаардлагагүй юм.
Хавсралтууд
&chap.colophon;
diff --git a/mn_MN.UTF-8/books/handbook/boot/chapter.sgml b/mn_MN.UTF-8/books/handbook/boot/chapter.sgml
index 2f501978b5..e0a2821a19 100644
--- a/mn_MN.UTF-8/books/handbook/boot/chapter.sgml
+++ b/mn_MN.UTF-8/books/handbook/boot/chapter.sgml
@@ -1,804 +1,804 @@
Цагаанхүүгийн
Ганболд
Орчуулсан
FreeBSD-ийн Ачаалах процесс
Ерөнхий агуулга
ачаалах
эхлүүлэгч
Компьютерийг эхлүүлж үйлдлийн системийг ачаалах процесс нь
эхлүүлэгч процесс (bootstrap process)
буюу
ачаалах
гэж хэлэгддэг. FreeBSD-ийн ачаалах процесс нь
танд системийг эхлүүлэх үед компьютер дээр суусан өөр үйлдлийн системүүд эсвэл
адил үйлдлийн систем болон суулгагдсан цөмийн өөр хувилбаруудыг сонгохыг
зөвшөөрч юу хийгдэхийг өөрчлөх боломжийг бүрдүүлж нэлээн уян хатан чанарыг
хангаж өгдөг.
Энэхүү бүлэг нь тохируулж болох тохиргооны тохируулгууд болон FreeBSD-ийн
ачаалах процессийг хэрхэн өөрчилж болох талаар дэлгэрэнгүй дурдсан. Үүнд
FreeBSD цөм эхлэх, төхөөрөмжүүдийг шалгах болон &man.init.8; эхлэх
хүртэлх болж байгаа бүх үйл явдал багтана. Хэрэв та хэзээ энэ болж байгааг
сайн мэдэхгүй байгаа бол энэ нь текстийн өнгө тод цагаанаас саарал уруу
өөрчлөгдөж байх үед болдог.
Энэ бүлгийг уншсаны дараа, та дараах зүйлсийг мэдэх болно:
FreeBSD-ийн эхлүүлэгч системийн ямар хэсгүүд байдаг болон тэдгээр нь
хэрхэн харилцан үйлдэл хийдэг талаар.
Ачаалах процессийг хянахын тулд FreeBSD-ийн эхлүүлэгч дэх хэсгүүдэд
өгч болох тохируулгуудын талаар.
&man.device.hints.5;-ийн үндсүүд.
Зөвхөн x86
Энэ бүлэг нь зөвхөн Интел x86 системүүд дээр ажиллаж байгаа FreeBSD-ийн ачаалах
процессийг тайлбарлана.
Ачаалалтын асуудал
Компьютерийг асааж үйлдлийн системийг эхлүүлэх нь сонирхолтой мухардалд оруулдаг.
Тодорхойлолтоор бол компьютер нь үйлдлийн систем эхлэх хүртэл юу хийхээ мэддэггүй.
Үүнд програмуудыг дискнээс ажиллуулах ордог. Тэгэхээр хэрэв компьютер үйлдлийн
системгүйгээр програмыг дискнээс ажиллуулж чаддаггүй тэгээд бас үйлдлийн системийн
програмууд диск дээр байдаг гэхээр үйлдлийн систем хэрхэн эхэлдэг болж таарах вэ?
Энэ асуудал нь Мянгуужингийн адал явдал (The Adventures of
Baron Munchausen) номонд гардагтай төстэй юм. Гол баатар маань
нүх уруу унаад өөрийнхөө гутлын оосроос барьж өөрийгөө өргөн татаж гаргадаг.
Тооцоололтын эриний эхэн үед bootstrap буюу эхлүүлэгч (эхлүүлэлт)
гэдэг ойлголт нь үйлдлийн системийг ачаалахад ашиглагддаг арга замд хэрэглэгддэг
байсан бөгөөд booting буюу ачаалах
гэж богиноссон юм.
BIOS
Үндсэн Оролт/Гаралтын СистемBIOS
x86 тоног төхөөрөмж дээр Үндсэн Оролт/Гаралтын Систем (BIOS) нь үйлдлийн
системийг ачаалах үүрэгтэй. Үүнийг хийхийн тулд BIOS хатуу диск дээрээс
Master Boot Record (MBR) буюу Мастер Ачаалах Бичлэгийг хайдаг бөгөөд энэ нь
дискний онцгой газар байрлах ёстой. BIOS нь MBR-г ачаалж ажиллуулах хангалттай
мэдээлэлтэй бөгөөд дараа нь MBR үйлдлийн системийг ачаалахтай холбоотой бусад
үйлдлүүдийг магадгүй BIOS-ийн тусламжтайгаар зохицуулна гэж тооцдог.
Мастер Ачаалах Бичлэг (MBR)
Ачаалагч Менежер
Ачаалагч Дуудагч
MBR доторх код нь ялангуяа хэрэглэгчтэй ажиллахдаа bootmanager
буюу ачаалагч менежер хэмээгддэг. Энэ тохиолдолд ачаалагч менежер
нь ихэвчлэн дискний эхний зам эсвэл OS-ийн зарим файлын систем
дээр илүү кодтой байдаг. (Ачаалагч менежер нь заримдаа ачаалагч
дуудагч гэгддэг, гэхдээ FreeBSD энэ нэрийг ачаалалтын сүүлийн шатуудад
хэрэглэдэг.) Алдартай ачаалагч менежерүүдэд boot0
(Boot Easy гэгддэг, &os;-ийн стандарт ачаалагч менежер),
Grub, GAG, болон
LILO ордог.
(Зөвхөн boot0 MBR-д багтдаг.)
Хэрэв таны дискнүүд дээр зөвхөн нэг үйлдлийн систем суулгагдсан бол стандарт PC MBR
хангалттай. Энэ MBR нь диск дээрээс эхний ачаалагдах (идэвхтэй гэгддэг) зүсмэлийг
хайгаад дараа нь үйлдлийн системийн үлдсэнийг дуудахын тулд тэр зүсмэл дээрх кодыг
ажиллуулдаг. &man.fdisk.8;-ээр анхдагчаар суулгагддаг MBR нь тийм MBR юм.
Энэ нь /boot/mbr дээр тулгуурладаг.
Хэрэв та дискнүүд дээрээ олон үйлдлийн систем суулгасан бол та үйлдлийн системүүдийн
жагсаалтыг харуулж аль нэгээс нь ачаалахыг танд сонгохыг зөвшөөрдөг өөр ачаалагч менежер
суулгаж болно. Эдгээрээс хоёр нь дараагийн дэд хэсэгт ярилцагдана.
FreeBSD-ийн эхлүүлэгч системийн үлдсэн хэсэг нь гурван шатанд хуваагддаг. Эхний шат нь
компьютерийг тусгай төлөв уруу оруулахыг хангалттай мэдэж хоёр дахь шатыг ажиллуулах
MBR-р ажиллуулагддаг. Хоёр дахь шат нь гурав дахь шатыг ажиллуулахаас өмнө арай илүүг
хийж чаддаг. Гурав дахь шат нь үйлдлийн системийг дуудах үйлдлийг дуусгадаг.
Энэхүү гурван шатанд ажил нь хуваарилагдсан байдаг бөгөөд учир нь PC стандартууд эхний болон
хоёрдугаар шатуудад ажиллуулж болох програмуудын хэмжээнүүдэд хязгаарлалт тавьдаг юм.
Үйлдлүүдийг цугт нь гинжлэн холбох нь FreeBSD-д илүү уян хатан дуудагчийг бий болгодог.
цөм
init
Дараа нь цөм ачаалж төхөөрөмжүүдийг шалгаж эхлэн ашиглахад зориулж эхлүүлдэг.
Цөмийн ачаалах процесс дууссаны дараа цөм хяналтыг &man.init.8; хэрэглэгчийн
процесс руу дамжуулж дараа нь дискнүүд хэрэглэгдэж болох төлөвт байгаа эсэхийг
шалгадаг. &man.init.8; дараа нь файлын системүүдийг холбон сүлжээнд
холбогдох сүлжээний картыг тохируулж ерөнхийдөө FreeBSD систем эхлэх үед
ихэвчлэн ажилладаг бүх процессуудыг эхлүүлэх хэрэглэгчийн түвшний эх үүсвэрийн
тохиргоог эхлүүлдэг.
Ачаалагч Менежер болон Ачаалалтын шатууд
Ачаалагч Менежер
Ачаалагч Менежер
Мастер Ачаалах Бичлэг (MBR)
MBR эсвэл ачаалагч менежер дэх код нь заримдаа ачаалах процессийн
тэг (0) шат гэж нэрлэгддэг. Энэ дэд хэсэг нь
өмнө дурдсан хоёр ачаалагч менежерийг авч үзнэ:
boot0 болон LILO.
<application>boot0</application> Ачаалагч Менежер:
FreeBSD-ийн суулгагч эсвэл &man.boot0cfg.8;-р суулгагдсан MBR анхдагчаар
/boot/boot0 дээр тулгуурладаг.
(boot0 програм нь маш энгийн байдаг,
зүсмэлийн хүснэгт болон MBR-ийн төгсгөл дэх 0x55AA танигчаас болоод
MBR дахь програм нь зөвхөн 446 байт байж болдог.)
Хэрэв та boot0 болон олон үйлдлийн системийг
өөрийн хатуу дискнүүд дээр суулгасан бол та ачаалах үед доор дурдсантай төсөөтэй дэлгэцийг
харах болно:
<filename>boot0</filename> дэлгэцийн агшин
F1 DOS
F2 FreeBSD
F3 Linux
F4 ??
F5 Drive 1
Default: F2
Бусад үйлдлийн системүүд ялангуяа &windows; байгаа MBR-ийг өөрийнхөөрөө дарж
бичдэг. Хэрэв энэ танд тохиолдвол эсвэл та байгаа MBR-аа FreeBSD-ийн MBR-аар солихыг
хүсвэл дараах тушаалыг ашиглана:
&prompt.root; fdisk -B -b /boot/boot0 device
Дээр бичигдсэн device нь эхний IDE дискний хувьд
ad0, хоёр дахь IDE хянагч дээрх эхний IDE дискний хувьд
ad2, эхний SCSI дискний хувьд da0
гэх зэрэг таны ачаалах төхөөрөмж юм. Эсвэл хэрэв та MBR-ийн өөрчлөн тохируулсан тохиргоог
хүсэж байвал &man.boot0cfg.8;-ийг ашигла.
LILO Ачаалагч Менежер:
FreeBSD-г бас ачаалах энэ ачаалагч менежерийг суулгахын тулд эхлээд
Линукс эхлүүлээд дараах тохиргоог өөрт байгаа /etc/lilo.conf
тохиргооны файлд нэмээрэй:
other=/dev/hdXY
table=/dev/hdX
loader=/boot/chain.b
label=FreeBSD
Энд Линуксийн тодорхойлогчдыг ашиглан X-г
Линуксийн дискний үсгээр, Y-г Линуксийн анхдагч
хуваалтын дугаараар сольж FreeBSD-ийн анхдагч хуваалт болон дискийг зааж өгнө.
Хэрэв та SCSI диск ашиглаж байвал та
/dev/hd-г /dev/sd-тэй адил
маягийн болгон уншигдахаар өөрчлөх хэрэгтэй. Хэрэв таны хоёр үйлдлийн систем хоёулаа нэг
диск дээр байвал мөр орхигдож болно. Одоо
/sbin/lilo -v тушаалыг ажиллуулж өөрийн шинэ өөрчлөлтийг
системд оруулна; ингэхийн тулд дэлгэц дээр гаргах мэдээллүүдийг хянан шалгах хэрэгтэй.
Нэгдүгээр шат <filename>/boot/boot1</filename> болон Хоёрдугаар шат
<filename>/boot/boot2</filename>
Ерөнхий төсөөллөөр бол эхний болон хоёр дахь шатууд нь дискний нэг талбар дахь
нэг л програмын хэсэг юм. Зайн шахалтуудаас болоод тэдгээрийг хоёр хэсэг болгон
хуваасан, гэхдээ та тэдгээрийг үргэлж цугт нь суулгадаг. Тэдгээр нь нэгдсэн
/boot/boot файлаас суулгагчаар эсвэл
bsdlabel-р хуулагддаг (доороос харна уу).
Тэд файлын системүүдээс гадна ачаалах зүсмэлийн эхний зам дээр эхний сектороос эхлээд
байрладаг. Энд л boot0 эсвэл өөр аль нэг
ачаалагч менежер ачаалах процессийг үргэлжлүүлэх програмыг олно гэдэгт найдаж байдаг.
Ашиглагдах секторуудын тоо /boot/boot-ийн хэмжээнээс
амархнаар тодорхойлогдоно.
Зөвхөн 512 байт хэмжээтэй байдаг болохоор boot1 нь их энгийн
хялбар бөгөөд boot2-ийг олж ажиллуулах, зүсмэлийн тухай мэдээллийг хадгалах,
FreeBSD-ийн bsdlabel-ийн тухай хангалттай мэдээлэлтэй байдаг.
boot2 нь арай илүү төвөгтэй бөгөөд файлуудыг олоход хангалттай FreeBSD-ийн
файлын системийг ойлгож цөм эсвэл дуудагчийг ажиллуулахыг сонгох маш энгийн интерфэйсээр хангаж
чаддаг.
Дуудагч нь хамаагүй илүү төвөгтэй бөгөөд
гоё, амархан хэрэглэж болох ачаалалтын тохиргоотой болохоор boot2
нь түүнийг ихэвчлэн ажиллуулдаг, гэхдээ өмнө нь дуудагчид цөмийг ажиллуулах даалгавар өгөгдсөн
байдаг.
<filename>boot2</filename> дэлгэцийн агшин
>> FreeBSD/i386 BOOT
Default: 0:ad(0,a)/boot/loader
boot:
Хэрэв танд суулгасан boot1 болон
boot2 файлуудаа солих хэрэгцээ гарвал
&man.bsdlabel.8;-ийг ашигла:
&prompt.root; bsdlabel -B diskslice
Дээр бичигдсэн diskslice нь эхний IDE диск дээрх
эхний зүсмэлийн хувьд ad0s1 гэх мэтээр таны ачаалах диск болон
зүсмэл юм.
Аюултайгаар Зориулагдсан Горим
Хэрэв та ad0 гэх мэтээр &man.bsdlabel.8; тушаалд
зөвхөн дискний нэрийг ашиглавал та зүсмэлүүдгүй аюултайгаар зориулагдсан диск үүсгэх болно.
Энэ нь бараг мэдээж таны хийхийг хүсээгүй зүйл болохоор та &man.bsdlabel.8; тушаалыг
Return дарахаасаа өмнө дахин шалгаарай.
Гуравдугаар шат <filename>/boot/loader</filename>
boot-loader
Дуудагч нь гурван шаттай эхлүүлэгчийн төгсгөлийн шат бөгөөд файлын
систем дээр гол төлөв /boot/loader гэж
байрладаг.
Дуудагч нь илүү цогц тушаалын цуглуулга бүхий илүү хүчирхэг тайлбарлагчаар
дэмжигдсэн хялбар хэрэглэгдэх тушаалын цуглуулга ашиглан тохиргоо хийхэд
хэрэглэгчийн хувьд ашиглахад хялбар арга байхаар зориулагдсан.
Дуудагч програмын урсгал
Эхлүүлэх явцад дуудагч нь консол болон дискнүүдийн хувьд шалгаж
аль дискнээс ачаалж байгаагаа тогтоодог. Энэ нь хувьсагчуудыг шаардлагын дагуу
тохируулах бөгөөд скрипт эсвэл лавлаж хариулах зарчмаар хэрэглэгчийн
тушаалууд дамждаг тайлбарлагч эхэлдэг.
дуудагч
дуудагчийн тохиргоо
Үүний дараа дуудагч нь хувьсагчуудын боломжийн анхдагчуудыг тохируулдаг
/boot/defaults/loader.conf
- доторхийг анхдагчаар уншдаг /boot/loader.rc
+ дотор байгааг анхдагчаар уншдаг /boot/loader.rc
файлыг унших бөгөөд тэдгээр хувьсагчуудад хийх локал өөрчлөлтүүдэд зориулсан
/boot/loader.conf файлыг мөн уншдаг.
Дараа нь loader.rc аль модулиуд болон
цөмийг сонгосон тэдгээрийг дуудан эдгээр хувьсагчуудын дагуу ажилладаг.
Эцэст нь анхдагчаар дуудагч нь 10 секунд гаргаж товч дарахыг хүлээж
тасалдуулаагүй бол цөмийг ачаалдаг. Хэрэв тасалдуулбал хялбар хэрэглэгдэх
тушаалын цуглуулгыг ойлгодог тушаал хүлээх мөрийг хэрэглэгчид өгөх бөгөөд
үүнийг ашиглан хэрэглэгч хувьсагчуудыг тааруулах, бүх модулиудыг буулгаж
болиулах, модулиуд дуудах болон тэгээд төгсгөлд нь ачаалах эсвэл дахин
ачаалж болох юм.
Дуудагчид багтсан тушаалууд
Эдгээр нь хамгийн ихээр ашиглагддаг дуудагчийн тушаалууд юм. Байгаа
бүх тушаалуудын тухай бүрэн хэлэлцүүлгийг &man.loader.8;-с үзнэ үү.
autoboot seconds
Секундээр өгөгдсөн хугацаанд тасалдаагүй бол цөмийг ачаалахаар
үргэлжлүүлдэг. Энэ нь тоолуур харуулах бөгөөд анхдагч хугацаа нь
10 секунд байна.
boot
-options
kernelname
Хэрэв өгөгдсөн тохируулгууд байгаа болон цөмийн нэр өгөгдсөн бол
тэдгээрийн хамтаар цөмийг нэн даруй ачаалахаар үргэлжлүүлнэ.
boot-conf
Хувьсагчууд дээр үндэслэсэн модулиудын автомат тохиргоогоор орох
бөгөөд энэ нь ачаалах үед болдог. Хэрэв та
unload-г эхэлж ашиглаад хамгийн энгийндээ
kernel-н зарим хувьсагчуудыг өөрчлөх үед энэ нь
зөвхөн ач холбогдолтой байдаг.
help
topic
/boot/loader.help файлаас тусламжийн
мэдээллүүдийг үзүүлнэ. Хэрэв өгөгдсөн сэдэв нь индекс
бол байгаа сэдвүүдийн жагсаалтыг үзүүлнэ.
include filename
…
Өгөгдсөн файлын нэртэй файлыг процесс хийнэ. Файл уншигдаж
мөр мөрөөр тайлбарлагдана. Алдаа гарвал include буюу оруулах
тушаалыг нэн даруй зогсооно.
load
type
filename
Цөм, цөмийн модуль, эсвэл өгөгдсөн төрлийн файлыг
нэртэй нь дуудна. Файлын нэрийн дараах дурын нэмэлт өгөгдлүүд нь
файлд дамжуулагдана.
ls
path
Өгөгдсөн зам эсвэл зам өгөгдөөгүй бол root сан дахь файлуудын
жагсаалтыг харуулна. Хэрэв өгөгдсөн бол
файлын хэмжээнүүдийг бас харуулдаг.
lsdev
Модулиуд магадгүй дуудагдаж болох бүх төхөөрөмжүүдийг жагсаана.
Хэрэв өгөгдсөн бол илүү дэлгэрэнгүй мэдээлэл
хэвлэгдэнэ.
lsmod
Дуудагдсан модулиудыг харуулна. Хэрэв
өгөгдсөн бол илүү дэлгэрэнгүй мэдээллийг үзүүлнэ.
more filename
LINES болгоныг харуулан түр зогсож
өгөгдсөн файлуудыг үзүүлнэ.
reboot
Системийг нэн даруй дахин ачаална.
set variable
set
variable=value
Дуудагчийн орчны хувьсагчуудыг тохируулна.
unload
Дуудагдсан модулиудыг арилгана.
Дуудагчийн жишээнүүд
Дуудагчийн хэрэглээний практик жишээнүүдийг энд дурдав:
ганц-хэрэглэгчийн горим
өөрийн ердийн цөмийг ачаалахдаа, гэхдээ ганц-хэрэглэгчийн горимд:
boot -s
Өөрийн ердийн цөм болон модулиудыг буулган болиулж дараа нь өөрийн
хуучин (эсвэл өөр) цөмийг дуудахдаа:
kernel.old
unload
load kernel.old
Та kernel.GENERIC-г суулгацын дисктэй
цуг ирсэн ердийн цөмийг дуудахдаа ашиглаж болох бөгөөд эсвэл
та урьд нь суулгасан цөмөө (жишээ нь та өөрийн цөмийг шинэчилж
эсвэл тохируулахдаа) дуудахдаа kernel.old-г
ашиглаж болно.
Өөрийн ердийн модулиудыг өөр цөмийн хамт дуудахдаа доор дурдсаныг
ашигла:
unload
set kernel="kernel.old"
boot-conf
Цөмийн тохиргооны скриптийг дуудахдаа
(цөмийн ачаалах үеийн тохируулагч дээр таны ердийн үед хийдэг зүйлүүдийг
хийдэг автоматчилагдсан скрипт):
load -t userconfig_script /boot/kernel.conf
Ачаалах үе дэх цөмийн харилцан үйлдэл
цөм
ачаалалтын харилцан үйлдэл
Цөм дуудагч (ихэнхдээ) эсвэл boot2-ийн (дуудагчийг алгасан)
тусламжтай дуудагдсаны дараа өөрийн ачаалалтын тугууд байгаа бол
тэдгээрийг шалгаж өөрийн ажиллагааг шаардлагатай бол тохируулдаг.
цөм
ачаалалтын тугууд
Цөмйн ачаалалтын тугууд
Энд илүү нийтлэг ачаалалтын тугуудыг дурдав:
цөмийг эхлүүлэх явцад root файлын систем болгон
холбох төхөөрөмжийг асуух.
CDROM-с ачаалах.
Ачаалалтын үеийн цөмийн тохируулга UserConfig-г
ажиллуулах
нэг(ганц)-хэрэглэгчийн горим уруу ачаалах
цөмийн эхлэх үед илүү дэлгэрэнгүй байх
Өөр бусад ачаалалтын тугууд байдаг бөгөөд тэдгээрийн талаар
илүү мэдээллийг &man.boot.8;-с уншина уу.
Том
Рөүдс
Хувь нэмэр болгон оруулсан
Цагаанхүүгийн
Ганболд
Орчуулсан
device.hints
Төхөөрөмжийн Сануулгууд
- Энэ нь FreeBSD 5.0 болон түүнээс хойшхи боломж бөгөөд
+ Энэ нь FreeBSD 5.0 болон түүнээс хойшх боломж бөгөөд
урдны хувилбаруудад байдаггүй.
Системийн эхний эхлүүлэлтийн үеэр ачаалагч &man.loader.8; нь
&man.device.hints.5; файлыг уншдаг. Энэ файл нь заримдаа
device hints буюу төхөөрөмжийн сануулгууд
ч гэгддэг
цөмийн ачаалах мэдээлэл хувьсагчуудыг хадгалдаг. Эдгээр
device hints буюу төхөөрөмжийн сануулгууд
нь төхөөрөмжийг
тохируулах зориулалтаар төхөөрөмжийн драйверуудад ашиглагддаг.
Төхөөрөмжийн сануулгууд нь бас
3 дахь шатны ачаалагч дуудагчид бас заагдаж өгч болдог.
Хувьсагчуудыг set тушаалыг ашиглан нэмж,
unset тушаалаар хасаж show
тушаалаар үзэж болно. /boot/device.hints
файлд тохируулагдсан хувьсагчууд энд бас өөрчлөгдөж дарагдан бичигдэж болно.
Ачаалагч дуудагчид оруулж өгсөн төхөөрөмжүүдийн сануулгууд нь тогтмол биш
бөгөөд дараа дахин ачаалах үед мартагддаг.
Систем ачаалагдсаны дараа &man.kenv.1; тушаалыг ашиглаж бүх хувьсагчуудыг
харуулж болно.
/boot/device.hints файлын синтакс нь мөр бүрт нэг хувьсагч байх бөгөөд
стандарт чагт #
-г тайлбар тэмдэглэгчээр ашигладаг. Мөрүүдийг
дараах байдлаар бүтээдэг:
hint.driver.unit.keyword="value"
3 дахь шатны ачаалагч дуудагчийн синтакс нь:
set hint.driver.unit.keyword=value
driver нь төхөөрөмжийн драйверийн нэр, unit нь
төхөөрөмжийн драйверийн нэгжийн дугаар, keyword нь сануулга түлхүүр үг юм.
Түлхүүр үг нь дараах тохируулгуудаас тогтож болно:
at: төхөөрөмж холбогдсон шугамыг заана.
port: ашиглагдах I/O-ны эхлэх хаягийг заана.
irq: ашиглагдах тасалдал хүсэлтийн дугаарыг заана.
drq: DMA сувгийн дугаарыг заана.
maddr: төхөөрөмжийн эзэлж байгаа физик санах ойн хаягийг заана.
flags: төхөөрөмжийн хувьд төрөл бүрийн тугийн битүүдийг тохируулна.
disabled: хэрэв 1 гэж тохируулагдсан бол төхөөрөмж
хаагдаж идэвхгүй болно.
Төхөөрөмжийн драйверууд нь энд жагсаагдсанаас илүү сануулгуудыг хүлээн авч (эсвэл шаардаж)
болно, иймд гарын авлагын хуудсыг үзэхийг зөвлөж байна. Дэлгэрэнгүй мэдээллийн талаар
&man.device.hints.5;, &man.kenv.1;, &man.loader.conf.5;, болон &man.loader.8;
гарын авлагуудаас зөвлөгөө авна уу.
init
Init: Процесс хяналтын эхлүүлэлт
Цөм ачаалж дууссаны дараа /sbin/init эсвэл
loader-д init_path хувьсагчид
заагдсан програмын замд байрлах хэрэглэгчийн процесс &man.init.8;-д хяналтаа
дамжуулдаг.
Автомат дахин ачаалах дараалал
Автомат дахин ачаалах дараалал нь систем дэх файлын системүүд
бүрэн бүтэн байгаа эсэхийг шалгадаг. Хэрэв тэдгээр нь тийм биш бөгөөд
&man.fsck.8; нь бүрэн бүтэн бус байдлыг засварлаж чадахгүй байгаа
бол администраторуудад асуудлуудад шууд анхаарлаа хандуулах боломж
олгох ганц-хэрэглэгчийн горим
уруу системийг оруулдаг.
Ганц-хэрэглэгчийн горим
ганц-хэрэглэгчийн горим
консол
Энэ горимд автомат дахин ачаалах дарааллын
дагуу эсвэл хэрэглэгч тохируулга
ашиглан ачаалах эсвэл loader-д
boot_single хувьсагчийг тохируулж орж болдог.
Мөн &man.shutdown.8;-ийг дахин ачаалах ()
эсвэл зогсоох () тохируулгуудгүйгээр
олон-хэрэглэгчийн горимоос
энэ горим уруу орж бас болно.
Хэрэв системийн консол нь
insecure буюу аюултай гэж
/etc/ttys-д тохируулагдсан бол систем
ганц-хэрэглэгчийн горимыг эхлүүлэхээсээ өмнө root нууц
үгийг асуудаг.
<filename>/etc/ttys</filename> дахь аюултай консол
# name getty type status comments
#
# If console is marked "insecure", then init will ask for the root password
# when going to single-user mode.
console none unknown off insecure
Аюултай консол гэдэг нь та өөрийн консол дахь физик
аюулгүй байдлыг аюултай гэж авч үзэн зөвхөн root
нууц үгийг мэддэг хэн нэгэнд ганц хэрэглэгчийн горимыг ашиглуулахыг хүсч байгаа гэсэн үг
бөгөөд та консолоо аюултайгаар ажиллуулахыг хүсч байна гэсэн үг биш юм. Тиймээс
хэрэв та аюулгүй байдлыг хүсэж байгаа бол secure буюу аюулгүйг
биш insecure буюу аюултайг сонгоорой.
Олон-хэрэглэгчийн горим
олон-хэрэглэгчийн горим
Хэрэв &man.init.8; таны файлын системийг цэгцтэйг мэдвэл
эсвэл хэрэглэгч ганц-хэрэглэгчийн горимд
ажиллаад дууссаны дараа системийн эх үүсвэрийн тохиргоог эхлүүлдэг
олон-хэрэглэгчийн горим уруу систем ордог.
rc файлууд
Эх үүсвэрийн тохиргоо (rc)
Эх үүсвэрийн тохиргооны систем нь
/etc/defaults/rc.conf файлаас
тохиргооны анхдагчууд болон системийн тусгайлсан нарийн зүйлүүдийг
/etc/rc.conf файлаас уншиж дараа нь
/etc/fstab-д дурдагдсан системийн
файлын системүүдийг холбон сүлжээний үйлчилгээнүүд, бусад системийн
дэмонуудыг эхлүүлэн төгсгөлд нь локал суулгагдсан багцуудын эхлүүлэх
скриптүүдийг ажиллуулдаг.
&man.rc.8; гарын авлагын хуудас нь скриптүүдийг өөрсдийг нь шалгаж
эх үүсвэрийн тохиргооны системийн сайн зөвлөмж болдог.
Унтраах дараалал
shutdown
&man.shutdown.8;-р хянагдсан унтраалт хийгдэхэд
&man.init.8; нь /etc/rc.shutdown
скриптийг ажиллуулахыг оролдож дараа нь бүх процессууд уруу
TERM дохио явуулах бөгөөд дараагаар нь
хугацаандаа дуусаагүй процессууд уруу KILL
дохио илгээдэг.
Тэжээлийн удирдлагыг дэмждэг архитектурууд болон системүүд дээрх
FreeBSD машиныг унтраахдаа тэжээлийг даруй унтраахын тулд
зүгээр л shutdown -p now тушаалыг
ашиглаарай. FreeBSD системийг дахин ачаалахдаа
shutdown -r now тушаалыг ашиглана.
&man.shutdown.8;-г ажиллуулахын тулд та root
эсвэл operator бүлгийн гишүүн байх хэрэгтэй.
&man.halt.8; болон &man.reboot.8; тушаалууд бас ашиглагдаж болох бөгөөд
дэлгэрэнгүй мэдээллийн талаар тэдгээрийн гарын авлагын хуудсууд болон
&man.shutdown.8;-ы хуудсанд хандана уу.
Тэжээлийн удирдлага цөмд &man.acpi.4; дэмжлэг эсвэл тухайн модуль
ачаалагдсан байхыг шаарддаг.
diff --git a/mn_MN.UTF-8/books/handbook/cutting-edge/chapter.sgml b/mn_MN.UTF-8/books/handbook/cutting-edge/chapter.sgml
index eee773d86d..6f01f4ea7e 100644
--- a/mn_MN.UTF-8/books/handbook/cutting-edge/chapter.sgml
+++ b/mn_MN.UTF-8/books/handbook/cutting-edge/chapter.sgml
@@ -1,1672 +1,1672 @@
Жим
Мок
Бүтцийг дахин өөрчлөн зохион байгуулж зарим хэсгүүдийг шинэчилсэн
Жордан
Хаббард
Анхлан эхийг бичсэн
Поул-Хэннинг
Камп
Жон
Полстра
Ник
Клэйтон
Цагаанхүүгийн
Ганболд
Орчуулсан
Амжилт ололтын тэргүүнд
Ерөнхий агуулга
&os; нь өөрийн хувилбаруудын хооронд байнгын хөгжүүлэлтийн доор оршин тогтнож
байдаг. Амжилт ололтын тэргүүнд байхыг хүссэн хүн бүхэнд өөрийн системийг хамгийн
сүүлийн үеийн хөгжүүлэлтийн хэлбэрт оруулах хэд хэдэн хялбар арга байдаг.
Амжилт ололтын тэргүүнд байх нь хүн бүхэнд зориулагдаагүйг
анхаарна уу! Энэхүү бүлэг нь хөгжүүлэлтийн системийг дагахыг хүсэх эсвэл гаргасан
хувилбартай үлдэх эсэхийг шийдэхэд танд туслах болно.
Энэ бүлгийг уншсаны дараа, та дараах зүйлсийг мэдэх болно:
&os.stable; болон &os.current; хөгжүүлэлтийн салбаруудын
ялгаа.
CVSup,
CVS, эсвэл
CTM програмуудын тусламжтай өөрийн системийг
хэрхэн хамгийн сүүлийн хэлбэрт авчрах талаар.
Бүх үндсэн системийг make buildworld
(гэх мэт) ашиглан хэрхэн дахин бүтээж суулгах талаар.
Энэ бүлгийг уншихаасаа өмнө, та дараах зүйлсийг мэдэх шаардлагатай:
Өөрийн сүлжээний холболтыг зөв тохируулах ().
Нэмэлт гуравдагч програм хангамжуудыг
хэрхэн суулгахыг мэдэх ().
&os.current; vs. &os.stable;
-CURRENT
-STABLE
FreeBSD-ийн хоёр хөгжүүлэлтийн салбар байдаг: &os.current; болон
&os.stable;. Энэ хэсэгт эдгээр тус бүрийг тайлбарлаж өөрийн системийг тус
тусын модны хувьд хамгийн шинэ хэлбэрт байнга байлгах талаар тайлбарлах болно.
&os.current; эхлээд хэлэлцэгдэх бөгөөд дараа нь &os.stable;-ийн тухай
яригдах болно.
&os;-ийн одоо үеийн хэлбэрт байх нь
Та үүнийг уншихдаа &os.current; нь &os;-ийн хөгжүүлэлтийн
bleeding edge салбар буюу амжилт ололтын хамгийн тэргүүний
салбар
гэдгийг санаарай. &os.current; хэрэглэгчдийг техникийн өндөр
чадавхитай бөгөөд системийн хүнд хэцүү асуудлуудыг өөрсдөө шийдвэрлэх
чадвартай байна гэж тооцдог. Хэрэв та &os;-д анхлан суралцагч бол
үүнийг суулгахаасаа өмнө дахин сайн бодоорой.
&os.current; гэж юу вэ?
хормын агшны хувилбар
&os.current; нь &os;-ийн хамгийн сүүлийн үеийн ажлын эх юм.
Энэ нь хийгдэж байгаа ажлууд, туршилтын өөрчлөлтүүд болон програм хангамжийн
дараагийн албан ёсны хувилбарт байхгүй ч байж болох эсвэл байж ч болох
шилжилтийн аргуудыг багтаадаг. &os;-ийн олон хөгжүүлэгчид &os.current;-ийн
эх кодыг өдөр болгон эмхэтгэн хөрвүүлж байдаг боловч эхийг бүтээх боломжгүй үе бас
байдаг. Эдгээр асуудлууд нь боломжийн хэрээр хурдан шийдэгддэг боловч
&os.current; нь сүйрэл авчрах эсвэл тун их хүссэн ажиллагааг авчрах эсэх нь
та яг ямар агшинд эх кодыг татаж авснаас хамаарах юм!
&os.current; хэнд хэрэгтэй вэ?
&os.current; нь үндсэн 3 сонирхлын бүлэгт зориулагдан
хийгдсэн:
Эх модны зарим хэсэг дээр идэвхтэйгээр ажиллаж байгаа &os;-ийн хүрээний
гишүүд болон current буюу одоо үеийн хэлбэрт
байлгах нь
туйлын шаардлага болсон хүмүүст.
&os.current;-г аль болох ухаалаг байлгахыг хичээж асуудлуудыг шийдвэрлэхэд
цагаа зарах хүсэлтэй байдаг идэвхтэй тест хийгч &os;-ийн хүрээний гишүүд.
Эдгээр хүмүүс нь өөрчлөлтүүд болон &os;-ийн ерөнхий чиглэлд цаг үеийн
саналуудыг тусгахыг хүсэж тэдгээрийг шийдэх засваруудыг илгээдэг бас хүмүүс
юм..
Юу болж байгааг зөвхөн харж мэдэж байхыг хүссэн эсвэл одоо үеийн эхийг
лавлагааны зорилгоор ашиглахыг зөвхөн хүссэн хүмүүс (өөрөөр хэлбэл
ажиллуулах биш унших зорилгоор).
Эдгээр хүмүүс нь хааяа бас санал гаргаж кодонд хувь нэмэр оруулдаг.
&os.current; нь юу <emphasis>Биш</emphasis> вэ?
Та зарим нэг дажгүй шинэ боломж байгааг сонссон учраас бусдаас
түрүүлж урьдчилсан хувилбарын тэдгээр битүүдийг авах таны нэн тэргүүний
арга зам. Шинэ боломжийг авч эхэнд байна гэдэг нь та шинэ алдаанууд,
хорхойнуудыг бас авч эхэнд байна гэсэн үг юм.
Алдааны засваруудыг хурдан авах арга зам. &os.current;-ийн
өгөгдсөн дурын хувилбар нь илэрсэн алдаануудыг засахын хажуугаар бас
магадгүй шинэ алдаанууд бас гаргаж байдаг.
Аль ч үед албан ёсоор дэмжигдсэн
. Бид өөрсдийн
чадлын хирээр хууль ёсны
3 &os.current; бүлгийн
аль нэгэнд хүмүүст бодитоор туслахыг хичээдэг, гэхдээ бидэнд ердөө л
техникийн дэмжлэг үзүүлэх цаг байдаггүй.
Энэ нь бид хүмүүст туслах дургүй өөдгүй муухай хүмүүс учраас гэсэн үг
биш юм (хэрэв бид байгаагүй бол бид &os;-г хийж байхгүй байх байсан).
Бид ердөө л өдрийн хэдэн зуун захидлуудад хариулахын
хажуугаар FreeBSD дээр ажиллаж чаддаггүй!
&os;-г сайжруулах болон туршилтын кодон дээр тавигдсан маш олон
асуултуудад хариулах хоёр сонголтын эхнийхийг хөгжүүлэгчид сонгосон
юм.
&os.current; ашиглах нь
-CURRENT
ашиглах нь
&a.current.name; болон &a.cvsall.name; жагсаалтуудад элсэн орно уу.
Энэ нь зөвхөн сайн санаанаас гадна бас чухал
юм. Хэрэв та &a.current.name; жагсаалтад
ороогүй бол системийн одоогийн төлвийн талаар хүмүүсийн өгч байгаа санал
хүсэлтүүдийг харахгүй учраас бусдын аль хэдийн олоод шийдсэн маш их асуудлууд
дээр магадгүй та бүдрэн төөрөлдөж дуусах биз ээ. Бүр илүү чухал зүйл нь юу вэ гэвэл
таны системийн эрүүл мэндэд эгзэгтэй байж болох чухал мэдээнүүдээс та хоцрох
болно.
&a.cvsall.name; жагсаалт нь кодонд оруулсан өөрчлөлт бүрийн
бүртгэл оруулгыг болзошгүй сөрөг нөлөөнүүдийн талаар тохирсон мэдээллийн
хамтаар танд харах боломжийг олгодог.
Эдгээр жагсаалтууд эсвэл байгаа бусдын аль нэгэнд элсэхийн тулд
&a.mailman.lists.link; хаяг уруу орж элсэхийг хүссэн жагсаалтаа
сонгоорой. Дарааллын үлдсэн зааврууд тэнд байгаа болно.
&os;-ийн толин тусгалаас
эхийг авна. Та үүнийг хоёр аргаар хийж болно:
cvsup
cron
-CURRENT
CVSup ашиглан сүүлийн хэлбэрт аваачих
/usr/share/examples/cvsup санд байх
standard-supfile гэж нэрлэгдсэн
supfile-тай цуг
cvsup програм ашигла.
Энэ нь бүхэл цуглуулгыг нэг л удаа авч дараа нь зөвхөн өөрчлөгдсөнүүдийг
танд авах боломжийг олгодог хамгийн сайшаасан арга юм.
Олон хүмүүс cvsup-г cron-с
ажиллуулж өөрсдийн эхийг хамгийн сүүлийн хэлбэрт автоматаар
аваачдаг. Та дээр дурдсан жишээ supfile-г
өөрчлөн cvsup-г өөрийн орчны хувьд
тохируулах хэрэгтэй.
-CURRENT
CTM ашиглан сүүлийн хэлбэрт аваачих
CTM хэрэгслийг ашигла.
Хэрэв та маш муу холболттой (өндөр үнэтэй холболтууд эсвэл
зөвхөн цахим захидлын хандалт) бол CTM
нь сонголт болох юм. Гэхдээ энэ нь бөөн зовлон бөгөөд та эвдэрсэн
файлуудтай үлдэж болох юм. Энэ нь үүнийг ховор ашиглахад хүргэдэг бөгөөд
ингэснээр ажиллахгүй байх боломжийг нэлээн удаан хугацаагаар ихэсгэдэг.
Бид 9600 bps модем болон түүнээс хурдан холболттой хүмүүст
CVSup-г
ашиглахыг зөвлөдөг.
Хэрэв та эхийг зөвхөн харахаар биш ажиллуулахаар татаж авч байгаа бол
зөвхөн сонгосон хэсгүүдийг биш &os.current;-ийн бүх
эхийг татаж аваарай. Үүний шалтгаан нь эхийн төрөл бүрийн хэсгүүд нь бусад хаа нэгтээ байгаа
шинэчлэлтүүдээс хамаардаг бөгөөд зөвхөн хэсэг бүлэг эхийг хөрвүүлэхийг оролдох нь
таныг бараг л баталгаатайгаар асуудалтай учруулах болно.
-CURRENT
хөрвүүлэх
&os.current;-ийг хөрвүүлэхээсээ өмнө /usr/src
дахь Makefile-г анхааралтай уншина уу.
Эхний удаа та хамгийн багаар бодоход шинэчлэлтийн процессийн хэсэг болох шинэ цөмийг суулгаж ертенцийг дахин бүтээх хэсгээр
дамжих хэрэгтэй. &a.current; болон /usr/src/UPDATING
файлыг унших нь биднийг дараагийн хувилбар уруу шилжихэд заримдаа шаардлагатай
болдог бусад эхлүүлэх процедуруудын хувьд хамгийн сүүлийн мэдээлэлтэй байлгах
боломжийг бидэнд олгодог.
Идэвхтэй бай! Хэрэв та &os.current; ажиллуулж байгаа бол
түүний талаар таныг юу хэлэхийг ялангуяа хэрэв танд өргөжүүлэлт эсвэл
алдааны засваруудын талаар санал хүсэлт байвал түүнийг бид мэдэхийг
хүсдэг юм. Хавсаргасан кодтой санал хүсэлтүүдийг хамгийн их урам зоригтойгоор
хүлээн авдаг билээ!
&os;-ийн тогтвортой хэлбэрт байх нь
&os.stable; гэж юу вэ?
-STABLE
&os.stable; нь үндсэн хувилбарууд гардаг бидний хөгжүүлэлтийн салбар юм.
Өөрчлөлтүүд нь эхлээд тест хийгдэх зорилгоор &os.current; уруу ордог гэсэн
ерөнхий төсөөлөл/таамаглалтайгаар янз бүрийн зөвшөөрлөөр энэ салбар уруу
ордог. Энэ нь одоо болтол хөгжүүлэлтийн салбар
бөгөөд гэхдээ энэ нь ямар ч үед &os.stable;-д зориулагдсан эх нь ямар ч зорилгод
тохирч эсвэл тохирохгүй байж болно гэсэн үг юм. Энэ нь эцсийн хэрэглэгчид
зориулагдсан эх үүсвэр бус ердөө л өөр нэг инженерчлэлийн хөгжүүлэлтийн арга зам
юм.
&os.stable; хэнд хэрэгтэй вэ?
Хэрэв та FreeBSD-ийн хөгжүүлэлтийн процессод хувь нэмэр оруулах сонирхолтой,
энэ нь ялангуяа FreeBSD-ийн дараагийн гарах
хувилбартай холбоотой байдаг,
эсвэл юу болж байгааг мэдэж байх сонирхолтой байгаа бол та дараах
&os.stable;-г бодолцох хэрэгтэй.
Аюулгүй байдлын засварууд бас &os.stable; салбар уруу орж байдаг нь
үнэн боловч та үүнийг хийхийн тулд &os.stable;-г заавал дагах
хэрэггүй. FreeBSD-ийн аюулгүй байдлын
зөвлөмжүүд нь тухайн хувилбарт хамааралтай асуудлыг хэрхэн засах тухай
тайлбарладаг
Энэ нь бүр яг үнэн биш юм. Бид FreeBSD-ийн хуучин хувилбаруудыг
үргэлж дэмжиж чадахгүй, гэхдээ бид тэдгээрийг олон жилийн турш дэмжсээр
ирсэн. FreeBSD-ийн хуучин хувилбаруудын одоогийн аюулгүй байдлын бодлогын
бүрэн тайлбарыг http://www.FreeBSD.org/security/-с
үзнэ үү.
бөгөөд зөвхөн аюулгүй байдлын үүднээс бүхэл бүтэн хөгжүүлэлтийн салбарыг
дагаж байна гэдэг бас зөндөө олон хүсээгүй өөрчлөлтүүдийг авчрах
магадлалтай юм.
Бид &os.stable; салбар үргэлж хөрвүүлэгдэн эмхэтгэгдэж дандаа ажилладаг байлгахаар
чармайж байдаг боловч энэ нь баталгаатай биш юм. Нэмж хэлэхэд код нь &os.stable;-д
орохоосоо өмнө &os.current;-д хөгжүүлэгдэж байдаг боловч &os.current;-г
ашиглан ажиллуулдгаас илүү &os.stable;-г хүмүүс ажиллуулдаг болохоор
&os.current;-ийн хувьд илэрхий биш байсан алдаанууд болон булангийн тохиолдлууд
&os.stable;-д илрэх нь заримдаа зайлшгүй юм.
Эдгээр шалтгаануудаас болоод бид &os.stable;-г сохроор дагахыг танд
зөвлөдөггүй бөгөөд энэ нь
өөрийн хөгжүүлэлтийн орчиндоо кодыг эхлээд сайтар тест хийлгүйгээр
үйлдвэрлэлд (production) ашиглаж байгаа серверүүдээ &os.stable;
уруу шинэчлэхгүй байхад танд ялангуяа чухал ач холбогдолтой юм.
Хэрэв танд үүнийг хийх эх үүсвэрүүд байхгүй бол бид FreeBSD-ийн хамгийн сүүлийн үеийн
хувилбарыг ажиллуулж хоёртын шинэчлэлт хийх аргыг хувилбараас хувилбар уруу шилжихдээ
ашиглахыг танд зөвлөж байна.
&os.stable; ашиглах нь
-STABLE
ашиглах нь
&a.stable.name; жагсаалтад элсэн орно уу. Энэ нь
&os.stable;-д илэрч болох бүтээлтийн хамаарлууд эсвэл
тусгайлсан анхаарал шаардлагатай өөр бусад асуудлуудын талаар
танд мэдээлж байх болно. Хөгжүүлэгчид нь зарим нэг маргаантай засвар
эсвэл шинэчлэлийн талаар бодож байгаа талаараа бас энэ захидлын жагсаалтад
мэдээлдэг бөгөөд ийнхүү санал болгож байгаа өөрчлөлтийн талаар хэрэглэгчдэд
ямар нэг асуудал байвал тэдэнд эргээд хариу өгөх боломж олгодог юм.
&a.cvsall.name; жагсаалт нь кодонд оруулсан өөрчлөлт бүрийн
бүртгэл оруулгыг болзошгүй сөрөг нөлөөнүүдийн талаар тохирсон мэдээллийн
хамтаар танд харах боломжийг олгодог.
Эдгээр жагсаалтууд эсвэл байгаа бусдын аль нэгэнд элсэхийн тулд
&a.mailman.lists.link; хаяг уруу орж элсэхийг хүссэн жагсаалтаа
сонгоорой. Дарааллын үлдсэн зааврууд тэнд байгаа болно.
Хэрэв та шинэ систем суулгаж &os.stable;-ээс бүтээсэн сар бүрийн хормын
агшны хувилбарыг түүн дээр ажиллуулахыг хүсэж байгаа бол дэлгэрэнгүй
мэдээллийн талаар
Хормын агшны хувилбарууд вэб хуудаснаас шалгана уу.
Үүнээс гадна хамгийн сүүлийн үеийн &os.stable; хувилбарыг
толин тусгалын хаягуудаас
татан авч суулгах боломжтой бөгөөд доор дурдсан заавруудыг дагаж
өөрийн системийг хамгийн сүүлийн үеийн &os.stable; эх код уруу
шинэчилж болох юм.
Хэрэв та &os;-ийн урдны хувилбар аль хэдийн ажиллуулж байгаа бөгөөд
эхээс шинэчлэхийг хүсэж байгаа бол &os;-ийн
толин тусгал хуудасаас хялбараар
хийж болно. Үүнийг хоёр аргаар хийж болно:
cvsup
cron
-STABLE
CVSup ашиглан сүүлийн хэлбэрт аваачих
/usr/share/examples/cvsup санд байх
standard-supfile гэж нэрлэгдсэн
supfile-тай цуг
cvsup програм ашигла.
Энэ нь бүхэл цуглуулгыг нэг л удаа авч дараа нь зөвхөн өөрчлөгдсөнүүдийг
танд авах боломжийг олгодог хамгийн сайшаасан арга юм.
Олон хүмүүс cvsup-г cron-с
ажиллуулж өөрсдийн эхийг хамгийн сүүлийн хэлбэр автоматаар
аваачдаг. Та дээр дурдсан жишээ supfile-г
өөрчлөн cvsup-г өөрийн орчны хувьд
тохируулах хэрэгтэй.
-STABLE
CTM ашиглан сүүлийн хэлбэрт аваачих
CTM хэрэгслийг ашигла.
Хэрэв танд Интернэт уруу холбогдсон хурдан хямд холболт байхгүй бол
энэ аргыг та ашиглах хэрэгтэй.
Гол нь хэрэв та эхэд хурдан, шаардлагын улмаас хандах хэрэгтэй болоод
холболтуудын зурвасын өргөн ач холбогдолгүй бол cvsup эсвэл
ftp ашиглаарай. Бусад тохиолдолд
CTM-г ашигла.
-STABLE
хөрвүүлэх нь
&os.current;-ийг хөрвүүлэхээсээ өмнө /usr/src
дахь Makefile-г анхааралтай уншина уу.
Эхний удаа та хамгийн багаар бодоход шинэчлэлтийн процессийн хэсэг болох шинэ цөмийг суулгаж ертенцийг дахин бүтээх хэсгээр
дамжих хэрэгтэй. &a.current; болон /usr/src/UPDATING
файлыг унших нь биднийг дараагийн хувилбар уруу шилжихэд заримдаа шаардлагатай
болдог бусад эхлүүлэх процедуруудын хувьд хамгийн сүүлийн мэдээлэлтэй байлгах
боломжийг бидэнд олгодог.
Өөрийн эхийг хамгийн сүүлийн хэлбэрт аваачих нь
Интернетийн (эсвэл цахим захидал) холболт ашиглан &os; төслийн эхүүдийн аль ч
хэсгийн хувьд эсвэл таны юу сонирхож байгаагаас хамааран бүх хэсгүүдийг
хамгийн шинэ байлгаж байх төрөл бүрийн аргууд байдаг. Бидний санал болгодог үндсэн
үйлчилгээнүүд бол Anonymous буюу нэргүй
CVS, CVSup болон CTM юм.
Өөрийн эх модны зөвхөн зарим хэсгийг шинэчлэх боломжтой боловч
цорын ганц шинэчлэх арга бол модыг бүтнээр нь шинэчилж хэрэглэгчийн талбар
(өөрөөр хэлбэл /bin болон
/sbin гэх мэт дэх хэрэглэгчийн талбарт ажилладаг
бүх програмууд) болон цөмийн эхүүдийг дахин эмхэтгэх явдал юм. Өөрийн эх модны
зөвхөн нэг хэсэг зөвхөн цөм эсвэл зөвхөн хэрэглэгчийн талбарыг шинэчлэх нь
асуудлууд гарахад ихэвчлэн хүргэдэг. Эдгээр асуудлууд нь эмхэтгэлтийн үеийн
алдаануудаас авахуулаад цөмийн сүйрлүүд эсвэл өгөгдлийн эвдрэлийг хүртэл
хамардаг.
CVS
anonymous буюу нэргүй
Нэргүй CVS болон
CVSup нь эхийг шинэчлэхдээ
татах загварыг хэрэглэдэг.
CVSup-ийн хувьд хэрэглэгч (эсвэл
cron скрипт) cvsup
програмыг эхлүүлэн хаа нэгтээ байгаа cvsupd
серверт хандаж таны өөрийн файлуудыг хамгийн шинэ хэлбэрт авчирдаг.
Таны хүлээн авах шинэчлэлтүүд нь хамгийн сүүлийн минут хүртэлх үеийнх
байх бөгөөд та тэдгээрийг зөвхөн өөрийн хүссэн тэр үедээ авдаг. Та өөрийн
шинэчлэлтүүдийг таны сонирхож байгаа тусгайлсан файлууд эсвэл сангуудаар
хялбараар хязгаарлаж болно. Шинэчлэлтүүд нь таны юуг авахыг хүссэн болон танд
юу байгаагаас хамааран серверээр тухайн үед үүсгэгддэг.
Нэргүй CVS нь алсын CVS repository
буюу кодын архиваас өөрчлөлтүүдийг шууд татахыг түүнд зөвшөөрдөг
CVS-ийн ердөө л нэг өргөтгөл бөгөөд
үүгээрээ CVSup-с арай илүү хялбар юм.
CVSup нь үүнийг хамаагүй илүү
үр дүнтэйгээр хийж чаддаг боловч Нэргүй CVS-г
ашиглахад илүү хялбар байдаг.
CTM
Нөгөө талаас CTM нь танд байгаа эхийг
мастер архив дахь эхтэй лавлаж асуух зарчмаар харьцуулдаггүй бөгөөд өөрөөр хэлбэл
- тэдгээрийг татаж авдаггүй. Ингэхийн оронд харин өмнө нь ажиллуулснаас хойшхи
+ тэдгээрийг татаж авдаггүй. Ингэхийн оронд харин өмнө нь ажиллуулснаас хойшх
файл дахь өөрчлөлтүүдийг таньдаг скрипт өдөрт хэд хэдэн удаа мастер CTM машин
дээр ажиллаж илэрсэн өөрчлөлтүүдийг шахаж дарааллын-дугаар тавин цахим
захидлаар дамжуулахад зориулан кодчилдог (зөвхөн хэвлэгдэх боломжтой ASCII
хэлбэрээр). Эдгээр CTM дельтануудыг
авсаны дараа
тэдгээрийг автоматаар декод хийж шалган хэрэгчид байгаа эхийн хуулбарт
өөрчлөлтүүдийг хийх &man.ctm.rmail.1; хэрэгсэл уруу өгдөг. Энэ процесс
нь CVSup-с хамаагүй илүү үр дүнтэй
бөгөөд энэ нь татах биш харин
түлхэх загвар учраас бидний серверийн эх үүсвэрт
бага ачаалал учруулдаг юм.
Мэдээж үүнээс гадна харилцан сул болон давуу талуудтай асуудлууд байдаг.
Хэрэв та санамсаргүйгээр өөрийн архивын хэсгийг устгачих юм бол
CVSup үүнийг илрүүлж эвдэрсэн хэсгүүдийг
дахин бүтээж өгдөг. CTM ингэж
хийдэггүй бөгөөд хэрэв та өөрийн эх модны зарим хэсгийг устгасан
(бас нөөцлөн аваагүй) бол та дахин шинээр эхнээс нь (хамгийн сүүлийн үеийн
CVS суурь дельтагаас
) эхэлж
CTM-ийн тусламжтайгаар бүгдийг дахин бүтээх
буюу эсвэл Нэргүй CVS-ийн тусламжтайгаар
муу битүүдийг ердөө л устгаж дахин сүүлийн хэлбэрт аваачих хэрэгтэй болно.
<quote>Ертөнц</quote>ийг дахин бүтээх нь
Ертөнц
ийг дахин бүтээх нь
Та өөрийн локал эх модоо &os;-ийн тухайн хувилбарын (&os.stable;,
&os.current;, гэх зэрэг) хамгийн сүүлийн үеийн хэлбэрт аваачсаныхаа
дараа та эх модоо ашиглан системийг дахин бүтээж болно.
Нөөц хий
Та дээрхийг хийхээсээ өмнө өөрийн системийг
нөөцлөн авах нь ямар чухал болохыг энэ нь хангалттай хэлж өгч чаддаггүй.
Ертөнцийг дахин бүтээх нь (хэрэв та эдгээр заавруудыг дагасан тохиолдолд)
хялбар боловч таныг алдаа гаргахад эсвэл бусдын эх модонд хийсэн алдаанууд
нь таны системийг ачаалагдахгүй болгох нөхцөлд зайлшгүй хүргэдэг.
Нөөц хийж авсан эсэхээ шалгаарай. Засварлах уян диск эсвэл ачаалагдах
CD-г гарын дор байлгаарай. Магадгүй та үүнийг хэзээ ч хэрэглэхгүй байж болох
юм, гэхдээ харамсахаасаа өмнө аюулгүй байж байх нь илүү дээр юм!
Тохирох захидлын жагсаалтад бүртгүүл
захидлын жагсаалт
&os.stable; болон &os.current; салбарууд нь угаасаа
хөгжүүлэлтэд байдаг. &os;-д хувь нэмэр
оруулж байгаа хүмүүс нь хүн л учраас алдаанууд заримдаа гардаг.
Заримдаа эдгээр алдаанууд нь нэг их хор хөнөөлгүй бөгөөд ердөө л таны
системийг шинэ оношлогооны анхааруулга хэвлэхэд хүргэдэг. Эсвэл
өөрчлөлт нь сүйрлийн байж болзошгүй байдаг бөгөөд таны системийг ачаалагдахгүй
болгож эсвэл файлын системүүдийг чинь устгаж (эсвэл бүр муу юм болж) болох юм.
Эдгээртэй адил асуудлууд гарвал асуудлын учир шалтгаан болон аль систем дээр
энэ асуудал хамааралтайг тайлбарласан heads up буюу бүхний сонорт
хандсан зарлал тохирох захидлын жагсаалтад илгээгддэг. Тэгээд
all clear буюу бүгд цэвэр
зарлал асуудал шийдэгдсэний дараа
тавигддаг.
Хэрэв та &os.stable; эсвэл &os.current;-ийг дагахыг оролдож &a.stable;
эсвэл &a.current;-г харгалзуулан уншихгүй байгаа бол энэ нь та өөртөө гай төвөг асууж
байна л гэсэн үг юм.
<command>make world</command> тушаалыг бүү ашигла
Ихэнх хуучин баримтууд үүнд зориулан make world
тушаалыг ашиглахыг зөвлөдөг. Энэ тушаалыг ажиллуулснаар зарим нэг чухал алхмуудыг
алгасах бөгөөд та юу хийж байгаагаа мэдэж байгаа тохиолдолд үүнийг зөвхөн ашиглах
хэрэгтэй. Бараг ихэнх тохиолдолд make world хийх нь
буруу зүйл бөгөөд энд тайлбарласан процедурыг түүний оронд ашиглах ёстой юм.
Шалгагдсан аргаар өөрийн системийг шинэчлэх нь
Өөрийн системийг шинэчлэхийн тулд өөрт чинь байгаа эхийн хувилбарт шаардлагатай байгаа
бүтээхээс урьдах алхмууд та /usr/src/UPDATING
файлд байгаа эсэхийг шалгах хэрэгтэй бөгөөд үүний дараа доор дурдсан процедурыг
ашиглана:
&prompt.root; make buildworld
&prompt.root; make buildkernel
&prompt.root; make installkernel
&prompt.root; reboot
buildworld алхмаас өмнө
mergemaster -p тушаалыг нэмж ажиллуулах
цөөн ховор тохиолдлууд байдаг. Эдгээрийн талаар UPDATING
файлд тайлбарласан байдаг. Хэрэв та &os;-ийн нэг буюу олон голлох
хувилбаруудын дагуу шинэчлэл хийхгүй байгаа бол ерөнхийдөө энэ алхмыг
эмээлгүйгээр орхиж болох юм.
installkernel амжилттай дууссаны
дараа та ганц хэрэглэгчийн горим уруу ачаалах хэрэгтэй (өөрөөр хэлбэл
boot -s тушаалыг дуудагч мөрөөс ашиглана).
Дараа нь доор дурдсан тушаалуудыг ажиллуулна:
&prompt.root; mergemaster -p
&prompt.root; make installworld
&prompt.root; mergemaster
&prompt.root; reboot
Тайлбаруудыг цааш уншина уу
Дээр тайлбарласан дараалал нь зөвхөн таныг эхлэхэд туслах богино
сэргээлт болох юм. Гэхдээ хэрэв та ялангуяа өөрчлөн тохируулсан
цөмийн тохиргоо ашиглахыг хүсэж байгаа бол дараах хэсгүүдийг уншиж
алхам бүрийг сайтар ойлгох хэрэгтэй.
<filename>/usr/src/UPDATING</filename> файлыг унш
Өөр юм хийж эхлэхээсээ өмнө та /usr/src/UPDATING-г
(эсвэл эх кодын хуулбар хаана байгаа тэндээс үүнтэй төстэй файлыг ) уншаарай.
Энэ файл нь танд учирч болзошгүй асуудлуудын талаар чухал мэдээлэл агуулдаг бөгөөд
эсвэл таны ажиллуулах зарим нэг тушаалуудын дарааллын талаар заасан байдаг.
Хэрэв UPDATING файл таны энд уншсантай зөрчилдөж
байвал UPDATING файлд заасныг дагах хэрэгтэй.
UPDATING файлыг унших нь өмнө нь тайлбарласнаар
зөв захидлын жагсаалтад бүртгүүлэхтэй харьцуулах юм бол хүлээн зөвшөөрч болохуйц
орлогч байж чадахгүй юм. Энэ хоёр шаардлага нь нэмэлт бөгөөд заавал шаардлагатай
биш юм.
<filename>/etc/make.conf</filename> файлыг шалга
make.conf
/usr/share/examples/etc/make.conf
болон /etc/make.conf файлыг шалгаарай.
Эхнийх нь зарим нэг анхдагч тодорхойлолтуудыг агуулдаг – тэдгээрийн
ихэнх нь тайлбар болон хаагдсан байдаг. Та системээ эхээс нь дахин бүтээх үедээ
тэдгээрийг ашиглахын тулд /etc/make.conf
файлд нэмэх хэрэгтэй. /etc/make.conf файлд
нэмсэн болгон make тушаалыг ажиллуулах бүрд
бас ашиглагддаг учир өөрийн системдээ зориулан тэдгээрийг боломжийн утгаар
тохируулж өгөх нь зүйтэй юм.
Ердийн хэрэглэгч /usr/share/examples/etc/make.conf
файлд байдаг CFLAGS болон
NO_PROFILE мөрүүдийг
/etc/make.conf уруу хуулж
тэдгээрийг тайлбар болгосныг болиулж нээхийг магадгүй хүсэж
болох юм.
Бусад тодорхойлолтуудыг (COPTFLAGS,
NOPORTDOCS гэх зэрэг) шалгаж танд хамаатай
эсэхээс хамаарч оруулах эсэхээ шийдээрэй.
<filename>/etc</filename> дэх файлуудыг шинэчил
/etc сан нь таны системийн тохиргооны мэдээллийн
ихэнх хэсгийг агуулдгаас гадна системийг эхлүүлэхэд ажилладаг скриптүүд энд байдаг.
Эдгээр скриптүүдийн зарим нь FreeBSD-ийн хувилбараас хувилбарт өөрчлөгддөг.
Тохиргооны файлуудын зарим нь бас системийг ажиллуулахад өдөр тутам хэрэглэгддэг.
Ялангуяа /etc/group-г дурдаж болно.
make installworld тушаалын суулгалт хийх хэсэг нь
зарим нэг хэрэглэгчийн нэр эсвэл бүлгүүд байж байна гэж тооцдог тохиолдлууд байдаг.
Шинэчлэл хийж байх үед эдгээр хэрэглэгчид эсвэл бүлгүүд ихэнхдээ байхгүй байдаг.
Энэ нь шинэчлэл хийхэд асуудал учруулдаг. Зарим тохиолдолд make buildworld
нь эдгээр хэрэглэгчид эсвэл бүлгүүд байгаа эсэхийг шалгана.
Үүний нэг жишээ нь smmsp хэрэглэгч нэмэгдсэн
тохиолдол юм. &man.mtree.8; нь /var/spool/clientmqueue-г
үүсгэхийг оролдох үед хэрэглэгчийн суулгалтын процесс энэ асуудлаас болж амжилтгүй
болж байсан.
Үүний шийдэл нь &man.mergemaster.8;-г ертөнцийг бүтээхээс урд
тохируулгатай ажиллуулах явдал юм. Энэ нь buildworld
эсвэл installworld тушаалыг амжилттай болгоход
зөвхөн шаардлагатай файлуудыг харьцуулдаг. Хэрэв таны хуучин mergemaster
хувилбар тохируулгыг дэмждэггүй бол эх модон дахь шинэ хувилбарыг
эхний удаа ажиллуулахдаа ашиглаарай:
&prompt.root; cd /usr/src/usr.sbin/mergemaster
&prompt.root; ./mergemaster.sh -p
Хэрэв та ялангуяа хэтэрхий санаа зовж байгаа бол тухайн бүлэгт харьяалагдаж байгаа
нэрийг нь өөрчилж байгаа эсвэл устгаж байгаа ямар файлууд байгааг өөрийн системээс
шалгаарай:
&prompt.root; find / -group GID -print
дээрх нь GID (энэ бүлгийн нэр байж болно эсвэл
бүлгийн тоон ID байж болно) бүлгийн эзэмшдэг файлуудыг харуулна.
Ганц хэрэглэгчийн горимд шилж
ганц хэрэглэгчийн горим
Та системийг ганц хэрэглэгчийн горимд эмхэтгэхийг хүсэж болох юм.
Энэ нь шинэчлэлтийг арай илүү хурдасгах илэрхий ашиг тустайгаас гадна
системийг дахин суулгах нь системийн стандарт хоёртын файлууд,
libraries буюу туслах сангууд, оруулгын файлууд гэх зэрэг системийн
маш олон чухал файлуудыг хөнддөг. Ажиллаж байгаа систем дээр эдгээрийг
өөрчлөх нь (ялангуяа хэрэв тухайн үед таны систем дээр идэвхтэй хэрэглэгчид
байвал) гай төвгийг өөрөө эрж байна гэсэн үг юм.
олон хэрэглэгчийн горим
Өөр нэг арга бол системийг олон хэрэглэгчийн горимд эмхэтгэж дараа нь
суулгахдаа ганц хэрэглэгчийн горимд шилжин хийх явдал юм. Хэрэв та энэ замаар
хийхийг хүсэж байвал бүтээлт дуустал дараах алхмууд дээр хүлээж байгаарай.
Та installkernel эсвэл
installworld хийх хүртлээ ганц хэрэглэгчийн горимд
оролгүйгээр хүлээж байж болно.
Супер хэрэглэгч болоод та доор дурдсаныг:
&prompt.root; shutdown now
ажиллаж байгаа системээс ганц хэрэглэгчийн горим уруу оруулахдаа
ажиллуулж болно.
Өөр нэг арга нь системийг дахин ачаалаад ачаалалтын тушаал хүлээх мөрөн дээр
single user буюу ганц хэрэглэгч
тохируулгыг сонгоорой.
Ингэхэд систем ганц хэрэглэгчийг ачаална. Бүрхүүлийн тушаал хүлээх мөрөнд та
доор дурдсан тушаалуудыг ажиллуулах шаардлагатай:
&prompt.root; fsck -p
&prompt.root; mount -u /
&prompt.root; mount -a -t ufs
&prompt.root; swapon -a
Энэ нь файлын системүүдийг шалгаж /-г
дахин унших/бичихээр дахин холбож бусад бүх UFS файлын системүүдийг
/etc/fstab-д заасны дагуу холбон дараа нь
swap-ийг идэмвхжүүлэх болно.
Хэрэв таны CMOS цаг нь GMT биш локал хугацаагаар тохируулагдсан бол
(хэрэв &man.date.1; тушаалын гаралт зөв цаг болон бүсийг харуулахгүй
бол энэ нь үнэн) та дараах тушаалыг бас ажиллуулах хэрэгтэй болж
болох юм:
&prompt.root; adjkerntz -i
Энэ нь таны локал цагийн бүсийн тохируулгуудыг зөвөөр тохируулж өгдөг —
үүнийг хийхгүй бол та дараа нь зарим асуудлуудтай тулгарч магадгүй.
<filename>/usr/obj</filename>-г устга
Системийн хэсгүүд дахин бүтээгдсэнийхээ дараа (анхдагчаар)
/usr/obj дахь сангуудад байршдаг. Эдгээр сангууд нь
- /usr/src доторхийг халхалдаг.
+ /usr/src дотор байгааг халхалдаг.
Та make buildworld процессийг хурдасгаж болох бөгөөд
энэ санг бас устгаснаар хамаарлын зовлонгуудаас өөрийгөө магадгүй аврах болно.
- /usr/obj доторхи зарим файлуудад immutable
+ /usr/obj доторх зарим файлуудад immutable
буюу хувиршгүй туг тавигдсан (дэлгэрэнгүй мэдээллийг &man.chflags.1;-с үзнэ үү )
байж болох бөгөөд түүнийг эхлээд арилгах хэрэгтэй.
&prompt.root; cd /usr/obj
&prompt.root; chflags -R noschg *
&prompt.root; rm -rf *
Үндсэн системийг дахин эмхэтгэ
Гаралтыг хадгалах нь
&man.make.1;-г ажиллуулахдаа гарах үр дүнг өөр файл уруу хадгалах нь
зүйтэй юм. Хэрэв ямар нэг юм болохоо боливол та алдааны мэдэгдлийн хуулбартай
байх болно. Энэ нь танд юу буруутсаныг шинжлэхэд чинь тус болохгүй байж болох боловч
та өөрийн энэ асуудлаа &os;-ийн аль нэг захидлын жагсаалт уруу илгээсэн тохиолдолд
бусдад тус болж болох юм.
Үүнийг хамгийн амраар хийхийн тулд &man.script.1; тушаалыг бүх гаралтыг хадгалах
файлын нэрийг заасан параметрийн хамтаар ашиглана. Та үүнийг ертөнцийг дахин бүтээхээс
өмнөхөн нэн даруй хийж дараа нь процесс дууссаны дараа exit
гэж бичиж гарна.
&prompt.root; script /var/tmp/mw.out
Script started, output file is /var/tmp/mw.out
&prompt.root; make TARGET
… compile, compile, compile …
&prompt.root; exit
Script done, …
Хэрэв та үүнийг хийх бол гаралтыг /tmp дотор
битгий хадгалаарай. Энэ сан нь таныг дахин ачаалсны
дараа цэвэрлэгдэж болох юм. Энэ файлыг хадгалах арай илүү боломжийн газар нь
/var/tmp (өмнөх жишээн дээрх шиг) эсвэл
root хэрэглэгчийн гэр сан байж болох юм.
Үндсэн системийг эмхэтгэ
Та /usr/src сан дотор байх
шаардлагатай:
&prompt.root; cd /usr/src
(гэхдээ мэдээж таны код өөр газар байгаа тохиолдолд тэр сан уруугаа орох
хэрэгтэй).
make
Ертөнцийг дахин бүтээхдээ та &man.make.1; тушаалыг ашиглана. Энэ
тушаал нь &os;-ийн агуулсан програмууд ямар дарааллаар дахин хэрхэн бүтээгдэх зэргийг
тайлбарласан Makefile файлаас заавруудыг уншдаг.
Таны бичих тушаалын мөрийн ерөнхий хэлбэр нь дараах байдлаар байна:
&prompt.root; make -x -DVARIABLE target
Энэ жишээн дээр нь
&man.make.1; уруу таны дамжуулах тохируулга юм. &man.make.1;-н гарын авлагын хуудаснаас
та дамжуулж болох тохируулгуудын жишээг үзнэ үү.
тохируулга нь Makefile уруу хувьсагч дамжуулж байна.
Makefile-ийн ажиллагаа эдгээр хувьсагчуудаар
хянагдана. Эдгээр нь /etc/make.conf дотор
зааж өгсөн хувьсагчуудтай адил бөгөөд энэ нь тэдгээрийг тохируулах бас нэг өөр
арга юм.
&prompt.root; make -DNO_PROFILE target
тушаал нь профиль хийгдсэн сангууд бүтээгдэх ёсгүйг заах өөр нэг арга бөгөөд
энэ нь /etc/make.conf дахь дараах
NO_PROFILE= true # Avoid compiling profiled libraries
мөрд харгалзах юм.
target нь &man.make.1;-д
таны юу хийхийг хэлж өгдөг. Makefile болгон
өөр өөр targets буюу даалгаврын төрлүүдийг
тодорхойлдог
бөгөөд таны сонгосон төрөл юу болохыг тодорхойлдог.
Зарим төрлүүд Makefile-д жагсаагдсан байх
бөгөөд гэхдээ эдгээр нь таныг ажиллуулахад зориулагдаагүй. Харин тэдгээр нь
системийг дахин бүтээхэд шаардлагатай алхмуудыг хэд хэдэн дэд алхмуудад хуваахын
тулд бүтээх процессод хэрэглэгддэг.
Ихэнх тохиолдолд та &man.make.1; уруу ямар ч параметр дамжуулах
хэрэггүй бөгөөд тэгэхээр таны тушаал дараахтай ижил байж болно:
&prompt.root; make target
дээрх target нь олон бүтээх тохируулгуудын
нэг болно. Эхний төрөл нь үргэлж buildworld
байх ёстой.
Нэртэйгээ адилаар buildworld нь
/usr/obj дотор бүрэн гүйцэд шинэ модыг бүтээх бөгөөд
өөр нэг төрөл болох installworld нь
энэ модыг тухайн машин дээр суулгадаг.
Тусдаа тохируулгуудтай байх нь хоёр шалтгаанаар маш ач холбогдолтой юм.
Нэгдүгээрт энэ нь бүтээлтийг таны ажиллаж байгаа системийн ямар ч хэсэгт нөлөөлөхгүйгээр
аюулгүйгээр хийхийг танд зөвшөөрдөг. Бүтээлт нь өөр дээрээ хийгдэнэ (self hosted)
.
Ийм болохоор та buildworld тушаалыг олон
хэрэглэгчийн горимд ажиллаж байгаа машин дээр буруу нөлөөллөөс айлгүйгээр аюулгүйгээр
хийж болно. Гэхдээ installworld хэсгийн хувьд ганц
хэрэглэгчийн горимд хийхийг танд зөвлөдөг.
Хоёрдугаарт энэ нь сүлжээн дэх олон машинуудыг шинэчлэхэд
NFS холболтуудыг ашиглахыг танд зөвшөөрдөг. Хэрэв танд гурван машин байгаа бөгөөд
A, B болон C
машинуудыг шинэчлэхийг хүсвэл make
buildworld болон make installworld
тушаалыг A дээр ажиллуулна. Дараа нь B болон C
машинууд A дээрх /usr/src
болон /usr/obj сангуудыг NFS холболт хийн
make installworld-г ажиллуулж
бүтээлтийн үр дүнг B болон C дээр
суулгаж болох юм.
world төрөл байсаар байгаа хэдий ч
танд түүнийг ашиглахгүй байхыг зөвлөж байна.
Дараах тушаалыг ажиллуул
&prompt.root; make buildworld
Хэд хэдэн зэрэгцээ процессуудыг үүсгэх тохируулгыг
make тушаалд зааж өгөх боломжтой. Энэ нь олон CPU-тэй
машинууд дээр хамгийн их ашигтай. Гэхдээ эмхэтгэх процессийн ихэнх нь CPU дээр биш
IO дээр ажилладаг болохоор энэ нь бас нэг CPU-тэй машинууд дээр ашигтай юм.
Ердийн нэг CPU-тэй машин дээр та доор дурдсаныг ажиллуулж болох юм:
&prompt.root; make -j4 buildworld
&man.make.1; нь 4 хүртэлх процессийг нэгэн зэрэг ажиллуулах юм. Захидлын
жагсаалтуудад илгээгдсэн туршлагаас харахад энэ нь ерөнхийдөө ажиллагааг хамгийн сайн
хангаж хурдасгадаг байна.
Хэрэв та олон CPU машинтай бөгөөд SMP тохируулагдсан цөм ашиглаж байвал
утгыг 6-аас 10 хүртэл болгож хэр хурдсаж байгааг хараарай.
Хугацаа
ертөнцийг
дахин бүтээх нь
хугацаа
Бүтээхэд шаардагдах хугацаанд олон хүчин зүйлс нөлөөлдөг, гэхдээ
нэлээн сүүлийн үеийн машинуудын хувьд &os.stable; модыг процессийн явцад ямар нэгэн
заль мэх эсвэл дөт зам ашиглалгүйгээр бүтээхэд зөвхөн нэг юм уу эсвэл хоёр цаг л
шаардагдах болох юм. &os.current; модны хувьд арай удах болов уу.
Шинэ цөмийг эмхэтгэж суулга
цөм
суулгах нь
Та өөрийн шинэ системийн давуу талыг бүгдийг нь авахын тулд цөмөө дахин эмхэтгэх
хэрэгтэй. Зарим нэг санах ойн бүтцүүд өөрчлөгдсөн байх талтай бөгөөд
&man.ps.1; болон &man.top.1; зэрэг програмууд нь цөм болон эх кодын хувилбарууд
адил болтол ажилладаггүй болохоор эмхэтгэх нь үнэндээ чухал хэрэгцээтэй юм.
Үүнийг хамгийн хялбараар аюулгүйгээр хийхийн тулд GENERIC
дээр тулгуурласан цөмийг бүтээж суулгах явдал юм. GENERIC нь
таны системийн хувьд хэрэгцээтэй төхөөрөмжүүдийг агуулаагүй байж болох боловч
таны системийг ядаж ганц хэрэглэгчийн горимд ачаалахад шаардлагатай бүгдийг агуулсан
байх ёстой. Шинэ систем зөв ажиллуулахад энэ сайн тест болж өгдөг.
GENERIC-с ачаалж таны систем ажиллаж байгааг шалгасны
дараа та өөрийн ердийн цөмийн тохиргооны файл дээр тулгуурлан шинэ цөмөө бүтээж
болох юм.
&os; дээр шинэ цөм бүтээхээсээ өмнө ертөнцийг бүтээх нь чухал юм.
Хэрэв та өөрчлөн тохируулсан цөмийг бүтээхийг хүсэж тохиргооны файлаа аль
хэдийн үүсгэсэн бол доор дурдсантай адилаар
KERNCONF=MYKERNEL
гэж ашиглаарай:
&prompt.root; cd /usr/src
&prompt.root; make buildkernel KERNCONF=MYKERNEL
&prompt.root; make installkernel KERNCONF=MYKERNEL
Хэрэв та kern.securelevel хувьсагчийг
1-ээс дээш болгон ихэсгэсэн бөгөөд
noschg эсвэл түүнтэй адил тугуудыг өөрийн цөмийн хоёртын
файлд тавьсан бол installkernel хийхийн тулд
та ганц хэрэглэгчийн горимд шилжин орох шаардлагатай байж болох юм. Үгүй бол
та энэ хоёр тушаалыг олон хэрэглэгчийн горимоос ямар ч асуудалгүйгээр
ажиллуулах ёстой. kern.securelevel-ийн талаар
дэлгэрэнгүйг &man.init.8; болон төрөл бүрийн файлын тугуудын талаар дэлгэрэнгүйг
&man.chflags.1; гарын авлагын хуудаснуудаас үзнэ үү.
Ганц хэрэглэгчийн горим уруу дахин ачаалан ор
ганц хэрэглэгчийн горим
Та шинэ цөмийн ажиллагааг шалгахын тулд ганц хэрэглэгчийн горимд дахин
ачаалан орох хэрэгтэй. Үүнийг
дахь заавруудын дагуу хийнэ.
Шинэ системийн хоёртын файлуудыг суулга
Хэрэв та make buildworld тушаалыг ашигласан
саяхны &os;-ийн хувилбарыг бүтээж байгаа бол одоо шинэ системийн хоёртын
файлуудыг суулгахын тулд installworld
тушаалыг ашиглах шаардлагатай.
Доор дурдсаныг ажиллуулна
&prompt.root; cd /usr/src
&prompt.root; make installworld
Хэрэв та make buildworld тушаалын мөрөнд
хувьсагчуудыг зааж өгсөн бол тэдгээр хувьсагчуудыг
make installworld тушаалын мөрөнд бас адилаар
зааж өгөх хэрэгтэй. Энэ бусад тохируулгуудын хувьд заавал шаардлагатай биш
байж болох юм; жишээ нь тохируулга
installworld-той цуг хэзээ ч хэрэглэгдэх
ёсгүй.
Жишээ нь хэрэв та доор дурдсаныг ажиллуулсан бол:
&prompt.root; make -DNO_PROFILE buildworld
хоёртын файлуудыг дараах тушаалаар суулгана:
&prompt.root; make -DNO_PROFILE installworld
ингэхгүй бол make buildworld тушаалын ажиллах
явцад бүтээгдээгүй профиль хийгдсэн сангуудыг (libraries) суулгахыг оролдох болно.
<command>make installworld</command> тушаалаар шинэчлэгдээгүй файлуудыг шинэчил
Ертөнцийг дахин бүтээх нь зарим нэг сангуудыг (ялангуяа /etc,
/var болон /usr) шинэ болон
өөрчлөгдсөн тохиргооны файлуудаар шинэчилдэггүй.
Эдгээр файлуудыг хамгийн амархнаар шинэчлэх арга нь &man.mergemaster.8;-г
ашиглах явдал юм, гэхдээ та хэрэв хүсвэл үүнийг гараар ажиллуулах боломжтой юм.
Аль ч аргыг сонголоо гэсэн ямар нэгэн зүйл буруутсан тохиолдолд сэргээх боломжтойгоор
/etc-г нөөцөлж авах нь зүйтэй юм.
Том
Рөүдс
Хувь нэмэр болгон оруулсан
<command>mergemaster</command>
mergemaster
&man.mergemaster.8; хэрэгсэл нь /etc дэх
таны тохиргооны файлууд болон /usr/src/etc эх модон дахь
тохиргооны файлуудын ялгааг тодорхойлоход танд тусалдаг Bourne скрипт юм.
Энэ нь системийн тохиргооны файлуудыг эх модон дахь тохиргооны файлуудаар шинэчлэх
зориулалттай бидний зөвлөдөг шийдэл юм.
Эхлэхийн тулд өөрийн тушаал оруулах мөрөнд ердөө л mergemaster-г
бичиж түүний эхлэхийг нь хараарай. mergemaster нь түр зуурын
root орчныг /-с доошлуулан бүтээж төрөл бүрийн системийн тохиргооны
файлуудаар дамждаг. Тэдгээр файлууд нь таны системд суулгагдсан файлуудтай харьцуулагддаг.
Энэ үед хоорондоо ялгаатай файлууд &man.diff.1; хэлбэрээр үзүүлэгддэг бөгөөд
тэмдэгтээр нэмэгдсэн эсвэл өөрчлөгдсөн мөрүүдийг
тэмдэгтээр устгагдсан эсвэл шинэ мөрөөр солигдсон мөрүүдийг
харуулдаг. &man.diff.1;-н синтакс болон файлын өөрчлөлтүүдийг хэрхэн үзүүлдэг талаар
дэлгэрэнгүй мэдээллийг &man.diff.1; гарын авлагын хуудаснаас үзнэ үү.
&man.mergemaster.8; нь зөрчилдөөнүүдийг үзүүлсэн файл болгоныг харуулдаг бөгөөд
энэ үед танд шинэ файлыг устгах (түр зуурын файл гэгддэг), түр зуурын файлыг өөрчлөлгүйгээр
суулгах, суусан байгаа файлтай түр зуурын файлыг нийлүүлэх эсвэл &man.diff.1;-н
гаралтыг дахин харах сонголтыг үзүүлэх болно.
Түр зуурын файлыг устгахыг сонгосноор бид одоо байгаа файлаа хэвээр өөрчлөлгүй үлдээж
шинэ хувилбарыг устгахыг хүсэж байгаагаа &man.mergemaster.8;-д хэлж байна гэсэн үг юм.
Хэрэв та одоо байгаа файлаа өөрчлөх шалтгааныг олж харахгүй байгаагаас бусад тохиолдолд
энэ сонголтыг хийхийг зөвлөдөггүй. Та ямар ч үед &man.mergemaster.8; тушаал хүлээх
мөрөн дээр ? гэж бичин тусламж авч болох юм. Хэрэв хэрэглэгч
файлыг орхихоор сонгосон бол энэ нь бусад бүх файлуудтай ажилсны дараа дахин үзүүлэгдэн
хэрэглэгчээс тушаал хүлээх болно.
Өөрчлөгдөөгүй түр зуурын файлыг суулгахыг сонгосноор одоо байгаа файлыг шинээр
сольдог. Ихэнх өөрчлөгдөөгүй файлуудын хувьд энэ нь хамгийн шилдэг сонголт юм.
Файлыг нийлүүлэхийг сонгосноор текст засварлагч болон хоёр файлын агуулгыг танд
харуулах болно. Та дэлгэцийн хоёр талд байрласан тэдгээр хоёр файлыг хоёуланг нь
шалган аль аль талаас нь хэрэгтэй хэсгүүдийг сонгон эцсийн бүтээгдэхүүн гаргаж аван
нийлүүлж болно. Файлууд нь дэлгэцийн хоёр талд байрлан харьцуулагдах явцад
l түлхүүр таны зүүн талын агуулгыг сонгодог бол
r түлхүүр нь таны баруун тал дахь агуулгыг сонгох юм.
Гарах эцсийн үр дүн нь хоёр файлын хоёулангийн хэсгүүдийг агуулсан файл болох бөгөөд
түүнийг дараа нь суулгах боломжтой болох юм. Энэ сонголтыг хэрэглэгчийн тохиргоонуудад
хийгдсэн өөрчлөлтүүдтэй файлуудын хувьд хэрэглэх нь зуршил болжээ.
&man.diff.1;-ээс гарах үр дүнг дахин харахыг сонгосноор өмнө нь
&man.mergemaster.8; файлын өөрчлөлтүүдийг харуулан таны сонголтыг хүлээсний
нэгэн адилыг дахин харуулдаг.
&man.mergemaster.8; системийн файлуудтай ажиллаж дууссаны дараа
танаас бусад сонголтуудыг хийхийг хүлээдэг. &man.mergemaster.8; тушаал
нууц үгийн файлыг дахин бүтээхийг хүсэж байгаа эсэхийг танаас асууж үлдсэн
түр зуурын файлуудыг устгах сонголтыг үзүүлэн дуусдаг.
Гараар шинэчлэх
Хэрэв та гараар шинэчлэхийг хүсвэл гэхдээ та /usr/src/etc
сангаас /etc сан уруу файлуудыг зүгээр л дарж хуулж ажиллуулж
чадахгүй. Зарим файлуудыг эхлээд суулгах
хэрэгтэй. Учир нь
/usr/src/etc сан таны /etc
сангийн хуулбар шиг байхаар харагддагүй. Мөн
/usr/src/etc санд байдаггүй хэрнээ
/etc сан дотор байх шаардлагатай зарим файлууд
байдаг.
Хэрэв та &man.mergemaster.8; (зөвлөсний дагуу) ашиглаж байвал та
дагаагийн хэсэг уруу
орж болно.
Үүнийг гараар хамгийн хялбар аргаар хийхийн тулд файлуудыг шинэ сан уруу
суулгаж нэг бүрчлэн өөрчлөлтүүдийг хайн ажиллах хэрэгтэй.
Өөрт байгаа <filename>/etc</filename>-г нөөцөл
Онолоор бол автоматаар энэ санд юу ч хүрдэггүй ч үүнд үргэлж итгэлтэй
байх хэрэгтэй. Тэгэхээр өөрийн байгаа /etc санг
хаа нэг аюулгүй газар хуулах хэрэгтэй. Доорхтой адилаар:
&prompt.root; cp -Rp /etc /etc.old
нь рекурсив хуулбар хийх бөгөөд
нь файлуудын хугацаа, эзэмшигч гэх мэтийг
хадгалдаг.
Та шинэ /etc болон бусад файлуудыг суулгахын тулд
хоосон сангууд бүтээх хэрэгтэй. /var/tmp/root нь
боломжийн сонголт болох бөгөөд энэ сангийн доор хэд хэдэн дэд сангууд бас
шаардлагатай болно.
&prompt.root; mkdir /var/tmp/root
&prompt.root; cd /usr/src/etc
&prompt.root; make DESTDIR=/var/tmp/root distrib-dirs distribution
Энэ нь шаардлагатай сангийн бүтцийг бүтээж файлуудыг суулгадаг.
/var/tmp/root дотор үүсгэгдсэн олон дэд сангууд
хоосон бөгөөд тэдгээрийг устгах шаардлагатай байдаг. Үүнийг хамгийн хялбараар
хийхийн тулд:
&prompt.root; cd /var/tmp/root
&prompt.root; find -d . -type d | xargs rmdir 2>/dev/null
Энэ нь бүх хоосон сангуудыг устгана. (Хоосон биш сангуудын тухай анхааруулгуудыг
гаргахгүйн тулд стандарт алдаа нь /dev/null
уруу илгээгддэг.)
Одоо /var/tmp/root нь /-с
доор байрлах тохирох байрлалуудад байршуулах ёстой бүх файлуудыг агуулсан байх болно.
Та одоо эдгээр файл бүрийг шалгаж танд байгаа файлуудаас хэрхэн ялгаатай болохыг
тогтоох хэрэгтэй.
/var/tmp/root дотор суулгагдсан зарим файлуудын нэр
урдаа .
тэмдэгттэй байдгийг анхаарна уу. Энэ баримтыг бичиж байх үед
ийм файлуудтай адил файлууд /var/tmp/root/ болон
/var/tmp/root/root/ сан дахь бүрхүүлийн эхлүүлэх файлууд
байсан, гэхдээ (таны хэзээ үүнийг уншиж байгаагаас хамаарч) өөр бусад файлууд байхыг
үгүйсгэхгүй. Тэдгээрийг олж харахын тулд ls -a тушаалыг
заавал ашиглаарай.
Үүнийг хамгийн хялбар аргаар хийж хоёр файлыг харьцуулахын тулд &man.diff.1;
тушаалыг ашиглах явдал юм:
&prompt.root; diff /etc/shells /var/tmp/root/etc/shells
Энэ нь таны /etc/shells файл болон
шинэ /var/tmp/root/etc/shells файлын хоорондын
ялгааг харуулна. Эдгээрийг ашиглаж өөрийн хийсэн өөрчлөлтүүдийг нийлүүлэх эсвэл
өөрийн хуучин файл дээрээс хуулах эсэхээ шийдээрэй.
Хувилбаруудын Хоорондох Ялгаануудыг Хялбараар Харьцуулахын Тулд Та
Шинэ Root Сангаа Тухайн Үеийн Хугацаагаар Нэрлээрэй
Ертөнцийг байнга дахин бүтээнэ гэдэг нь /etc-г
та бас байнга шинэчилнэ гэсэн үг бөгөөд энэ нь ердөө л жижиг хэвшмэл ажил юм.
Та энэ процессийг /etc уруу нийлүүлсэн
өөрийн хамгийн сүүлийн өөрчлөгдсөн файлуудыг хадгалснаар хурдасгаж болох юм.
Дараах процедур үүнийг хэрхэн хийж болох нэг санааг өгч байна.
Ертөнцийг жирийнээр бүтээ. /etc болон
бусад сангуудыг шинэчлэхийг хүсэхдээ тухайн цаг дээр тулгуурласан нэр бүхий
санг өг. Хэрэв та үүнийг 1998 оны 2 сарын 14-нд хийж байгаа бол дараах
байдлаар хийнэ:
&prompt.root; mkdir /var/tmp/root-19980214
&prompt.root; cd /usr/src/etc
&prompt.root; make DESTDIR=/var/tmp/root-19980214 \
distrib-dirs distribution
Энэ сангийн өөрчлөлтүүдийг дээр дурдсаны дагуу нийлүүл.
Та дууссаныхаа дараа /var/tmp/root-19980214
санг битгий устгаарай.
Та эхийн хамгийн сүүлийн хувилбарыг татан авч дахин бүтээхдээ 1-р алхмыг дага.
Энэ нь танд шинэ сан өгөх бөгөөд /var/tmp/root-19980221
гэж нэрлэгдсэн байж болох юм (хэрэв та шинэчлэлтүүдийг хийхдээ долоо хоног
хүлээсэн бол).
Та одоо &man.diff.1; ашиглан хоёр сангийн хооронд рекурсив diff үүсгэж
долоо хоногийн хооронд хийгдсэн өөрчлөлтүүдийг харж болно:
&prompt.root; cd /var/tmp
&prompt.root; diff -r root-19980214 root-19980221
Ихэнхдээ энэ нь /var/tmp/root-19980221/etc болон
/etc хоёрын хоорондох өөрчлөлтүүдийг бодох юм бол
харьцангуй бага өөрчлөлтүүд байдаг. Өөрчлөлтүүд нь арай бага болохоор тэдгээр
өөрчлөлтүүдийг өөрийн /etc сан уруу шилжүүлэх нь
илүү хялбар байдаг.
Та одоо хоёр /var/tmp/root-* сангуудын аль хуучныг
устгаж болно:
&prompt.root; rm -rf /var/tmp/root-19980214
/etc уруу өөрчлөлтүүдийг
нийлүүлэх болгондоо энэ процессийг давтах хэрэгтэй.
Та &man.date.1;-г ашиглан сангийн нэрсийг автоматаар үүсгэж
болно:
&prompt.root; mkdir /var/tmp/root-`date "+%Y%m%d"`
Дахин ачаалах нь
Та ерөнхийдөө ингээд хийгээд дуусч байна. Та бүх зүйл байх ёстой байрандаа байгаа эсэхийг шалгасныхаа
дараа системийг дахин ачаалж болно. Энгийн &man.shutdown.8; үүнийг
хийх болно:
&prompt.root; shutdown -r now
Дууслаа
Одоо та өөрийн &os; системийг амжилттайгаар шинэчлээд дууссан байх
ёстой. Баяр хүргэе.
Хэрэв юмс шал буруугаар эргэвэл системийн тухайн хэсгийг дахин бүтээхэд амархан
байдаг. Жишээ нь хэрэв та шинэчлэлтийн явцад эсвэл /etc-г
нийлүүлэх явцад санамсаргүйгээр /etc/magic файлыг
устгасан бол &man.file.1; тушаал ажиллахаа больно. Ийм тохиолдолд дараах
засварыг ажиллуулж болох юм:
&prompt.root; cd /usr/src/usr.bin/file
&prompt.root; make all install
Асуултууд
Өөрчлөлт бүрт зориулан ертөнцийг дахин бүтээх хэрэгтэй юу?
Үүнд хялбар хариулт байхгүй, учир нь өөрчлөлтийн цаад утга чанараас
хамаарна. Жишээ нь хэрэв та CVSup-г
дөнгөж ажиллуулахад дараах файлууд шинэчлэгдэж байгааг үзүүлж байгаа бол:
src/games/cribbage/instr.c
src/games/sail/pl_main.c
src/release/sysinstall/config.c
src/release/sysinstall/media.c
src/share/mk/bsd.port.mk
магадгүй бүхэл ертөнцийг дахин бүтээх хэрэггүй байж болох юм.
Та тохирох дэд сангууд уруу орж make all install
гэж тушаалыг өгөөд л болох юм. Хэрэв зарим нэг гол чухал зүйл жишээ нь
src/lib/libc/stdlib өөрчлөгдсөн бол
та ертөнцийг эсвэл хамгийн багаар бодоход статикаар холбогдсон (statically linked)
түүний тэдгээр хэсгүүдийг дахин бүтээх шаардлагатай болно.
Эцсийн эцэст энэ нь танаас л хамаарна. Та жишээ нь хоёр долоо хоног тутам
ертөнцийг дахин бүтээж тэр хоёр долоо хоногийн хугацаанд өөрчлөлтүүдийг
хуримтлуулж байгаадаа сэтгэл хангалуун байж болно. Эсвэл та зөвхөн өөрчлөгдсөн
зүйлсүүдийг дахин бүтээхийг хүсэж магадгүй бөгөөд бүх хамаарлуудыг шийднэ
гэдэгтээ итгэлтэй байх хэрэгтэй.
Тэгээд мэдээж энэ бүхэн таны ямар давтамжтайгаар шинэчлэхийг хүсдэг болон
&os.stable; эсвэл &os.current;-ийн алийг дагаж байгаагаас хамаарах
болно.
Миний эмхэтгэл маш олон дохио 11 (эсвэл бусад дохионы дугаар)
алдаагаар амжилтгүй болсон. Юу болсон юм бол?
дохио 11
Энэ нь ихэвчлэн тоног төхөөрөмжийн асуудлыг илэрхийлдэг.
Ертөнцийг (дахин) бүтээх нь өөрийн тоног төхөөрөмжийг ачаалах тест
хийх үр дүнтэй арга бөгөөд удаа дараа санах ойн асуудлууд байвал
тэдгээрийг илрүүлдэг. Эмхэтгэгч нь сонин/хачин дохионуудыг хүлээн авч
ид шидийн байдлаар амжилтгүй болсноор тэдгээр асуудлууд нь өөрсдийгөө
зарлан тунхагладаг.
Хэрэв та бүтээлтийг дахин эхлүүлээд тэр нь процессийн өөр өөр хэсэгт
амжилтгүй болж байвал энэ нь үүнийг тодоор зааж байна
гэсэн үг юм.
Энэ тохиолдолд та өөрийн машин дахь бүрэлдэхүүн хэсгүүдээ өөрчлөн
нэгээс нөгөөд сольж тавин аль нь ажиллахгүй байгааг олохоос өөр зүйл
хийж чадахгүй л болов уу.
Би дууссаныхаа дараа /usr/obj-г устгаж болох уу?
Товчхондоо бол болно.
/usr/obj нь эмхэтгэх үед бүтээгдсэн бүх
обьект файлуудыг агуулдаг. Жирийн үед make buildworld
процессийн эхний алхмуудын нэг нь энэ санг устгаад цоо шинээр эхлэх явдал
юм. Энэ тохиолдолд /usr/obj-г дууссаныхаа
дараа байлгаад байх нь ухаалаг биш бөгөөд үүнийг устгаснаар ихээхэн хэмжээний дискний зайг
суллах болно (одоогоор 340 MB орчим).
Гэхдээ хэрэв та юу хийж байгаагаа мэдэж байгаа бол make buildworld
хийхдээ энэ алхмыг алгасаж болно. Энэ нь дараа дараагийн бүтээлтийг илүү хурдасгадаг
бөгөөд учир нь ихэнх эхүүд дахин эмхэтгэх шаардлагагүй байдаг. Үүний сул тал нь
баригдашгүй хамаарлын асуудлууд илэрч таны бүтээлтийг хачин байдлаар амжилтгүй
болгодог. Хэн нэгэн илүү дөтлөх гэснээсээ болоод амжилтгүй болсныг мэдэлгүй өөрийн
бүтээлтийг амжилтгүй болсныг гомдоллосноор &os;-ийн захидлын жагсаалтуудад
хий дэмий шуугианыг удаа дараа үүсгэдэг билээ.
Тасалдсан бүтээлтүүдийг үргэлжлүүлж болох уу?
Энэ нь асуудлыг олох хүртлээ та хэр хол явснаас хамаарна.
Ерөнхийдөө (энэ нь хэцүү бас хурдан дүрэм биш)
make buildworld процесс нь үндсэн
багажуудын (&man.gcc.1;, болон &man.make.1; зэрэг) болон системийн
сангуудын шинэ хуулбаруудыг бүтээдэг. Тэдгээр багажууд болон сангууд нь
дараа нь суулгагддаг. Шинэ багажууд болон сангууд дараа нь
өөрсдийгөө дахин бүтээхэд ашиглагддаг бөгөөд дахин суулгагддаг. Бүхэл бүтэн
систем (одоо &man.ls.1; эсвэл &man.grep.1; зэрэг ердийн хэрэглэгчийн програмууд)
дараа нь шинэ системийн файлуудтайгаар дахин бүтээгддэг.
Хэрэв та сүүлийн шатанд байгаа бөгөөд та үүнийг мэдэж байгаа бол (та
хадгалж байгаа гаралтаас харсан болохоор) та дараах тушаалыг ажиллуулж
(бараг л аюулгүйгээр) болно:
… fix the problem …
&prompt.root; cd /usr/src
&prompt.root; make -DNO_CLEAN all
Энэ нь өмнөх make buildworld тушаалын
хийснийг буцаахгүй.
Хэрэв та доорх мэдэгдлийг :
--------------------------------------------------------------
Building everything..
--------------------------------------------------------------
make buildworld тушаалын гаралт дээр харсан
бол магадгүй тэгж хийх нь аюулгүй байж болох юм.
Хэрэв та тийм мэдэгдэл харахгүй байгаа бол эсвэл та итгэлтэй биш байгаа бол
харамсахаасаа өмнө аюулгүй байдлыг бодож бүтээлтийг бүр эхнээс нь дахин эхлүүлсэн нь
дээр юм.
Би ертөнцийг бүтээхийг хэрхэн хурдасгах вэ?
Ганц хэрэглэгчийн горимд ажиллуул.
/usr/src болон
/usr/obj сангуудыг тус тусдаа байх дискнүүд
дээр тус тусдаа байх файлын системүүд дээр байрлуул. Хэрэв боломжтой бол
эдгээр дискнүүдийг тус тусад нь дискний хянагчууд дээр байрлуул.
&man.ccd.4; (нийлүүлсэн дискний драйвер) төхөөрөмж ашиглан
эдгээр файлын системүүдийг олон дискнүүдийн дагуу байрлуулах нь бас
арай илүү хурдасгах юм.
Профиль хийгдэхийг (/etc/make.conf файлд
NO_PROFILE=true
гэж зааж өг) болиул. Танд энэ бараг
гарцаагүй хэрэггүй.
/etc/make.conf файлд бас
CFLAGS-г гэдэгтэй
адилаар заа. оновчлол нь илүү удаан байдаг бөгөөд
болон оновчлолын
ялгаа ихэвчлэн өчүүхэн байдаг. нь эмхэтгэгчид
холбооны зориулалтаар түр зуурын файлуудыг биш хоолойнуудыг ашиглахыг
зөвшөөрдөг бөгөөд энэ нь дискэнд хандах хандалтыг (санах ойг илүүтэй хэрэглэж)
багасгадаг.
тохируулгыг
&man.make.1;-д дамжуулж олон процессийг зэрэгцээгээр ажиллуул. Энэ нь
танд ганц эсвэл олон процессортой машин аль нь ч байсан ялгаагүйгээр ихэвчлэн тусалдаг.
/usr/src-г агуулж байгаа файлын
систем тохируулгаар холболт хийгдэж (эсвэл салгагдаж)
болно. Энэ нь файлын систем файл уруу хандах хандалтын хугацааг бүртгэхийг
болиулдаг. Танд магадгүй энэ мэдээлэл бараг л хэрэггүй биз ээ.
&prompt.root; mount -u -o noatime /usr/src
Энэ жишээ /usr/src нь өөрийн файлын
систем дээр байгаа гэж тооцож байгаа болно. Хэрэв энэ нь тийм биш бол
(хэрэв энэ сан жишээ нь /usr-ийн хэсэг маягаар
байгаа бол) та /usr/src-г биш харин тэр
файлын системээ холболтын цэг болгон ашиглах хэрэгтэй.
/usr/obj-г агуулж байгаа файлын систем
тохируулгатай холболт хийгдэж (эсвэл салгагдаж)
болно. Энэ нь диск уруу хийх бичилтийг асинхроноор буюу зэрэг биш хийлгэдэг.
Өөрөөр хэлбэл бичилт нэн даруй хийгдээд өгөгдөл диск уруу цөөн секундын дараа
бичигддэг. Энэ нь бичилтүүдийг бүлэглэхийг зөвшөөрч маш их үр дүнтэйгээр
ажиллагааг хурдасгаж болох юм.
Энэ тохируулга нь таны файлын системийг илүү
эмзэг болгохыг санаарай. Тэжээл тасалдаж машин дахин ачаалах үед
файлын систем сэргээж болшгүй төлөвт орох магадлал энэ тохируулгатай
байхад илүү байдаг.
Хэрэв /usr/obj нь энэ файлын систем
дээрх цорын ганц зүйл бол энэ асуудал биш юм. Хэрэв танд уг файлын
систем дээр өөр, үнэтэй өгөгдөл байгаа бол энэ тохируулгыг
идэвхжүүлэхээсээ өмнө өөрийн нөөц чинь шинэ эсэхийг шалгаарай.
&prompt.root; mount -u -o async /usr/obj
Дээр дурдсан шиг хэрэв /usr/obj нь
өөрийн файлын систем дээр биш байх юм бол жишээн дээрхийг
тохирох холболт хийх цэгийн нэрээр солиорой.
Хэрэв ямар нэг юм буруутвал би юу хийх вэ?
Таны орчинд өмнөх бүтээлтүүдийн үеийн илүү үлдэгдлүүд
байхгүйд үнэхээр итгэлтэй байх хэрэгтэй. Энэ нь их амархан
юм.
&prompt.root; chflags -R noschg /usr/obj/usr
&prompt.root; rm -rf /usr/obj/usr
&prompt.root; cd /usr/src
&prompt.root; make cleandir
&prompt.root; make cleandir
Тиймээ, make cleandir тушаалыг үнэндээ
хоёр удаа ажиллуулах шаардлагатай.
Тэгээд make buildworld
тушаалыг эхлүүлж бүх процессийг дахин эхлүүл.
Хэрэв та асуудалтай хэвээр байгаа бол алдаа болон
uname -a тушаалын дүнг &a.questions;
уруу явуулаарай. Өөрийн тохиргооныхоо талаар бусад асуултанд
хариулахад бэлэн байгаарай!
Майк
Мэйэр
Хувь нэмэр болгон оруулсан
Олон машины хувьд дагах нь
NFS
олон машин суулгах нь
Хэрэв та олон машинуудын хувьд ижил эх модыг дагахыг хүсэж бүгдийн хувьд
эхийг татан авахуулж бүгдийг дахин бүтээхийг хүсэж байгаа бол энэ нь дискний зай,
сүлжээний зурвасын өргөн болон
CPU циклүүд зэрэг эх үүсвэрүүдийг үр ашиггүйгээр ашиглахад хүргэхээр санагдаж
болох юм. Тиймээ, үүний шийдэл нь нэг машинаар ихэнх ажлыг хийлгэж
бусад машинууд нь тэр ажлыг NFS-ээр дамжуулан холбох явдал юм. Энэ хэсэгт
ингэж хийх аргыг тайлбарсан.
Бэлтгэл ажлууд
Эхлээд хоёртын адил файлуудыг ажиллуулах build set буюу
бүтээх олонлог гэж бидний нэрлэх машинуудыг олох хэрэгтэй.
Машин бүр өөрчлөн тохируулсан цөмтэй байж болох бөгөөд гэхдээ тэд ижил хэрэглэгчийн
талбарын хоёртын файлуудыг ажиллуулж байх ёстой. Тэр олонлогоос
бүтээх машиныг сонгох хэрэгтэй. Энэ нь
ертөнц болон цөм бүтээгдэх машин байх юм. Туйлын хүслээр бол энэ
нь make buildworld болон
make buildkernel тушаалуудыг ажиллуулахад
хангалттай нөөц CPU бүхий хурдан машин байх хэрэгтэй. Та мөн
үйлдвэрлэлд ашиглахаас өмнө програм хангамжуудыг тест хийдэг
тест машин сонгохыг бас хүсэж болох юм.
Энэ нь удаан хугацаагаар унтраастай эсвэл зогссон байж болох машин байх
ёстой. Энэ нь бүтээх машин байж болох юм, гэхдээ заавал
биш юм.
Энэ бүтээх олонлог дахь бүх машинууд нь өөр өөрийн машин дээрээсээ ижил цэг дээр
/usr/obj болон /usr/src-г
холболт хийх хэрэгтэй. Туйлын хүслээр бол энэ нь бүтээх машин дээрх хоёр өөр дискнүүд
байж болох бөгөөд гэхдээ эдгээр нь уг машин дээр NFS холболт бас хийгдэж болохоор
байж болох юм. Хэрэв танд олон бүтээх олонлогууд байгаа бол
/usr/src сан нь нэг бүтээх машин дээр байрлаж
бусад дээр нь NFS холболт хийгдсэн байх юм.
Төгсгөлд нь бүтээх олонлогийн бүх машинууд дээрх /etc/make.conf
файл бүтээх машиныхтай тохирч байгаа эсэхийг шалгаарай. Энэ нь бүтээх олонлогийн
машин бүрийн суулгах үндсэн системийн бүх хэсгүүдийг бүтээх машин хийх ёстой гэсэн
үг юм. Мөн бүтээх машин бүр өөрийн цөмийн нэрийг /etc/make.conf
файлд KERNCONF хувьсагчид заан өгөх ёстой бөгөөд бүтээх
машин бүр KERNCONF хувьсагчдаа өөрийн цөмийг эхэнд
оруулан дараа нь тэдгээрийг жагсаах ёстой байдаг. Бүтээх машин нь машин бүрийн
цөмийг бүтээхээр болох юм бол тэдгээрийн тохиргооны файлыг
/usr/src/sys/arch/conf
санд агуулсан байх шаардлагатай.
Үндсэн систем
Одоо бүх юм ингэж хийгдсэний дараа та бүгдийг бүтээхэд бэлэн боллоо.
Бүтээх машин дээр -д тайлбарласны
дагуу цөм болон ертөнцийг бүтээ, гэхдээ юуг ч битгий суулгаарай. Бүтээлт
дууссаны дараа тест машин дээр дөнгөж саяхан бүтээсэн цөмөө суулга.
Хэрэв энэ машин нь /usr/src
болон /usr/obj сангуудыг NFS-ээр холболт хийх
гэж байгаа бол та ганц хэрэглэгчийн горимд дахин ачаалахдаа сүлжээг нээж
тэдгээрийг холбож өгөх хэрэгтэй. Үүнийг хамгийн хялбараар хийхийн тулд
олон хэрэглэгчийн горимд ачаалан shutdown now
тушаалыг ажиллуулж ганц хэрэглэгчийн горимд орох явдал юм. Тэгэж орсныхоо
дараа та шинэ цөм болон ертөнцийг суулгаж жирийн үедээ хийдэг
mergemaster тушаалыг ажиллуулж болно.
Ингэж дууссаныхаа дараа энэ машины хувьд ердийн олон хэрэглэгчийн
үйлдлүүдэд дахин ачаалж орно.
Тест машин дээрх бүх зүйлс зөв ажиллаж байгааг мэдсэнийхээ дараа та
бүтээх олонлогийн бусад машин бүр дээр шинэ програм хангамж суулгахдаа
ижил процедурыг ашиглаарай.
Портууд
Үүнтэй адил санааг бас портуудын модонд ашиглаж болно. Эхний чухал
алхам бол нөгөө машин дээрх /usr/ports санг
бүтээх олонлогийн бусад машинууд дээр холбож өгөх явдал юм. Дараа нь та
/etc/make.conf файлыг distfiles
буюу түгээлтийн файлуудыг хуваалцахаар зөв тохируулж өгч болно.
Та DISTDIR хувьсагчийг таны NFS холболтуудад заагдсан
аль ч root хэрэглэгчийн хувьд бичигдэх боломжтой байх
нийтлэг хуваалцсан сангаар тохируулах шаардлагатай.
Машин бүр WRKDIRPREFIX хувьсагчийг локал
бүтээх сангаар зааж өгөх хэрэгтэй. Эцэст нь хэрэв та багцуудыг бүтээж түгээх
гэж байгаа бол PACKAGES хувьсагчийг
DISTDIR хувьсагчийн нэгэн адил сангаар зааж өгөх
хэрэгтэй.
diff --git a/mn_MN.UTF-8/books/handbook/desktop/chapter.sgml b/mn_MN.UTF-8/books/handbook/desktop/chapter.sgml
index 755aa8d40e..e598e75c8b 100644
--- a/mn_MN.UTF-8/books/handbook/desktop/chapter.sgml
+++ b/mn_MN.UTF-8/books/handbook/desktop/chapter.sgml
@@ -1,1080 +1,1080 @@
Кристоф
Жунье
Хувь нэмэр болгон оруулсан
Цагаанхүүгийн
Ганболд
Орчуулсан
Ширээний програмууд
Ерөнхий агуулга
FreeBSD нь текст боловсруулагч програмууд болон хөтчүүд зэрэг
ширээний төрөл бүрийн хэрэглээний програмуудыг ажиллуулж чаддаг.
Эдгээр програмуудын ихэнх нь багц хэлбэрээр юм уу эсвэл портуудын
цуглуулгаас автоматаар бүтээгдэж болно. Шинэ хэрэглэгчдийн олонхи нь эдгээр
хэрэглээний програмуудыг өөрийн компьютер дээр суулгахыг хүсдэг. Энэ бүлэгт
зарим нэг түгээмэл хэрэглэгддэг ширээний програмуудыг портуудын цуглуулга болон
тэдгээрийн багцуудаас хүндрэлгүйгээр суулгах талаар зааварлах болно.
Портуудаас програмуудыг суулгахад тэдгээрийг эхээс эмхэтгэдэг гэдгийг
анхаарна уу. Энэ нь таны машины (машинуудын) процесс хийх хүч болон
юу эмхэтгэж байгаагаас хамаарч их удаан ажиллаж болох юм. Эхээс бүтээх
нь саад болмоор их хугацаа шаардаж байвал та портын цуглуулгад байгаа
ихэнх програмуудыг урьдчилан бүтээсэн багцуудаас суулгаж болно.
FreeBSD нь Линуксийн хоёртын хэлбэртэй нийцтэй ажиллах боломжийг хангадаг
учраас Линуксд эхлэн хөгжүүлэгдсэн олон програмуудыг ашиглах боломжтой байдаг.
Линуксийн ямар ч хэрэглээний програмыг суулгахаасаа өмнө -ийг
уншихыг зөвлөж байна. Линуксийн хоёртын хэлбэртэй нийцтэй байдлыг
ашиглаж байгаа ихэнх портуудын нэр linux-
гэж эхэлсэн байгаа.
Жишээ нь &man.whereis.1; тушаалын тусламжтайгаар ямар нэг портыг хайж байхдаа
үүнийг санаарай. Нийтлэлийн энэ хэсгээс цааш ямар нэг Линуксийн хэрэглээний програмуудыг
суулгахын өмнө таныг Линуксийн хоёртын хэлбэртэй нийцтэй байдлыг идэвхжүүлсэн байгаа
гэж тооцох болно.
- Энэ бүлэгт доорхи хэсгүүдийн тухай ярих болно:
+ Энэ бүлэгт доорх хэсгүүдийн тухай ярих болно:
Хөтчүүд (Mozilla,
Opera,
Firefox,
Konqueror зэрэг)
Бүтээмж (
KOffice,
AbiWord,
The GIMP,
OpenOffice.org зэрэг)
Бичиг баримт үзүүлэгчид (&acrobat.reader;,
gv,
Xpdf,
GQview зэрэг)
Санхүү (
GnuCash,
Gnumeric,
Abacus зэрэг)
Энэ бүлгийг уншихаасаа өмнө, та дараах зүйлсийг мэдэх шаардлагатай:
Гуравдагч талуудын нэмэлт програмуудыг хэрхэн суулгах талаар мэдэх
().
Линуксийн нэмэлт програм хангамжуудыг хэрхэн суулгах талаар мэдэх
().
Мультимедиа орчны тохиргооны тухай мэдээллийг -с
уншина уу. Хэрэв та цахим захидал тохируулж ашиглахыг хүсвэл
-т хандана уу.
Хөтчүүд
хөтчүүд
вэб
FreeBSD нь тодорхой хөтөч урьдчилан суулгагдсан байдаггүй. Харин
портын цуглуулгын
www
сан суулгахад бэлэн олон хөтчүүдийг агуулдаг. Танд бүгдийг эмхэтгэх хугацаа
байхгүй бол (энэ нь зарим тохиолдолд маш их хугацаа шаардаж болно) тэдгээрийн
олонхи нь багц хэлбэрээр байдаг.
KDE болон
GNOME нь HTML хөтчүүдээр хангадаг.
Эдгээр бүрэн гүйцэд ширээний програмуудыг хэрхэн суулгаж тохируулах
талаар дэлгэрэнгүй мэдээллийг -с лавлана уу.
Хэрэв та хөнгөн чанарын хөтчүүдийг хайж байгаа бол портын
цуглуулгаас www/dillo,
www/links, эсвэл
www/w3m зэргүүдийг
судалж үзэх хэрэгтэй.
Энэ хэсэг эдгээр програмуудыг авч үзэх болно:
Програмын нэр
Шаардлагатай эх үүсвэрүүд
Портоос суулгах
Гол хамаарлууд
Mozilla
их
хүнд
Gtk+
Opera
бага
хөнгөн
FreeBSD болон Линуксийн хувилбарууд байдаг. Линуксийн
хувилбар нь Линуксийн хоёртын нийцтэй байдал болон
linux-openmotif-с хамаардаг.
Firefox
дунд зэрэг
хүнд
Gtk+
Konqueror
дунд зэрэг
хүнд
KDE сангууд
Mozilla
Mozilla
Mozilla нь FreeBSD уруу бүрэн хөрвүүлэгдсэн,
орчин үеийн, тогтвортой хөтөч юм. Энэ нь стандартад маш нийцсэн HTML үзүүлэх
хөдөлгүүрийн боломжтой байдаг. Мөн захидал болон мэдээний уншигчтай байдаг.
Энэ нь бүр HTML зохиогчтой байдаг бөгөөд таныг вэб хуудас өөрөө бичих төлөвлөгөөтэй байгаа
тохиолдолд хэрэг болж болох юм. &netscape;-ийн
хэрэглэгчид Communicator цуглуулгатай адил болохыг олж
харах болно. Учир нь хоёр хөтөч хоёулаа ижил үндсийг хуваалцдаг болохоор тэр юм.
233MHz-с бага CPU хурдтай эсвэл 64MB-аас бага RAM-тай удаан машинууд дээр
Mozilla нь бүрэн гүйцэд ашиглагддаг байхын
тулд хэтэрхий их нөөц шаардаж болох юм. Оронд нь энэ бүлгийн хойхно тайлбарласан
Opera хөтчийг та харин үзэж болох юм.
Хэрэв та Mozilla-г эмхэтгэж чадахгүй
юм уу эсвэл ерөөсөө эмхэтгэхийг хүсэхгүй байгаа бол FreeBSD GNOME баг танд
зориулаад үүнийг хийчихсэн байдаг. Ердөө л дараах тушаалаар сүлжээнээс багцыг
суулгана:
&prompt.root; pkg_add -r mozilla
Хэрэв багц байхгүй бөгөөд танд хангалттай хугацаа болон дискний зай байгаа
бол Mozilla-ийн эхийг авч, эмхэтгэн, өөрийн
систем дээр суулгаж болно. Үүнийг дараах тушаалуудаар хийж болно:
&prompt.root; cd /usr/ports/www/mozilla
&prompt.root; make install clean
Mozilla порт нь root
зөвшөөрлүүдээр хром бүртгэлийн тохируулгыг ажиллуулан зөв эхэлж байгааг
баталгаажуулдаг. Гэхдээ, хэрэв та хулганы дохионууд зэрэг нэмэлт зүйлсийг
татаж авахыг хүсэж байгаа бол тэдгээрийг зөв суулгахын тулд root
эрхээр Mozilla-г ажиллуулах ёстой.
Mozilla-ийн суулгацыг дууссаны
дараа та дахиж root хэрэглэгч болох шаардлагагүй.
Та доор дурдсаныг бичин Mozilla-г хөтөч хэлбэрээр
эхлүүлж болно:
&prompt.user; mozilla
Доор үзүүлсэн шиг та үүнийг захидал болон мэдээ уншигч маягаар шууд
эхлүүлж болно:
&prompt.user; mozilla -mail
Firefox
Firefox
Firefox нь Mozilla-ийн
код дээр суурилсан дараагийн үеийн хөтөч юм. Mozilla нь
хөтөч, захидлын клиент, чалчих клиент зэрэг олон програмуудыг багтаасан
бүрэн гүйцэд програмуудын цуглуулга юм. Firefox нь
зөвхөн хөтөч бөгөөд энэ нь түүнийг илүү жижиг, хурдан болгодог байна.
Доор дурдсаныг бичин багцыг суулгана:
&prompt.root; pkg_add -r firefox
Эх кодоос эмхэтгэхийг та илүүд үзэж байгаа бол портын цуглуулгыг
бас ашиглаж болох юм:
&prompt.root; cd /usr/ports/www/firefox
&prompt.root; make install clean
Firefox, Mozilla болон &java; залгаас (plugin)
Энэ хэсэгт болон дараагийнхад бид таныг Firefox
юм уу эсвэл Mozilla-г аль хэдийн суулгасан
гэж тооцох болно.
&os; Сан нь Sun Microsystems компанитай Java Runtime Environment
(&jre;) буюу Жавагийн Ажиллах үеийн орчин болон Java Development Kit (&jdk;)
буюу Жавагийн Хөгжүүлэх хэрэгслийн хоёртын файлуудыг түгээх лицензтэй байдаг.
&os;-д зориулсан хоёртын багцууд нь &os;
Сан вэб сайтад байдаг.
Firefox эсвэл
Mozilla-д &java; дэмжлэгийг нэмэхийн
тулд та эхлээд java/javavmwrapper портыг суулгах
хэрэгтэй. Дараа нь
хаягаас Diablo &jre; багцыг татан авч
&man.pkg.add.1; тушаалаар суулгах хэрэгтэй.
Өөрийн хөтчийг эхлүүлж байрлал оруулдаг
мөрөнд about:plugins гэж бичин Enter
дарна. Суулгагдсан залгаасуудын талаар хуудас үзүүлэгдэх бөгөөд
&java; залгаас тэнд одоо байх ёстой.
Хэрэв тийм биш бол root хэрэглэгчээр
дараах тушаалыг ажиллуулна:
&prompt.root; ln -s /usr/local/diablo-jre1.5.0/plugin/i386/ns7/libjavaplugin_oji.so \
/usr/local/lib/browser_plugins/
дараа нь өөрийн хөтчийг дахин дуудна.
Firefox, Mozilla болон ¯omedia; &flash; залгаас (plugin)
¯omedia; &flash; залгаас нь &os;-д байдаггүй. Гэхдээ
залгаасын Линукс хувилбарыг ажиллуулах програм хангамжийн давхарга (гүйцэтгэл хялбаршуулагч)
байдаг. Энэ хялбаршуулагч нь бас &adobe; &acrobat; залгаас, RealPlayer
залгаас болон өөр олныг дэмждэг.
www/linuxpluginwrapper портыг
суулгана. Энэ порт нь emulators/linux_base-г
шаарддаг бөгөөд энэ нь их том порт юм. Портын харуулсан заавруудыг дагаж өөрийн
/etc/libmap.conf файлыг зөвөөр тохируулах хэрэгтэй!
Жишээ тохиргоонууд
/usr/local/share/examples/linuxpluginwrapper/
санд суусан байдаг.
Дараагийн алхам бол www/linux-flashplugin7 портыг суулгах
явдал юм. Залгаас суулгагдсаны дараа өөрийн хөтчийг эхлүүлж байрлал оруулдаг
мөрөнд about:plugins гэж бичин Enter
дарна. Байгаа бүх залгаасуудтай жагсаалт гарч ирэх ёстой.
Хэрэв &flash; залгаас байхгүй байгаа бол энэ нь ихэнхдээ симболын холбоос
байхгүйгээс болдог. root хэрэглэгчээр дараах
тушаалуудыг ажиллуулна:
&prompt.root; ln -s /usr/local/lib/npapi/linux-flashplugin/libflashplayer.so \
/usr/local/lib/browser_plugins/
&prompt.root; ln -s /usr/local/lib/npapi/linux-flashplugin/flashplayer.xpt \
/usr/local/lib/browser_plugins/
Хэрэв та хөтчөө дахин эхлүүлбэл залгаас одоо өмнө дурдсан жагсаалтад
гарч ирэх ёстой.
linuxpluginwrapper нь зөвхөн
&i386; системийн архитектур дээр ажилладаг.
Opera
Opera
Opera нь өргөн боломжуудтай
стандартад нийцсэн хөтөч юм. Энэ нь өөртөө бүтээгдсэн захидал болон
мэдээ уншигч, IRC клиент, RSS/Atom уншигч болон өөр олон
боломжуудыг агуулдаг. Эдгээрээс гадна Opera
нь харьцангуй хөнгөн бөгөөд маш хурдан юм. Энэ нь хоёр хэлбэрээр
байдаг нь: эх
FreeBSD хувилбар болон Линуксийн
эмуляц дээр ажилладаг хувилбар юм.
Opera-ийн FreeBSD хувилбараар
вэб үзэхийн тулд багцыг суулгана:
&prompt.root; pkg_add -r opera
Зарим нэг FTP сайтуудад бүх багцууд байдаггүй боловч портын цуглуулгыг
ашиглан доор дурдсаныг бичин үүнтэй ижил үр дүнд хүрч болно:
&prompt.root; cd /usr/ports/www/opera
&prompt.root; make install clean
Opera-ийн Линукс хувилбарыг суулгахын
тулд дээрх жишээний opera гэсний оронд
linux-opera гэж солих хэрэгтэй.
Adobe
&acrobat.reader; зэрэг зөвхөн Линуксд байдаг
залгаасуудын хэрэглээг шаардах тохиолдолд Линуксийн хувилбар нь ашигтай байдаг.
Бусад талаараа FreeBSD болон Линуксийн хувилбарууд нь ажиллагааны хувьд
адилхан байдаг.
Konqueror
Konqueror
Konqueror нь
KDE-ийн нэг хэсэг боловч үүнийг
KDE-ийн гадна талд
x11/kdebase3-ийг суулган
бас ашиглаж болох юм. Konqueror
ердийн нэг хөтчөөс илүү бөгөөд файлын менежер болон мультимедиа
үзүүлэгч болж чаддаг.
Konqueror нь бас залгаасуудын олонлогтой
ирдэг бөгөөд эдгээрийг misc/konq-plugins
сангаас суулгах боломжтой байдаг.
Konqueror бас &flash;-г
дэмждэг бөгөөд Хэрхэн хийх заавар нь
хаягт байдаг.
Бүтээмж
Бүтээмжтэй холбоотой болоод ирэхээрээ, шинэ хэрэглэгчид ихэвчлэн
сайн оффисийн цуглуулга эсвэл нөхөрсөг текст боловсруулагчийг хайдаг.
KDE зэрэг зарим
ширээний орчнууд нь хэдийгээр
оффисийн цуглуулгатай байдаг боловч анхдагч програм байдаггүй билээ.
FreeBSD нь таны ширээний орчноос хамааралгүйгээр хэрэгтэй бүгдийг хангадаг.
Энэ хэсэг нь эдгээр програмуудыг авч үзэх болно:
Програмын нэр
Шаардлагатай эх үүсвэрүүд
Портоос суулгах
Гол хамаарлууд
KOffice
бага
хүнд
KDE
AbiWord
бага
хөнгөн
Gtk+ эсвэл GNOME
Gimp
бага
хүнд
Gtk+
OpenOffice.org
их
асар их
&jdk; 1.4, Mozilla
KOffice
KOffice
оффисийн цуглуулга
KOffice
KDE-ийн хүрээнийхэн KDE-ээс
гадна ашиглагдаж болох оффисийн цуглуулгатай өөрийн ширээний орчинг
өгдөг. Энэ нь бусад оффисийн цуглуулгад байдаг дөрвөн стандарт
бүрэлдэхүүнийг агуулдаг. KWord нь
текст боловсруулагч, KSpread нь
хүснэгттэй ажилладаг програм, KPresenter нь
танилцуулгуудыг удирддаг бөгөөд Kontour
нь график баримтуудыг зурахыг зөвшөөрнө.
Хамгийн сүүлчийн KOffice-г суулгахаасаа
өмнө та KDE-ийн хамгийн шинэчлэгдсэн хувилбартай
эсэхээ шалгаарай.
KOffice-ийг багц хэлбэрээр суулгахын тулд
дараах тушаалыг ажиллуулна:
&prompt.root; pkg_add -r koffice
Хэрэв багц байхгүй бол та портын цуглуулгыг ашиглаж болно. Жишээ нь
KDE3-д зориулж KOffice-г
суулгахын тулд доор дурдсаныг ажиллуулна:
&prompt.root; cd /usr/ports/editors/koffice-kde3
&prompt.root; make install clean
AbiWord
AbiWord
AbiWord нь
µsoft; Word-той төстэй харагдаж, санагддаг,
чөлөөтэй, текст боловсруулагч програм юм. Энэ нь бичиг, захидал, тайлан,
сануулга гэх зэргүүдийг бичихэд тохиромжтой юм. Энэ нь маш хурднаас гадна
олон боломжуудыг агуулдаг бөгөөд хэрэглэгчид маш хялбар байдаг.
AbiWord нь Microsoft .doc
зэрэг арилжааныхыг оруулаад олон файлын хэлбэршилтүүдийг импорт болон
экспорт хийж чаддаг.
AbiWord нь багц хэлбэрээр байдаг.
Та дараах тушаалыг ажиллуулан үүнийг суулгаж болно:
&prompt.root; pkg_add -r abiword
Хэрэв багц байхгүй бол үүнийг портын цуглуулгаас эмхэтгэж болно. Портын
цуглуулга шинэчлэгдсэн байх ёстой. Үүнийг ингэж хийж болно:
&prompt.root; cd /usr/ports/editors/abiword
&prompt.root; make install clean
GIMP
GIMP
Зургийг зохиох эсвэл дүрс тодруулах тохиолдолд
GIMP нь маш нарийн, зурагтай ажиллах
програм юм. Энэ нь энгийн будах програм эсвэл чанартай, фото зураг
тодруулах цуглуулга болгон ашиглагдаж болох юм. Энэ нь олон тооны
нэмэлт залгаасыг (plug-ins) дэмждэг бөгөөд скрипт хийх интерфэйсийн
боломжуудтай байдаг. GIMP нь
төрөл бүрийн файлын хэлбэршилтүүдийг уншиж, бичиж чаддаг. Энэ нь
сканнер болон зөөврийн цахим төхөөрөмжтэй (tablet) холбогдох боломжийг
дэмждэг.
Та энэ тушаалыг ажиллуулан багцыг суулгаж болно:
&prompt.root; pkg_add -r gimp
Хэрэв таны FTP сайт энэ багцгүй байгаа бол та портын цуглуулгыг
ашиглаж болно. Портын цуглуулгын
graphics
сан бас Gimp Manual програмыг
агуулдаг. Энд тэдгээрийг хэрхэн суулгах талаар үзүүлэв:
&prompt.root; cd /usr/ports/graphics/gimp
&prompt.root; make install clean
&prompt.root; cd /usr/ports/graphics/gimp-manual-pdf
&prompt.root; make install clean
Портын цуглуулгын
graphics
сан GIMP-ийн хөгжүүлэлтийн хувилбарыг
graphics/gimp-devel санд
агуулдаг. Gimp Manual-ийн HTML хувилбар нь
graphics/gimp-manual-html
санд байдаг.
OpenOffice.org
OpenOffice.org
оффисийн цуглуулга
OpenOffice.org
OpenOffice.org нь бүх шаардлагатай
програмуудыг бүрэн гүйцэд оффисийн бүтээмжийн цуглуулгадаа агуулсан байдаг: энд
текст боловсруулагч, хүснэгттэй ажиллах програм, танилцуулгын менежер,
болон зургийн програмыг дурдаж болно. Уг програмын хэрэглэгчийн интерфэйс нь
бусад оффисийн цуглуулгуудтай их төстэй бөгөөд төрөл бүрийн файлын хэлбэршилтүүдийг
импорт, экспорт хийж чаддаг байна. Энэ нь интерфэйсүүд, алдаа шалгагчид болон
тольнуудыг оролцуулаад хэд хэдэн өөр хэлнүүд дээр байдаг.
OpenOffice.org-ийн текст боловсруулагч
нь эх XML файлын хэлбэршилтийг зөөвөрлөгдөх боломж ба уян хатан чанарыг
сайжруулах зорилгоор ашигладаг. Хүснэгттэй ажиллах програм нь макро
хэлний боломжтой бөгөөд гаднах мэдээллийн баазуудтай холбогдох боломжтой
байдаг. OpenOffice.org нь
аль хэдийн тогтвортой болсон бөгөөд &windows;, &solaris;, Линукс, FreeBSD,
болон &macos; X дээр ажилладаг.
OpenOffice.org-ийн тухай илүү мэдээллийг
OpenOffice.org вэб сайтаас
олж болно. FreeBSD-тэй холбоотой мэдээлэл болон багцуудыг шууд татаж
авахын тулд FreeBSD OpenOffice.org
Хөрвүүлэх Багийн вэб сайтыг ашиглана уу.
OpenOffice.org-ийг суулгахын тулд
доор дурдсаныг ажиллуулна:
&prompt.root; pkg_add -r openoffice.org
&os;-ийн -RELEASE хувилбарыг ажиллуулж байхад энэ нь ажиллах
ёстой. Үгүй бол та тохирох багцыг татан авч &man.pkg.add.1; ашиглан суулгахын
тулд &os;-ийн OpenOffice.org
Хөрвүүлэх Багийн вэб хаягт хандах хэрэгтэй. Одоогийн хувилбар болон
хөгжүүлэлтийн хувилбар нь энд татаж авагдахаар байрладаг.
Багц суулгагдсаны дараа OpenOffice.org-ийг
ажиллуулахын тулд та ердөө л дараах тушаалыг бичих хэрэгтэй:
&prompt.user; openoffice.org
Эхний удаа ажиллуулахад танаас зарим нэг асуултууд асуух
бөгөөд .openoffice.org2 сан таны
гэрийн санд үүсгэгдэх болно.
Хэрэв OpenOffice.org багцууд
байхгүй бол портыг эмхэтгэх сонголт танд бас байдаг. Гэхдээ энэ нь
дискний асар их зай болон эмхэтгэх хугацаа ихийг шаардана гэдгийг та
санаж байх ёстой шүү.
&prompt.root; cd /usr/ports/editors/openoffice.org-2
&prompt.root; make install clean
Хэрэв та локалчлагдсан хувилбарыг бүтээхийг хүсэж байгаа бол
түрүүчийн тушаалын мөрийг дараах мөрөөр солих хэрэгтэй:
&prompt.root; make LOCALIZED_LANG=your_language install clean
Та your_language мөрийг
зөв хэлний ISO кодоор солих хэрэгтэй. Дэмжигдсэн хэлний кодуудын жагсаалт
портын санд байх files/Makefile.localized
файлд байдаг.
Үүнийг хийсний дараа
OpenOffice.org-г дараах тушаалаар ажиллуулж болно:
&prompt.user; openoffice.org
Бичиг баримт үзүүлэгчид
Баримтын зарим нэгэн шинэ хэлбэршилтүүд саяхнаас түгээмэл болж
эхэлж байна. Тэдгээрийн шаарддаг стандарт үзүүлэгчид үндсэн системд
байхгүй байж болох юм. Бид тэдгээрийг хэрхэн суулгахыг энэ хэсэгт
үзэх болно.
Энэ хэсэг нь эдгээр програмуудыг авч үзэх болно:
Програмын нэр
Шаардлагатай эх үүсвэрүүд
Портоос суулгах
Гол хамаарлууд
&acrobat.reader;
бага
хөнгөн
Линуксийн хоёртын хэлбэртэй нийцтэй байдал
gv
бага
хөнгөн
Xaw3d
Xpdf
бага
хөнгөн
FreeType
GQview
бага
хөнгөн
Gtk+ эсвэл GNOME
&acrobat.reader;
Acrobat Reader
PDF
үзүүлэх
Олон баримтууд нь одоо PDF файл хэлбэрээр тараагддаг бөгөөд энэ нь
Portable Document Format
буюу зөөврийн баримтын
хэлбэршилт гэгддэг. Эдгээр файлуудын төрлүүдэд зориулсан, зөвлөдөг
үзүүлэгчдийн нэг нь Adobe-оос гаргасан Линуксд зориулсан
&acrobat.reader; юм. FreeBSD нь
Линуксийн хоёртын хэлбэрийн програмуудыг ажиллуулж чаддаг болохоор
энэ нь FreeBSD-д бас байдаг юм.
Портын цуглуулгаас &acrobat.reader; 7-г
суулгахын тулд доор дурдсаныг хийнэ:
&prompt.root; cd /usr/ports/print/acroread7
&prompt.root; make install clean
Лицензийн хязгаарлалтуудаас болоод багц байдаггүй.
gv
gv
PDF
үзүүлэх
PostScript
үзүүлэх
gv нь &postscript; болон
PDF үзүүлэгч юм. Энэ нь эхлээд ghostview
дээр суурилсан боловч Xaw3d сангийн
тусламжтай илүү сайхан харагдах болсон. Энэ нь хурдан бөгөөд интерфэйс нь
цэвэрхэн байдаг. gv нь байрлуулалт,
цаасны хэмжээ, масштаб эсвэл antialias зэрэг олон боломжуудтай байдаг.
Бараг бүх үйлдлүүд нь гараас эсвэл хулганаас хийгдэж болно.
gv-г багц хэлбэрээр суулгахын тулд
доор дурдсаныг хийнэ:
&prompt.root; pkg_add -r gv
Хэрэв та багцыг авч чадахгүй байгаа бол портын цуглуулгыг ашиглаж болно:
&prompt.root; cd /usr/ports/print/gv
&prompt.root; make install clean
Xpdf
Xpdf
PDF
үзүүлэх
Хэрэв та жижиг FreeBSD PDF үзүүлэгчийг хүсэж байгаа бол
Xpdf нь хөнгөн бөгөөд үр ашигтай
үзүүлэгч юм. Энэ нь маш цөөн эх үүсвэрүүдийг шаарддаг бөгөөд
маш тогтвортой ажилладаг. Стандарт X фонтуудыг ашигладаг бөгөөд
&motif; юм уу эсвэл бусад дурын
X хэрэгслүүдийг шаарддаггүй.
Xpdf багцыг суулгахын тулд
энэ тушаалыг ажиллуулна:
&prompt.root; pkg_add -r xpdf
Багц байхгүй юм уу эсвэл та портын цуглуулга ашиглахыг илүүд үзэж
байгаа бол доор дурдсаныг хийнэ:
&prompt.root; cd /usr/ports/graphics/xpdf
&prompt.root; make install clean
Суулгац дууссаны дараа та Xpdf-г
ажиллуулж хулганы баруун товчийг ашиглаж цэсийг идэвхжүүлж болно.
GQview
GQview
GQview нь зургийн менежер юм.
Та файлыг ганц даралтаар үзэх, гадаад засварлагчийг ажиллуулах,
зургийг жижгээр урьдчилан үзүүлэх зэрэг олон зүйлсийг хийж болох юм.
Энэ нь бас slideshow буюу цомог үзүүлэх горим болон файлын зарим нэг үндсэн
үйлдлүүдтэй. Та зургийн цуглуулгуудыг удирдаж давтагдаж байгааг нь хялбархан
олж болно. GQview нь бүрэн дэлгэцээр
үзүүлэх болон интернационалчлалыг дэмждэг.
Хэрэв та GQview багцыг суулгахыг хүсэж
байгаа бол доор дурдсаныг хийнэ:
&prompt.root; pkg_add -r gqview
Багц байхгүй юм уу эсвэл та портын цуглуулга ашиглахыг илүүд үзэж
байгаа бол доор дурдсаныг хийнэ:
&prompt.root; cd /usr/ports/graphics/gqview
&prompt.root; make install clean
Санхүү
Хэрэв ямар нэгэн шалтгаанаар та өөрийн хувийн санхүүг FreeBSD ширээний
компьютер дээрээ удирдахыг хүсэж байгаа бол хүчирхэг, ашиглахад хялбар,
суулгахад бэлэн зарим нэг програмууд байдаг. Тэдгээрийн зарим нэг нь
Quicken
эсвэл Excel баримтуудад хэрэглэгддэгтэй
адил төрөл бүрийн файлын хэлбэршилтүүдтэй нийцтэй байдаг.
Энэ хэсэг нь эдгээр програмуудыг авч үзэх болно:
Програмын нэр
Шаардлагатай эх үүсвэрүүд
Портоос суулгах
Гол хамаарлууд
GnuCash
бага
хүнд
GNOME
Gnumeric
бага
хүнд
GNOME
Abacus
бага
хөнгөн
Tcl/Tk
GnuCash
GnuCash
GnuCash нь эцсийн хэрэглэгчдэд
хэрэглэхэд хялбар, бас хүчирхэг програмуудын боломжийг олгох
GNOME-ийн чармайлтын нэг хэсэг юм.
GnuCash-ийн тусламжтай та өөрийн орлого болон
зарлагууд, банкны данснууд эсвэл хувьцаануудаа хянаж чадах юм.
Энэ нь хялбар интерфэйстэйгээс гадна маш мэргэжлийн програм юм.
GnuCash нь ухаалаг регистр,
системийн шаталсан бүртгэлүүд, гарын олон хурдасгагчид болон автоматаар
гүйцээх аргуудтай байдаг. Энэ нь ганц гүйлгээг хэд хэдэн, илүү дэлгэрэнгүй
хэсгүүдэд хувааж чаддаг. GnuCash нь
Quicken QIF файлуудыг импорт хийн
нийлүүлж чаддаг. Мөн олон улсын огноо болон мөнгөн тэмдэгтийн хэлбэрүүдтэй
ажиллаж бас чаддаг байна.
Өөрийн систем дээрээ GnuCash-ийг суулгахын тулд
доор дурдсаныг хийнэ:
&prompt.root; pkg_add -r gnucash
Хэрэв багц байхгүй байгаа бол та портын цуглуулгыг ашиглаж болно:
&prompt.root; cd /usr/ports/finance/gnucash
&prompt.root; make install clean
Gnumeric
Gnumeric
spreadsheet
Gnumeric
Gnumeric нь хүснэгттэй ажилладаг
програм бөгөөд GNOME ширээний орчны
хэсэг юм. Энэ нь хэрэглэхэд хялбар, үүрний хэлбэрийн дагуу хэрэглэгчийн
оруулж байгаа зүйлийг автоматаар таах
болон олон
дарааллын хувьд автоматаар дүүргэх систем зэрэг боломжуудтай байдаг.
Бас Excel, Lotus 1-2-3,
эсвэл Quattro Pro зэрэг
хэд хэдэн түгээмэл хэлбэршилтүүдээс файлуудыг импорт хийж чаддаг.
Gnumeric нь зураг зурах
math/guppi програмын
тусламжтай зураг зуралтыг дэмждэг. Бас маш олон тооны цуг бүтээгдсэн
функцуудтай бөгөөд тоо, мөнгөн тэмдэгт, огноо, цаг зэрэг олон,
бүх энгийн үүрний хэлбэрүүдийг зөвшөөрдөг.
Gnumeric-ийг багцаас суулгахын тулд
доор дурдсаныг бичнэ:
&prompt.root; pkg_add -r gnumeric
Хэрэв багц байхгүй бол та доор дурдсаныг хийн портын цуглуулгыг ашиглаж болно:
&prompt.root; cd /usr/ports/math/gnumeric
&prompt.root; make install clean
Abacus
Abacus
spreadsheet
Abacus
Abacus нь жижиг бөгөөд ашиглахад
хялбар хүснэгттэй ажиллах програм юм. Энэ нь статистик, санхүү болон
математик зэрэг хэд хэдэн салбарт хэрэгтэй, өөрт нь цуг бүтээгдсэн
функцуудтай байдаг. Энэ нь Excel
файлын хэлбэршилтийг импорт, экспорт хийж чаддаг. Мөн
Abacus нь &postscript; гаралтаар
гаргаж чаддаг байна.
Abacus-ийг багцаас нь суулгахын
тулд доор дурдсаныг ажиллуулна:
&prompt.root; pkg_add -r abacus
Хэрэв багц байхгүй бол та доор дурдсаныг хийн портын цуглуулгыг ашиглаж болно:
&prompt.root; cd /usr/ports/deskutils/abacus
&prompt.root; make install clean
Дүгнэлт
FreeBSD нь ISP-уудын дунд өөрийн ажиллагаа болон найдвартай байдлаараа
алдартай байдаг ч гэсэн түүнийг өдөр тутам ширээний компьютер болгон ашиглахад
бараг л бэлэн болжээ.
Багцууд
эсвэл портууд
хэлбэрээр хэдэн мянган програмуудтай болохоор өөрийн чинь бүх хэрэгцээг хангасан
төгс ширээний компьютерийг та бүтээж болох юм.
Энэ бүлэгт авч үзсэн ширээний бүх програмуудын тоймыг энд дурдав:
Програмын нэр
Багцын нэр
Портын нэр
Mozilla
mozilla
www/mozilla
Opera
opera
www/opera
Firefox
firefox
www/firefox
KOffice
koffice-kde3
editors/koffice-kde3
AbiWord
abiword
editors/abiword
GIMP
gimp
graphics/gimp
OpenOffice.org
openoffice
editors/openoffice-1.1
&acrobat.reader;
acroread
print/acroread7
gv
gv
print/gv
Xpdf
xpdf
graphics/xpdf
GQview
gqview
graphics/gqview
GnuCash
gnucash
finance/gnucash
Gnumeric
gnumeric
math/gnumeric
Abacus
abacus
deskutils/abacus
diff --git a/mn_MN.UTF-8/books/handbook/disks/chapter.sgml b/mn_MN.UTF-8/books/handbook/disks/chapter.sgml
index 392e9819ee..5d5df8f305 100644
--- a/mn_MN.UTF-8/books/handbook/disks/chapter.sgml
+++ b/mn_MN.UTF-8/books/handbook/disks/chapter.sgml
@@ -1,4051 +1,4051 @@
Цагаанхүүгийн
Ганболд
Орчуулсан
Хадгалалт
Ерөнхий агуулга
Энэ бүлэг нь FreeBSD дээр дискнүүдийг ашиглах талаар тайлбарлах болно.
Эдгээрт санах ой дээр тулгуурласан дискнүүд, сүлжээнд залгагдсан дискнүүд,
стандарт SCSI/IDE хадгалалтын төхөөрөмжүүд болон USB интерфэйс
ашигладаг төхөөрөмжүүд багтах юм.
Энэ бүлгийг уншсаны дараа, та дараах зүйлсийг мэдэх болно:
Физик диск (хуваалтууд болон зүсмэлүүд) дээрх өгөгдлийн зохион
байгуулалтыг тайлбарладаг FreeBSD-ийн ашигладаг ухагдахуун.
Өөрийн систем дээр нэмэлт хатуу дискнүүдийг хэрхэн нэмэх талаар.
USB хадгалалтын төхөөрөмжүүдийг ашиглахын тулд &os;-г хэрхэн тохируулах талаар.
Санах ойн диск зэрэг виртуал файлын системүүдийг хэрхэн тохируулах талаар.
Дискний зайн хэрэглээг хязгаарлахын тулд ноогдлыг хэрхэн ашиглах талаар.
Дискийг халдагчдаас хамгаалж нууцлахын тулд хэрхэн шифрлэх талаар.
FreeBSD дээр CD болон DVD-г хэрхэн үүсгэж шарах талаар.
Нөөцлөлтөд зориулсан хадгалалтын төрөл бүрийн тохируулгууд.
FreeBSD дээр байдаг нөөцлөлтийн програмуудыг хэрхэн ашиглах талаар.
Уян диск уруу хэрхэн нөөцлөх талаар.
Файлын системийн хормын хувилбар гэж юу болох түүнийг хэрхэн үр дүнтэйгээр ашиглах талаар.
Энэ бүлгийг уншихаасаа өмнө та дараах зүйлсийг гүйцэтгэх хэрэгтэй:
Шинэ FreeBSD цөмийг хэрхэн тохируулж суулгах талаар мэдэх
().
Төхөөрөмжийн нэрс
Дараах нь FreeBSD-д дэмжигдсэн физик хадгалалтын төхөөрөмжүүд болон
тэдгээртэй холбоотой төхөөрөмжийн нэрсийн жагсаалт юм.
Физик диск нэрлэх заншил
Хөтчийн төрөл
Хөтчийн төхөөрөмжийн нэр
IDE хатуу хөтчүүд
ad
IDE CDROM хөтчүүд
acd
SCSI хатуу хөтчүүд болон USB Mass хадгалалтын төхөөрөмжүүд
da
SCSI CDROM хөтчүүд
cd
Төрөлжүүлсэн стандарт бус CDROM хөтчүүд
Mitsumi CD-ROM-ийн хувьд mcd ба
Sony CD-ROM хөтчүүдийн хувьд scd
Уян хөтчүүд
fd
SCSI соронзон хальсны хөтчүүд
sa
IDE соронзон хальсны хөтчүүд
ast
Flash хөтчүүд
&diskonchip; Flash хөтчийн хувьд fla
RAID хөтчүүд
&adaptec; AdvancedRAID-н хувьд aacd,
&mylex;-ийн хувьд mlxd ба mlyd,
AMI &megaraid;-ийн хувьд amrd,
Compaq Smart RAID-ийн хувьд idad,
&tm.3ware; RAID-ийн хувьд twed.
Дэйвид
О'Брайн
Анхлан хувь нэмэр болгон оруулсан
Диск нэмэх
дискнүүд
нэмэх нь
Бид шинэ SCSI дискийг одоогоор зөвхөн нэг хөтөчтэй байгаа машин дээр
нэмэхийг хүсэж байна гэж бодъё. Эхлээд компьютераа унтраагаад хөтчийг
компьютер, хянагч болон хөтчийн үйлдвэрлэгчийн заавруудын дагуу суулгана.
Үүнийг хийх маш олон төрлийн процедуруудаас болоод энэ тухай дэлгэрэнгүй
мэдээлэл нь энэ баримтын хамрах хүрээнээс гадна юм.
root хэрэглэгчээр нэвтрэх хэрэгтэй. Та хөтчийг
суулгасны дараа шинэ диск олдсон эсэхийг /var/run/dmesg.boot-с
шалгаарай. Шинээр нэмсэн хөтөч нь da1 байх
бөгөөд бид үүнийг /1 дээр холбохыг хүснэ (хэрэв та IDE хөтөч
нэмж байгаа бол төхөөрөмжийн нэр нь ad1 болно).
хуваалтууд
зүсмэлүүд
fdisk
FreeBSD нь IBM-PC-тэй нийцтэй компьютеруудтай ажилладаг учраас
PC BIOS хуваалтуудыг бодолцох ёстой. Эдгээр нь уламжлалт BSD хуваалтуудаас
өөр юм. PC диск нь дөрөв хүртэлх тооны BSD хуваалттай байдаг. Хэрэв диск
нь жинхэнээрээ FreeBSD-д зориулагдах бол та dedicated буюу
зориулагдсан горимыг ашиглаж болно. Үгүй бол FreeBSD нь
PC BIOS хуваалтуудын аль нэгэн дээр байрлах болно. FreeBSD нь PC BIOS
хуваалтуудыг уламжлалт BSD хуваалтуудтай эндүүрэхгүйн тулд
зүсмэлүүд гэж нэрлэдэг. Та бас FreeBSD-д зориулагдсан
боловч өөр үйлдлийн систем суулгагдсан компьютер дээр ашигласан диск дээрх
зүсмэлүүдийг хэрэглэж болох юм. Энэ нь FreeBSD биш өөр үйлдлийн системийн
fdisk хэрэгсэлтэй андуурахаас хамгаалах нэг сайн
арга юм.
Зүсмэлийн хувьд бол хөтөч нь /dev/da1s1e
гэж нэмэгдэх болно. Үүнийг SCSI диск, нэгжийн дугаар 1 (хоёр дахь SCSI диск),
зүсмэл 1 (PC BIOS хуваалт 1) болон e BSD
хуваалт гэж уншина. Зориулагдсан тохиолдолд хөтөч нь ердөө л /dev/da1e
гэж нэмэгдэнэ.
Секторуудын тоог хадгалахын тулд 32 битийн бүхэл тоог ашигладгаас болоод
&man.bsdlabel.8; нь нэг дискний хувьд 2^32-1 сектор буюу ихэнх тохиолдолд
2TB болж хязгаарлагддаг. &man.fdisk.8; хэлбэршүүлэлт нь 2^32-1-с
ихгүй эхлэх сектор болон 2^32-1-с ихгүй уртыг зөвшөөрч хуваалтуудыг 2TB,
дискнүүдийг ихэнх тохиолдолд 4TB болгож хязгаарладаг. &man.sunlabel.8;
хэлбэршүүлэлт нь нэг хуваалтын хувьд 2^32-1 сектороор, нийтдээ 16TB-ийн
8 хуваалтаар хязгаарлагддаг. Илүү том дискнүүдийн хувьд &man.gpt.8;
хуваалтууд ашиглагдаж болох юм.
&man.sysinstall.8;-г ашиглах нь
sysinstall
дискнүүд нэмэх нь
su
<application>Sysinstall</application>-г жолоодох нь
Та sysinstall-н хялбар ашиглаж болох
цэснүүдийн тусламжтайгаар шинэ дискийг хуваан хаяглаж болох юм.
root хэрэгчээр нэвтрэх буюу эсвэл
su тушаалыг ашиглаарай.
sysinstall-г ажиллуулж
Configure цэс уруу орно.
FreeBSD Configuration Menu дотор
доош шилжиж Fdisk тохируулгыг
сонгоно.
<application>fdisk</application> хуваалт засварлагч
fdisk-ийн дотор байхдаа
A гэж бичвэл дискийг бүхэлд нь FreeBSD-д
ашиглах болно. Асуух үед нь хэрэв та ирээдүйд суулгаж болзошгүй
үйлдлийн системүүдтэй хамтран ажиллахаар үлдэхийг хүсвэл
YES гэж хариулаарай. W-г
ашиглан өөрчлөлтүүдийг диск уруу бичнэ. Одоо FDISK засварлагчаас
q гэж бичин гараарай. Дараа нь танаас
Master Boot Record буюу Мастер Ачаалагч Бичлэгийн
талаар асуух болно. Та ажиллаж байгаа систем дээр диск нэмж байгаа болохоор
None-г сонгох хэрэгтэй.
Дискний Шошго засварлагч
BSD хуваалтууд
Дараа нь sysinstall-с гарч дахин
түүнийг эхлүүлэх хэрэгтэй. Дээрх заавруудыг дагаарай, гэхдээ
энэ удаад Label тохируулгыг сонгоорой.
Энэ нь Disk Label Editor буюу дискний шошго засварлагч
уруу орно. Энд та уламжлалт BSD хуваалтуудыг үүсгэдэг. Диск нь
a-h гэж хаяглагдсан найм хүртэлх хуваалтуудтай
байж болно. Хуваалтын шошгонуудын цөөн хэд нь тусгай хэрэглээтэй байдаг.
a хуваалт нь root хуваалтанд (/)
ашиглагддаг. Тиймээс зөвхөн таны системийн диск (өөрөөр хэлбэл таны
ачаалалт хийсэн диск) a хуваалттай байх
ёстой. b хуваалт нь swap хуваалтуудад
хэрэглэгддэг бөгөөд та swap хуваалттай олон дисктэй байж болох юм.
c хуваалт нь зориулагдсан горимд
бүх дискийг, зүсмэлийн горимд бүхэл FreeBSD зүсмэлийг эсвэл заадаг.
Бусад хуваалтууд нь ерөнхий хэрэглээнд зориулагдсан.
sysinstall-ийн шошго засварлагч нь
root биш, swap биш хуваалтуудад зориулж e
хуваалтыг илүүтэй үздэг. Шошго засварлагч дотор байхдаа C
гэж бичин ганц файлын систем үүсгэх хэрэгтэй. Асуух үед, хэрэв энэ нь
FS (файлын систем) эсвэл swap байх юм бол FS-г
сонгож холбох цэгийг (өөрөөр хэлбэл /mnt) бичээрэй.
Хэрэв дискийг суулгацын дараах горимд нэмж байгаа бол
sysinstall нь танд зориулж оруулгуудыг
/etc/fstab файлд үүсгэхгүй, тиймээс таны
зааж өгсөн холбох цэг нь чухал биш юм.
Та одоо шинэ шошгыг диск уруу бичиж түүн дээр файлын систем үүсгэхэд
бэлэн боллоо. Үүнийг W гэж бичин хийнэ.
sysinstall-ын шинэ хуваалтыг
холбож чадахгүй байна гэсэн алдааг өнгөрүүлэх хэрэгтэй. Шошго засварлагч
болон sysinstall-с бүр мөсөн
гараарай.
Төгсгөл
Хамгийн сүүлийн алхам нь /etc/fstab файлыг
засварлаж өөрийн шинэ дискний оруулгыг нэмэх явдал юм.
Тушаалын мөрийн хэрэгслүүдийг ашиглах нь
Зүсмэлүүдийг ашиглах нь
Энэ тохиргоо нь таны дискийг өөрийн чинь компьютер дээр суулгагдсан
байж болох бусад үйлдлийн системтэй зөв ажиллаж өөр бусад үйлдлийн системийн
fdisk хэрэгслүүдтэй эндүүрэхгүй байх боломжийг
бүрдүүлдэг. Шинэ дискийг суулгахад энэ аргыг ашиглахыг зөвлөдөг.
Хэрэв танд үнэхээр тохирох шалтгаан байгаа тохиолдолд зориулагдсан
горимыг ашиглаарай!
&prompt.root; dd if=/dev/zero of=/dev/da1 bs=1k count=1
&prompt.root; fdisk -BI da1 #Initialize your new disk
&prompt.root; bsdlabel -B -w -r da1s1 auto #Label it.
&prompt.root; bsdlabel -e da1s1 # Edit the bsdlabel just created and add any partitions.
&prompt.root; mkdir -p /1
&prompt.root; newfs /dev/da1s1e # Repeat this for every partition you created.
&prompt.root; mount /dev/da1s1e /1 # Mount the partition(s)
&prompt.root; vi /etc/fstab # Add the appropriate entry/entries to your /etc/fstab.
Хэрэв танд IDE диск байвал da-г
ad гэж солиорой.
Зориулагдсан
OS/2
Хэрэв та шинэ хөтчийг өөр үйлдлийн системтэй цуг хуваалцахгүй бол
зориулагдсан горимыг ашиглаж болох юм. Энэ горим нь
Microsoft үйлдлийн системийн толгойг эргүүлж болохыг санаарай; гэхдээ
тэдгээр нь ямар ч эвдрэл гэмтэл үүсгэхгүй. IBM-ийн &os2; нь харин
олсон бүх ойлгохгүй байгаа ямар ч хуваалтыг хувьдаа завших
болно.
&prompt.root; dd if=/dev/zero of=/dev/da1 bs=1k count=1
&prompt.root; bsdlabel -Brw da1 auto
&prompt.root; bsdlabel -e da1 # create the `e' partition
&prompt.root; newfs -d0 /dev/da1e
&prompt.root; mkdir -p /1
&prompt.root; vi /etc/fstab # add an entry for /dev/da1e
&prompt.root; mount /1
Өөр нэг арга нь:
&prompt.root; dd if=/dev/zero of=/dev/da1 count=2
&prompt.root; bsdlabel /dev/da1 | bsdlabel -BrR da1 /dev/stdin
&prompt.root; newfs /dev/da1e
&prompt.root; mkdir -p /1
&prompt.root; vi /etc/fstab # add an entry for /dev/da1e
&prompt.root; mount /1
RAID
Програм хангамжийн RAID
Кристофер
Шамвэй
Анхлан ажилласан
Жим
Браун
Хянан тохиолдуулсан
RAIDпрограм хангамж
RAIDCCD
Нийлүүлэгдсэн Дискний Драйвер (Concatenated Disk Driver буюу CCD) тохиргоо
Бөөн хадгалалтын шийдлийг сонгохдоо бодолцох хамгийн чухал хүчин зүйлүүд нь
хурд, найдвартай байдал болон өртөг юм. Энэ гурвыг гурвууланг нь тэнцүү байлгах нь
ховор байдаг; ерөнхийдөө хурдан, найдвартай бөөн хадгалалтын төхөөрөмж нь үнэтэй
бөгөөд үнийн хувьд хямдыг сонгох нь хурд эсвэл найдвартай байдлын аль нэгийг золиослох
хэрэгтэй болдог.
Доор тайлбарласан системийг дизайн хийхдээ өртгийг хамгийн чухал хүчин зүйл гэж
сонгож авсан бөгөөд үүний дараа хурд, хурдын дараа найдвартай байдлыг
сонгосон. Энэ системийн өгөгдөл дамжуулах хурд нь эцсийн эцэст сүлжээгээр
шахагддаг. Найдвартай байдал нь маш чухал боловч доор тайлбарласан CCD
хөтөч нь CD-R-ууд дээр аль хэдийн бүтнээрээ нөөцлөгдсөн, амархнаар
солигдож болох өгөгдөлд шууд үйлчилдэг.
Өөрийн шаардлагыг тодорхойлох нь бөөн хадгалалтын шийдлийг сонгох анхны
алхам юм. Хэрэв таны шаардлага нь хурд эсвэл найдвартай байдлыг өртгөөс
илүүтэй үзэж байгаа бол таны шийдэл энэ хэсэгт тайлбарласан шийдлээс
өөр болох болно.
Тоног төхөөрөмжийг суулгах нь
IDE системийн дискнээс гадна гурван Western
Digital 30GB, 5400 RPM IDE диск нь доор тайлбарласан
CCD дискний гол цөм болж нийтдээ ойролцоогоор 90GB
шууд хадгалалт болно. Туйлын хүслээр бол IDE диск бүр өөрийн IDE
хянагч болон кабельтай байна, гэхдээ өртгийг багасгахын
тулд нэмэлт IDE хянагчууд ашиглагдаагүй болно. Харин дискнүүд нь
jumper буюу холбогчоор тохируулагдсан бөгөөд ингэснээр IDE хянагч
бүр нэг мастер болон нэг боолтой байна.
Дахин ачаалах үед системийн BIOS залгагдсан дискнүүдийг автоматаар олохоор
тохируулагдсан байдаг. Илүү чухал зүйл нь FreeBSD тэдгээрийг дахин ачаалахад
олсон явдал юм:
ad0: 19574MB <WDC WD205BA> [39770/16/63] at ata0-master UDMA33
ad1: 29333MB <WDC WD307AA> [59598/16/63] at ata0-slave UDMA33
ad2: 29333MB <WDC WD307AA> [59598/16/63] at ata1-master UDMA33
ad3: 29333MB <WDC WD307AA> [59598/16/63] at ata1-slave UDMA33
Хэрэв FreeBSD дискнүүдийг бүгдийг нь олохгүй байгаа бол
та тэдгээрийг зөвөөр холбосон эсэхээ шалгаарай. IDE хөтчүүдийн
ихэнх нь бас Cable Select
холбогчтой байдаг.
Энэ нь мастер/боол харилцаанд зориулагдсан холбогч
биш юм. Хөтчийн баримтаас зөв
холбогчийг таних талаар лавлаарай.
Дараа нь тэдгээрийг файлын системийн хэсэг болгон залгах талаар
бодох хэрэгтэй. Та &man.vinum.8; () болон &man.ccd.4; хоёуланг
судлах хэрэгтэй. Энэ тохиргооны хувьд &man.ccd.4;-г сонгосон.
CCD-г тохируулах нь
&man.ccd.4; хөтөч нь хэд хэдэн адил дискнүүдийг авч тэдгээрийг
нэг логик файл систем болгон нийлүүлэх боломжийг олгодог.
&man.ccd.4;-г ашиглахын тулд танд &man.ccd.4; дэмжлэг
цуг бүтээгдсэн цөм хэрэгтэй. Энэ мөрийг цөмийн тохиргооны файлдаа
нэмээд цөмөө дахин бүтээж суулгаарай:
device ccd
&man.ccd.4; дэмжлэг цөмийн дуудагдах модуль хэлбэрээр
бас дуудагдаж болно.
&man.ccd.4;-г тохируулахын тулд та эхлээд дискнүүдийг
хаяглах &man.bsdlabel.8;-г ашиглах ёстой:
bsdlabel -r -w ad1 auto
bsdlabel -r -w ad2 auto
bsdlabel -r -w ad3 auto
Энэ нь бүх дискний дагуух ad1c, ad2c болон ad3c-д зориулж bsdlabel үүсгэдэг.
Дараагийн алхам нь дискний шошгоны төрлийг өөрчлөх явдал юм.
Та дискнүүдийг засварлахдаа &man.bsdlabel.8;-г ашиглаж
болно:
bsdlabel -e ad1
bsdlabel -e ad2
bsdlabel -e ad3
Энэ нь диск бүр дэх тухайн дискний шошгыг EDITOR
орчны хувьсагчид заасан засварлагчаар, ихэнхдээ &man.vi.1;-ээр
онгойлгодог.
Өөрчлөлт хийгдээгүй дискний шошго иймэрхүү харагдах болно:
8 partitions:
# size offset fstype [fsize bsize bps/cpg]
c: 60074784 0 unused 0 0 0 # (Cyl. 0 - 59597)
&man.ccd.4;-д зориулж ашиглахаар шинэ e
хуваалтыг нэмнэ. Үүнийг ихэвчлэн c хуваалтаас хуулж
болох боловч нь 4.2BSD
байх ёстой. Дискний шошго одоо иймэрхүү харагдах
ёстой:
8 partitions:
# size offset fstype [fsize bsize bps/cpg]
c: 60074784 0 unused 0 0 0 # (Cyl. 0 - 59597)
e: 60074784 0 4.2BSD 0 0 0 # (Cyl. 0 - 59597)
Файлын системийг бүтээх нь
Та бүх дискнүүдээ хаягласны дараа &man.ccd.4;-г бүтээх
ёстой. Үүнийг хийхийн тулд дараах тохируулгуудтай адилаар
&man.ccdconfig.8;-г ашиглана:
ccdconfig ccd0 32 0 /dev/ad1e /dev/ad2e /dev/ad3e
Тохируулга бүрийн хэрэглээ болон утгыг доор харуулав:
Эхний нэмэлт өгөгдөл нь тохируулах төхөөрөмж байх бөгөөд энэ
тохиолдолд /dev/ccd0c байна.
/dev/ хэсэг байхгүй ч байж болно.
Файлын системд зориулсан interleave. interleave нь
дискний блокууд дээрх судлын хэмжээг тодорхойлдог бөгөөд нэг бүр нь
ихэвчлэн 512 байт байдаг. Тэгэхээр 32 interleave нь 16,384 байт
байна.
&man.ccdconfig.8;-д зориулсан тугнууд. Хэрэв та хөтчийг
толин тусгал үүсгэж идэвхжүүлэхийг хүсвэл тугийг энд зааж өгч
болно. Энэ тохиргоо нь &man.ccd.4;-н хувьд толин тусгал
үүсгэлтийг хангадаггүй учир энэ нь 0 (тэг) гэж тохируулагдсан.
&man.ccdconfig.8; уруу өгөгдөх сүүлийн нэмэлт өгөгдлүүд нь
массивт оруулах төхөөрөмжүүд юм. Төхөөрөмж бүрийн хувьд бүрэн
гүйцэд замын нэрийг ашиглах хэрэгтэй.
&man.ccdconfig.8;-г ажиллуулсны дараа &man.ccd.4; тохируулагдана.
Файлын систем суулгагдаж болно. Тохируулгуудын талаар &man.newfs.8;-с
лавлана уу, эсвэл ердөө л ингэж ажиллуулна:
newfs /dev/ccd0c
Бүгдийг автомат болгох нь
Ерөнхийдөө та &man.ccd.4;-г дахин ачаалах бүртээ холбохыг хүснэ.
Үүнийг хийхийн тулд та эхлээд тохируулах хэрэгтэй. Өөрийн одоогийн
тохиргоогоо дараах тушаал ашиглаж /etc/ccd.conf
уруу бичих хэрэгтэй:
ccdconfig -g > /etc/ccd.conf
Дахин ачаалах үед скрипт /etc/rc нь
хэрэв /etc/ccd.conf байвал
ccdconfig -C тушаалыг ажиллуулна.
Энэ нь &man.ccd.4;-г холбож болохоор болгож
автоматаар тохируулна.
Хэрэв та ганц хэрэглэгчийн горим уруу ачаалж байгаа бол
&man.ccd.4;-г &man.mount.8; хийхээсээ өмнө массивыг
тохируулахын тулд дараах тушаалыг ажиллуулах
шаардлагатай:
ccdconfig -C
&man.ccd.4;-г автоматаар холбохын тулд &man.ccd.4;-н оруулгыг
/etc/fstab файлд байрлуулах хэрэгтэй. Ингэсэн
тохиолдолд энэ нь ачаалах үед холбогдох болно:
/dev/ccd0c /media ufs rw 2 2
Vinum Эзлэхүүн Менежер
RAIDпрограм хангамж
RAID
Vinum
Vinum Эзлэхүүн Менежер нь виртуал диск хөтчийг хийдэг блок төхөөрөмжийн драйвер
юм. Энэ нь дискний тоног төхөөрөмжийг блок төхөөрөмжийн интерфэйсээс
тусгаарлаж уян хатан байдал, ажиллагаа болон найдвартай байдлыг дискний
хадгалалтын уламжлалт зүсмэлийн харагдалтаас илүүтэйгээр хангах тийм аргаар
өгөгдлийг дүрсэлдэг. &man.vinum.8; нь RAID-0, RAID-1 болон RAID-5
загваруудыг тус бүрт нь болон холбоотой байдлаар нь шийддэг.
&man.vinum.8;-ийн талаар дэлгэрэнгүй мэдээллийг
-с үзнэ үү.
Тоног төхөөрөмжийн RAID
RAID
тоног төхөөрөмж
FreeBSD нь бас төрөл бүрийн тоног төхөөрөмжийн RAID
хянагчуудыг дэмждэг. Эдгээр төхөөрөмжүүд нь FreeBSD-д зориулсан тусгай програм
хангамжаар массивыг удирдах шаардлагагүйгээр RAID дэд
системийг хянадаг.
Карт дээрх BIOS-г ашиглан карт нь дискний үйлдлүүдийн
ихэнхийг өөрөө хянадаг. Дараах нь Promise IDE RAID
хянагчийг ашиглах тохиргооны товч тайлбар юм. Энэ карт суулгагдаж систем эхлэх үед
мэдээллийг хүсэх мөрийг харуулна. Картны тохиргооны дэлгэц уруу орохын тулд
заавруудыг дагана. Эндээс залгагдсан бүх хөтчүүдийг нэгтгэх боломж танд байх
болно. Ингэж хийснийхээ дараа диск(нүүд) нь FreeBSD-д нэг хөтөч шиг харагдах
болно. Бусад RAID түвшингүүдийг бас
тохируулж болно.
ATA RAID1 массивуудыг дахин бүтээх нь
FreeBSD нь массив дахь гэмтсэн, ажиллагаагүй болсон дискийг шууд солих боломжийг
олгодог. Энэ нь дахин ачаалахаасаа өмнө таныг ийм асуудлыг мэдэхийг шаарддаг.
Та магадгүй доор дурдсантай адилыг /var/log/messages эсвэл
&man.dmesg.8; гаралт дээр харж болох юм:
ad6 on monster1 suffered a hard error.
ad6: READ command timeout tag=0 serv=0 - resetting
ad6: trying fallback to PIO mode
ata3: resetting devices .. done
ad6: hard error reading fsbn 1116119 of 0-7 (ad6 bn 1116119; cn 1107 tn 4 sn 11)\\
status=59 error=40
ar0: WARNING - mirror lost
&man.atacontrol.8; ашиглан дэлгэрэнгүй мэдээллийг шалгана:
&prompt.root; atacontrol list
ATA channel 0:
Master: no device present
Slave: acd0 <HL-DT-ST CD-ROM GCR-8520B/1.00> ATA/ATAPI rev 0
ATA channel 1:
Master: no device present
Slave: no device present
ATA channel 2:
Master: ad4 <MAXTOR 6L080J4/A93.0500> ATA/ATAPI rev 5
Slave: no device present
ATA channel 3:
Master: ad6 <MAXTOR 6L080J4/A93.0500> ATA/ATAPI rev 5
Slave: no device present
&prompt.root; atacontrol status ar0
ar0: ATA RAID1 subdisks: ad4 ad6 status: DEGRADED
Та дискийг аюулгүйгээр салган авахын тулд эхлээд ata сувгийг
ажиллахгүй байгаа дисктэй цуг салгана:
&prompt.root; atacontrol detach ata3
Дискийг сольно.
ata сувгийг дахин залгана:
&prompt.root; atacontrol attach ata3
Master: ad6 <MAXTOR 6L080J4/A93.0500> ATA/ATAPI rev 5
Slave: no device present
Шинэ дискийг массивт нөөц маягаар нэмнэ:
&prompt.root; atacontrol addspare ar0 ad6
Массивыг дахин бүтээнэ:
&prompt.root; atacontrol rebuild ar0
Дараах тушаалыг ашиглаж үйл явцыг шалгаж болно:
&prompt.root; dmesg | tail -10
[output removed]
ad6: removed from configuration
ad6: deleted from ar0 disk1
ad6: inserted into ar0 disk1 as spare
&prompt.root; atacontrol status ar0
ar0: ATA RAID1 subdisks: ad4 ad6 status: REBUILDING 0% completed
Энэ үйлдэл хийгдэж дуустал хүлээх хэрэгтэй.
Марк
Фонвил
Хувь нэмэр болгон оруулсан
USB хадгалалтын төхөөрөмжүүд
USB
дискнүүд
Одоо үед маш олон гадаад хадгалалтын шийдлүүд байгаа бөгөөд
Universal Serial Bus (USB): хатуу хөтчүүд, USB хуруун хөтчүүд,
CD-R шарагчид зэргийг ашигладаг. &os; нь эдгээр төхөөрөмжүүдийн
дэмжлэгийг хангадаг.
Тохиргоо
USB бөөн хадгалалтын төхөөрөмжүүдийн драйвер &man.umass.4; нь
USB хадгалалтын төхөөрөмжүүдийн дэмжлэгийг хангадаг. Хэрэв та
GENERIC цөм ашиглавал өөрийн тохиргоондоо юу
ч өөрчлөх шаардлагагүй. Хэрэв та өөрчлөн тохируулсан цөм ашиглах бол
таны цөмийн тохиргооны файлд дараах мөрүүд байгаа эсэхийг
шалгаарай:
device scbus
device da
device pass
device uhci
device ohci
device usb
device umass
&man.umass.4; драйвер нь USB хадгалалтын төхөөрөмжүүдэд хандахын
тулд SCSI дэд системийг хэрэглэдэг бөгөөд таны USB төхөөрөмж системд
SCSI төхөөрөмж маягаар харагдах болно. Таны эх хавтан дээрх USB бичил
схемээс хамаарч танд зөвхөн device
uhci эсвэл device ohci хоёрын аль нэг
хэрэгтэй болно, гэхдээ хоёуланг нь цөмийн тохиргоондоо байлгах нь гэмгүй юм.
Хэрэв та ямар нэг мөр нэмсэн бол шинэ цөмөө эмхэтгэж суулгахаа битгий
мартаарай.
Хэрэв таны USB төхөөрөмж чинь CD-R эсвэл DVD шарагч бол
SCSI CD-ROM драйвер &man.cd.4;-г цөмд дараах мөрийн тусламжтай
нэмэх ёстой:
device cd
Шарагч нь SCSI хөтөч гэж харагддаг учир &man.atapicam.4;
драйверийг цөмийн тохиргоонд ашиглах ёсгүй.
USB 2.0 хянагчуудын дэмжлэг &os;-д байдаг; гэхдээ та дараах
мөрийг:
device ehci
өөрийн тохиргооны файлдаа USB 2.0 дэмжлэгт зориулж нэмэх ёстой.
Хэрэв танд USB 1.X дэмжлэг хэрэгтэй бол &man.uhci.4; болон &man.ohci.4;
драйверууд нь хэрэгтэй хэвээр болохыг санаарай.
Тохиргоог тест хийх нь
Тохиргоог тест хийхэд бэлэн боллоо: өөрийн USB төхөөрөмжийг залгахад
системийн мэдэгдлийн буферт (&man.dmesg.8;) хөтөч нь иймэрхүү
харагдах ёстой:
umass0: USB Solid state disk, rev 1.10/1.00, addr 2
GEOM: create disk da0 dp=0xc2d74850
da0 at umass-sim0 bus 0 target 0 lun 0
da0: <Generic Traveling Disk 1.11> Removable Direct Access SCSI-2 device
da0: 1.000MB/s transfers
da0: 126MB (258048 512 byte sectors: 64H 32S/T 126C)
Мэдээж хэрэг үйлдвэрлэгч, төхөөрөмжийн цэг (da0)
болон бусад зүйлс таны тохиргооноос хамаараад өөр байж болно.
USB төхөөрөмж нь SCSI төхөөрөмж гэж харагддаг болохоор
camcontrol тушаалыг ашиглаж системд холбогдсон
USB хадгалалтын төхөөрөмжүүдийн жагсаалтыг харуулж болно:
&prompt.root; camcontrol devlist
<Generic Traveling Disk 1.11> at scbus0 target 0 lun 0 (da0,pass0)
Хэрэв хөтөч нь файлын системтэй ирвэл та түүнийг холбож чадна.
хэсэг нь хэрэв шаардлагатай бол
USB хөтчийг хэлбэршүүлж түүн дээр хуваалт үүсгэхэд танд туслах
болно.
Энэ төхөөрөмжийг энгийн хэрэглэгч холбож чаддагаар болгохын тулд
тодорхой алхмуудыг хийх хэрэгтэй. Эхлээд USB хадгалалтын төхөөрөмж
холбогдсон үед үүссэн төхөөрөмжүүдэд хэрэглэгч хандаж болохоор байх
хэрэгтэй. Үүний шийдэл нь эдгээр төхөөрөмжүүдийн бүх хэрэглэгчдийг
operator бүлгийн гишүүн болгох явдал
юм. Үүнийг &man.pw.8;-ээр хийнэ. Хоёрдугаарт төхөөрөмжүүд нь
үүсэх үед operator бүлэг тэдгээрийг
уншиж бичиж чадаж байх ёстой. Тохирох мөрүүдийг
/etc/devfs.rules файлд
нэмснээр үүнийг хийж болно:
[localrules=1]
add path 'da*' mode 0660 group operator
Хэрэв системд SCSI дискнүүд байгаа бол үүнийг арай өөрөөр хийх
ёстой. Өөрөөр хэлбэл хэрэв систем нь аль хэдийн da0-ээс
da2 хүртэлх холбогдсон дискнүүдийг
агуулж байвал хоёр дахь мөрийг дараах маягаар солих хэрэгтэй:
add path 'da[3-9]*' mode 0660 group operator
Энэ нь байгаа дискнүүдийг operator
бүлэгт хамааруулахгүй болгоно.
Та бас өөрийн &man.devfs.rules.5; дүрмийн олонлогийг
/etc/rc.conf файлд идэвхжүүлэх
хэрэгтэй:
devfs_system_ruleset="localrules"
Дараа нь цөм нь ердийн хэрэглэгчдэд файлын системийг холбох боломжтойгоор
тохируулагдах ёстой. Хамгийн хялбар арга бол /etc/sysctl.conf-д
мөр нэмэх явдал юм:
vfs.usermount=1
Дараагийн дахин ачаалалтын дараа энэ нь идэвхжихийг санаарай.
Өөрөөр энэ хувьсагчийг тохируулахын тулд &man.sysctl.8;-г ашиглаж
болох юм.
Төгсгөлийн алхам нь файлын систем холбогдох санг үүсгэх явдал юм.
Энэ санг файлын системийг холбох хэрэглэгч эзэмшсэн байх хэрэгтэй.
Үүнийг хийх нэг арга нь root-ийн хувьд
тэр хэрэглэгчийн эзэмшсэн дэд санг
/mnt/$USER
($USER-г тухайн хэрэглэгчийнхээ нэвтрэх
нэрээр солиорой) гэж үүсгэх явдал юм:
&prompt.root; mkdir /mnt/$USER
&prompt.root; chown $USER:$USER /mnt/$USER
USB хуруун хөтөч залгагдаж /dev/da0s1 төхөөрөмж
гарч иржээ гэж бодъё. Эдгээр төхөөрөмжүүд нь ихэвчлэн FAT файлын системээр
хэлбэршүүлэгдсэн ирдэг бөгөөд эдгээрийг иймэрхүү маягаар холбож
болно:
&prompt.user; mount_msdosfs -m 644 -M 755 /dev/da0s1 /mnt/$USER
Хэрэв та төхөөрөмжийг залгаснаа салгавал (дискийг урьдаар салгах ёстой)
та системийн мэдэгдлийн буфераас доор дурдсантай төстэй мэдэгдлийг
харах ёстой:
umass0: at uhub0 port 1 (addr 2) disconnected
(da0:umass-sim0:0:0:0): lost device
(da0:umass-sim0:0:0:0): removing device entry
GEOM: destroy disk da0 dp=0xc2d74850
umass0: detached
Нэмэлт унших материалууд
Диск нэмэх болон
Файлын системүүдийг холбох болон салгах
хэсгүүдээс гадна төрөл бүрийн гарын авлагын хуудаснуудыг унших нь хэрэгтэй
байж болох юм: &man.umass.4;, &man.camcontrol.8;,
болон &man.usbdevs.8;.
Майк
Мэйэр
Хувь нэмэр болгон оруулсан
Оптик зөөвөрлөгчийг (CD-үүд) үүсгэж ашиглах нь
CDROM-ууд
үүсгэх нь
Танилцуулга
CD-үүд нь тэдгээрийг ердийн дискнүүдээс ялгах хэд хэдэн боломжуудтай
байдаг. Эхлээд хэрэглэгч CD дээр бичих боломжгүй байсан. Тэдгээр нь
замуудын хооронд толгойг шилжүүлэхдээ сааталгүйгээр үргэлжлэн уншдагаар
хийгджээ. Тэр үед байсан адил хэмжээтэй зөөвөрлөгчийг зөөхөөс тэдгээрийг
систем хооронд зөөх нь хамаагүй хялбар байдаг.
CD-үүд нь замтай байдаг боловч энэ нь дискний физик хэсэг биш харин
үргэлжлэн уншигдах өгөгдлийн хэсгийг хэлдэг. FreeBSD дээр CD үүсгэхдээ
CD дээр замууд үүсгэх өгөгдлийн файлуудыг бэлдэж дараа нь замуудыг CD
уруу бичнэ.
ISO 9660
файлын системүүд
ISO 9660
ISO 9660 файлын систем нь эдгээр ялгаануудтай ажиллахаар хийгдсэн.
Энэ нь тэр үед нийтлэг байсан файлын системийн хязгааруудыг харамсалтай нь
кодчилдог. Азаар энэ нь зөв бичигдсэн CD-үүдэд тэдгээр хязгааруудыг давж гарахыг
зөвшөөрөх өргөтгөлөөр хангадаг бөгөөд тэдгээр өргөтгөлүүдийг дэмждэггүй системүүдтэй
ажиллаж чадсан хэвээр байдаг.
sysutils/cdrtools
sysutils/cdrtools
портод ISO 9660 файлын системийг агуулах өгөгдлийн файлыг үүсгэдэг програм
&man.mkisofs.8; байдаг. Энэ нь төрөл бүрийн өргөтгөлүүдийг дэмждэг
тохируулгуудтай бөгөөд доор тайлбарлагдсан болно.
CD шарагч
ATAPI
CD шарахдаа ямар хэрэгслийг ашиглах нь таны CD шарагч ATAPI юу аль эсвэл өөр үү
гэдгээс шалтгаална. ATAPI CD шарагчид нь үндсэн системийн burncd програмыг ашигладаг.
SCSI болон USB CD шарагчид нь sysutils/cdrtools
портын cdrecord-г
ашиглах ёстой. Мөн ATAPI тоног төхөөрөмж дээр SCSI хөтчүүдийн хувьд
ATAPI/CAM модул ашиглан
cdrecord-г
хэрэглэх боломжтой байдаг.
Хэрэв та график хэрэглэгчийн интерфэйстэй CD шарагч програм хангамжийг
хүсэж байгаа бол X-CD-Roast эсвэл
K3b-г үзээрэй. Эдгээр хэрэгслүүд нь
багц хэлбэрээр эсвэл sysutils/xcdroast болон sysutils/k3b портуудад байдаг.
X-CD-Roast болон
K3b нь ATAPI тоног төхөөрөмж дээр
ATAPI/CAM модулийг шаарддаг.
mkisofs
sysutils/cdrtools портын
хэсэг &man.mkisofs.8; програм нь &unix;-ийн файлын системийн нэрийн талбар
дахь сангийн модны дүрс болох ISO 9660 файлын системийг үүсгэдэг.
Хамгийн хялбар хэрэглээ нь:
&prompt.root; mkisofs -o imagefile.iso /path/to/tree
файлын системүүд
ISO 9660
Энэ тушаал нь /path/to/tree дахь
модны хуулбар ISO 9660 файлын системийг агуулах
imagefile.iso файлыг үүсгэх болно.
Энэ процессод файлын нэрсийг ISO 9660 файлын системийн стандартын
хязгаарлалтуудад багтах нэрсэд тааруулах бөгөөд ISO файлын системүүдэд
байдаггүй нэрс бүхий файлуудыг оруулахгүй байх болно.
файлын системүүд
HFS
файлын системүүд
Joliet
Тэдгээр хязгаарлалтуудыг давж гарах хэд хэдэн тохируулгууд байдаг.
Ялангуяа тохируулга &unix; системүүдэд
нийтлэг байдаг Rock Ridge өргөтгөлүүдийг идэвхжүүлдэг,
нь Microsoft системүүдэд хэрэглэгддэг Joilet өргөтгөлүүдийг идэвхжүүлдэг
бөгөөд нь &macos;-д хэрэглэгддэг HFS файлын
системүүдийг үүсгэхэд ашиглагддаг.
Зөвхөн FreeBSD системүүдэд ашиглагдах CD-үүдийн хувьд
тохируулга бүх файлын нэрийн хязгаарлалтуудыг хаахад ашиглагдаж болно.
тохируулгатай хэрэглэгдэх үед энэ нь таны эхэлсэн
FreeBSD-ийн модтой ижил файлын системийн дүрсийг үүсгэдэг, гэхдээ энэ нь
ISO 9660 стандартыг хэд хэдэн замаар зөрчиж болох юм.
CDROM-ууд
ачаалагддаг үүсгэх
Ердийн хэрэглээний сүүлийн тохируулга нь юм.
Энэ нь ачаалагдах El Torito
CD-г үүсгэхэд хэрэглэгдэх
ачаалагдах дүрсний байрлалыг заахад ашиглагддаг. Энэ тохируулга нь
CD уруу бичигдэх модны дээд хэсгийн ачаалагдах дүрс хүрэх замыг заах
нэмэлт өгөгдлийг авдаг. Анхдагчаар &man.mkisofs.8; нь
floppy disk emulation буюу уян дискний эмуляц
гэж
нэрлэгддэг горимд ISO дүрсийг үүсгэдэг бөгөөд ачаалагдах дүрсийг яг
1200, 1440, эсвэл 2880 KB хэмжээтэй байна гэж тооцдог.
FreeBSD түгээлтийн дискнүүдэд хэрэглэгддэг ачаалагч дуудагч зэрэг зарим
ачаалагч дуудагчид нь эмуляц горимыг ашигладаггүй; энэ тохиолдолд
тохируулгыг ашиглах шаардлагатай.
Тэгэхээр хэрэв /tmp/myboot нь ачаалагдах
FreeBSD системийг /tmp/myboot/boot/cdboot
дэх ачаалагдах дүрстэй цуг агуулж байвал та ISO 9660 файлын системийн
дүрсийг /tmp/bootable.iso-д иймэрхүү
маягаар үүсгэж болох юм:
&prompt.root; mkisofs -R -no-emul-boot -b boot/cdboot -o /tmp/bootable.iso /tmp/myboot
Үүнийг хийснийхээ дараа хэрэв та цөмдөө md-г
тохируулсан бол файлын системийг ингэж холбож болно:
&prompt.root; mdconfig -a -t vnode -f /tmp/bootable.iso -u 0
&prompt.root; mount -t cd9660 /dev/md0 /mnt
Энэ үед та /mnt болон
/tmp/myboot нь ижил болохыг шалгаж болно.
&man.mkisofs.8;-ийн ажиллагааг нарийн тааруулахын тулд та түүний
бусад олон тохируулгуудыг ашиглаж болно. Ялангуяа ISO 9660-ийн байрлал
болон Joilet ба HFS дискнүүдийн үүсгэлтэд өөрчлөлтүүд хийж болно.
Дэлгэрэнгүйг &man.mkisofs.8;-ийн гарын авлагын хуудаснаас үзнэ үү.
burncd
CDROM-ууд
шарах
Хэрэв танд ATAPI CD шарагч байгаа бол та ISO дүрсийг CD уруу шарахдаа
burncd тушаалыг ашиглаж болно.
burncd нь үндсэн системийн хэсэг бөгөөд
/usr/sbin/burncd гэж суулгагдсан байдаг. Энэ нь
цөөн тохируулгуудтай болохоор хэрэглэхэд их хялбар байдаг:
&prompt.root; burncd -f cddevice data imagefile.iso fixate
Дээрх тушаал нь imagefile.iso-н
хуулбарыг cddevice уруу шарах болно.
Анхдагч төхөөрөмж нь /dev/acd0 юм.
Бичих хурд, шарсны дараа CD-г гаргах болон аудио өгөгдөл бичихийг заах
тохируулгуудын талаар &man.burncd.8;-с үзнэ үү.
cdrecord
Хэрэв танд ATAPI CD шарагч байхгүй бол та өөрийн CD-үүдийг шарахын
тулд cdrecord-г ашиглах шаардлагатай.
cdrecord нь үндсэн системд байдаггүй; та үүнийг
sysutils/cdrtools дахь
портоос эсвэл тохирох багцаас суулгах ёстой. Үндсэн системд хийгдсэн
өөрчлөлт нь энэ програмын хоёртын хувилбарыг ажиллахгүй болгож, магадгүй
асуудалд (coaster)
хүргэж болох юм.
Тийм болохоор та өөрийн системээ шинэчлэхдээ портоо бас шинэчлэх эсвэл хэрэв
та -STABLE салбарыг дагаж байгаа бол
портыг шинэ хувилбар гарахад нь шинэчлэх хэрэгтэй.
cdrecord нь олон тохируулгатай байдаг боловч
үндсэн хэрэглээ нь burncd-с бүр илүү хялбар байдаг.
ISO 9660 дүрсийг шарахдаа:
&prompt.root; cdrecord dev=device imagefile.iso
cdrecord-г хэрэглэхэд гардаг нэг заль нь
тохируулгыг олох явдал юм. Зөв тохиргоог олохын
тулд cdrecord-ийн
тугийг хэрэглэх хэрэгтэй бөгөөд энэ нь иймэрхүү үр дүнд хүргэж болох юм:
CDROM-ууд
шарах
&prompt.root; cdrecord -scanbus
Cdrecord-Clone 2.01 (i386-unknown-freebsd7.0) Copyright (C) 1995-2004 Jörg Schilling
Using libscg version 'schily-0.1'
scsibus0:
0,0,0 0) 'SEAGATE ' 'ST39236LW ' '0004' Disk
0,1,0 1) 'SEAGATE ' 'ST39173W ' '5958' Disk
0,2,0 2) *
0,3,0 3) 'iomega ' 'jaz 1GB ' 'J.86' Removable Disk
0,4,0 4) 'NEC ' 'CD-ROM DRIVE:466' '1.26' Removable CD-ROM
0,5,0 5) *
0,6,0 6) *
0,7,0 7) *
scsibus1:
1,0,0 100) *
1,1,0 101) *
1,2,0 102) *
1,3,0 103) *
1,4,0 104) *
1,5,0 105) 'YAMAHA ' 'CRW4260 ' '1.0q' Removable CD-ROM
1,6,0 106) 'ARTEC ' 'AM12S ' '1.06' Scanner
1,7,0 107) *
Энэ нь жагсаалтан дахь төхөөрөмжүүдийн хувьд тохирох утгыг
жагсаадаг. Өөрийн CD шарагчийг олохын тулд тохируулгын
утгад гурван дугаарыг таслалаар тусгаарлан хэрэглэнэ. Энэ тохиолдолд CRW төхөөрөмж
нь 1,5,0, байх бөгөөд тохирох оролт нь болно.
Энэ утгыг заах амархан аргууд байдаг; дэлгэрэнгүйг &man.cdrecord.1;-с үзнэ үү.
Мөн тэндээс аудио замуудыг бичих, хурдыг хянах болон бусад зүйлүүдийн тухай
мэдээллийг үзэж болно.
Аудио CD-үүдийг хувилах
Та аудио өгөгдлийг CD-ээс файлуудын цуваа болгон задалж дараа нь эдгээр
файлуудыг хоосон CD дээр бичин аудио CD-г хувилж болно. Энэ процесс нь ATAPI болон
SCSI хөтчүүдийн хувьд нэлээн өөр байдаг.
SCSI хөтчүүд
Аудиог cdda2wav ашиглан задлана.
&prompt.user; cdda2wav -v255 -D2,0 -B -Owav
cdrecord ашиглан .wav
файлуудыг бичнэ.
&prompt.user; cdrecord -v dev=2,0 -dao -useinfo *.wav
хэсэгт тайлбарласны дагуу
2,0 гэж зөв заагдсан эсэхийг
шалгаарай.
ATAPI хөтчүүд
ATAPI CD драйвер нь зам бүрийг
/dev/acddtnn
маягаар болгодог бөгөөд d нь хөтчийн
дугаар ба nn нь шаардлагатай бол урдаа 0 тавьж
хоёр оронтой тоогоор бичигдсэн замын дугаар юм. Тэгэхээр эхний диск дээрх
эхний зам нь /dev/acd0t01, хоёр дахь нь
/dev/acd0t02, гурав дахь нь
/dev/acd0t03 гэх мэтчилэн байна.
Тохирох файлууд /dev санд байгаа эсэхийг
шалгаарай. Хэрэв оруулгууд байхгүй байгаа бол зөөвөрлөгчийг
дахин үзэхээр системийг хүчлэх хэрэгтэй:
&prompt.root; dd if=/dev/acd0 of=/dev/null count=1
Зам бүрийг &man.dd.1; ашиглан задална. Файлуудыг задлахдаа
та тусгай блокийн хэмжээг бас ашиглах ёстой.
&prompt.root; dd if=/dev/acd0t01 of=track1.cdr bs=2352
&prompt.root; dd if=/dev/acd0t02 of=track2.cdr bs=2352
...
Задалсан файлуудаа диск уруу burncd ашиглан
шарна. Та эдгээрийг аудио файл гэж зааж өгөх хэрэгтэй бөгөөд
burncd нь дуусахдаа дискийг бэхжүүлэх
ёстой.
&prompt.root; burncd -f /dev/acd0 audio track1.cdr track2.cdr ... fixate
Өгөгдлийн CD-үүдийг хувилах
Та өгөгдлийн CD-г &man.mkisofs.8;-р үүсгэсэн дүрс файлтай
ажиллагааны хувьд адилхан дүрс файл уруу хуулж болох бөгөөд та үүнийг
ямар ч өгөгдлийн CD хувилахад ашиглаж болно. Энд өгөгдсөн жишээ нь
таны CDROM төхөөрөмжийг acd0 гэж
үзэх болно. Өөрийн зөв CDROM төхөөрөмжөөр солиорой.
&prompt.root; dd if=/dev/acd0 of=file.iso bs=2048
Одоо та нэгэнт дүрстэй болсон болохоор үүнийг CD уруу дээр тайлбарласны
дагуу шарж болно.
Өгөгдлийн CD-үүдийг ашиглах
Одоо та стандарт өгөгдлийн CDROM үүсгэсэн болохоор түүнийг
холбож түүн дээрх өгөгдлийг уншихыг хүсэх байх. Анхдагчаар
&man.mount.8; нь файлын системийг ufs
- төрлийнх гэж үздэг. Хэрэв та доорхи шиг оролдвол:
+ төрлийнх гэж үздэг. Хэрэв та доорх шиг оролдвол:
&prompt.root; mount /dev/cd0 /mnt
Incorrect super block гэж
гомдоллохыг та харах бөгөөд холболт хийгдэхгүй байх болно. CDROM нь
UFS файлын систем биш, тэгэхээр ингэж
холбохыг оролдох нь амжилтгүй болох болно. Та &man.mount.8;-д
файлын системийн төрөл нь ISO9660 гэж
зааж өгөхөд л бүгд ажиллах болно. Та
тохируулгыг &man.mount.8;-д өгч үүнийг хийнэ. Жишээ нь хэрэв та
CDROM төхөөрөмж /dev/cd0-г
/mnt-д холбохыг хүсвэл дараах тушаалыг
ажиллуулах болно:
&prompt.root; mount -t cd9660 /dev/cd0 /mnt
Таны төхөөрөмжийн нэр (энэ жишээн дээр /dev/cd0)
таны CDROM ямар интерфэйс ашиглаж байгаагаас хамааран өөр байж болох юм.
Мөн тохируулга нь ердөө л
&man.mount.cd9660.8;-г ажиллуулдаг. Дээрх жишээг ингэж богиносгож
болно:
&prompt.root; mount_cd9660 /dev/cd0 /mnt
Та ерөнхийдөө энэ аргаар ямар ч үйлдвэрлэгчийн өгөгдлийн CDROM-уудыг
ашиглаж болно. Гэхдээ зарим нэг ISO 9660 өргөтгөлүүдтэй дискнүүд хачин ажиллаж
болох юм. Жишээ нь Joilet дискнүүд нь бүх файлын нэрсийг хоёр байт Юникод
тэмдэгтээр хадгалдаг. FreeBSD цөм нь Юникодоор ярьдаггүй, гэхдээ
&os;-ийн CD9660 драйвер Юникод тэмдэгтүүдийг шууд хувиргаж чаддаг.
Хэрэв зарим нэг Англи бус тэмдэгтүүд асуултын тэмдэг хэлбэрээр харагдвал
та ашиглаж байгаа локал тэмдэгтийн олонлогоо
тохируулгаар зааж өгөх хэрэгтэй. Дэлгэрэнгүй мэдээллийг
&man.mount.cd9660.8; гарын авлагын хуудаснаас лавлана уу.
Энэ тэмдэгтийн хувиргалтыг тохируулгын
тусламжтай хийхийн тулд цөм cd9660_iconv.ko
модулийг дуудсан байхыг шаардах болно. Энэ мөрийг
loader.conf файлд нэмж үүнийг:
cd9660_iconv_load="YES"
гэж хийн машиныг дахин ачаалах буюу эсвэл модулийг &man.kldload.8;-н
тусламжтай дуудан хийж болох юм.
Хааяа таныг CDROM-г холбохыг оролдох үед Device not
configured гэсэн алдаа гарч болох юм. Энэ нь ихэнхдээ
CDROM хөтөч нь төхөөрөмжид диск байхгүй эсвэл хөтөч нь шугаманд (bus)
харагдахгүй байна гэж үзэж байна гэсэн үг юм. CDROM хөтөч нь
хоёр секундын дотор үүнийг мэддэг болохоор тэвчээртэй байгаарай.
Шугамын дахин тогтоолтод хариу өгөх хангалттай хугацаа байхгүйн улмаас
заримдаа SCSI CDROM-ийг олохгүй байж болох юм. Хэрэв та SCSI CDROM-той
бол та дараах тохируулгыг цөмийн тохиргоондоо нэмж
өөрийн цөмийг дахин бүтээнэ үү.
options SCSI_DELAY=15000
Энэ нь таны SCSI шугамд ачаалах үедээ 15 секунд түр саатахыг хэлж өгөх бөгөөд
ингэснээр шугамын дахин тогтоолтод таны CDROM хөтчөөр хариу өгүүлэхийн тулд
бүх байж болох боломжийг түүнд өгч байна гэсэн үг юм.
Түүхий өгөгдлийн CD-үүдийг шарах
Та ISO 9660 файлын системийг үүсгэлгүйгээр файлыг CD уруу шууд
шарахаар сонгож болно. Зарим хүмүүс үүнийг нөөцлөх зорилгоор хийдэг.
Энэ нь стандарт CD-г шарахаас илүү хурдан ажилладаг:
&prompt.root; burncd -f /dev/acd1 -s 12 data archive.tar.gz fixate
Тийм CD-д шарагдсан өгөгдлийг авахын тулд та түүхий төхөөрөмжийн
цэгээс өгөгдлийг унших ёстой:
&prompt.root; tar xzvf /dev/acd1
Та энэ дискийг ердийн CDROM-ийг холбодог шиг холбож чадахгүй.
Ийм CDROM нь FreeBSD-ээс өөр ямар ч үйлдлийн систем дээр уншигдахгүй.
Хэрэв та CD-гээ холбохыг эсвэл өөр үйлдлийн системтэй өгөгдлөө
хуваалцах хүсэлтэй байгаа бол дээр тайлбарласны дагуу &man.mkisofs.8;-г
ашиглах ёстой.
Марк
Фонвил
Хувь нэмэр болгон оруулсан
CD шарагч
ATAPI/CAM драйвер
ATAPI/CAM драйверийг ашиглах
Энэ драйвер нь ATAPI төхөөрөмжүүдэд (CD-ROM, CD-RW, DVD
хөтчүүд гэх мэт...) SCSI дэд системээр хандах боломжийг олгох
бөгөөд ингэснээр sysutils/cdrdao
эсвэл &man.cdrecord.1; зэрэг програмуудыг ашиглах боломжийг
олгодог.
Энэ драйверыг ашиглахын тулд та дараах мөрийг
/boot/loader.conf файл уруу нэмэх хэрэгтэй
болно:
atapicam_load="YES"
тэгээд өөрийн машинаа дахин ачаална.
Хэрэв та өөрийн цөмдөө &man.atapicam.4; дэмжлэгийг статикаар
эмхэтгэхийг хүсвэл энэ мөрийг өөрийн цөмийн тохиргооны файлдаа
нэмэх хэрэгтэй болно:
device atapicam
Мөн та өөрийн цөмийн тохиргооны файлдаа дараах мөрүүдийг бас нэмэх
хэрэгтэй болно:
device ata
device scbus
device cd
device pass
Эдгээр нь аль хэдийн байж байх ёстой. Дараа нь дахин бүтээгээд
өөрийн цөмийг суулгаж машинаа дахин ачаалах хэрэгтэй.
Ачаалах процессийн үед таны шарагч иймэрхүү маягаар гарч
ирэх ёстой:
acd0: CD-RW <MATSHITA CD-RW/DVD-ROM UJDA740> at ata1-master PIO4
cd0 at ata1 bus 0 target 0 lun 0
cd0: <MATSHITA CDRW/DVD UJDA740 1.00> Removable CD-ROM SCSI-0 device
cd0: 16.000MB/s transfers
cd0: Attempt to query device size failed: NOT READY, Medium not present - tray closed
Одоо хөтчид /dev/cd0 төхөрөөмжийн нэрийг
ашиглан хандаж болох бөгөөд жишээ нь CD-ROM-г /mnt-д холбохдоо
дараах тушаалыг бичих хэрэгтэй:
&prompt.root; mount -t cd9660 /dev/cd0 /mnt
root хэрэглэгчээр дараах тушаалыг ажиллуулж
та шарагчийн SCSI хаягийг авч болно:
&prompt.root; camcontrol devlist
<MATSHITA CDRW/DVD UJDA740 1.00> at scbus1 target 0 lun 0 (pass0,cd0)
Тэгэхээр 1,0,0 нь &man.cdrecord.1;
болон бусад SCSI програмтай ашиглах SCSI хаяг болох юм.
ATAPI/CAM болон SCSI системийн талаар дэлгэрэнгүй мэдээллийг
&man.atapicam.4; болон &man.cam.4; гарын авлагын хуудаснуудаас
лавлана уу.
Марк
Фонвил
Хувь нэмэр болгон оруулсан
Энди
Поляков
Зарим зүйл оруулсан
Оптик зөөвөрлөгчийг (DVD-үүд) үүсгэж ашиглах нь
DVD
шарах нь
Танилцуулга
CD-тэй харьцуулахад DVD нь оптик зөөвөрлөгч хадгалалтын технологийн
дараачийн үе юм. DVD нь ямар ч CD-ээс илүү өгөгдлийг агуулдаг бөгөөд
одоогийн видео хэвлэлтийн стандарт болжээ.
Бичигддэг DVD гэж бидний нэрлэдэг DVD-үүдийн физик 5 бичигддэг
хэлбэршүүлэлтийг тодорхойлж болно:
DVD-R: Энэ нь бичигддэг DVD-ий анхны хэлбэршүүлэлт юм.
DVD-R стандарт нь DVD хэлэлцүүлгээр
тодорхойлогдсон бөгөөд энэ нь зөвхөн нэг удаа
бичих хэлбэршүүлэлт юм.
DVD-RW: Энэ нь DVD-R стандартын дахин бичигдэх хувилбар юм.
DVD-RW нь ойролцоогоор 1000 удаа бичигдэх боломжтой.
DVD-RAM: Энэ нь DVD хэлэлцүүлгийн дэмждэг бас дахин бичигддэг
хэлбэршүүлэлт юм. DVD-RAM нь зөөгдөж болох хатуу хөтөч маягаар
харагддаг. Гэхдээ энэ зөөвөрлөгч нь ихэнх DVD-ROM хөтчүүд болон
DVD-Видео тоглуулагчуудтай нийцтэй биш байдаг; цөөн DVD бичигчид
DVD-RAM хэлбэршүүлэлтийг дэмждэг. DVD-RAM-ийн хэрэглээний талаар
илүү дэлгэрэнгүйг -с
уншина уу.
DVD+RW: Энэ нь DVD+RW
холбооноос тодорхойлсон дахин бичигдэх хэлбэршүүлэлт юм.
DVD+RW нь ойролцоогоор 1000 удаа бичигдэх боломжтой.
DVD+R: Энэ хэлбэршүүлэлт нь DVD+RW хэлбэршүүлэлтийн нэг удаа бичих
хувилбар юм.
Бичигддэг DVD-ий нэг давхарга нь 4,700,000,000 байт буюу
4.38 GB эсвэл 4485 MB (1 килобайт нь 1024 байт)
хүртэлх мэдээлэл агуулж чадна.
Физик зөөвөрлөгч болон програмыг ялгаж ойлгох ёстой. Жишээ нь
DVD-Видео нь дурын бичигддэг DVD физик зөөвөрлөгч DVD-R, DVD+R, DVD-RW гэх зэрэг
уруу бичигдэж болох тусгай байршлын зураглал юм. Зөөвөрлөгчийн төрлийг сонгохын өмнө
шарагч болон DVD-Видео тоглуулагч (дан тоглуулагч эсвэл компьютер дээрх DVD-ROM хөтөч)
нь хэрэглэхээр төлөвлөж байгаа зөөвөрлөгчтэй нийцтэй эсэхийг шалгах хэрэгтэй.
Тохиргоо
DVD бичлэг хийхэд &man.growisofs.1; програм ашиглагдана.
Энэ тушаал нь dvd+rw-tools хэрэгслүүдийн (sysutils/dvd+rw-tools) нэг хэсэг
юм. dvd+rw-tools нь DVD зөөвөрлөгчийн
бүх төрлийг дэмждэг.
Эдгээр хэрэгслүүд нь төхөөрөмжүүд уруу хандахын тулд SCSI дэд системийг
ашигладаг, тиймээс таны цөмд ATAPI/CAM
дэмжлэг нэмэгдсэн байх ёстой. Хэрэв таны шарагч USB интерфэйс ашигладаг
бол энэ нэмэлт нь хэрэггүй бөгөөд та USB төхөөрөмжүүдийн тохиргооны талаар илүү
дэлгэрэнгүйг -с унших шаардлагатай.
Та мөн ATAPI төхөөрөмжүүдийн хувьд DMA хандалтыг идэвхжүүлэх ёстой бөгөөд
дараах мөрийг /boot/loader.conf файлд
нэмж үүнийг хийнэ:
hw.ata.atapi_dma="1"
dvd+rw-tools-г ашиглахаасаа өмнө
өөрийн DVD шарагчтай холбоотой мэдээллийг dvd+rw-tools'
тоног төхөөрөмжийн нийцтэй байдал хаягаас лавлах хэрэгтэй.
Хэрэв та график хэрэглэгчийн интерфэйсийг хүсэж байвал
&man.growisofs.1; болон бусад олон шарагч хэрэгслүүдийг
хэрэглэгчид ашиглахад амар интерфэйсээр хангадаг
K3b (sysutils/k3b) програмыг
үзэх хэрэгтэй.
Өгөгдлийн DVD-үүдийг шарах нь
&man.growisofs.1; тушаал нь mkisofs-ийн нүүр хэсэг юм, энэ нь
шинэ файлын системийн байршлыг үүсгэхийн тулд &man.mkisofs.8;-г
дуудах бөгөөд DVD дээр бичих үйлдлийг гүйцэтгэнэ. Энэ нь та шарах
процессоос өмнө өгөгдлийн дүрсийг үүсгэх хэрэггүй гэсэн үг юм.
DVD+R эсвэл DVD-R уруу өгөгдлийг /path/to/data сангаас шарахдаа
дараах тушаалыг ашиглана:
&prompt.root; growisofs -dvd-compat -Z /dev/cd0 -J -R /path/to/data
Файлын системийг үүсгэхдээ тохируулгуудыг
&man.mkisofs.8;-д дамжуулдаг (энэ тохиолдолд Joilet болон Rock Ridge
өргөтгөлүүдтэй ISO 9660 файлын систем). Дэлгэрэнгүйг &man.mkisofs.8;
гарын авлагын хуудаснаас лавлана уу.
тохируулгыг ямар ч тохиолдолд
(олон сессүүд эсвэл ганц сесс) эхний сессийг бичихдээ хэрэглэдэг. DVD төхөөрөмж
/dev/cd0-г өөрийн тохиргооны дагуу өөрчлөх
хэрэгтэй. параметр дискийг хаах бөгөөд
бичилтийг нэмэх нь боломжгүй болох юм. Энэ нь DVD-ROM хөтчүүдтэй
зөөвөрлөгчийн нийцтэй байдлыг илүүтэй хангах юм.
Мөн урьдчилан урласан дүрсийг шарах бас боломжтой, жишээ нь
imagefile.iso дүрсийг шарахын
тулд бид дараах тушаалыг ажиллуулна:
&prompt.root; growisofs -dvd-compat -Z /dev/cd0=imagefile.iso
Бичих хурдыг олж зөөвөрлөгч ба ашиглагдаж байгаа хөтчөөс
хамаарч автоматаар тохируулах болно. Хэрэв та бичих хурдыг өөрчлөх
хүсэлтэй байгаа бол параметрийг ашиглах
хэрэгтэй. Дэлгэрэнгүй мэдээллийг &man.growisofs.1; гарын авлагын
хуудаснаас уншина уу.
DVD
DVD-Video
DVD-Видео шарах нь
DVD-Видео нь ISO 9660 болон микро-UDF (M-UDF тодорхойлолтууд
дээр тулгуурласан тусгай файлын байршлын зураглал юм. DVD-Видео нь бас
өгөгдлийн бүтцийн тусгай шатлалыг үзүүлдэг бөгөөд энэ нь DVD-г зохиохын тулд
multimedia/dvdauthor зэрэг тусгай
програмыг та яагаад ашиглах хэрэгтэй болдгийн шалтгаан юм.
Хэрэв танд DVD-Видео файлын системийн дүрс байгаа бол ямар ч дүрсний нэгэн
адил аргаар шарах хэрэгтэй. Өмнөх хэсгийн жишээнээс үзнэ үү. Хэрэв та
DVD зохиолт хийсэн бөгөөд үр дүн нь жишээ нь /path/to/video
санд байгаа бол DVD-Видеог шарахын тулд дараах тушаалыг ашиглах хэрэгтэй:
&prompt.root; growisofs -Z /dev/cd0 -dvd-video /path/to/video
тохируулга &man.mkisofs.8;-д
дамжуулагдах бөгөөд энэ нь DVD-Видео файлын системийн байршлын зураглал
үүсгэхийг тушаах болно. Үүнээс гадна
тохируулга нь &man.growisofs.1;-ийн
тохируулгыг агуулдаг.
DVD
DVD+RW
DVD+RW ашиглах нь
CD-RW-с ялгаатай нь шинэ DVD+RW нь ашиглагдахаа өмнө хэлбэршүүлэгдсэн
байх ёстой. &man.growisofs.1; нь шаардлагатай үед автоматаар үүнийг хийх
бөгөөд энэ аргыг зөвлөдөг юм. Гэхдээ та
dvd+rw-format тушаалыг ашиглан DVD+RW-г хэлбэршүүлж
болно:
&prompt.root; dvd+rw-format /dev/cd0
Та энэ үйлдлийг зөвхөн нэг удаа хийх хэрэгтэй бөгөөд зөвхөн шинэ DVD+RW
зөөвөрлөгчдийн хувьд хэлбэршүүлэх ёстойг санаарай. Дараа нь та DVD+RW-г дээрх
хэсгүүдэд дурдсаны адил шарж болно.
Хэрэв та шинэ өгөгдлийг (зарим өгөгдлийг нэмэх биш
бүр мөсөн шинэ файлын систем шарах) DVD+RW уруу шарахыг хүсэж байгаа бол
түүнийг хоосон болгох шаардлагагүй юм, иймэрхүүгээр өмнөх бичилтэн дээрээ
(шинэ сесс үүсгээд) дараад л бичих хэрэгтэй юм:
&prompt.root; growisofs -Z /dev/cd0 -J -R /path/to/newdata
DVD+RW хэлбэршүүлэлт нь өмнөх бичилтэд өгөгдлийг хялбараар нэмэх
боломжийг олгодог. Энэ үйлдэл нь шинэ сессийг хуучин байгаатай нь нийлүүлэх
бөгөөд энэ нь олон сесс бүхий бичилт биш юм. &man.growisofs.1; нь зөөвөрлөгч дээр
байгаа ISO 9660 файлын системийг өсгөх (сунгах)
болно.
Жишээ нь хэрэв бид өөрсдийн урьдны DVD+RW уруу өгөгдөл нэмэхийг
хүсвэл доор дурдсаныг ашиглах хэрэгтэй болно:
&prompt.root; growisofs -M /dev/cd0 -J -R /path/to/nextdata
Эхний сессийг шарахдаа бидний хэрэглэдэг &man.mkisofs.8;-ийн
адил тохируулгууд дараагийн бичилтүүдийн үеэр хэрэглэгдэх ёстой.
Хэрэв та DVD-ROM хөтчүүдтэй зөөвөрлөгчийн хувьд илүүтэй нийцтэй байхыг
хүсвэл тохируулгыг хэрэглэхийг
хүсэж болох юм. DVD+RW тохиолдлын хувьд энэ нь таныг өгөгдөл нэмэхийг болиулж
чадахгүй юм.
Хэрэв та ямар нэг шалтгаанаар зөөвөрлөгчийг хоосон болгохыг хүсвэл
доор дурдсаныг хийх хэрэгтэй:
&prompt.root; growisofs -Z /dev/cd0=/dev/zero
DVD
DVD-RW
DVD-RW ашиглах нь
DVD-RW нь дискний хоёр хэлбэршүүлэлтийг авдаг: нэмэгдсэн дараалсан
хэлбэршүүлэлт болон хязгаарлагдмал дарж бичих хэлбэршүүлэлт юм. Анхдагчаар
DVD-RW дискнүүд нь дараалсан хэлбэршүүлэлтэд байдаг.
Шинэ DVD-RW нь хэлбэршүүлэлт хийгдэлгүйгээр шууд бичигдэж болдог,
гэхдээ шинэ биш дараалсан хэлбэршүүлэлтэд байх DVD-RW нь шинэ эхний сесс
бичигдэхээс өмнө хоосон болгогдсон байх шаардлагатай байдаг.
Дараалсан горим дахь DVD-RW-г хоослохдоо дараах тушаалыг ажиллуулна:
&prompt.root; dvd+rw-format -blank=full /dev/cd0
Бүр мөсөн хоослолт () 1x зөөвөрлөгч
дээр нэг цаг орчим болно. Хэрэв DVD-RW нь Disk-At-Once (DAO) горимоор
бичигдэх бол хурдан хоослолтыг тохируулга ашиглан
хийж болно. DVD-RW-г DAO горимд шарахын тулд дараах тушаалыг ашиглана:
&prompt.root; growisofs -use-the-force-luke=dao -Z /dev/cd0=imagefile.iso
тохируулгыг
шаардах ёсгүй, учир нь &man.growisofs.1; нь (хурдан хоосолсон)
зөөвөрлөгчийг илрүүлэхийг бага оролдож DAO бичилтийг захиалах
болно.
Яг үнэндээ дурын DVD-RW-ийн хувьд хязгаарлагдмал дарж бичих горимыг
ашиглах хэрэгтэй бөгөөд энэ хэлбэршүүлэлт нь анхдагч нэмэгдсэн дараалсан
хэлбэршүүлэлтээс илүү уян хатан байдаг.
Дараалсан DVD-RW дээр өгөгдлийг бичихдээ бусад DVD хэлбэршүүлэлтийн
нэгэн адил заавруудыг ашиглана:
&prompt.root; growisofs -Z /dev/cd0 -J -R /path/to/data
Хэрэв та зарим өгөгдлийг өөрийн урьдны бичлэгт нэмэхийг хүсвэл
&man.growisofs.1;-ийн тохируулгыг ашиглах
хэрэгтэй болно. Гэхдээ хэрэв та нэмэгдсэн дараалсан горимд байгаа DVD-RW
уруу өгөгдлийг нэмэх үйлдлийг хийвэл диск дээр шинэ сесс үүсгэгдэх бөгөөд
үүний үр дүн нь олон сесс бүхий диск болох юм.
DVD-RW нь хязгаарлагдмал дарж бичих хэлбэршүүлэлтэд шинэ эхний
сессээс өмнө хоосон болгогдох шаардлагагүй, та ердөө л дискийг
тохируулгатай дарж бичих хэрэгтэй бөгөөд энэ нь
DVD+RW тохиолдолтой төстэй юм. Мөн диск дээр бичигдсэн байгаа ISO
9660 файлын системийг DVD+RW-тэй адил аргаар
тохируулгын тусламжтай өсгөж (сунгаж) бас болно. Үр дүн нь нэг сесс
бүхий DVD болох юм.
DVD-RW-г хязгаарлагдмал дарж бичих хэлбэршүүлэлтэд оруулахдаа
дараах тушаалыг ашиглах ёстой:
&prompt.root; dvd+rw-format /dev/cd0
Дараалсан хэлбэршүүлэлт уруу буцааж өөрчлөхдөө дараах тушаалыг ашиглана:
&prompt.root; dvd+rw-format -blank=full /dev/cd0
Олон сесс
Маш цөөн DVD-ROM хөтчүүд олон сесс бүхий DVD-үүдийг дэмждэг бөгөөд
тэдгээр нь ихэнхдээ зөвхөн эхний сессийг уншдаг. DVD+R, DVD-R болон DVD-RW нь
дараалсан хэлбэршүүлэлтдээ олон сессийг хүлээн авч чаддаг бөгөөд DVD+RW болон
DVD-RW хязгаарлагдмал дарж бичих хэлбэршүүлэлтүүдийн хувьд олон сесс гэсэн ойлголт
байдаггүй.
Дараалсан хэлбэршүүлэлтэд DVD+R, DVD-R эсвэл DVD-RW дээрх эхний
(хаагдаагүй) сессийн дараа дараах тушаалыг ашиглаж дискэнд шинэ
сесс үүсгэнэ:
&prompt.root; growisofs -M /dev/cd0 -J -R /path/to/nextdata
Энэ тушаалын мөрийг DVD+RW эсвэл DVD-RW-тэй цуг ашиглан хязгаарлагдмал дарж бичих
горим дээр шинэ сессийг хуучин байгаатай нийлүүлэн өгөгдлийг нэмэх болно. Үр дүн нь
нэг сесс бүхий диск болох юм. Энэ нь эдгээр зөөвөрлөгчүүд дээр эхний бичилтийн дараа
өгөгдөл нэмэх арга юм.
Зөөвөрлөгч дээрх зарим зай нь сесс бүрийн хооронд сессийн төгсгөл болон
эхлэлд хэрэглэгддэг. Тиймээс зөөвөрлөгчийн зайг оновчтой ашиглахын тулд
их өгөгдөлтэй сессүүдийг нэмэх ёстой юм. Сессийн тоо DVD+R-ийн хувьд 154,
DVD-R-ийн хувьд 2000 орчим, DVD+R хос давхаргын хувьд 127-оор
хязгаарлагдана.
Дэлгэрэнгүй мэдээллийг
DVD-ийн талаар илүү мэдээллийг авахын тулд
dvd+rw-mediainfo
/dev/cd0 тушаалыг хөтөч
дотор диск байхад ажиллуулж болно.
dvd+rw-tools-н тухай дэлгэрэнгүй
мэдээлэл нь &man.growisofs.1; гарын авлагын хуудас, dvd+rw-tools
вэб сайт болон cdwrite захидлын жагсаалтын
архивуудаас олдож болно.
Бичигдсэн үр дүн эсвэл асуудалтай зөөвөрлөгчийн dvd+rw-mediainfo
гаралт нь ямар ч асуудлын тайлангийн чухал хэсэг юм. Энэ гаралтгүйгээр танд туслах
бараг л боломжгүй юм.
DVD-RAM ашиглах нь
DVD
DVD-RAM
Тохиргоо
DVD-RAM бичигчид нь SCSI аль эсвэл ATAPI интерфэйстэй цуг ирдэг.
ATAPI төхөөрөмжүүдийн хувьд DMA хандалт идэвхтэй болсон байх ёстой,
дараах мөрийг /boot/loader.conf
файлд нэмж үүнийг хийнэ:
hw.ata.atapi_dma="1"
Зөөвөрлөгчийг бэлдэх нь
Өмнө нь бүлгийн танилцуулгад дурдсанаар DVD-RAM нь зөөврийн хатуу
хөтөч маягаар харагддаг. Бусад хатуу дискнүүдийн адил DVD- RAM нь ашиглагдаж
эхлэхээсээ өмнө бэлдэгдсэн
байх ёстой. Жишээн дээр дискний
бүх зай стандарт UFS2 файлын системтэй ашиглагдана:
&prompt.root; dd if=/dev/zero of=/dev/acd0 count=2
&prompt.root; bsdlabel -Bw acd0
&prompt.root; newfs /dev/acd0
DVD төхөөрөмж acd0-ийг өөрийн тохиргооны
дагуу өөрчлөн ашиглах ёстой.
Зөөвөрлөгчийг ашиглах нь
Дээрх үйлдлүүд DVD-RAM дээр хийгдсэний дараа үүнийг энгийн
хатуу хөтчийн нэгэн адил холбож болно:
&prompt.root; mount /dev/acd0 /mnt
Үүний дараа DVD-RAM нь уншигдах бичигдэх боломжтой болно.
Жулио
Мерино
Анхлан хийсэн
Мартин
Карлсон
Дахин бичсэн
Уян дискнүүдийг үүсгэж ашиглах нь
Өгөгдлийг уян дискнүүд уруу хадгалах нь заримдаа ашигтай байдаг. Жишээ нь
хэн нэгэнд нь шилжүүлж болдог ямар ч хадгалалтын зөөвөрлөгч байхгүй тохиолдолд
эсвэл бага хэмжээний өгөгдлийг өөр компьютер уруу зөөх хэрэгцээ гарсан үед уян
диск нь хэрэг болдог.
Энэ хэсэг нь FreeBSD дээр уян дискийг хэрхэн ашиглах талаар тайлбарлах болно.
Энд 3.5 инчийн DOS уян дискнүүдийг хэлбэршүүлж ашиглах талаар үндсэндээ
тайлбарлах бөгөөд гэхдээ энэ ойлголт нь бусад уян дискний хэлбэршүүлэлттэй
төстэй юм.
Уян дискнүүдийг хэлбэршүүлэх нь
Төхөөрөмж
Уян дискнүүдэд бусад төхөөрөмжүүдийн адил /dev
сан дахь оруулгуудаар ханддаг. Түүхий уян дискэнд хандахын тулд
/dev/fdN-г
ердөө л ашиглах хэрэгтэй.
Хэлбэршүүлэх нь
Уян дискийг ашиглахаасаа өмнө доод түвшний хэлбэршүүүлэлт
хийсэн байх хэрэгтэй. Үүнийг ихэвчлэн үйлдвэрлэгч хийдэг боловч
хэлбэршүүлэлт нь зөөвөрлөгчийн бүрэн бүтэн байдлыг шалгах нэг сайн
арга юм. Илүү том (эсвэл жижиг) дискний хэмжээг хүчлэн ашиглах
боломжтой байдаг боловч 1440kB хэмжээнд зориулагдан ихэнх уян
диск хийгдсэн байдаг.
Уян дискэнд доод түвшний хэлбэршүүлэлт хийхийн тулд та
&man.fdformat.1;-г ашиглах хэрэгтэй. Энэ хэрэгсэл нь төхөөрөмжийн
нэрийг нэмэлт өгөгдөл маягаар оруулахыг хүлээж байдаг.
Алдааны мэдэгдлийг тэмдэглэж аваарай, учир нь эдгээр нь
дискийг сайн эсвэл муу эсэхийг тодорхойлоход туслах болно.
Уян дискнүүдийг хэлбэршүүлэх нь
/dev/fdN
төхөөрөмжүүдийг ашиглан уян дискийг хэлбэршүүлэх хэрэгтэй. Шинэ 3.5 инч
диск өөрийн хөтөч уруугаа хийгээд дараах тушаалыг ажиллуул:
&prompt.root; /usr/sbin/fdformat -f 1440 /dev/fd0
Дискний шошго
Дискэнд доод түвшний хэлбэршүүлэлт хийсний дараа танд диск дээр шошго
тавих хэрэгтэй болно. Энэ дискний шошго нь дараа нь устгагдах боловч
дискний хэмжээ болон геометрийг дараа нь тодорхойлоход системд
хэрэг болдог.
Шинэ дискний шошго нь бүхэл дискийг хамарч уян дискний геометрийн тухай
бүх л зөв мэдээллийг агуулах болно. Дискний шошгоны геометрийн утгууд нь
/etc/disktab файлд жагсаагдсан
байдаг.
Та одоо ингэж &man.bsdlabel.8;-г ажиллуулж болно:
&prompt.root; /sbin/bsdlabel -B -r -w /dev/fd0 fd1440
Файлын систем
Одоо уян дискэнд дээд түвшний хэлбэршүүлэлт хийхэд бэлэн боллоо. Энэ нь
дискийг FreeBSD унших болон түүнд бичих боломжийг олгох шинэ файлын системийг
диск дээр байрлуулах болно. Шинэ файлын системийг үүсгэсний дараа дискний
шошго устгагдах бөгөөд хэрэв та дискийг дахин хэлбэршүүлэхийг хүсвэл дискний
шошгыг дахин үүсгэх шаардлагатай болно.
Уян дискний файлын систем нь UFS эсвэл FAT хоёрын аль нэг нь байна.
FAT нь ерөнхийдөө уян дискнүүдийн хувьд илүү дээр сонголт байдаг.
Уян диск дээр шинэ файлын системийг байрлуулахын талд дараах тушаалыг ажиллуулна:
&prompt.root; /sbin/newfs_msdos /dev/fd0
Диск одоо ашиглахад бэлэн боллоо.
Уян дискийг ашиглах нь
Уян дискийг ашиглахын тулд &man.mount.msdosfs.8; тушаалаар холбох хэрэгтэй. Мөн
портын цуглуулгаас emulators/mtools-г
ашиглаж бас болох юм.
Өгөгдлийн соронзон хальснууд үүсгэж ашиглах нь
соронзон хальс зөөвөрлөгч
Гол соронзон хальс зөөвөрлөгчүүд нь 4мм, 8мм, QIC, мини-хайрцаг болон DLT
юм.
4мм (DDS: Digital Data Storage)
соронзон хальс зөөвөрлөгч
DDS (4mm) соронзон хальснууд
соронзон хальс зөөвөрлөгч
QIC соронзон хальснууд
4мм соронзон хальснууд нь QIC-г халж ажлын станцын нөөц зөөвөрлөгч болон сонгогдож
байна. Conner компани нь QIC хөтчүүдийн тэргүүлэх үйлдвэрлэгч Archive-г
худалдаж авч дараа нь QIC хөтчүүдийг үйлдвэрлэхээ зогсоосноор энэ чиг хандлага нь
илүү хурдассан юм. 4мм хөтчүүд нь жижиг, чимээгүй боловч 8мм хөтчүүд шиг
найдвартай ажиллагаагаараа алдартай биш юм. Хайрцагнууд нь үнэтэй биш бөгөөд
8мм-ийн хайрцагнуудаас бага (3 x 2 x 0.5 инч, 76 x 51 x 12 мм) юм.
4мм соронзон хальс нь 8мм-ийн нэгэн адил шалтгаанаар толгой нь богино настай бөгөөд
хоёулаа мушгиа сканыг ашигладаг.
Эдгээр хөтчүүд дээрх өгөгдлийн дамжуулах чадвар нь ~150 kB/s-с
эхэлж ~500 kB/s хүрнэ. Өгөгдлийн багтаамж 1.3 GB-с эхэлж
2.0 GB хүрнэ. Тоног төхөөрөмжийн шахалт энэ хөтчүүдийн ихэнхэд байх
бөгөөд энэ нь багтаамжийг ойролцоогоор хоёр дахин нэмэгдүүлдэг. Олон хөтөч бүхий
соронзон хальсны сан (library) автомат соронзон хальс солигчтой нэг кабинетийн хувьд 6 хөтөчтэй
байж болно. Сангийн багтаамж нь 240 GB хүрнэ.
DDS-3 стандарт нь одоогоор 12 GB (эсвэл 24 GB шахагдсан)
багтаамжтай соронзон хальсыг дэмждэг.
4мм хөтчүүд нь 8мм-ийн хөтчүүдийн нэгэн адил мушгиа хайлтыг хэрэглэдэг.
Мушгиа хайлт хийхийн бүх ашигтай тал болон сул талууд нь 4мм болон 8мм-ийн хөтчүүдийн
аль алинд нь хамаардаг.
Соронзон хальснууд нь 2000 удаагийн ашиглалт эсвэл 100 бүрэн нөөцлөлтийн дараа
хэрэглээнээс гарах ёстой.
8мм (Exabyte)
соронзон хальс зөөвөрлөгч
Exabyte (8мм) соронзон хальснууд
8мм соронзон хальснууд нь хамгийн нийтлэг SCSI соронзон хальсны хөтчүүд юм; тэдгээр нь соронзон хальснууд
солих хамгийн сайн сонголт болдог. Бараг сайт бүр Exabyte 2 GB 8мм-ийн
соронзон хальсны хөтөчтэй байдаг. 8мм-ийн хөтчүүд нь найдвартай, хэрэглэхэд амар, чимээгүй
байдаг. Хайрцагнууд нь хямд, жижиг (4.8 x 3.3 x 0.6 инч; 122 x 84 x 15 мм)
байдаг. 8мм-ийн соронзон хальсны нэг сул тал нь толгойнуудын дагуух соронзон хальсны харьцангуй хөдөлгөөний
өндөр хувиас болоод харьцангуй богино толгой ба соронзон хальсны амьдрах хугацаатай байдаг явдал юм.
Өгөгдөл дамжуулах чадвар нь ~250 kB/s-аас ~500 kB/s хүртэл байна.
Өгөгдлийн хэмжээ нь 300 MB-аас эхэлж 7 GB хүрнэ. Тоног төхөөрөмжийн шахалт
энэ хөтчүүдийн ихэнхэд байх бөгөөд энэ нь багтаамжийг ойролцоогоор хоёр дахин нэмэгдүүлдэг.
Эдгээр хөтчүүд нь нэг буюу эсвэл нэг кабинетдаа 6 хөтөч болон 120 соронзон хальстай олон хөтөч
бүхий соронзон хальсны сан (library) хэлбэрээр байдаг. соронзон хальснууд нь автоматаар солигддог.
Сангийн багтаамж 840+ GB хүрнэ.
Exabyte Mammoth
загвар нь нэг соронзон хальс дээр 12 GB
((24 GB шахалттайгаар) дэмждэг бөгөөд ердийн соронзон хальсны хөтчөөс ойролцоогоор
хоёр дахин үнэтэй байдаг.
Өгөгдөл нь соронзон хальс уруу мушгиа скан ашиглагдан бичигддэг, толгойнууд нь зөөвөрлөгч уруу
өнцгөөр байрладаг (ойролцоогоор 6 градус). Соронзон хальс нь толгойнуудыг барьж байдаг дамрын
270 градус орчим ороодог. Соронзон хальс дамар дээгүүр гулгаж байхад дамар нь эргэж байдаг.
Үр дүнд нь өгөгдлийн өндөр нягтрал болон соронзон хальсны дагуу нэг ирмэгээс нөгөө уруу өнцөгдсөн ойрхон
багцалсан замууд үүсэх болно.
QIC
соронзон хальс зөөвөрлөгч
QIC-150
QIC-150 соронзон хальснууд болон хөтчүүд нь магадгүй хамгийн нийтлэг соронзон хальсны хөтөч, зөөвөрлөгч
юм. QIC соронзон хальсны хөтчүүд нь хамгийн хямд нухацтай
нөөцлөлтийн хөтчүүд
юм. Сул тал нь зөөвөрлөгчийн үнэ байдаг. QIC соронзон хальснууд нь 8мм болон 4мм соронзон хальснуудтай
харьцуулахад GB өгөгдлийн хадгалалтын хувьд 5 дахин үнэтэй байдаг. Гэхдээ таны
хэрэглээнд цөөн (half-dozen) соронзон хальснууд хангалттай бол QIC нь магадгүй зөв сонголт
болж болох юм. QIC нь хамгийн нийтлэг соронзон хальсны хөтөч юм.
Сайт бүр ямар нэг хэмжээний QIC хөтөчтэй байдаг. QIC нь физикийн хувьд төстэй (заримдаа адил)
соронзон хальснуудад их хэмжээний нягтралтай байдаг. QIC хөтчүүд нь чимээгүй биш юм.
Эдгээр хөтчүүд нь өгөгдлийг бичиж эхлэхээсээ өмнө дуутайгаар хайдаг бөгөөд
унших, бичих эсвэл хайхдаа мэдэгдэхүйц дуутай байдаг. QIC соронзон хальснууд нь
6 x 4 x 0.7 инч (152 x 102 x 17 мм) хэмжээтэй байдаг.
Өгөгдлийн дамжуулах чадвар ~150 kB/s-с ~500 kB/s хүртэл байна.
Өгөгдлийн багтаамж 40 MB-с 15 GB хүртэл байна. Шинэ QIC хөтчүүдийн
ихэнхэд тоног төхөөрөмжийн шахалт байдаг. QIC хөтчүүд нь бага суулгагддаг; тэдгээр нь
DAT хөтчүүдээр шахагдсан юм.
Өгөгдөл нь соронзон хальс уруу замаар бичигддэг. Замууд нь соронзон хальсны зөөвөрлөгчийн нэг төгсгөлөөс
нөгөө уруу урт тэнхлэгийн дагуу байдаг. Замуудын тоо болон замын өргөн соронзон хальсны багтаамжаас
хамаарч өөр өөр байдаг. Бүх шинэ хөтчүүдийн ихэнх нь хамгийн багадаа бодоход уншилтын
(ихэнхдээ бас бичилтийн хувьд) хуучинтайгаа нийцтэй байдаг. QIC нь өгөгдлийн аюулгүй
байдлын хувьд нэлээн нэр хүндтэй байдаг (механизм нь хөтчүүдийг мушгиа скан хийснээс
илүү хялбар бөгөөд хүчирхэг байдаг).
5,000 нөөцлөлтийн дараа соронзон хальснуудыг ашиглахаа болих шаардлагатай.
DLT
соронзон хальс зөөвөрлөгч
DLT
DLT нь энд жагсаагдсан бүх хөтчийн төрлүүдээс хамгийн хурдан өгөгдөл дамжуулах
чадвартай байдаг. 1/2" (12.5мм) соронзон хальс нь ганц дамартай хайрцагт
(4 x 4 x 1 инч; 100 x 100 x 25 мм) байдаг. Хайрцаг нь нэг талаараа
ганхах хаалгатай байдаг. Хөтчийн механизм соронзон хальсны тэргүүнийг гаргаж авахын тулд
энэ хаалгыг онгойлгодог. Соронзон хальсны тэргүүн нь зууван нүхтэй байх бөгөөд
хөтөч соронзон хальсыг дэгээдэхдээ
үүнийг ашигладаг. Авах (take-up)
дамар нь соронзон хальсны хөтчийн дотор байрладаг. Энд жагсаагдсан
бусад соронзон хальсны хайрцагнууд (9 замтай соронзон хальснууд нь жич юм) нь соронзон хальсны хайрцган дотор
байрлах хангах болон take-up дамруудтай байдаг.
Өгөгдөл дамжуулах чадвар нь ойролцоогоор 1.5 MB/s бөгөөд 4мм, 8м, QIC
соронзон хальсны хөтчүүдийн дамжуулах чадвараас 3 дахин их байдаг. Өгөгдлийн багтаамж нь
нэг хөтчийн хувьд 10 GB-аас 20 GB хүрдэг. Хөтчүүд нь олон соронзон хальс
солигчид болон олон соронзон хальс хэлбэрээр байдаг, олон хөтөч бүхий соронзон хальсны сангууд нь
нийтдээ 50 GB-с 9 TB хүртэл хадгалалт бүхий 5-аас 900 хүртэл соронзон хальснуудыг
1-ээс 20 хүртэлх хөтчүүд дээр агуулдаг.
Шахалттай бол DLT Төрөл 4 хэлбэршүүлэлт нь 70 GB багтаамжийг
дэмждэг.
Өгөгдөл нь соронзон хальсны замууд дээр аялалын чиглэлийн дагуу (QIC соронзон хальснуудын адил)
зэрэгцээгээр бичигддэг. Хоёр зам нэг удаа бичигддэг. Унших/бичих толгойны амьдрах хугацаа
харьцангуй урт байдаг; соронзон хальс хөдлөхөө болиход толгой болон соронзон хальсны хоорондын
хамаатай хөдөлгөөн байхгүй болно.
AIT
соронзон хальс зөөвөрлөгч
AIT
AIT нь Sony-гоос гаргасан шинэ хэлбэршүүлэлт бөгөөд нэг соронзон хальсны хувьд 50
GB хүртэл (шахалттайгаар) мэдээллийг агуулж чадна. Соронзон хальснууд нь санах ойн бичил
схемүүдийг агуулдаг бөгөөд эдгээр нь соронзон хальсны агуулгын индексийг хадгалдаг. Бусад
соронзон хальснуудын хувьд хэд хэдэн минут шаардагддаг бол харин энэ индексийг соронзон хальсны хөтөч
соронзон хальс дээрх файлуудын байрлалыг тодорхойлохын тулд маш хурдан уншдаг.
SAMS:Alexandria зэрэг програм нь
соронзон хальсны санах ойн бичил схемтэй шууд холбогдон агуулгыг дэлгэцэд гаргаж, ямар файлууд аль
соронзон хальс уруу нөөцлөгдсөнийг тодорхойлж, зөв соронзон хальсыг олон ачаалж соронзон хальснаас өгөгдлийг
сэргээн дөч болон түүнээс дээш AIT соронзон хальсны сангуудыг ажиллуулж чаддаг.
Үүнтэй адил сангууд $20,000 хавьцаа үнэ хүрч тэдгээрийг сонирхогчдын зах зээлээс
бага зэрэг шахдаг байна.
Шинэ соронзон хальсыг анх удаа ашиглах нь
Анхны удаа шинэ, хов хоосон соронзон хальсыг уншихыг оролдвол амжилтгүй болно.
Консолын мэдэгдлүүд үүнтэй төстэй байна:
sa0(ncr1:4:0): NOT READY asc:4,1
sa0(ncr1:4:0): Logical unit is in process of becoming ready
Соронзон хальс нь Identifier Block буюу Танигч Блокийг (block number 0)
агуулаагүй байна. Бүх QIC соронзон хальснууд нь QIC-525 стандартыг хэрэглэж эхэлснээс
хойш Танигч Блокийг соронзон хальсанд бичдэг. Хоёр шийдэл байдаг:
mt fsf 1 тушаал нь Танигч Блокийг соронзон хальс уруу
бичихийг соронзон хальсны хөтчид хэлнэ.
Нүүрний товчлуурыг ашиглан соронзон хальсыг гаргаж авна.
Соронзон хальсыг дахин хийгээд түүн уруу өгөгдлийг
dump хийнэ.
dump тушаал нь DUMP: End of tape
detected гэж мэдэгдэх бөгөөд консол HARDWARE
FAILURE info:280 asc:80,96 гэж харуулна.
mt rewind тушаал ашиглан соронзон хальсыг буцаана.
Дараа дараачийн соронзон хальсны үйлдлүүд амжилттай болно.
Уян диск уруу нөөцлөх
Өөрийн өгөгдлийг нөөцлөхийн тулд би уян дискнүүдийг ашиглаж болох уу?
нөөц уян дискнүүд
уян дискнүүд
Уян дискнүүд нь нөөц хийхэд тийм ч тохиромжтой зөөвөрлөгч биш юм, учир нь:
Энэ зөөвөрлөгч нь найдваргүй, ялангуяа урт хугацааны туршид найдваргүй
байдаг.
Нөөцлөх болон буцааж сэргээх нь их удаан байдаг.
Тэдгээр нь маш хязгаарлагдмал багтаамжтай (бүхэл бүтэн хатуу дискийг хэдэн арван
уян дискэнд нөөцлөх нь их олон өдөр шаардана).
Гэхдээ хэрэв танд өөрийн өгөгдлийг нөөцлөх өөр ямар ч арга байхгүй бол
уян дискнүүдэд нөөцлөх нь нөөц хийхгүй байснаас хамаагүй дээр юм.
Хэрэв та уян дискнүүд ашиглах шаардлагатай болсон бол сайн чанарынхыг
ашигласан эсэхээ шалгах хэрэгтэй. Оффис дээр чинь хоёр жил хэвтсэн уян дискнүүд
муу сонголт болох юм. Нэр хүндтэй үйлдвэрлэгчээс гаргасан шинэ дискнүүдийг
ашиглах нь зүйтэй юм.
Тэгэхээр би өөрийн өгөгдлийг уян диск уруу хэрхэн нөөцлөх вэ?
Уян диск уруу нөөцлөх хамгийн шилдэг арга нь &man.tar.1; тушаалыг
(олон эзлэхүүн) тохируулгатайгаар ашиглах
явдал юм. Энэ нь олон уян дискнүүдэд нөөцлөх боломжийг олгодог.
- Тухайн сан болон дэд сан доторхи бүх файлуудыг нөөцлөхийн тулд үүнийг
+ Тухайн сан болон дэд сан доторх бүх файлуудыг нөөцлөхийн тулд үүнийг
ашиглах хэрэгтэй (root хэрэглэгчээр):
&prompt.root; tar Mcvf /dev/fd0 *
Эхний уян диск дүүрсний дараа &man.tar.1; нь дараагийн эзлэхүүнийг
оруулахыг хүсэх болно (учир нь &man.tar.1; нь зөөвөрлөгчөөс хамааралгүй бөгөөд
эзлэхүүнүүдэд ханддаг; энд уян дискийг хэлж байна).
Prepare volume #2 for /dev/fd0 and hit return:
Энэ нь заагдсан файлууд архивлагдах хүртэл (эзлэхүүний дугаар нэмэгдэн)
давтагдах болно.
Би өөрийнхөө нөөцүүдийг шахаж болох уу?
tar
gzip
шахалт
Харамсалтай нь &man.tar.1; нь олон эзлэхүүн бүхий архивуудын хувьд
тохируулгыг ашиглахыг зөвшөөрдөггүй. Мэдээж та
бүх файлуудыг &man.gzip.1; хийж тэдгээрийг уян диск уруу &man.tar.1;
хийж дараа нь файлуудыг дахин &man.gunzip.1; хийж болно!
Би өөрийн нөөцүүдийг хэрхэн сэргээх вэ?
Бүхэл архивыг сэргээхдээ дараах тушаалыг ашиглана:
&prompt.root; tar Mxvf /dev/fd0
Зөвхөн заагдсан файлуудыг сэргээх хоёр арга байдаг бөгөөд та
тэдгээрийг ашиглаж болно. Эхлээд та эхний дискнээс эхлээд дараах тушаалыг
ашиглана:
&prompt.root; tar Mxvf /dev/fd0 filename
&man.tar.1; хэрэгсэл нь шаардлагатай файлыг олох хүртлээ дараа дараагийн уян дискнүүдийг
хийхийг танаас хүсэх болно.
Өөрөөр, хэрэв та файл нь яг аль уян диск дээр байгааг мэдэж байвал
ердөө л тэр уян дискийг оруулж дээрхтэй адил тушаалыг ашиглах хэрэгтэй.
Хэрэв уян диск дээрх эхний файл нь өмнөх диск дээрхийн үргэлжлэл бол
таныг асуугаагүй байсан ч гэсэн &man.tar.1; үүнийг сэргээж чадахгүй
гэж танд анхааруулах болно!
Лоуэл
Жилбэрт
Анхлан хийсэн
Нөөцлөх стратегууд
Нөөцлөх төлөвлөгөөг боловсруулах эхний шаардлага нь дараах бүх асуудлуудыг
хамарсан эсэхийг шалгах явдал юм:
Дискний гэмтэл
Санамсаргүй файл устгалт
Санамсаргүй файлын эвдрэл
Газар дээрх нөөцүүд байвал тэдгээрийг оруулаад машины
бүрэн сүйрэл (өөрөө хэлбэл гал).
Эдгээр асуудал бүрийг шал өөр техникээр шийдэснээр зарим системүүдийг
илүүтэй ажиллуулах төгс боломж байж болох юм. Маш бага үнэ цэнэтэй
өгөгдөл бүхий чанга хувийн системүүдийг тооцохгүй юм бол нэг техник нь
бүх асуудлуудыг хамрах нь бараг боломжгүй юм.
Хэрэгслийн хайрцаг дахь зарим нэг техникүүдийг дурдвал:
Бүх системийн архивууд нь сайтаас гадна байнгын зөөвөрлөгчид
нөөцлөгдөнө. Энэ нь дээр дурдсан бүх асуудлуудаас хамгаалах боловч
сэргээх нь тохиромжгүй удаан байдаг. Та нөөцүүдийн хуулбаруудыг
газар дээр нь ба/эсвэл шууд авч болохоор хадгалж болох боловч
файлуудыг сэргээх нь ялангуяа зөвшөөрөгдөөгүй хэрэглэгчдэд
бас л тохиромжгүй хэвээр байдаг.
Файлын системийн хормын хувилбарууд. Энэ нь яг үнэндээ зөвхөн
санамсаргүйгээр файлыг устгасан тохиолдолд тустай, гэхдээ
энэ нь тийм тохиолдолд маш тус болохуйц
байдаг бөгөөд хурдан, ажиллахад хялбар байдаг.
Бүх файлын систем ба/эсвэл дискнүүдийн хуулбарууд (бүхэл машины үе үе давтагдах
&man.rsync.1;). Энэ нь ерөнхийдөө онцгой шаардлага бүхий сүлжээнүүдэд хамгийн
ашигтай байдаг. Дискний эвдрэл, гэмтлийн эсрэг ерөнхий хамгаалалтын хувьд
энэ нь ихэвчлэн RAID-с чанарын хувьд муу байдаг. Санамсаргүйгээр
устгасан файлуудыг сэргээхэд энэ нь UFS хормын хувилбартай
дүйцэхээр боловч та алийг дээдэлдгээс хамаарах юм.
RAID. Диск эвдрэх, гэмтэх үед зогсох хугацааг
багасгаж зайлсхийдэг. Маш бага шаардлагатай хэдий ч дискний эвдрэлүүдтэй илүүтэй
зууралдах (учир нь та олон дисктэй) хэрэгтэй болдог.
Файлуудын байрлалыг (хурууны хээ) шалгах. Үүнд &man.mtree.8; хэрэгсэл их
ашигтай байдаг. Энэ нь нөөцлөх техник биш боловч танд өөрийн нөөцүүддээ хандахаар
болох үед та хэрэг болох болно. Энэ нь сайтаас гаднах шууд
бус нөөцүүдийн хувьд ялангуяа чухал бөгөөд үе үе шалгагдаж байх ёстой.
Үүнээс илүү олон техникийг бодож олох нь амархан бөгөөд тэдгээрийн
ихэнх нь дээр дурдсан техникүүдийн өөр хувилбарууд юм. Тусгайлсан шаардлагууд нь
ихэвчлэн тусгайлсан техникт хүргэдэг (жишээ нь шууд ажиллаж байгаа мэдээллийн
баазыг нөөцлөх нь зөвхөн мэдээллийн санд зориулагдсан аргыг дундын шат
болгон ихэвчлэн ашиглахыг шаарддаг). Ямар аюулуудаас та хамгаалахыг хүсэж байгаа болон
тэдгээр тус бүртэй хэрхэн ажиллахаа мэдэх нь чухал юм.
Нөөцлөлтийн үндсүүд
Гурван гол нөөцлөх програм бол &man.dump.8;, &man.tar.1; болон
&man.cpio.1; юм.
Dump ба Restore
нөөцлөх програм хангамж
dump / restore
dump
restore
Уламжлалт &unix; нөөцлөх програмууд нь dump ба
restore юм. Тэдгээр нь файлын системүүдээр үүсгэгдсэн
файлууд, холбоосууд болон сангуудын хийсвэр ойлголтуудын доор хөтчүүд дээр дискний
блокуудын цуглуулга хэлбэрээр ажилладаг. dump нь
төхөөрөмж дээрх бүхэл файлын системийг нөөцөлдөг. Файлын системийн зөвхөн
хэсгийг эсвэл нэгээс илүү файлын систем дагуу байрлах сангийн модыг энэ нь нөөцөлж
чаддаггүй. dump нь файлууд болон сангуудыг соронзон хальс уруу
бичдэггүй, харин файлууд болон сангуудаас тогтох түүхий өгөгдлийн блокуудыг
бичдэг.
Хэрэв та өөрийн root сандаа dump-г
хэрэглэвэл та /home,
/usr эсвэл бусад олон сангуудыг нөөцлөхгүй бөгөөд
үүний учир бол эдгээр нь ихэвчлэн бусад файлын системүүдийн холбох цэгүүд буюу
эсвэл тэдгээр файлын системүүд уруу заасан симболын холбоосууд байдаг.
dump нь өөрийн хөгжлийн эхний өдрүүд болох
AT&T UNIX-ийн 6-р хувилбараас (1975 он орчим) үлдсэн кодтой
байдаг. Анхдагч параметрүүд нь өнөөдөр байгаа өндөр нягтралтай (62,182 ftpi хүртэл)
зөөвөрлөгчид биш 9 зам (6250 bpi) бүхий соронзон хальсанд тохирдог. Одоогийн соронзон хальсны
хөтчүүдийн багтаамжийг хэрэглэхийн тулд эдгээр анхдагчуудыг тушаалын мөрөөс дарж
өөрчлөх ёстой.
.rhosts
Мөн сүлжээгээр өөр компьютерт холбогдсон соронзон хальсны хөтөч уруу өгөгдлийг
rdump болон rrestore
тушаал ашиглан нөөцлөх боломжтой байдаг. Энэ хоёр програм нь алсын соронзон хальсны
хөтчид хандахдаа &man.rcmd.3; болон &man.ruserok.3;-д тулгуурладаг.
Тиймээс нөөцлөлтийг хийж байгаа хэрэглэгч алсын компьютерийн
.rhosts файл дотор жагсаагдсан байх ёстой.
rdump болон rrestore
тушаалуудад өгөх нэмэлт өгөгдлүүд нь алсын компьютер дээр ашиглаж болохоор
байх ёстой. komodo гэж нэрлэгдсэн Sun уруу холбогдсон
Exabyte соронзон хальсны хөтөч уруу FreeBSD компьютераас rdump
хийхдээ дараах тушаалыг ашиглана:
&prompt.root; /sbin/rdump 0dsbfu 54000 13000 126 komodo:/dev/nsa8 /dev/da0a 2>&1
Болгоомжлоорой: .rhosts танин нэвтрэлтийг
зөвшөөрөх нь аюулгүй байдлын асуудлууд үүсгэдэг. Өөрийн нөхцөл байдлыг
анхааралтай үнэлэх хэрэгтэй.
Мөн dump болон restore
тушаалыг илүү аюулгүй загвараар ssh дээгүүр ашиглах
бас боломжтой байдаг.
<application>ssh</application>-ээр <command>dump</command>-г ашиглах нь
&prompt.root; /sbin/dump -0uan -f - /usr | gzip -2 | ssh -c blowfish \
targetuser@targetmachine.example.com dd of=/mybigfiles/dump-usr-l0.gz
Эсвэл dump-ийн дотор байдаг нэг арга болох RSH орчны хувьсагчийг
тохируулан ашиглаж болно:
<application>ssh</application>-ээр <envar>RSH</envar> тохируулан <command>dump</command>-г
ашиглах нь
&prompt.root; RSH=/usr/bin/ssh /sbin/dump -0uan -f targetuser@targetmachine.example.com:/dev/sa0 /usr
<command>tar</command>
нөөцлөх програм хангамж
tar
&man.tar.1; нь бас AT&T UNIX-ийн 6-р хувилбараас (1975 он орчим)
эхтэй. tar нь файлын системтэй хамт ажилладаг;
энэ нь файлууд болон сангуудыг соронзон хальс уруу бичдэг. tar
нь &man.cpio.1;-д байдаг бүрэн хэмжээний тохируулгуудыг дэмждэггүй боловч
энэ нь cpio-ийн хэрэглэдэг ховор тушаалын дамжуулах
хоолойг шаарддаггүй.
tar
- FreeBSD 5.3 болон түүнээс хойшхи хувилбарт GNU tar
+ FreeBSD 5.3 болон түүнээс хойшх хувилбарт GNU tar
болон анхдагч bsdtar тушаалууд байдаг. GNU хувилбарыг
gtar гэж ажиллуулж болдог. Энэ нь rdump-тай
адил дүрмийг ашиглаж алсын төхөөрөмжүүдийг дэмждэг.
komodo гэж нэрлэгдсэн Sun уруу холбогдсон
Exabyte соронзон хальсны хөтөч уруу tar
хийхдээ дараах тушаалыг ашиглана:
&prompt.root; /usr/bin/gtar cf komodo:/dev/nsa8 . 2>&1
Алсын соронзон хальсны хөтөч уруу өгөгдлийг илгээхдээ rsh болон
дамжуулах хоолой ашиглан bsdtar тушаалаар үүнийг бас
хийж болно.
&prompt.root; tar cf - . | rsh hostname dd of=tape-device obs=20b
Хэрэв та сүлжээгээр нөөцлөхийн аюулгүй байдалд санаа зовж байгаа бол
rsh-ийн оронд ssh тушаалыг
ашиглах хэрэгтэй.
<command>cpio</command>
нөөцлөх програм хангамж
cpio
&man.cpio.1; нь соронзон зөөвөрлөгчид зориулагдсан &unix;-ийн
анхны файл солилцох соронзон хальсны програм юм. cpio нь
(бусад олон тохируулгуудын дотроос) байт солилцохыг хийх, хэд хэдэн төрлийн
архивын хэлбэршүүлэлтүүдийг бичих болон өгөгдлийг өөр програм уруу хоолойгоор
гаргах зэрэг тохируулгуудтай байдаг. Сүүлийн боломж нь cpio-г
суулгацын зөөвөрлөгчийн хувьд сайн сонголт болгодог. cpio нь
сангийн модоор хэрхэн явахаа мэддэггүй бөгөөд файлуудын жагсаалтыг
stdin-ээс хангаж өгөх ёстой.
cpio
cpio нь сүлжээгээр нөөцлөхийг дэмждэггүй.
Та дамжуулах хоолой болон rsh-ийг ашиглаж өгөгдлийг
алсын соронзон хальсны хөтөч уруу илгээж болно.
&prompt.root; for f in directory_list; do
find $f >> backup.list
done
&prompt.root; cpio -v -o --format=newc < backup.list | ssh user@host "cat > backup_device"
directory_list нь таны нөөцлөхийг хүссэн
сангуудын жагсаалт бол
user@host нь
нөөцлөлтийг хийж байгаа хэрэглэгч/хостын нэрийн хослол бөгөөд
backup_device нь нөөцлөлт хийгдэх төхөөрөмж
(өөрөөр хэлбэл /dev/nsa0) юм.
<command>pax</command>
нөөцлөх програм хангамж
pax
pax
POSIX
IEEE
&man.pax.1; нь tar болон cpio
тушаалын IEEE/&posix;-ийн хариулт юм. Жил ирэх тутам tar болон
cpio тушаалуудын төрөл бүрийн хувилбарууд нь хоорондоо мэдэгдэхүйц
нийцгүй болж ирсэн юм. Тэдгээртэй тэмцэж бүр мөсөн стандартчилахын оронд
&posix; нь архивын шинэ хэрэгсэл үүсгэсэн юм. pax нь
өөрийн шинэ хэлбэршүүлэлтээс гадна cpio болон tar
тушаалуудын төрөл бүрийн хэлбэршүүлэлтийн ихэнхийг уншиж бичихийг оролддог.
Энэ тушаалын олонлог нь tar тушаалынхтай биш харин
cpio тушаалынхтай илүү төстэй байдаг.
<application>Amanda</application>
нөөцлөх програм хангамж
Amanda
Amanda
Amanda (Advanced Maryland
Network Disk Archiver) нь нэг програм биш клиент/сервер програм юм.
Amanda сервер нь ганц соронзон хальсны хөтөч уруу
Amanda клиенттэй, Amanda
сервер уруу сүлжээгээр холбогдсон дурын тооны компьютерийг нөөцлөх болно.
Хэд хэдэн том дискнүүд бүхий сайтууд дээр байдаг нийтлэг асуудлууд нь өгөгдлийг
соронзон хальс уруу нөөцлөхөд шаардагдах хугацаа нь уг үйлдлийн хувьд зориулагдсан
хугацаанаас илүү гарах явдал юм. Amanda нь
энэ асуудлыг шийддэг. Amanda нь
хэд хэдэн файлын системүүдийг нэг зэрэг нөөцлөхдөө holding disk буюу хүлээгдэх диск
ийг
ашигладаг. Amanda нь
архивын олонлогууд
буюу Amanda-ийн
тохиргооны файлд жагсаагдсан бүх файлын системүүдийн бүрэн нөөцлөлтүүдийг үүсгэхэд хэсэг хугацаанд
хэрэглэгдсэн бүлэг соронзон хальснуудыг үүсгэдэг. Архивын олонлогууд
нь бас
файлын системүүдийн шөнө болгоны нэмэгдсэн (эсвэл ялгаатай) нөөцлөлтүүдийг агуулдаг.
Эвдэрсэн файлын системийг сэргээх нь хамгийн сүүлийн бүрэн нөөцлөлт болон нэмэгдсэн
нөөцлөлтүүдийг шаарддаг.
Тохиргооны файл нь нөөцлөлтүүд болон Amanda-ийн
үүсгэдэг сүлжээний урсгалыг нарийн хянах боломжийг хангадаг. Amanda
нь өгөгдлийг соронзон хальс уруу бичихийн тулд дээр дурдсан нөөцлөлтийн програмуудыг
ашиглана. Amanda нь порт эсвэл багц хэлбэрээр
байдаг бөгөөд анхдагчаар суулгагдаагүй байдаг.
Юу ч хийхгүй байх
Юу ч хийхгүй байх
нь компьютерийн програм биш боловч энэ нь
хамгийн их ашиглагддаг нөөцлөлтийн стратеги юм. Ямар ч эхний зардал байхгүй.
Мөрдөх нөөцлөлтийн төлөвлөгөө байхгүй. Зүгээр л үгүй гэх хэрэгтэй. Хэрэв таны
өгөгдөлд ямар нэг асуудал тохиолдвол шүд зуугаад л тэвчих хэрэгтэй!
Хэрэв таны цаг болон өгөгдөл нь тийм ч чухал биш эсвэл юу ч биш бол
Do nothing буюу юу ч хийхгүй байх
нь таны компьютерийн
хувьд хамгийн тохиромжтой нөөцлөлтийн програм болох юм. Гэхдээ &unix;
нь ашигтай хэрэгсэл юм, та зургаан сарын дотор үнэтэй файлуудын цуглуулгатай болж
үүнийг мэдрэх болно.
Юу ч хийхгүй байх
нь /usr/obj
болон таны компьютераар яг үүсгэгдэж болох бусад сангийн моднуудын хувьд зөв
нөөцлөх арга болдог. Үүний жишээ нь энэ гарын авлагын HTML эсвэл &postscript;-с
тогтох хувилбарын файлууд байж болох юм. Эдгээр баримтын хэлбэршүүлэлтүүд нь
SGML оролтын файлуудаас үүсгэгддэг. HTML эсвэл &postscript; файлуудын
нөөцлөлтийг үүсгэх нь шаардлагагүй юм. SGML файлууд нь байнга нөөцлөгддөг.
Аль нөөцлөлтийн програм хамгийн шилдэг нь вэ?
LISA
&man.dump.8; Үе. Элизабет Д. Звики
энд дурдагдсан бүх нөөцлөлтийн програмуудыг зовоосон тест хийсэн. Өөрийн бүх өгөгдөл
болон &unix; файлын системүүдийн онцлогуудыг хадгалах цэвэр сонголт бол
dump болсон байна. Элизабет маш их төрөл бүрийн ховор
нөхцөлүүдийг (зарим нь тийм ч ховор биш) агуулсан файлын системүүдийг үүсгэж
тэдгээр файлын системүүдийг нөөцлөн дараа нь сэргээж програм бүрийг тест хийсэн
байна. Онцгой зүйлүүдэд цоорхойтой файлууд, хоосон блоктой болон цоорхойтой
файлууд, сонин тэмдэгт бүхий нэрээс тогтсон файлууд, бичигдэх боломжгүй уншигдах
боломжгүй файлууд, төхөөрөмжүүд, нөөцлөлтийн үед хэмжээгээ өөрчлөх файлууд,
нөөцлөлтийн үед үүсгэгдэж/устгагдсан файлууд зэргийг дурдаж болох юм.
Тэрээр үр дүнгээ 1991 оны 10 сард LISA дээр үзүүлсэн байна.
Нөөцлөлт
болон Архивын програмуудыг зовоох тест холбоосыг үзнэ үү.
Яаралтай сэргээх процедур
Гамшгийн өмнө
Учирч болзошгүй гамшигт бэлтгэхийн тулд таны хийх ёстой дөрвөн
үе шат байдаг.
bsdlabel
Эхлээд өөрийн диск бүрийн bsdlabel
(өөрөөр хэлбэл bsdlabel da0 | lpr), өөрийн
файлын системийн хүснэгт (/etc/fstab) болон
бүх ачаалалтын мэдэгдлүүдийг тус бүр хоёр хувь хэвлэх хэрэгтэй.
fix-it уян дискнүүд
Дараа нь ачаалах болон уян дискнүүд
(boot.flp болон fixit.flp)
таны бүх төхөөрөмжүүдийг агуулсан эсэхийг тодорхойлно. Хамгийн хялбараар
шалгах арга нь уян дискний хөтөчдөө ачаалах уян дискийг хийж дахин ачаалж ачаалалтын
мэдэгдлүүдийг шалгах явдал юм. Хэрэв таны бүх төхөөрөмжүүд байгаад ажиллаж
байвал гуравдугаар алхам уруу алгасаарай.
Эсрэг тохиолдолд та өөрийн бүх дискийг холбож таны соронзон хальсны хөтчид хандаж чадах
цөм бүхий тусгайлсан хоёр ачаалагдах уян диск бэлдэх хэрэгтэй. Эдгээр уян дискнүүд нь
fdisk, bsdlabel,
newfs, mount болон
таны ашигладаг програмуудыг агуулсан байх ёстой. Эдгээр програмууд нь
статикаар холбогдсон байх ёстой. Хэрэв та dump-г
ашигласан бол уян диск нь restore-г агуулсан байх
ёстой.
Гуравдугаарт нөөц соронзон хальснуудыг байнга үүсгэж байх хэрэгтэй. Таны сүүлийн нөөцлөлтөөс
хойш хийгдсэн өөрчлөлтүүд буцааж авагдах боломжгүйгээр алга болж болох юм. Нөөц
соронзон хальснууд уруу хийж болзошгүй бичилтийг хамгаалах хэрэгтэй.
Дөрөвдүгээрт уян дискнүүд (boot.flp болон
fixit.flp аль эсвэл хоёрдугаар үе дээр таны хийсэн
тусгайлсан хоёр ачаалагдах уян дискнүүд.) болон нөөц соронзон хальснуудыг тест хийнэ.
Процедурынхаа талаар тэмдэглэгээ хийх хэрэгтэй. Эдгээр тэмдэглэгээнүүдээ
ачаалагдах уян дискнүүд, хэвлэсэн зүйл болон нөөц соронзон хальснуудтайгаа цуг хадгалах
хэрэгтэй. Сэргээж байх үед таны анхаарал их сарнисан байж болох бөгөөд тэдгээр
тэмдэглэгээнүүд чинь таныг өөрийн нөөц соронзон хальснуудаа устгахаас сэргийлэх болно
(Яаж? tar xvf /dev/sa0 тушаалын оронд та
санамсаргүйгээр tar cvf /dev/sa0 гэж бичээд өөрийн
нөөц соронзон хальсыг дарж бичиж болох юм).
Аюулгүй байдлын нэмэгдэл арга хэмжээ болгож тухайг бүрт нь ачаалагдах уян
дискнүүд болон нөөц соронзон хальс хоёрыг бэлдэж байх хэрэгтэй. Тус бүрийг нь тусад нь алсад
өөр газар хадгалах хэрэгтэй. Тэр өөр газар нь яг тэр оффисийн байрны подвал байх
ЁСГҮЙ. Дэлхийн Худалдааны Төвийн хэд хэдэн фирм үүнийг хэцүү замаар мэдэрсэн
юм. Тэр өөр газар нь таны компьютерууд болон дискний хөтчүүдээс тусгаарлагдсан
физикийн хувьд нэлээд зайтай газар байх ёстой.
Ачаалагдах уян диск үүсгэх скрипт
/mnt/sbin/init
gzip -c -best /sbin/fsck > /mnt/sbin/fsck
gzip -c -best /sbin/mount > /mnt/sbin/mount
gzip -c -best /sbin/halt > /mnt/sbin/halt
gzip -c -best /sbin/restore > /mnt/sbin/restore
gzip -c -best /bin/sh > /mnt/bin/sh
gzip -c -best /bin/sync > /mnt/bin/sync
cp /root/.profile /mnt/root
cp -f /dev/MAKEDEV /mnt/dev
chmod 755 /mnt/dev/MAKEDEV
chmod 500 /mnt/sbin/init
chmod 555 /mnt/sbin/fsck /mnt/sbin/mount /mnt/sbin/halt
chmod 555 /mnt/bin/sh /mnt/bin/sync
chmod 6555 /mnt/sbin/restore
#
# create the devices nodes
#
cd /mnt/dev
./MAKEDEV std
./MAKEDEV da0
./MAKEDEV da1
./MAKEDEV da2
./MAKEDEV sa0
./MAKEDEV pty0
cd /
#
# create minimum file system table
#
cat > /mnt/etc/fstab < /mnt/etc/passwd < /mnt/etc/master.passwd <
Гамшгийн дараа
Түлхүүр асуулт бол: таны тоног төхөөрөмж амьд гарч чадсан уу? Байнгын
нөөцлөлт хийж байсан болохоор програм хангамжийн талаар та санаа зовох хэрэггүй
юм.
Хэрэв тоног төхөөрөмж эвдэрсэн бол компьютерийг ашиглахаасаа өмнө
эвдэрсэн хэсгүүдийг солих шаардлагатай.
Хэрэв таны тоног төхөөрөмж зүгээр байгаа бол уян дискнүүдээ шалгаарай.
Хэрэв та тусгайлан өөрчилсөн ачаалах уян диск ашиглаж байгаа бол ганц хэрэглэгчийн
горим уруу ачаалах хэрэгтэй (boot: хүлээх мөрөн дээр
-s гэж бичнэ). Дараагийн хэсгийг алгасаарай.
Хэрэв та boot.flp болон
fixit.flp уян дискнүүдийг ашиглаж байгаа бол
цааш нь уншаарай. boot.flp уян дискээ эхний уян дискний
хөтөчдөө хийгээд компьютераа ачаалах хэрэгтэй. Эхний суулгах цэс дэлгэц дээр гарах
болно. Fixit--Repair mode with CDROM or floppy.
тохируулгыг сонгоно. fixit.flp-г асуухад нь хийнэ.
Танд хэрэгтэй restore болон бусад програмууд
/mnt2/rescue санд байрлана
(5.2 хувилбараас хуучин &os;-ийн хувьд
/mnt2/stand).
Файлын систем бүрийг тус тусад нь сэргээнэ.
mount
root хуваалт
bsdlabel
newfs
Өөрийн эхний дискний root хуваалтыг mount (өөрөөр хэлбэл
mount /dev/da0a /mnt) хийхийг оролдоорой. Хэрэв bsdlabel
эвдэрсэн бол bsdlabel тушаалыг ашиглан дискийг дахин
хувааж таны хэвлэж хадгалсан шошготой адил тааруулж хаяглах хэрэгтэй.
newfs тушаал ашиглан файлын системүүдийг дахин үүсгэнэ.
Уян дискний root хуваалтыг унших-бичихээр дахин холбох хэрэгтэй (mount -u -o rw
/mnt). Энэ файлын системийн хувьд өгөгдлийг сэргээхийн тулд
өөрийн нөөцлөх програм болон соронзон хальснуудыг ашиглана (өөрөөр хэлбэл restore vrf
/dev/sa0). Файлын системийг салгана (өөрөөр хэлбэл umount
/mnt). Эвдэрсэн файлын систем бүрийн хувьд давтана.
Таны систем ажилласны дараа өөрийн өгөгдлийг шинэ соронзон хальс уруу нөөцлөх хэрэгтэй.
Сүйрэл эсвэл өгөгдлийн алдагдалд хүргэсэн тэр явдал дахин болж болох юм. Одоо зарцуулсан
нэг цаг таныг зовлонд учрахаас хожим аварч болох юм.
* I Did Not Prepare for the Disaster, What Now?
]]>
Марк
Фонвил
Дахин зохион байгуулж өргөжүүлсэн
Сүлжээ, санах ой болон файл дээр тулгуурласан файлын системүүд
виртуал дискнүүд
дискнүүд
виртуал
Өөрийн компьютер уруу физикээр хийж болдог уян диск, CD-үүд, хатуу хөтчүүд гэх зэрэг
дискнүүдээс гадна бусад хэлбэрийн дискнүүд буюу виртуал дискнүүдийг
FreeBSD ойлгодог.
NFS
Coda
дискнүүд
санах ой
Эдгээрт Network File System буюу сүлжээний файлын систем
болон Coda зэрэг сүлжээний файлын системүүд, санах ой дээр тулгуурласан файлын
системүүд болон файл дээр тулгуурласан файлын системүүд орно.
FreeBSD-ийн ямар хувилбарыг ажиллуулж байгаагаас хамаарч та
файл дээр болон санах ой дээр тулгуурласан файлын системүүдийг үүсгэж
ашиглахдаа өөр өөр хэрэгслүүдийг хэрэглэх шаардлагатай болно.
Хэрэглэгчийн хувьд мэдэгдэлгүйгээр төхөөрөмжийн цэгүүдийг хуваарилахын тулд
&man.devfs.5;-г ашиглана.
Файл дээр тулгуурласан файлын систем
дискнүүд
файл дээр тулгуурласан
&man.mdconfig.8; хэрэгсэл нь FreeBSD дээр санах ой дээр тулгуурласан
дискнүүд, &man.md.4;-г тохируулж идэвхжүүлэхэд хэрэглэгддэг.
&man.mdconfig.8;-г ашиглахын тулд та &man.md.4; модулийг ачаалах
хэрэгтэй, эсвэл өөрийн цөмийн тохиргооны файлдаа дэмжлэгийг нэмэх
хэрэгтэй болно:
device md
&man.mdconfig.8; тушаал нь гурван төрлийн санах ой дээр тулгуурласан
виртуал дискийг дэмждэг: эдгээр нь &man.malloc.9;-р хуваарилагдсан санах
ойн дискнүүд, файл эсвэл swap зай ашигласан санах ойн дискнүүд юм.
Нэг боломжтой хэрэглээ нь файлд хадгалагдсан уян эсвэл CD дүрсийг
холбох явдал юм.
Байгаа файлын системийн дүрсийг холбохдоо:
<command>mdconfig</command> ашиглан байгаа файлын системийн дүрсийг холбох нь
&prompt.root; mdconfig -a -t vnode -f diskimage -u 0
&prompt.root; mount /dev/md0 /mnt
&man.mdconfig.8; ашиглан шинэ файлын системийн дүрсийг үүсгэхдээ:
<command>mdconfig</command> тушаал ашиглан шинэ файл дээр тулгуурласан диск үүсгэх нь
&prompt.root; dd if=/dev/zero of=newimage bs=1k count=5k
5120+0 records in
5120+0 records out
&prompt.root; mdconfig -a -t vnode -f newimage -u 0
&prompt.root; bsdlabel -w md0 auto
&prompt.root; newfs md0a
/dev/md0a: 5.0MB (10224 sectors) block size 16384, fragment size 2048
using 4 cylinder groups of 1.25MB, 80 blks, 192 inodes.
super-block backups (for fsck -b #) at:
160, 2720, 5280, 7840
&prompt.root; mount /dev/md0a /mnt
&prompt.root; df /mnt
Filesystem 1K-blocks Used Avail Capacity Mounted on
/dev/md0a 4710 4 4330 0% /mnt
Хэрэв та тохируулгаар нэгжийн дугаарыг
зааж өгөхгүй юм бол &man.mdconfig.8; нь хэрэглэгдээгүй төхөөрөмжийг
сонгохын тулд &man.md.4; автомат хуваарилалтыг ашиглах болно.
Хуваарилагдсан нэгжийн нэр нь stdout уруу md4
мэтээр гарах болно. &man.mdconfig.8;-ийн тухай дэлгэрэнгүй
мэдээллийг гарын авлагын хуудаснаас лавлана уу.
&man.mdconfig.8; хэрэгсэл нь их ашигтай, гэхдээ энэ нь
файл дээр тулгуурласан файлын систем үүсгэхийн тулд олон тушаалын мөрийг
асуудаг. FreeBSD нь бас &man.mdmfs.8; гэж нэрлэгддэг хэрэгсэлтэй
ирдэг, энэ програм нь &man.md.4;-г &man.mdconfig.8; тушаал
ашиглан тохируулж &man.newfs.8; ашиглан UFS файлын систем түүн
дээр тавьж &man.mount.8; ашиглан түүнийг холбодог. Жишээ нь
хэрэв та дээрхтэй ижил файлын системийн дүрсийг үүсгэж холбохыг
хүсвэл ердөө л дараах тушаалыг бичээрэй:
<command>mdmfs</command> тушаал ашиглан файл дээр тулгуурласан дискийг тохируулж холбох нь
&prompt.root; dd if=/dev/zero of=newimage bs=1k count=5k
5120+0 records in
5120+0 records out
&prompt.root; mdmfs -F newimage -s 5m md0 /mnt
&prompt.root; df /mnt
Filesystem 1K-blocks Used Avail Capacity Mounted on
/dev/md0 4718 4 4338 0% /mnt
Хэрэв та тохируулгыг нэгжийн дугааргүй
ашиглавал &man.mdmfs.8; нь ашиглагдаагүй төхөөрөмжийг автоматаар
сонгохдоо &man.md.4; авто-нэгж боломжийг ашиглах болно.
&man.mdmfs.8;-ийн тухай дэлгэрэнгүй мэдээллийг гарын авлагын
хуудаснаас лавлана уу.
Санах ой дээр тулгуурласан файлын систем
дискнүүд
санах ойн файлын систем
Санах ой дээр тулгуурласан файлын системийн хувьд
swap backing буюу swap дээрх тулгуурлалтыг
ихэнхдээ ашиглах хэрэгтэй. swap дээрх тулгуурлалтыг ашиглах нь санах ойн
диск нь анхдагчаар диск уруу swap хийгдэнэ гэсэн үг биш бөгөөд харин ердөө л санах
ойн диск нь санах ойн цөөрмөөс хуваарилагдаж хэрэв хэрэгцээтэй бол диск уруу
swap хийгдэж болно гэсэн үг юм. Мөн &man.malloc.9; дээр тулгуурласан
санах ойн дискийг үүсгэх боломжтой байдаг. Гэхдээ malloc дээр тулгуурласан
санах ойн дискнүүдийг, ялангуяа том хэмжээтэйг нь ашиглах нь цөм санах ойгүй
болох тохиолдолд системийг сүйрэлд хүргэж болох юм.
<command>mdconfig</command> тушаал ашиглан шинэ санах ой
дээр тулгуурласан диск үүсгэх нь
&prompt.root; mdconfig -a -t swap -s 5m -u 1
&prompt.root; newfs -U md1
/dev/md1: 5.0MB (10240 sectors) block size 16384, fragment size 2048
using 4 cylinder groups of 1.27MB, 81 blks, 192 inodes.
with soft updates
super-block backups (for fsck -b #) at:
160, 2752, 5344, 7936
&prompt.root; mount /dev/md1 /mnt
&prompt.root; df /mnt
Filesystem 1K-blocks Used Avail Capacity Mounted on
/dev/md1 4718 4 4338 0% /mnt
<command>mdmfs</command> тушаал ашиглан шинэ санах ой
дээр тулгуурласан диск үүсгэх нь
&prompt.root; mdmfs -s 5m md2 /mnt
&prompt.root; df /mnt
Filesystem 1K-blocks Used Avail Capacity Mounted on
/dev/md2 4846 2 4458 0% /mnt
Системээс санах ойн дискийг салгах нь
дискнүүд
санах ойн дискийг салгах нь
Санах ой дээр тулгуурласан эсвэл файл дээр тулгуурласан файлын систем
ашиглагдахгүй байгаа бол та бүх эх үүсвэрүүдийг системд суллаж өгөх
шаардлагатай. Эхний хийх ёстой зүйл нь файлын системийг салгаад дараа нь
&man.mdconfig.8; ашиглан дискийг системээс салгаж эх үүсвэрүүдийг
суллана.
Жишээ нь /dev/md4-г салгаж түүний хэрэглэсэн
бүх эх үүсвэрүүдийг чөлөөлөхийн тулд дараах тушаалыг ажиллуулна:
&prompt.root; mdconfig -d -u 4
Тохиргоо хийгдсэн &man.md.4; төхөөрөмжүүдийн тухай мэдээллийг
mdconfig -l тушаал ашиглан жагсааж болно.
Том
Рөүдс
Хувь нэмэр болгон оруулсан
Файлын системийн хормын хувилбарууд
файлын системүүд
хормын хувилбарууд
FreeBSD нь Soft Updates
буюу зөөлөн шинэчлэлтүүдийн хамт Файлын системийн хормын хувилбарууд
боломжийг санал болгодог.
Хормын хувилбарууд нь заасан файлын системүүдийн дүрсийг үүсгэж
тэдгээртэй файлтай ханддаг шиг хандах боломжийг хэрэглэгчид зөвшөөрдөг.
Хормын хувилбарын файлууд нь үйлдэл хийгдсэн файлын систем дээр
үүсгэгдэх ёстой бөгөөд нэг файлын системийн хувьд 20-с ихгүй хормын
хувилбаруудыг хэрэглэгч үүсгэж болно. Идэвхтэй хормын хувилбарууд нь
супер блокт бичигддэг бөгөөд ингэснээр тэдгээр нь системийн дахин ачаалалтуудын
үед салгах болон дахин холбох явцад тэсвэртэй байдаг. Хормын хувилбар нь
хэрэггүй болсон үед энэ нь стандарт &man.rm.1; тушаалаар устгагдаж
болно. Хормын хувилбарууд нь ямар ч дарааллаар устгагдаж болох
бөгөөд гэхдээ ашиглагдсан бүх зайг дахин олж авахгүй байж болох юм.
Учир нь өөр нэг хормын хувилбар чөлөөлөгдсөн блокуудын заримыг
шаардаж болзошгүй юм.
Өөрчлөгдөхгүй файл тохируулга нь
хормын хувилбарыг эхлээд үүсгэсний дараа &man.mksnap.ffs.8; тушаалаар
заагддаг. &man.unlink.1; тушаал нь хормын хувилбарын файлуудын хувьд
орхидог бөгөөд учир нь энэ нь тэдгээрийг устгахыг зөвшөөрдөг байна.
Хормын хувилбарууд нь &man.mount.8; тушаалаар үүсгэгддэг.
/var-ийн хормын хувилбарыг
/var/snapshot/snap файлд байрлуулахын тулд
дараах тушаалыг ашиглана:
&prompt.root; mount -u -o snapshot /var/snapshot/snap /var
Өөрөөр та хормын хувилбар үүсгэхийн тулд &man.mksnap.ffs.8;-г
ашиглаж болно:
&prompt.root; mksnap_ffs /var /var/snapshot/snap
Файлын систем (өөрөөр хэлбэл /var) дээр хормын хувилбарын
файлуудыг &man.find.1; тушаал ашиглан олж болно:
&prompt.root; find /var -flags snapshot
Хормын хувилбар үүсгэгдсэний дараа энэ нь хэд хэдэн хэрэглээтэй
байдаг:
Зарим администраторууд хормын хувилбарын файлыг нөөцийн зорилгоор
ашигладаг, учир нь хормын хувилбар нь CD-үүд эсвэл соронзон хальс уруу
дамжуулагдаж болдог.
Файлын системийн бүрэн бүтэн байдлыг шалгадаг &man.fsck.8; нь
хормын хувилбар дээр ажиллаж болдог. Файлын систем нь холбогдсон
үедээ цэвэр байсан гэж үзвэл та үргэлж цэвэр (өөрчлөгдөөгүй)
үр дүнг авах болно. Үүнийг гол нь арын &man.fsck.8;
процесс хийдэг.
&man.dump.8; хэрэгслийг хормын хувилбар дээр ажиллуулдаг.
Хормын хувилбарын файлын систем болон цагтай нэг янз хуулбар
хийгддэг. &man.dump.8; нь бас хормын хувилбарыг авч
нөөц дүрсийг үүсгэж чаддаг бөгөөд дараа нь хормын хувилбарыг
нэг тушаалаар тугийг ашиглан устгаж
чаддаг.
Хормын хувилбарыг файлын системийн хөлдөөгдсөн дүрс маягаар
&man.mount.8; хийдэг. /var/snapshot/snap
хормын хувилбарыг &man.mount.8; хийхийн тулд доор дурдсаныг
ажиллуулна:
&prompt.root; mdconfig -a -t vnode -f /var/snapshot/snap -u 4
&prompt.root; mount -r /dev/md4 /mnt
Та одоо /mnt-д холбогдсон өөрийн хөлдөөгдсөн
/var файлын системийн шатлалаар аялж болно.
Хормын хувилбар үүсгэх үе дэх төлвийн адил төлөвт бүгд эхлээд байна.
Цорын ганц өөр зүйл нь өмнөх хормын хувилбарууд нь тэг урттай файлууд
маягаар гарч ирэх болно. Хормын хувилбарын хэрэглээг хязгаарлах
үед үүнийг дараах тушаалыг ажиллуулан салгаж болно:
&prompt.root; umount /mnt
&prompt.root; mdconfig -d -u 4
буюу зөөлөн шинэчлэлтүүд болон
файлын системийн хормын хувилбаруудын талаар дэлгэрэнгүй мэдээллийг
техникийн баримтуудыг оролцуулаад та Маршал Кирк МкКюзикийн вэб хуудас
уруу зочлон орж үзэж болно.
Файлын системийн ноогдлууд
бүртгэл хийх
дискний зай
дискний ноогдлууд
Quota буюу ноогдол нь хэрэглэгч эсвэл бүлгийн гишүүдийн хувьд дискний зай ба/эсвэл
файлуудын тоог файлын систем тус бүрийн хувьд хуваарилж хязгаарлах боломжийг
бүрдүүлэх үйлдлийн системийн нэг нэмэлт боломж юм. Энэ нь дурын нэг хэрэглэгч
эсвэл бүлэг хэрэглэгчдийн хуваарилж болох эх үүсвэрүүдийг хязгаарлах шаардлагатай
цаг хуваалцах систем дээр ихэвчлэн хэрэглэгддэг. Энэ нь нэг хэрэглэгч эсвэл
бүлэг хэрэглэгчид бүх байгаа дискний зайг хэрэглэхээс хамгаалдаг юм.
Дискний ноогдлуудыг идэвхтэй болгохын тулд өөрийн системийг тохируулах нь
Дискний ноогдлыг ашиглаж эхлэхээсээ өмнө ноогдлууд нь цөмд тохируулагдсан
эсэхийг шалгах шаардлагатай. Дараах мөрийг өөрийн цөмийн тохиргооны файлд
нэмж үүнийг хийнэ:
options QUOTA
Анхны GENERIC цөм нь үүнийг анхнаасаа идэвхжүүлээгүй
байдаг болохоор та дискний ноогдлуудыг ашиглахын тулд тусгайлсан цөмийг тохируулж бүтээн
суулгах хэрэгтэй болох юм. Цөмийн тохиргооны талаар дэлгэрэнгүй мэдээллийг
-с лавлана уу.
Дараа нь та дискний ноогдлуудыг /etc/rc.conf файлд
идэвхжүүлэх хэрэгтэй. Дараах мөрийг нэмж үүнийг хийнэ:
enable_quotas="YES"
дискний ноогдлууд
шалгах нь
Өөрийн ноогдлын эхлүүлэлтэд сайн хяналт тавихад хэрэгтэй нэмэлт тохиргооны
хувьсагчууд байдаг. Ердийн үед ачаалалтын үеэр файлын систем бүрийн ноогдлын
бүрэн бүтэн байдал &man.quotacheck.8; програмаар шалгагддаг.
&man.quotacheck.8; боломж нь ноогдлын мэдээллийн бааз дахь өгөгдөл
файлын систем дээрх өгөгдлийг зөв тусгаж байгаа эсэхийг шалгаж байдаг.
Энэ нь хугацаа их шаардсан процесс бөгөөд таны систем ачаалах хугацаанд мэдэгдэхүйц
нөлөөлдөг. Хэрэв та энэ алхмыг алгасахыг хүсвэл энэ зорилгоор хувьсагчийг
/etc/rc.conf файлд тохируулах хэрэгтэй:
check_quotas="NO"
Төгсгөлд нь та файлын систем бүрийн хувьд дискний ноогдлуудыг идэвхжүүлэхийн
тулд /etc/fstab файлыг засварлах хэрэгтэй.
Энд та хэрэглэгч эсвэл бүлгийн ноогдлууд эсвэп хоёуланг нь өөрийн бүх файлын системийн
хувьд идэвхжүүлэх боломжтой юм.
Файлын систем дээр хэрэглэгч бүрийн хувьд ноогдлуудыг идэвхжүүлэхийн тулд
өөрийн ноогдлууд идэвхжүүлэхийг хүсэж байгаа файлын системийн хувьд
/etc/fstab файлын харгалзах оруулгын options буюу
тохируулгыг заах талбарт тохируулгыг нэмж
өгөх хэрэгтэй. Жишээ нь:
/dev/da1s2g /home ufs rw,userquota 1 2
Үүнтэй төстэйгээр бүлгийн ноогдлуудыг идэвхжүүлэхийн тулд
тохируулгын оронд
тохируулгыг ашиглах хэрэгтэй. Хэрэглэгч болон бүлгийн ноогдлуудыг хоёуланг нь
идэвхжүүлэхийн тулд оруулгыг ингэж өөрчилнө:
/dev/da1s2g /home ufs rw,userquota,groupquota 1 2
Анхдагчаар ноогдлын файлууд файлын системийн root санд
хэрэглэгчийн ноогдлын хувьд quota.user, бүлгийн
ноогдлын хувьд quota.group нэрээр хадгалагддаг.
Дэлгэрэнгүй мэдээллийг &man.fstab.5;-с үзнэ үү. &man.fstab.5;
гарын авлагын хуудас ноогдлын файлуудын хувьд өөр байрлалыг зааж өгч болохыг
хэлдэг боловч ноогдлын төрөл бүрийн хэрэгслүүд үүнтэй зөв ажиллаж чаддаггүй
болохоор ингэхийг зөвлөдөггүй юм.
Энэ үед хүрээд та өөрийн системийг шинэ цөмтэй дахин ачаалах хэрэгтэй.
/etc/rc нь таны /etc/fstab
файлд идэвхжүүлсэн бүх ноогдлуудын хувьд эхний ноогдлын файлуудыг үүсгэдэг
тохирох тушаалуудыг автоматаар ажиллуулах бөгөөд ингэснээр ямар ч тэг урттай ноогдлын
файлуудыг гараар үүсгэх шаардлагагүй юм.
Ердийн үйлдлүүдийн үед &man.quotacheck.8;, &man.quotaon.8;, эсвэл
&man.quotaoff.8; тушаалуудыг та заавал ажиллуулах ёсгүй юм. Гэхдээ
тэдгээрийн хийдэг үйлдлүүдтэй танилцахын тулд тэдгээрийн гарын авлагын хуудаснуудыг
уншихыг хүсэж болох юм.
Ноогдлын хязгаарлалтуудыг тохируулах нь
дискний ноогдлууд
хязгаарлалтууд
Та ноогдлыг идэвхжүүлж өөрийн системийг тохируулсны дараа тэдгээр нь
яг жинхэнэдээ идэвхтэй болсон эсэхийг шалгаарай. Үүнийг хийх хялбар арга нь
дараах тушаалыг ажиллуулах явдал юм:
&prompt.root; quota -v
Та ноогдлууд идэвхжүүлэгдсэн файлын систем бүрийн хувьд дискний хэрэглээ
болон тухайн үеийн ноогдлын хязгаарлалтуудын ерөнхий нэг мөр үр дүнг харах
ёстой.
Та одоо &man.edquota.8; тушаал ашиглан ноогдлын хязгаарлалтуудыг
зааж өгч эхлэхэд бэлэн боллоо.
Хэрэглэгч эсвэл бүлгийн хуваарилж болох дискний зай болон тэд хичнээн файл
үүсгэж болох хэмжээний хязгаарлалтуудыг хүчлэн зааж өгч болох хэд хэдэн сонголт танд
байдаг. Та хуваарилалтыг дискний зай (блок ноогдлууд) эсвэл файлын тоо (inode ноогдлууд)
эсвэл хоёулангийн хослолоор хязгаарлан өгч болно. Эдгээр хязгаарлалт бүр дараа нь
хоёр зэрэглэлт хуваагддаг: энэ нь хатуу ба зөөлөн хязгаарлалтууд юм.
хатуу хязгаарлалт
Хатуу хязгаарлалтаас илүү гарч болохгүй. Хэрэглэгч өөрийн хатуу хязгаарлалтад
хүрэхэд асуудалтай байгаа файлын систем дээр хэрэглэгч ямар ч хуваарилалт хийж
чадахгүй болно. Жишээ нь хэрэв хэрэглэгч файлын систем дээр 500 кбайт хатуу
хязгаарлалттай бөгөөд 490 кбайтыг одоогоор ашиглаж байгаа бол хэрэглэгч
зөвхөн 10 кбайтыг нэмж хуваарилж чадна. 11 кбайт нэмж хуваарилахыг оролдох нь
амжилтгүй болох болно.
зөөлөн хязгаарлалт
Нөгөө талаас зөөлөн хязгаарлалтууд нь тодорхой хугацааны туршид илүү гарч
болно. Энэ хугацааг энэрэнгүй хугацаа гэдэг бөгөөд анхдагчаар нэг долоо хоног
байдаг. Хэрэв хэрэглэгч өөрийн зөөлөн хязгаарлалтаас илүү гарсан хэвээр
энэрэнгүй хугацааг өнгөрөх юм бол зөөлөн хязгаарлалт нь хатуу хязгаарлалт болж
дахин хуваарилалтыг зөвшөөрдөггүй. Хэрэглэгч зөөлөн хязгаарлалтаас доош
орвол энэрэнгүй хугацаа дахин тавигдах болно.
Дараах нь &man.edquota.8; тушаалыг ажиллуулах үед таны харж болох
гаралтын жишээ юм. &man.edquota.8; тушаалыг ажиллуулахад
EDITOR орчны хувьсагчид заагдсан засварлагч уруу
эсвэл EDITOR хувьсагч заагдаагүй бол
vi засварлагч уруу таныг оруулах бөгөөд энэ нь
ноогдлын хязгаарлалтуудыг засварлах боломжийг танд олгоно.
&prompt.root; edquota -u test
Quotas for user test:
/usr: kbytes in use: 65, limits (soft = 50, hard = 75)
inodes in use: 7, limits (soft = 50, hard = 60)
/usr/var: kbytes in use: 0, limits (soft = 50, hard = 75)
inodes in use: 0, limits (soft = 50, hard = 60)
Та ноогдлууд идэвхжүүлэгдсэн файлын систем бүрийн хувьд хоёр мөрийг ердийн үед
харах болно. Нэг мөр нь блокийн хязгаарлалтад, нөгөө мөр нь inode хязгаарлалтад
зориулагддаг. Ноогдлын хязгаарлалтуудыг өөрчлөхийн тулд та ердөө л утгыг шинэчлэхийг хүсэж
байгаа утгаараа солих хэрэгтэй. Жишээ нь энэ хэрэглэгчийн блок хязгаарлалтыг
зөөлөн хязгаарлалт 50, хатуу хязгаарлалт 75 байсныг зөөлөн хязгаарлалт 500 болон
хатуу хязгаарлалт 600 болгон өсгөхийн тулд дараах:
/usr: kbytes in use: 65, limits (soft = 50, hard = 75)
мөрийг доорх шиг болгож өөрчлөх хэрэгтэй:
/usr: kbytes in use: 65, limits (soft = 500, hard = 600)
Таныг засварлагчаас гарсны дараа шинэ ноогдлын хязгаарлалтууд
байрандаа орох болно.
Заримдаа ноогдлын хязгаарлалтуудыг зарим UID-ийн хүрээний хувьд
зааж өгөх шаардлага гардаг. Үүнийг &man.edquota.8; тушаалд
тохируулгыг ашиглан хийдэг. Эхлээд хэрэглэгчид
хүссэн ноогдлын хязгаарлалтаа зааж өгөөд дараа нь
edquota -p protouser startuid-enduid
тушаалыг ажиллуулна. Жишээ нь хэрэв хэрэглэгч test
хүссэн ноогдлын хязгаарлалттай байгаа бол энэ ноогдлын хязгаарлалтыг
10,000-с 19,999 хүртэлх UID-уудад хувилж хамааруулахын тулд дараах тушаалыг
ажиллуулна:
&prompt.root; edquota -p test 10000-19999
Дэлгэрэнгүй мэдээллийг &man.edquota.8; гарын авлагын хуудаснаас үзнэ үү.
Ноогдлын хязгаарлалтууд болон дискний хэрэглээг шалгах нь
дискний ноогдлууд
шалгах нь
Ноогдлын хязгаарлалтууд болон дискний хэрэглээг шалгахын тулд
та &man.quota.1; эсвэл &man.repquota.8; тушаалын нэгийг
ашиглаж болно. &man.quota.1; тушаалыг хэрэглэгч эсвэл бүлгийн
ноогдлууд болон дискний зайг шалгахад хэрэглэж болно. Хэрэглэгч нь
зөвхөн өөрийн ноогдол болон өөрийн гишүүн бүлгийн ноогдлыг шалгаж
чадна. Зөвхөн супер хэрэглэгч бүх хэрэглэгч болон бүлгийн ноогдлуудыг
харж болно. &man.repquota.8; тушаалыг ноогдлууд идэвхжүүлэгдсэн
файлын системүүдийн хувьд бүх ноогдлууд болон дискний хэрэглээний
ерөнхий дүнг авахад хэрэглэж болно.
Дараах нь хоёр файлын систем дээр ноогдлын хязгаарлалттай хэрэглэгчийн
хувьд quota -v тушаалын жишээ гаралт
юм.
Disk quotas for user test (uid 1002):
Filesystem usage quota limit grace files quota limit grace
/usr 65* 50 75 5days 7 50 60
/usr/var 0 50 75 0 50 60
энэрэнгүй хугацаа
Дээрх жишээний /usr файлын систем дээр
хэрэглэгч 50 кбайтын зөөлөн хязгаарлалтыг 15 кбайтаар илүүдүүлсэн
байгаа бөгөөд 5 хоногийн энэрэнгүй хугацаа үлдсэн байна. Од
* тэмдэгт нь хэрэглэгч өөрийн ноогдлын хязгаарлалтаас
илүү гарсныг харуулж байна.
Ердийн үед хэрэглэгч ямар ч дискний зай ашиглаагүй байгаа тийм файлын системүүд,
файлын системийн хувьд ноогдлын хязгаарлалт байсан ч гэсэн &man.quota.1; тушаалын
гаралтад харагддаггүй байна. тохируулга нь тэдгээр
файлын системүүдийг харуулах бөгөөд дээрх жишээн дээр
/usr/var файлын системийг харуулж
байна.
NFS дээгүүрх ноогдлууд
NFS
Ноогдлууд нь NFS сервер дээр ноогдлын дэд системээр хянагддаг.
&man.rpc.rquotad.8; демон нь NFS клиентүүд дээр өөрсдийн ноогдлын
статистикуудыг хэрэглэгчдэд үзэх боломжийг олгож ноогдлын мэдээллийг тэдгээр
машинууд дээр &man.quota.1; тушаалд бэлэн болгож өгдөг.
rpc.rquotad-г
/etc/inetd.conf файлд ингэж идэвхжүүлнэ:
rquotad/1 dgram rpc/udp wait root /usr/libexec/rpc.rquotad rpc.rquotad
Одоо inetd-г дахин ачаал:
&prompt.root; kill -HUP `cat /var/run/inetd.pid`
Лаки
Грийн
Хувь нэмэр болгон оруулсан
shamrock@cypherpunks.to
Дискний хуваалтуудыг шифрлэх нь
дискнүүд
шифрлэх нь
FreeBSD нь өгөгдөлд зөвшөөрөгдөөгүй хандах хандалтын эсрэг
маш сайн шууд хамгаалалтуудыг санал болгодог. Файлын зөвшөөрлүүд болон
Mandatory Access Control (MAC) буюу Албадмал Хандалт Хяналт
(-г үзнэ үү) нь компьютер ассан, үйлдлийн систем
идэвхтэй байх үед зөвшөөрөлгүй гуравдагч нөхдүүдийг өгөгдөлд хандахаас
хамгаалахад тусалдаг. Гэхдээ хэрэв халдагч компьютерт физик хандалт олж аван
компьютерийн хатуу хөтчийг өөр систем уруу зөөн эмзэг өгөгдлийг хуулж шинжилгээ хийж чадах
бол үйлдлийн системийн мөрдүүлдэг зөвшөөрлүүд нь хамааралгүй болох юм.
Халдагч хэрхэн хатуу диск эсвэл унтраасан компьютерийг эзэмшсэнээс үл хамаарч
&os; дээрх GEOM Based Disk Encryption (gbde)
буюу GEOM дээр тулгуурласан дискний шифрлэлт болон geli
криптограф дэд системүүд нь компьютерийн файлын системүүд дээрх өгөгдлийг
бүр чухал эх үүсвэрүүд бүхий, зорилгодоо хүрэхээр ихээхэн чармайсан халдагчдаас
хамгаалж чадах юм. Зөвхөн тухайн файл бүрийг шифрлэдэг ярвигтай шифрлэлтийн
аргуудаас ялгаатай нь gbde болон geli
нь бүх файлын системүүдийг харагдаж мэдэгдэхгүйгээр шифрлэдэг. Хатуу дискний
хавтгайд цэвэр текст хэзээ ч бичигддэггүй.
<application>gbde</application>-ээр диск шифрлэх
<username>root</username> болно
gbde-г тохируулахад супер хэрэглэгчийн
эрхүүдийг шаарддаг.
&prompt.user; su -
Password:
Цөмийн тохиргооны файлдаа &man.gbde.4; дэмжлэгийг нэмнэ
Дараах мөрийг цөмийн тохиргооны файлдаа нэмнэ:
options GEOM_BDE
Цөмөө -д тайлбарласны дагуу дахин бүтээнэ.
Шинэ цөм уруугаа дахин ачаална.
Цөмийг дахин бүтээхээс өөр нэг арга нь kldload
ашиглаж &man.gbde.4;-г ачаалах явдал юм:
&prompt.root; kldload geom_bde
Одоогоор цөмийн модулийг ачаалах явцад дуудах тохируулга
/boot/loader.conf файлд байхгүй байгаа.
Шифрлэгдсэн хатуу хөтчүүдийг бэлдэх нь
Дараах жишээ нь таныг өөрийн систем уруу шинэ хатуу хөтөч нэмж
ганц шифрлэгдсэн хуваалтыг агуулна гэж тооцдог. Энэ хуваалт нь
/private гэж холбогдох болно.
gbde нь
/home болон /var/mail-г
бас шифрлэхэд ашиглагддаг боловч энэ нь энэ танилцуулгын хүрээнээс хальж
илүү төвөгтэй заавруудыг шаарддаг.
Шинэ хатуу хөтчийг нэмнэ
Шинэ хөтчийг систем уруу -д тайлбарласны дагуу нэмнэ. Энэ жишээн
дээр шинэ хатуу хөтчийн хуваалт /dev/ad4s1c
гэж нэмэгдсэн байгаа. /dev/ad0s1*
төхөөрөмжүүд нь жишээ систем дээр байгаа стандарт FreeBSD хуваалтуудыг
харуулж байна.
&prompt.root; ls /dev/ad*
/dev/ad0 /dev/ad0s1b /dev/ad0s1e /dev/ad4s1
/dev/ad0s1 /dev/ad0s1c /dev/ad0s1f /dev/ad4s1c
/dev/ad0s1a /dev/ad0s1d /dev/ad4
gbde цоож файлуудыг агуулах санг үүсгэнэ
&prompt.root; mkdir /etc/gbde
gbde цоож файл нь шифрлэгдсэн хуваалтуудад
хандахад gbde-д шаардагдах мэдээллийг
агуулдаг. Цоож файлд хандах боломжгүй бол gbde
нь шифрлэгдсэн хуваалтын агуулсан өгөгдлийг хөндлөнгийн их хүч шаардсан оролцоогүйгээр
буцааж тайлж чадахгүй юм. Үүнийг програм хангамж дэмждэггүй.
Шифрлэгдсэн хуваалт бүр тусдаа цоож файл ашигладаг.
gbde хуваалтыг эхлүүлнэ
gbde хуваалт ашиглагдаж эхлэхээсээ өмнө
эхэлж тохируулагдсан байх шаардлагатай. Энэ эхний тохируулга нь зөвхөн нэг
удаа хийгдэх ёстой:
&prompt.root; gbde init /dev/ad4s1c -i -L /etc/gbde/ad4s1c
&man.gbde.8; нь загварт төрөл бүрийн тохиргооны сонголтуудыг зааж
өгөх боломжийг танд өгч таны засварлагчийг онгойлгох болно. UFS1
эсвэл UFS2-той ашиглахын тулд sector_size-г 2048 гэж заана:
$FreeBSD: src/sbin/gbde/template.txt,v 1.1 2002/10/20 11:16:13 phk Exp $
#
# Sector size is the smallest unit of data which can be read or written.
# Making it too small decreases performance and decreases available space.
# Making it too large may prevent filesystems from working. 512 is the
# minimum and always safe. For UFS, use the fragment size
#
sector_size = 2048
[...]
&man.gbde.8; нь өгөгдлийг аюулгүй болгоход хэрэглэгдэх ёстой нэвтрэх
үгийг хоёр удаа бичихийг танаас хүснэ. Нэвтрэх үг нь хоёуланд нь адил
байх ёстой. gbde-ийн таны өгөгдлийг
хамгаалах чадвар таны сонгосон нэвтрэх үгийн чанараас бүхэлдээ
хамаарна.
Амархан тогтоож болох аюулгүй нэвтрэх үгийг хэрхэн сонгох талаар
зөвлөгөөнүүдийг Diceware
Passphrase вэб хуудаснаас үзнэ үү.
gbde init тушаал нь таны
gbde хуваалтад зориулж цоож файлыг
үүсгэх бөгөөд энэ жишээн дээр /etc/gbde/ad4s1c
гэж хадгалагдсан байна.
gbde цоож файлууд нь шифрлэгдсэн
хуваалтуудын агуулгатай цуг нөөцлөгдөх ёстой.
Зөвхөн цоож файлыг устгах нь шийдсэн халдагч
gbde хуваалтыг буцааж тайлахаас
хамгаалж чаддаггүй бөгөөд цоож файлгүйгээр хууль ёсны эзэмшигч
нь шифрлэгдсэн хуваалт дээрх өгөгдөлд &man.gbde.8; болон түүнийг зохиогчийн
ерөөсөө дэмждэггүй, их хүч шаардсан ажиллагаагүйгээр хандаж чадахгүй болох
юм.
Шифрлэгдсэн хуваалтыг цөмд залгана
&prompt.root; gbde attach /dev/ad4s1c -l /etc/gbde/ad4s1c
Шифрлэгдсэн хуваалтыг эхэлж тохируулж байх үед таны сонгосон нэвтрэх
үгийг оруулахыг танаас асуух болно. Шинэ шифрлэгдсэн төхөөрөмж
/dev дотор
/dev/device_name.bde гэж гарч
ирнэ:
&prompt.root; ls /dev/ad*
/dev/ad0 /dev/ad0s1b /dev/ad0s1e /dev/ad4s1
/dev/ad0s1 /dev/ad0s1c /dev/ad0s1f /dev/ad4s1c
/dev/ad0s1a /dev/ad0s1d /dev/ad4 /dev/ad4s1c.bde
Шифрлэгдсэн төхөөрөмж дээр файлын систем үүсгэнэ
Шифрлэгдсэн төхөөрөмж цөмд залгагдсаны дараа та энэ төхөөрөмж дээр
файлын систем үүсгэж болно. Шифрлэгдсэн төхөөрөмж дээр файлын
систем үүсгэхийн тулд &man.newfs.8;-г ашиглана. Хуучин UFS1
файлын системийг эхлүүлснээс шинэ UFS2 файлын системийг эхлүүлэх нь
хамаагүй хурдан учраас &man.newfs.8;-г
тохируулгатай хэрэглэхийг зөвлөдөг.
&prompt.root; newfs -U -O2 /dev/ad4s1c.bde
&man.newfs.8; тушаал нь төхөөрөмжийн нэрэндээ
*.bde гэж
өргөтгөлөөр танигдах залгагдсан gbde
хуваалт дээр хийгдэх ёстой.
Шифрлэгдсэн хуваалтыг холбоно
Шифрлэгдсэн файлын системд зориулж холбох цэгийг үүсгэнэ.
&prompt.root; mkdir /private
Шифрлэгдсэн файлын системийг холбоно.
&prompt.root; mount /dev/ad4s1c.bde /private
Шифрлэгдсэн файлын систем байгаа эсэхийг шалгана
Шифрлэгдсэн файлын систем одоо &man.df.1;-д харагдаж
ашиглахад бэлэн болох ёстой.
&prompt.user; df -H
Filesystem Size Used Avail Capacity Mounted on
/dev/ad0s1a 1037M 72M 883M 8% /
/devfs 1.0K 1.0K 0B 100% /dev
/dev/ad0s1f 8.1G 55K 7.5G 0% /home
/dev/ad0s1e 1037M 1.1M 953M 0% /tmp
/dev/ad0s1d 6.1G 1.9G 3.7G 35% /usr
/dev/ad4s1c.bde 150G 4.1K 138G 0% /private
Байгаа шифрлэгдсэн файлын системүүдийг холбох нь
Ачаалалт бүрийн дараа ямар ч шифрлэгдсэн файлын системүүдийг
ашиглаж эхлэхээсээ өмнө цөмд дахин залгаж, алдааг нь шалгаж холбож болно.
Шаардлагатай тушаалуудыг root хэрэглэгч
ажиллуулах ёстой гэж үздэг.
gbde хуваалтыг цөмд залгана
&prompt.root; gbde attach /dev/ad4s1c -l /etc/gbde/ad4s1c
Шифрлэгдсэн gbde хуваалтыг
эхэлж тохируулж байх үед таны сонгосон нэвтрэх үгийг оруулахыг
танаас асуух болно.
Файлын систем дээр алдааг шалгана
Шифрлэгдсэн файлын системүүд нь автоматаар холбогдохын тулд
/etc/fstab файлд одоохондоо
жагсаагдах боломжгүй учир файлын системүүд дээр алдаа байгаа эсэхийг
шалгаж тэдгээрийг холбохоос өмнө &man.fsck.8;-г гараар ажиллуулах ёстой.
&prompt.root; fsck -p -t ffs /dev/ad4s1c.bde
Шифрлэгдсэн файлын системийг холбоно
&prompt.root; mount /dev/ad4s1c.bde /private
Шифрлэгдсэн файлын систем одоо ашиглахад бэлэн боллоо.
Шифрлэгдсэн хуваалтуудыг автоматаар холбох нь
Шифрлэгдсэн хуваалтыг автоматаар залган шалгаж холбох скриптийг үүсгэж
болох боловч аюулгүй байдлын шалтгаанаас болоод скрипт нь
&man.gbde.8; нууц үгийг агуулсан байх ёсгүй. Харин эдгээр
скриптүүдийг гараар ажиллуулж нууц үгийг консол эсвэл &man.ssh.1;-ээр
оруулахыг зөвлөдөг.
Өөр нэг арга нь rc.d скрипт байдаг. Энэ
скриптийн нэмэлт өгөгдлүүдийг &man.rc.conf.5;-оор дамжуулж болно,
жишээ нь:
gbde_autoattach_all="YES"
gbde_devices="ad4s1c"
Энэ нь gbde нэвтрэх үгийг ачаалах
үед оруулахыг шаарддаг. Зөв нэвтрэх үгийг бичсэний дараа
gbde шифрлэгдсэн хуваалт автоматаар
холбогдох болно. Энэ нь gbde-г
зөөврийн компьютер дээр хэрэглэж байгаа үед их ашигтай байдаг.
gbde-ийн ажиллуулдаг криптограф хамгаалалтууд
&man.gbde.8; нь 128-bit AES-ийг CBC горимд ашиглан сектор ачааг
шифрлэдэг. Диск дээрх сектор бүр өөр өөр AES түлхүүрээр шифрлэгддэг.
Секторын түлхүүрүүд хэрэглэгчийн оруулсан нэвтрэх үгээс хэрхэн гаргагддаг зэрэг
gbde-ийн криптограф дизайны талаар
дэлгэрэнгүйг &man.gbde.4;-ээс үзнэ үү.
Нийцтэй байдлын асуудлууд
&man.sysinstall.8; нь gbde-шифрлэгдсэн
төхөөрөмжүүдтэй нийцгүй байдаг. Бүх
*.bde төхөөрөмжүүдийг
&man.sysinstall.8; эхлүүлэхээс өмнө цөмөөс салгасан байх ёстой бөгөөд
ингэхгүй бол энэ нь төхөөрөмжүүдийг шалгаж эхлэхдээ сүйрэх болно. Бидний жишээн
дээр ашиглагдсан шифрлэгдсэн төхөөрөмжийг салгахдаа дараах тушаалыг
ашиглана:
&prompt.root; gbde detach /dev/ad4s1c
Мөн &man.vinum.4; нь &man.geom.4; дэд системийг
ашигладаггүйг анхаараарай, та gbde-г
vinum эзлэхүүнүүдтэй ашиглаж
болохгүй.
Даниэл
Гэрзо
Хувь нэмэр болгон оруулсан
<command>geli</command>-ээр диск шифрлэх нь
Шинэ криптограф GEOM ангилал &os; 6.0-с эхлэн
geli гэж орж иржээ. Үүнийг одоогоор
&a.pjd; хөгжүүлж байгаа болно. Geli нь
gbde-ээс өөр бөгөөд энэ нь өөр боломжуудыг
санал болгож криптограф үйлдэлдээ өөр схемийг ашигладаг.
&man.geli.8;-ийн хамгийн чухал боломжууд бол:
&man.crypto.9; тогтолцоог ашигладаг —
криптограф тоног төхөөрөмж бэлэн болоход geli
түүнийг автоматаар ашигладаг.
Олон криптограф алгоритмуудыг дэмждэг (одоогоор AES, Blowfish,
болон 3DES).
root хуваалтыг шифрлэх боломжийг олгодог. Шифрлэгдсэн root
хуваалтад хандахад хэрэглэгддэг нэвтрэх үгийг систем ачаалахад
асуудаг.
Бие биеэндээ хамааралгүй хоёр түлхүүрүүдийг ашиглахыг
зөвшөөрдөг (өөрөөр хэлбэл key
болон
company key
).
geli нь хурдан байдаг. Энгийн сектороос сектор уруу
шифрлэлтийг хийдэг.
Мастер түлхүүрүүдийг нөөцлөх ба сэргээхийг зөвшөөрдөг. Хэрэглэгч
өөрийн түлхүүрүүдийг устгах хэрэгтэй болоход нөөцөөс түлхүүрүүдийг
сэргээж өгөгдөлд дахин хандах боломжтой болох юм.
Дискийг санамсаргүй, нэг удаагийн түлхүүрээр залгахыг
зөвшөөрдөг — энэ нь swap хуваалтууд болон түр зуурын
файлын системүүдэд ашигтай байдаг.
geli-ийн илүү боломжуудыг &man.geli.8;-ийн
гарын авлагын хуудаснаас олж болно.
Дараагийн алхмууд нь geli-ийн дэмжлэгийг &os; цөмд
хэрхэн идэвхжүүлэхийг тайлбарлах бөгөөд шинэ geli
шифрлэлт үзүүлэгчийг хэрхэн үүсгэх талаар өгүүлэх болно. Төгсгөлд нь
geli-ийн санал болгодог боломжуудыг ашиглан swap хуваалтыг
хэрхэн үүсгэхийг харуулах болно.
geli-г ашиглахын тулд та &os; 6.0-RELEASE болон
түүнээс дээшхи хувилбарыг хэрэглэж байх ёстой. Цөмд өөрчлөлтүүд шаардлагатай учраас
супер хэрэглэгчийн эрхүүд хэрэгтэй болно.
Цөмийн тохиргооны файлд <command>geli</command> дэмжлэгийг
нэмэх нь
Дараах мөрийг цөмийн тохиргооны файлд нэмнэ:
options GEOM_ELI
device crypto
Цөмөө -д тайлбарласны дагуу дахин бүтээнэ.
Мөн geli модулийг ачаалах үед дуудаж болно.
Дараах мөрийг /boot/loader.conf файлд
нэмнэ:
geom_eli_load="YES"
&man.geli.8; нь одоо цөмд дэмжигдсэн байх ёстой.
Мастер түлхүүр үүсгэх нь
Дараах жишээ нь түлхүүр файлыг хэрхэн үүсгэх талаар тайлбарлах бөгөөд
энэ нь /private доор
холбогдсон шифрлэгдсэн үзүүлэгчийн Мастер түлхүүрийн хэсэг болон
ашиглагдах болно. Түлхүүр файл нь Мастер түлхүүрийг шифрлэхэд
хэрэглэгдэх зарим санамсаргүй өгөгдлийг өгөх болно. Мастер түлхүүр нь
нэвтрэх үгээр бас хамгаалагдах болно. Үзүүлэгчийн секторын хэмжээ
4kB том байх болно. Мөн энэ хэлэлцүүлэг нь geli
үзүүлэгчийг хэрхэн залгаж түүн дээр файлын систем үүсгэх, хэрхэн түүнийг
холбож ажиллах болон төгсгөлд нь хэрхэн салгах талаар тайлбарлах
болно.
Илүү сайн ажиллагааг хангахын тулд секторын том хэмжээг (4kB ч юм уу)
ашиглахыг зөвлөдөг.
Мастер түлхүүр нь нэвтрэх үгээр хамгаалагдах бөгөөд түлхүүр файлд зориулагдсан
өгөгдлийн эх нь /dev/random байх болно.
Бидний үзүүлэгч гэж нэрлэдэг /dev/da2.eli-ийн
секторын хэмжээ 4kB байх болно.
&prompt.root; dd if=/dev/random of=/root/da2.key bs=64 count=1
&prompt.root; geli init -s 4096 -K /root/da2.key /dev/da2
Enter new passphrase:
Reenter new passphrase:
Нэвтрэх үг болон түлхүүр файлыг хоёуланг нь заавал ашиглах шаардлагагүй;
Мастер түлхүүрийг нууцлах аль ч аргыг тусад нь ашиглаж болно.
Хэрэв түлхүүр файл -
гэж өгөгдсөн бол стандарт
оролтыг ашиглана. Энэ жишээ нь нэгээс олон түлхүүр файлыг
хэрхэн ашиглаж болох талаар харуулж байна.
&prompt.root; cat keyfile1 keyfile2 keyfile3 | geli init -K - /dev/da2
Үзүүлэгчийг үүсгэсэн түлхүүрийн тусламжтай залгах нь
&prompt.root; geli attach -k /root/da2.key /dev/da2
Enter passphrase:
Шинэ цэвэр текст төхөөрөмж
/dev/da2.eli
гэж нэрлэгдэх болно.
&prompt.root; ls /dev/da2*
/dev/da2 /dev/da2.eli
Шинэ файлын системийг үүсгэх нь
&prompt.root; dd if=/dev/random of=/dev/da2.eli bs=1m
&prompt.root; newfs /dev/da2.eli
&prompt.root; mount /dev/da2.eli /private
Шифрлэгдсэн файлын систем &man.df.1;-д харагдаж
ашиглахад бэлэн болох ёстой.
&prompt.root; df -H
Filesystem Size Used Avail Capacity Mounted on
/dev/ad0s1a 248M 89M 139M 38% /
/devfs 1.0K 1.0K 0B 100% /dev
/dev/ad0s1f 7.7G 2.3G 4.9G 32% /usr
/dev/ad0s1d 989M 1.5M 909M 0% /tmp
/dev/ad0s1e 3.9G 1.3G 2.3G 35% /var
/dev/da2.eli 150G 4.1K 138G 0% /private
Үзүүлэгчийг холбосныг салгаж залгасныг болиулах
Шифрлэгдсэн хуваалт дээрх ажил хийгдэж дуусаад
/private хуваалт
хэрэггүй болох үед geli шифрлэгдсэн
хуваалтыг холбосноо салган цөмд залгаснаа бас салгах нь зүйтэй
юм.
&prompt.root; umount /private
&prompt.root; geli detach da2.eli
&man.geli.8;-ийг хэрэглэх тухай дэлгэрэнгүй мэдээллийг гарын авлагын хуудаснаас
олж болно.
<filename>geli</filename> <filename>rc.d</filename> скриптийг ашиглах нь
geli нь geli-ийн
хэрэглээг хялбаршуулахад ашиглаж болох rc.d
скрипттэй цуг ирдэг. geli-г &man.rc.conf.5;-оор
тохируулах жишээг дараахаас харж болно:
geli_devices="da2"
geli_da2_flags="-p -k /root/da2.key"
Энэ нь /dev/da2-г
Мастер түлхүүр файл нь /root/da2.key-д байрлах
geli үзүүлэгч гэж тохируулах бөгөөд
үзүүлэгчийг залгаж байхдаа geli нь
нэвтрэх үгийг ашиглахгүй (хэрэв -P сонголт geli-г
эхлүүлэх үед өгөгдсөн тохиолдолд энэ нь ашиглагдах боломжтой). Систем нь
geli үзүүлэгчийг цөмөөс систем унтрахаас өмнө
салгах болно.
rc.d-г тохируулах талаар дэлгэрэнгүй мэдээлэл
энэхүү гарын авлагын rc.d
хэсэгт байгаа болно.
Крисчан
Брюффэр
Бичсэн
Swap зайг шифрлэх
swap
шифрлэх
&os; дээрх swap-ийн шифрлэлт нь тохируулахад амархан байдаг бөгөөд
&os; 5.3-RELEASE-с эхлээд ийм боломжтой болсон юм. &os;-ийн аль
хувилбарыг ашиглаж байгаагаас хамаараад өөр өөр тохируулгууд байдаг бөгөөд
тохиргоо нь нэлээн өөр өөр байдаг. &os; 6.0-RELEASE-с эхлээд
&man.gbde.8; эсвэл &man.geli.8; шифрлэх системүүдийг swap-ийг
шифрлэхэд ашиглаж болно. Өмнөх хувилбаруудад зөвхөн &man.gbde.8;
байдаг. Энэ хоёр систем нь хоёулаа encswap
rc.d скриптийг
ашигладаг.
Өмнөх Дискний хуваалтуудыг шифрлэх
хэсэг нь өөр өөр шифрлэх системүүдийн тухай богино хэлэлцүүлгийг агуулдаг.
Swap яагаад шифрлэгдэх ёстой вэ?
Дискний хуваалтуудын шифрлэлтийн нэгэн адил swap зайн шифрлэлт нь эмзэг
мэдээллийг хамгаалахын тулд хийгддэг. Нууц үгстэй ажилладаг програм байлаа гэж
бодъё. Эдгээр нууц үгс нь физик санах ойд байгаа үед бүгд зүгээр байна. Гэхдээ
хэрэв үйлдлийн систем нь бусад програмуудад зориулж зайг чөлөөлөхийн тулд санах
ойн хуудаснуудыг swap хийж эхэлбэл нууц үгс нь дискний хавтгай дээр шифрлэгдэлгүй
бичигдэж болох бөгөөд энэ нь өрсөлдөгчийн хувьд олж авахад амархан болох юм.
Swap зайг шифрлэх нь энэ тохиолдолд шийдэл болж болох юм.
Бэлтгэл
Энэ хэсгийн үлдсэн хэсэгт ad0s1b нь
swap хуваалт байх болно.
Энэ хүртэл swap нь шифрлэгдээгүй байгаа билээ. Аль хэдийн нууц үгс эсвэл бусад
эмзэг өгөгдөл дискний хавтгайнууд дээр цэвэр текстээр байж болзошгүй юм. Үүнийг
засварлахын тулд swap хуваалт дээрх өгөгдлийг санамсаргүй хаягдлаар дарж бичих
хэрэгтэй:
&prompt.root; dd if=/dev/random of=/dev/ad0s1b bs=1m
&man.gbde.8; ашиглан swap шифрлэлт хийх
Хэрэв &os; 6.0-RELEASE болон түүнээс шинэ хувилбар ашиглагдаж байгаа бол
.bde дагаварыг /etc/fstab-ийн
тохирох swap мөр дэх төхөөрөмжид нэмэх шаардлагатай:
# Device Mountpoint FStype Options Dump Pass#
/dev/ad0s1b.bde none swap sw 0 0
&os; 6.0-RELEASE хувилбараас өмнөх системүүдэд дараах мөр нь
/etc/rc.conf файлд бас хэрэгтэй:
gbde_swap_enable="YES"
&man.geli.8; ашиглан swap шифрлэлт хийх
Өөрөөр, swap шифрлэлтэд зориулж &man.geli.8;-г ашиглах процедур нь
&man.gbde.8; ашиглахтай төстэй. .eli дагаварыг
/etc/fstab-ийн тохирох swap мөр дэх төхөөрөмжид
нэмэх шаардлагатай:
# Device Mountpoint FStype Options Dump Pass#
/dev/ad0s1b.eli none swap sw 0 0
&man.geli.8; нь AES алгоритмийг анхдагчаар
256 битийн урттай түлхүүртэй ашигладаг.
Мөн эдгээр анхдагчуудыг /etc/rc.conf файлд
geli_swap_flags тохируулгыг ашиглан
өөрчилж болно. Дараах мөр нь encswap rc.d
скриптийг detach on last close
тохируулгыг зааж 4
килобайтын секторын хэмжээтэй, 128 бит түлхүүрийн урттайгаар Blowfish
алгоритм ашиглан &man.geli.8; swap хуваалт үүсгэ гэж хэлж байна:
geli_swap_flags="-a blowfish -l 128 -s 4096 -d"
&man.geli.8; гарын авлагын хуудсан дахь onetime тушаалын тайлбараас
боломжит тохируулгуудын жагсаалтыг лавлана уу.
Ажиллаж байгаа эсэхийг шалгах
Систем дахин ачаалагдсаны дараа шифрлэгдсэн swap-ийн зөв үйлдлийг
swapinfo тушаал ашиглан шалгаж
болно.
Хэрэв &man.gbde.8; ашиглагдаж байвал:
&prompt.user; swapinfo
Device 1K-blocks Used Avail Capacity
/dev/ad0s1b.bde 542720 0 542720 0%
Хэрэв &man.geli.8; ашиглагдаж байвал:
&prompt.user; swapinfo
Device 1K-blocks Used Avail Capacity
/dev/ad0s1b.eli 542720 0 542720 0%
diff --git a/mn_MN.UTF-8/books/handbook/install/chapter.sgml b/mn_MN.UTF-8/books/handbook/install/chapter.sgml
index ba39bcbb4c..2401a21c9d 100644
--- a/mn_MN.UTF-8/books/handbook/install/chapter.sgml
+++ b/mn_MN.UTF-8/books/handbook/install/chapter.sgml
@@ -1,4957 +1,4957 @@
Жим
Мок
Дахин засварлаж, зарим хэсгийг нь шинээр бичсэн
Рэнди
Пратт
Суулгацын ерөнхий дараалал болон зургийг бэлдсэн
Шагдарын
Нацагдорж
Орчуулсан
FreeBSD суулгах нь
Ерөнхий агуулга
суулгац
FreeBSD нь sysinstall гэдэг нэртэй
хэрэглэхэд амархан текст хэлбэртэй програмтай ирдэг. Энэ бол
FreeBSD-н програм суулгахад хэрэглэгддэг анхдагч програм бөгөөд хэрэв хүсвэл
програм зохиогчид нь өөрсдийнхөө програмдаа зориулж суулгах програм бас бичиж болно.
Энэ бүлэгт FreeBSD-г суулгахын тулд sysinstall програмыг
хэрхэн хэрэглэх талаар тайлбарлах болно.
Энэ бүлгийг уншсаны дараа, та дараах зүйлсийг мэдэх болно:
FreeBSD суулгадаг дискнүүдийг хэрхэн үүсгэх.
FreeBSD таны диск уруу хэрхэн ханддаг болон хуваадаг талаар.
sysinstall-г хэрхэн эхлүүлэх.
sysinstall-аас танд тавигдах
асуултууд, тэд ямар учиртай болох мөн хэрхэн хариулах тухай.
Энэ бүлгийг уншихаасаа өмнө та дараах зүйлсийг гүйцэтгэх хэрэгтэй:
Суулгах гэж буй FreeBSD-нхээ хувилбар, мөн түүний дэмжиж чаддаг төхөөрөмжүүдийн
жагсаалтыг хянаж тэр дунд таны төхөөрөмжүүд байгаа эсэхийг магадлах.
Ер нь, энэ суулгах заавар нь &i386; (PC төрлийн
) архитектурт
зориулж бичсэн. Шаардлагатай тохиолдолд бусад тусгай тавцангуудын (жишээлбэл Alpha) хувьд
зориулагдсан заавруудыг оруулах болно. Хэдийгээр энэ гарын авлагыг аль болох
шинэчилж байгаа боловч та суулгагч болон энд дурдсан хоёрын хооронд бага зэргийн өөрчлөлтүүд
байгааг анзаарч болох юм.
Тийм болохоор энэ гарын авлагыг үгчилсэн заавар биш ерөнхий суулгах заавар болгож хэрэглэхийг танд
зөвлөж байна.
Системд тавигдах төхөөрөмжийн шаардлага
Хамгийн бага тохиргоо
&os;-г суулгахад шаардагдах хамгийн бага тохиргоо нь
&os;-н хувилбар болон төхөөрөмжийн төрлөөс их хамаарна.
Хамгийн бага шаардагдах тохиргоог &os;-н вэб хуудасны Хувилбарын
мэдээлэл гэсэн хуудсан дотор суулгацын мэдээлэл хэсэгт харж болно.
Эдгээр мэдээллийн ерөнхий дүгнэсэн мэдээллийг энэ хэсэгт та унших болно.
&os;-г суулгах аргаасаа хамаараад танд уян диск юм уу эсвэл CDROM төхөөрөмж,
зарим тохиолдолд сүлжээний адаптер хэрэг болох болно. Энэ тухай
хэсэгт дурьдсан буй.
&i386; болон pc98 архитектур
&os;/&i386 болон &os;/pc98 хоёр хоёулаа 486 юм уу эсвэл түүнээс
дээш илүү төрлийн процессор шаарддаг бөгөөд хамгийн багадаа 24 MБ
RAM буюу шуурхай санах ой хэрэглэдэг. Танд хамгийн бага хэмжээгээр суулгахын
тулд ядаж 150 MБ дискний сул хэмжээ хэрэгтэй.
Хуучны тохиргоонд бол, ихэнх тохиолдолд, их хэмжээний санах ой ба дискний
хэмжээ нь хурдан процессороос илүү хэрэгтэй байдаг.
Alpha архитектур
&os;/alpha-г суулгахын тулд танд дэмжигдсэн төхөөрөмжүүд
( хэсэгт харж болно)
болон &os;-д зориулсан диск байх хэрэгтэй. Одоогоор дискээ
өөр үйлдлийн системтэй хамтарч хэрэглэж болохгүй. Энэ диск нь
SCSI хянагч уруу холбогдсон байх ёстой бөгөөд тохируулах
програмын төрөл нь SRM байх ёстой юм уу эсвэл IDE дискнээс ачаалагдаж
болдог SRM гэж танигдаж болдог IDE диск байх хэрэгтэй.
Таны системд SRM програмын консол байх шаардлагатай.
Зарим тохиолдолд AlphaBIOS (эсвэл ARC) төрлөөс SRM төрлийн хооронд
хоёр тийшээгээ сэлгэж сольж болдог. Бусад тохиолдолд тухайн төхөөрөмжийг
үйлдвэрлэдэг газрын вэб хуудаснаас шаардлагатай таниулах програмуудыг нь
татаж авах нь зүйтэй.
amd64 архитектур
&os;/amd64 нь &amd.athlon;64,
&amd.athlon;64-FX, &amd.opteron; эсвэл түүнээс дээшхи төрлийн процессор
шаарддаг.
Хэрэв таны машин nVidia nForce3 Pro-150 дээр үндэслэсэн бол
та BIOS-н тохируулга дээр IO APIC сонголтыг хорих ёстой.
Хэрэв танд ингэх сонголт байхгүй бол ACPI-г оронд нь хорих хэрэгтэй.
Pro-150 төрлийн бичил схемд алдаа байдаг бөгөөд одоогоор тэр алдаа засагдаагүй
байгаа билээ.
&sparc64; архитектур
&os;/&sparc64;-г суулгахын тулд түүний дэмждэг төхөөрөмжүүдийг нь
хангасан байх ёстой ( хэсэгт харна уу).
Танд &os;/&sparc64;-д зориулсан диск тусад нь байх хэрэгтэй. Одоогоор
диск дээр өөр төрлийн системүүдийг давхар суулгах боломж үгүй.
Дэмждэг төхөөрөмжүүд
Дэмждэг төхөөрөмжүүдийг &os;-н хувилбар бүрийн
Hardware Notes буюу төхөөрөмжийн мэдээлэл хэсэгт жагсаасан байдаг.
Энэ мэдээлэл нь голдуу HARDWARE.TXT нэрээр
суулгацын CDROM юм уу FTP-н хамгийн дээд сан дотор эсвэл
sysinstall програмын documentation буюу
баримт цэсэнд байрласан байдаг билээ. Энэ нь тухайн төрлийн архитектур бүрт
ямар ямар төхөөрөмжүүд танигдаж болохыг &os;-н хувилбар бүрт зориулж
жагсаасан байдаг. Төрөл бүрийн хувилбар болон архитектурт зориулсан жагсаалтын
бас нэг хуулбарыг &os;-н вэб хуудасны Release
Information буюу хувилбарын мэдээлэл хуудаснаас олж болно.
Суулгацын өмнө
Өөрийнхөө компьютерийг судална
Та FreeBSD-г суулгахын өмнө өөрийнхөө компьютерийн бүрдэл
хэсгүүдийг судлах хэрэгтэй. FreeBSD суулгах явцдаа таны компьютерт
буй бүрдлүүдийг (хатуу диск, сүлжээний карт, CDROM хөтлөгч гэх мэт)
тэдгээрийн загвар болон үйлдвэрлэгчийнх нь дугаартай нь харуулдаг.
Мөн FreeBSD нь тэдгээр төхөөрөмжүүдийг IRQ болон IO порт зэргүүдийг
автоматаар зөв тохируулахыг оролддог. Компьютерийн бүрдлийг
үйлдвэрлэдэгчдийн түмэн төрлөөс хамаарч зөв тохируулах энэ автомат үйлдэл нь
заримдаа тийм амжилттай болж чаддаггүй тул магадгүй та FreeBSD-н тодорхойлсон
тохируулгыг өөрчлөх хэрэг гарч болзошгүй.
Хэрэв та &windows; эсвэл Линукс үйлдлийн систем суулгасан байгаа бол
тухайн төхөөрөмжүүд ямар тохируулгаар суугдсан байгааг харах нь зүйтэй.
Хэрвээ өргөтгөл картын дугаар болон нэрийг зөв таньсан эсэхээ мэдэхгүй бол
уг карт дээр буй үйлдвэрлэсэн бичгийг нь харах хэрэгтэй. Байнгын хэрэглэдэг IRQ
дугаарууд нь 3, 5, мөн 7 бөгөөд ихэнх хэрэглэгддэг IO портын хаягууд нь голдуу
0x330 гэх мэт арван зургаат тооллын систем дээр бичсэн дугаарууд байдаг.
FreeBSD-г суулгахаасаа өмнө эдгээр дугааруудыг тэмдэглэж авахыг зөвлөж байна.
Та дараах маягийн хүснэгт хөтлөх хэрэгтэй:
Төхөөрөмжийн бүртгэлийн жишээ
Төхөөрөмжийн нэр
IRQ
IO порт(ууд)
Тэмдэглэгээ
Эхний хатуу диск
мэдэхгүй
мэдэхгүй
40 ГБ, Seagate үйлдвэрлэсэн, эхний мастер IDE
CDROM
мэдэхгүй
мэдэхгүй
Эхний хоёр дахь IDE
Хоёр дахь хатуу диск
мэдэхгүй
мэдэхгүй
20 ГБ, IBM үйлдвэрлэсэн, хоёр дахь мастер IDE
Эхний IDE хянагч
14
0x1f0
Сүлжээний карт
мэдэхгүй
мэдэхгүй
&intel; 10/100
Модем
мэдэхгүй
мэдэхгүй
&tm.3com; 56K факс модем, COM1 дээр зоогдсон
…
Өөрийнхөө өгөгдлийг нөөцөлж авах
Хэрэв таны FreeBSD суулгах гэж байгаа компьютерт чухал мэдээлэл
байвал, уг мэдээллээ нөөцөлж хадгалж авах нь зүйтэй бөгөөд уг
нөөцөлсөн мэдээллээ зөв хадгалснаа шалгах хэрэгтэй. FreeBSD-н суулгах
явц нь диск уруу бичиж эхлэхээсээ өмнө танаас лавлаж асуудаг бөгөөд
хэрэв нэг бичигдээд эхэлбэл буцаах арга байхгүй.
FreeBSD-г хаана суулгахаа шийдэх
Хэрэв та FreeBSD-д бүх дискээ хэрэглүүлнэ гэж бодож байвал
энэ хэсэгт анхаарлаа хандуулалгүй цааш нь унших хэрэгтэй.
Харин, хэрэв та FreeBSD-г өөр үйлдлийн системтэй хамт
хэрэглэнэ гэж бодож байвал диск дээр өгөгдөл хэрхэн байрладаг
мөн хэрхэн ажилладаг талаар үндсэн мэдлэгтэй байх хэрэгтэй.
&i386; дээрх дискний өгөгдөл байрлуулалт
Компьютерийн диск нь хэд хэдэн хэсэгт хэсэгчилж болдог.
Эдгээр хуваагдсан хэсгүүдийг нь partitions буюу хуваалтууд
гэж нэрлэдэг. Анхнаасаа компьютерийн нэг дискийг зөвхөн дөрөв
хувааж болохоор зохиосон байна. Эдгээр хуваалтуудыг
primary partitions буюу анхдагч хуваалтууд гэж
нэрлэдэг. Энэ хязгаарлалтыг тойрон гарч дөрвөн хуваалтаас илүүг зөвшөөрөхийн тулд шинэ
хуваалтын арга үүссэн бөгөөд түүнийг extended partition
буюу өргөтгөсөн хуваалт гэж нэрлэжээ. Диск зөвхөн
ганцхан өргөтгөсөн хуваалт агуулж болно. Өргөтгөсөн хуваалт дотор
хичнээн бол хичнээн logical partitions
буюу логик хуваалтууд агуулж болдог байна.
Хуваалт болгон partition ID буюу хуваалтын ID дугаар
агуулж байдаг бөгөөд энэ дугаар нь тухайн хуваалтын төрлийг илэрхийлж
байдаг. FreeBSD төрлийн хуваалтууд нь 165 гэсэн
ID дугаартай байдаг.
Үйлдлийн систем болгон дискний хуваалтуудыг таних өөр
өөрийн арга хэрэглэдэг. Жишээлбэл DOS буюу түүнтэй ижил төрлийн
&windows; системүүд нь дискний хуваалтыг танихын тулд
үсэгчлэн дугаарласан диск аргыг хэрэглэдэг бөгөөд
C: үсгээр эхлэж тэмдэглэдэг.
FreeBSD нь primary partition буюу дискний анхдагч хуваалт дээр суугдах ёстой.
FreeBSD таны үүсгэсэн файлуудыг, бас өөрийнхөө файлуудыг энэ хуваалт дээр
хадгалдаг. Хэрэв танд олон диск байвал мөн та тэдгээр дээр эсвэл тэдний зарим дээр
FreeBSD төрлийн хуваалт үүсгэж болно. FreeBSD суулгах үедээ дискний нэг хуваалтыг бэлэн байлгах хэрэгтэй.
Энэ хуваалт нь таны урьдчилан бэлдсэн хоосон хуваалт юм уу эсвэл онц шаардлагагүй
өгөгдөл хадгалсан хуваалт байсан ч болно.
Хэрэв та өөрийн бүх диск дэх бүх хуваалтыг хэрэглэж байсан бол тэдгээрийн
нэгийг нь FreeBSD-д зориулж ямар нэгэн үйлдлийн системд байдаг
хэрэгслийг ашиглан хоосон болгох хэрэгтэй (жишээ нь, DOS or &windows;
дээр байдаг fdisk програм).
Хэрэв танд илүүчилж болохоор хуваалт байвал тэр хэсгийг бас хэрэглэж болно.
Гэхдээ та өмнө нь байж байсан хуваалтын хэмжээг ихэсгэж юм уу багасгаж хэрэглэж
хэрэгтэй болно.
FreeBSD суугдаж чадах хамгийн бага хэмжээ бол 100 MБ билээ.
Гэхдээ энэ хэмжээ бол өөрийнхөө файлуудыг хадгалахад бараг
хүрэлцэхээргүй хамгийн бага хэмжээ юм.
Арай боломжийн бага хэмжээ бол график орчныг оруулалгүйгээр 250 MБ
хэмжээ юм. Хэрэв график орчинг оруулбал 350 MБ болно.
Хэрэв та гуравдагч програм зохиогчдын програмыг суулгаж хэрэглэнэ
гэж бодож байвал мэдээж түүнээс илүү хэмжээ хэрэгтэй.
Та &partitionmagic; гэдэг үнэтэй
програмыг, эсвэл GParted зэрэг үнэгүй програмыг
FreeBSD-д зориулж дискэндээ зай гаргахад хэрэглэж болох юм. Ийм үйлдэлд
зориулагдсан CDROM дээр буй tools сан дотор FIPS
ба PResizer гэсэн хоёр үнэгүй програм байдаг.
Эдгээр програмыг хэрэглэх бичиг баримт нь уг сан дотор нь бас бий.
FIPS, PResizer, мөн
&partitionmagic; гэсэн програмууд нь
&ms-dos; -с эхлээд &windows; ME хүртэлх үйлдлийн системд хэрэглэгддэг
FAT16 болон FAT32
хуваалтуудын хэмжээг ихэсгэж багасгахад хэрэглэгддэг.
&partitionmagic; ба
GParted нар NTFS
төрлийн хуваалт дээр ажиллаж чаддаг.
Эдгээр хэрэгслийг буруу ашиглавал дискэн дээр байгаа мэдээлэл тань устах болно.
Тэдгээрийг хэрэглэхээсээ өмнө өөрийнхөө өгөгдлийг нөөцөлж хадгалж авах хэрэгтэй.
Байгаа дискний хуваалтыг өөрчлөлгүйгээр хэрэглэх нь
Жишээлбэл, &windows; систем суулгасан 4 ГБ диск танд байгаа
гэж бодъё. Мөн та тэр дискийг 2 ГБ хэмжээгээр C: ба
D: гэж хоёр хуваасан байгаа. Танд
C: дээр 1 ГБ, D: дээр
0.5 ГБ өгөгдөл хадгалсан байгаа гэж үзье.
Энэ бол үсэгчлэн тэмдэглэсэн хоёр хуваалт танд байна гэсэн үг.
Та D: дээр байгаа бүх өгөгдлийг
C: руу хуулж чөлөөлөөд түүн дээр
FreeBSD суулгаж болно.
Байгаа хуваалтын хэмжээг сунгаж өөрчлөх
Танд &windows; суулгасан 4 ГБ диск байна гэж үзье.
&windows; суулгах үедээ та зөвхөн C:
гэж нэрлэсэн 4 ГБ хэмжээтэй ганцхан бүхэл хуваалт үүсгэжээ.
Та одоогоор уг хэмжээний 1.5 ГБ-ийг ашигласан гэж бодоцгооё. Тэгээд та
уг дискний 2 ГБ хэмжээ дээр FreeBSD суулгахыг хүссэн гэж авч үзье.
FreeBSD-г суулгахын тулд доор дурдсанаас аль нэгийг хийх болно:
&windows; дээр байсан өгөгдлөө нөөцөлж хадгалж аваад
&windows;-г дахин суулгаж гэхдээ түүндээ 2 ГБ хэмжээ үүсгэж хэрэглэх.
&partitionmagic; мэтийн програм ашиглаж
&windows;-н дискний хэмжээг дээрх хэмжээнд тохируулж өөрчлөх.
Alpha дээрх дискний байрлуулалт
Alpha
Танд Alpha дээр FreeBSD-г суулгах тусгайлан бэлдсэн диск хэрэгтэй.
Өөр үйлдлийн системтэй хамт дискийг энэ үед хэрэглэж болохгүй. Танд байгаа
Alpha машины төрлөөс хамаараад хэрэв уг дискнээс ачаалж болж л байвал
энэ диск нь SCSI юм уу эсвэл IDE диск байж болно.
Digital / Compaq -н гарын авлагад заасны дагуу
SRM оруулгыг том үсгээр харуулдаг. SRM-д том жижиг
үсгүүд нь ялгаатай.
Машиндаа буй дискний нэр болон төрлийг мэдэхийн тулд
SHOW DEVICE тушаалыг SRM консолд бичдэг:
>>>SHOW DEVICE
dka0.0.0.4.0 DKA0 TOSHIBA CD-ROM XM-57 3476
dkc0.0.0.1009.0 DKC0 RZ1BB-BS 0658
dkc100.1.0.1009.0 DKC100 SEAGATE ST34501W 0015
dva0.0.0.0.1 DVA0
ewa0.0.0.3.0 EWA0 00-00-F8-75-6D-01
pkc0.7.0.1009.0 PKC0 SCSI Bus ID 7 5.27
pqa0.0.0.4.0 PQA0 PCI EIDE
pqb0.0.1.4.0 PQB0 PCI EIDE
Дээрх жишээ нь Digital Personal Workstation
433au машиных бөгөөд гурван диск холбогдсон байна. Эхнийх нь
CDROM хөтлөгч DKA0 нэртэй байгаа бөгөөд
бусад хоёр диск нь
DKC0 ба
DKC100 гэсэн нэртэй байна.
DKx гэж эхэлсэн дискнүүд нь
SCSI диск юм. Жишээ нь DKA100
гэдэг нь SCSI диск бөгөөд SCSI-н эхний шугам (A) дээр буй ID 1
дискийг илэрхийлж байхад, DKC300 гэдэг нь
гуравдагч шугам (C) дээр буй SCSI ID 3 дискийг зааж байна.
PKx гэдэг нь SCSI гол үндсэн шугамыг хэлж байна.
SHOW DEVICE тушаалд харуулснаар бол SCSI
CDROM төхөөрөмж нь бусад SCSI хатуу диск шиг харуулагддаг.
IDE дискнүүд нь DQx гэж илэрхийлэгдэж байхад
гол шугам нь PQx гэж нэрлэгддэг.
Сүлжээний нарийвчилсан тохируулгаа мэдэх
Хэрэв та FreeBSD-н суулгацыг интернэт холболттой хийнэ гэж
бодож байвал (жишээ нь, суулгацыг FTP эсвэл NFS серверээс татан суулгаж байвал),
та сүлжээнийхээ тохируулгыг мэдэж байх хэрэгтэй. Ийм мэдээллийг суулгах үед
танаас лавлаж асуугаад, тохируулж интернэтэд холбогддог.
Дотоод сүлжээ эсвэл Кабель/DSL Модемоор холбогдох
Хэрэв та дотоод сүлжээнд холбогдсон байгаа юм уу эсвэл кабел, DSL-ээр холбогдохоор бол
дараах тохируулах мэдээллийг мэдсэн байх хэрэгтэй:
IP хаяг
Анхны gateway буюу гарцын IP хаяг
Hostname буюу серверийн нэр
DNS сервер IP хаяг
Subnet Mask буюу дэд сүлжээний баг (тусгаарлан ангилах дугаар)
Хэрэв та эдгээр мэдээллийг мэдэхгүй байгаа бол уг сүлжээ хариуцагч юм уу
интернэт уруу холбогдох байгууллага уруу хандах хэрэгтэй.
Гэтэл тэд танд, эдгээр мэдээлэл нь
DHCP ашиглаж автоматаар тохируулагдана гэж хэлж магадгүй.
Хэрэв тийм бол та эдгээр мэдээллийг заавал мэдсэн байх албагүй
бөгөөд энэ хэсгийг зүгээр санаад авахад илүүдэхгүй.
Модем хэрэглэж холбогдох
Хэрэв та интернэтээр хангагч байгууллага уруу ердийн модем ашиглан
утсаар холбогддог бол, та мөн FreeBSD-г интернэтээр суулгаж болох бөгөөд
жаахан удах л байх даа.
Дараах зүйлсийг мэдэж байх шаардлагатай:
ISP буюу интернэтийн үйлчилгээ үзүүлэгчийн холбогдох утасны дугаар
Модемийн хэрэглэх COM: портын дугаар
Интернэтийн үйлчилгээ үзүүлэгчид бүртгүүлсэн хэрэглэгчийн нэр болон нууц үг
FreeBSD-н алдааны бүртгэл
FreeBSD төсөл нь гаргаж буй хувилбар болгоноо алдаагүй баттай байлгахыг
чармайж байдаг боловч зарим тохиолдолд жижиг алдаанууд гарах тохиолдол үүсдэг. Маш ховор
үед ийм алдаа суулгах үед гардаг. Эдгээр алдааг илрүүлж засаад, энэ тухайгаа
FreeBSD алдааны бүртгэл
хуудсан дээр тэмдэглэж бичдэг. Та суулгаж байх үед ийм хүндрэлтэй тулгарахгүйн тулд энэ хуудас уруу
орж шалгах хэрэгтэй.
Хувилбар бүрд гарсан алдаануудыг бүх хувилбартай нь жагсаасан бүртгэлийг
FreeBSD-н вэб хуудасны
хувилбарын мэдээлэл хэсэгт харж болно.
FreeBSD-н суулгац файлуудыг бэлдэх
FreeBSD-г суулгах явц нь дараах байршилд буй файлаас гүйцэтгэгдэж болно:
Дотоод төхөөрөмжөөс
CDROM эсвэл DVD
Уг компьютерт буй DOS хэсгээс
SCSI эсвэл QIC бичлэгээс
Уян дискнээс
Сүлжээ
FTP хаягнаас. Хэрэв шаардлагатай бол галт хана эсвэл HTTP проксигоор дамжина
NFS сервер
Зориулалтын параллел юм уу цуваа холболт
Хэрэв та FreeBSD -н суулгацыг CD эсвэл DVD хэлбэрээр авсан бол
танд хэрэгтэй бүх зүйл бэлэн болох бөгөөд энэ хэсгийг алгасаад дараагийн
хэсэг уруу шилжиж болно.
().
Хэрэв та FreeBSD-н суулгац файлуудыг бэлдэж аваагүй бол
хэсэг уруу очиж дээрх байршлаас
хэрхэн бэлдэж авах талаар тайлбарласныг уншина уу. Тэр хэсгийг уншиж
дуусаад буцаж эндээс
хэсэг уруу орох хэрэгтэй.
Эхлэн ачаалах төхөөрөмжийг бэлдэх
FreeBSD суулгац нь таны компьютер ачаалах үед эхэлдэг—
энэ нь өөр үйлдлийн системээс эхлүүлдэг програм биш.
Таны компьютер ердийн үед хатуу дискэн дээр суугдсан үйлдлийн
системээр эхлэж ачаалагддаг. Гэхдээ үүнийг бас
ачаалагдаж болдог
уян дискнээс эхлүүлж болохоор
тохируулж болдог. Орчин үеийн ихэнх компьютерууд CDROM дотор буй
CDROM дискнээс эхлэн ачаалагдаж чаддаг.
Хэрэв та FreeBSD-г CDROM эсвэл DVD дээр (худалдаж авсан юм уу
эсвэл өөрөө бэлдэж авсан бол) бэлдэж авсан бөгөөд таны компьютер
CDROM эсвэл DVD-ээс эхлэн ачаалагдаж болдог (ихэнх BIOS дээр Boot
Order буюу ачаалах дараалал
гэсэн эсвэл үүнтэй төсөөтэй
сонголтоор тохируулагддаг) бол энэ хэсгийг уншилгүй алгасаж болно.
FreeBSD-н CDROM болон DVD дээр байгаа файлууд нь нэмэлт зүйлс шаардалгүй
шууд суугдах боломжтой.
Ачаалагдаж болдог уян диск бэлдэхийн тулд дараах алхмыг гүйцэтгэнэ:
Ачаалагддаг уян дискний Image буюу дүрс файлыг бэлдэх
Ачаалагддаг дискнүүд нь таны суулгац файлыг хадгалсан төхөөрөмжний
floppies/ сан дотор байрладаг бөгөөд мөн
ftp://ftp.FreeBSD.org/pub/FreeBSD/releases/<arch>/<version>-RELEASE/floppies/.
хаягнаас бас хуулагдаж болно. <arch> болон
<version> -ны оронд хүссэн архитектур ба хувилбараа орлуулах хэрэгтэй.
Жишээ нь &i386;-д зориулсан &os; &rel.current;-RELEASE хувилбарын ачаалагддаг уян дискийг
хаягаас татаж авна.
Уян дискний images буюу дүрс файл нь .flp гэсэн өргөтгөлтэй байдаг.
floppies/ сан нь янз бүрийн дүрс файл агуулж байдаг бөгөөд
суулгах төхөөрөмж болон FreeBSD-нхээ хувилбарт тохируулан сонголт хийдэг.
Ихэнх тохиолдолд танд гурван ширхэг уян диск хэрэг болно. Тэдгээр нь
boot.flp,
kern1.flp, мөн
kern2.flp юм. Уг санд буй
README.TXT файлаас уг уян дисктэй холбоотой сүүлийн үеийн
мэдээллийг шалгаарай.
Нэмэлт төхөөрөмжид зориулсан таниулах програм юм уу
драйверууд нь &os; 5.3 ээс хуучин 5.X хувилбаруудад
шаардагдаж магадгүй. Эдгээр драйверууд нь
drivers.flp дүрсэнд байдаг.
Эдгээр дүрс файлыг татаж авах FTP програм нь binary mode
буюу хоёртын файлын хэлбэр горимоор татаж авах ёстой. Зарим вэб хөтөч програмууд нь
текст (эсвэл
ASCII) горим хэрэглэдэг бөгөөд ийм үед таны уян
диск анхлан ачаалагдаж чадахгүй.
Уян диск бэлдэх
Татаж авсан дүрс файл болгонд нэг уян диск бэлдэх ёстой.
Уг дискнүүд нь ямар нэгэн алдаагүй байх шаардлагатай.
Шалгах хамгийн амар арга бол шууд форматлах буюу цэвэрлэх
хэрэгтэй. Урьдчилан цэвэрлэсэн дискэнд итгэх хэрэггүй.
&windows; -н цэвэрлэдэг хэрэгсэл нь дискэн дээр байгаа
эвдэрсэн хэсгийг мэдээлдэггүй бөгөөд тэдгээрийг зүгээр
bad буюу муу
гэж тэмдэглээд өнгөрдөг.
Шинэ диск хэрэглэн суулгах үйлдэл хийхийг танд зөвлөж байна.
Хэрэв таны FreeBSD-г суулгах явц гацах, эвдрэх, ямар нэг
гаж нөлөө үзүүлбэл та хамгийн түрүүнд уян дискээ хардах хэрэгтэй.
Шинэ дискэнд дүрс файлаа бичээд дахин оролдоорой.
Дүрс файлыг уян диск уруу бичих
.flp файлууд нь диск уруу зүгээр
хуулдаг энгийн файл биш юм.
Тэд бол дискний бүхэл бүтцийг агуулсан дүрс файл.
Тийм болохоор ийм файлыг диск уруу шууд хуулж болохгүй.
Харин, дүрс файлыг диск уруу буулгах тусгай хэрэгсэл ашигладаг.
DOS
Хэрэв та &ms-dos;/&windows; үйлдлийн систем дээр ажиллаж байгаа бол
fdimage хэрэгсэл хэрэглэх хэрэгтэй.
Хэрэв уян дискнүүд CDROM дээр байгаа бөгөөд таны
CDROM E: гэж танигдсан бол та дараах тушаалыг өгөх
хэрэгтэй:
E:\> tools\fdimage floppies\kern.flp A:
Энэ тушаалыг уян дискээ сэлгэж .flp файл болгонд гүйцэтгээд
дараа нь дэс дараалан тэмдэглэх хэрэгтэй.
.flp файлын байрлалаас хамааран тушаалаа тохируулж өгөх хэрэгтэй.
Хэрэв танд CDROM байхгүй бол fdimage нь FreeBSD-н FTP
багажнууд
сангаас хуулагдах боломжтой.
Хэрэв та уян дискийг &unix; системээс бэлдэж байгаа бол(
өөр FreeBSD системээс) та &man.dd.1; тушаалыг ашиглан дүрс файлыг
уян диск дээр буулгаж болно. FreeBSD дээр:
&prompt.root; dd if=kern.flp of=/dev/fd0
FreeBSD дээр /dev/fd0 гэхээр эхний уян дискний
хөтлөгч уруу ханддаг ( A: төхөөрөмж).
/dev/fd1 гэвэл
B: төхөөрөмж гэх мэтчилэн үргэлжилдэг.
Бусад &unix; төрлийн систем дээр уян дискний төхөөрөмж нь өөр өөр
нэртэй байж болох бөгөөд шаардлагатай бол
тухайн системийн бичиг баримтаас лавлах хэрэгтэй.
Та одоо FreeBSD-н суулгацыг эхлүүлэхэд бэлэн боллоо.
Суулгацыг эхлүүлэх
Дараах мэдэгдлийг харах хүртэл суулгац програм нь таны
диск(нүүд)эд ямар нэгэн өөрчлөлт хийдэггүй:
Last Chance: Are you SURE you want continue the installation?
If you're running this on a disk with data you wish to save then WE
STRONGLY ENCOURAGE YOU TO MAKE PROPER BACKUPS before proceeding!
We can take no responsibility for lost disk contents!
Үүнийг орчуулбал:
Сүүлийн боломж: Та суулгацыг үргэлжлүүлэхдээ ИТГЭЛТЭЙ байна уу?
Хэрэв та хэрэгтэй мэдээллээ хадгалсан дискнээс уг суулгацыг
эхлүүлж байгаа бол, эхлүүлэхээсээ өмнө ӨӨРИЙНХӨӨ ӨГӨГДЛИЙГ НАЙДВАРТАЙ ХАДГАЛЖ
АВАХЫГ БИД ЗӨВЛӨЖ БАЙНА!
Дискэнд буй өгөгдөлд учирсан эвдрэлд бид хариуцлага хүлээхгүй!
Суулгац програм нь энэ анхааруулга хүртэл дискэнд
өөрчлөлт хийлгүйгээр цуцалж гарах боломжтой. Хэрэв та ямар нэгэн
зүйл буруу тохируулсан юм уу өөрчлөх ёстой гэж бодож байвал, энэ мөчид
та компьютераа унтраахад ямар ч эвдрэл үүсэхгүй.
Эхлэн ачаалалт
&i386; системд эхлэн ачаалах
Компьютер унтарсан үеэс эхлэх хэрэгтэй.
Компьютерийг асаана. Эхлэх үед дэлгэц дээр системийн BIOS-н
үндсэн тохируулга уруу ордог гарын товчлолыг харуулдаг. Энэ нь голдуу
F2, F10,
Del, эсвэл
Alt
S
гэсэн товчлолуудын нэг нь байдаг. Дэлгэцэнд юу гэж заасан байна,
уг товлолыг дарж BIOS-н тохируулга уруу орох хэрэгтэй. Зарим тохиолдолд, эхлэх
үед график зураг харуулдаг бөгөөд голдуу Esc товч дарснаар
уг зургийг болиулж хүссэн текстээ дэлгэцэнд харах боломжтой.
Систем аль төхөөрөмжөөс эхлэж ачаалах вэ гэсэн тохируулгыг олох хэрэгтэй.
Энэ нь голдуу Boot Order буюу эхлэх дараалал
гэсэн хэсэгт байдаг
бөгөөд ачаалж болох
Floppy, CDROM,
First Hard Disk гэсэн ачаалж болох төхөөрөмжийн
жагсаалтыг агуулсан байдаг.
Хэрэв та уян дискнээс ачаална гэж бодсон бол уг жагсаалтнаас
уян дискийг сонгох хэрэгтэй. Эсвэл та CDROM -ноос эхэлж ачаална гэж
бодож байвал түүнийг сонгох хэрэгтэй. Аль нь зөв эсэхээ мэдэхгүй
эргэлзэж байгаа бол уг компьютертай цуг ирдэг гарын авлагаас хараарай.
Тохирсон өөрчлөлтөө хийж хадгалаад гарна. Компьютер ингэсний дараа
шинээр дахин ачаалагдаж эхэлнэ.
Хэрэв та
дээр заасан шиг уян диск бэлдсэн бол,
kern.flp файлыг агуулсан уян диск нь эхнийх нь бөгөөд
шинээр ачаалагдах үед тэр уян диск нь хөтлөгч дотор байх ёстой.
Хэрэв та CDROM -с эхэлж ачаалж байгаа бол компьютераа асаангуутаа
CDROM уруу дискээ хийж эхлүүлэх хэрэгтэй.
Хэрэв таны компьютер асаад, өмнө суусан байсан үйлдлийн системнээс
ердийнхөөрөө эхлэж байвал шалтгаан нь доор дурдсанаас аль нэг нь байж болно:
Ачаалах явцаас өмнө нь амжиж дискээ оруулаагүй байх. Дискээ оруулаад
компьютераа дахин шинээр ачаал.
Өмнө хийсэн BIOS -ийн өөрчлөлт зөв хийгдээгүй байх. Уг өөрчлөх үйлдлийг дахин
хийж зөв тохируулгыг хийх.
Магадгүй таны бэлдсэн төхөөрөмжөөс эхлэж ачаалах үйлдлийг таны BIOS
дэмжээгүй байж болно.
FreeBSD ачаалагдаж эхлэнэ. Хэрэв та CDROM -ноос эхлүүлсэн бол
дараах зүйлтэй адилхан мэдэгдэл харах болно (хувилбарын хэсгийг оруулаагүй болно):
Verifying DMI Pool Data ........
Boot from ATAPI CD-ROM :
1. FD 2.88MB System Type-(00)
Uncompressing ... done
BTX loader 1.00 BTX version is 1.01
Console: internal video/keyboard
BIOS drive A: is disk0
BIOS drive B: is disk1
BIOS drive C: is disk2
BIOS drive D: is disk3
BIOS 639kB/261120kB available memory
FreeBSD/i386 bootstrap loader, Revision 0.8
/kernel text=0x277391 data=0x3268c+0x332a8 |
|
Hit [Enter] to boot immediately, or any other key for command prompt.
Booting [kernel] in 9 seconds... _
Хэрэв та уян дискнээс эхлүүлж байгаа бол дараах мэдэгдэлтэй ижил
бичиглэлийг харна (хувилбарын хэсгийг оруулаагүй болно):
Verifying DMI Pool Data ........
BTX loader 1.00 BTX version is 1.01
Console: internal video/keyboard
BIOS drive A: is disk0
BIOS drive C: is disk1
BIOS 639kB/261120kB available memory
FreeBSD/i386 bootstrap loader, Revision 0.8
/kernel text=0x277391 data=0x3268c+0x332a8 |
Please insert MFS root floppy and press enter:
Уг зааврын дагуу
boot.flp дискийг гаргаад
kern1.flp дискийг оруулаад
Enter товчийг дараарай. Эхний дискнээс эхэлж ачаалаад
дараа нь шаардсан дискнүүдийг нь дараалан оруулах хэрэгтэй.
Уян диск эсвэл CDROM ны алинаас нь ч эхлүүлсэн бай
дараах хэсэгт тулж ирдэг:
Hit [Enter] to boot immediately, or any other key for command prompt.
Booting [kernel] in 9 seconds... _
Арван секунд хүлээх, эсвэл шууд Enter товч дарж болно.
Alpha систем дээр эхлүүлэх
Alpha
Компьютераа унтраастай үед эхэлнэ.
Асаагаад эхлүүлэх хэсэг гарч иртэл хүлээнэ.
Хэрэв та
дээр заасан шиг уян диск бэлдсэн бол,
boot.flp файлыг агуулсан уян диск нь эхнийх нь бөгөөд
шинээр ачаалагдах үед тэр уян диск нь хөтлөгч дотор байх ёстой.
Тэгээд дараах тушаалыг өгөх хэрэгтэй
(уян дискний хөтлөгчийн нэрийг өөрийнхөөрөө бичих хэрэгтэй):
>>>BOOT DVA0 -FLAGS '' -FILE ''
Хэрэв CDROM -оос эхлүүлсэн бол дараах тушаалыг өгнө
( CDROM-ийн нэр нь таны компьютерийнх байх хэрэгтэй):
>>>BOOT DKA0 -FLAGS '' -FILE ''
FreeBSD ачаалагдаж эхлэнэ. Хэрэв та уян дискнээс эхэлсэн бол
дараах хэсэгт тулна:
Insert disk labelled "Kernel floppy 1" and press any key...
Уг зааврын дагуу
boot.flp дискийг гаргаад
kern1.flp дискийг оруулаад
Enter товчийг дараарай.
Уян диск эсвэл CDROM ны алинаас нь ч эхлүүлсэн бай
дараах хэсэгт тулж ирдэг:
Hit [Enter] to boot immediately, or any other key for command prompt.
Booting [kernel] in 9 seconds... _
Арван секунд хүлээх, эсвэл шууд Enter товч. Энэ нь
цөмийн тохируулах цэс уруу хөтөлнө.
Төхөөрөмжийн шалгаж бүртгэсэн хэсгийг харах
Сүүлд нь урсаж өнгөрдөг хэдэн зуун мөр текст нь
дэлгэцийн түр хадгалагч уруу хадгалагддаг бөгөөд
сүүлд дахин харж болдог.
Түр хадгалагдсан мөрийг дахин харахын тулд Scroll Lock
товч дараарай. Энэ нь дэлгэцэнд урсаж өнгөрсөн текстүүдийг дээш нь эргүүлж
харах боломж өгдөг. Та дээш заасан сум товчоор юм уу эсвэл
PageUp мөн PageDown товчнуудаар дээш доош гүйлгэн
харж болно. Scroll Lock товчийг дахин дарж гулгуулах үйлдлээ зогсоодог.
Та уг товчийг дарж дээш гулгуулан харах хэрэгтэй. Энэ нь цөм хэрхэн төхөөрөмжүүдийг
таньсан тухай харуулдаг. Та дээр харуулсантай ижил
бичиглэл харах бөгөөд харин төхөөрөмжүүдийн нэрс нь таны компьютерийнхаас өөр байж магадгүй.
Төхөөрөмж таньсан бүртгэл бичлэг
avail memory = 253050880 (247120K bytes)
Preloaded elf kernel "kernel" at 0xc0817000.
Preloaded mfs_root "/mfsroot" at 0xc0817084.
md0: Preloaded image </mfsroot> 4423680 bytes at 0xc03ddcd4
md1: Malloc disk
Using $PIR table, 4 entries at 0xc00fde60
npx0: <math processor> on motherboard
npx0: INT 16 interface
pcib0: <Host to PCI bridge> on motherboard
pci0: <PCI bus> on pcib0
pcib1:<VIA 82C598MVP (Apollo MVP3) PCI-PCI (AGP) bridge> at device 1.0 on pci0
pci1: <PCI bus> on pcib1
pci1: <Matrox MGA G200 AGP graphics accelerator> at 0.0 irq 11
isab0: <VIA 82C586 PCI-ISA bridge> at device 7.0 on pci0
isa0: <iSA bus> on isab0
atapci0: <VIA 82C586 ATA33 controller> port 0xe000-0xe00f at device 7.1 on pci0
ata0: at 0x1f0 irq 14 on atapci0
ata1: at 0x170 irq 15 on atapci0
uhci0 <VIA 83C572 USB controller> port 0xe400-0xe41f irq 10 at device 7.2 on pci
0
usb0: <VIA 83572 USB controller> on uhci0
usb0: USB revision 1.0
uhub0: VIA UHCI root hub, class 9/0, rev 1.00/1.00, addr1
uhub0: 2 ports with 2 removable, self powered
pci0: <unknown card> (vendor=0x1106, dev=0x3040) at 7.3
dc0: <ADMtek AN985 10/100BaseTX> port 0xe800-0xe8ff mem 0xdb000000-0xeb0003ff ir
q 11 at device 8.0 on pci0
dc0: Ethernet address: 00:04:5a:74:6b:b5
miibus0: <MII bus> on dc0
ukphy0: <Generic IEEE 802.3u media interface> on miibus0
ukphy0: 10baseT, 10baseT-FDX, 100baseTX, 100baseTX-FDX, auto
ed0: <NE2000 PCI Ethernet (RealTek 8029)> port 0xec00-0xec1f irq 9 at device 10.
0 on pci0
ed0 address 52:54:05:de:73:1b, type NE2000 (16 bit)
isa0: too many dependant configs (8)
isa0: unexpected small tag 14
orm0: <Option ROM> at iomem 0xc0000-0xc7fff on isa0
fdc0: <NEC 72065B or clone> at port 0x3f0-0x3f5,0x3f7 irq 6 drq2 on isa0
fdc0: FIFO enabled, 8 bytes threshold
fd0: <1440-KB 3.5" drive> on fdc0 drive 0
atkbdc0: <Keyboard controller (i8042)> at port 0x60,0x64 on isa0
atkbd0: <AT Keyboard> flags 0x1 irq1 on atkbdc0
kbd0 at atkbd0
psm0: <PS/2 Mouse> irq 12 on atkbdc0
psm0: model Generic PS/@ mouse, device ID 0
vga0: <Generic ISA VGA> at port 0x3c0-0x3df iomem 0xa0000-0xbffff on isa0
sc0: <System console> at flags 0x100 on isa0
sc0: VGA <16 virtual consoles, flags=0x300>
sio0 at port 0x3f8-0x3ff irq 4 flags 0x10 on isa0
sio0: type 16550A
sio1 at port 0x2f8-0x2ff irq 3 on isa0
sio1: type 16550A
ppc0: <Parallel port> at port 0x378-0x37f irq 7 on isa0
pppc0: SMC-like chipset (ECP/EPP/PS2/NIBBLE) in COMPATIBLE mode
ppc0: FIFO with 16/16/15 bytes threshold
plip0: <PLIP network interface> on ppbus0
ad0: 8063MB <IBM-DHEA-38451> [16383/16/63] at ata0-master UDMA33
acd0: CD-RW <LITE-ON LTR-1210B> at ata1-slave PIO4
Mounting root from ufs:/dev/md0c
/stand/sysinstall running as init on vty0
FreeBSD-дээр таны хүссэн төхөөрөмжийг зөв таньсан эсэхийг уг
бичлэг дээр тулгаж харах хэрэгтэй. Хэрэв төхөөрөмж олдоогүй бол
уг бичлэгт харуулагдахгүй. Хэрэв төхөөрөмж нь IRQ болон порт хаягаар
тохируулагдах ёстой бол, зөв дугаарууд нь оруулагдсан эсэхийг
нягтлаарай.
Хэрэв та хэрэглэгчид тохируулсан энэ төхөөрөмжийг таних үйлдэлд
өөрчлөлт оруулахыг хүсвэл sysinstall програмаас
гараад дахин эхлүүлэх хэрэгтэй. Ингэснээр та ч гэсэн уг үйлдэлд гаршиж
сурахад дөхөм байх болно.
Sysinstall-аас гарах
Сумтай товч хэрэглэж үндсэн цэснээс
Exit Install цэсийг сонгоно.
Дараах бичиглэл танд харуулагдана:
User Confirmation Requested
Are you sure you wish to exit? The system will reboot
(be sure to remove any floppies from the drives).
[ Yes ] No
Хэрэв диск хөтлөгч дотор CDROM-г үлдээсэн хэвээр байгаа бол
&gui.yes; цэсийг сонгож системийг дахин эхлүүлнэ.
Хэрэв та уян дискнээс эхлүүлсэн бол дахин ачаалахаасаа өмнө
boot.flp дискийг гаргах хэрэгтэй.
Sysinstall-н танилцуулга
sysinstall бол FreeBSD төслөөс гаргасан
суулгац програм юм. Энэ нь консол дээр тулгуурлаж ажилладаг
бөгөөд зохих цэсийг нь ашиглаж суулгах явцыг хянаж тохируулдаг.
sysinstall-н цэс нь сумтай товч,
Enter буюу мөр нугалагч, Space буюу зай авагч,
гэх мэт товчнуудаар залагддаг. Эдгээр товчны тухай дэлгэрэнгүй мэдээлэл
sysinstall-н хэрэглэх зааварт бичээстэй буй.
Эдгээр мэдээллийг харахын тулд
Usage буюу хэрэглээ хэсэгт очоод
[Select] хэсгийг сонгож -д харуулсан шиг байдалд болгоод
Enter товч дарах хэрэгтэй.
Цэстэй хэрхэн ажиллах тухай заавар харуулагдана. Хэрэглэх
зааврыг уншиж дуусаад Enter товч дарж буцаад
үндсэн цэсэнд очно.
Sysinstall-н үндсэн цэсэнд Usage буюу хэрэглээг сонгох нь
Documentation буюу бичиг баримт цэсийг сонгох
Үндсэн цэснээс сумтай товч ашиглан Doc
цэсийг сонгоод Enter дарна.
Documentation буюу бичиг баримтын цэс сонгох
Энэ нь бичиг баримтыг харуулах болно.
Хамт ирсэн бичиг баримтыг нь унших хэрэгтэй.
Бичиг баримтыг үзэхийн тулд сумтай товч хэрэглэж сонгоод
Enter товч дарна. Уншиж дуусаад
Enter товч дарвал Documentation буюу бичиг баримтын
цэс уруу буцна.
Суулгацын үндсэн цэсэнд буцаж очихын тулд
Exit буюу гарах гэсэн цэсийг сонгоод
Enter товч дараарай.
Keymap буюу гарын товчлуур хуваарилалт цэсийг сонгох
Гарын товчлуурын хуваарилалтыг өөрчлөхийг хүсвэл
сумтай товчоор Keymap цэсийг сонгоод
Enter товч дарна. Энэ нь зөвхөн
стандарт буюу US америк гарын хуваарилалт хэрэглэдэггүй тохиолдолд л
танд хэрэгтэй.
Sysinstall-н үндсэн цэс
Өөр өөр гарын хуваарилалтыг та сумтай товчоор сонгоод
Space товч дарж сонгох бөгөөд дахин
Space дарж сонголтоо цуцлана.
Сонгож дуусаад &gui.ok; цэсийг сумтай товч ашиглан сонгоод
Enter товч дараарай.
Энэ харуулсан дэлгэцэнд зөвхөн зарим хэсгийг нь харуулсан болно.
Tab товч хэрэглэж &gui.cancel; цэсийг сонговол
анхдагч гарын хуваарилалтыг сонгоод үндсэн цэс уруу буцдаг.
Суулгацын Options буюу тохируулгууд нүүр
Options цэсийг сонгоод
Enter дарна.
Sysinstall-н үндсэн цэс
Sysinstall Options хэсэг
Анхдагч утга нь ихэнх хэрэглэгчдэд өөрчлөлтгүйгээр хэрэглэгдэхэд
хангалттай. Хувилбарын нэр нь суулгаж байгаа төрлөөсөө хамаарч өөр өөр байна.
Сонгогдсон цэсийн тайлбар нь дэлгэцийн доод хэсэгт цэнхэр дэвсгэртэй
бичигддэг. Тэмдэглэж хэлэхэд, Use Defaults цэсийг сонговол
бүх утгыг анхдагч утгад нь тохируулдаг.
F1 товч дарж сонголтын төрөл бүрийн мэдээлэл агуулсан
туслах мэдээллийг харж болно.
Q товч дарвал үндсэн цэсэнд буцаж очно.
Үндсэн суулгацыг эхлүүлэх
&unix; эсвэл FreeBSD үйлдлийн системийг сурч байгаа хүнд бол
Standard цэсийг сонгож үндсэн суулгацыг
эхлүүлэх хэрэгтэй. Сумтай товч хэрэглэн Standard
цэсийг сонгоод Enter товч дарвал үндсэн суулгац эхэлнэ.
Үндсэн суулгацыг эхлүүлэх нь
Дискний зайг зохицуулах
Таны эхний үйлдэл бол FreeBSD-д зориулж дискний зай бэлдэж түүндээ
нэр өгнө. Ингэснээр sysinstall уг дискийг таньж
бэлддэг. Үүнийг хийхийн тулд FreeBSD диск дээр байгаа
мэдээллийг хэрхэн уншиж хэрэглэдэг талаар мэдэх хэрэгтэй.
BIOS-н диск дугаарлалт
Өөрийнхөө систем дээр FreeBSD -г суулгаж тохируулахын тулд
зарим зүйлсийг анхаарч мэдэх хэрэгтэй. Ялангуяа та олон диск
хэрэглэдэг бол энэ нь тун чухал.
DOS
Microsoft Windows
Компьютер дээр BIOS-оос хамаарч ажилладаг
&ms-dos; эсвэл µsoft.windows; зэрэг үйлдлийн системүүдэд, BIOS
дискнүүдийг дугаарладаг бөгөөд уг үйлдлийн системүүд нь уг дугаарласан
өөрчлөлтийг нь дагаж ажилладаг. Энэ нь primary
master буюу анхны дискнээс
өөр дискнээс үйлдлийн систем
эхэлж ажиллах боломж өгдөг. Энэ арга нь
Ghost
эсвэл XCOPY зэрэг програм ашиглан
нэг дискний ерөнхий зургийг хуулж түүнтэй адилхан хоёр дахь диск уруу
хуулан системдээ найдвартай хадгалалт хийдэг хүмүүст тун хэрэгтэй байдаг.
Тэгээд, хэрэв эхний диск эвдрэх, эсвэл вирустаж гэмтэх зэрэг хүндрэл
гарвал, BIOS дээр дискнүүдийн дарааллыг өөрчилж хуулбарласан өгөгдөлтэй
дискнээс үйлдлийн системээ эхлүүлэн ажиллаж болдог.
Энэ нь бараг дискнүүдийн кабелийг хайрцгийг нь нээлгүйгээр
сольж байгаатай ижил юм.
SCSI
BIOS
SCSI диск хянагчтай системүүд нь голдуу
BIOS өргөтгөлтэй байдаг бөгөөд найм хүртэлх SCSI дискнүүдийг
иймэрхүү зарчмаар дараалуулж чаддаг.
Иймэрхүү арганд дассан хүнд FreeBSD арай өөрөөр
үйлчилдэг бөгөөд энэ нь их цочирдуулдаг.
FreeBSD BIOS-г ашигладаггүй бөгөөд BIOS-н логик дискний дугаарлалтыг
мэддэггүй
. Энэ нь ялангуяа яг адилхан дискэн дээр
дискний зургийг хуулбарласан үед бодсоноос өөр үйлчлэл үзүүлэхэд хүргэдэг.
FreeBSD-г хэрэглэх үедээ BIOS-г үргэлж өөрөөр нь диск дугаарлалт
хийлгэж, тэр чигээр нь үлдээх хэрэгтэй. Хэрэв та дискний дугаарлалтыг
өөрчлөхөөр бол, компьютерийнхаа хайрцгийг онгойлгож дискний сэлгүүр
болон залгууруудыг тохируулж залгах хэрэгтэй.
Билл болон Фрэд нарт тохиолдсон явдлыг авч үзэцгээе:
Билл өөрийнхөө хуучин Wintel компьютераа янзалж FreeBSD суулгаад
Фрэдэд өгөхөөр болжээ. Билл нэг SCSI хянагчтай бөгөөд түүний эхний SCSI
диск дээр FreeBSD-г суулгажээ.
Фрэд суулгасан системийг хэрэглэж эхлэв. Гэвч хэсэг өдрийн дараа
хуучин SCSI дискэн дээр зарим алдаанууд гараад байна гэж Биллд хэлжээ.
Хэдэн өдрийн дараа уг хүндрэлийг Билл засахаар шийджээ.
Тэгээд арынхаа өрөөнөөс уг дисктэй ижил, нөөц хадгалалт
хийсэн дискээ авчирчээ. Авчирсан дискэн дээрээ гадаргууны шалгалт хийхэд
ямар ч алдаагүй гэж гарч ирэв. Тэгэхээр нь нөхөр Билл тэр дискийг
SCSI хяналтын дөрөв дэх залгуур дээр залгаад эхний дискнээс дөрөв дэх диск уруу
нөөц image буюу хуулбар дүрс хийж авч гэнэ. Шинэ залгасан диск сайхан ажиллаж
байсан тул баярласан Билл уг дискийг цаашид хэрэглэхээр шийдээд
SCSI BIOS дээр үйлдлийн системийг ачаалах дискний дугаарыг дөрөв болгож
өөрчилжээ. FreeBSD-н эхлэх ачаалалт зүгээр байсан бөгөөд маш сайхан
ажиллаж эхлэв.
Фрэд цааш нь хэдэн хоног ажилласны дараа төдий удалгүй Билл болон Фрэд
хоёр FreeBSD-г шинэчлэх шинэ адал явдал хөөцөлдөх хүсэл төржээ. Билл SCSI хянагчийн
эхний дискийг аваад оронд нь үүнтэй ижилхэн өөр нөөцөлсөн
диск авчирж
залгав. Билл
FreeBSD -н шинэ хувилбарыг эхний SCSI диск дээр Фрэдийн шидэт интернэтээс FTP-ээс
татаж авсан уян дискнээс эхлүүлж суулгав. Суулгац маш амжилттай болжээ.
Фрэд гуай FreeBSD -н шинэ хувилбарыг хэдэн хоног туршиж үзээд
инженерийн салбарт хэрэглэхэд тун тохиромжтой юм байна гэсэн дүгнэлт өгч гэнэ.
Ингээд хуучин хувилбар дээр хийж байсан ажлуудаа хэрэглэх хэрэг болж гэнэ.
Тэгээд Фрэд гуай дөрөвдүгээр SCSI дискээ mount буюу холболт хийж
(өмнө суулгасан FreeBSD-н хуучин хувилбар) гэнэ. Фрэд гуайн нүдэнд
дөрөв дэх SCSI дискэн дээр өөрийнх нь хийж байсан ажлууд байхгүй байлаа.
Тэр өгөгдлүүд хаачсан бэ?
Эхний дискнээс дөрөв дэх диск уруу Билл гуай дүрс хуулалт
хийснээр дөрөв дэх диск нь хуулбар
болсон билээ.
Билл гуайн SCSI BIOS дээр дөрөв дэх дискнээс ачаалалт эхлүүлнэ
гэсэн тохиргоо бол тэнэглэл байжээ.
FreeBSD нь SCSI BIOS тохируулгыг үл харгалзан
эхний SCSI дискнээс эхлүүлсээр байсан байна.
BIOS дээр иймэрхүү өөрчлөлт хийснээр зарим ачаалах үйлдэл болон
ажиллуулагч тохируулгыг өөрчилдөг боловч,
FreeBSD эхлэх үедээ энэ тохируулгыг харгалзаж үздэггүй бөгөөд
өөрийнхөөрөө диск дугаарлалт хийж эхэлдэг.
Энд үзүүлснээр, систем нь эхний SCSI дискнээс эхэлсээр байсан бөгөөд
Фрэдийн бүх өгөгдөл дөрөв дээр биш эхний диск дээр байсан байна.
Хүмүүст бол дөрөв дэх SCSI дискнээс эхэлж байгаа мэт харагдсан байна.
Ийм үйлдэл болсны дараа ямар ч өгөгдөл устаж алга болоогүй болохыг
бид танд мэдэгдэж байгаадаа баяртай байна. Учир нь, хуучин эхний SCSI
дискийг буцааж залгаад Фрэдийн бүх өгөгдлийг буцааж авч чаджээ.
(Билл эхний дискнээс эхлүүлсэн байна).
Хэдийгээр бид нар SCSI дискэн дээр жишээ татсан боловч иймэрхүү үйлдэл
IDE диск дээр бас тохиолдож болно.
FDisk ашиглан дискний зүсмэл үүсгэх
Энэ хэсэгт хийсэн өөрчлөлт тань диск уруу бичигдэхгүй.
Хэрэв та ямар нэгэн алдаа хийж гэж бодоод дахин шинээр эхлэхийг хүсвэл
sysinstall-н гарах цэсийг ашиглах, эсвэл
U товч дарж Undo буюу буцаж үйлдэж болно.
Хэрэв та бүр эргэлзэж юу хийхээ мэдэхгүй болоод ирвэл компьютераа шууд
унтрааж болно.
Стандарт суулгацыг сонгосны дараа
sysinstall танд дараах мэдэгдлийг харуулна:
Message
In the next menu, you will need to set up a DOS-style ("fdisk")
partitioning scheme for your hard disk. If you simply wish to devote
all disk space to FreeBSD (overwriting anything else that might be on
the disk(s) selected) then use the (A)ll command to select the default
partitioning scheme followed by a (Q)uit. If you wish to allocate only
free space to FreeBSD, move to a partition marked "unused" and use the
(C)reate command.
[ OK ]
[ Press enter or space ]
Энэ хэсгийг орчуулбал:
Мэдэгдэл
Дараагийн хэсэгт та өөрийнхөө дискэнд DOS-маягийн ("fdisk")
диск хуваалт хийх хэрэгтэй. Хэрэв та дискнийхээ бүх хэмжээг
FreeBSD-д зориулна гэж бодож байвал (дискэн дээр байгаа бүх өгөгдлийг
дарж бичнэ) (A)ll тушаалыг сонгоод дараа нь (Q)uit цэсийг сонгож
гараарай. Хэрэв та зөвхөн сул чөлөөтэй байгаа хэсгийг FreeBSD-д
зориулна гэж бодож байгаа бол "unused" буюу хэрэглэгдээгүй гэсэн хэсгийг
сонгоод (C)reate буюу үүсгэ гэсэн тушаалыг сонгоорой.
[ OK ]
[ enter товч эсвэл зай авагч товч дарна уу]
Энд голдуу Enter товч дардаг. Ингэсний дараа
цөмд эхлэх үед таньж туршсан хатуу дискнүүдийн жагсаалтыг танд харуулах
болно.
дээр IDE дисктэй системийн жишээ
харуулав. Тэдгээр нь
ad0 болон ad2 гэсэн
нэртэй буй.
FDisk-н хэрэглэх дискийг сонгох
Та магадгүй яагаад ad1 дискийг
энд харуулсангүй вэ? гэж гайхаж мадагүй.
Танд хоёр ширхэг IDE хатуу диск байна гэж үзье. Нэг нь
нэг IDE залгуур дээр мастер диск болж залгагдсан бөгөөд нөгөөх нь
хоёр дахь IDE залгуур дээр суугдсан байг. Хэрэв FreeBSD нь тэдгээрийг
ad0 ба
ad1 гэж дугаарласан бол бүх юм зүгээр л ажиллах байсан.
Гэвч, хэрэв та гурав дахь дискийг эхний IDE залгуур дээрх
мастер дисктэй боол болгож залгавал уг диск ad1
гэж дугаарлагдах бөгөөд өмнө нь ad1 гэж дугаарлагдсан
диск ad2 гэж нэрлэгдэнэ. Дискэнд өгсөн нэрийг ашиглан
(жишээ нь ad1s1a) файл системийг хайхад хэрэглэдэг учраас
гэнэт таны дискнүүд өөр харагдаж эхлэх бөгөөд та FreeBSD-н тохируулгыг дахин хийх
шаардлага гарна.
Ийм хүндрэлийг арилгахын тулд цөм нь IDE дээр залгагдсан дискнүүдийг таньсан
дарааллаар нь биш харин залгагдсан байрлалаас нь хамааран дугаарладаг.
Ийм учраас хэрэв IDE-н хоёр дахь залгуур дээр залгагдсан мастер диск нь
үргэлж ad2 гэж нэрлэгдэх бөгөөд
ad0 эсвэл ad1 дискнүүд
бүр байхгүй байсан ч энэ нэрээрээ л байх болно.
Энэ нь FreeBSD-н цөмийн анхны тохируулга бөгөөд, ийм шалтгааны улмаас
ad0 болон ad2 гэж харуулж байна.
Тэгэхээр энэ зурган дээр байгаа машины IDE 2 залгуур дээр хоёр мастер
диск залгагдсан бөгөөд ямар ч боол диск байхгүй байна гэж харуулж байна.
Та аль диск дээр нь FreeBSD-г суулгахаа сонгоод &gui.ok; дээр дарах хэрэгтэй.
FDisk эхлэх бөгөөд
дэлгэц дээр -тэй төстэй зураг харуулагдах болно.
FDisk нь дэлгэц дээр гурван хэсэгт
хуваагдаж харуулагддаг.
Эхний хэсэгт нь дээд хоёр мөр хамаарагддаг бөгөөд сонгогдсон
дискний нарийвчилсан мэдээллүүдийг харуулдаг. Энэ нь FreeBSD-н
өгсөн нэр, дискний зохион байгуулалт мөн дискний нийт хэмжээ
зэргийг харуулдаг.
Хоёр дахь хэсэгт дискэн дээр байгаа зүсмэлүүдийг харуулдаг ба
хаанаас эхлээд хаана дууссан, ямар хэмжээгээр зүсэгдсэн бөгөөд
FreeBSD хэрхэн нэр өгсөн, бас уг зүсмэлийг тодорхойлсон тодорхойлолт болон
дэд төрлийг нь харуулдаг. Энэ жишээ дээр, компьютер дээрх дискний хэрэглэгдээгүй хоёр
зүсмэлийг харуулсан байна. Уг зурган дээр бас нэг том FAT
зүсмэл байгааг харуулсан байгаа бөгөөд магадгүй энэ нь &ms-dos; / &windows;
системийн C: диск байж болзошгүй.
Мөн уг зурган дээр бас нэг өргөтгөсөн зүсмэл байгааг харуулсан байгаа ба, бас энэ
нь &ms-dos; / &windows; систем дээр нэг өргөтгөсөн диск байж магадгүй.
Гурав дахь хэсэг нь
FDisk дээр хэрэглэж болох тушаалуудын жагсаалт байна.
Засварлаж эхлэхээс өмнөх Fdisk-н диск хуваалтын жишээ
Одоо таны хийх алхам дискээ хэрхэн зүсэж хуваахаас их хамаарна.
Хэрэв та дискээ бүхлээр нь FreeBSD-д зориулна гэж бодож байвал
(дискэн дээр байгаа бүх өгөгдлийг дарж суугдах бөгөөд
sysinstall танаас суулгацын явцад лавлаж асуух болно)
Use Entire Disk буюу дискийг бүхлээр нь хэрэглэ гэсэн заалтад
буй A товч дарах хэрэгтэй.
Байсан бүх зүсмэлүүд арилах бөгөөд жижигхэн хэсэг нь unused буюу хэрэглэгдээгүй
гэж хуваагдаад (компьютер диск шалгахад зориулагддаг хэсэг) үлдсэн том хэсэг нь
FreeBSD-д зориулж хуваагддаг. Ингэж сонгосны дараа сумтай товч хэрэглэн
шинээр үүссэн FreeBSD-н зүсмэлийг сонгоод S товч дарж
уг зүсмэлээс эхлэн ачаалагддаг болгох хэрэгтэй. Таны дэлгэц
-тэй төсөөтэй зураг харуулах ёстой.
Тэмдэглэж хэлэхэд, Flags баганад буй
A үсэг нь уг зүсмэлийг active буюу идэвхтэй
гэдгийг илэрхийлж байгаа бөгөөд энэ зүсмэлээс эхлэж ачаалагдах болно гэдгийг
харуулж байгаа юм.
Хэрэв та өмнө нь хэрэглэгдэж байсан зүсмэлүүдээс нэгийг нь FreeBSD-д зориулна
гэж бодсон бол уг зүсмэлийг сонгоод D товч дарж устгах хэрэгтэй.
Дараа нь та C товч дарвал үүсгэх зүсмэлийн хэмжээг танаас асуудаг.
Хүссэн хэмжээгээ оруулаад Enter товч дарах хэрэгтэй. Уг лавлаж асуусан
цонх дээр буй анхны тоо бол уг зүсмэл дээр хэрэглэж болох хамгийн их хэмжээг зааж байдаг
тул уг зүсмэлийг бүхлээр нь хэрэглэнэ гэж бодвол шууд уг тоог өөрчлөлгүй хэрэглэх хэрэгтэй.
Хэрэв та урьдчилан FreeBSD -д зориулан дискээ суллачихсан байвал (магадгүй
&partitionmagic; гэх мэтийн програм ашиглан дискээ бэлтгэсэн бол)
дараа нь C товч дарж шинэ зүсмэл үүсгээрэй. Дахин сануулахад, зүсмэл үүсгэх
үед хуваах зүсмэлийн хэмжээг танаас асуух болно.
Fdisk дискийг бүхлээр нь хэрэглэж буй жишээ
Хувааж дуусаад Q товч дарж гарна.
Таны өөрчилсөн өөрчлөлтүүд sysinstall дээр
хадгалагдах бөгөөд диск уруу одоохондоо бичигдээгүй байгаа.
Boot Manager буюу эхлэн ачаалалт зохицуулагчийг суулгах
Танд одоо эхлэн ачаалалт зохицуулагчийг суулгах эсэхээ сонгох
боломж гардаг. Хэрэв танд дараах нөхцлүүд биелж байвал
голдуу FreeBSD boot manager-ийг сонгох нь элбэг:
Танд олон дискнүүд байгаа бөгөөд FreeBSD-г
эхнийх дээр нь суулгаагүй бол.
Та FreeBSD-г өөр үйлдлийн системтэй хамт нэг диск дээр суулгаад
компьютер эхлэх үед FreeBSD-г эхлүүлэх үү эсвэл нөгөө үйлдлийн системийг
эхлүүлэх үү гэж сонголт хиймээр байгаа бол.
Хэрэв FreeBSD нь уг машин дээр байгаа цорын ганц
үйлдлийн систем байхаар бол
Standard -г сонгоход хангалттай.
Хэрэв та FreeBSD-г эхлүүлж чадах өөр ямар нэгэн програм
суулгасан бол None -г сонгоорой.
Сонголтоо хийгээд Enter товчийг дар.
Sysinstall-н эхлэн ачаалалт зохицуулагчийн цэс
F1 товч дарвал тусламжийн цэс харуулагдах бөгөөд
өөр үйлдлийн системтэй хамтарч хэрэглэх үед ямар хүндрэл үүсэж болох талаар
тайлбарлаж өгдөг.
Бусад диск дээр зүсмэл үүсгэх
Хэрэв танд нэгээс илүү олон дискнүүд байгаа бол эхлэн ачаалалтын
зохицуулагчийг сонгосны дараа диск сонгох цэсэнд буцаж очдог. Хэрэв та
FreeBSD-г олон диск хэрэглэж суулгахыг хүсвэл,
FDisk ашиглан цааш нь зүсэж хуваах хэрэгтэй.
Хэрэв та FreeBSD-г эхний дискнээс өөр диск дээр суулгаж байгаа бол
FreeBSD-н эхлэн ачаалалтыг зохицуулагчийг хоёулан дээр нь суулгах хэрэгтэй.
Диск сонгох цэснээс гарах
Tab товч хэрэглэн дискнүүд болон &gui.ok;, эсвэл
&gui.cancel; зэрэг тушаалууд уруу сэлгэж болно.
Tab товч хэрэглэн
&gui.ok;, дээр сонгоод Enter товч дарж суулгацыг цааш нь
үргэлжлүүлнэ.
<application>Disklabel буюу дискэнд нэр өгч</application> хуваалт үүсгэх
Та одоо үүсгэсэн зүсмэл дотроо хуваалт үүсгэх ёстой.
Хуваалт болгон
a үсгээр эхлээд h хүртэл нэр авдаг бөгөөд
b, c болон
d гэсэн нэрнүүд нь тусгай зөвшлийн дагуу өөр
зориулалтаар хэрэглэгддэг тул
та үүнийг хүлээн зөвшөөрөх хэрэгтэй.
Хэрэв олон диск дээр хуваалт үүсгэж байгаа бол
зарим програмууд нь зорилгоосоо хамаараад онцгой
хуваалтын загвар хэрэглэдэг. Гэхдээ та одоогоор
FreeBSD-г анх удаагаа суулгаж байгаа диск дээр
хэрхэн хуваалт үүсгэх тухай нэг их бодох шаардлага байхгүй.
Хамгийн чухал нь FreeBSD-г суулгаад хэрхэн хэрэглэдэг талаар сурах
явдал юм. Та үйлдлийн системд нэлээн гаршиж сайжирсан үедээ
FreeBSD-г дахин шинээр хэдийд ч суулгаж болно.
Энд үзүүлж буй хуваалтын загвар нь дөрвөн хуваалттай байна. Нэг нь swap хэмжээнд,
бусад гурав нь файлын системд зориулагдсан байна.
Эхний дискний хуваалт
Хуваалт
Файл систем
Хэмжээ
Тодорхойлолт
a
/
100 MБ
Энэ бол root буюу эх файл систем юм. Бусад бүх файл системүүд
ямар нэгэн аргаар энд танигдаж хэрэглэгддэг. 100 MБ хэмжээ
бол тухайн зорилгодоо таарсан хэмжээ. Та энд тийм их өгөгдөл хадгалахгүй
бөгөөд ердийн FreeBSD-н суулгац нь энд 40 MБ-г хэрэглэдэг.
/ дээр үлдсэн зай нь дараа нь хэрэглэгдэх зорилгоор юм уу эсвэл түр
зуурын өгөгдөл зэрэгт зориулагддаг.
b
N/A
2-3 x RAM
Системийн swap зай нь энэ хуваагдал дээр
байрладаг. swap-д зориулж хэмжээгээ тохируулах нь
бас чухал. Хамгийн сайн хэрэглэгддэг арга бол, байгаа санах ойныхоо (RAM)
хэмжээнээс хоёр юм уу гурав дахин их хэмжээтэй байхад болно.
Хэрэв танд 32 MБ хэмжээтэй RAM санах ой байгаа бол ядаж 64 MБ
хэмжээтэй swap бэлдэх хэрэгтэй.
Хэрэв та нэгээс их дисктэй бол диск болгонд зориулж swap
зай үүсгэж болно. Ингэвэл, FreeBSD нь диск болгонд буй
swap зайг хэрэглэснээр илүү үр дүнтэй ажилладаг. Энэ тохиолдолд
хэрэглэх нийт swap-нхаа хэмжээг
(жишээ нь, 128 MБ) байгаа дискнийхээ тоонд хувааж
(жишээ нь хоёр дисктэй гэж үзье) гарсан хэмжээг дискэн дээр swap-д
зориулж бэлдэх хэрэгтэй бөгөөд жишээний дагуу бол 64 MБ диск болгонд
ногдож байна.
e
/var
50 MБ
/var санд байнга өөрчлөгдөж байдаг файлууд байрладаг;
бүртгэл файл, мөн бусад удирдах болон хянах файлууд энэ төрлийн файлд ордог. Эдгээр
файлын ихэнх нь FreeBSD дээр ажилладаг програмуудаар өдрийн турш уншигдаж бас
бичигдэж байдаг. Иймэрхүү файлуудыг нэг дор байрлуулснаар
FreeBSD нь өөр файл систем уруу хандаж цаг заралгүй идэвхитэй ажиллаж чаддаг.
f
/usr
Дискний үлдсэн хэсэг
Бараг бусад бүх файлууд нь
/usr санд болон түүн дотор буй дэд сангуудад байрладаг.
Хэрэв та FreeBSD-г олон дискнүүд дээр дамнан суулгаж байгаа бол
бусад дискнүүд дээр үүсгэсэн зүсмэл дотроо хуваалт үүсгэх хэрэгтэй.
Хамгийн амархан арга нь диск болгонд хоёр хуваагдал үүсгээд нэгийг нь
swap зай болгоод нөгөөх нь ямар нэгэн файл систем болгох арга байдаг.
Бусад дискэн дээрх дискний хуваалт
Хуваалт
Файл систем
Хэмжээ
Тодорхойлолт
b
N/A
Тодорхойлолтоос уншина уу
Өмнө дурьдсанчлан, swap хэмжээг диск болгон дээр
үүсгэж болдог. Хэдийгээр a хуваалт
сул байсан ч гэсэн зарчмын дагуу swap зай нь
b хуваалт дээр байрладаг.
e
/diskn
Дискний үлдсэн хэмжээ
Дискний үлдсэн хэмжээ нь нэг бүхэл хуваалт болдог.
Энэ нь e хуваалт дээр биш харин a
хуваалт дээр байрлаж болох байсан ч зарчмын дагуу a
хуваагдал дээр root буюу эх файл систем (/) суугддаг.
Та энэ зарчмыг дагахгүй байж болох боловч
sysinstall харин дагадаг: Энэ зарчмыг дагаснаар
суулгацыг цэвэрхэн болгодог. Та энэ файл системийг хаана ч холбож болох бөгөөд
энэ жишээн дээр бол уг файл системийг
/diskn гэсэн сан дотор
холбосон байна. n үсэг нь дискний
дугааруудыг илэрхийлж байна. Гэхдээ та хүсвэл өөр газар холбож болно.
Хуваагдлынхаа загвараа ингэж хийж дуусаад
sysinstall-г ашиглаж үүсгэх хэрэгтэй. Үүсгэх үед дараах мэдэгдлийг
танд харуулдаг:
Message
Now, you need to create BSD partitions inside of the fdisk
partition(s) just created. If you have a reasonable amount of disk
space (200MB or more) and don't have any special requirements, simply
use the (A)uto command to allocate space automatically. If you have
more specific needs or just don't care for the layout chosen by
(A)uto, press F1 for more information on manual layout.
[ OK ]
[ Press enter or space ]
Үүний хөрвүүлбэл:
Мэдэгдэл
Та одоо, fdisk ашиглан бий болгосон хуваалтаар BSD хуваалт үүсгэх хэрэгтэй.
Хэрэв танд тодорхой хэмжээний дискний зай (200MБ эсвэл түүнээс дээш) байгаа
бөгөөд ямар нэгэн онцгой шаардлага тавигдаагүй бол (A)uto тушаалыг ашиглан
дискний зайг автоматаар тохируулж болно. Хэрэв танд онцгой шаардлага бий юм уу
эсвэл (A)uto тушаалаар үүсгэх байрлуулалт тийм чухал биш бол
F1 товч дарж гарын авлага дээрх нэмэлт мэдээллийг харж болно
[ OK ]
[ enter товч эсвэл зай авагч товч дарна уу]
Enter товч дарж FreeBSD-н диск хуваалтыг үүсгэж бичдэг
Disklabel нэртэй програм харуулагдана.
дээр Disklabel
-г анх эхлүүлэх үеийг харуулсан. Дэлгэц гурван хэсэгт хуваагдсан байгаа.
Эхний хэдэн мөрөнд, таны ажиллаж байгаа дискний нэрийг харуулсан бөгөөд
мөн хуваагдал агуулсан зүсмэлийг (энд Disklabel зүсмэл
гэж нэрлэлгүй харин Partition name буюу хуваалтын нэр гэж
нэрлэсэн байна) харуулсан байна.
Энэ хэсэгт мөн зүсмэлд буй сул хэсгийн хэмжээг харуулдаг бөгөөд уг зураг дээр бол
уг хэмжээ нь одоогоор ямар ч хуваалтад хэрэглэгдээгүй байна.
Дэлгэцийн дунд хэсэг үүсгэгдсэн хуваалтуудыг харуулдаг бөгөөд үүнд,
хуваалтын агуулж байгаа файл системийн нэр, түүний хэмжээ, мөн файл системд
хамаатай нэмэлт сонголтуудыг харуулдаг.
Дэлгэцийн доод гурав дахь хэсэгт Disklabel
дээр хэрэглэж болох гарын товчлууруудыг харуулдаг юм.
Sysinstall-н Disklabel буюу дискэнд нэр өгөн засварлагч
Disklabel нь мөн автоматаар
хуваалтуудыг үүсгээд анхдагч хэмжээг нь үүсгэж чаддаг.
Үүнийг туршихын тулд A товчийг дарж үзээрэй.
Тэгвэл танд -тай төстэй зураг
харуулагдана. Таны хэрэглэж байгаа дискнээс хамаараад
анхны зааж өгсөн хэмжээ нь өөр байж болох юм. Хэрэв та анхны
хэмжээг нь хүлээн зөвшөөрч л байвал энэ тийм чухал биш.
Анхдагч хуваалтад /tmp санг /
хуваалтаас тусад нь өөр хуваалтад үүсгэдэг бөгөөд ингэснээр
/ хуваалтыг түр зуурын файлуудаар түргэн
дүүргэхээс сэргийлж өгдөг.
Sysinstall-н Disklabel хэрэгслийн автомат тохируулалт
Хэрэв та энэ автомат анхдагч хуваалтыг хүсэлгүй, өөрийнхөөрөө
хуваахыг хүсвэл, сумтай товч хэрэглэж сонгоод D
товч дарж устгаарай. Уг товчийг дахин дахин дарж бүх санал болгосон
хуваалтыг устгана.
Эхний хуваалтыг үүсгэхийн тулд (a үсэг нь
/ — root буюу эх файлын систем болдог),
дэлгэцийн дээд хэсэгт буй зүсмэлийг сонгож байгаад C
товч дарах хэрэгтэй. Лавлаж асуух цонх гарч ирэх бөгөөд уг цонхонд
шинэ үүсгэх хуваалтын хэмжээг ( дээр
харуулсан шиг) шаарддаг. Та хэрэв хүсвэл, уг талбарт хуваалтын хэмжээг дискний
блок хэмжээг, эсвэл тоо оруулаад ард нь M үсэг тавьж мегабайтаар,
G үсэг тавьж гигабайтаар, эсвэл
C үсэг тавьж цилиндрийн тоогоор илэрхийлж өгч болдог.
FreeBSD 5.X хувилбараас эхлээд UFS2-г
хэрэглэж сонгоод (&os; 5.1 дээр бол анхнаасаа сонгогдсон байдаг бөгөөд
түүнээс дээш хувилбар дээр бас адил) Custom Newfs буюу дурын шинэ файл систем
(Z товч) сонголтыг ашиглан дискний нэрүүдийг
Auto Defaults сонголтоор үүсгээд Custom Newfs сонголт ашиглан
эсвэл сонголт ашиглаж үүсгэж болдог.
Програмын аргаар шинэчлэх буюу гэсэн сонголтыг
Custom Newfs сонголтоор өөрчлөх үедээ нэмэх ёстойг мартаж болохгүй!
Root буюу эх хуваалт дээрх сул зай
Анхны харуулж байгаа хэмжээ нь зүсмэл дээр үлдсэн хэмжээг
зааж харуулдаг. Хэрэв та өмнө харуулсан хуваалтын хэмжээг
харж байгаа бол
Backspace товч дарж устгаад дээр
харуулсан шиг 64M гэж оруулаад дараа нь
&gui.ok; дээр дарах хэрэгтэй.
Root partition буюу эх хуваалтын хэмжээ
Хуваалтад зориулсан хэмжээг зааж өгсний дараа
танаас уг хуваалт дээр файл систем байрлуулах уу эсвэл
swap зай байрлуулах уу гэж асуудаг. Уг асуух цонхыг
дээр харуулав. Эхний
хуваалт заавал файл систем байх ёстой учир энэ удаад
FS гэсэн сонголтыг сонгоод
Enter дээр дарах хэрэгтэй.
Root Partition буюу эх хуваалтын төрлийг сонгох
Сүүлд нь, та файл систем үүсгэж байгаа болохоор
хаана таниулж холбохыг Disklabel дээр
зааж өгөх хэрэгтэй. Уг заалтыг оруулдаг цонхыг
дээр харуулав. root буюу
эх файл системийн холбох цэг бол / болохоор
та / гэж бичээд Enter дараарай.
Root-г холбох цэг
Дэлгэцэн дээр үүсгэсэн хуваалтуудыг шинэчилж
харуулах болно. Та өмнө хийсэн үйлдлээ бусад хуваалт дээр
хийх хэрэгтэй. Хэрэв та swap хуваалт үүсгэх болонгуут
swap хуваалтыг холбох шаардлага байдаггүй учир
танаас файл системийн холбох цэг гэж асуухгүй.
Сүүлийн хуваалт
/usr-г үүсгэх үед санал болгосон
хэмжээг өөрчлөлгүй тэр чигээр нь авч хэрэглэснээр зүсмэлийн
үлдсэн бүх хэмжээг ашиглаж дуусах нь тэр билээ.
Таны FreeBSD DiskLabel дээрх сүүлчийн харуулалт нь
зурагтай
төстэй байх болов уу. Гэхдээ таны сонгосон хэмжээнээс
мэдээж өөр байж болно. Q товч дарж
уг хэсгийг дуусгана.
Sysinstall Disklabel засварлагч
Юу суулгахаа сонгох
Суулгах түгээлтийн төрлөө сонгох
Ямар түгээлтийн төрөл суулгах нь системийг ямар зорилгоор хэрэглэх
болон дискэнд байгаа сул зайнаас маш их хамаарна.
Суулгацад зориулж урьдчилан бэлдсэн суулгах хэмжээ нь
суулгаж болох хамгийн бага хэмжээнээс эхлүүлээд бүгдийг суулгах
хүртэл боломж өгнө. &unix; ба/эсвэл FreeBSD системийг шинээр сурч
байгаа хүмүүст эдгээр сонголтоос нэгийг нь сонгох хэрэгтэй байх.
Урьдчилан бэлдсэн түгээлтийн төрлийг өөрчилж суулгах нь дадлагажсан туршлагатай
хэрэглэгчдэд илүүтэй зориулагдсан байдаг.
F1 товчийг түгээлтийн төрөл бүр дээр дарж
юу агуулсан болохыг нь харж болно. Тусламж файлыг харсны дараа
Enter товч дээр дарвал Select Distributions буюу
түгээлтийн төрөл сонгох цэсэнд буцаж очдог.
Хэрэв та график горимд ажиллана гэж бодож байвал
X ээр эхэлсэн түгээлтийн төрлүүдээс сонгох хэрэгтэй.
X серверийн тохиргоо болон анхдагч график горимын орчны сонголт нь
&os;-г суулгасны дараа хийгдэх ёстой. Х сервертэй хамаатай нэмэлт
мэдээллийг хэсгээс уншаарай.
X11-н анхдагч хувилбар нь таны суулгаж байгаа
FreeBSD-н түгээлтийн төрлөөс хамаарна. FreeBSD-н 5.3 гэсэн
хувилбараас өмнөх хувилбаруудын хувьд анхдагчаар суугддаг
X11 нь &xfree86; 4.X бөгөөд
&os; 5.3-с дээшхи хувилбаруудын анхдагч X11 нь
&xorg; болжээ.
Хэрэв та цаашдаа өөртөө тохируулсан цөм эмхэтгэж бэлдэнэ
гэж бодож байгаа бол source code буюу эх бичлэг агуулсан сонголтыг
сонгох хэрэгтэй. Яагаад өөрчилж тохируулсан цөм хэрэгтэй тухай
нэмэлт мэдээллийг хэсгээс харна уу.
Мэдээж, элдэв ид шидтэй, уян хатан систем бол
юм болгоныг л агуулдаг. Хэрэв хангалттай дискний
хэмжээ танд байгаа бол
зурагт харуулсны дагуу All гэдгийг
сонгоод Enter товч дарах хэрэгтэй. Хэрэв танд
дискний сул зай тийм чухал бол өөртөө тохирсон түгээлтийн төрлийг нь сонгоорой.
Суулгацын дараа бусад түгээлтийн төрлөөс нэмж болох учраас та төгс сонголт байхгүй байна гэж бүү цухалдаарай.
Суулгах түгээлтийн төрлөөс сонгох
Портын цуглуулгыг суулгах
Хүссэн түгээлтийн төрлөө сонгосны дараа FreeBSD-н портын цуглуулгыг
суулгах боломж гардаг. Портын цуглуулга гэдэг нь програм суулгах
амарчилсан арга юм. Портын цуглуулга нь шаардлагатай програмын эх
бичлэгийг агуулдаггүй, харин гуравдагч хөгжүүлэгчдийн бүтээсэн
програмыг татаж аваад хөрвүүлж суулгах автоматжуулсан үйлдлүүд
байдаг. дээр портын цуглуулгыг хэрэглэх
талаар дурьдсан буй.
Порт суулгах програм нь таны дискний зай хангалттай эсэхийг шалгадаггүй.
Тийм болохоор дискэнд тань хангалттай зай байгаа тохиолдолд энэ сонголтыг хийх
хэрэгтэй. FreeBSD &rel.current; хувилбарын байдлаар бол портын цуглуулга
нь ойролцоогоор &ports.size; хэмжээг дискэн дээр эзэлдэг. FreeBSD-н хувилбар шинэчлэх
тутамд энэ хэмжээ ихсэнэ гэж тооцох хэрэгтэй.
User Confirmation Requested
Would you like to install the FreeBSD ports collection?
This will give you ready access to over &os.numports; ported software packages,
at a cost of around &ports.size; of disk space when "clean" and possibly much
more than that if a lot of the distribution tarballs are loaded
(unless you have the extra CDs from a FreeBSD CD/DVD distribution
available and can mount it on /cdrom, in which case this is far less
of a problem).
The Ports Collection is a very valuable resource and well worth having
on your /usr partition, so it is advisable to say Yes to this option.
For more information on the Ports Collection & the latest ports,
visit:
http://www.FreeBSD.org/ports
[ Yes ] No
Портын цуглуулга суулгана гэвэл &gui.yes; гэдгийг сонгоно, хэрэв
суулгахгүй гэвэл &gui.no; гэдгийг сонгоод Enter
товч дээр дарж цааш нь үргэлжлүүлнэ. Choose Distributions буюу
суулгах түгээлтийн төрөл сонгох цэс дахин гарч ирэх болно.
Сонгосон суулгах түгээлтийн төрлөө лавлах
Хэрэв сонгосон түгээлтийн төрөлдөө та сэтгэл хангалуун байгаа бол
сумтай товч ашиглан Exit цэсийг сонгоод
дараа нь &gui.ok; сонголт идэвхитэй байх үед Enter
дээр дарж цааш нь үргэлжлүүлнэ.
Суулгацын төхөөрөмжөө сонгох
Хэрэв CDROM эсвэл DVD-нээс суулгахаар бол сумтай товчийг ашиглан
Install from a FreeBSD CD/DVD буюу FreeBSD-г CD/DVD-нээс
суулга гэдгийг сонгоно. Дараа нь &gui.ok; товчийг сонгосны
дараа Enter товч дарж суулгацыг үргэлжлүүлнэ.
Суулгацын бусад төрлийг сонгохоор бол тухайн тохирсон сонголтыг сонгож
харгалзах зааврыг нь дагах хэрэгтэй.
F1 товч дарж суулгацын төхөөрөмжийн тухай
тусламжийг үзэж болно. Enter товч дарж тусламжаас гаран
суулгацын төхөөрөмж сонгох цэс рүү буцна.
Суулгацын төхөөрөмж сонгох
FTP суулгацын горим
суулгац
сүлжээ
FTP
Таны сонгож болох гурван төрлийн FTP суулгацын горим бол:
active FTP буюу идэвхитэй FTP, passive FTP буюу идэвхгүй FTP, эсвэл HTTP
proxy буюу HTTP прокси.
FTP Active (идэвхитэй): Install from an FTP
server (FTP серверээс суулгах)
Энэ сонголт нь бүх FTP дамжуулалтыг Active буюу идэвхитэй
горим ашиглаж гүйцэтгэдэг. Энэ холболт нь галт ханаар дамжиж ажиллахгүй бөгөөд
харин идэвхгүй горимыг дэмждэг хуучин FTP серверүүдтэй ихэвчлэн ажилладаг.
Хэрэв таны холболт идэвхгүй горимд (анхдагч горим) гацаж байвал
идэвхитэй болгоод үзэх хэрэгтэй!
FTP Passive (идэвхгүй): Install from an FTP server through a
firewall (галт ханаар дамжиж FTP серверээс суулгах)
FTP
идэвхгүй горим
Энэ сонголт нь sysinstall-г бүх FTP
үйлдлийг Passive буюу идэвхгүй
горимд ажиллана гэж
тохируулдаг. Энэ нь дурын TCP порт дээр ирж байгаа холболтыг
зөвшөөрдөггүй галт ханаар дамжиж ажиллах боломж өгдөг.
FTP via a HTTP proxy (HTTP проксигоор дамжиж): Install from an FTP server
through a http proxy (HTTP проксигоор дамжин FTP серверээс суулгах)
FTP
HTTP проксигоор дамжин
Энэ сонголт нь sysinstall-г
HTTP протокол ашиглан (вэб хөтлөгч шиг) прокситой холбогдож
бүх FTP үйлдлийг гүйцэтгэхээр тохируулж өгдөг. Прокси нь ирсэн
хүсэлтийг хөрвүүлээд цааш нь FTP сервер уруу дамжуулдаг.
Ингэснээр хэрэглэгчид бүх FTP холболтыг хориод HTTP холболтыг
зөвшөөрсөн галт ханын дундуур дамжих боломж олгодог.
Энэ тохиолдолд та FTP серверийг зааж өгөхөөс гадна мөн проксигийн
нэрийг зааж өгдөг.
Прокси FTP серверийн тохируулгад жинхэнэ холбогдох серверийнхээ
нэрийг хэрэглэгчийн нэрийн хэсэг мэт @
тэмдгийн араас
оруулж өгөх хэрэгтэй. Ингэснээр прокси серверийг жинхэнэ сервер мэт
хуурч
ажиллуулдаг. Жишээ нь та
ftp.FreeBSD.org гэсэн серверээс суулгах
хэрэгтэй бөгөөд 1234 порт дээр буй foo.example.com гэсэн
FTP проксигоор дамжих ёстой байсан гэж авч үзье.
Энэ тохиолдолд та сонгох цэс рүү очоод, FTP хэрэглэгчийн нэрийг
ftp@ftp.FreeBSD.org гэж оруулаад нууц үгэнд нь
захианыхаа хаягийг бичих хэрэгтэй. Суулгацын төхөөрөмжөө FTP (эсвэл
прокси нь дэмждэг бол идэвхгүй FTP) гэж сонгоод URL хаягийг
ftp://foo.example.com:1234/pub/FreeBSD гэж оруулна.
ftp.FreeBSD.org-д буй
/pub/FreeBSD хаяг нь
foo.example.com гэсэн нэрээр дамжигдах бөгөөд
та суулгацыг энэ машинаас (уг машин таны файлуудыг
ftp.FreeBSD.org хаягнаас танд зуучилж өгнө)
татаж авч өгдөг.
Суулгацыг баталж гүйцээх
Хэрэв хүсвэл, одоо суулгацыг гүйцэтгэж болно. Энэ нь мөн хатуу дискэнд
өөрчлөлт оруулахаас сэргийлж цуцалж болох сүүлийн боломж юм.
User Confirmation Requested
Last Chance! Are you SURE you want to continue the installation?
If you're running this on a disk with data you wish to save then WE
STRONGLY ENCOURAGE YOU TO MAKE PROPER BACKUPS before proceeding!
We can take no responsibility for lost disk contents!
[ Yes ] No
&gui.yes; товчийг сонгоод
Enter товч дарж суулгацыг гүйцэтгэнэ.
Сонгосон түгээлт, суулгацын төхөөрөмж, компьютерийн хурд зэргээс
хамаараад суулгах хугацаа нь янз бүр.
Суулгацын үед явцын төлөв байдлыг илэрхийлсэн хэд хэдэн бичиглэл харуулагддаг.
Дараах бичиглэл харуулагдсан үед суулгац гүйцсэн байдаг:
Message
Congratulations! You now have FreeBSD installed on your system.
We will now move on to the final configuration questions.
For any option you do not wish to configure, simply select No.
If you wish to re-enter this utility after the system is up, you may
do so by typing: /stand/sysinstall .
[ OK ]
[ Press enter to continue ]
Enter товч дээр дарж суулгацын дараах тохируулгыг
хийх шатанд ордог.
&gui.no; товчийг сонгоод Enter товч дарвал
суулгац цуцлагдах бөгөөд системд ямар ч өөрчлөлт хийгдэхгүй. Тэгээд
дараах мэдээллийг харуулдаг:
Message
Installation complete with some errors. You may wish to scroll
through the debugging messages on VTY1 with the scroll-lock feature.
You can also choose "No" at the next prompt and go back into the
installation menus to retry whichever operations have failed.
[ OK ]
Юу ч суулгаагүй тохиолдолд энэ мэдээлэл харуулагддаг.
Enter товч дарж суулгацаас гарч болох
Суулгацын үндсэн цэсэнд буцаж очдог.
Суулгацын дараах тохиргоо
Амжилттай суулгацын дараа маш олон тохируулгын хэсэг эхэлдэг.
Уг тохируулгыг, шинээр FreeBSD-г ачаалахын өмнө хийж болох бөгөөд
эсвэл суулгацын дараа sysinstall (5.2 хувилбараас хуучин
&os; хувилбаруудад /stand/sysinstall)-г
ажиллуулан Configure-г сонгож тохиргоог дахин хийж болдог.
Сүлжээний тохиргоо
Хэрэв та өмнө нь FTP суулгац хийхдээ РРР тохируулга хийчихсэн бол, энэ дэлгэц танд харуулагдахгүй бөгөөд хэрэв дахин тохируулах шаардлагатай бол өмнө бичсэний дагуу үйлдэх боломж буй.
Дотоод сүлжээний тухай нарийвчилсан мэдээлэл мөн FreeBSD-г сүлжээний
gateway/router буюу хаалга/дамжуулагч (гарц/чиглүүлэгч) хэрхэн болгох талаар
Нэмэлт сүлжээ хэсгээс харна уу.
User Confirmation Requested
Would you like to configure any Ethernet or SLIP/PPP network devices?
[ Yes ] No
Сүлжээний төхөөрөмжийг тохируулахыг хүсвэл &gui.yes; гэж сонгоод Enter товч дээр дарах хэрэгтэй.
Үгүй бол &gui.no; гэдгийг сонгоод цааш нь үргэлжлүүлээрэй.
Сүлжээний төхөөрөмж сонгох нь
Тохируулах төхөөрөмжөө сумтай товч хэрэглэж сонгоод Enter товч дээр дарна.
User Confirmation Requested
Do you want to try IPv6 configuration of the interface?
Yes [ No ]
Энэ жишээ болгож авсан хувийн локал сүлжээнд одоо сонгосон байгаа интернэт төрлийн протокол нь (IPv4) бүрэн хангалттай болохоор &gui.no; гэж сонгогдоод Enter товч дарагдсан байна.
Хэрэв та өмнө нь байсан IPv6 сүлжээгээр RA сервер уруу холбогдсон байгаа бол &gui.yes; гэж сонгоод Enter дарах хэрэгтэй. Ингэсний дараа хэсэг хугацааны турш RA серверийг хайдаг.
User Confirmation Requested
Do you want to try DHCP configuration of the interface?
Yes [ No ]
Хэрэв DHCP (Dynamic Host Configuration Protocol буюу Динамикаар компьютерийг тохируулах протокол) шаардлагагүй бол &gui.no; гэж сонгоод Enter дээр дарах хэрэгтэй.
&gui.yes; гэж сонгосноор dhclient хэрэгслийг ажиллуулдаг бөгөөд хэрэв энэ нь амжилттай болвол сүлжээний тохиргоо автоматаар хийгдсэн байдаг. Нэмэлт мэдээлэл авахыг хүсвэл
хэсгээс харна уу.
Дараах сүлжээг тохируулах цонхонд, уг системийг дотоод сүлжээний gateway буюу хаалга болгон тохируулж байгааг харуулж байна.
ed0-д сүлжээний тохиргоог хийх нь
Tab товч хэрэглэн тохиргооны талбаруудад сэлгэж шаардлагатай тохируулгыг нь оруулаарай:
Host буюу уг компьютерийн нэр
Уг компьютерийн бүрэн нэр. Жишээ нь энэ тохиолдолд k6-2.example.com.
Domain буюу домэйн
Таны компьютерийн ашиглаж буй домэйн нэр. Энэ тохиолдолд example.com болж байна.
IPv4 Gateway буюу хаалга
Дотоод биш компьютер уруу өгөгдөл цааш дамжуулан илгээгч компьютерийн IP хаяг. Хэрэв таны тохируулж байгаа машин тань сүлжээндээ ийм дамжуулагчийн үүрэг гүйцэтгэгч биш, харин тийм дамжуулагчийг ашигладаг бол, энэ талбарт бөглөөрэй. Хэрэв таны машин интернэт уруу оруулдаг gateway буюу хаалганы үүрэг гүйцэтгэдэг бол, энэ талбарыг хоосон орхих ёстой . IPv4 Gateway буюу хаалга нь анхдагч хаалга юм уу эсвэл анхдагч route буюу зам заагч гэж нэрлэгддэг.
Name server буюу Нэр шийдвэрлэгч сервер
Дотоод DNS серверийн IP хаяг. Хэрэв дотоод хувийн сүлжээнд DNS сервер гэж байхгүй бол интернэтээр хангагч байгууллагын DNS серверийн хаягийг оруулж өгдөг.
(энэ жишээнд 208.163.10.2).
IPv4 хаяг
Энэ сүлжээний төхөөрөмжид өгөгдсөн IP хаяг нь
192.168.0.1 гэж тохируулагдаж байна
Netmask буюу сүлжээний ангилагч
Энэ дотоод сүлжээний хаягийн хувьд ашиглагдах хаягийн блок нь
255.255.255.0 бүхий сүлжээний ангилагчтай
байх бөгөөд ингэснээр хаяглалт нь 192.168.0.0 -
192.168.255.255 хүртэл байх болно.
Extra options to ifconfig буюу ifconfig-н нэмэлт тохиргоонууд
ifconfig дээр нэмэгдэх сүлжээний төхөөрөмжтэй холбоотой нэмэлт тохиргоонууд энд бичигдэнэ. Энэ жишээн дээр нэмэх зүйл байхгүй байна.
Хэрэв дууссан бол Tab товч ашиглан &gui.ok; цэсийг сонгоод Enter товч дарна.
User Confirmation Requested
Would you like to Bring Up the ed0 interface right now?
[ Yes ] No
&gui.yes; гэж сонгоод Enter товч дарснаар уг машины сүлжээний холболтыг идэвхжүүлдэг. Нэгэнт машиныг дараа нь дахин ачаалах хэрэг гардаг болохоор энэ холболт нь нэг их ашиглагдаад байдаггүй билээ.
Gateway буюу сүлжээний хаалганы тохиргоо
User Confirmation Requested
Do you want this machine to function as a network gateway?
[ Yes ] No
Хэрэв уг машин нь, дотоод сүлжээнд хаалгачийн үүрэг гүйцэтгэж машинуудын хооронд
багц мэдээллүүдийг дамжуулах үүрэгтэй бол &gui.yes; гэдгийг сонгоод Enter дээр дараарай. Хэрэв зөвхөн сүлжээнд холбогдох машин бол &gui.no; гэж сонгоод
Enter дээр дарж үргэлжлүүлнэ.
Интернэт үйлчилгээнүүдийг тохируулах
User Confirmation Requested
Do you want to configure inetd and the network services that it provides?
Yes [ No ]
Хэрэв &gui.no; гэж сонговол,
telnetd гэх мэт төрөл бүрийн үйлчилгээнүүдийг
хорьдог. Ингэсэн үед алсаас холбогдох хэрэглэгч нь telnet
мэтийн програм хэрэглэж уг машин уруу холбогдож чадахгүй болно гэсэн үг. Харин дотоод
хэрэглэгчид бол гадаад машин уруу telnet-г ашиглан
холбогдож чадсаар байх болно.
Эдгээр үйлчилгээнүүдийг суулгацын дараа /etc/inetd.conf
файлыг дуртай завсарлагчаараа нээж засварласнаар идэвхжүүлж болдог.
Энэ тухай дэлгэрэнгүй мэдээллийг хэсгээс харна уу.
Хэрэв та суулгаж байх явцад эдгээр үйлчилгээнүүдийг тохируулахыг хүсвэл
&gui.yes; гэж сонгоно. Нэмэлт лавлаж асуусан цонх харуулагдах болно:
User Confirmation Requested
The Internet Super Server (inetd) allows a number of simple Internet
services to be enabled, including finger, ftp and telnetd. Enabling
these services may increase risk of security problems by increasing
the exposure of your system.
With this in mind, do you wish to enable inetd?
[ Yes ] No
&gui.yes; дээр дарж үргэлжлүүлээрэй.
User Confirmation Requested
inetd(8) relies on its configuration file, /etc/inetd.conf, to determine
which of its Internet services will be available. The default FreeBSD
inetd.conf(5) leaves all services disabled by default, so they must be
specifically enabled in the configuration file before they will
function, even once inetd(8) is enabled. Note that services for
IPv6 must be separately enabled from IPv4 services.
Select [Yes] now to invoke an editor on /etc/inetd.conf, or [No] to
use the current settings.
[ Yes ] No
&gui.yes; гэж сонгосноор тохируулгын файлыг засварлагч файл дээр
нээдэг бөгөөд мөрний урд нь буй
# тэмдгийг авсанаар тухайн үйлчилгээг идэвхжүүлдэг.
<filename>inetd.conf</filename> файлыг засварлах нь
Хүссэн үйлчилгээгээ нэмсний дараа Esc
товч дарвал, хийсэн өөрчлөлтөө хадгалаад гарах сонголттой цэс харуулагддаг.
Anonymous буюу нэр нь үл мэдэгч FTP үйлчилгээ
FTP
anonymous буюу нэр нь үл мэдэгдэгч хэрэглэгч
User Confirmation Requested
Do you want to have anonymous FTP access to this machine?
Yes [ No ]
Anonymous буюу нэр нь үл мэдэгдэгч FTP хэрэглэгчийг хориглох
Анхдагч сонгогдсон байгаа &gui.no; гэдэг дээр
Enter дарвал нэр нь үл мэдэгдэгчээр FTP үйлчилгээг
хориглодог бөгөөд харин FTP хандах эрхтэй ба нууц үгтэй хэрэглэгчид хандаж болдог.
Anonymous буюу нэр нь үл мэдэгдэгч FTP хэрэглэгчийг зөвшөөрөх
Энэ тохиолдолд хүн болгон таны машин уруу нэр нь үл мэдэгдэгч болж
FTP холболт хэрэглэн хандаж болдог. Нууцлал болон аюулгүй байдлынхаа талаар
сайн бодсоны дараа энэ үйлчилгээг хэрэглэх эсэхээ шийдэх хэрэгтэй. Нууцлал болон аюулгүй
байдлын талаар хуудсанд бичсэн буй.
anonymous буюу нэр нь үл мэдэгдэгч FTP хэрэглэгчийг зөвшөөрөхийн тулд, сумтай товч ашиглан &gui.yes; гэж сонгоод Enter дараарай.
Дараах дэлгэц (эсвэл үүнтэй ижил) танд харуулагдах болно:
Anonymous нэр нь үл мэдэгдэгч FTP үйлчилгээний анхдагч тохиргоо
F1 товч дарвал тусламжийн цонх гарч ирнэ:
This screen allows you to configure the anonymous FTP user.
The following configuration values are editable:
UID: The user ID you wish to assign to the anonymous FTP user.
All files uploaded will be owned by this ID.
Group: Which group you wish the anonymous FTP user to be in.
Comment: String describing this user in /etc/passwd
FTP Root Directory:
Where files available for anonymous FTP will be kept.
Upload subdirectory:
Where files uploaded by anonymous FTP users will go.
Үүнийг сийрүүлбэл:
Энэ цонх нь танд anonymous буюу нэр нь үл мэдэгдэгч FTP хэрэглэгчийн
тохиргоог хийхэд хэрэглэгдэнэ.
Дараах хэсгүүд тохиргоонд зориулж өөрчлөгдөх боломжтой:
UID: Нэр нь үл мэдэгдэх FTP хэрэглэгчдэд хамааруулах хэрэглэгчийн ID дугаар.
Сервер уруу илгээгдсэн бүх файлууд уг хэрэглэгчийн ID дугаарт харьяалагдаж эзэмшигдэнэ.
Group: Аль бүлэгт нэр нь үл мэдэгдэх FTP хэрэглэгчдийг багтаах вэ.
Comment: /etc/passwd файлд бичигдэх уг хэрэглэгчдэд оруулсан тайлбар мөр
FTP Root Directory:
anonymous буюу нэр нь үл мэдэгдэх FTP хэрэглэгчдэд зориулж татаж авагдах файлуудыг байрлуулах хэсэг.
Upload subdirectory:
Хэрэглэгчдээс илгээгдсэн файлуудыг байрлуулах хэсэг.
ftp-н root буюу эх сан нь анхдагч тохиргоогоор /var
санд байрлагддаг. Хэрэв тэнд хангалттай зай байхгүй бол
/usr санг ашиглаж FTP эх сангаа
/usr/ftp гэж тохируулж болох юм.
Хэрэв та оруулсан утгуудыг зөв болсон гэж бодож байгаа бол
Enter дээр дарж үргэлжлүүлээрэй.
User Confirmation Requested
Create a welcome message file for anonymous FTP users?
[ Yes ] No
Хэрэв та &gui.yes; гэж сонгоод
Enter дээр дарвал, танаас текст оруулуулах зорилгоор засварлагч програм
автоматаар ажилладаг.
FTP мэндчилгээний бичлэгийг засварлах нь
Энэ бол ee гэгч засварлагч юм. Зааврын дагуу
мэндчилгээний захиаг өөрчилж болох бөгөөд, эсвэл дараа нь өөрийн дуртай засварлагчаар
нээж уг бичлэгийг өөрчилж бас болно. Тэмдэглэж хэлэхэд, уг файлын нэр болон байрлал нь
програмын доод хэсэгт харуулагдаж байгааг анзаарна уу.
Esc дээр дарвал, цэстэй жижиг цонх үүсэх бөгөөд түүн дотор
a) leave editor буюу засварлагчаас гарах цэс анхдагчаар
сонгогдсон байдаг.
Enter дарж гараад үргэлжлүүлж болно. Эсвэл
Enter дахин дарж оруулсан өөрчлөлтүүдээ хадгалдаг.
Network File System буюу сүлжээний файл системийг тохируулах
Network File System (NFS) нь сүлжээнд буй файлуудыг хувааж хэрэглэх боломж олгодог. Машин нь сервер, хэрэглэгч эсвэл хоёулангаар нь болж тохируулагдаж болдог.
хэсгээс нэмэлт мэдээллийг харна уу.
NFS сервер
User Confirmation Requested
Do you want to configure this machine as an NFS server?
Yes [ No ]
Хэрэв танд сүлжээний файл системийн сервер шаардлагагүй бол
&gui.no; гэж сонгоод
Enter дараарай.
Хэрэв сервер хэрэгтэй гэвэл &gui.yes; гэж сонгох хэрэгтэй бөгөөд
танд жижиг цонхон дээр exports файл үүсгэгдэх
ёстой гэсэн сануулга гарч ирдэг.
Message
Operating as an NFS server means that you must first configure an
/etc/exports file to indicate which hosts are allowed certain kinds of
access to your local filesystems.
Press [Enter] now to invoke an editor on /etc/exports
[ OK ]
Enter дарж үргэлжлүүлдэг. Текст засварлагч ажиллаж, түүнд
exports файлуудыг үүсгэх ба засварлах үйлдлүүдийг гүйцэтгэдэг.
<filename>exports</filename> файлыг засварлах нь
Заавар ашиглан, одоо байгаа файл системийг нэмэх эсвэл сүүлд дуртай засварлагчаараа
нээж засварлаж болох юм. Файлын нэр болон байршлыг дэлгэцийн доод хэсэгт харуулсан байгааг анзаарна уу.
Esc дарахад цэстэй цонх үүсэх бөгөөд
a) leave editor буюу засварлагчийг орхи цэс анхлан сонгогдсон байдаг.
Enter дарж гараад цааш нь үргэлжлүүлнэ.
NFS Client буюу хэрэглэгч
NFS хэрэглэгчид нь NFS сервер уруу холбогддог.
User Confirmation Requested
Do you want to configure this machine as an NFS client?
Yes [ No ]
Сумтай товч ашиглан &gui.yes;
эсвэл &gui.no; сонголтыг шийдвэрээсээ шалтгаалан сонгоод Enter
дээр дараарай.
Системийн консол тохиргоо
Системийнхээ консолыг өөрчлөх хэд хэдэн тохиргоо байдаг.
User Confirmation Requested
Would you like to customize your system console settings?
[ Yes ] No
Тохиргооны сонголтуудыг харах юм уу тохируулахын тулд
&gui.yes; гэж сонгоод
Enter дарна.
Системийн консолын тохируулгын сонголтууд
Дэлгэц амраах тохиргоо байнга хэрэглэгддэг. Сумтай товчоор
Saver гэж сонгоод
Enter дараарай.
Дэлгэц амраах тохиргоо
Сум товч ашиглаж хүссэн дэлгэц амраах хөтөлбөрөө сонгоод Enter
дарна. Системийн консол тохируулах цонх буцаж гарч ирдэг.
Дэлгэц амраах хөтөлбөрийн ажиллах анхдагч хугацаа нь 300 секунд байдаг.
Цагийн энэ хугацааг өөрчлөхийнх тулд Saver гэдгийг дахин
сонгоно. Түүн дотор байгаа сонголтуудаас Timeout
гэдгийг сумтай товч ашиглаж сонгоод Enter дээр дарна. Ингэхэд танд
жижиг цонх харуулагддаг:
Дэлгэц амраагчийн ажиллах хугацаа
Утгыг өөрчлөөд &gui.ok; гэж сонгон
Enter дээр дарж буцаад системийн консолын тохиргооны цэсэнд очдог.
Системийн консолын тохиргооноос гарах
Exit гэдгийг сонгоод
Enter дээр дарвал суулгацын дараах тохиргоогоо
үргэлжлүүлэх хэсэгт очино.
Цагийн бүсийг тохируулах
Машиныхаа цагийн бүсийг тохируулснаар тухайн бүсийн цагтай холбогдолтой
өөрчлөлтүүд автоматаар хийгдэх давуу талтай байдаг.
Жишээн дээр, Америкийн Нэгдсэн Улсын Eastern буюу зүүн хэсгийн цагийн
бүсийг тохируулж байна. Таны тохируулга байгаа газраасаа шалтгаалж өөр байх болно.
User Confirmation Requested
Would you like to set this machine's time zone now?
[ Yes ] No
&gui.yes; гэж сонгоод
Enter дарвал цагийн бүсийг тохируулах болно.
User Confirmation Requested
Is this machine's CMOS clock set to UTC? If it is set to local time
or you don't know, please choose NO here!
Yes [ No ]
Машиныхаа цагийн тохируулгаасаа хамаарч &gui.yes;
эсвэл &gui.no; гэдгийг сонгоод Enter дарна ( мэдэхгүй бол &gui.no; гэдгийг сонгоорой ) .
Оршин буй бүсээ сонгох
Тохирсон бүсээ сумтай товч хэрэглэж сонгоод
Enter дээр дарна.
Оршин буй улсаа сонгох
Тохирох улсаа сонгоод Enter дээр дарна.
Цагийн бүсээ сонгох
Сумтай товч хэрэглэж тохирсон цагийн бүсээ сонгоод
Enter дээр дарна.
Confirmation
Does the abbreviation 'EDT' look reasonable?
[ Yes ] No
Цагийн бүсийн товчлол нэрийг лавлаж асуух хэсэг гарч ирдэг.
Хэрэв уг товчлол нь танд тохирч байвал Enter дарж суулгацын дараах
тохиргоог цааш нь үргэлжлүүлээрэй.
Линукс тохиромж
User Confirmation Requested
Would you like to enable Linux binary compatibility?
[ Yes ] No
&gui.yes; гэж сонгоод
Enter дээр дарвал Линуксийн програмууд FreeBSD дээр
ажиллах боломжтой болдог. Суулгац нь Линукстай тохиромжтой ажиллуулах
нэмэлт багцыг нэмдэг.
Хэрэв та FTP-р суулгаж байгаа бол машин интернэт уруу холбогдох
хэрэгтэй болно. Заримдаа алсад буй ftp байрлалд Линуксийн тохиромжийн файлууд
байхгүй байдаг. Гэвч үүнийг сүүлд суулгах боломжтой.
Хулганы тохиргоо
Энэ тохиргоо нь таныг 3 товчтой хулганаар, програм болон консолд
текст тасдаж сануулах болон буулгах боломж өгдөг. Хэрэв 2 товчит хулгана
хэрэглэж байгаа бол &man.moused.8; гарын авлагаас лавлаж хэрхэн гурван товчтой хулгана болгон ажиллуулж болдгийг харж болно. Энэ жишээн дээр USB биш төрлийн хулганы тохируулгыг харуулж байна (PS/2 эсвэл COM портоор холбогддог хулгана):
User Confirmation Requested
Does this system have a non-USB mouse attached to it?
[ Yes ] No
&gui.yes; гэж USB биш төрлийн хулганыг сонгох юм уу эсвэл
&gui.no; гэж USB төрлийн хулганыг сонгоод
Enter товч дээр дараарай.
Хулганы холбогдох төрлийг сонгох нь
Сумтай товч ашиглан Type гэж сонгоод Enter дарна.
Хулганы холбогдох төрлийг тохируулах
Энэ жишээнд хэрэглэгдэж байгаа хулгана PS/2 төрлийнх бөгөөд анхдагч
Auto буюу автомат гэсэн тохируулга таарч байдаг.
Энэ холбогдох төрлийг нь өөрчлөнө гэвэл сумтай товч ашиглан сонгоорой. Дараа нь &gui.ok;-г гэрэлтүүлж сонгогдсон эсэхийг магадлаад Enter дээр дарж энэ цэснээс гарах болно.
Хулганы холбогдох портыг нь сонгох
Сумтай товч ашиглан Port цэсийг сонгоод Enter дээр дарна.
Хулганы портыг тохируулах
Энэ системд PS/2 төрлийн хулгана хэрэглэгдэж байгаа болохоор
анхдагч тохируулга болох
PS/2 сонгогдсон байдаг. Портыг солихын тулд сумтай товч ашиглаж сонгоод Enter дээр дараарай.
Хулганы Daemon буюу далд чөтгөрийг идэвхжүүлэх нь
Эцэст нь сумтай товч ашиглаад
Enable буюу идэвхжүүл гэж сонгоод
Enter товч дээр дарж хулганыг ажиллуулагч далд чөтгөрийг
ажиллуулж эхэлдэг.
Хулганы далд чөтгөрийг шалгах
Хулганаа дэлгэцэн дээр хөдөлгөж шалгаж үзэх хэрэгтэй.
Хэрэв зүгээр байх юм бол &gui.yes; гэж сонгоод Enter дарна.
Хэрэв үгүй бол хулгана зөв тохируулагдаагүй байна гэсэн үг — тийм болохоор
&gui.no; гэж сонгоод өөр тохируулга хийж турших хэрэгтэй.
Exit буюу гарах гэдгийг сумтай товчоор очиж
сонгоод Enter дээр дарж суулгацын дараах тохируулга уруу буцаж очиж үргэлжлүүлнэ.
Том
Рөүдс
Хувь нэмэр болгон оруулсан
Сүлжээний үйлчилгээний нэмэлт тохиргоо
Сүлжээний үйлчилгээнүүдийг тохируулах нь, энэ талын мэдлэггүй шинэ хэрэглэгчдэд нэлээн хатуу боорцог мэт санагддаг. Сүлжээний тохиргоог хийж интернэт хэрэглэнэ гэдэг бол &os;-г оруулаад орчин үеийн үйлдлийн системүүдэд маш чухал үйлдэл бөгөөд ингэж сурах явцдаа &os;-н сүлжээтэй холбоотой нэмэлт боломжуудыг ойлгож авдаг. Суулгацын явцад энэ үйлдлийг хийхээсээ өмнө, хэрэглэгч нь хэрэглэх үйлчилгээнийхээ тухай тодорхой ойлголттой байх ёстой.
Сүлжээний үйлчилгээнүүд нь, сүлжээгээр ямар нэгэн оруулга хүлээж авдаг програмуудыг хэлж байгаа юм. Эдгээр програмуудыг эвдэлж сөнөөдөг
төрлийнх биш байлгах гэж маш их хичээсэн байдаг.
Харамсалтай нь програмчид төгс биш байдаг болохоор сүлжээний үйлчилгээнд байгаа ямар нэг цоорхой нүх хорхойг довтлогчид ашиглан муу юманд хэрэглэдэг. Та зөвхөн өөрийнхөө мэддэг болон хэрэгтэй сүлжээний үйлчилгээгээ идэвхжүүлэх нь чухал. Хэрэв танд эргэлзээтэй байгаа бол, уг үйлчилгээг хэрэгцээтэй болох хүртлээ хорьсон байх нь дээр байдаг. Та үүнийг сүүлд sysinstall ашиглаад юм уу эсвэл
/etc/rc.conf файлын тусламжтайгаар хэзээд идэвхжүүлж болно.
Networking тохируулгыг сонгоход доор дурдсантай төстэй
цэсийг үзүүлэх болно:
Сүлжээний дээд түвшний тохиргоо
Эхний тохиргоо Interfaces буюу сүлжээний төхөөрөмжийн талаар бид өмнө нь хэсэгт үзсэн болохоор энд алгаслаа.
AMD сонголтыг сонгосноор
BSD automatic mount буюу автоматаар таньж холбох хэрэгслийг нэмж өгдөг.
Энэ нь голдуу
NFS холболт (өмнө тайлбарласан буй) ашиглах үед, алсад буй файл системийг таньж холбоход хэрэглэгддэг.
Ямар нэгэн онцгой тохируулга энд шаардлагагүй.
Дараагийн тохируулга, AMD Flags
сонголт. Хэрэв энэ сонгогдвол жижиг цэстэй цонх үсэрч гарч ирдэг бөгөөд ямар AMD тохиргоо хийхийг зааж өгдөг.
Уг цэсэнд анхдагч тохируулгууд нь заагдчихсан байдаг:
-a /.amd_mnt -l syslog /host /etc/amd.map /net /etc/amd.map
сонголт нь анхдагч таньж холбох байршлыг зааж өгдөг бөгөөд энэ тохиолдолд
/.amd_mnt гэсэн байна.
сонголт анхдагч log буюу бүртгэл файлыг зааж өгдөг боловч хэрэв syslogd хэрэглэгдэж байгаа бол бүх бүртгэж бичих үйлдлүүд системийн log daemon буюу далд ажилладаг бүртгэл бичигч чөтгөр уруу илгээгддэг.
/host сан нь алсад буй компьютерийн экспортолсон файлуудыг таньж холбох санг илэрхийлж байхад, /net
сан нь
IP хаягаас экспортлогдсон файлуудыг таньж холбох санг зааж өгч байна.
/etc/amd.map файл нь AMD-н экспортын анхдагч тохируулгуудыг заасан байна.
FTP
anonymous
Anon FTP сонголт нь anonymous буюу нэр үл мэдэгдэгч
FTP холболтыг зөвшөөрдөг. Үүнийг сонгосноор, уг машиныг
нэр нь үл мэдэгдэгч холболт хүлээж авдаг FTP сервер болгож байна.
Энэ сонголтыг дагаад үүсэх нууцлал болон аюулгүй байдлыг бодох хэрэгтэй.
Өөр цэс үүсэж аюулгүй байдалтай холбоотой нөхцлүүд болон тохируулгын талаар сануулга өгдөг.
Gateway тохируулга нь өмнө тайлбарласны дагуу машиныг хэрхэн сүлжээний хаалга болгож тохируулах тохиргоонуудыг санал болгодог. Энэ хэсэгт та өмнө нь суулгацын үед санамсаргүй хүсэлгүйгээр тохируулснаа Gateway сонголт ашиглаж буцааж болно.
Inetd сонголтоор өмнө тайлбарласан &man.inetd.8; далд чөтгөрийг тэр чигээр нь хорьж болно.
Mail сонголтоор системийн
андагч MTA буюу Mail Transfer Agent буюу захиа дамжуулагч агентийг тохируулдаг.
Энэ сонголтыг сонгох үед дараах цэс харуулагддаг:
Анхдагч MTA-г сонгох
Та энэ хэсэгт, суулгах анхдагч MTA-г сонгох гэж байна. MTA бол системийн хэрэглэгчид уруу юм уу эсвэл интернэтэд байгаа хэрэглэгчид уруу захиа илгээгч энгийн сервер билээ.
Sendmail-г сонгосноор, та &os;-н анхдагч бөгөөд алдаршиж тархсан sendmail серверийг суулгах болно. Sendmail local сонголт нь
sendmail-г анхдагч
MTA болгож суулгах боловч интернэтээс ирж байгаа захиануудыг хүлээж авахгүйгээр тохируулдаг. Бусад сонголтууд болох
Postfix болон
Exim нар нь
Sendmail-тэй ижил үүрэг гүйцэтгэдэг. Тэд хоёулаа захиа илгээдэг бөгөөд зарим хэрэглэгчид
sendmail-н оронд
MTA болгож хэрэглэж болдог.
MTA-г сонгосны дараа юм уу эсвэл MTA-г сонголгүйгээр цаашлах үед, NFS client тохируулгыг хийх сүлжээний тохируулгын цэс гарч ирдэг.
NFS client сонголт нь системийг
NFS сүлжээгээр сервертэй холбоход хэрэглэгддэг. NFS сервер нь NFS протокол ашиглан, файл системийг сүлжээгээр бусад машинд хандах боломж өгдөг. Хэрэв энэ нь дангаараа ажилладаг машин бол, энэ сонголтыг сонгохгүйгээр үлдээж болно. Систем танаас нэмэлт тохируулга хийхийг шаардаж магадгүй; сервер хэрэглэгч хоёрын тохиргооны тухай дэлгэрэнгүй мэдээллийг
хэсгээс харна уу.
Саяны сонголтын доор нь NFS server-н тохируулга байгаа бөгөөд системийг
NFS сервер болгоход хэрэглэгдэнэ. Энэ хэсэгт RPC буюу алсад буй компьютерт програм ажиллуулагч үйлчилгээг эхлүүлэх тохиргоо хийдэг. RPC нь компьютер болон програм хоёрын хоорондох холболтыг зохицуулахад хэрэглэгддэг.
Түүний дараа Ntpdate гэсэн сонголт байгаа ба энэ нь цаг тохируулах үүрэгтэй. Хэрэв үүнийг сонговол, дараах цэс танд харуулагдана:
Ntpdate тохиргоо
Энэ хэсэгт, өөртөө хамгийн ойрхон буй серверийг сонгох хэрэгтэй. Ойрхон сервер сонгосноор, таны цагийн тохиргоог хол байгаа сервер уруу мэдээлэл авах гэж цаг алдалгүйгээр илүү нарийвчлалтай хийх боломж ихсэнэ.
Дараагийн сонголт бол PCNFSD юм.
Энэ сонголт
net/pcnfsd багцыг
Портын цуглуулгаас суулгадаг. Энэ нь Microsoft-н
&ms-dos; зэрэг таньж бүртгэн нэвтрэх үйлчилгээ хийж чаддаггүй үйлдлийн системүүдэд
NFS таньж нэвтрүүлэх үйлчилгээг санал болгодог тун хэрэгтэй систем юм.
Та одоо жаахан доош нь гулгуулж дараагийн сонголтуудыг харах хэрэгтэй:
Доод түвшний сүлжээний тохируулга
&man.rpcbind.8;, &man.rpc.statd.8;, болон
&man.rpc.lockd.8; хэрэгслүүд бүгдээрээ Remote Procedure
Calls (RPC) буюу алс компьютерт процедур ажиллуулагчид хэрэглэгдэнэ.
rpcbind хэрэгсэл NFS сервер болон хэрэглэгчийн хоорондох холболтыг зохицуулдаг бөгөөд NFS серверийг зөв ажиллаж байх нөхцөл шаарддаг. rpc.statd далд чөтгөр нь өөр компьютер дээр буй rpc.statd далд чөтгөртэй харилцаж төлөв байдлыг хянаж байдаг. Мэдээлэгдэх ёстой төлөв байдлууд нь
/var/db/statd.status файлд хадгалагаж байгаа.
Дараагийн сонголт нь rpc.lockd бөгөөд энэ нь сонгогдвол файлуудыг түгжих үйлдлийг хангаж өгдөг. Энэ голдуу
rpc.statd-тэй хэрэглэгддэг бөгөөд ямар компьютер ямар файлыг хорихыг хүсэж байна, хэр давтамжтай хүсэж байгаа зэргийн төлвийг хянаж байдаг.
Сүүлийн хоёр сонголт нь дибаг хийхэд маш гайхамшигтай байдаг боловч эдгээр нь NFS сервер болон хэрэглэгч зөв
ажиллахад шаардлагагүй.
Цааш нь харвал
Routed сонголт буй. Энэ нь дамжуулга хийгч далд чөтгөр юм. &man.routed.8; хэрэгсэл нь сүлжээний дамжуулах хүснэгтийг удирдаж multicast дамжуулагчдыг олж хүсэлтийн дагуу сүлжээн дэх физик холболттой машинд өөрийнхөө дамжуулах хүснэгтийг нийлүүлж байдаг. Энэ хэрэгсэл нь голдуу дотоод сүлжээндээ хаалганы үүрэг гүйцэтгэж байгаа машинд хэрэглэгддэг. Үүнийг сонговол цэс гарч ирэн уг хэрэгслийн байрлах анхдагч байршлыг асуудаг. Уг цэсэн дээр анхдагч байршил нь аль хэдийнээ сонгогдсон байдаг болохоор шууд Enter дарж болно. Танд дахин өөр цэс харуулагдах бөгөөд, энэ үед танаас routed далд чөтгөрийг ажиллууллах нэмэлт сонголт оруулахыг асуудаг. Анхдагч сонголт нь
байдаг бөгөөд үргэлж энэ сонголттойгоо харуулагдах болно.
Дараагийн тохиргооны сонголт бол Rwhod бөгөөд хэрэв энэ сонгогдвол, системийн эхлэн ачаалах үед &man.rwhod.8; далд чөтгөрийг ажиллуулдаг. rwhod хэрэгсэл нь сүлжээгээр байнга системийн мэдээнүүдийг цацах, эсвэл consumer
горимдоо байгаа бол уг мэдээнүүдийг цуглуулж байдаг. Дэлгэрэнгүй мэдээллийг &man.ruptime.1; юм уу
&man.rwho.1;-н гарын авлагаас харж болно.
Жагсаалтын сүүлийн өмнөх сонголт бол
&man.sshd.8;далд чөтгөр юм. Энэ нь OpenSSH-д зориулсан, нууцлалын хувиргууртай бүрхүүлийн сервер бөгөөд энгийн хэрэглээнд байдаг telnet болон FTP серверүүдийн оронд хэрэглэхийг санал болгодог. sshd сервер нь нэг компьютераас нөгөө уруу нууцлалын хувиргалттай холболт тогтоож байдаг.
Эцэст нь TCP Extensions
сонголт байгаа. Энэ хэрэв сонгогдвол, RFC 1323 болон
RFC 1644-д заасан байдаг TCP өргөтгөлийг идэвхжүүлдэг. Ихэнх компьютер дээр энэ нь сүлжээний хурдыг ихэсгэдэг ч гэсэн зарим холболтыг унагаж болзошгүй. Энэ нь зөвхөн дангаараа ажилладаг серверт санал болгогдож байдаг.
Ингээд та сүлжээнийхээ үйлчилгээнүүдийг тохируулж дууслаа. Та хамгийн сүүлд байгаа Exit буюу Гарах цэсийг сонгож дараагийн тохируулгын хэсэг уруу үргэлжлүүлж болно.
X Серверийг тохируулах
&os; 5.3-ХУВИЛБАРААС эхлэн X серверийн тохиргоо
sysinstall-с салаад, &os;-г суулгасны дараа X серверийг тохируулдаг болсон билээ.
X серверийг суулгах болон тохируулах тухай нэмэлт мэдээллийг хэсэгт харж болно. Хэрэв та 5.3-ХУВИЛБАРААС өмнөх хувилбарын &os;-г суулгаагүй байгаа бол энэ хэсгийг алгасаж болно.
График дүрслэлтэй хэрэглэгчийн харьцах нүүр
KDE, GNOME,
гэх мэтчилэн бусад програмыг хэрэглэхийн тулд Х сервер заавал тохируулагдах ёстой.
root биш эрхээр &xfree86;-г ажиллуулдаг болохын тулд, та x11/wrapper-г суулгасан байх шаардлагатай. FreeBSD 4.7-с эхлэн энэ нь анхнаасаа суугддаг болсон билээ. Өмнөх хувилбаруудад үүнийг портын цуглуулгаас олж нэмж болно.
Таны дэлгэцийн карт дэмжигдсэн эсэхийг &xfree86; вэб хуудаснаас шалгаарай.
User Confirmation Requested
Would you like to configure your X server at this time?
[ Yes ] No
Дэлгэцийнхээ төрөл болон дэлгэцийн картныхаа тухай мэдээллийг мэдэж байх нь тун чухал. Хэрэв буруу тохируулбал төхөөрөмж эвдэрч болзошгүй. Хэрэв танд эдгээр мэдээллүүд байхгүй бол
&gui.no; гэж сонгоод суулгасны дараа
sysinstall ( &os;-н 5.2 хувилбараас өмнөх хувилбаруудад /stand/sysinstall гэж буй) програм ашиглан
Configure гэж сонгоод
XFree86 гэж сонгож тохируулна. Энэ байрлалд Х серверийн буруу тохиргоо нь таны машиныг гацаадаг. Х серверийг суулгаж дууссаны дараа тохируулахыг үргэлж санал болгож байдаг.
Хэрэв танд дэлгэцийн болон картын тань мэдээлэл байгаа бол
&gui.yes; гэж сонгоод Enter дээр дарж Х серверийг тохируулахаар үргэлжлүүлэх болно.
Тохируулах горимыг сонгох
Х серверийг тохируулах хэд хэдэн арга бий.
Сумтай товч ашиглан аль нэг аргыг нь сонгоод
Enter дээр дарах хэрэгтэй. Бүх заавруудыг нь тун анхааралтай уншаарай.
xf86cfg болон
xf86cfg -textmode арга нь хэдэн секундын турш дэлгэцийг тань хар болгож магадгүй. Тэвчээртэй хүлээгээрэй.
Дараах хэсэгт
xf86config тохируулгыг харуулав. Тохируулах зарим хэсгүүд нь төхөөрөмжийн төрлөөс хамаарах тул, энд үзүүлсэн зарим тохиргоо нь таныхаас зөрж магадгүй юм:
Message
You have configured and been running the mouse daemon.
Choose "/dev/sysmouse" as the mouse port and "SysMouse" or
"MouseSystems" as the mouse protocol in the X configuration utility.
[ OK ]
[ Press enter to continue ]
Энэ нь хулганы далд чөтгөр өмнө нь тохируулагдсан байна гэж харуулж байна.
Enter дарж үргэлжлүүлнэ.
xf86config эхлэхдээ богино заавар харуулдаг:
This program will create a basic XF86Config file, based on menu selections you
make.
The XF86Config file usually resides in /usr/X11R6/etc/X11 or /etc/X11. A sample
XF86Config file is supplied with XFree86; it is configured for a standard
VGA card and monitor with 640x480 resolution. This program will ask for a
pathname when it is ready to write the file.
You can either take the sample XF86Config as a base and edit it for your
configuration, or let this program produce a base XF86Config file for your
configuration and fine-tune it.
Before continuing with this program, make sure you know what video card
you have, and preferably also the chipset it uses and the amount of video
memory on your video card. SuperProbe may be able to help with this.
Press enter to continue, or ctrl-c to abort.
Enter дээр дарвал хулганы тохиргоог эхлүүлдэг.
Зааврын дагуу явж
Mouse Systems
-г хулганы холбогдох төрөл гэж тооцох ба доор харуулсан шиг
PS/2 төрөл байсан ч гэсэн /dev/sysmouse-г хулганы төрөл гэж авч үзэх хэрэгтэй.
First specify a mouse protocol type. Choose one from the following list:
1. Microsoft compatible (2-button protocol)
2. Mouse Systems (3-button protocol) & FreeBSD moused protocol
3. Bus Mouse
4. PS/2 Mouse
5. Logitech Mouse (serial, old type, Logitech protocol)
6. Logitech MouseMan (Microsoft compatible)
7. MM Series
8. MM HitTablet
9. Microsoft IntelliMouse
If you have a two-button mouse, it is most likely of type 1, and if you have
a three-button mouse, it can probably support both protocol 1 and 2. There are
two main varieties of the latter type: mice with a switch to select the
protocol, and mice that default to 1 and require a button to be held at
boot-time to select protocol 2. Some mice can be convinced to do 2 by sending
a special sequence to the serial port (see the ClearDTR/ClearRTS options).
Enter a protocol number: 2
You have selected a Mouse Systems protocol mouse. If your mouse is normally
in Microsoft-compatible mode, enabling the ClearDTR and ClearRTS options
may cause it to switch to Mouse Systems mode when the server starts.
Please answer the following question with either 'y' or 'n'.
Do you want to enable ClearDTR and ClearRTS? n
You have selected a three-button mouse protocol. It is recommended that you
do not enable Emulate3Buttons, unless the third button doesn't work.
Please answer the following question with either 'y' or 'n'.
Do you want to enable Emulate3Buttons? y
Now give the full device name that the mouse is connected to, for example
/dev/tty00. Just pressing enter will use the default, /dev/mouse.
On FreeBSD, the default is /dev/sysmouse.
Mouse device: /dev/sysmouse
Дараа нь гар тохируулагддаг. Ердийн
101-товчтой гар хүртэл танд харуулагдана. Тохирох гараа сонгох юм уу эсвэл бүр болохгүй бол шууд Enter дарж анхдагч тохиргоог нь хэрэглэж болно.
Please select one of the following keyboard types that is the better
description of your keyboard. If nothing really matches,
choose 1 (Generic 101-key PC)
1 Generic 101-key PC
2 Generic 102-key (Intl) PC
3 Generic 104-key PC
4 Generic 105-key (Intl) PC
5 Dell 101-key PC
6 Everex STEPnote
7 Keytronic FlexPro
8 Microsoft Natural
9 Northgate OmniKey 101
10 Winbook Model XP5
11 Japanese 106-key
12 PC-98xx Series
13 Brazilian ABNT2
14 HP Internet
15 Logitech iTouch
16 Logitech Cordless Desktop Pro
17 Logitech Internet Keyboard
18 Logitech Internet Navigator Keyboard
19 Compaq Internet
20 Microsoft Natural Pro
21 Genius Comfy KB-16M
22 IBM Rapid Access
23 IBM Rapid Access II
24 Chicony Internet Keyboard
25 Dell Internet Keyboard
Enter a number to choose the keyboard.
1
Please select the layout corresponding to your keyboard
1 U.S. English
2 U.S. English w/ ISO9995-3
3 U.S. English w/ deadkeys
4 Albanian
5 Arabic
6 Armenian
7 Azerbaidjani
8 Belarusian
9 Belgian
10 Bengali
11 Brazilian
12 Bulgarian
13 Burmese
14 Canadian
15 Croatian
16 Czech
17 Czech (qwerty)
18 Danish
Enter a number to choose the country.
Press enter for the next page
1
Please enter a variant name for 'us' layout. Or just press enter
for default variant
us
Please answer the following question with either 'y' or 'n'.
Do you want to select additional XKB options (group switcher,
group indicator, etc.)? n
Дараа нь бид дэлгэцээ тохируулах болно. Дэлгэцийнхээ тохируулах давтамжийг хэтрүүлж болохгүй. Ингэвэл эвдэрч болзошгүй. Хэрэв та энэ тал дээр эргэлзэж байвал, мэдээлэл авсан хойноо сүүлд суулгаж болно.
Now we want to set the specifications of the monitor. The two critical
parameters are the vertical refresh rate, which is the rate at which the
whole screen is refreshed, and most importantly the horizontal sync rate,
which is the rate at which scanlines are displayed.
The valid range for horizontal sync and vertical sync should be documented
in the manual of your monitor. If in doubt, check the monitor database
/usr/X11R6/lib/X11/doc/Monitors to see if your monitor is there.
Press enter to continue, or ctrl-c to abort.
You must indicate the horizontal sync range of your monitor. You can either
select one of the predefined ranges below that correspond to industry-
standard monitor types, or give a specific range.
It is VERY IMPORTANT that you do not specify a monitor type with a horizontal
sync range that is beyond the capabilities of your monitor. If in doubt,
choose a conservative setting.
hsync in kHz; monitor type with characteristic modes
1 31.5; Standard VGA, 640x480 @ 60 Hz
2 31.5 - 35.1; Super VGA, 800x600 @ 56 Hz
3 31.5, 35.5; 8514 Compatible, 1024x768 @ 87 Hz interlaced (no 800x600)
4 31.5, 35.15, 35.5; Super VGA, 1024x768 @ 87 Hz interlaced, 800x600 @ 56 Hz
5 31.5 - 37.9; Extended Super VGA, 800x600 @ 60 Hz, 640x480 @ 72 Hz
6 31.5 - 48.5; Non-Interlaced SVGA, 1024x768 @ 60 Hz, 800x600 @ 72 Hz
7 31.5 - 57.0; High Frequency SVGA, 1024x768 @ 70 Hz
8 31.5 - 64.3; Monitor that can do 1280x1024 @ 60 Hz
9 31.5 - 79.0; Monitor that can do 1280x1024 @ 74 Hz
10 31.5 - 82.0; Monitor that can do 1280x1024 @ 76 Hz
11 Enter your own horizontal sync range
Enter your choice (1-11): 6
You must indicate the vertical sync range of your monitor. You can either
select one of the predefined ranges below that correspond to industry-
standard monitor types, or give a specific range. For interlaced modes,
the number that counts is the high one (e.g. 87 Hz rather than 43 Hz).
1 50-70
2 50-90
3 50-100
4 40-150
5 Enter your own vertical sync range
Enter your choice: 2
You must now enter a few identification/description strings, namely an
identifier, a vendor name, and a model name. Just pressing enter will fill
in default names.
The strings are free-form, spaces are allowed.
Enter an identifier for your monitor definition: Hitachi
Жагсаалтаас тохирох дэлгэцийн картаа сонгох нь дараагийн алхам билээ. Хэрэв жагсаалтыг алгасаад
Enter дарвал жагсаалт дахин харуулагдах болно. Энэ жагсаалтад зөвхөн зарим хэсгийг нь харуулсан байгаа:
Now we must configure video card specific settings. At this point you can
choose to make a selection out of a database of video card definitions.
Because there can be variation in Ramdacs and clock generators even
between cards of the same model, it is not sensible to blindly copy
the settings (e.g. a Device section). For this reason, after you make a
selection, you will still be asked about the components of the card, with
the settings from the chosen database entry presented as a strong hint.
The database entries include information about the chipset, what driver to
run, the Ramdac and ClockChip, and comments that will be included in the
Device section. However, a lot of definitions only hint about what driver
to run (based on the chipset the card uses) and are untested.
If you can't find your card in the database, there's nothing to worry about.
You should only choose a database entry that is exactly the same model as
your card; choosing one that looks similar is just a bad idea (e.g. a
GemStone Snail 64 may be as different from a GemStone Snail 64+ in terms of
hardware as can be).
Do you want to look at the card database? y
288 Matrox Millennium G200 8MB mgag200
289 Matrox Millennium G200 SD 16MB mgag200
290 Matrox Millennium G200 SD 4MB mgag200
291 Matrox Millennium G200 SD 8MB mgag200
292 Matrox Millennium G400 mgag400
293 Matrox Millennium II 16MB mga2164w
294 Matrox Millennium II 4MB mga2164w
295 Matrox Millennium II 8MB mga2164w
296 Matrox Mystique mga1064sg
297 Matrox Mystique G200 16MB mgag200
298 Matrox Mystique G200 4MB mgag200
299 Matrox Mystique G200 8MB mgag200
300 Matrox Productiva G100 4MB mgag100
301 Matrox Productiva G100 8MB mgag100
302 MediaGX mediagx
303 MediaVision Proaxcel 128 ET6000
304 Mirage Z-128 ET6000
305 Miro CRYSTAL VRX Verite 1000
Enter a number to choose the corresponding card definition.
Press enter for the next page, q to continue configuration.
288
Your selected card definition:
Identifier: Matrox Millennium G200 8MB
Chipset: mgag200
Driver: mga
Do NOT probe clocks or use any Clocks line.
Press enter to continue, or ctrl-c to abort.
Now you must give information about your video card. This will be used for
the "Device" section of your video card in XF86Config.
You must indicate how much video memory you have. It is probably a good
idea to use the same approximate amount as that detected by the server you
intend to use. If you encounter problems that are due to the used server
not supporting the amount memory you have (e.g. ATI Mach64 is limited to
1024K with the SVGA server), specify the maximum amount supported by the
server.
How much video memory do you have on your video card:
1 256K
2 512K
3 1024K
4 2048K
5 4096K
6 Other
Enter your choice: 6
Amount of video memory in Kbytes: 8192
You must now enter a few identification/description strings, namely an
identifier, a vendor name, and a model name. Just pressing enter will fill
in default names (possibly from a card definition).
Your card definition is Matrox Millennium G200 8MB.
The strings are free-form, spaces are allowed.
Enter an identifier for your video card definition:
Дараа нь, дэлгэцийнхээ нягтрал/зуралтыг тохируулах болно. Нүдэнд тохиромжтой болон дэлгэцийн хэмжээ, дэлгэцийн картны чадвараас хамаардаг ч ердийн хэрэглэдэг зуралтууд бол 640x480, 800x600, болон 1024x768
юм. Өнгөнийхөө нягтралыг сонгосны дараа, дэлгэцийнхээ зурж чадах хамгийн их зуралтыг нь сонгоорой.
For each depth, a list of modes (resolutions) is defined. The default
resolution that the server will start-up with will be the first listed
mode that can be supported by the monitor and card.
Currently it is set to:
"640x480" "800x600" "1024x768" "1280x1024" for 8-bit
"640x480" "800x600" "1024x768" "1280x1024" for 16-bit
"640x480" "800x600" "1024x768" "1280x1024" for 24-bit
Modes that cannot be supported due to monitor or clock constraints will
be automatically skipped by the server.
1 Change the modes for 8-bit (256 colors)
2 Change the modes for 16-bit (32K/64K colors)
3 Change the modes for 24-bit (24-bit color)
4 The modes are OK, continue.
Enter your choice: 2
Select modes from the following list:
1 "640x400"
2 "640x480"
3 "800x600"
4 "1024x768"
5 "1280x1024"
6 "320x200"
7 "320x240"
8 "400x300"
9 "1152x864"
a "1600x1200"
b "1800x1400"
c "512x384"
Please type the digits corresponding to the modes that you want to select.
For example, 432 selects "1024x768" "800x600" "640x480", with a
default mode of 1024x768.
Which modes? 432
You can have a virtual screen (desktop), which is screen area that is larger
than the physical screen and which is panned by moving the mouse to the edge
of the screen. If you don't want virtual desktop at a certain resolution,
you cannot have modes listed that are larger. Each color depth can have a
differently-sized virtual screen
Please answer the following question with either 'y' or 'n'.
Do you want a virtual screen that is larger than the physical screen? n
For each depth, a list of modes (resolutions) is defined. The default
resolution that the server will start-up with will be the first listed
mode that can be supported by the monitor and card.
Currently it is set to:
"640x480" "800x600" "1024x768" "1280x1024" for 8-bit
"1024x768" "800x600" "640x480" for 16-bit
"640x480" "800x600" "1024x768" "1280x1024" for 24-bit
Modes that cannot be supported due to monitor or clock constraints will
be automatically skipped by the server.
1 Change the modes for 8-bit (256 colors)
2 Change the modes for 16-bit (32K/64K colors)
3 Change the modes for 24-bit (24-bit color)
4 The modes are OK, continue.
Enter your choice: 4
Please specify which color depth you want to use by default:
1 1 bit (monochrome)
2 4 bits (16 colors)
3 8 bits (256 colors)
4 16 bits (65536 colors)
5 24 bits (16 million colors)
Enter a number to choose the default depth.
4
Эцэст нь энэ тохируулга хадгалагдах ёстой. /etc/X11/XF86Config гэж тохиргоог хадгалахыг танаас лавлаж асууна.
I am going to write the XF86Config file now. Make sure you don't accidently
overwrite a previously configured one.
Shall I write it to /etc/X11/XF86Config? y
Хэрэв тохиргоо амжилтгүй болсон бол дараах сануулга харуулагдах бөгөөд &gui.yes; гэж сонгоод дахин тохируулга хийж болно:
User Confirmation Requested
The XFree86 configuration process seems to have
failed. Would you like to try again?
[ Yes ] No
Хэрэв та &xfree86;-г тохируулах явцад хүндрэл гарсан бол &gui.no; гэж сонгоод Enter
дээр дараад суулгах явцыг цааш нь үргэлжлүүлэх хэрэгтэй. Суулгасны дараа
root эрхээр xf86cfg -textmode юм уу эсвэл
xf86config гэж тушаалын мөрний горимд тохируулга хийж болно. &xfree86;-г тохируулах тухай нэмэлт мэдээлэл
-д заасан буй. Хэрэв та энэ үед
&xfree86;-г тохируулахгүй гэж сонговол, програмын багц суулгах хэсэг рүү цаашаагаа үргэлжлэх болно.
Серверийг шууд зогсоох анхдагч тохиргоо бол
CtrlAlt
Backspace гэсэн гарын товчлуурын хослол байдаг. Үүнийг ямар нэгэн зүйл буруудах юм уу төхөөрөмж эвдрэхээс сэргийлж хэрэглэх хэрэгтэй.
Х серверийг ажиллаж байх үед нь дэлгэцийн зуралтын горимыг өөрчилж туршиж болох товчлуурын хослол бол
CtrlAlt+
эсвэл
CtrlAlt-
юм.
&xfree86;-г ажиллуулсны дараа дэлгэцийнхээ өргөн болон өндрийг
xvidtune ашиглан тохируулж болно.
Буруу тохиргоо нь төхөөрөмжийг эвддэг тухай сануулга танд харуулагдах болно. Тэднийг анхаарах хэрэгтэй. Хэрэв эргэлзэж байгаа бол хийх хэрэггүй. Харин түүний оронд дэлгэцэн дээрх товчоор өөрчилж үзсэн нь дээр. Ингэсэн үед текст горим болон дэлгэцийн горим хоёрын хооронд ялгаа гарч магадгүй. Гэвч энэ нь дэлгэц эвдрэхээс мэдээж илүү билээ.
&man.xvidtune.1;-н гарын авлагын хуудсыг ямар нэгэн тохируулга хийхээсээ өмнө уншиж үзнэ үү.
&xfree86;-г амжилттай тохируулсны дараах алхам бол анхдагч график орчныг сонгох юм.
X-н анхдагч график орчинг сонгох нь
&os; 5.3-RELEASE хувилбараас эхлэн X график орчны сонголт нь
sysinstall-с хасагдсан бөгөөд, та &os;-г суулгасны дараа X график орчныг суулгаарай. Х орчныг суулгах болон тохируулах тухай нэмэлт мэдээллийг -с харж болно. Та хэрэв 5.3-RELEASE-с өмнөх хувилбарыг суулгаагүй бол энэ хэсгийг алгасаж болно.
График орчны маш олон орчин бий. Энгийн үндсэн орчноос эхлээд олон програмаар цэнэглэгдсэн төгс дүүрэн орчин хүртэл буй. Зарим нь маш бага дискний зай шаарддаг байхад зарим нь ихийг шаардах нь бий. Аль нь танд илүү тохирох вэ гэдгийг сонгох сайн арга бол, тэднээс хэд хэдийг нь туршиж үзэх юм. Эдгээр нь портын цуглуулгад байдаг ба суулгацын дараа бас суулгаж болдог.
Та олонд дэлгэрсэн орчнуудаас нэгийг нь анхдагч орчин болгож сонгож болно. Ингэснээр суулгац дууссан хойно уг график орчноор эхлэх боломж олгодог.
Анхдагч график орчныг сонгох нь
Сумтай товч ашиглан орчноо сонгоод
Enter дээр дараарай. Сонгосон орчныг суулгах явц эхлэх болно.
Програмын багц суулгах
Багцууд нь урьдчилан хөрвүүлэгдсэн програмууд бөгөөд програм суулгах хамгийн эвтэйхэн арга юм.
Үзүүлэх журмаар нэг багцыг суулгах явцыг энд харуулав.
Хэрэв шаардлагатай бол нэмэлт багцууд мөн давхар суугддаг.
sysinstall (&os;-н 5.2-с бага хувилбаруудад /stand/sysinstall гэж буй)-г нэмэлт багц суулгахад хэрэглэж болно.
User Confirmation Requested
The FreeBSD package collection is a collection of hundreds of
ready-to-run applications, from text editors to games to WEB servers
and more. Would you like to browse the collection now?
[ Yes ] No
&gui.yes; гэж сонгоод Enter дарвал багц програмуудыг сонгох цонхонд очих болно:
Багцын төрлийг сонгох
Зөвхөн тухайн үед сонгогдсон байгаа суулгацын төрөл дээр байгаа багцууд харуулагдах болно.
Хэрэв
All гэж сонговол, байгаа бүх багцыг харж болно. Сумтай товч ашиглан сонгоод Enter дээр дараарай.
Байгаа бүх багцууд сонгогдож болохоор танд харуулагдах болно:
Багц сонгох
Энд харуулснаар bash бүрхүүл сонгогдсон байна. Space товч ашиглаж суулгахыг хүссэн бүх багцаа сонгоорой. Сонгох бүрд дэлгэцийн доод хэсэгт багцны товч тайлбар гардаг.
Tab товчоор сонгогдсон багц болон
&gui.ok;, ба &gui.cancel; сонголтуудын хооронд дамжиж болно.
Суулгахаар хүссэн багцаа сонгож дууссаны дараа
Tab товч дарж &gui.ok; гэж сонгоод
Enter дээр дарж багц сонгох цэс рүү буцаж очдог.
Зүүн ба баруун товчоор бас &gui.ok; ба
&gui.cancel;-н хооронд сэлгэж болно. Энэ аргаар та бас &gui.ok; гэж сонгоод Enter дээр дарж багц сонгох хэсэгт буцаж очиж бас болно.
Багц суулгах
Tab юм уу эсвэл сумтай товч ашиглан [ Install ] гэж сонгоод Enter дарах хэрэгтэй. Таны сонгосон багцуудыг танд харуулж суулгахыг хүсэж байгааг тань лавлаж асуух болно:
Багц суулгалтын лавлалт
&gui.ok; гэж сонгоод Enter дарж багц суулгалтыг гүйцэтгэдэг. Суулгах явцын мэдэгдлүүд суулгаж дуустал танд харуулагддаг. Хэрэв ямар нэг алдаа гарвал тэмдэглэж авах хэрэгтэй.
Багц суулгасны дараа сүүлийн тохиргоог хийдэг. Та багц суулгаж дууссан ч гэсэн сүүлийн тохируулгыг хийхийн тулд
Install гэдгийг бас дарж болно.
Хэрэглэгч/Бүлэг нэмэх
Суулгацын явцад та хамгийн багадаа нэг хэрэглэгчийн эрх нээх хэрэгтэй бөгөөд, энэ эрхээрээ root эрх хэрэглэлгүйгээр системдээ нэвтэрч болно. root хуваалт нь голдуу тун бага хэмжээтэй байдаг болохоор
root эрхээр програм ажиллуулбал түргэн дүүрдэг. Хамгийн хэцүү хүндрэлийг доор мэдүүлж байна:
User Confirmation Requested
Would you like to add any initial user accounts to the system? Adding
at least one account for yourself at this stage is suggested since
working as the "root" user is dangerous (it is easy to do things which
adversely affect the entire system).
[ Yes ] No
&gui.yes; гэж сонгоод
Enter дарж шинэ хэрэглэгч нэмэх болно.
User буюу хэрэглэгч гэж сонгоно
Сумтай товч хэрэглэн User гэж сонгоод
Enter дээр дарна.
Хэрэглэгчийн мэдээллийг оруулах
Tab товч хэрэглэн талбаруудад дамжин оруулга хийх бүр доор харуулсан тайлбарууд талбар бүрд харуулагдах болно:
Login ID
Хэрэглэгчийн нэвтрэх шинэ нэр(заавал шаардлагатай).
UID
Уг хэрэглэгчийн ID дугаар (хоосон орхивол автоматаар сонгогдох болно).
Group
Уг хэрэглэгчийн хамрагдах бүлгийн нэр (хоосон орхивол автоматаар сонгогдох болно).
Password
Тухайн хэрэглэгчийн нууц үг (энэ талбарт тун анхааралтай оруулах хэрэгтэй!).
Full name
Хэрэглэгчийн бүтэн нэр (дэлгэрэнгүй мэдээлэл).
Member groups
Энэ хэрэглэгчийн хамрагдаж болох бүлгүүд (өөрөөр хэлбэл хандаж болох бүлгүүд).
Home directory
Хэрэглэгчийн эхлэл сан (хоосон орхивол автоматаар сонгогдох болно ).
Login shell
Хэрэглэгчийн холбогдох бүрхүүл (хоосон орхивол анхдагч бүрхүүл сонгогдох болно. Өөрөөр хэлбэл,
/bin/sh).
Жишээн дээр bash-г суулгасан болохоор, /bin/sh гэдгийг
/usr/local/bin/bash гэж орлуулж болно.
Суугдаагүй бүрхүүл хэрэглэвэл систем уруугаа нэвтэрч чадахгүй болно.
BSD ертөнцөд хамгийн өргөн хэрэглэдэг бүрхүүл бол C бүрхүүл бөгөөд
/bin/tcsh гэж олддог.
Мөн энэ хэрэглэгч нь wheel бүлэг рүү нэмэгдсэн бөгөөд ингэснээр
root эрхүүдтэй супер хэрэглэгч болох боломжтой болно.
Хэрэв та оруулсан мэдээллээ зөв боллоо гэж бодож байгаа бол &gui.ok; дээр дарахад хэрэглэгч ба бүлэг нэмэх цонх дахин харуулагддаг:
Хэрэглэгч ба бүлэг зохицуулах хэсгээс гарах
Хэрэгцээтэй бол энэ үед бүлэг нэмж болно.
Хэрэв шаардлага гарвал суулгацын дараа
sysinstall (&os;-н 5.2-с бага хувилбарт /stand/sysinstall гэж буй) ашиглан нэмж болно.
Хэрэв та хэрэглэгч нэмж дууссан бол сумтай товч ашиглан Exit гэж сонгоод
Enter дээр дарж суулгацаа үргэлжлүүлээрэй.
<username>root</username> нууц үг оруулах
Message
Now you must set the system manager's password.
This is the password you'll use to log in as "root".
[ OK ]
[ Press enter to continue ]
Enter дээр дарж root
нууц үг оруулна.
Нууц үгийг хоёр удаа зөв оруулах ёстой. Мартахааргүй нууц үг оруулаарай гэж сануулах нь илүүдэх байх. Таны оруулсан нууц үгийг давтаж харуулах юм уу эсвэл одоор дүрсэлж харуулахгүй болохыг сануулж байна.
Changing local password for root.
New password :
Retype new password :
Нууц үгийг амжилттай оруулсны дараа суулгац цаашаагаа үргэлжлэх болно.
Суулгацаас гарах
Хэрэв та одоо нэмэлт сүлжээний тохиргоо юм уу эсвэл ямар нэгэн өөр тохиргоо хийхийг хүсвэл, та яг одоо юм уу эсвэл суулгасны дараа
sysinstall
(&os;-н 5.2-с доошхи хувилбарт /stand/sysinstall гэж буй ) ашиглаж суулгана.
User Confirmation Requested
Visit the general configuration menu for a chance to set any last
options?
Yes [ No ]
Сумтай товчоор &gui.no; гэж сонгоод
Enter дээр дарж үндсэн суулгацын цэс рүү буцах болно.
Суулгацаас гарах
Сумтай товчоор [X Exit Install] гэдгийг сонгон Enter дээр дарна. Танаас гарах гэж буйг тань лавлаж асуух болно:
User Confirmation Requested
Are you sure you wish to exit? The system will reboot (be sure to
remove any floppies from the drives).
[ Yes ] No
Хэрэв уян дискнээс эхлүүлсэн бол &gui.yes; гэж сонгоод уян дискийг авах хэрэгтэй. CDROM хөтлөгч нь машиныг шинээр ачаалагдах хүртэл түгжигдсэн байдаг болохоор ачаалагдах үед CDROM-с гаргах хэрэгтэй (аль болох түргэн).
Систем одоо шинээр ачаалагдах бөгөөд ямар нэгэн алдаа гарахыг ажиглах хэрэгтэй.
FreeBSD эхлэн ачаалалт
&i386; машин дээрх FreeBSD-н эхлэн ачаалалт
Хэрэв бүх зүйл амжилттай болсон бол дэлгэцэн дээр тань мэдэгдлүүд урсаж өнгөрөөд нэвтрэх хэсэгт тулж ирэх болно. Урсаж өнгөрсөн мэдэгдлүүдийг эргэж харахын тулд Scroll-Lock товчийг дараад
PgUp болон PgDn товчоор дээш доош нь гулгуулдаг.
Scroll-Lock товчийг дахин дарснаар нэвтрэх хэсэгт буцаж ирдэг.
Бүх мэдэгдэл харуулагдахгүй байх нөхцөл үүсвэл (түр хадгалагчийн хэмжээнээс болж) сүүлд нь тушаал өгдөг горим дээр
dmesg тушаалаар харж болдог.
Суулгацын үед нэмж оруулсан хэрэглэгчийн нэр болон нууц үгээр нэвтэрч орох хэрэгтэй (энэ тохиолдолд rpratt гэж буй). Шаардлага гараагүй бол
root эрхээр орохоос сэргийлэх хэрэгтэй.
Ердийн эхлэн ачаалах үеийн мэдэгдэл (хувилбарын тухай хэсгийг оруулалгүйгээр):
Copyright (c) 1992-2002 The FreeBSD Project.
Copyright (c) 1979, 1980, 1983, 1986, 1988, 1989, 1991, 1992, 1993, 1994
The Regents of the University of California. All rights reserved.
Timecounter "i8254" frequency 1193182 Hz
CPU: AMD-K6(tm) 3D processor (300.68-MHz 586-class CPU)
Origin = "AuthenticAMD" Id = 0x580 Stepping = 0
Features=0x8001bf<FPU,VME,DE,PSE,TSC,MSR,MCE,CX8,MMX>
AMD Features=0x80000800<SYSCALL,3DNow!>
real memory = 268435456 (262144K bytes)
config> di sn0
config> di lnc0
config> di le0
config> di ie0
config> di fe0
config> di cs0
config> di bt0
config> di aic0
config> di aha0
config> di adv0
config> q
avail memory = 256311296 (250304K bytes)
Preloaded elf kernel "kernel" at 0xc0491000.
Preloaded userconfig_script "/boot/kernel.conf" at 0xc049109c.
md0: Malloc disk
Using $PIR table, 4 entries at 0xc00fde60
npx0: <math processor> on motherboard
npx0: INT 16 interface
pcib0: <Host to PCI bridge> on motherboard
pci0: <PCI bus> on pcib0
pcib1: <VIA 82C598MVP (Apollo MVP3) PCI-PCI (AGP) bridge> at device 1.0 on pci0
pci1: <PCI bus> on pcib1
pci1: <Matrox MGA G200 AGP graphics accelerator> at 0.0 irq 11
isab0: <VIA 82C586 PCI-ISA bridge> at device 7.0 on pci0
isa0: <ISA bus> on isab0
atapci0: <VIA 82C586 ATA33 controller> port 0xe000-0xe00f at device 7.1 on pci0
ata0: at 0x1f0 irq 14 on atapci0
ata1: at 0x170 irq 15 on atapci0
uhci0: <VIA 83C572 USB controller> port 0xe400-0xe41f irq 10 at device 7.2 on pci0
usb0: <VIA 83C572 USB controller> on uhci0
usb0: USB revision 1.0
uhub0: VIA UHCI root hub, class 9/0, rev 1.00/1.00, addr 1
uhub0: 2 ports with 2 removable, self powered
chip1: <VIA 82C586B ACPI interface> at device 7.3 on pci0
ed0: <NE2000 PCI Ethernet (RealTek 8029)> port 0xe800-0xe81f irq 9 at
device 10.0 on pci0
ed0: address 52:54:05:de:73:1b, type NE2000 (16 bit)
isa0: too many dependant configs (8)
isa0: unexpected small tag 14
fdc0: <NEC 72065B or clone> at port 0x3f0-0x3f5,0x3f7 irq 6 drq 2 on isa0
fdc0: FIFO enabled, 8 bytes threshold
fd0: <1440-KB 3.5" drive> on fdc0 drive 0
atkbdc0: <keyboard controller (i8042)> at port 0x60-0x64 on isa0
atkbd0: <AT Keyboard> flags 0x1 irq 1 on atkbdc0
kbd0 at atkbd0
psm0: <PS/2 Mouse> irq 12 on atkbdc0
psm0: model Generic PS/2 mouse, device ID 0
vga0: <Generic ISA VGA> at port 0x3c0-0x3df iomem 0xa0000-0xbffff on isa0
sc0: <System console> at flags 0x1 on isa0
sc0: VGA <16 virtual consoles, flags=0x300>
sio0 at port 0x3f8-0x3ff irq 4 flags 0x10 on isa0
sio0: type 16550A
sio1 at port 0x2f8-0x2ff irq 3 on isa0
sio1: type 16550A
ppc0: <Parallel port> at port 0x378-0x37f irq 7 on isa0
ppc0: SMC-like chipset (ECP/EPP/PS2/NIBBLE) in COMPATIBLE mode
ppc0: FIFO with 16/16/15 bytes threshold
ppbus0: IEEE1284 device found /NIBBLE
Probing for PnP devices on ppbus0:
plip0: <PLIP network interface> on ppbus0
lpt0: <Printer> on ppbus0
lpt0: Interrupt-driven port
ppi0: <Parallel I/O> on ppbus0
ad0: 8063MB <IBM-DHEA-38451> [16383/16/63] at ata0-master using UDMA33
ad2: 8063MB <IBM-DHEA-38451> [16383/16/63] at ata1-master using UDMA33
acd0: CDROM <DELTA OTC-H101/ST3 F/W by OIPD> at ata0-slave using PIO4
Mounting root from ufs:/dev/ad0s1a
swapon: adding /dev/ad0s1b as swap device
Automatic boot in progress...
/dev/ad0s1a: FILESYSTEM CLEAN; SKIPPING CHECKS
/dev/ad0s1a: clean, 48752 free (552 frags, 6025 blocks, 0.9% fragmentation)
/dev/ad0s1f: FILESYSTEM CLEAN; SKIPPING CHECKS
/dev/ad0s1f: clean, 128997 free (21 frags, 16122 blocks, 0.0% fragmentation)
/dev/ad0s1g: FILESYSTEM CLEAN; SKIPPING CHECKS
/dev/ad0s1g: clean, 3036299 free (43175 frags, 374073 blocks, 1.3% fragmentation)
/dev/ad0s1e: filesystem CLEAN; SKIPPING CHECKS
/dev/ad0s1e: clean, 128193 free (17 frags, 16022 blocks, 0.0% fragmentation)
Doing initial network setup: hostname.
ed0: flags=8843<UP,BROADCAST,RUNNING,SIMPLEX,MULTICAST> mtu 1500
inet 192.168.0.1 netmask 0xffffff00 broadcast 192.168.0.255
inet6 fe80::5054::5ff::fede:731b%ed0 prefixlen 64 tentative scopeid 0x1
ether 52:54:05:de:73:1b
lo0: flags=8049<UP,LOOPBACK,RUNNING,MULTICAST> mtu 16384
inet6 fe80::1%lo0 prefixlen 64 scopeid 0x8
inet6 ::1 prefixlen 128
inet 127.0.0.1 netmask 0xff000000
Additional routing options: IP gateway=YES TCP keepalive=YES
routing daemons:.
additional daemons: syslogd.
Doing additional network setup:.
Starting final network daemons: creating ssh RSA host key
Generating public/private rsa1 key pair.
Your identification has been saved in /etc/ssh/ssh_host_key.
Your public key has been saved in /etc/ssh/ssh_host_key.pub.
The key fingerprint is:
cd:76:89:16:69:0e:d0:6e:f8:66:d0:07:26:3c:7e:2d root@k6-2.example.com
creating ssh DSA host key
Generating public/private dsa key pair.
Your identification has been saved in /etc/ssh/ssh_host_dsa_key.
Your public key has been saved in /etc/ssh/ssh_host_dsa_key.pub.
The key fingerprint is:
f9:a1:a9:47:c4:ad:f9:8d:52:b8:b8:ff:8c:ad:2d:e6 root@k6-2.example.com.
setting ELF ldconfig path: /usr/lib /usr/lib/compat /usr/X11R6/lib
/usr/local/lib
a.out ldconfig path: /usr/lib/aout /usr/lib/compat/aout /usr/X11R6/lib/aout
starting standard daemons: inetd cron sshd usbd sendmail.
Initial rc.i386 initialization:.
rc.i386 configuring syscons: blank_time screensaver moused.
Additional ABI support: linux.
Local package initialization:.
Additional TCP options:.
FreeBSD/i386 (k6-2.example.com) (ttyv0)
login: rpratt
Password:
RSA болон DSA түлхүүрүүдийг үүсгэх явц нь удаан машин дээр хэсэг хугацаа авч магадгүй. Энэ явц нь зөвхөн суулгацын дараах анхны эхлэн ачаалах үед л хийгддэг. Дараагийн ачаалах үед хийгддэггүй болохоор хурдан байх болно.
Хэрэв Х сервер тохируулагдаад анхдагч график орчин сонгогдсон байгаа бол, startx гэсэн тушаалаар тэдгээрийг ажиллуулж болно.
Alpha машин дээрх FreeBSD-н эхлэн ачаалалт
Alpha
Суулгац дууссан бол, FreeBSD-г эхлүүлэхийн тулд
SRM тушаал оруулах мөрөнд доор дурдсаныг бичнэ:
>>>BOOT DKC0
Энэ нь уг машинд тухайн бичсэн дискнээс эхлэн ачаалахыг зааж өгч байна.
Цаашдаа FreeBSD-г автоматаар эхлүүлдэг болгохын тулд дараах тушаалыг өгөх хэрэгтэй:
>>> SET BOOT_OSFLAGS A
>>> SET BOOT_FILE ''
>>> SET BOOTDEF_DEV DKC0
>>> SET AUTO_ACTION BOOT
Эхлэн ачаалагдах явц нь &i386; машиныхтай ойролцоо ижил (гэх бүр ижил биш) байх болно.
FreeBSD-г унтраах
Үйлдлийн системийг зөв унтраах нь тун чухал. Шууд хүч хэрэглэн унтрааж болохгүй. Эхлээд su гэсэн тушаал оруулаад
root нууц үгээ бичиж өгөн супер хэрэглэгч болох хэрэгтэй. Энэ нь зөвхөн тухайн хэрэглэгч
wheel бүлэгт хамаарагдсан үед биелнэ.
Эсвэл root хэрэглэгч болж нэвтрэх хэрэгтэй. Ингээд
shutdown -h now тушаалыг оруулна.
The operating system has halted.
Please press any key to reboot.
Унтраах тушаал өгсний дараа Please press any key to reboot буюу дурын товч дарж шинээр ачаална уу
гэсэн мэдэгдэл гарсан үед унтраах нь зөв юм. Хэрэв шууд унтраалгүйгээр ямар нэгэн товч дарвал систем шинээр ачаалагдах болно.
Та мөн
Ctrl
Alt
Del
товчлуурын хослол хэрэглэн шинээр ачаалж болох боловч, ердийн үед энэ нь тийм ч их хэрэглэгддэг арга биш.
Хүндрэл тулгарвал
суулгац
хүндрэл тулгарвал
Дараах хэсэгт хүмүүсийн мэдээлсний дагуу тэдэнд тулгарч байсан
энгийн хүндрэлийн тухай авч хэлэлцэх болно. Мөн энэ хэсэгт &ms-dos;
үйлдлийн системийг FreeBSD-тэй хамт хэрхэн нэг компьютерт суулгаж
ачаалах тухай хүмүүсийн асуусан асуулт болон хариултыг агуулсан буй.
Хэрэв буруу тийшээ эргээд эхэлбэл юу хийх хэрэгтэй вэ
Компьютерийн төрлөөс хамааран бүх юмыг 100% цэвэр гүйцэтгэж болохгүй
ч гэсэн хэрэв ямар нэгэн зүйл буруу болбол, та хэд хэдэн арга хэмжээг
авч чадна.
FreeBSD-н хувилбартай хамт ирдэг төхөөрөмжийн бүртгэл
бичлэгт таны төхөөрөмжийг дэмжсэн эсэхийг нь шалгах хэрэгтэй.
Хэрэв таны төхөөрөмж дэмжигдсэн мөртлөө хүндрэл гарвал, компьютераа
шинээр ачаалаад цөмийн тохиргоо хийх сонголт гарч ирэх үед түүнийг сонгоорой.
Ингэснээр, системдээ буй төхөөрөмжийнхөө болон дэмжигдсэн мэдээллийг
харах болно. Ачаалагч дискэн дээр буй цөм нь таны төхөөрөмжүүдийг
IRQ-үүд, IO хаяг, мөн DMA суваг зэрэг тохиргоог үйлдвэрээс зааж өгсөн
анхныхаа утгатайгаа байгаа гэж авч үздэг. Хэрэв та төхөөрөмжийнхөө
тохируулгыг өөрчилсөн бол, FreeBSD-д юуг өөрчилсөн эсэхээ зааж өгөх
хэрэгтэй.
Мөн залгаж туршигдаагүй төхөөрөмжүүд сүүлд залгагдаад туршигдах үед
алдаа үүсгэх тохиолдол гардаг. Ийм үед хүндрэлтэй байгаа төхөөрөмжийн
драйвер буюу таниулагч файлуудыг нь хорих хэрэгтэй.
Ихэнх суулгацын хүндрэлүүд нь төхөөрөмжийн үйлдвэрээс гаргасан
сүүлийн үеийн таниулагч файлуудыг нь татаж авч суулгаснаар илаарших
нөхцөл бүрддэг бөгөөд ялангуяа motherboard буюу эх хавтан дээр иймэрхүү
үзэгдэл их гардаг. Эх хавтангийн үйлдвэрээс гаргасан програмыг ер нь
BIOS гэж нэрлэдэг ба бараг бүх
үйлдвэрүүд өөрсдийн гэсэн вэб хуудастай бөгөөд уг програмыг хэрхэн
сүүлийн үеийн хэлбэрт шинэчлэх тухай мэдээлэл болон файлууд агуулж байдаг.
Ихэнх үйлдвэрлэгчид нь, ямар нэгэн ноцтой хүндрэл гарахаас
зайлсхийж хүндтэй нөхцөл үүсээгүй бол
BIOS-г шинэчилж хэрэггүй гэж зөвлөдөг.
Шинэчлэх явц амжилтгүй болох нөхцөл нь
BIOS цахилгаан схемд ноцтой эвдрэл гаргаж
болзошгүйг анхаарна уу.
Суулгах явцад хэрэгтэй байдаг дэлгэцийн (sc0)
таниулагч драйвер файл зэргийг хорьж хэрэггүй.
Тохиргооны дараа суулгац дуусах юм уу ямар нэгэн алдаа үүсэж гарах тохиолдол
гарвал, та ямар нэгэн болохгүй юмыг зөөсөн юм уу өөрчилсөн байж таарна.
Компьютераа шинээр ачаалаад дахин оролдоорой.
Тохиргооны үед та дараах зүйлсийг хийж болно:
Цөмд буй төхөөрөмжийн таниулагч файлуудын жагсаалтыг харах.
Таны системд байхгүй байгаа төхөөрөмжийн таниулагч файлуудыг хорих.
Төхөөрөмжийн таниулагч файлд хэрэглэгддэг IRQs, DRQs, болон IO порт хаяг зэргийг өөрчлөх.
Цөмд төхөөрөмжийнхөө тохируулгыг хийснийхээ дараа
Q товч дарж шинэ тохиргоотойгоор шинээр ачаалах хэрэгтэй.
Суулгац дууссаны дараа таны тохируулгын горимд хийсэн өөрчлөлт тань хадгалагдаж
үлдэх бөгөөд шинээр ачаалах тоолонд шинээр тохируулах шаардлага гарахгүй.
Энэ нь бараг өөрчлөн тохируулсан цөм бүтээхтэй ижил үйлдэл юм.
Өмнө нь байсан дискний &ms-dos; хуваалттай ажиллах
DOS
Ихэнх хэрэглэгчид &os;-г өмнө нь µsoft;-н үйлдлийн систем
суусан компьютер дээр суулгахыг хүсдэг. Ийм нөхцөлд &os;-д
FIPS нэртэй хэрэгсэл байдаг. Энэ хэрэгсэл нь
суулгац CD-ROM-ын tools сан дотор байдаг бөгөөд
эсвэл &os; толин салбаруудаас татаж авч болно.
FIPS хэрэгсэл нь оршин байгаа
&ms-dos; хуваалтыг хоёр хэсэгт салгаж хуваадаг бөгөөд өмнө байсан
системийг эхнийхэд нь байрлуулаад хоёр дахь хэсэг дээр нь таныг өөр
үйлдлийн систем суулгах боломж өгдөг.
Эхлээд та өөрийнхөө &ms-dos; хуваалт дээр defragment буюу эмхэлж
ангилах үйлдлийг &windows; дээр байдаг Disk Defragmenter
хэрэгслээр хийх хэрэгтэй (Explorer буюу файл болон сан цэгцлэгч дээр
хатуу диск дээрээ хулганы баруун товчийг дараад defrag цэсийг сонгоно). Эсвэл
Norton Disk Tools багажийг ашиглаж болно.
Дараа нь та FIPS хэрэгслийг ажиллуулна.
Энэ нь танд тухайн үйлдэлдээ тохирсон лавлаж асуусан мэдээлэл харуулдаг
бөгөөд дэлгэцэнд заасан зааврын дагуу цааш нь явах хэрэгтэй.
Ингэсний дараа компьютераа шинээр ачаалаад шинэ зүсмэл хэсэг дээрээ
&os;-г суулгаж болно. Distributions цэсэн дээр
тухайн суулгахыг хүссэн төрөлд хичнээн хэмжээний дискний зай хэрэглэгдэхийг
харж болно.
Мөн PowerQuest-с гаргасан
(http://www.powerquest.com)
&partitionmagic; нэртэй маш хэрэгтэй програм байдаг.
Энэ програм нь FIPS-г бодвол илүү их үйлдэл
хийх чадвартай байдаг бөгөөд хэрэв та байнга үйлдлийн системүүдээ устгаж суулгаж
оролддог бол үүнийг хэрэглэх нь зүйтэй. Гэвч энэ нь үнэтэй бөгөөд
хэрэв та &os;-г суулгаад тэр чигт нь өөрчлөхгүй гэж бодож байвал FIPS
танд илүү тохиромжтой байх болов уу.
&ms-dos; болон &windows;-н файл системийг хэрэглэх нь
&os; нь одоогийн байдлаар Double Space™
програмаар шахсан файл системийг дэмждэггүй. Тийм болохоор, хэрэв ийм төрлийн
файл системд хандахаар бол эхлээд уг файл системийн шахалтыг задлаад, дараа нь
файл уруу хандах хэрэгтэй. Задлах энэ үйлдэл нь Compression Agent
- програмыг Start> Programs > доторхи
+ програмыг Start> Programs > доторх
System Tools цэснээс гүйцэтгэгдэж болно.
&os; нь &ms-dos; дээр үндэслэгдсэн файл системүүдийг дэмждэг.
Ийм файл систем рүү хандахдаа &man.mount.msdosfs.8; тушаалыг холбогдох
параметртай нь хэрэглэдэг. Энэ хэрэгслийн ерөнхий хэрэглэх бичлэг нь:
&prompt.root; mount_msdosfs /dev/ad0s1 /mnt
Энэ жишээн дээр, &ms-dos; файл систем нь эхний дискний эхний хуваалт
дээр байрласныг харуулж байна. Мэдээж таны систем дээр янз бүр байх бөгөөд
dmesg болон mount тушаалуудын гаралтын
мэдээллийг харах хэрэгтэй. Эдгээр тушаалууд нь дискний хуваалтын
тухай хангалттай мэдээллийг өгч чаддаг.
Өргөтгөсөн &ms-dos; файл системүүд нь голдуу
&os;-н суусан хуваалтын дараа байдаг. Өөрөөр хэлбэл, дискний хуваалтын дугаар нь
&os;-н суусан хуваалтын дугаараас их байна. Жишээ нь,
эхний &ms-dos; хуваалт
/dev/ad0s1 дээр, &os; хуваалт
/dev/ad0s2 дээр, өргөтгөсөн &ms-dos; хуваалт
/dev/ad0s3 дээр гэж байрласан байж болно. Зарим хүнд
энэ нь үл ойлгогдохоор байж болох юм.
NTFS хуваалтыг бас таниулан холбохдоо өмнөхтэй ижил аргаар
&man.mount.ntfs.8; тушаал хэрэглэж болно.
Alpha системийн хэрэглэгчдийн асуулт болон хариултууд
Alpha
Энэ хэсэгт FreeBSD-г Alpha систем дээр суулгах үед гарч болох
зарим асуултанд хариулна.
Би ARC эсвэл Alpha BIOS Консолоос эхлэн ачаалалт хийж болох уу?
ARC
Alpha BIOS
SRM
Үгүй. &os; нь, Compaq Tru64 болон VMS системүүдтэй адилхан зөвхөн
SRM консолоос ачаалагддаг.
Надад ямар ч дискний зай байхгүй болчихлоо! Туслаарай?
Өмнө байгаа файлуудаа эхлээд устгасан нь дээр үү?
Харамсалтай нь, устгахаас өөр арга үгүй.
Би өөрийнхөө Compaq Tru64 эсвэл VMS файл системийг таниулж холбож болох уу?
Одоохондоо лав үгүй.
Валентино
Вашетто
Хамтарч бэлтгэсэн
Суулгацын нэмэлт гарын авлага
Энэ хэсэгт FreeBSD-г хэрхэн онцгой тохиолдолд суулгах талаар
өгүүлэх болно.
FreeBSD-г дэлгэц юм уу гар үгүй систем дээр суулгах нь
суулгац
headless буюу толгойгүй (serial console)
serial console
Энэ төрлийн суулгацыг FreeBSD-г суулгаж байгаа
машин нь дэлгэцгүй юм уу тэр байтугай дэлгэцийн залгуургүй
байдаг учраас headless
install буюу толгойгүй суулгац
гэж нэрлэдэг.
Яаж ингэж болдог юм бол? гэж та гайхаж байвал, serial console буюу
цуваа консол хэрэглэснээр ийм суулгац хийж болдог.
Цуваа консолоор өөр машиныг дэлгэц болон гар болгож ашиглаж болдог.
Үүнийг гүйцэтгэхийн тулд дээр заасан зааврын дагуу суулгац уян дискийг
бэлдэх хэрэгтэй.
Энэ уян дискийг өөрчилж цуваа консолоос эхлэн ачаалахын тулд
дараах алхмуудыг биелүүлэх хэрэгтэй:
Эхлэн ачаалагч уян дискнүүдийг цуваа консол уруу холбогдохыг зөвшөөрөх
mount
Хэрэв та урьд нь уян дискнээс эхлэн ачаалж байсан бол, FreeBSD
нь ердийн энгийн суулгацын горимоор эхлэн ачаалах болно.
Гэхдээ бид нар суулгацаа цуваа холболт уруу орж эхлүүлэх ёстой билээ.
Ингэхийн тулд FreeBSD уруу kern.flp дискийг
&man.mount.8; тушаал ашиглаж таниулж холбох хэрэгтэй.
&prompt.root; mount /dev/fd0 /mnt
Одоо та уян дискээ таниулж холбосон болохоор
/mnt сан уруу орох хэрэгтэй:
&prompt.root; cd /mnt
Энд одоо цуваа консолоос хэрхэн эхлэн ачаалах тохируулга эхэлж байна.
Та эхлээд boot.config нэртэй файл үүсгээд тэрэн дотроо
/boot/loader -h гэж бичих хэрэгтэй.
Ингэснээр та цуваа консолоос эхлэн ачаалах болно гэж тохируулж байна.
&prompt.root; echo "/boot/loader -h" > boot.config
Ингээд та уян дискээ зөв тохируулчихсан учраас таниулсан дискээ
&man.umount.8; тушаалаар буцааж салгах хэрэгтэй:
&prompt.root; cd /
&prompt.root; umount /mnt
Одоо та уян дискээ дискний төхөөрөмжөөс авч болно.
Null-modem кабелиар холбох
null-modem кабел
Та одоо хоёр машинаа null-modem кабелиар
холбох хэрэгтэй. Уг хоёр машины цуваа холболтын залгууранд нь тус тусад нь
залгах хэрэгтэй. Ердийн цуваа залгуур энэ тохиолдолд ажилладаггүй
бөгөөд дундаа сэлгэж залгагдсан null-modem залгуур танд хэрэгтэй.
Суулгац эхлүүлэх гэж шинээр ачаалах
Одоо суулгацаа эхлүүлэх цаг боллоо. kern.flp
дискээ толгойгүй машиндаа хийгээд асаах хэрэгтэй.
Толгойгүй машин уруугаа холбогдох
cu тушаал
Та одоо тэр машин уруугаа &man.cu.1; тушаал хэрэглэж
холбогдох хэрэгтэй:
&prompt.root; cu -l /dev/cuaa0
Ингээд л боллоо! Та одоо нөгөө толгойгүй машинаа
cu тушаалын хэсгээр удирдах боломжтой боллоо.
Энэ хэсэгт таныг mfsroot.flp дискээ хийхийг шаардах бөгөөд
дараа нь ямар төрлийн терминал хэрэглэхийг асуух болно. Тэр үед нь
FreeBSD color console буюу өнгөт консол гэдгийг сонгоод цааш нь
суулгацаа үргэлжлүүлээрэй!
Өөртөө зориулж тусгай суулгацын төхөөрөмж бэлдэх нь
Дахин нуршихаас сэргийлж таны худалдаж авсан юм уу бэлдэж авсан
CDROM эсвэл DVD нарыг FreeBSD диск
гэж нэрлэв.
Заримдаа танд өөрийн гэсэн өөрчилж тохируулсан FreeBSD суулгацын
төхөөрөмжөөс суулгах хэрэг гарч болзошгүй. Энэ нь физик төхөөрөмж
болох бичлэгт хальс юм уу эсвэл sysinstall
дээр зааж өгсөн FTP хуудас эсвэл &ms-dos; хуваалтад буй файлаас
суулгаж болзошгүй.
Жишээ нь:
Танд маш олон компьютер холбогдсон дотоод сүлжээ байгаа бөгөөд
зөвхөн нэг л FreeBSD диск байж болох юм. Та дотоод FTP хуудас үүсгээд
тэрэндээ FreeBSD дискээ байрлуулж, уг хуудаснаас бусад компьютерууд холбогдож
суулгац хийж болохоор тохируулж болно.
Танд FreeBSD диск байгаа боловч таны CD/DVD төхөөрөмж уг дискийг
танихгүй харин &ms-dos;/&windows; дээр таньдаг байг. Та уг компьютерийнхаа
DOS хуваалт дээрээ FreeBSD суулгацыг хуулаад дараа нь уг файл уруу
FreeBSD-г суулгах үед хандаж болно.
Таны суулгахыг хүссэн компьютерт CD/DVD төхөөрөмж болон сүлжээний картын
аль нь ч байхгүй бөгөөд та зөвхөн
Laplink-style
цуваа юм уу зэрэгцээ холболтын кабелиар холбогдож
гүйцэтгэж болно.
Та FreeBSD суулгаж болдог бичлэгт хальс бэлдэж болно.
Суулгацын CDROM үүсгэх
Хувилбар бүрд зориулж хоёр ширхэг CDROM дүрс бэлтгэдэг (ISO images буюу дискний дүрс
).
Эдгээр буулгац дүрс нь хэрэв танд CD бичигч байвал CD дээр буулгагдаж (бичигдэж
) болдог.
Хэрэв танд CD бичигч байдаг бөгөөд хямд үнэтэй интернэт сайн холболт байвал энэ нь
FreeBSD-г суулгах хамгийн амархан арга болно.
Зөв ISO Images буюу буулгац дүрсийг татаж авах
Хувилбар бүрд зориулсан ISO буулгац дүрсийг ftp://ftp.FreeBSD.org/pub/FreeBSD/ISO-IMAGES-arch/version
хаягаас юм уу эсвэл хуулбар толин тусгалуудаас татаж авч болно.
Машины төрөл болон хувилбарыг arch болон
version гэсэн хэсгүүдэд тус тусад нь орлуулж бичих хэрэгтэй.
Уг сан нь дараах буулгац дүрснүүдийг агуулж байдаг:
FreeBSD 4.<replaceable>X</replaceable> ISO буулгац дүрсний нэр болон агуулга
Файлын нэр
Агуулалт
version-RELEASE-arch-miniinst.iso
FreeBSD-г суулгахад хэрэгтэй бүх юм бий.
version-RELEASE-arch-disc1.iso
FreeBSD-г суулгахад хэрэгтэй бүх юмс мөн дискэнд багтахаар нь
шингээсэн гуравдагчдын бүтээсэн програмын багцууд.
version-RELEASE-arch-disc2.iso
live filesystem буюу амьд файл систем
гэж нэрлэгддэг
бөгөөд sysinstall-д хэрэглэгдэхээр
Repair буюу засварлах
хэсгийг агуулсан байдаг.
FreeBSD-н CVS модон бүтцийг агуулдаг. Мөн дискэнд багтах хэмжээгээр нь
гуравдагчдын бүтээсэн програмын багцыг агуулсан байдаг.
FreeBSD 5.<replaceable>X</replaceable> ISO буулгац дүрсний нэр болон агуулга
Файлын нэр
Агуулга
version-RELEASE-arch-bootonly.iso
FreeBSD цөмөөс эхлүүлж суулгацын хэсгийг эхлүүлэхэд хэрэглэгдэх
бүх хэсэг буй. Энэ суулгаж болдог файлуудыг FTP юм уу бусад эх сурвалжаас
татаж авч болно.
version-RELEASE-arch-miniinst.iso
FreeBSD-г суулгахад хэрэглэгдэх бүх юм бий.
version-RELEASE-arch-disc1.iso
&os;-г суулгахад хэрэгтэй бүх юм болон sysinstall
дээр хэрэглэгдэх Repair буюу засварлах
ад хэрэглэгддэг
live filesystem буюу амьд файл систем
.
version-RELEASE-arch-disc2.iso
&os;-н бичиг баримт болон дискэн дээр багтахаар нь шингээсэн
гуравдагчдын бүтээсэн програмын багцууд.
Та miniinst ISO юм уу эсвэл нэгдүгээр диск хоёрын аль нэгийг
татаж авах ёстой. Нэгдүгээр диск нь
miniinst ISO дискний бүтцийг агуулж байдаг болохоор энэ хоёрыг хоёуланг
татаж авч хэрэггүй.
miniinst ISO-г интернэт холболт хямд газарт суулгах хэрэгтэй.
Үүгээр та FreeBSD-г суулгаад, дараа нь гуравдагч програмуудыг интернэтээр татаж
авч суулгаж болно (
-с харна уу).
Нэгдүгээр дискийг хийгээд &os;-г суулгах юм уу эсвэл дискэн дээр байгаа
гуравдагчдын багц програмыг суулгана гэж сонгох хэрэгтэй.
Бусад дискнүүд нь хэрэв танд хурдтай интернэт холболт байхгүй л бол
тийм чухал шаардлагатай биш.
CD-нүүдийг бичих
Та хуулбар дүрс нарыг дискэн дээр бичих хэрэгтэй. Хэрэв та энэ алхмыг
өөр FreeBSD систем дээр гүйцэтгэж байгаа бол
хэсгээс нэмэлт мэдээллийг үзэх хэрэгтэй (
болон
хэсгүүдэд зарим нь буй).
Хэрэв та энэ үйлдлийг өөр үйлдлийн систем дээр гүйцэтгэж байгаа бол,
уг систем дээр байгаа CD бичигчээ удирддаг дурын програмыг нь ашиглаж бичих
нь зүйтэй. Эдгээр дүрс нь стандарт ISO хэлбэрээр байгаа тул маш олон бичигч
нар энэ төрлийг дэмждэг билээ.
Хэрэв өөрийн гэсэн FreeBSD хувилбар бүтээнэ гэх юм бол
Хувилбарыг инженерчлэх мэдээллээс
хараарай.
FreeBSD дисктэй дотоод FTP хуудас бэлтгэх нь
суулгац
сүлжээ
FTP
FreeBSD дискний зохион байгуулалт нь FTP хуудастайгаа ижил байрлуулагдсан буй.
Ингэснээр танд дотоод FTP хуудас байгуулж сүлжээгээр FreeBSD-г суулгахад
тун дөхөм болж өгдөг.
FTP хуудас эрхэлж байх ёстой FreeBSD компьютерт CDROM төхөөрөмж байх
шаардлагатай бөгөөд /cdrom санд таниулж холбосон
байх ёстой.
&prompt.root; mount /cdrom
anonymous FTP эрх
/etc/passwd дотор үүсгэх хэрэгтэй. Ингэхийн тулд
&man.vipw.8; хэрэгслийг ашиглан
/etc/passwd файлыг засварлахдаа дараах мөрийг нэмэх
хэрэгтэй:
ftp:*:99:99::0:0:FTP:/cdrom:/nonexistent
/etc/inetd.conf дотор FTP service буюу үйлчилгээ
зөвшөөрөгдсөн эсэхийг лавлах хэрэгтэй.
Ингээд одоо таны компьютертай сүлжээгээр холбогдож чадах машин болгон
суулгац эхлүүлэхийн тулд, суулгах төхөөрөмжөө сонгох цэснээс Other буюу бусад
гэдгийг сонгоод цааш нь FTP гэж сонгон
ftp://машины нэр
гэж оруулах хэрэгтэй.
Хэрэв таны FTP үйлчилгээг ашиглаж байгаа хэрэглэгчийн эхлэн ачаалах
төхөөрөмж нь (голдуу уян диск байдаг) FTP дээр буй хувилбартай яг ижил хувилбар
биш бол, sysinstall нь таны суулгацыг бүрэн
гүйцэтгэж чаддаггүй. Хэрэв хувилбарууд ижил биш байсан ч гэсэн дарж
бичихийг та хүсэж байгаа бол Options цэснээс
distribution name буюу тархацын нэрийг any гэж
бичих хэрэгтэй.
Энэ арга нь галт ханаар хамгаалагдсан дотоод сүлжээнд бол найдвартай
ажилладаг. Энэ FTP үйлчилгээгээ интернэтээр дамжуулан өөр машинд
(таны дотоод сүлжээнээс гадуурх сүлжээнд буй компьютерт) санал болговол
зарим компьютерийн сүлжээ эвдэгч хүмүүсийн анхаарлыг татаж эвгүй үр дүнд
хүргэж болзошгүй. Хэрэв та нууцлалын маш сайн дадлагатай биш л бол ингэж
гадуурх сүлжээнд ил гаргахаас болгоомжлохыг бид танд зөвлөж байна.
Суулгацын уян дискийг бэлдэх нь
суулгац
уян дискнүүд
Хэрэв таны компьютер өөр дэмжлэггүйгээс болоод юм уу эсвэл та
юмыг хүндрүүлж хийхийг хүссэнээс ч болоод юм уу, суулгацыг уян дискнээс
суулгах ёстой бол (энэ аргыг
хэрэглэхгүй байхыг санал болгож байна), та эхлээд
уян дискнүүдийг суулгацад бэлдэх ёстой.
Хамгийн багадаа л гэхэд bin санд буй хоёртын
файлуудыг багтаахад шаардлагатай хэд л бол хэдэн 1.44 MБ эсвэл 1.2 MБ-н
дискнүүдийг бэлдэх ёстой. Хэрэв уян дискээ DOS-с бэлдэж байгаа бол
&ms-dos;-н FORMAT командыг ашиглан дискнүүдийг шинэчилж
бэлдэх ёстой. Хэрэв та &windows;-с бэлдэхээр бол,
Explorer дээр дискийг форматлаж болдог (
A: төхөөрөмж дээр хулганы баруун товчийг дараад
Format
цэсийг сонгоорой).
Үйлдвэрээс урьдчилан бэлтгэж цэвэрлэсэн дискэнд итгэж
болохгүй шүү. Найдвартай байхын тулд тэдгээрийг дахин
цэвэрлэх хэрэгтэй. Сүүлийн үед маш олон хэрэглэгчид зөв цэвэрлэж янзлаагүй
дискнээсээ болж маш их алдаа гарлаа гэж мэдээлсэн учраас бид ингэж танд
анхааруулж байгаа билээ.
Хэрэв та уян дискээ DOS файл систем дээр биш харин өөр FreeBSD машин дээр
бэлтгэж байсан ч гэсэн цэвэрлэх нь зөв санаа гэдгийг дахин сануулмаар байна.
Та bsdlabel болон newfs
тушаалуудыг ашиглаж UFS файлын систем суулгахыг хүсвэл ( 3.5" 1.44 MБ диск дээр)
дараах тушаалуудыг өгөх хэрэгтэй:
&prompt.root; fdformat -f 1440 fd0.1440
&prompt.root; bsdlabel -w -r fd0.1440 floppy3
&prompt.root; newfs -t 2 -u 18 -l 1 -i 65536 /dev/fd0
5.25" 1.2 MБ дискэнд бол fd0.1200 болон
floppy5 гэж өгөх хэрэгтэй.
Дараа нь дискээ таниулаад жирийн файл систем шиг бичиж болно.
Уян дискнүүдээ цэвэрлэж бэлтгэсний дараа файлуудаа хуулах хэрэгтэй.
Тархцын файлууд нь зохицох зорилгоор тааруулж хуваагддаг бөгөөд таван ширхэг
1.44 MБ диск дээр багтахаар тохируулагдсан байдаг. Бүх уян диск болгондоо
багтах хэмжээгээр нь тулгаж хуулах зарчмаар түгээлтийн бүх файлуудыг багтааж
хуулах хэрэгтэй. Тархац бүр уян диск дээр :
a:\bin\bin.aa,
a:\bin\bin.ab гэх мэтчилэн хуулагдах ёстой.
Суулгацын явцад суулгах төхөөрөмжөө сонгох Media цэс гарах үед
Floppy цэсийг сонгоод цаашаагаа
суулгацаа үргэлжлүүлээрэй.
&ms-dos; хуваалтаас суулгах нь
суулгац
MS-DOS оос
&ms-dos; хуваалтаас суулгацыг бэлтгэхийн тулд, уг хуваалтын эх хэсэг дээр
freebsd нэртэй сан үүсгэж дотор нь түгээлтийн файлуудыг
хуулах хэрэгтэй. Жишээ нь, c:\freebsd. CDROM юм уу FTP
хуудсанд байсан файлуудын сангийн бүтэц нь уг сан доторхтой ижил байх ёстой бөгөөд
хуулахын тулд DOS-н
xcopy тушаалыг ашиглан CD-с хуулаарай.
Жишээ нь, FreeBSD-н хамгийн бага суулгацыг гүйцэтгэхийн тулд:
C:\> md c:\freebsd
C:\> xcopy e:\bin c:\freebsd\bin\ /s
C:\> xcopy e:\manpages c:\freebsd\manpages\ /s
Энд C: дискийг сул зайтай гэж үзсэн бөгөөд
E: диск дээр CDROM-г таниулсан гэж авч үзэв.
Хэрэв танд CDROM төхөөрөмж байхгүй бол тархац файлыг
ftp.FreeBSD.org
-с татаж авч болно. Тархац бүр өөрсдийн сан дотроо байгаа бөгөөд,
жишээ нь, base тархац &rel.current;/base/
сан дотор буй.
&ms-dos;-с суулгахыг хүссэн тархац болгоныг (хэрэв танд хангалттай сул
зай байгаа л бол) c:\freebsd сан дотор хуулах хэрэгтэй
бөгөөд — зөвхөн хамгийн багаар суулгах зориулалттай файлууд л
BIN сан дотор байх шаардлагатай.
Суулгацын бичлэг тууз бэлтгэх нь
суулгац
QIC/SCSI бичлэгт туузнаас
Бичсэн туузнаас суулгах нь FTP юм уу CDROM-с суулгаснаас
хамаагүй амархан арга байж болох юм. Суулгац програм нь
бичлэг дээр tar хэлбэрээр нэгтгэж бичигдсэн байх ёстой.
Суулгахыг хүссэн тархцаа авсны дараа туузан дээр
шахаж бичих хэрэгтэй:
&prompt.root; cd /freebsd/distdir
&prompt.root; tar cvf /dev/rwt0 dist1 ... dist2
Суулгацыг гүйцэтгэх явцдаа туузан дээр түр зуур хэрэглэхээр
(сонголтоос хамаарч) туузан дээрх файлуудыг бүхлээр нь
хуулахад багтаахаар сул зайг үлдээх ёстой.
Шуурхай санамсаргүй хандалт хийгдэж болдоггүй учраас туузан дээр их хэмжээний
сул зай бэлэн байлгах шаардлага гардаг юм.
Суулгацыг эхлүүлэх үед уян дискнээс эхлүүлэхээсээ өмнө
туузыг төхөөрөмж рүү нь хийсэн байх ёстой. Ингэхгүй бол суулгац олохгүй байх
магадлалтай.
Сүлжээгээр суулгахаасаа өмнө
суулгац
сүлжээ
цуваа холболт (SLIP эсвэл PPP)
суулгац
сүлжээ
зэрэгцээ холболт (PLIP)
суулгац
сүлжээ
Ethernet
Сүлжээгээр суулгах гурван төрлийн арга бий.
Цуваа холболт (SLIP эсвэл PPP), Зэрэгцээ холболт (PLIP (laplink cable)),
эсвэл Ethernet сүлжээгээр (стандарт Ethernet төхөөрөмжөөр (
PCMCIA-г оруулаад)).
SLIP-р холбох нь цуваа холболтын залгуураар нэг компьютерийг
өөр компьютертай холбодог явцуу арга юм. SLIP суулгац нь утсан холбоогоор
залгах боломжгүй болгож зөвхөн шууд залгасан залгуураар л залгагдах болно.
Энэ боломж нь хэрэв SLIP-ийг хэрэглэж болохоор үед л РРР тохируулгаар
хэрэгждэг.
Хэрэв та модем хэрэглэж байгаа бол PPP таны бараг цорын ганц сонголт
байх болов уу. Суулгацаа бүр эхлүүлэхээсээ өмнө интернэт хөтлөгч байгууллага
уруугаа холбогдох мэдээллээ сайн бэлтгэж авсан байх хэрэгтэй.
Хэрэв та ISP руугаа PAP эсвэл CHAP хэрэглэж холбогддог бол
(өөрөөр хэлбэл, ISP уруугаа ямар нэгэн скрипт буюу гүйцэтгэдэг бичлэг
хэрэглэлгүйгээр &windows;-с холбогдож байвал), ppp-н
тушаал оруулах мөрөнд dial гэж оруулахад болно.
Өөр тохиолдолд, PPP хэрэглэж утасдах горим нь тун энгийн терминал үйлчилгээгээр
хангагдсан байдаг болохоор, та ISP руугаа модемондоо тохирсон AT тушаал
хэрэглэж холбогдох хэрэгтэй. Хэрэглэгчийн ppp бүртгэлийн гарын авлага эсвэл FAQ буюу байнга асуудаг асуулт хариулт
хэсгээс нэмэлт мэдээллийг харж болно.
Хэрэв танд хүндрэл тулгарвал, set log local ... тушаал
ашиглаж ерөнхий явцын бүртгэл бичлэгийг дэлгэцэн дээрээ зэрэг хянаж болно.
Хэрэв та өөр FreeBSD (2.0-R эсвэл түүнээс дээшхи хувилбар) машин уруу
шууд залгаж холбогдох боломжтой бол laplink
зэрэгцээ кабелиар
гүйцэтгэж болох юм. Зэрэгцээ холболтоор өгөгдөл нь цуваа холболтыг бодвол
арай хурдан дамжигдах (50 кбайт/сек хүртэл) бөгөөд, ингэснээр илүү
түргэн суулгацаа гүйцэтгэж болох юм.
Эцэст нь сүлжээний картаа ашиглаж интернэт суулгах арга бол мэдээж хамгийн
сайн сонголт байх болно! FreeBSD нь ихэнх сүлжээний картуудыг дэмжиж
таньдаг бөгөөд Hardware Notes буюу төхөөрөмжийн тухай мэдээлэл хэсэгт
дэмждэг картуудыг (мөн тэдгээрт шаардагдах тохируулгатай нь) жагсаасан буй.
Хэрэв та аль нэгэн дэмжигдсэн PCMCIA сүлжээний карт хэрэглэж байвал зөөврийн
компьютераа асаахаасаа өмнө нь залгаарай. Харамсалтай нь
одоогоор PCMCIA төрлийн картуудыг явцын дунд шууд залгаж хараахан чадахгүй
байгаа билээ.
Та мөн сүлжээнийхээ IP хаягаа салгаж ангилсан netmask буюу сүлжээний
шүүлт хаягтай нь хамт мэдэж байх ёстой. Хэрэв та PPP холболт ашиглаж
холбогдож байгаа бол, ISP газраас тань автоматаар хаяглалт хийдэг болохоор
тогтмол зааж өгсөн IP хаяг бүү зоож тохируулаарай. Таны сүлжээ тохируулагч тань
ямар ямар тохируулга шаардлагатайг танд мэдэгдэх байх. Хэрэв та IP хаяг биш
харин ямар нэгэн серверийн нэр оруулж тохируулах ёстой бол, танд бас
name server буюу серверүүдийн нэрүүдийг зохицуулагч серверийн нэрийг мөн
магадгүй gateway серверийн хаягийг бас оруулах хэрэгтэй болох байх
(хэрэв та PPP хэрэглэж байгаа бол энэ нь таны интернэтээр хангагч байгууллагын тань
IP хаяг байх ёстой). Хэрэв та HTTP проксигоор дамжин FTP-нээс суулгац хийх
ёстой бол, та мөн проксигийн хаягийг оруулж өгөх хэрэгтэй. Хэрэв та
эдгээр олон асуултанд хариулж мэдэхгүй байгаа тохиолдолд, сүлжээ тохируулагчаасаа
юм уу эсвэл ISP-аасаа суулгацаа эхлүүлэхээсээ өмнө
лавлаж асуух нь чухал.
NFS-р суулгахаасаа өмнө
суулгац
сүлжээ
NFS
NFS суулгац бол харьцангуй хурдан шулуухан байдаг. NFS сервер
дээрээ FreeBSD тархалтынхаа хуулбарыг хуулаад дараа нь суулгац гүйцэтгэх
төхөөрөмжийг сонгох цэсэн дээр NFS гэж зааж өгөхөд болно.
Хэрэв сервер зөвхөн заагдсан порт
ашиглах ёстой бол
(Sun төрлийн компьютерт энэ нь анхнаасаа заагдсан байдаг шиг), та
Options цэсэн дээр NFS Secure сонголтыг
сонгож тохируулаад суулгацаа цааш нь үргэлжлүүлээрэй.
Хэрэв таны сүлжээний карт тийм сайн биш бөгөөд хурдан дамжуулалт хийдэггүйг
та мэддэг бол NFS Slow гэдгийг бас сонгож тохируулаарай.
NFS суулгацыг ажиллуулахын тулд сервер нь дэд санг
таньдаг байх ёстой. Жишээ нь, хэрэв таны FreeBSD &rel.current; тархац:
ziggy:/usr/archive/stuff/FreeBSD санд байгаа бол,
ziggy нь /usr эсвэл
/usr/archive/stuff гэх мэтчилэн дамжиж таниулах биш
харин шууд /usr/archive/stuff/FreeBSD
санг таньж байхаар тохируулагдах ёстой.
FreeBSD-н /etc/exports файл дотор үүнийг тохируулахын
тулд гэсэн сонголт оруулж өгдөг. Бусад NFS серверүүд
өөр зохион байгуулалттай байж болох юм. Хэрэв та
permission denied буюу хандах эрх зөвшөөрөгдөхгүй
гэсэн мэдээлэл серверээс хүлээж авбал, та саяны сонголтыг оруулж өгөөгүй
байна гэсэн үг юм.
diff --git a/mn_MN.UTF-8/books/handbook/introduction/chapter.sgml b/mn_MN.UTF-8/books/handbook/introduction/chapter.sgml
index 79d06f5ead..a960963852 100644
--- a/mn_MN.UTF-8/books/handbook/introduction/chapter.sgml
+++ b/mn_MN.UTF-8/books/handbook/introduction/chapter.sgml
@@ -1,880 +1,880 @@
Жим
Мок
Дахин бүтцийг өөрчилж зохион байгуулсан, зарим хэсгийг дахин бичсэн
Цагаанхүүгийн
Ганболд
Орчуулсан
Танилцуулга
Ерөнхий агуулга
FreeBSD-г сонирхсон танд баярлалаа! Дараах бүлэг FreeBSD төслийн түүх, зорилго,
хөгжүүлэх загвар зэрэг бусад төрөл бүрийн ойлголтуудыг хамарна.
Энэ бүлгийг уншсаны дараа, та дараах зүйлсийг мэдэх болно:
FreeBSD бусад компьютерийн үйлдлийн системүүдтэй ямар хамааралтай талаар.
FreeBSD төслийн түүх.
FreeBSD төслийн зорилгууд.
FreeBSD-ийн нээлттэй-эх хөгжүүлэх загварын үндсүүд.
Мөн мэдээж FreeBSD
нэр хаанаас гарсан талаар.
FreeBSD-д тавтай морилно уу!
4.4BSD-Lite
FreeBSD нь Интел (x86 болон &itanium;), AMD64, Alpha,
Sun &ultrasparc; компьютеруудад зориулагдсан 4.4BSD-Lite дээр үндэслэсэн үйлдлийн систем
юм. Мөн өөр бусад архитектур уруу порт хийгдэж байгаа болно. Та мөн
FreeBSD-ийн түүх эсвэл
одоогийн хувилбарыг унших боломжтой. Хэрэв та
энэ төсөлд (код, тоног төхөөрөмж, тэмдэглээгүй тооцоонууд) хувь нэмэр оруулахыг сонирхож
байгаа бол
FreeBSD-д хувь нэмэр оруулах нь нийтлэлийг уншина уу.
FreeBSD юу хийж чадах вэ?
FreeBSD олон тооны дурдахад буруудахгүй боломжуудтай. Эдгээрийн зарим нь:
Илүү өндөр давуу эрх бүхий бодлогоор солигдох боломж бүхий олон бодлогочлол
Компьютерийг их ачаалалтай байсан ч програмууд болон хэрэглэгчдийн хооронд бартаагүй,
ижил хуваалцах нөхцлийг бүрдүүлэх, динамик дараалал тохируулалттай,
илүү өндөр давуу эрх бүхий бодлогоор солигдох боломж бүхий олон бодлогочлол.
Олон-хэрэглэгчийн боломжууд
Олон-хэрэглэгчийн боломжууд нь олон хүмүүс FreeBSD
системийг төрөл бүрийн зүйлд зориулан зэрэгцэн хэрэглэх боломжийг зөвшөөрдөг.
Энэ нь, жишээ нь, хэвлэгчүүд болон соронзон хальсны хөтлөгчүүд зэрэг системийн захын
төхөөрөмжүүд нь систем эсвэл сүлжээн дэх бүх хэрэглэгчдийн дунд зөвөөр хуваалцах
ба эх үүсвэр бүр дэх хязгаарууд нь маш чухал системийн эх үүсвэрүүдийг илүү
ашиглахаас хамгаалж хэрэглэгчдэд болон бүлэг хэрэглэгчдэд тавигдаж болно гэсэн үг
юм.
TCP/IP сүлжээ
SLIP, PPP, NFS, DHCP, ба NIS зэрэг үйлдвэрлэлийн стандартуудын
дэмжлэгтэй, хүчирхэг TCP/IP сүлжээ.
Энэ нь таны FreeBSD машин бусад үйлдлийн системүүдтэй хялбар харилцан
ажиллаж чадахаас гадна мөн NFS (файлд алсаас хандах)
цахим захидлын үйлчилгээнүүд зэрэг чухал боломжуудыг хангадаг
эсвэл Интернэтэд WWW, FTP, чиглүүлэх эсвэл галт ханын (аюулгүй байдал)
үйлчилгээнүүдийн хамт та өөрийнхөө байгууллагыг байрлуулах Enterprise
сервер шиг ажиллаж чадна гэсэн үг юм.
санах ойн хамгаалалт
Санах ойн хамгаалалт нь програмууд
(эсвэл хэрэглэгчид) өөр хоорондоо нөлөөлөхгүй нөхцлийг хангадаг.
Нэг програм сүйрэхэд бусдад аль ч замаар нөлөөлөхгүй.
FreeBSD нь 32-бит үйлдлийн систем
(Альфа дээр 64-бит, &itanium;, AMD64, болон &ultrasparc;)
бөгөөд бүр анхнаасаа эхлэн дизайн хийгдсэн юм.
X Цонхны Систем
XFree86
Үйлдвэрлэлийн стандарт болох X Цонхны Систем (X11R6)
нь ердийн VGA карт ба дэлгэцийн үнэнд хэрэглэгчийн график интерфэйсийг (GUI)
хангадаг бөгөөд бүрэн эхийн хамт ирдэг.
хоёртын нийлэмж
Линукс
хоёртын нийлэмж
SCO
хоёртын нийлэмж
SVR4
хоёртын нийлэмж
BSD/OS
хоёртын нийлэмж
NetBSD
Линукс, SCO, SVR4, BSDI ба NetBSD-д зориулан бүтээгдсэн
олон програмуудтай хоёртын нийлэмж.
Олон мянган ажиллахад бэлэн програмууд
FreeBSD-ийн портууд болон багцуудын
цуглуулганд байдаг. Эндээс бүгдийг олж болж байхад яагаад сүлжээнээс хайх
хэрэгтэй гэж?
Олон мянган нэмэлт болон амархан порт хийх
боломжтой програмууд Интернэтэд байдаг. FreeBSD нь эх кодын хувьд
ихэнх олны мэддэг арилжааны &unix; системүүдтэй нийцтэй бөгөөд
ихэнх програмуудыг хөрвүүлэхэд хэрэв байгаа бол цөөн өөрчлөлтүүдийг
шаарддаг.
виртуал санах ой
Шаардлагаар хуудасладаг (demand paged) виртуал санах ой
ба нийлүүлсэн VM/түр хадгалагч
дизайн нь санах ойн хувьд
их хэрэглэдэг програмуудын хүслийг үр ашигтайгаар хангадаг бөгөөд ингэхдээ бусад
хэрэглэгчдэд харилцан хариу өгөх боломжийг олгосоор байдаг.
Адил Хэмт Олон-Боловсруулалт (SMP)
Олон CPU-тай машинуудад зориулсан SMP
дэмжлэг.
хөрвүүлэгчид
C
хөрвүүлэгчид
C++
хөрвүүлэгчид
ФОРТРАН
C,
C++, болон ФОРТРАН
хөгжүүлэх багажуудын бүрэн бүрэлдэхүүн. Нарийн судалгаа болон хөгжүүлэлтэд
зориулсан олон нэмэлт хэлнүүд бас портууд болон багцуудын цуглуулганд байдаг.
эх код
Бүх системд зориулсан эх код гэдэг нь
та орчноо хамгийн ихээр хянана гэсэн үг юм. Та жинхэнэ нээлттэй системтэй мөртлөө
яагаад үйлдвэрлэгчийн буянд хаалттай шийдэлд цоожтой байх ёстой гэж?
Дэлгэрэнгүй онлайн
баримтжуулалт.
гэх мэт өөр илүү олныг дурдаж болно!
4.4BSD-Lite
Компьютерийн Системийн Судалгааны Бүлэг (CSRG)
К.И.С. Беркли
FreeBSD нь Беркли дэх Калифорнийн Их Сургуулийн Компьютерийн Системийн
Судалгааны Бүлгээс (CSRG) гаргасан 4.4BSD-Lite хувилбар дээр үндэслэсэн
бөгөөд BSD системийн хөгжүүлэлтийн бусдаас ялгаатай уламжлалыг үргэлжлүүлсээр
байна. CSRG-ээс гаргасан сайхан ажлаас гадна FreeBSD Төсөл нь жинхэнэ амьдрал
- дээрхи ачааллын үеийн найдвартай болон хамгийн сайн ажиллагааг хангах системийг
+ дээрх ачааллын үеийн найдвартай болон хамгийн сайн ажиллагааг хангах системийг
нарийн тохируулахад олон мянган цагийг зориулжээ. Улам олон арилжааны аваргууд
ийм боломжууд, ажиллагаа болон найдвартай байдал бүхий PC үйлдлийн системийг
гаргах гэж тэмцэж байхад FreeBSD тэдгээрийг одоо
санал болгож чадна!
FreeBSD-г ямар хэрэглээнд ашиглах нь зөвхөн таны төсөөллийн хүрээнд байна.
Програм хангамжийн хөгжүүлэлтээс эхлээд үйлдвэрлэлийн автоматжуулалт, төлвийн
хяналтаас авахуулаад алсын хиймэл дагуулын антеннуудын азимут засварлалт;
хэрэв үүнийг арилжааны &unix; бүтээгдэхүүнээр хийж чадах бол мэдээж та үүнийг
FreeBSD-ээр ч бас хийж чадна! Мөн FreeBSD дэлхий даяар судалгааны төвүүд болон их
сургуулиудад хөгжүүлсэн ихэнхдээ бага эсвэл үнэгүй байдаг олон мянган өндөр чанарын
програмуудаас мэдэгдэхүйц үр ашгийг авдаг. Арилжааны програмууд бас байдаг бөгөөд
өдөр ирэх тусам их хэмжээгээр нэмэгдэж байна.
FreeBSD-ийн өөрийн эх код ерөнхийдөө байгаа болохоор
тусгай програмууд эсвэл төслүүдэд зориулж системийг бараг сонсоогүй хэмжээнд
өөрчлөх боломжтой бөгөөд ерөнхийдөө бусад ихэнх том том арилжааны
үйлдвэрлэгчдийн үйлдлийн системүүдэд үүнийг хийх боломжгүй байдаг. Энд
FreeBSD-г ашиглаж байгаа хүмүүсийн хэрэглээний зарим нэг байна:
Интернэтийн Үйлчилгээнүүд: FreeBSD дэх хүчирхэг TCP/IP
сүлжээ нь төрөл бүрийн Интернэтийн үйлчилгээнүүдэд хамгийн тохирсон тавцан болгодог:
FTP серверүүд
FTP серверүүд
вэб серверүүд
Дэлхий Даяарх Вэб серверүүд (стандарт эсвэл нууцлаг [SSL])
гал хана
NAT
Галт хананууд болон NAT (IP маскарад хийх
)
гарцууд
цахим захидал
захидал
захидал
Цахим Захидлын серверүүд
USENET
USENET Мэдээнүүд эсвэл Зарлалын Самбарын Системүүд
гэх мэт өөр илүү олныг дурдаж болно...
Та FreeBSD-тэй байхад хямд 386 ангиллын PC-тэй жижгээс хялбархнаар эхлээд
таны Enterprise өсөхийн хэрээр RAID хадгалалт бүхий 4 процессортой Xeon
хүртэл шинэчилж болно.
Боловсрол: Та компьютерийн шинжлэх ухаан эсвэл
түүнтэй холбоотой инженерчлэлийн салбарын оюунтан уу? Үйлдлийн систем, компьютерийн
архитектур болон сүлжээний талаар сурахад FreeBSD-ийн далд хангаж өгдөг боломж шиг
илүү сайн арга байхгүй. Чөлөөтэй байдаг хэд хэдэн CAD, математикийн болон графикийн
дизайн хийх багцууд нь өөр бусад ажлуудыг хийхийн тулд
компьютерийг ашигладаг хүмүүст FreeBSD-г илүү их ашигтай болгодог!
Судалгаа: Бүхэл системийн хувьд эх кодтой FreeBSD
нь үйлдлийн системүүд болон компьютерийн шижлэх ухааны бусад салбаруудын
хувьд судалгааны маш сайн тавцан болдог. FreeBSD-ийн чөлөөтэй байдаг чанар нь
алсад байгаа бүлгүүд тусгай лицензийн гэрээ эсвэл нээлттэй форум дээр хэлэлцэж болох
хязгааруудад санаа зоволгүйгээр шинэ санаанууд болон хуваалцсан хөгжүүлэлт дээр
хамтран ажиллах боломжийг бүрдүүлдэг.
чиглүүлэгч
DNS Сервер
Сүлжээ: Шинэ чиглүүлэгч? Нэрийн сервер (DNS)?
Хүмүүсийг дотоод сүлжээнээс гадуур байлгах галт хана хэрэгтэй байна уу?
FreeBSD нь ашиглаагүй, буланд хэвтэж байгаа 386 эсвэл 486 PC-г пакет
шүүлт хийх сайжруулсан боломжуудтай өргөтгөсөн чиглүүлэгч болгон хялбархан
хувиргаж чадна.
X Цонхны Систем
XFree86
X Цонхны Систем
Хурдасгасан-X
X Цонхны ажлын станц: FreeBSD нь
чөлөөтэй байдаг X11 серверийг ашиглан хямд X терминалын шийдэлд
зориулсан сайн сонголт болдог. X терминалаас ялгаатай нь хэрэв хүсвэл олон
програмуудыг FreeBSD ажиллуулахыг зөвшөөрдөг бөгөөд ингэснээр төв
серверийн ачааллыг хөнгөвчилдөг. FreeBSD нь дискгүй
ачаалж чадсанаар ажлын станцуудыг хямд, амархан удирдах боломжтой болгодог.
GNU Хөрвүүлэгчийн Цуглуулга
Програм Хангамжийн Хөгжүүлэлт: Үндсэн
FreeBSD систем нь нийтэд алдаршсан GNU C/C++ хөрвүүлэгч болон алдаа ологч зэрэг
програмчлалын үндсэн хэрэгслүүдтэй ирдэг.
FreeBSD нь CDROM, DVD, болон нэргүй FTP дээр эх болон хоёртын хэлбэрээр байдаг.
FreeBSD-г олж авах талаар дэлгэрэнгүй мэдээллийг хаягаас
үзнэ үү.
FreeBSD-г хэн ашигладаг вэ?
хэрэглэгчид
FreeBSD ажиллуулдаг том сайтууд
FreeBSD нь интернэт дэх зарим нэг хамгийн томоохон вэб хуудсуудыг ажиллуулдаг:
Yahoo!
Yahoo!
Apache
Apache
Blue Mountain Arts
Blue Mountain
Arts
Pair Networks
Pair
Networks
Sony Japan
Sony
Japan
Netcraft
Netcraft
Weathernews
Weathernews
Supervalu
Supervalu
TELEHOUSE America
TELEHOUSE
America
Sophos Anti-Virus
Sophos
Anti-Virus
JMA Wired
JMA Wired
гэх мэт өөр илүү олон вэб хуудсуудыг дурдаж болно.
FreeBSD Төслийн тухай
Дараах хэсэг төслийн товч түүх, төслийн зорилгууд,болон төслийн
хөгжүүлэлтийн загвар зэрэг төслийн тухай зарим нэг мэдээллийг өгнө.
Жордан
Хаббард
Хувь нэмэр болгон оруулсан
FreeBSD-ийн товч түүх
386BSD Залруулах багц
Хаббард, Жордан
Вилльямс, Нэйт
Граймс, Род
FreeBSD Төсөл
түүх
FreeBSD төслийн үүсэл 1993 оны эхэн хэсэгт үүдэлтэй бөгөөд залруулах багцын
сүүлийн 3 зохицуулагчид болох Нэйт Вилльямс, Род Граймс болон миний биеийн хамтран
гаргасан Албан ёсны бус 386BSD Залруулах багц
аас
хэсэгчилэн хөгжсөн юм.
386BSD
Бидний анхны зорилго хэд хэдэн асуудлуудыг шийдэхийн тулд 386BSD-ийн дундын
хормын хувилбарыг гаргаж авах явдал байсан бөгөөд залруулах багцын механизм үүнийг шийдэж
чаддаггүй байлаа. Та нарын зарим нэг нь төслийн ажлын анхны нэр тэр явдалтай холбоотой
386BSD 0.5
эсвэл 386BSD Дундын
гэж байсныг
санаж магадгүй юм.
Жолиц, Билл
386BSD нь бараг жил орчмын үл ойшоолтоос болж ихээхэн зовж байсан тэр үед хүрсэн
Билл Жолицийн үйлдлийн систем байсан юм. Залруулалтын багц нь өдөр өнгөрөх бүр
улам эвгүйгээр томорч байсан бөгөөд бид ямар нэг юм хийх ёстойг 100 хувь зөвшөөрч
Биллд туслахаар шийдэж энэхүү дундын цэвэрлэсэн
хормын хувилбарыг
гаргасан юм. Тэдгээр төлөвлөгөөнүүд нь Билл Жолицийг юу хийгдэж болохыг тодорхой
харуулахын оронд ямар ч зүйлгүйгээр төслийн өөрийн санкцаас гэнэт татгалзах шийдвэрт
хүргэж бүдүүлэг зогсоолтод хүргэсэн юм.
Грийнмэн, Дэйвид
Волнат Крийк CDROM
Биллийн дэмжлэггүй ч гэсэн зорилго маань харамсахааргүй хэвээрээ үлдэхийг
бид нэг их удалгүй шийдсэн бөгөөд Дэйвид Грийнмэний бодож олсноор
FreeBSD
нэрийг авсан юм. Бидний эхний зорилгууд
системийн одоогийн хэрэглэгчидтэй зөвлөлдсөний дараа тодорхойлогдсон бөгөөд
төсөл эхэлсэн нь тодорхой болсны дараа бүр магадгүй амьдрал дээр биеллээ олохын
тулд би Интернэт уруу хялбар хандах боломжгүй олон золгүйчүүдэд зориулж
FreeBSD-ийн түгээлтийн сувгуудыг сайжруулах зорилготойгоор Волнат Крийк
CDROM-той холбоо тогтоосон юм.
Волнат Крийк CDROM нь FreeBSD-г CD дээр түгээх санааг дэмжээд зогсоогүй
ажиллах машин бас хурдан Интернэтийн холболтыг төсөлд зориулан хангасан юм.
Волнат Крийк CDROM-ийн тэр үед тэр чигээрээ үл мэдэгдэх төсөлд бараг л
урьдчилан тооцох аргагүй өгсөн итгэлгүйгээр FreeBSD одоогийн хүрсэн шиг ийм
хол түвшинд, ийм хурдан хүрэхгүй байсан биз ээ.
4.3BSD-Lite
Net/2
К.И.С. Беркли
386BSD
Чөлөөт Програм Хангамжийн Сан
Анхны CDROM (ерөнхийдөө сүлжээнд өргөнөөр) түгээлт 1993 оны 12 сард гаргасан
FreeBSD 1.0 байлаа. Энэ нь Берклигийн К.И.С-ийн 4.3BSD-Lite
(Net/2
) соронзон хальс дээр тулгуурласан, бас 386BSD болон Чөлөөт Програм
Хангамжийн Сангаас хангасан олон хэсгүүдээс тогтсон байсан билээ.Энэ бол эхний удаад нэлээн
боломжийн амжилт байсан бөгөөд дараа нь бид маш өндөр амжилт олсон FreeBSD 1.1
хувилбарыг 1994 оны 5 сард гаргасан юм.
Новэлл
К.И.С. Беркли
Net/2
AT&T
Энэ үед урт удаан үргэлжилсэн Берклигийн Net/2 соронкон хальны хууль эрх зүйн статустай
холбоотой Новэлл ба Берклигийн К.И.С нарын хоорондох зарга шийдэгдэж гэнэтийн хар
үүлс бий болсон юм. Тэр тохиролцооны нөхцөл нь саад болсон
код ба
Новэллийн урьд нь AT&T-ээс авсан өмч болох Net/2-ийн ихэнх хэсэг дээр хийсэн
Берклигийн К.И.С-ийн буулт байлаа. Хариуд нь Новэллийн адислал
4.4BSD-Lite хувилбар байсан бөгөөд энэ нь гарсныхаа дараа саадгүйгээр тунхаглагдаж
түүн уруу Net/2-ийн бүх хэрэглэгчид маш хүчтэйгээр шилжихийг дэмжих явдал байлаа.
Үүнд FreeBSD бас орсон бөгөөд төсөлд 1994 оны 7 сараас хүртэл хугацаа өгч өөрийн
Net/2 дээр тулгуурласан бүтээгдэхүүнээ гаргахыг хориглосон юм. Тэр гэрээний хүрээнд
эцсийн хугацаанаас өмнө төсөлд сүүлийн нэг хувилбар гаргахыг зөвшөөрсөн бөгөөд тэр
хувилбар нь FreeBSD 1.1.5.1 байлаа.
Дараа нь FreeBSD бараг тэр чигээрээ шинэ, бүрэн биш 4.4BSD-Lite-ийн хэсгээс
өөрийгээ дахин бүтээх хүнд бэрх бодлогыг тогтоосон юм. Lite
хувилбарууд нь зарим талаараа хөнгөн байсан, учир нь ачаалагдаж ажиллах системийг
бүтээхэд шаардлагатай кодын ихээхэн хэсгийг Берклигийн CSRG арилгасан
(төрөл бүрийн хууль эрх зүйн шаардлагаар) бөгөөд 4.4-ийн Интелийн хэсэг бас нэлээн
бүрэн биш байлаа. Энэ шилжилтийг хийсээр төсөл 1994 оны 11 сар хүргэсэн бөгөөд
тэр үед сүлжээ болон CDROM (12 сарын сүүлээр) дээр FreeBSD 2.0-ийг гаргасан
байна. Хэдийгээр гадуураа бага зэрэг түүхий байсан боловч энэ хувилбар нь ихээхэн амжилттай
болсон бөгөөд удалгүй илүү хүчирхэг, амархан суулгадаг FreeBSD 2.0.5 хувилбарыг
1995 оны 6 сард гаргасан билээ.
1996 оны 8 сард FreeBSD 2.1.5-ыг бид гаргасан бөгөөд энэ нь ISP болон
арилжааны хүрээнийхэнд нэлээн алдаршсан ба 2.1-STABLE салбарын бас нэг өөр хувилбар
сайшаагдсан билээ. Энэ нь 1997 оны 2 сард гарсан FreeBSD 2.1.7.1 бөгөөд 2.1-STABLE
-ийн зонхилох хөгжүүлэлтийн төгсгөл болсон юм. Одоо үйл ажиллагааг хангах горимд
зөвхөн аюулгүй байдлын өргөжүүлэлт болон бусад ноцтой алдааны засварлалтууд энэ салбарын
(RELENG_2_1_0) хувьд хийгдэх болно.
FreeBSD 2.2 нь хөгжүүлэлтийн гол салбараас (-CURRENT
)
1996 оны 11 сард RELENG_2_2 салбар болон салбарлан гарсан бөгөөд анхны
бүрэн хувилбар (2.2.1) 1997 оны 4 сард гарсан юм. 2.2 салбарын дараагийн
хувилбарууд 97 оны зун болон намар гарцгаасан бөгөөд тэдгээрийн сүүлийнх (2.2.8)
1998 оны 11 сард гарчээ. Анхны албан ёсны 3.0 хувилбар 1998 оны 10 сард
гарсан бөгөөд 2.2 салбарын хувьд төгсгөл болох эхлэлийг тавьсан юм.
1999 оны 1 сарын 20-нд мод дахин салбарласан бөгөөд 4.0-CURRENT болон
3.X-STABLE салбарууд гарахад хүргэжээ. 3.X-STABLE-ээс 3.1 1999 оны 2 сарын
15-нд гарсан, 3.2 1999 оны 5 сарын 15-нд, 3.3 1999 оны 9 сарын 16-нд, 3.4
1999 оны 12 сарын 20-нд, тэгээд 3.5 2000 оны 6 сарын 24-нд гарсан бөгөөд
хэдхэн хоногийн дараагаар Kerberos-т сүүлийн минутын аюулгүй байдлын засваруудыг
оруулсан багахан хувилбар шинэчлэл 3.5.1-ийг гарахад хүргэсэн юм. Энэ нь 3.X салбар
дахь сүүлийн хувилбар юм.
2000 оны 3 сарын 13-нд нэг салбар гарсан нь 4.X-STABLE салбар бий болсон
явдал юм. Үүнээс хэд хэдэн хувилбарууд гарсан: 4.0-RELEASE 2000 оны 3 сард
танилцуулагдсан бөгөөд сүүлийн 4.11-RELEASE 2005 оны 1 сард гарсан юм.
Удаан хүсэн хүлээсэн 5.0-RELEASE 2003 оны 1 сарын 19-нд зарлагдсан. Ойролцоогоор
3 жилийн ажлыг шингээсэн энэ хувилбар нь FreeBSD-г өргөжүүлсэн олон процессор,
програмын урсгал дэмжлэгийн замд гаргаж &ultrasparc; ба ia64
тавцангуудад зориулсан дэмжлэгийг танилцуулсан билээ. Энэ хувилбарын дараагаа 2003 оны
6 сард 5.1 хувилбар гарсан. -CURRENT салбарын сүүлийн 5.X хувилбар 2004 оны 2 сард
танилцуулагдсан 5.2.1-RELEASE байв.
RELENG_5 салбар 2004 оны 8 сард үүссэн бөгөөд дараагаар нь
5-STABLE салбар хувилбаруулын эхлэлийг тэмдэглэсэн 5.3-RELEASE гарсан юм.
Хамгийн сүүлийн &rel2.current;-RELEASE &rel2.current.date; гарсан.
RELENG_5 салбараас дахиж нэмэлт хувилбарууд гарахгүй.
2005 оны 7 сард энэ удаа RELENG_6-д зориулж мод дахин салбарлажээ.
6.X салбарын анхны хувилбар болох 6.0-RELEASE 2005 оны 11 сард гарчээ.
Хамгийн сүүлийн &rel.current;-RELEASE &rel.current.date; гарсан.
RELENG_6 салбарын нэмэлт хувилбарууд гарах болно.
Одоогоор урт хугацааны хөгжүүлэлтийн төслүүд 7.X-CURRENT (транк) салбарт
үргэлжлэх бөгөөд ажил урагшлах бүр CDROM дээрх (мэдээж сүлжээнд бас) 7.X-ийн
SNAPshot хувилбарууд
Хормын агшны сервэрээс үргэлжлэн гарсаар байх болно.
Жордан
Хаббард
Хувь нэмэр болгон оруулсан
FreeBSD Төслийн Зорилгууд
FreeBSD Төсөл
зорилгууд
FreeBSD Төслийн зорилгууд нь ямар нэг хязгаарлалтгүйгээр дурын зорилгоор ашиглаж
болох програм хангамжийг хангах явдал юм. Бидний олонхи нь кодонд (болон төсөлд)
чухал хөрөнгө оруулалт хийцгээсэн бөгөөд одоо болон ирээдүйд багахан санхүүгийн нөхөн
олговроос мэдээж татгалзахгүй, гэхдээ бид мэдээж үүнийг шаардахаар бэлтгэгдээгүй юм.
Бидний анхны бөгөөд нэн тэргүүний даалгавар
бол ирсэн дурын болон
бүгдэд аль ч зорилгоор ашиглагдаж болох кодоор хангах бөгөөд код нь аль болох өргөн
хэрэглэгдэж, аль болох өргөн үр ашгийг өгөх явдал юм. Энэ нь Чөлөөт Програм
Хангамжийн хамгийн үндсэн зорилгуудын нэг бөгөөд бид үүнийг санаачлагатайгаар
дэмжих ёстой гэдэгт би итгэж байна.
GNU General Public License (GPL)
GNU Lesser General Public License (LGPL)
BSD Зохиогчийн Эрх
Бидний эх модонд байгаа GNU General Public License (GPL) эсвэл
Library General Public License (LGPL) хүрээнд байдаг код нь арай илүү
хязгаарлалттай бөгөөд ядаж л эсрэгээрээ байх биш харин ч хүчилсэн хандлагын талд байдаг.
GPL програм хангамжийг арилжааны зорилгоор ашиглахад гарах нэмэлт төвөгтэй асуудлуудаас
болоод бид ингэж хийхэд боломжийн сонголт байгаа нөхцөлд арай зөөлөн BSD Зохиогчийн
Эрхийн доор програм хангамжийг ирүүлэхийг илүүд үздэг.
Сатоши
Асами
Хувь нэмэр болгон оруулсан
FreeBSD Хөгжүүлэх Загвар
FreeBSD Төсөл
хөгжүүлэх загвар
FreeBSD-ийн хөгжүүлэлт нь бидний хувь нэмэр
оруулагчдын жагсаалтаас харахад дэлхий даяар хэдэн зуун хүмүүсийн оруулсан
хувь нэмэр дээр бүтээгдсэн, их нээлттэй, уян хатан процесс юм.
FreeBSD-ийн хөгжүүлэлтийн дэд бүтэц нь эдгээр хэдэн зуун хөгжүүлэгчдийг
Интернэтээр хамтран ажиллах боломжийг нээж өгдөг.
Бид шинэ хөгжүүлэгчид, болон санаануудыг тогтмол хайж байдаг бөгөөд
төсөлтэй илүү ойртохыг сонирхсон хэн ч гэсэн &a.hackers; хаягаар бидэнд
хандаарай. Мөн бусад FreeBSD хэрэглэгчдэд гол гол ажлуудын талаар мэдээлэх
&a.announce; бас байгаа болно.
Чөлөөтэй болон нягт хамтын ажиллагаан доор ажилладгаас үл хамааран FreeBSD
төсөл болон түүний хөгжүүлэлтийн процессийн талаар ашигтай зүйлсийн талаар мэдэхийг
хүсвэл:
CVS репозитор
CVS
репозитор
Зэрэгцээ Хувилбаруудын Систем
CVS
FreeBSD-ийн гол эх мод нь FreeBSD-тэй цуг багцалсан чөлөөтэй байдаг
эх кодыг хянах багаж болох
CVS-ээр
(Зэрэгцээ Хувилбаруудын Систем) тэтгэгдэж байдаг. Үндсэн
CVS
репозитор АНУ-ийн Калифорнийн Санта Клара дахь машин дээр
байрладаг бөгөөд тэндээс дэлхий даяар байрласан хэд хэдэн толин тусгалын
машинууд уруу хувилагддаг. -CURRENT болон -STABLE модуудыг агуулсан CVS мод
таны өөрийн машин дээр ч гэсэн амархан хувилагдах боломжтой.
Үүнийг хэрхэн хийх талаар дэлгэрэнгүй мэдээллийг
Өөрийн эх модоо хамгийн сүүлийн түвшинд
аваачих хэсэг уруу хандаж үзээрэй.
Итгэмжлэн оруулагчдын жагсаалт
итгэмжлэн оруулагчид
Итгэмжлэн оруулагчид нь CVS мод уруу
бичих эрхтэй бөгөөд FreeBSD-ийн эхэд
өөрчлөлтүүд хийх зөвшөөрөлтэй хүмүүс юм (итгэмжлэн оруулагч
гэсэн
ойлголт нь CVS репозитор уруу шинэ өөрчлөлтүүдийг хийдэг &man.cvs.1;-ийн
commit тушаалаас гаралтай).
Итгэмжлэн оруулагчдад илгээсэн зүйлээ хянуулахаар өгөх хамгийн шилдэг арга нь
&man.send-pr.1; тушаал юм. Хэрэв ямар нэг зүйл систем дээр гацвал
&a.committers; уруу та цахим захидал бас илгээн холбогдож болно.
FreeBSD-ийн гол баг
гол баг
FreeBSD-г компани гэж бодох юм бол FreeBSD-ийн гол баг
нь захирлуудын зөвлөлтэй ижил утгатай юм. Гол багийн үндсэн үүрэг нь
төсөл бүхэлдээ сайн байж, түүнийг зөв чиглэлээр явуулахыг хянаж байх явдал юм.
Өөрийгөө бүрэн дайчилсан, хариуцлагатай хөгжүүлэгчдийг итгэмжлэн оруулагчдын
бүлэгт урих нь гол багийн үүргүүдийн нэг бөгөөд зарим гишүүд шилжихэд гол багийн
шинэ гишүүдийг шинээр авах нь бас нэг үүрэг нь юм.
Одоогийн гол баг нь нэр дэвшигч итгэмжлэн оруулагчдаас 2006 оны 7 сард сонгогдсон.
Сонгууль 2 жилд нэг удаа явагддаг.
Гол багийн зарим гишүүд тусгай хариуцлагатай бөгөөд системийн ихээхэн хэсэг
сурталчилсан хэмжээгээрээ ажиллаж байхыг хянаж бие сэтгэлээ зориулж байдаг.
FreeBSD хөгжүүлэгчдийн жагсаалт болон тэдний аль хэсэгт хариуцлагатайг
Хувь
нэмэр оруулагчдын жагсаалтаас үзнэ үү.
Гол багийн ихэнх гишүүд FreeBSD-ийн хөгжүүлэлтэд сайн дураар оролцдог бөгөөд
төслөөс санхүүгийн хувьд ашиг олдоггүй болохоор commitment
гэдэг нь баталгаатай дэмжлэг
гэсэн үг гэж ойлгож болохгүй юм.
Дээрх захирлуудын зөвлөл
гэсэн аналог нь тийм ч зөв биш бөгөөд
эдгээр хүмүүс нь FreeBSD-ийн тусын тулд өөрсдийнхөө илүү шийдлийн эсрэг амьдралаа
орхисон хүмүүс гэвэл магадгүй илүү тохирох биз ээ!
Гаднын хувь нэмэр оруулагчид
хувь нэмэр оруулагчид
Эцэст нь, гэхдээ мэдээж хамгийн сүүлийнх биш, хамгийн том бүлэг
хөгжүүлэгчид нь санал сэтгэгдэл болон алдааны засваруудыг бидэнд
бараг л тогтмол илгээдэг хэрэглэгчид юм. FreeBSD-ийн илүү
төвлөрсөн бус хөгжүүлэлттэй холбоотой байх үндсэн арга нь
тийм зүйлсийн талаар хэлэлцдэг &a.hackers;-д бүртгүүлэх явдал юм.
FreeBSD-ийн төрөл бүрийн захидлын жагсаалтын талаар дэлгэрэнгүйг
-ээс үзнэ үү.
FreeBSD-ийн
Хувь нэмэр оруулагчдын Жагсаалт нь урт бөгөөд
өсөн нэмэгдэж байгаагийн нэг, тийм болохоор яагаад өнөөдөр FreeBSD-д
хувь нэмэр оруулж энэ жагсаалтад нэгдэж болохгүй гэж?
Код ирүүлэх нь төсөлд хувь нэмэр оруулах ганц арга биш юм;
Хийх шаардлагатай байгаа зүйлсүүдийн бүрэн жагсаалтын талаар
FreeBSD Төслийн вэб хуудсын
хаягт хандаж үзнэ үү.
Дүгнэж хэлэхэд бидний хөгжүүлэлтийн загвар нь нэг нь нөгөөдөө багтсан, чөлөөтэй
тойргууд маягаар зохион байгуулагдсан загвар юм. Төвлөрсөн загвар нь ирээдүйтэй хувь
нэмэр оруулагчдыг цааш түлхэлгүйгээр нэг төвийн кодын суурийг хялбар хянах боломжийг
олгож FreeBSD-ийн хэрэглэгчдэд эвтэй байхаар зориулагдан
дизайн хийгдсэн юм. Бидний хүсэл бол хэрэглэгчид амархан суулгаж ашиглаж болдог
ихээхэн хэмжээний уялдаа холбоотой хэрэглээний програмуудтай
тогтвортой үйлдлийн системийг бий болгох явдал юм — энэнд хүрэхэд энэ загвар нь
маш сайн тохирон ажиллаж байна.
Төслийн амжилттай байсаар байгаад хүргэж байгаа одоогийн хүмүүсийн адил бие
сэтгэлийнхээ зарим ч гэсэн хэсгийг зориулахыг FreeBSD хөгжүүлэгч болон бидэнтэй нэгдэж
байгаа хүмүүсээс хүсэж байгаа бидний цорын ганц хүсэлт юм!
Одоогийн FreeBSD хувилбарууд
NetBSD
OpenBSD
386BSD
Чөлөөт Програм Хангамжийн Сан
К.И.С. Беркли
Компьютерийн Системийн Судалгааны Бүлэг (CSRG)
FreeBSD нь чөлөөтэй байдаг, Интел &i386;, &i486;, &pentium;,
&pentium; Pro,
&celeron;,
&pentium; II,
&pentium; III,
&pentium; 4 (эсвэл нийцтэй),
&xeon;, DEC Alpha
болон Sun &ultrasparc;-д зориулагдсан бүрэн эх 4.4BSD-Lite дээр тулгуурласан
хувилбар юм. Энэ нь үндсэндээ NetBSD, OpenBSD, 386BSD, болон Чөлөөт Програм
Хангамжийн Сангийн зарим өргөжүүлэлт хийгдсэн Берклигийн К.И.С.-ийн CSRG бүлгээс
гаргасан програм хангамжууд дээр үндэслэсэн.
94 оны сүүлд гарсан FreeBSD 2.0 хувилбараас хойш FreeBSD-ийн хурдан
ажиллагаа, боломжууд болон тогтвортой байдал мэдэгдэхүйц сайжирсан.
Хамгийн том өөрчлөлт нь нийлсэн VM/файл буферийн кэш бүхий засварласан виртуал санах ойн систем
бөгөөд энэ нь ажиллагааг хурдасгаад зогсохгүй FreeBSD-ийн санах ойн мөрийг багасгаж
5 MB тохиргоог илүү боломжийн хамгийн бага хэмжээнд хүргэсэн. Бусад
өргөтгөлүүдийг дурдвал гүйцэд NIS клиент ба серверийн дэмжлэг, шилжилтийн TCP дэмжлэг,
шаардлагаар залгах PPP, цогц DHCP дэмжлэг, сайжруулсан SCSI дэд систем, ISDN
дэмжлэг, ATM-ийн дэмжлэг, FDDI, Хурдан болон Гигабит Ethernet (1000 Mbit)
картууд, сүүлийн үеийн Адаптек хянагчууд болон олон мянган алдаануудын засварууд зэрэг юм.
Үндсэн түгээлтүүдээс гадна FreeBSD нь мянга мянган байнга хайгддаг програмуудтай
хөрвүүлсэн програм хангамжийн цуглуулгатай байдаг. Энэ авлагыг хэвлэж байх үед
&os.numports; гаруй портууд байсан! Портуудын жагсаалтад http (WWW) серверүүдээс
тоглоомууд, хэлнүүд, засварлагчид, зэрэг бараг л бүх төрлийн програмууд байдаг.
Портуудын Цуглуулга бүхэлдээ ойролцоогоор &ports.size; хэмжээний хадгалалт шаарддаг
бөгөөд бүх портууд өөрсдийн жинхэнэ эхийн хувьд дельта
болж илэрхийлэгддэг.
Энэ нь бидэнд портуудыг шинэчлэхэд хялбар болгож хуучин 1.0 Портуудын Цуглуулгын шаарддаг
байсан дискний зайн шаардлагыг ихээхэн багасгаж өгдөг. Портыг хөрвүүлэхийн тулд та
суулгахыг хүсэж байгаа програмын сан уруу шилжиж make install
хэмээн бичихэд систем цааш үлдсэнийг хийх болно. Таны бүтээх порт болгоны жинхэнэ эх бүрэн
түгээлт динамикаар CDROM эсвэл локал FTP хаягаас татагдах бөгөөд танд зөвхөн хүссэн портоо
бүтээх хангалттай дискний зай л шаардлагатай. Порт бүр урьдчилан хөрвүүлсэн багц
хэлбэрээр бас байх бөгөөд өөрийн портыг эхээс хөрвүүлэх хүсэлгүй хүмүүс хялбар тушаалаар
(pkg_add) ийм портыг суулгаж болдог. Багцууд болон портуудын
талаар дэлгэрэнгүй мэдээллийг хаягаар олж болно.
Танд FreeBSD суулгаж ашиглах явцад маш их тус болохуйц хэд хэдэн баримтуудыг
хамгийн сүүлийн үеийн дурын FreeBSD машин дээр
/usr/share/doc
сангаас бас олох боломжтой юм. Локалаар суусан гарын авлагуудыг та HTML боломжтой
хөтчүүдийг ашиглан дараах хаягаас үзэж болно:
FreeBSD Гарын авлага
/usr/share/doc/handbook/index.html
FreeBSD-ийн БХА (байнга хариулагддаг асуултууд FAQ)
/usr/share/doc/faq/index.html
Мөн та мастер (болон бусдаас их шинэчлэгддэг) хуулбаруудыг
хаягаас үзэж болно.
diff --git a/mn_MN.UTF-8/books/handbook/jails/chapter.sgml b/mn_MN.UTF-8/books/handbook/jails/chapter.sgml
index 7119f20146..c635c5b162 100644
--- a/mn_MN.UTF-8/books/handbook/jails/chapter.sgml
+++ b/mn_MN.UTF-8/books/handbook/jails/chapter.sgml
@@ -1,917 +1,917 @@
Матео
Риондато
Хувь нэмэр болгон оруулсан
Цагаанхүүгийн
Ганболд
Орчуулсан
Jails буюу Шоронгууд
шоронгууд
Ерөнхий агуулга
Энэ бүлэг нь &os;-ийн шоронгууд гэж юу болох, тэдгээрийг хэрхэн ашиглах
талаар тайлбарлах болно. Шоронгууд буюу заримдаа chroot орчнуудын
өргөжүүлсэн орлуулалт гэгддэг энэ боломж нь системийн администраторуудад
зориулагдсан маш хүчтэй хэрэгсэл боловч тэдгээрийн үндсэн хэрэглээ нь
илүү дэвшилтэт хэрэглэгчдэд бас үр ашигтай байдаг.
Энэ бүлгийг уншсаны дараа, та дараах зүйлсийг мэдэх болно:
Шорон гэж юу болох, &os;-ийн суулгалтуудад ямар зорилгоор
ашиглагдаж болох талаар.
Шоронг хэрхэн бүтээх, эхлүүлэх, болон зогсоох талаар.
Шоронгийн гадна болон дотор талаас хийгдэж болох
удирдлагын үндсүүд.
Шоронгийн тухай ашигтай мэдээллийн өөр бусад эхүүдийг дурдвал:
&man.jail.8; гарын авлагын хуудас. Энэ нь jail
хэрэгслийн бүрэн гүйцэд авлага юм — jail нь &os;
дээр &os; шоронгуудыг эхлүүлэх, зогсоох, болон хянахад ашиглагдаж болох
удирдлагын хэрэгсэл юм.
Захидлын жагсаалтууд болон тэдгээрийн архивууд. &a.questions;
болон бусад захидлын жагсаалтуудын архивууд нь &a.mailman.lists; дээр
байрладаг бөгөөд шоронгуудын талаар маш баялаг материалуудыг агуулсан байдаг.
Архивуудаас хайх юм уу эсвэл &a.questions.name; захидлын жагсаалт уруу
шинэ асуултаа илгээх нь үргэлж сонирхолтой байдаг.
Шоронгуудтай холбоотой ойлголтууд
Шоронгуудтай холбоотой &os; системийн хэсгүүд, тэдгээрийн дотоод хэсгүүд болон
&os;-ийн бусад хэсэгтэй хэрхэн харилцдаг арга замыг илүүтэй ойлгохыг хөнгөвчлөхийн тулд
энэ бүлэгт дараах ойлголтуудыг ашиглах болно:
&man.chroot.2; (тушаал)
Процесс болон түүний бүх үр удмуудын root санг өөрчилдөг
&os;-ийн системийн дуудлага.
&man.chroot.2; (орчин)
chroot
-д ажиллаж байгаа процессуудын орчин.
Үүнд харагдаж байгаа файлын системийн хэсэг, байгаа хэрэглэгч болон
бүлэг, сүлжээний интерфэйсүүд болон бусад IPC арга замууд гэх
мэт эх үүсвэрүүд ордог.
&man.jail.8; (тушаал)
Шоронгийн орчин дотор процессуудыг ажиллуулах боломжийг олгох
системийн удирдлагын хэрэгсэл.
хост (систем, процесс, хэрэглэгч, гэх мэт.)
Шоронгийн системийн хяналтын систем. Хост систем нь байгаа бүх тоног
төхөөрөмжийн эх үүсвэрүүдэд хандах боломжтой байдаг бөгөөд
шоронгийн орчны болон түүний гаднах процессуудыг хянаж чаддаг.
Хост системийн шоронгоос ялгарах нэг чухал ялгаа нь шорон доторх
супер хэрэглэгчийн процессуудад хамаарах хязгаарлалтууд
хост системийн процессуудын хувьд үйлчилдэггүй явдал юм.
хост хийгдсэн (систем, процесс, хэрэглэгч, гэх мэт.)
&os; шоронгоор эх үүсвэрүүдэд ханддаг хандалт нь хязгаарлагддаг
процесс, хэрэглэгч эсвэл бусад зүйлс.
Танилцуулга
Системийн удирдлага нь хэцүү, самууруулмаар ажил болохоор администраторын
амьдралыг хялбар болгох үүднээс олон хүчирхэг хэрэгслүүд хийгдэж хөгжүүлэгдсэн
байдаг. Эдгээр хэрэгслүүд нь системийг суулгах, тохируулах, болон арчлахад
нэгэн төрлийн өргөтгөлүүдийг ихэвчлэн хангаж өгдөг. Администраторуудын
хийх ёстой эдгээр ажлуудын нэг хэсэг нь системийн аюулгүй байдлыг зөв тохируулах
явдал юм. Ингэснээр аюулгүй байдлын зөрчлүүдгүйгээр систем өөрийн жинхэнэ
зорилгоороо үйлчлэх болно.
&os; системийн аюулгүй байдлыг сайжруулахад ашиглагдаж болох хэрэгслүүдийн
нэг нь jails буюу шоронгууд
юм. Шоронгуудыг &os; 4.X дээр &a.phk; анх танилцуулсан юм. Гэхдээ тэдгээрийг
хүчирхэг, уян хатан дэд систем болгохын тулд &os; 5.X дээр илүү ихээр сайжруулсан
билээ. Тэдгээрийн ашигтай тал, ажиллагаа болон найдвартай байдлыг өргөжүүлэн
тэдгээрийн хөгжүүлэлт үргэлжилсэн хэвээр болой.
Шорон гэж юу вэ
BSD-тэй төстэй үйлдлийн системүүд нь 4.2BSD-ийн үеэс эхлэн &man.chroot.2;
боломжтой болсон билээ. &man.chroot.8; хэрэгсэл нь процессуудын олонлогийн
root санг өөрчлөхөд ашиглагдаж
аюулгүй орчин үүсгэн системийн бусад хэсгээс тэдгээрийг тусгаарладаг.
chroot хийгдсэн орчинд үүсгэгдсэн процессууд нь өөрийн орчноос гаднах файлууд
болон эх үүсвэрүүдэд хандаж чаддаггүй. Энэ шалтгаанаар chroot хийгдсэн
орчинд ажиллаж байгаа үйлчилгээг эвдэх нь халдагчид бүхэл системийг
эвдэх боломжийг олгох ёсгүй юм. &man.chroot.8; хэрэгсэл нь маш их уян хатан
чанар эсвэл төвөгтэй, дэвшилтэт боломжуудыг шаарддаггүй хялбар ажлуудад
сайн байдаг. Мөн chroot ойлголтын эхлэлээс эхлээд л chroot хийгдсэн орчноос
зугтах олон арга замууд олдсон бөгөөд хэдийгээр тэдгээр нь &os; цөмийн
орчин үеийн хувилбаруудад засагдсан боловч &man.chroot.2; нь үйлчилгээнүүдийг
аюулгүй болгоход зориулагдсан туйлын шийдэл биш нь тодорхой байсан юм.
Үүнтэй холбоотой шинэ дэд систем хийгдэх шаардлагатай болсон байна.
Энэ нь шоронгууд яагаад хөгжүүлэгдсэн
гол шалтгаануудын нэг юм.
Шоронгууд нь уламжлалт &man.chroot.2; орчны ойлголтуудыг хэд хэдэн
аргаар сайжруулдаг. Уламжлалт &man.chroot.2; орчинд процессууд нь
өөрийн хандаж болох файлын системийн нэг хэсэгт хязгаарлагдаж байдаг.
Системийн бусад эх үүсвэрүүд (системийн хэрэглэгчид, ажиллаж байгаа процессууд,
эсвэл сүлжээний дэд систем зэрэг) нь chroot хийгдсэн процессууд болон
хост системийн процессуудын хооронд хуваалцан хэрэглэгддэг. Шоронгууд нь
зөвхөн файлын систем уруу хандах хандалт биш бас хэрэглэгчид, &os; цөмийн
сүлжээний дэд систем болон бусад хэд хэдэн зүйлсүүдийг виртуалчлан энэ загварыг
өргөтгөдөг байна. Шорон болгосон орчны хандалтыг тааруулахад зориулсан
илүү бүрэн гүйцэд нарийн тааруулсан хяналтуудын олонлог байдаг нь
хэсэгт тайлбарлагдсан байгаа.
Шорон дөрвөн элементээр тодорхойлогддог:
Сангийн дэд мод — шоронгийн орж ирдэг эхлэл цэг.
Шорон дотор орсны дараа процессийг энэ дэд модноос гадна
зугтахыг зөвшөөрдөггүй. Анхдагч &man.chroot.2; дизайныг
зовоосон аюулгүй байдлын уламжлалт асуудлууд нь &os; шоронгуудад
байдаггүй.
Хостын нэр — шорон дотор ашиглагдах хостын нэр. Шоронгууд нь
сүлжээний үйлчилгээнүүдийг хост хийхэд (байрлуулах) ихэвчлэн ашиглагддаг
болохоор шорон бүрийн хувьд тодорхойлсон нэртэй байх нь системийн администраторт
ихээхэн тус болж чадах юм.
IP хаяг — энэ нь шорон бүрт өгөгдөх
бөгөөд шоронгийн оршин тогтнох хугацаанд ямар ч талаараа өөрчлөгдөх
ёсгүй. Шоронгийн IP хаяг нь ихэвчлэн байгаа сүлжээний интерфэйсийн alias хаяг
байх боловч заавал тийм байх шаардлагагүй юм.
Тушаал — шорон дотор ажиллах програм/тушаалын зам.
Энэ нь шоронгийн орчны root сантай харьцангуй байх бөгөөд
шоронгийн тусгай очны төрлөөс хамаараад асар өөр өөр байж болох
юм.
Эдгээрээс гадна шоронгууд нь өөрийн гэсэн хэрэглэгчид болон өөрийн
root хэрэглэгчтэй байж болдог. Мэдээжийн хэрэг
root хэрэглэгчийн хүч чадал шоронгийн орчин дотор
хязгаарлагддаг бөгөөд хост системийн үүднээс авч үзвэл шоронгийн root
хэрэглэгч нь бүхнийг чадагч хэрэглэгч биш юм. Мөн шоронгийн root
хэрэглэгчид өөрийнх нь харгалзах &man.jail.8; орчноос гадна осолтой үйлдлүүдийг
систем дээр хийлгэхийг зөвшөөрдөггүй. root хэрэглэгчийн
боломжууд болон хязгаарлалтуудын тухай дэлгэрэнгүй мэдээллийг хэсэгт доор хэлэлцэх болно.
Шоронг үүсгэж хянах нь
Зарим администраторууд шоронг дараах хоёр төрөлд хуваадаг: эдгээр нь
жинхэнэ &os; системтэй адил төстэй бүрэн
шоронгууд болон
нэг програм юм уу эсвэл үйлчилгээнд зориулагдсан, магадгүй зөвшөөрлүүдтэй ажиллах
үйлчилгээ
шоронгууд юм. Энэ нь зөвхөн ухагдахууны хуваагдал
бөгөөд шоронг бүтээх процесс үүнд хамаагүй юм. &man.jail.8; гарын авлагын
хуудас шоронг бүтээх аргачлалын талаар маш тодорхой зааварласан буй:
&prompt.root; setenv D /here/is/the/jail
&prompt.root; mkdir -p $D
&prompt.root; cd /usr/src
&prompt.root; make world DESTDIR=$D
&prompt.root; cd etc/ Энэ алхам нь
-&os; 6.0 болон түүнээс хойшхи хувиилбаруудад шаардлагагүй.
+&os; 6.0 болон түүнээс хойшх хувиилбаруудад шаардлагагүй.
&prompt.root; make distribution DESTDIR=$D
&prompt.root; mount_devfs devfs $D/dev
Шоронгийн байрлалыг сонгох нь хамгийн шилдэг эхлэх цэг юм.
Энэ нь шорон физикээр өөрийн хостын файлын систем дотор байрлах байрлал юм. Сайн сонголт нь
/usr/jail/jailname
байж болох бөгөөд энд байгаа jailname нь
шоронг таниулж байгаа хостын нэр юм. /usr/ файлын систем нь
шоронгийн файлын системийн хувьд ихэвчлэн хангалттай зайтай байдаг.
Үндсэндээ бүрэн
шоронгуудын хувьд энэ шоронгийн
файлын систем нь үндсэн &os; системийн андагч
суулгацад байдаг бүх файлуудын хуулбар байдаг.
Энэ тушаал нь шоронгийн физик байрлал болгон сонгосон сангийн дэд модыг
файлын систем дээр шаардлагатай хоёртын файлууд, сангууд, гарын авлагын
хуудаснууд гэх зэргүүдийг тараан байрлуулах болно. Бүгд хэвшмэл &os;
загвараар хийгдэнэ — эхлээд бүгд бүтээгдэнэ/эмхэтгэгдэнэ, дараа нь
хүрэх замд суулгагдана.
make тушаалд зориулагдсан
distribution тохируулга нь бүх шаардлагатай
тохиргооны файлыг суулгана, өөрөөр хэлбэл энэ нь
/usr/src/etc/ сангийн
бүх суулгаж болох файлуудыг шоронгийн орчны
/etc сан болох
$D/etc/ руу хуулдаг.
Шорон дотор &man.devfs.8; файлын системийг холбох шаардлагагүй.
Нөгөө талаас авч үзвэл дурын, бараг бүх програм өөрийн зорилгоосоо хамааран
хамгийн багаар бодоход ядаж ганц төхөөрөмжид хандах шаардлагатай байдаг.
Шорон дотроос төхөөрөмжид хандах хандалтыг хянах нь маш чухал байдаг.
Учир нь буруу тохируулгууд халдагчид шорон дотор муухай зүйлс хийх боломжийг
олгож болох юм. &man.devfs.8; дээрх хяналтыг &man.devfs.8; болон
&man.devfs.conf.5; гарын авлагын хуудаснуудад тайлбарласан дүрмийн
олонлогуудаар удирддаг.
Шорон суулгагдсаны дараа &man.jail.8; хэрэгсэл ашиглан түүнийг
эхлүүлж болно. &man.jail.8; хэрэгсэл дөрвөн зайлшгүй шаардлагатай
нэмэлт өгөгдлийг авдаг бөгөөд эдгээр нь хэсэгт тайлбарлагдсан байгаа болно.
Өөр бусад нэмэлт өгөгдлүүдийг бас зааж өгч болох бөгөөд өөрөөр хэлбэл
шорон хийгдсэн процессийг тухайн нэг хэрэглэгчийн итгэмжлэлүүдтэй ажиллуулж болох юм.
-н нэмэлт өгөгдөл нь
шоронгийн төрлөөс хамаарна; виртуал системийн
хувьд /etc/rc нь боломжийн сонголт байна.
Энэ нь жинхэнэ &os; системийн эхлүүлэх дарааллыг хуулбарлах учраас тэр
юм. Үйлчилгээ шоронгийн хувьд шорон дотор
ажиллах үйлчилгээ эсвэл програмаас энэ нь хамаарна.
Шоронгууд нь ихэвчлэн ачаалах үед эхлүүлэгддэг бөгөөд &os;
rc арга зам нь үүнийг хийх хялбар аргаар
хангадаг.
Ачаалах үед эхлэхээр идэвхжүүлэгдсэн шоронгуудын жагсаалтыг
&man.rc.conf.5; файлд нэмэх ёстой:
jail_enable="YES" # Set to NO to disable starting of any jails
jail_list="www" # Space separated list of names of jails
Шорон бүрийг тайлбарласан &man.rc.conf.5; тохируулгуудын бүлэг
jail_list-д жагсаагдсан шорон бүрийн
хувьд доор дурдсаныг нэмэх ёстой:
jail_www_rootdir="/usr/jail/www" # jail's root directory
jail_www_hostname="www.example.org" # jail's hostname
jail_www_ip="192.168.0.10" # jail's IP address
jail_www_devfs_enable="YES" # mount devfs in the jail
jail_www_devfs_ruleset="www_ruleset" # devfs ruleset to apply to jail
&man.rc.conf.5;-д тохируулагдсан шоронгуудын анхдагч
эхлүүлэлт нь шоронг бүрэн виртуал систем гэж тооцдог шоронгийн
/etc/rc скриптийг ажиллуулах болно. Үйлчилгээний
шоронгуудын хувьд
jail_jailname_exec_start
тохируулгыг зохистойгоор тохируулан шоронгийн анхдагч эхлүүлэх тушаалыг
өөрчлөх ёстой.
Тохируулгуудын бүрэн жагсаалтыг &man.rc.conf.5; гарын
авлагын хуудаснаас үзнэ үү.
Шоронд зориулагдсан оруулга rc.conf файлд байгаа
тохиолдолд /etc/rc.d/jail скрипт шоронг гараар эхлүүлэх
эсвэл зогсооход ашиглагдаж болох юм:
&prompt.root; /etc/rc.d/jail start www
&prompt.root; /etc/rc.d/jail stop www
Одоогоор &man.jail.8;-г зогсоох цэвэр зам байхгүй байгаа.
Цэвэр системийн зогсолтыг хийх тушаалуудыг шорон дотор ашиглах боломжгүй
байдаг болохоор тэр юм. Шоронг зогсоох хамгийн шилдэг арга бол
дараах тушаалыг шорон дотроос ажиллуулах эсвэл шоронгийн гадна
&man.jexec.8; хэрэгслийг ашиглах явдал юм:
&prompt.root; sh /etc/rc.shutdown
Үүний талаар дэлгэрэнгүй мэдээллийг &man.jail.8; гарын авлагын хуудаснаас
олж болно.
Нарийн тааруулалт болон удирдлага
Аль ч шоронд зориулж тохируулж болох хэд хэдэн тохируулгууд байдаг бөгөөд
өндөр түвшний програмуудыг хийхийн тулд хост &os; системийг шоронгуудтай цуг
хослуулах төрөл бүрийн аргууд бас байдаг. Энэ хэсэг нь дараах зүйлсийг үзүүлнэ:
Ажиллагаа болон шоронгийн суулгалтаар хийгдсэн аюулгүй байдлын
хязгаарлалтуудыг тааруулахад зориулагдсан зарим тохируулгууд.
&os;-ийн портын цуглуулгад байх, шорон дээр суурилсан шийдлүүдийг
хийхэд ашиглагдаж болох шорон удирдах зарим нэг өндөр түвшний
програмууд.
&os; дээр шорон тааруулах системийн хэрэгслүүд
Шоронгийн тохиргооны нарийн сайн тааруулалтыг &man.sysctl.8;
хувьсагчуудыг тохируулснаар ихэвчлэн хийдэг. Бүх хамаатай тохируулгуудыг
зохион байгуулах үндэс болон sysctl-ийн тусгай дэд мод байдаг: энэ нь
&os; цөмийн тохируулгуудын security.jail.* шатлал
юм. Энд шоронтой холбоотой гол sysctl-уудын жагсаалтыг тэдгээрийн
анхдагч утгуудтайгаар харуулав. Нэрс нь өөрийгөө тайлбарласан байгаа,
гэхдээ тэдгээрийн талаар илүү мэдээллийг &man.jail.8; болон &man.sysctl.8;
гарын авлагын хуудаснуудаас лавлана уу.
security.jail.set_hostname_allowed:
1
security.jail.socket_unixiproute_only:
1
security.jail.sysvipc_allowed:
0
security.jail.enforce_statfs:
2
security.jail.allow_raw_sockets:
0
security.jail.chflags_allowed:
0
security.jail.jailed: 0
root хэрэглэгчид анхдагчаар ноогдуулсан хязгаарлалтуудын
заримыг нэмэх эсвэл хасахын тулд эдгээр хувьсагчуудыг хост системийн
администратор ашиглаж болно. Зарим нэг хязгаарлалтуудыг хасаж болохгүйг
тэмдэглэе. root хэрэглэгчид &man.jail.8;
дотор файлын системүүдийг холбох эсвэл салгахыг зөвшөөрдөггүй. Шорон
доторх root хэрэглэгч &man.devfs.8; дүрмийн
олонлогуудыг дуудах эсвэл буцааж болиулах, галт ханын дүрмүүдийг тохируулах,
эсвэл цөмийн securelevel хувьсагчийг тохируулах зэрэг
цөм дэх өгөгдлийн өөрчлөлтүүдийг шаарддаг өөр олон бусад удирдлагын
ажлуудыг хийж чадахгүй байж болох юм.
&os;-ийн үндсэн систем нь идэвхтэй шоронгуудын тухай мэдээллийг үзүүлэх болон
удирдлагын тушаалуудыг ажиллуулахын тулд шоронд залгагдаж болох хялбар хэрэгслүүдийн
цуглуулгыг агуулдаг. &man.jls.8; болон &man.jexec.8; тушаалууд нь &os;-ийн үндсэн системийн
хэсэг бөгөөд дараах хялбар ажлуудыг хийж гүйцэтгэхэд ашиглагдаж болно:
Идэвхтэй байгаа шоронгуудын жагсаалт болон тэдгээрийн харгалзах
шорон танигч (JID), IP
хаяг, хостын нэр болон замыг үзүүлнэ.
Өөрийнх нь хост системээс ажиллаж байгаа шоронд залгагдаж
шорон дотор тушаал ажиллуулах юм уу эсвэл шоронгийн удирдлагын ажлуудыг
шорон дотор ажиллуулна.
root хэрэглэгч шоронг цэвэрхэн
зогсоож унтраахыг хүсэх үед энэ нь ялангуяа ашигтай байдаг.
Шорон дотор удирдлага хийхийн тулд түүн дотор бүрхүүл эхлүүлэхэд
&man.jexec.8; хэрэгсэл бас ашиглагдаж болдог; жишээ нь:
&prompt.root; jexec 1 tcsh
&os;-ийн портын цуглуулга дахь өндөр түвшний удирдлагын хэрэгслүүд
Шорон удирдлагад зориулагдсан гуравдагч талуудын олон хэрэгслүүдийн дундаас
хамгийн бүрэн гүйцэд, ашигтай нь sysutils/jailutils юм. Энэ нь
&man.jail.8;-ийн удирдлагад хувь нэмэр болсон жижиг програмуудын цуглуулга
юм. Дэлгэрэнгүй мэдээллийн талаар түүний вэб хуудсанд хандана уу.
Шоронгийн хэрэглээ
Даниэл
Гэрзо
Хувь нэмэр болгон оруулсан
Үйлчилгээ шоронгууд
Энэхүү хэсэг нь &a.simon; хөгжүүлэгчийн хуудас болон
Кен Том locals@gmail.com-ийн бичсэн шинэчилсэн нийтлэл
дээр гаргасан санаа дээр тулгуурласан юм. Энэ хэсэг нь
&man.jail.8; боломжийг ашиглан аюулгүй байдлын нэмэлт давхарга
бүхий &os; систем хэрхэн тохируулах талаар тайлбарлах болно.
Өгөгдсөн систем нь ядаж RELENG_6_0 бөгөөд энэ бүлгийн өмнө
дурдсан мэдээллийг уншигч авхай сайн ойлгосон гэж тооцдог.
Шийдэл
Шоронгуудын гол асуудлуудын нэг нь тэдгээрийн шинэчлэлтийн
процессийн удирдлага юм. Шорон бүр нь шинэчлэгдэх болгондоо
дахин бүр эхнээсээ бүтээгдэх хэрэгтэй болдог учраас тэр юм.
Нэг шоронгийн хувьд энэ нь ихэвчлэн асуудал болдоггүй,
шинэчлэлтийн процесс их хялбар байдаг боловч олон шоронгууд
үүсгэсэн бол их хугацаа шаардсан, төвөгтэй ажиллагаа байдаг.
Энэхүү тохиргоо нь &os;-ийн маш сайн туршлага болон түүний
боломжуудын хэрэглээг шаарддаг. Хэрэв доор үзүүлсэн алхмууд нь
хэтэрхий төвөгтэй санагдвал &os; шоронгуудыг удирдах илүү хялбар
боломжийг олгодог бөгөөд энэ тохиргооных шиг төвөгтэй биш
sysutils/ezjail зэрэг хялбар системийг
үзэхийг зөвлөж байна.
Гол санаа нь иймэрхүү асуудлуудыг шоронгууд хооронд аль болох
ихээр аюулгүй аргаар хуваалцах замаар шийдэх явдал юм — шинэчлэлт хялбар
байхаар зөвхөн уншигдах &man.mount.nullfs.8; холболтуудыг ашиглах болон
ганц үйлчилгээнүүдийг тусдаа шоронд хийх нь илүүтэй болох юм.
Мөн энэ нь шоронгуудыг нэмэх эсвэл устгах болон тэдгээрийг
шинэчлэх хялбар боломжийг олгодог юм.
Ийм зорилгоор ашиглаж болох үйлчилгээнүүдийг дурдвал:
HTTP сервер, DNS
сервер, SMTP сервер гэх мэт байж болох юм.
Энэ хэсэгт тайлбарласан тохиргооны зорилгуудыг дурдвал:
Шоронгийн хялбар, ойлгоход амархан бүтцийг үүсгэх.
Энэ нь шорон бүрийн хувьд болон тэдгээр дээр бүрэн хэмжээний
installworld үйлдлийг ажиллуулахгүй
байх гэсэн үг юм.
Шинэ шоронгууд нэмэх эсвэл байгааг нь устгах процессийг
хялбар болгох.
Байгаа шоронгуудыг шинэчлэх эсвэл сайжруулах процессийг
хялбар болгох.
Өөрчлөн тохируулсан &os; салбарыг ажиллуулах боломжтой
болгох.
Нэвтрэн орох, эвдлэн орох боломжийг аль болох ихээр
багасгаж аюулгүй байдлын хувьд паранойд байх.
Зай болон inode-уудыг аль болох ихээр хэмнэх.
Урьд нь дурдагдсаны адил энэ шийдэл нь
шорон бүрт зөвхөн уншигдахаар (nullfs гэгддэг)
холбогдох ганц мастер загвар болон шорон бүрийн хувьд нэг уншигдах,
бичигдэх төхөөрөмжтэй байх бүтэц дээр үндсэндээ тулгуурласан юм.
Төхөөрөмж нь тусдаа физик диск, хуваалт, эсвэл vnode дээр
тулгуурласан &man.md.4; төхөөрөмж байж болох юм. Энэ жишээн дээр
бид уншигдах, бичигдэх nullfs холболтуудыг
ашиглах болно.
Файлын системийн дүр зураг доор дурдсан хэсэгт тайлбарласан буй:
Шорон бүр /home/j сангийн доор холбогдох болно.
/home/j/mroot нь
шорон бүрийн хувьд загвар ба бүх шоронгуудын хувьд
зөвхөн уншигдах хуваалт юм.
/home/j сангийн доор
шорон бүрийн хувьд хоосон сан үүсгэгдэнэ.
Шорон бүр системийн уншигдах, бичигдэх хэсэг уруу холбогдох
/s сантай байна.
Шорон бүр /home/j/skel дээр тулгуурласан
өөрийн уншигдах, бичигдэх системтэй байх болно.
Шоронгийн талбар бүр (шорон бүрийн уншигдах, бичигдэх хэсэг)
/home/js-д үүсгэгдэх болно.
Энэ нь шоронгууд /home
хуваалтын доор үндэслэсэн гэж үзнэ. Үүнийг мэдээж өөрчилж болох боловч
ингэх тохиолдолд доор дурдсан жишээ бүрийн хувьд өөрчлөгдөх ёстой
болно.
Загвар үүсгэх нь
Энэ хэсэг нь шоронд зориулагдан ашиглагдах, зөвхөн уншигдах хэсэг болох
мастер загварыг үүсгэхэд хэрэгтэй алхмуудыг тайлбарлах болно.
&os; системийг сүүлийн -RELEASE салбар уруу шинэчлэх нь үргэлж
зөв санаа байдаг. Үүнийг хийхийн тулд гарын авлагын
бүлгээс
лавлах хэрэгтэй. Шинэчлэл хийх шаардлагагүй бол гүйцэтгэлийг
гүйцээхийн тулд buildworld хийх шаардлагатай. Мөн
sysutils/cpdup багц хэрэгтэй.
&os;-ийн портын цуглуулгыг татаж авахдаа бид &man.portsnap.8;
хэрэгслийг ашиглах болно. Эхлэн суралцагчид гарын авлагын
Portsnap бүлгийг
унших нь зүйтэй юм.
Эхлээд бидний шоронгуудад зориулсан &os;-ийн хоёртын файлуудыг
агуулах зөвхөн уншигдах файлын системийн сангийн бүтцийг
үүсгэх хэрэгтэй бөгөөд дараа нь &os;-ийн эх модны сан уруу
сангаа сольж ороод зөвхөн уншигдах файлын системийг шоронгийн загвар
уруу суулгах хэрэгтэй:
&prompt.root; mkdir /home/j /home/j/mroot
&prompt.root; cd /usr/src
&prompt.root; make installworld DESTDIR=/home/j/mroot
Дараа нь шоронгуудад зориулж &os;-ийн портын цуглуулга болон
mergemaster-т шаардлагатай, &os;-ийн
эх модыг бэлдэх хэрэгтэй:
&prompt.root; cd /home/j/mroot
&prompt.root; mkdir usr/ports
&prompt.root; portsnap -p /home/j/mroot/usr/ports fetch extract
&prompt.root; cpdup /usr/src /home/j/mroot/usr/src
Системийн уншигдах, бичигдэх хэсэгт зориулж араг ясыг үүсгэх хэрэгтэй:
&prompt.root; mkdir /home/j/skel /home/j/skel/home /home/j/skel/usr-X11R6 /home/j/skel/distfiles
&prompt.root; mv etc /home/j/skel
&prompt.root; mv usr/local /home/j/skel/usr-local
&prompt.root; mv tmp /home/j/skel
&prompt.root; mv var /home/j/skel
&prompt.root; mv root /home/j/skel
Байхгүй байгаа тохиргооны файлуудыг суулгахын тулд
mergemaster-г ашиглах хэрэгтэй.
Дараа нь mergemaster-ийн үүсгэсэн
илүү сангуудыг арилгах хэрэгтэй:
&prompt.root; mergemaster -t /home/j/skel/var/tmp/temproot -D /home/j/skel -i
&prompt.root; cd /home/j/skel
&prompt.root; rm -R bin boot lib libexec mnt proc rescue sbin sys usr dev
Одоо уншигдах, бичигдэх файлын системийг зөвхөн уншигдах
файлын систем уруу заасан симболын холбоос үүсгэх хэрэгтэй.
Симболын холбоосууд нь зөв s/ байрлалуудад үүсгэгдсэн
эсэхийг шалгаарай. Жинхэнэ сангууд юм уу эсвэл сангуудын
үүсгэлт буруу байрлалуудад хийгдсэн бол суулгалт амжилтгүй
болоход хүргэнэ.
&prompt.root; cd /home/j/mroot
&prompt.root; mkdir s
&prompt.root; ln -s s/etc etc
&prompt.root; ln -s s/home home
&prompt.root; ln -s s/root root
&prompt.root; ln -s ../s/usr-local usr/local
&prompt.root; ln -s ../s/usr-X11R6 usr/X11R6
&prompt.root; ln -s ../../s/distfiles usr/ports/distfiles
&prompt.root; ln -s s/tmp tmp
&prompt.root; ln -s s/var var
Сүүлийн шатанд доор дурдсан агуулга бүхий ерөнхий
/home/j/skel/etc/make.conf файлыг үүсгэх
хэрэгтэй:
WRKDIRPREFIX?= /s/portbuild
WRKDIRPREFIX-г ийм байдлаар тохируулах нь
шорон бүрт &os;-ийн портуудыг эмхэтгэх боломжтой болгох юм.
Портуудын сан нь зөвхөн уншигдах системийн хэсэг гэдгийг санаарай.
WRKDIRPREFIX-д зориулсан өөр зам нь
шорон бүрийн уншигдах, бичигдэх хэсэгт бүтээлтүүдийг хийх боломжийг
олгох юм.
Шорон үүсгэх нь
Одоо бид бүрэн гүйцэд &os;-ийн шоронгийн загвартай болсон болохоор
/etc/rc.conf файлд бид шоронгуудыг суулган тохируулах
боломжтой болно. Энэ жишээ нь NS
,
MAIL
болон WWW
гэсэн 3 шоронгийн үүсгэлтийг
харуулж байна.
Доор дурдсан мөрүүдийг /etc/fstab файлд
нэмэх хэрэгтэй. Ингэснээр шоронгуудад зориулсан зөвхөн уншигдах
загвар болон уншигдах, бичигдэх зай тохирох шоронгуудад ашиглах боломжтой
болох юм:
/home/j/mroot /home/j/ns nullfs ro 0 0
/home/j/mroot /home/j/mail nullfs ro 0 0
/home/j/mroot /home/j/www nullfs ro 0 0
/home/js/ns /home/j/ns/s nullfs rw 0 0
/home/js/mail /home/j/mail/s nullfs rw 0 0
/home/js/www /home/j/www/s nullfs rw 0 0
0 pass буюу өнгөрөх дугаараар тэмдэглэгдсэн хуваалтууд нь
ачаалах үед &man.fsck.8; хэрэгслээр шалгагддаггүй бөгөөд
0 dump дугаараар тэмдэглэгдсэн хуваалтууд нь &man.dump.8;
хэрэгслээр нөөцлөгддөггүй. Бид fsck
хэрэгслээр nullfs холболтуудыг шалгах эсвэл
dump хэрэгслээр шоронгуудын зөвхөн уншигдах
nullfs холболтуудыг нөөцлөхийг хүсэхгүй байгаа билээ. Дээр дурдсан
fstab оруулга бүрийн сүүлийн хоёр багана
0 0
гэж тэмдэглэгдсэн учир нь энэ юм.
Шоронгуудыг /etc/rc.conf-д тохируулах хэрэгтэй:
jail_enable="YES"
jail_set_hostname_allow="NO"
jail_list="ns mail www"
jail_ns_hostname="ns.example.org"
jail_ns_ip="192.168.3.17"
jail_ns_rootdir="/home/j/ns"
jail_ns_devfs_enable="YES"
jail_mail_hostname="mail.example.org"
jail_mail_ip="192.168.3.18"
jail_mail_rootdir="/home/j/mail"
jail_mail_devfs_enable="YES"
jail_www_hostname="www.example.org"
jail_www_ip="62.123.43.14"
jail_www_rootdir="/home/j/www"
jail_www_devfs_enable="YES"
Шорон бүрийн зөвхөн уншигдах файлын системд зориулсан, шаардлагатай
холбох цэгүүдийг үүсгэнэ:
&prompt.root; mkdir /home/j/ns /home/j/mail /home/j/www
Шорон бүрт уншигдах, бичигдэх загварыг суулгах хэрэгтэй.
sysutils/cpdup хэрэгслийн хэрэглээг
энд тэмдэглэх нь зүйтэй юм. Энэ нь сан бүрийн зөв хуулбарыг хийхэд
тусалдаг:
&prompt.root; mkdir /home/js
&prompt.root; cpdup /home/j/skel /home/js/ns
&prompt.root; cpdup /home/j/skel /home/js/mail
&prompt.root; cpdup /home/j/skel /home/js/www
Энэ үед шоронгууд нь бүтээгдэж ажиллахад бэлтгэгдсэн
байна. Эхлээд шорон бүрийн хувьд шаардлагатай файлын
системийг холбож дараа нь тэдгээрийг /etc/rc.d/jail
скрипт ашиглан эхлүүлэх хэрэгтэй:
&prompt.root; mount -a
&prompt.root; /etc/rc.d/jail start
Шоронгууд нь одоо ажиллаж байх ёстой. Тэдгээрийг зөв
эхэлсэн эсэхийг шалгахын тулд &man.jls.8; тушаалыг ашиглана.
Үүний гаралт доор дурдсантай төстэй байх ёстой:
&prompt.root; jls
JID IP Address Hostname Path
3 192.168.3.17 ns.example.org /home/j/ns
2 192.168.3.18 mail.example.org /home/j/mail
1 62.123.43.14 www.example.org /home/j/www
Энэ үед шорон бүр рүү нэвтэрч, шинэ хэрэглэгчид нэмэх эсвэл
дэмонуудыг тохируулах боломжтой болсон байх ёстой.
JID багана нь ажиллаж байгаа шорон бүрийн
шорон таниулах дугаарыг илэрхийлдэг. JID нь
3 бүхий шорон дотор удирдлагын ажлуудыг гүйцэтгэхийн тулд
дараах тушаалыг ашиглах хэрэгтэй:
&prompt.root; jexec 3 tcsh
Шинэчлэх нь
Аюулгүй байдлын асуудлаас болоод эсвэл одоо байгаа шоронгуудад
ашигтай шинэ боломжууд хийгдсэнээс болоод системээ &os;-ийн шинэ
хувилбар уруу шинэчлэх шаардлага заримдаа гардаг. Энэ тохиргооны
дизайн нь байгаа шоронгуудыг хялбар аргаар шинэчлэх боломжийг
олгодог. Мөн шоронгуудыг сүүлийн минутанд зогсоодог болохоор
энэ нь тэдгээрийн зогсох хугацааг багасгадаг. Бас ямар нэг асуудал
гарахад энэ нь хуучин хувилбар уруугаа шилжих боломжийг олгодог.
Эхний алхам нь хост системийг журмын дагуу шинэчлэх
явдал юм. Дараа шинэ, түр зуурын, зөвхөн уншигдах
загварыг /home/j/mroot2-д үүсгэх хэрэгтэй.
&prompt.root; mkdir /home/j/mroot2
&prompt.root; cd /usr/src
&prompt.root; make installworld DESTDIR=/home/j/mroot2
&prompt.root; cd /home/j/mroot2
&prompt.root; cpdup /usr/src usr/src
&prompt.root; mkdir s
installworld ажиллахдаа цөөн хэрэггүй
сангуудыг үүсгэдэг бөгөөд эдгээрийг устгах хэрэгтэй:
&prompt.root; chflags -R 0 var
&prompt.root; rm -R etc var root usr/local tmp
Мастер файлын системд зориулж уншигдах, бичигдэх симболын
холбоосуудыг дахин үүсгэх хэрэгтэй:
&prompt.root; ln -s s/etc etc
&prompt.root; ln -s s/root root
&prompt.root; ln -s s/home home
&prompt.root; ln -s ../s/usr-local usr/local
&prompt.root; ln -s ../s/usr-X11R6 usr/X11R6
&prompt.root; ln -s s/tmp tmp
&prompt.root; ln -s s/var var
Шоронгуудыг зогсоох зөв үе нь одоо байна:
&prompt.root; /etc/rc.d/jail stop
Эх файлын системүүдийг салгах хэрэгтэй:
&prompt.root; umount /home/j/ns/s
&prompt.root; umount /home/j/ns
&prompt.root; umount /home/j/mail/s
&prompt.root; umount /home/j/mail
&prompt.root; umount /home/j/www/s
&prompt.root; umount /home/j/www
Уншигдах, бичигдэх системүүд нь зөвхөн уншигдах системд
залгагдсан (/s) бөгөөд
эхлээд салгагдах ёстой.
Хуучин зөвхөн уншигдах файлын системийг шилжүүлж шинээр
сольно. Ямар нэг юм болохоо байхад энэ нь хуучин, зөвхөн уншигдах
файлын системийн нөөц болон архив маягаар ашиглагдах юм.
Энд ашиглагдсан нэрлэх аргачлал нь шинэ, зөвхөн уншигдах файлын
систем үүсгэгдэх үеийнхтэй тохирдог. Зай болон inode-уудыг хэмнэхийн тулд
&os;-ийн эх портын цуглуулгыг шинэ файлын систем уруу шилжүүлэх хэрэгтэй:
&prompt.root; cd /home/j
&prompt.root; mv mroot mroot.20060601
&prompt.root; mv mroot2 mroot
&prompt.root; mv mroot.20060601/usr/ports mroot/usr
Энэ үед шинэ, зөвхөн уншигдах загвар бэлэн болох бөгөөд
үлдсэн цорын ганц ажил нь файлын системүүдийг дахин холбож
шоронгуудыг эхлүүлэх явдал юм:
&prompt.root; mount -a
&prompt.root; /etc/rc.d/jail start
Шоронгууд зөв эхэлсэн эсэхийг шалгахын тулд &man.jls.8;-г ашиглана.
Шорон бүрт mergemaster-г ажиллуулахаа мартуузай. Тохиргооны файлууд болон
rc.d скриптүүдийг шинэчлэх хэрэгтэй болно.
diff --git a/mn_MN.UTF-8/books/handbook/kernelconfig/chapter.sgml b/mn_MN.UTF-8/books/handbook/kernelconfig/chapter.sgml
index 53fea94328..62c5dece38 100644
--- a/mn_MN.UTF-8/books/handbook/kernelconfig/chapter.sgml
+++ b/mn_MN.UTF-8/books/handbook/kernelconfig/chapter.sgml
@@ -1,1325 +1,1325 @@
Жим
Мок
Шинэчилж дахин бүтцийг өөрчилсөн
Жэйк
Хэмби
Анхлан хувь нэмэр болгож оруулсан
Цагаанхүүгийн
Ганболд
Орчуулсан
FreeBSD цөмийг тохируулах нь
Ерөнхий агуулга
цөм
өөрчлөн тохируулж цөм бүтээх нь
Цөм нь &os; үйлдлийн системийн гол зүрх юм. Энэ нь санах ойг удирдах,
аюулгүй байдлын хяналтуудыг хийх, сүлжээнд холбогдох, диск уруу хандах
зэрэг олон үйлдлүүдийг хариуцан хийдэг. &os; улам илүү динамикаар тохируулагдах
болсон боловч зарим тохиолдолд цөмийг дахин тохируулж хөрвүүлэх шаардлага гардаг.
Энэ бүлгийг уншсаны дараа, та дараах зүйлсийг мэдэх болно:
Та магадгүй яагаад өөрт тохируулсан цөм бүтээх хэрэгтэй талаар.
Цөмийн тохиргооны файлыг хэрхэн бичих эсвэл байгаа тохиргооны файлыг
хэрхэн өөрчлөх талаар.
Цөмийн тохиргооны файлыг хэрхэн ашиглаж шинэ цөм үүсгэж бүтээх талаар.
Шинэ цөмийг хэрхэн суулгах талаар.
Хэрэв юм буруугаар эргэвэл хэрхэн алдааг олох талаар.
Энэхүү бүлгийн жишээнүүд дэх тушаалууд нь амжилттай болохын тулд
root эрхээр ажиллах ёстой.
Яагаад өөрчлөн тохируулсан цөм бүтээх хэрэгтэй вэ?
Уламжлалаар бол &os; нь monolithic
цөмтэй байсан байна.
Энэ нь цөм тоотой хэдэн төхөөрөмжүүдийн жагсаалтыг дэмжсэн нэг том програм
байсан гэсэн үг бөгөөд хэрэв та цөмийн ажиллагааг өөрчлөх бол шинэ цөм хөрвүүлж
дараа нь компьютераа шинэ цөмөөр ачаалан эхлүүлэх шаардлагатай байсан билээ.
Өнөөдөр &os; нь цөмийн ихэнх ажиллагаагаа шаардлагын дагуу динамикаар ачаалдаг
ба цөмөөс буцааж буулгах боломж бүхий модулиудаар тусгаарлагдсан загвар уруу шилжиж
байна. Энэ нь цөм шинэ тоног төхөөрөмжид (зөөврийн компьютер дэх PCMCIA
картууд зэрэг) дасан зохицож түүнийг хурдан хүртээмжтэй болгох, эсвэл цөм анх
хөрвүүлэгдэхдээ цөмд хэрэггүй байсан шинэ ажиллагааг цөмд бий болгох боломжийг
бүрдүүлдэг. Үүнийг модульчлагдсан цөм хэмээдэг юм.
Тэгсэн ч гэсэн зарим статик цөмийн тохиргоог заавал хийх шаардлагатай. Зарим
тохиолдолд ажиллагаа нь цөмтэй нягт холбоотой учраас динамикаар ачаалахаар хийх
боломжгүй байдаг юм. Бас энэ нь энгийнээр бол тэр үйл ажиллагаанд зориулж динамикаар
ачаалах модулийг бичих цаг хэнд ч олдоогүй байж болох юм.
Өөрчлөн тохируулсан цөм бүтээх нь BSD хэрэглэгчийн хувьд хамгийн чухал тэсвэрлэн давж гарах
ажиллагаануудын нэг юм. Энэ процесс нь цаг их зарцуулах боловч таны &os; системд
олон ашиг өгөх болно.Өргөн хүрээний тоног төхөөрөмжүүдийг дэмжих ёстой
GENERIC цөмтэй харьцуулахад өөрчлөн тохируулсан цөм нь
зөвхөн таны PC-ний тоног төхөөрөмжүүдийг дэмждэг. Энэ нь дараах хэд хэдэн ашигтай:
Хурдан ачаалах хугацаа. Цөм нь таны систем дэх тоног төхөөрөмжүүдийг зөвхөн
шалгах учраас системийг ачаалах хугацаа мэдэгдэхүйц багасдаг.
Санах ойн ашиглалт багасна. Өөрчлөн тохируулсан цөм нь ихэнхдээ
GENERIC цөмөөс бага санах ойг ашигладаг бөгөөд
энэ нь их чухал юм, яагаад гэвэл цөм үргэлж жинхэнэ санах ойд байж байх
шаардлагатай байдаг. Ийм учраас өөрчилсөн цөм нь бага хэмжээний RAM-тай систем
дээр ялангуяа ашигтай байдаг.
Нэмэлт тоног төхөөрөмжийн дэмжлэг. Дууны картууд зэрэг
GENERIC цөмд байхгүй төхөөрөмжүүдийн дэмжлэгийг
нэмэх боломжийг танд өөрчлөн тохируулсан цөм олгоно.
Өөрчлөн тохируулсан цөмийг бүтээх ба суулгах нь
цөм
бүтээх / суулгах
Эхлээд цөм бүтээх сангаар аялая. Дурдсан бүх сангуудаас гол нь
/usr/src/sys сан байх бөгөөд
/sys гэсэн замаар бас хандах боломжтой.
Энд байгаа хэд хэдэн дэд сангууд цөмийн өөр өөр хэсгүүдийг илэрхийлэх бөгөөд
бидний зорилгод хамгийн чухал нь таны өөрчлөн тохируулах цөмийн тохиргоог
засварлах arch/conf
сангууд болон таны цөм бүтээгдэх шатны талбар compile
сан юм. arch нь
i386, alpha,
amd64, ia64,
powerpc, sparc64, эсвэл
pc98 (Японд их ашиглагддаг PC тоног төхөөрөмжийн
өөр нэг хөгжүүлэлтийн салбар) зэргийг төлөөлдөг. Тухайн архитектурын сан доторх
код зөвхөн тэр архитектуртай холбоотой; бусад кодын хэсэг нь &os; порт хийгдэх
боломж бүхий бүх тавцангуудын хувьд адил машинаас чөлөөт код байна. Сангийн бүтцийн
логик зохион байгуулалт нь дэмжлэг хийгдсэн төхөөрөмж, файлын систем болон өөрийн дэд
санд байгаа тохируулга бүртэй хамт байгааг харж болно.
Энэ бүлэг жишээн дээр таныг i386 архитектур ашиглаж байгаа гэж авч үзнэ.
Хэрэв энэ нь таны хувьд өөр байх юм бол та өөрийн системийн архитектурын хувьд замуудын
нэрнүүддээ тохирох өөрчлөлтүүдийг хийгээрэй.
Хэрэв таны систем дээр /usr/src/sys сан
байхгүй бол цөмийн эх суугаагүй байна. Үүнийг хамгийн хялбар аргаар
хийхийн тулд root эрхээр sysinstall
ажиллуулж Configure сонгоод, дараа нь
Distributions сонгоод,
src сонгоод, дараа нь
base болон
sys-г сонгож татаж авна. Хэрэв та
sysinstall -д дургүй ба
албан ёсны
&os; CDROM-д хандах боломжтой бол
тушаалын мөрөөс эхийг бас суулгаж болно:
&prompt.root; mount /cdrom
&prompt.root; mkdir -p /usr/src/sys
&prompt.root; ln -s /usr/src/sys /sys
&prompt.root; cat /cdrom/src/ssys.[a-d]* | tar -xzvf -
&prompt.root; cat /cdrom/src/sbase.[a-d]* | tar -xzvf -
Дараа нь arch/conf
сан уруу шилжээд GENERIC тохиргооны файлыг та өөрийн цөмдөө өгөх
нэр уруу хуул. Жишээ нь:
&prompt.root; cd /usr/src/sys/i386/conf
&prompt.root; cp GENERIC MYKERNEL
Уламжлалаар бол энэ нэр нь бүгд том үсгээр байдаг, хэрэв та олон өөр өөр төрлийн &os;
машинуудын ажиллагааг хянадаг бол машинуудынхаа нэрээр нэрлэх нь зохимжтой юм.
Бид энэ жишээнийхээ зорилгоор MYKERNEL гэж нэрлэе.
Өөрийн цөмийн тохиргооны файлаа шууд /usr/src
доор хадгалах нь буруу байж болох юм. Хэрэв та асуудлуудтай тулгарч байгаа бол
/usr/src -ийг устгаад л дахиж эхлэх нь зоригтой
алхам байж болох юм. Гэхдээ үүнийг хийгээд хэдэн секундын дараа л та өөрийн
өөрчлөн тохируулсан цөмийн тохиргооны файлаа устгасан болохоо мэдэх болно.
Мөн GENERIC файлыг шууд засварлах хэрэггүй бөгөөд
дараагийн удаа өөрийн эх модыг шинэчлэх
үйлдлийг хийхэд дарагдан хуулагдаж таны цөмийн өөрчлөлт алдагдаж магадгүй.
Та цөмийн тохиргооны файлаа өөр газар хадгалж дараа нь
i386 сан дахь
файл уруу тэмдэгт холбоос үүсгэж болно.
Жишээ нь:
&prompt.root; cd /usr/src/sys/i386/conf
&prompt.root; mkdir /root/kernels
&prompt.root; cp GENERIC /root/kernels/MYKERNEL
&prompt.root; ln -s /root/kernels/MYKERNEL
Одоо MYKERNEL -ийг өөрийн дуртай текст засварлагч дээр
засаарай. Хэрэв та дөнгөж эхэлж байгаа бол байгаа цорын ганц засварлагч нь
vi байж болох бөгөөд түүнийг энд тайлбарлахад хэтэрхий
төвөгтэй боловч номын жагсаалтад
байгаа өөр олон номнуудад бичсэн байгаа. Гэхдээ &os; нь ee
гэдэг хялбар засварлагчийг санал болгодог бөгөөд хэрэв та эхлэн сурагч бол энэ нь
таны сонгох засварлагч байх болно. Өөрийн тохиргоог тусгах эсвэл GENERIC
файлаас өөрийн хийсэн өөрчлөлтүүдээс ялгахын тулд дээд хэсэгт байгаа мөрүүдийг
чөлөөтэй өөрчлөөрэй.
SunOS
Хэрэв та &sunos; эсвэл өөр BSD үйлдлийн системийн доор цөм бүтээж байсан бол
энэ файлын ихэнх хэсэг нь маш танил байх болно. Хэрэв та DOS зэрэг өөр үйлдлийн
системээс ирж байгаа бол нөгөө талаасаа GENERIC
тохиргооны файл төвөгтэй юм шиг санагдаж болох бөгөөд
Тохиргооны файл хэсгийн
тайлбаруудыг удаан нухацтай дагаарай.
Хэрэв та &os; төслийн хамгийн сүүлийн эхээр өөрийн эх модоо сүүлийн үеийн хэлбэрт авчирсан бол
шинэчлэх шатуудаа хэрэгжүүлж эхлэхээсээ өмнө /usr/src/UPDATING
файлыг үргэлж шалгаж байх нь чухал юм. Энэ файл нь шинэчилсэн эх код доторх тусгай
анхаарал шаардлагатай чухал асуудлууд эсвэл хэсгүүдийн талаар тайлбарладаг.
/usr/src/UPDATING нь үргэлж таны &os;
хувилбартай таардаг бөгөөд энэ гарын авлагаас илүү шинэ мэдээлэлтэй, сүүлийн үеийнх
байдаг.
Та цөмд зориулан эх кодоо хөрвүүлэх шаардлагатай.
Цөмийг бүтээх нь
/usr/src сан уруу орно:
&prompt.root; cd /usr/src
Цөмийг хөрвүүлнэ:
&prompt.root; make buildkernel KERNCONF=MYKERNEL
Шинэ цөмийг суулгана:
&prompt.root; make installkernel KERNCONF=MYKERNEL
Цөмийг бүтээхэд гүйцэд &os;-ийн эх мод байх шаардлагатай.
Анхдагчаар өөрчлөн тохируулсан цөмийг бүтээхэд бүх
цөмийн модулиуд бас бүтээгдэнэ. Хэрэв та цөмийг хурдан шинэчлэхийг
эсвэл зөвхөн өөрчлөн тохируулсан модулиудыг бүтээхийг хүсэж байгаа бол цөмийг бүтээж
эхлэхээсээ өмнө /etc/make.conf файлыг засварлах
хэрэгтэй:
MODULES_OVERRIDE = linux acpi sound/sound sound/driver/ds1 ntfs
Энэ хувьсагч нь бүгдийг биш бүтээх модулиудын жагсаалтыг тодорхойлдог.
Цөмийг бүтээх процессийн явцад танд хэрэг болохуйц бусад хувьсагчуудын тухайд
&man.make.conf.5; гарын авлагын хуудсанд хандаж үзнэ үү.
/boot/kernel.old
Шинэ цөм /boot/kernel санд
/boot/kernel/kernel нэрээр хуулагдах бөгөөд
хуучин цөм нь /boot/kernel.old/kernel уруу хуулагдана.
Одоо системийг унтраагаад шинэ цөмийг ашиглан дахин ачаал. Хэрэв ямар нэг юм болохгүй болбол
энэ бүлгийн төгсгөлд байгаа алдааг олж засварлах
заавар танд хэрэгтэй байж болох юм. Таны шинэ цөм ачаалахгүй тохиолдолд хэрхэн сэргээх
талаар тайлбарласан хэсгийг заавал уншаарай.
Ачаалах &man.loader.8; ба тохиргоо зэрэг ачаалах процесстой холбоотой бусад файлууд
/boot -д хадгалагдана. Гуравдагч этгээдийн
эсвэл өөрчлөн тохируулсан модулиуд /boot/kernel-д
байрлах бөгөөд гэхдээ модулиудыг хөрвүүлсэн цөмийн адил сүүлийн үеийн хэлбэрт байлгах нь маш чухал гэдгийг
хэрэглэгчид мэдэх шаардлагатай. Хөрвүүлсэн цөмтэй хамт ажиллуулахааргүй модулиуд нь
тогтворгүй байдал эсвэл буруу ажиллагаанд хүргэж болзошгүй юм.
Жоэл
Даль
&os; 6.X -д зориулан шинэчилсэн
Тохиргооны файл
цөм
ТЭМДЭГЛЭЛҮҮД
ТЭМДЭГЛЭЛҮҮД
цөм
тохиргооны файл
Тохиргооны файлын ерөнхий хэлбэр нь маш энгийн билээ.
Мөр болгон түлхүүр үг бөгөөд нэг болон хэд хэдэн нэмэлт өгөгдлөөс тогтоно.
Амархан болгох үүднээс ихэнх мөрүүд нь зөвхөн нэг нэмэлт өгөгдөлтэй байна.
# тэмдэгтийн ард байгаа зүйлс тайлбар бөгөөд
хаягдаж тооцогдоно. Дараах хэсэгт түлхүүр үг болгоныг GENERIC -д
жагсаасан дарааллаар нь тайлбарлаж байна.
Архитектураас хамааралтай
тохируулгууд болон төхөөрөмжийн ядраамаар жагсаалтын талаар
GENERIC файл байгаа сангийн нэгэн адил санд байрлах
NOTES файлаас үзнэ үү.
Архитектураас хамааралгүй тохируулгуудын талаар
/usr/src/sys/conf/NOTES файлаас үзнэ үү.
Тест хийх зорилгоор ихэнхдээ бүх байгаа тохируулгууд агуулсан файлыг бүтээхдээ
дараах тушаалыг root эрхээр ажиллуулна:
&prompt.root; cd /usr/src/sys/i386/conf && make LINT
цөм
тохиргооны файл
Дараах жишээ нь шаардлагатай бол тодотгох зорилгоор оруулсан төрөл бүрийн нэмэлт тайлбар бүхий
GENERIC цөмийн тохиргооны файл юм. Энэ жишээ нь
таны /usr/src/sys/i386/conf/GENERIC
дахь хуулбартай их ойрхон таарах ёстой.
цөмийн тохируулгууд
machine
machine i386
Энэ нь машины архитектур юм. Энэ нь
alpha, amd64,
i386, ia64,
pc98, powerpc, эсвэл
sparc64 -ийн аль нэг байх ёстой.
цөмийн тохируулгууд
cpu
cpu I486_CPU
cpu I586_CPU
cpu I686_CPU
Дараах тохируулга нь таны системд байгаа CPU-ийн төрлийг заана.
Та олон CPU мөртэй байж болох боловч (хэрэв, жишээ нь та
I586_CPU эсвэл I686_CPU
хоёрын алийг ашиглахаа сайн мэдэхгүй байгаа бол) өөрчлөн тохируулсан
цөмийн хувьд зөвхөн байгаа CPU-гээ заах нь зүйтэй юм. Хэрэв та өөрийн
CPU-ийн төрлийг сайн мэдэхгүй байгаа бол /var/run/dmesg.boot
файлыг шалгаж ачаалах үеийн мэдээллүүдийг үзэж болно.
цөмийн тохируулгууд
ident
ident GENERIC
Энэ нь цөмийг тодорхойлох нэр юм. Хэрэв та
түрүүний жишээнүүдэд дурдсан заавруудыг дагасан бол өөрийн цөмийг нэрлэсэн
шигээ өөрөөр хэлбэл MYKERNEL хэмээн өөрчлөх
хэрэгтэй. ident мөрд оруулсан утга нь таныг цөмийг ачаалах
үед хэвлэгдэн гарах учир та өөрийн ердийн цөмөөс шинэ цөмөө тусад нь хадгалахыг хүсвэл
шинэ цөмдөө өөр нэр өгөх нь ашигтай байдаг (өөрөөр хэлбэл та туршилтын цөм бүтээхийг
хүсвэл).
#To statically compile in device wiring instead of /boot/device.hints
#hints "GENERIC.hints" # Default places to look for devices.
&man.device.hints.5; нь төхөөрөмжүүдийн драйверуудын тохируулгуудыг
хийхэд ашиглагдана. &man.loader.8;-ийн ачаалах үе шалгах анхдагч байрлал нь
/boot/device.hints байна.
hints тохируулгыг ашиглаад та эдгээр зөвлөгөөнүүдийг
статикаар хөрвүүлж болно. Тэгэхэд /boot дотор
device.hints файл үүсгэх шаардлагагүй
болох юм.
makeoptions DEBUG=-g # Build kernel with gdb(1) debug symbols
&os; -г бүтээх ердийн процесс нь дибаг (debug) хийх мэдээллийг агуулдаг
бөгөөд цөмийг бүтээх үед тохируулгыг &man.gcc.1;
уруу өгснөөр дибаг (debug) хийх мэдээлэл идэвхждэг. Үүнтэй нэгэн адилаар
хэрэв та уламжлалт
аргаар өөрийн цөмийг бүтээж байгаа бол
(дэлгэрэнгүйг -ээс үзнэ үү)
&man.config.8; тохируулгыг ашиглаж болно.
options SCHED_4BSD # 4BSD scheduler
&os; -ийн уламжлалт, анхдагч системийн төлөвлөгч/хуваарилагч. Үүнийг үлдээ.
options PREEMPTION # Enable kernel thread preemption
Цөм дэх урсгалуудыг (thread) өөр илүү өндөр давуу эрхтэй урсгалуудаар
солих боломжийг бүрдүүлнэ. Энэ нь харилцан ажиллах болон таслах урсгалуудыг
(interrupt threads) хүлээлгэлгүйгээр аль болох түргэн ажиллуулахад тусалдаг.
options INET # InterNETworking
Сүлжээний дэмжлэг. Сүлжээнд холбогдохгүй ч гэсэн энэ тохиргоог үлдээгээрэй.
Ихэнх програмууд эргэн холбогдох (loopback буюу өөрөөр хэлбэл өөрийн PC
дотор сүлжээний холболт хийх) сүлжээг шаарддаг учир энэ нь үндсэндээ зайлшгүй
шаардлагатай.
options INET6 # IPv6 communications protocols
Энэ нь IPv6 холбооны протоколуудыг идэвхжүүлдэг.
options FFS # Berkeley Fast Filesystem
Энэ нь энгийн хатуу дискний файлын систем. Энэ тохируулгыг хатуу дискнээс
ачаалах бол үлдээгээрэй.
options SOFTUPDATES # Enable FFS Soft Updates support
Энэ тохируулга нь Зөөлөн Шинэчлэлүүдийг цөм идэвхжүүлдэг бөгөөд
диск уруу бичих хандалтыг хурдасгахад тусалдаг. Хэдийгээр энэ боломжийг
цөмөөр хангадаг боловч диск дээр идэвхжүүлэх шаардлагатай.
Таны системийн дискнүүд дээр Зөөлөн Шинэчлэлүүд идэвхжсэн эсэхийг
&man.mount.8; -ийн үр дүнгээр хянаарай. Хэрэв та soft-updates
тохируулгыг олж харахгүй байгаа бол &man.tunefs.8; (одоо байгаа системийн хувьд)
эсвэл &man.newfs.8; (шинэ файлын системийн хувьд) ашиглан идэвхжүүлэх хэрэгтэй.
options UFS_ACL # Support for access control lists
Энэ тохируулга нь хандалтыг хянах жагсаалтын дэмжлэгийг цөмд идэвхжүүлдэг.
Энэ нь өргөтгөсөн шинж чанарууд ба UFS2-ийг ашиглахад
тулгуурлаж байгаа бөгөөд энэ боломжийн талаар дээр
дэлгэрэнгүй тайлбарласан байдаг. ACL-үүд эхэндээ
идэвхжүүлсэн байдаг бөгөөд хэрэв урьд нь файлын систем дээр ашиглагдаж байсан
бол хандалтыг хянах жагсаалтыг устгаж файлуудыг хамгаалсан аргыг урьдчилан тааж
болшгүй байдалт хүргэдэг учир энэ тохируулгыг хааж болохгүй.
options UFS_DIRHASH # Improve performance on big directories
Энэ тохируулга нь нэмэгдэл санах ойг зарлагадаж том сангуудад хийх дискний
үйлдлүүдийг хурдасгах ажиллагааг оруулдаг. Та том сервер эсвэл харилцан ажиллах
ажлын станцад зориулж энэ тохируулгыг ерөнхийдөө хадгалах хэрэгтэй бөгөөд
хэрэв та &os;-г санах ой чухал жижиг систем ба дискний хандалтын хурдны ач
холбогдол багатай галт хана мэтийн систем дээр ашиглаж байгаа бол устгаарай.
options MD_ROOT # MD is a potential root device
Энэ тохируулга нь санах ой дээр тулгуурласан, root төхөөрөмж болж ашиглагдах
виртуал дискний дэмжлэгийг идэвхжүүлдэг.
цөмийн тохируулгууд
NFS
цөмийн тохируулгууд
NFS_ROOT
options NFSCLIENT # Network Filesystem Client
options NFSSERVER # Network Filesystem Server
options NFS_ROOT # NFS usable as /, requires NFSCLIENT
Сүлжээний файлын систем. Хэрэв та TCP/IP-аар &unix; файлын серверээс
хуваалтыг холболт хийх төлөвлөгөөгүй бол эдгээрийг тайлбар болгон хааж болно.
цөмийн тохируулгууд
MSDOSFS
options MSDOSFS # MSDOS Filesystem
&ms-dos; файлын систем. Хэрэв та DOS хэлбэржүүлсэн хатуу дискний хуваалтыг
ачаалах үед холболт хийх төлөвлөгөөгүй бол үүнийг айлгүйгээр тайлбар болгон хааж болно.
Энэ нь дээр тайлбарласны дагуу эхний удаа DOS хуваалтыг холболт хийхэд автоматаар ачаалагдах
болно. Мөн маш сайн emulators/mtools
програм хангамж нь холболт болон салгалт хийлгүйгээр DOS уян дискнүүдэд хандах боломжийг
бүрдүүлдэг (энэ нь MSDOSFS-ийг огт шаарддаггүй).
options CD9660 # ISO 9660 Filesystem
CDROM-уудад зориулсан ISO 9660 файлын систем. Хэрэв та CDROM хөтлөгч
байхгүй эсвэл CD-ээс өгөгдлийг хааяа холболт хийдэг бол (таныг анх өгөгдлийн CD-г
холболт хийх үед динамикаар ачаалагддаг учраас) тайлбар болгож хааж болно.
Дууны CD-үүд энэ файлын системийг хэрэглэдэггүй.
options PROCFS # Process filesystem (requires PSEUDOFS)
Процессийн файлын систем. Энэ нь &man.ps.1; шиг програмууд процессуудын
ажиллаж байгаа талаар дэлгэрэнгүй мэдээлэл танд өгөх боломжийг бүрдүүлдэг
/proc дээр холболт хийгдсэн хуурамч
файлын систем юм. Ихэнх дибаг хийх ба монитор хийх хэрэгслүүд
PROCFS -гүйгээр ажиллахаар хийгдсэн байдаг:
суулгалтууд нь энэ файлын системийг анхдагчаар холболт хийхгүй, тиймээс
PROCFS-ийг ашиглах нь ихэнх тохиолдолд
шаардлагагүй байдаг.
options PSEUDOFS # Pseudo-filesystem framework
6.X цөмүүд PROCFS ашиглаж байгаа бол бас
PSEUDOFS дэмжлэгийг оруулах шаардлагатай.
options GEOM_GPT # GUID Partition Tables.
Энэ тохируулга нь нэг диск дээр их олон тооны хуваалт байх боломжийг
авчирна.
options COMPAT_43 # Compatible with BSD 4.3 [KEEP THIS!]
4.3BSD-тэй нийцтэй байх. Үүнийг энэ чигээр орхи; хэрэв үүнийг тайлбар болгож
хаавал зарим програмууд сонин ажиллаж эхэлнэ.
options COMPAT_FREEBSD4 # Compatible with &os;4
Энэ тохируулга нь &os; 5.X &i386; ба Alpha системүүд дээр &os;-ийн хуучин
хувилбарууд дээр хөрвүүлэгдсэн, хуучин системийн дуудлагуудын интерфэйсүүдийг ашигладаг
програмуудыг дэмжихэд шаардлагатай. Энэ тохируулгыг хуучин програмууд ашиглаж болзошгүй
бүх &i386; болон Alpha системүүд дээр ашиглахыг зөвлөж байна; ia64 ба &sparc64;
зэрэг 5.X дээр зөвхөн дэмжлэг хийгдсэн тавцангууд энэ тохируулгыг шаарддаггүй.
options SCSI_DELAY=5000 # Delay (in ms) before probing SCSI
Энэ нь цөмийг SCSI төхөөрөмжүүдийг шалгаж эхлэхээс өмнө 5 секунд түр зогсооно. Хэрэв
та зөвхөн IDE хатуу дисктэй бол үүнийг орхиж болно, эсрэг тохиолдолд ачаалалтыг хурдасгахын
тулд энэ тоог багасгаж болно. Мэдээж та үүнийг хийгээд &os; таны SCSI төхөөрөмжүүдийг
танихгүй бол та дахин үүнийг ихэсгэж болно.
options KTRACE # ktrace(1) support
Энэ нь дибаг хийхэд ашигтай, цөмийн процессийг дагах боломжийг идэвхжүүлдэг.
options SYSVSHM # SYSV-style shared memory
Энэ тохируулга нь System V хуваалцсан санах ойн боломж бүрдүүлдэг. Энэ боломжийн
өргөн хэрэглээнүүдийн нэг нь X дэх XSHM өргөтгөл бөгөөд үүнийг график их шаарддаг олон програмууд
автоматаар илүү хурд авахын тулд ашигладаг. Хэрэв та X ашигладаг бол үүнийг заавал оруулахыг
хүсэх болно.
options SYSVMSG # SYSV-style message queues
System V мэдээллүүдийн дэмжлэг. Энэ тохируулга нь зөвхөн хэдхэн зуун байтыг
цөмд нэмдэг.
options SYSVSEM # SYSV-style semaphores
System V семафорын дэмжлэг. Нэг их өргөн ашиглагддаггүй боловч
хэдхэн зуун байтыг цөмд нэмдэг.
&man.ipcs.1; тушаалын тохируулга нь эдгээр
System V боломж бүрийг ашигласан процессуудыг жагсаадаг.
options _KPOSIX_PRIORITY_SCHEDULING # POSIX P1003_1B real-time extensions
Жинхэнэ-хугацааны (real-time) өргөтгөлүүд 1993 оны &posix;-д нэмэгдсэн.Портуудын
цуглуулгаас зарим програмууд эдгээрийг ашигладаг (&staroffice;).
options KBD_INSTALL_CDEV # install a CDEV entry in /dev
Энэ тохируулга нь гартай холбоотой. Энэ нь CDEV оруулгыг /dev-д
суулгадаг.
options AHC_REG_PRETTY_PRINT # Print register bitfields in debug
# output. Adds ~128k to driver.
options AHD_REG_PRETTY_PRINT # Print register bitfields in debug
# output. Adds ~215k to driver.
Энэ нь дибаг хийхэд тусалж уншихад зориулж регистрийн амархан тодорхойлолтуудыг
хэвлэдэг.
options ADAPTIVE_GIANT # Giant mutex is adaptive.
Giant гэдэг нь харилцан нэгийгээ оруулахгүй байх зарчмын (унтах мутекс) нэр бөгөөд
энэ нь цөмийн их эх үүсвэрүүдийг хамгаалдаг. Өнөөдөр энэ нь үйл ажиллагааны саатаж
байгаа хүлээн авах боломжгүй хэсэг бөгөөд үүнийг эх үүсвэр бүрийг хамгаалах цоожуудаар
идэвхтэйгээр сольж байгаа билээ. ADAPTIVE_GIANT тохируулга нь
хэсэг бүлэг мутексуудад Giant-ийг адаптиваар эргэхээр оруулдаг. Энэ нь урсгал (thread)
Giant мутексийг цоожлохыг хүсэж байх үед, гэхдээ энэ нь өөр CPU дээр урсгалаар цоожлогдсон
байна, эхний урсгал цоож сулрахыг хүлээн ажилласаар байна. Хэвийн үед урсгал унтаа байдалд
эргэж орох бөгөөд өөрийн дараагийн ажиллах боломжийг хүлээнэ. Та итгэлгүй байгаа бол
үүнийг орхино уу.
цөмийн тохируулгууд
SMP
device apic # I/O APIC
apic төхөөрөмж нь I/O APIC-ийг тасалдал хүргэхэд ашиглах боломжийг нээдэг.
apic төхөөрөмж нь UP болон SMP цөмүүдэд хоёуланд нь ашиглагдаж болох бөгөөд
гэхдээ SMP цөмд зайлшгүй шаардлагатай. options SMP
мөрийг нэмж олон процессорын дэмжлэгийг оруулна уу.
device eisa
Хэрэв та EISA эх хавтантай бол үүнийг оруулаарай. Энэ нь EISA шугамын бүх
төхөөрөмжүүдийн хувьд автомат илрүүлэлт болон тохиргооны дэмжлэгийг нээж өгдөг.
device pci
Хэрэв та PCI эх хавтантай бол үүнийг оруулаарай. Энэ нь PCI картуудыг автомат
илрүүлэлт болон PCI-аас ISA шугам уруу гарах дэмжлэгийг нээж өгдөг.
# Floppy drives
device fdc
Энэ нь уян диск хөтлөгчийн хянагч.
# ATA and ATAPI devices
device ata
Энэ драйвер бүх ATA болон ATAPI төхөөрөмжүүдийг дэмждэг. Орчин үеийн машинуудын
бүх PCI ATA/ATAPI төхөөрөмжүүдийг илрүүлэхийн тулд зөвхөн нэг
device ata мөр таны цөмд хэрэгтэй.
device atadisk # ATA disk drives
Энэ нь device ata мөртэй цуг ATA дискний
төхөөрөмжүүдэд хэрэгтэй.
device ataraid # ATA RAID drives
Энэ нь device ata мөртэй цуг ATA RAID
хөтлөгчүүдэд хэрэгтэй.
device atapicd # ATAPI CDROM drives
Энэ нь device ata мөртэй цуг ATA CDROM
хөтлөгчүүдэд хэрэгтэй.
device atapifd # ATAPI floppy drives
Энэ нь device ata мөртэй цуг ATA уян дискний
хөтлөгчүүдэд хэрэгтэй.
device atapist # ATAPI tape drives
Энэ нь device ata мөртэй цуг ATA соронзон хальсны
хөтлөгчүүдэд хэрэгтэй.
options ATA_STATIC_ID # Static device numbering
Энэ нь хянагчийн дугаарыг статик болгох бөгөөд энэнгүйгээр
төхөөрөмжийн дугаарууд динамикаар өгөгддөг.
# SCSI Controllers
device ahb # EISA AHA1742 family
device ahc # AHA2940 and onboard AIC7xxx devices
device ahd # AHA39320/29320 and onboard AIC79xx devices
device amd # AMD 53C974 (Teckram DC-390(T))
device isp # Qlogic family
#device ispfw # Firmware for QLogic HBAs- normally a module
device mpt # LSI-Logic MPT-Fusion
#device ncr # NCR/Symbios Logic
device sym # NCR/Symbios Logic (newer chipsets)
device trm # Tekram DC395U/UW/F DC315U adapters
device adv # Advansys SCSI adapters
device adw # Advansys wide SCSI adapters
device aha # Adaptec 154x SCSI adapters
device aic # Adaptec 15[012]x SCSI adapters, AIC-6[23]60.
device bt # Buslogic/Mylex MultiMaster SCSI adapters
device ncv # NCR 53C500
device nsp # Workbit Ninja SCSI-3
device stg # TMC 18C30/18C50
SCSI хянагчууд. Таны системд байхгүй байгааг тайлбар болгон хаана уу.
Хэрэв та зөвхөн IDE системтэй бол эдгээр мөрүүдийг бүгдийг устгаж болно.
# SCSI peripherals
device scbus # SCSI bus (required for SCSI)
device ch # SCSI media changers
device da # Direct Access (disks)
device sa # Sequential Access (tape etc)
device cd # CD
device pass # Passthrough device (direct SCSI access)
device ses # SCSI Environmental Services (and SAF-TE)
SCSI захын төхөөрөмжүүд. Дахин хэлэхэд таны системд байхгүй байгааг тайлбар
болгон хаагаарай эсвэл та зөвхөн IDE тоног төхөөрөмжтэй бол эдгээр мөрүүдийг
бүгдийг устгаж болно.
USB &man.umass.4; драйвер болон бусад цөөн хэдэн драйверууд жинхэнэ
SCSI төхөөрөмжүүд биш боловч SCSI дэд системийг ашигладаг. Тийм болохоор
хэрэв цөмийн тохиргоонд тийм драйверууд орсон байвал SCSI дэмжлэгийг устгаагүй
эсэхээ шалгаарай.
# RAID controllers interfaced to the SCSI subsystem
device amr # AMI MegaRAID
device arcmsr # Areca SATA II RAID
device asr # DPT SmartRAID V, VI and Adaptec SCSI RAID
device ciss # Compaq Smart RAID 5*
device dpt # DPT Smartcache III, IV - See NOTES for options
device hptmv # Highpoint RocketRAID 182x
device rr232x # Highpoint RocketRAID 232x
device iir # Intel Integrated RAID
device ips # IBM (Adaptec) ServeRAID
device mly # Mylex AcceleRAID/eXtremeRAID
device twa # 3ware 9000 series PATA/SATA RAID
# RAID controllers
device aac # Adaptec FSA RAID
device aacp # SCSI passthrough for aac (requires CAM)
device ida # Compaq Smart RAID
device mfi # LSI MegaRAID SAS
device mlx # Mylex DAC960 family
device pst # Promise Supertrak SX6000
device twe # 3ware ATA RAID
Дэмжигдсэн RAID хянагчууд. Хэрэв танд эдгээрээс нэг нь ч байхгүй бол
тайлбар болгон хааж эсвэл устгаж болно.
# atkbdc0 controls both the keyboard and the PS/2 mouse
device atkbdc # AT keyboard controller
Гарын хянагч (atkbdc) AT гар ба PS/2 загварын заагч
төхөөрөмжүүдэд I/O үйлчилгээнүүдийг хангадаг. Энэ хянагчийг гарын драйвер
(atkbd) болон PS/2 заагч төхөөрөмжийн драйвер
(psm) шаарддаг.
device atkbd # AT keyboard
atkbd драйвер нь atkbdc
хянагчтай цуг AT гарын хянагчид залгасан AT 84 гар болон AT өргөжүүлсэн
гаруудад хандах боломж олгодог.
device psm # PS/2 mouse
Хэрэв таны хулгана PS/2 порт уруу залгагдаж байгаа бол энэ төхөөрөмжийг
ашиглана уу.
device kbdmux # keyboard multiplexer
Олон гар залгах боломжийн анхны дэмжлэг.
device vga # VGA video card driver
Видео картын драйвер.
device splash # Splash screen and screen saver support
Эхлэх үе дэх хоромхон зуур гарах дэлгэц! Дэлгэц амраагчид нь үүнийг бас шаарддаг.
# syscons is the default console driver, resembling an SCO console
device sc
sc нь анхдагч консолийн драйвер бөгөөд SCO консолыг дуурайдаг.
Ихэнх бүрэн дэлгэцийн програмууд консол уруу termcap зэрэг
терминалийн өгөгдлийн баазын сангийн тусламжтайгаар ханддаг бөгөөд үүнийг ашиглах эсэх эсвэл
VT220-тай нийцтэй консол драйвер болох vt-ийг
ашиглах эсэх нь хамаагүй юм. Та нэвтэрсний дараа бүрэн дэлгэцийн програмууд энэ консол дээр ажиллахдаа
асуудалтай байвал өөрийн TERM хувьсагчаа scoansi
болгоорой.
# Enable this for the pcvt (VT220 compatible) console driver
#device vt
#options XSERVER # support for X server on a vt console
#options FAT_CURSOR # start with block cursor
Энэ нь VT100/102-той арагшаагаа нийцтэй, VT220-той нийцтэй консол драйвер юм.
Энэ нь sc-тэй нийцгүй зарим зөөврийн компьютер дээр сайн
ажилладаг. Та нэвтэрсний дараа өөрийн TERM хувьсагчаа
vt100 эсвэл vt220 болгоорой.
Мөн энэ драйвер нь sc төхөөрөмжүүдэд зориулсан
termcap эсвэл terminfo
оруулгууд ихэнхдээ байхгүй байдаг асар олон тооны өөр өөр машинууд уруу сүлжээгээр
дамжин холбогдох үед ашигтай байж болно — vt100
нь виртуалаар дурын тавцан дээр байх ёстой.
device agp
Хэрэв та систем дээрээ AGP карттай бол үүнийг оруулна уу. Энэ нь AGP болон AGP GART-ийн
дэмжлэгийг эдгээр боломжуудаас тогтсон хавтанд зориулж нээнэ.
APM
# Power management support (see NOTES for more options)
#device apm
Тэжээлийн Нарийн Удирдлагын дэмжлэг. Зөөврийн компьютеруудад ашигтай,
- гэхдээ энэ нь &os; 5.X болон түүнээс хойшхи хувилбаруудад GENERIC-д
+ гэхдээ энэ нь &os; 5.X болон түүнээс хойшх хувилбаруудад GENERIC-д
анхдагчаар хаалттай байдаг.
# Add suspend/resume support for the i8254.
device pmtimer
APM болон ACPI зэрэг тэжээл удирдах үйл явцуудад зориулсан таймер
төхөөрөмжийн драйвер.
# PCCARD (PCMCIA) support
# PCMCIA and cardbus bridge support
device cbb # cardbus (yenta) bridge
device pccard # PC Card (16-bit) bus
device cardbus # CardBus (32-bit) bus
PCMCIA дэмжлэг. Зөөврийн компьютер ашиглаж байгаа
бол энэ танд хэрэгтэй.
# Serial (COM) ports
device sio # 8250, 16[45]50 based serial ports
Эдгээр нь &ms-dos;/&windows; ертөнцөд
COM портууд хэмээгддэг сериал портууд юм .
Хэрэв та COM4 дээр дотуур модемтой бөгөөд
COM2 дээр сериал порттой бол &os; -ээс хандахын
тулд та модемийн IRQ-г 2 (ойлгоход амаргүй техникийн шалтгаанаар, IRQ2 = IRQ 9)
болгож өөрчлөх хэрэгтэй. Хэрэв та олон порттой сериал карттай бол өөрийн
/boot/device.hints файлд нэмэх зөв утгуудын
талаар дэлгэрэнгүй мэдээллийг &man.sio.4; гарын авлагаас шалгаарай.
Зарим видео картууд (S3 бичил схем дээр үндэслэснүүдийг дурдаж болно)
0x*2e8 хэлбэртэй IO хаягуудыг ашигладаг бөгөөд
олон хямд сериал картууд 16-бит хаягийн зайг бүрэн декод хийж чаддаггүй учир
энэ нь тэдгээр карттай зөрчилдөж COM4 портыг
бараг л ашиглах боломжгүй болгодог.
Сериал порт болгон бусдаас ялгаатай IRQ -тай байх (хуваалцсан тасалдал
ашиглахыг дэмждэг олон порттой картуудын нэгийг ашиглаж байгаагаас бусад тохиолдолд)
шаардлагатай учир COM3 болон
COM4-ийн анхдагч IRQ-үүдийг ашиглаж болохгүй.
# Parallel port
device ppc
Энэ нь ISA-шугамын параллел порт интерфэйс юм.
device ppbus # Parallel port bus (required)
Параллел портын шугамын дэмжлэгийг хангадаг.
device lpt # Printer
Параллел порт хэвлэгчүүдийн дэмжлэг.
Параллел хэвлэгчийн дэмжлэгийг нээхэд дээрх гурав гурвуулаа
шаардлагатай.
device plip # TCP/IP over parallel
Энэ нь параллел сүлжээний интерфэйсд зориулсан драйвер юм.
device ppi # Parallel port interface device
Ерөнхий-зориулалтын I/O (geek port
) + IEEE1284
I/O.
#device vpo # Requires scbus and da
zip drive
Энэ нь Iomega Zip хөтлөгчид зориулагдсан юм. scbus болон
da дэмжлэгийг шаарддаг. EPP 1.9 горимд байгаа
портуудын тусламжтай хамгийн сайн ажиллагаанд хүрдэг.
#device puc
Хэрэв та &man.puc.4; цавуу драйвераар дэмжигддэг дүлий
сериал эсвэл параллел PCI карттай бол энэ төхөөрөмжийг тайлбар болгосныг
болиулаарай.
# PCI Ethernet NICs.
device de # DEC/Intel DC21x4x (Tulip
)
device em # Intel PRO/1000 adapter Gigabit Ethernet Card
device ixgb # Intel PRO/10GbE Ethernet Card
device txp # 3Com 3cR990 (Typhoon
)
device vx # 3Com 3c590, 3c595 (Vortex
)
Төрөл бүрийн PCI сүлжээний картуудын драйверууд. Эдгээрээс таны системд байхгүйг
тайлбар болгон хааж эсвэл устгаарай.
# PCI Ethernet NICs that use the common MII bus controller code.
# NOTE: Be sure to keep the 'device miibus' line in order to use these NICs!
device miibus # MII bus support
MII шугамын дэмжлэг нь зарим PCI 10/100 Ethernet NIC-үүдэд шаардлагатай
бөгөөд тухайлбал MII-д нийцтэй дамжуулагч-хүлээн авагчууд эсвэл MII-тэй адил
ажилладаг дамжуулагч-хүлээн авагчийн хяналтын интерфэйсүүдийг дурдаж болно.
device miibus мөрийг цөмийн тохиргоонд нэмснээр
ердийн miibus API болон тусдаа драйвераар дэмжигдээгүй PHY-уудад зориулсан
ердийн драйвер зэрэг бүх PHY драйверуудын дэмжлэгийг оруулах болно.
device bce # Broadcom BCM5706/BCM5708 Gigabit Ethernet
device bfe # Broadcom BCM440x 10/100 Ethernet
device bge # Broadcom BCM570xx Gigabit Ethernet
device dc # DEC/Intel 21143 and various workalikes
device fxp # Intel EtherExpress PRO/100B (82557, 82558)
device lge # Level 1 LXT1001 gigabit ethernet
device nge # NatSemi DP83820 gigabit ethernet
device nve # nVidia nForce MCP on-board Ethernet Networking
device pcn # AMD Am79C97x PCI 10/100 (precedence over 'lnc')
device re # RealTek 8139C+/8169/8169S/8110S
device rl # RealTek 8129/8139
device sf # Adaptec AIC-6915 (Starfire
)
device sis # Silicon Integrated Systems SiS 900/SiS 7016
device sk # SysKonnect SK-984x & SK-982x gigabit Ethernet
device ste # Sundance ST201 (D-Link DFE-550TX)
device ti # Alteon Networks Tigon I/II gigabit Ethernet
device tl # Texas Instruments ThunderLAN
device tx # SMC EtherPower II (83c170 EPIC
)
device vge # VIA VT612x gigabit ethernet
device vr # VIA Rhine, Rhine II
device wb # Winbond W89C840F
device xl # 3Com 3c90x (Boomerang
, Cyclone
)
MII шугамын хянагчийн кодыг ашигладаг драйверууд.
# ISA Ethernet NICs. pccard NICs included.
device cs # Crystal Semiconductor CS89x0 NIC
# 'device ed' requires 'device miibus'
device ed # NE[12]000, SMC Ultra, 3c503, DS8390 cards
device ex # Intel EtherExpress Pro/10 and Pro/10+
device ep # Etherlink III based cards
device fe # Fujitsu MB8696x based cards
device ie # EtherExpress 8/16, 3C507, StarLAN 10 etc.
device lnc # NE2100, NE32-VL Lance Ethernet cards
device sn # SMC's 9000 series of Ethernet chips
device xe # Xircom pccard Ethernet
# ISA devices that use the old ISA shims
#device le
ISA Ethernet драйверууд. Аль картууд аль драйвераар дэмжигддэг талаар дэлгэрэнгүйг
/usr/src/sys/i386/conf/NOTES-ээс
харна уу.
# Wireless NIC cards
device wlan # 802.11 support
device an # Aironet 4500/4800 802.11 wireless NICs.
device awi # BayStack 660 and others
device ral # Ralink Technology RT2500 wireless NICs.
device wi # WaveLAN/Intersil/Symbol 802.11 wireless NICs.
#device wl # Older non 802.11 Wavelan wireless NIC.
Төрөл бүрийн утасгүй сүлжээний картуудын дэмжлэг.
# Pseudo devices
device loop # Network loopback
Энэ нь TCP/IP-д зориулсан өөртөө эргэн холбогдох ерөнхий төхөөрөмж юм.
Хэрэв та localhost (өөрөөр бас 127.0.0.1) уруу telnet эсвэл FTP хийвэл
энэ нь тань уруу энэ төхөөрөмжөөр эргэж ирнэ.Энэ нь
зайлшгүй шаардлагатай.
device random # Entropy device
Шифрлэлтийн хувьд аюулгүй дурын тоо үүсгэгч.
device ether # Ethernet support
Танд Ethernet карт байгаа тохиолдолд зөвхөн ether хэрэгтэй.
Энэ нь ерөнхий Ethernet протоколын кодыг агуулдаг.
device sl # Kernel SLIP
sl нь SLIP-ийн дэмжлэг юм. Энэ нь хялбар
суулгаж тохируулдаг, модемоос модем уруу холболт хийхэд илүү зохицсон, илүү
чадалтай PPP-ээр бараг бүхэлдээ солигдсон юм.
device ppp # Kernel PPP
Энэ нь дайл-ап холболтын цөм дэх PPP дэмжлэгт зориулагдсан. Мөн
tun-ийг ашиглаж илүү уян хатан чанар болон шаардлагаар
залгах зэрэг боломжууд бүхий PPP-ийн хэрэглэгчийн талбарын програм маягаар
хийгдсэн хувилбар ч бас байдаг.
device tun # Packet tunnel.
Энэ хэрэглэгчийн талбарын PPP програм хангамжид ашиглагддаг.
Дэлгэрэнгүй мэдээллийг энэ номын PPP
хэсгээс үзнэ үү.
device pty # Pseudo-ttys (telnet etc)
Энэ нь псевдо-терминал
эсвэл жинхэнэ биш (simulated) нэвтрэх порт юм.
Энэ нь ирж байгаа telnet болон
rlogin сессүүд, xterm,
болон Emacs зэрэг бусад програмуудад
ашиглагддаг.
device md # Memory disks
Санах ойн диск псевдо-төхөөрөмжүүд.
device gif # IPv6 and IPv4 tunneling
Энэ нь IPv4 дээгүүрх IPv6, IPv6 дээгүүрх IPv4,
IPv4 дээгүүрх IPv4, болон IPv6 дээгүүрх IPv6 хоолойнуудыг хийдэг.
gif төхөөрөмж нь авто-клон
хийх чадвартай бөгөөд төхөөрөмжийн цэгүүдийг хэрэгцээгээрээ үүсгэдэг.
device faith # IPv6-to-IPv4 relaying (translation)
Энэ псевдо-төхөөрөмж нь түүн уруу илгээсэн пакетуудыг барьж аваад
IPv4/IPv6 хувиргагч дэмон уруу замыг өөрчлөн явуулдаг.
# The `bpf' device enables the Berkeley Packet Filter.
# Be aware of the administrative consequences of enabling this!
# Note that 'bpf' is required for DHCP.
device bpf # Berkeley packet filter
Энэ нь Беркли Пакет Шүүгч юм. Энэ псевдо-төхөөрөмж нь
цацаж байгаа сүлжээн (өөрөөр хэлбэл Ethernet) дэх бүх пакетуудыг барьж авдаг,
бүгдийг сонсох горимд сүлжээний интерфэйсүүдийг шилжүүлэх боломж олгодог.
Эдгээр пакетуудыг дискэнд хадгалах болон эсвэл &man.tcpdump.1; програмаар
шалгаж болно.
Анхдагч чиглүүлэгчийн (гарц) болон бусад IP хаягийг
&man.dhclient.8; олж авахад &man.bpf.4; төхөөрөмжийг бас ашигладаг.
Хэрэв та DHCP ашиглаж байгаа бол үүнийг тайлбар болголгүй орхиорой.
# USB support
device uhci # UHCI PCI->USB interface
device ohci # OHCI PCI->USB interface
#device ehci # EHCI PCI->USB interface (USB 2.0)
device usb # USB Bus (required)
#device udbp # USB Double Bulk Pipe devices
device ugen # Generic
device uhid # Human Interface Devices
device ukbd # Keyboard
device ulpt # Printer
device umass # Disks/Mass storage - Requires scbus and da
device ums # Mouse
device urio # Diamond Rio 500 MP3 player
device uscanner # Scanners
# USB Ethernet, requires mii
device aue # ADMtek USB Ethernet
device axe # ASIX Electronics USB Ethernet
device cdce # Generic USB over Ethernet
device cue # CATC USB Ethernet
device kue # Kawasaki LSI USB Ethernet
device rue # RealTek RTL8150 USB Ethernet
Төрөл бүрийн USB төхөөрөмжүүдийн дэмжлэг.
# FireWire support
device firewire # FireWire bus code
device sbp # SCSI over FireWire (Requires scbus and da)
device fwe # Ethernet over FireWire (non-standard!)
Төрөл бүрийн Firewire төхөөрөмжүүдийн дэмжлэг.
&os;-ийн дэмждэг нэмэлт төхөөрөмжүүдийн талаар дэлгэрэнгүй мэдээллийг
/usr/src/sys/i386/conf/NOTES
файлаас үзнэ үү.
Том санах ойн тохируулгууд (<acronym>PAE</acronym>)
Физик хаягийн өргөтгөлүүд
(PAE)
том санах ой
Том санах ой бүхий машинууд Хэрэглэгч+Цөмийн Виртуал хаягийн зайн
(KVA) 4 гигабайт хязгаараас их уруу хандах
шаардлагатай байдаг. Энэ хязгаараас болоод Интел &pentium; Pro болон
сүүлийн үеийн CPU-үүдэд 36 битийн физик хаягийн зайд хандах дэмжлэгийг нэмсэн.
&intel; &pentium; Pro болон сүүлийн үеийн CPU-үүдийн
Физик Хаягийн Өргөтгөл (PAE) боломж нь 64 гигабайт хүртэлх
санах ойн тохиргоог зөвшөөрдөг. &os; нь энэхүү боломжийг &os;-ийн
одоо байгаа бүх гаргасан хувилбаруудын цөмийн тохиргооны
тохируулгаар дэмждэг. Интелийн санах ойн
архитектурын хязгаараас болж 4 гигабайтаас дээш болон доош санах
ойн ялгаа байхгүй. 4 гигабайтаас дээшхи санах ой нь ашиглаж болох
санах ойн санд нэмэгддэг.
PAE дэмжлэгийг цөмд нээхдээ
цөмийн тохиргооны файлд дараах мөрийг нэмнэ:
options PAE
&os; дэх PAE дэмжлэг зөвхөн
&intel; IA-32 процессоруудад байдаг. Мөн &os; дэх
PAE дэмжлэг нь өргөн шалгагдаагүй бөгөөд
&os;-ийн бусад тогтвортой боломжуудтай харьцуулахад бета чанарынхад
тооцогддог.
&os; дэх PAE дэмжлэг нь цөөн хэдэн хязгааруудтай:
VM зайн 4 гигабайтаас илүүд процесс хандаж чадахгүй.
Модул болон цөмийн бүтээх ажлын хүрээний ялгаатай байдлаас болж
KLD модулиудыг PAE
идэвхжүүлсэн цөмд ачаалж болохгүй.
&man.bus.dma.9; интерфэйс ашигладаггүй төхөөрөмжийн драйверууд
PAE-г идэвхжүүлсэн цөм дээр өгөгдлийн эвдрэлийг
үүсгэх бөгөөд ашиглахыг зөвлөдөггүй юм. Ийм учраас PAE-г
идэвхжүүлсэн цөм дээр ажилладаггүй бүх драйверуудыг оруулаагүй
PAE цөмийн тохиргооны файл &os;-д байдаг.
Зарим нэг тохируулгууд санах ойн эх үүсвэрийн хэрэглээг физик санах ойн
хэмжээгээр тодорхойлдог. Эдгээр тохируулгууд нь PAE
системийн их санах ойгоос болж хэрэгцээгүй илүү санах ойг гаргадаг.
Тийм нэг жишээнүүдийн нэг нь sysctl-ийн
тохируулга бөгөөд энэ нь цөм дэх хамгийн их байж болох vnode-уудын тоог хянадаг.
Энэ болон бусад тохируулгуудын утгыг боломжийн утгаар тааруулахыг зөвлөж байна.
Магадгүй цөмийн виртуал хаягийн (KVA) зайг ихэсгэх
эсвэл KVA-ийн шавхалтад хүргэхгүйн тулд байнга их ашиглагддаг
(дээр дурдсаныг харна уу) цөмийн эх үүсвэрийн хэмжээг багасгах шаардлагатай
байж болох юм. цөмийн тохируулга нь
KVA зайг ихэсгэхэд ашиглагдаж болно.
Ажиллагаа болон тогтвортой байдлыг хангах үүднээс &man.tuning.7; гарын
авлагатай танилцахыг зөвлөж байна. &man.pae.4; гарын авлага нь
&os;-ийн PAE дэмжлэгийн тухай хамгийн сүүлийн
үеийн мэдээллийг агуулдаг.
Хэрэв ямар нэг юм буруутвал
Өөрчлөн тохируулсан цөмийг бүтээж байх үед 5 төрлийн асуудал гарч
болзошгүй байдаг. Тэдгээр нь:
config амжилтгүй болох:
Хэрэв таныг цөмийн тайлбарыг &man.config.8;-т өгөхөд тушаал
амжилтгүй болбол та хаа нэгтээ энгийн алдаа хийсэн болов уу.
Аз болоход &man.config.8; асуудалтай байгаа мөрийн дугаарыг
хэвлэх учир та алдаатай мөрийг хурдан олох болно. Жишээ нь,
хэрэв та доор дурдсаныг харвал:
config: line 17: syntax error
Түлхүүр үг зөв бичигдсэн эсэхийг GENERIC
цөм болон бусад баримтаас харьцуулан шалгаж үзээрэй.
make амжилтгүй болох:
Хэрэв make тушаал амжилтгүй болбол
энэ ихэвчлэн цөмийн тайлбар дахь &man.config.8;-ийн олж
чадахааргүй тийм ч ноцтой бус алдааг дохиолдог. Дахин хэлэхэд,
өөрийн тохиргоог нягтлаарай, тэгээд хэрэв та асуудлыг шийдэж чадахгүй
бол &a.questions; уруу өөрийн цөмийн тохиргоотой цахим захидал
илгээгээрэй, ингэхэд хурдан шинжилгээ хийгдэх болно.
Цөм ачаалахгүй байх:
Хэрэв таны шинэ цөм ачаалахгүй бол эсвэл таны төхөөрөмжүүдийг танихгүй
байгаа бол бүү цочирд! Аз болоход &os; нийцгүй цөмүүдээс сэргэхэд
зориулсан маш сайн механизмтай байдаг. Ердөө л &os;-ийн ачаалагчаас
ачаалах цөмөө сонгоно. Системийн ачаалах меню гарч ирэх үед та үүнд
хандах боломжтой болно. Escape to a loader prompt
тохируулга 6-ын тоог сонго. Тушаал хүлээх мөрөн дээр unload kernel
гэж бичээд boot /boot/kernel.old/kernel
эсвэл зөв ачаалах өөр бусад цөмийн файлын нэрийг бичээрэй. Цөмийг дахин
тохируулах явцдаа ажилладаг цөмийг гарын дор хадгалж байх нь үргэлж
ухаалаг санаа байдаг.
Сайн цөмийг ачаалсныхаа дараа та өөрийн тохиргооны файлаа дахин шалгаж
цөмөө дахин бүтээхээр оролдоорой. Нэг тус дэм болох эх үүсвэр бол
бусад зүйлсээс гадна амжилттай ачаалалт бүр дэх цөмийн бүх мэдээллүүдийн
бичлэгийг хийдэг /var/log/messages файл юм.
Мөн &man.dmesg.8; тушаал нь сүүлийн ачаалалт дахь цөмийн мэдээллүүдийг
хэвлэдэг.
Хэрэв та цөмийг бүтээхэд асуудалтай байгаа бол
GENERIC болон өөр бусад ажилладаг
цөмийг дараагийн бүтээх явцад устгагдахааргүй өөр нэртэйгээр
гарын дор хадгалж байгаарай. Та kernel.old
-д найдаж болохгүй, учир нь шинэ цөмийг суулгах явцад
kernel.old нь хамгийн сүүлд
суулгагдсан бөгөөд магадгүй ажиллагаагүй тийм цөмөөр дарагдан
бичигддэг. Ажилладаг цөмийг зөв /boot/kernel
байр уруу аль болох хурдан шилжүүлээрэй, эсвэл &man.ps.1; зэрэг
тушаалууд зөв ажиллахгүй байж магадгүй юм. Ингэхийн тулд
сайн цөм байгаа сангийн нэрийг өөрчлөөрэй:
&prompt.root; mv /boot/kernel /boot/kernel.bad
&prompt.root; mv /boot/kernel.good /boot/kernel
Цөм ажиллах боловч &man.ps.1; ажиллахгүй болох:
Хэрэв та системийн хэрэгслүүд бүтээсэн хувилбараас өөр цөмийн хувилбарыг
суулгасан бол, жишээ нь -RELEASE дээр -CURRENT цөм бүтээсэн бол
системийн төлвийн тушаалууд болох &man.ps.1; болон &man.vmstat.8;
зэрэг нь ажиллахаа больно. Та өөрийн цөмтэйгөө адил хувилбарын эх модтой
бүтээгдсэн ертөнцийг дахин хөрвүүлж суулгах
хэрэгтэй. Энэ нь нэг шалтгаан бөгөөд ерөнхийдөө үйлдлийн системийн бусад
зүйлсээс өөр хувилбарын цөмийг ашиглах нь тийм ч сайн санаа биш юм.
diff --git a/mn_MN.UTF-8/books/handbook/mirrors/chapter.sgml b/mn_MN.UTF-8/books/handbook/mirrors/chapter.sgml
index 4fc332cb8c..7667cbe72b 100644
--- a/mn_MN.UTF-8/books/handbook/mirrors/chapter.sgml
+++ b/mn_MN.UTF-8/books/handbook/mirrors/chapter.sgml
@@ -1,3201 +1,3202 @@
FreeBSD-г олж авах нь
CDROM болон DVD Нийтлэгчид
Жижиглэнгийн хайрцагласан бүтээгдэхүүнүүд
FreeBSD нь хайрцагласан бүтээгдэхүүн хэлбэрээр (FreeBSD CD-үүд,
нэмэлт програм хангамж, болон хэвлэсэн баримт) хэд хэдэн жижиглэн
худалдаалагчдаас гардаг:
CompUSA
WWW:
Frys Electronics
WWW:
CD болон DVD цуглуулгууд
FreeBSD CD болон DVD цуглуулгуудыг олон жижиглэн худалдаалагчдаас
шууд худалдан авах боломжтой байдаг:
BSD Mall by Daemon News
PO Box 161
Nauvoo, IL 62354
USA
Утас: +1 866 273-6255
Факс: +1 217 453-9956
Email: sales@bsdmall.com
WWW:
BSD-Systems
Email: info@bsd-systems.co.uk
WWW:
FreeBSD Mall, Inc.
3623 Sanford Street
Concord, CA 94520-1405
USA
Утас: +1 925 674-0783
Факс: +1 925 674-0821
Email: info@freebsdmall.com
WWW:
Dr. Hinner EDV
St. Augustinus-Str. 10
D-81825 München
Germany
Утас: (089) 428 419
WWW:
Ikarios
22-24 rue Voltaire
92000 Nanterre
France
WWW:
JMC Software
Ireland
Утас: 353 1 6291282
WWW:
Linux CD Mall
Private Bag MBE N348
Auckland 1030
New Zealand
Утас: +64 21 866529
WWW:
The Linux Emporium
Hilliard House, Lester Way
Wallingford
OX10 9TA
United Kingdom
Утас: +44 1491 837010
Факс: +44 1491 837016
WWW:
Linux+ DVD Magazine
Lewartowskiego 6
Warsaw
00-190
Poland
Утас: +48 22 860 18 18
Email: editors@lpmagazine.org
WWW:
Linux System Labs Australia
21 Ray Drive
Balwyn North
VIC - 3104
Australia
Утас: +61 3 9857 5918
Факс: +61 3 9857 8974
WWW:
LinuxCenter.Ru
Galernaya Street, 55
Saint-Petersburg
190000
Russia
Утас: +7-812-3125208
Email: info@linuxcenter.ru
WWW:
Түгээгчид
Хэрэв та дахин худалдагч бөгөөд FreeBSD CDROM бүтээгдэхүүнүүдийг тараахыг хүсэж
байгаа бол түгээгч буюу дистрибьюторт хандана уу:
Cylogistics
809B Cuesta Dr., #2149
Mountain View, CA 94040
USA
Утас: +1 650 694-4949
Факс: +1 650 694-4953
Email: sales@cylogistics.com
WWW:
Ingram Micro
1600 E. St. Andrew Place
Santa Ana, CA 92705-4926
USA
Утас: 1 (800) 456-8000
WWW:
Kudzu, LLC
7375 Washington Ave. S.
Edina, MN 55439
USA
Утас: +1 952 947-0822
Факс: +1 952 947-0876
Email: sales@kudzuenterprises.com
LinuxCenter.Ru
Galernaya Street, 55
Saint-Petersburg
190000
Russia
Утас: +7-812-3125208
Email: info@linuxcenter.ru
WWW:
Navarre Corp
7400 49th Ave South
New Hope, MN 55428
USA
Утас: +1 763 535-8333
Факс: +1 763 535-0341
WWW:
FTP сайтууд
FreeBSD-д зориулсан абан ёсны эхүүдийг дэлхий даяар байрласан толин тусгал сайтуудаас
авч болно.
сайт нь сайн холбогдсон бөгөөд маш олон тооны холболтуудыг зөвшөөрдөг. Гэхдээ та
илүү ойр
толин тусгал сайтыг хайж олсон нь дээр биз ээ (ялангуяа хэрэв
та ямар нэгэн толин тусгал маягийн сайт тохируулж ажиллуулахыг хүсвэл).
FreeBSD толин тусгал сайтуудын
мэдээллийн бааз нь Гарын авлага дахь толин тусгалын жагсаалтаас
илүү зөв байдаг. Учир нь энэ нь хостуудын статик жагсаалтад тулгуурлалгүй өөрийн мэдээллээ
DNS серверээс авдаг юм.
Мөн FreeBSD нь дараах толин тусгал сайтууд дахь нэргүй FTP-ээс авч болохоор байдаг.
Хэрэв та нэргүй FTP-ээс FreeBSD-г авахыг сонговол өөртөө аль болох ойр сайтыг ашиглаад
үзээрэй. Primary Mirror Sites
буюу үндсэн толин тусгал
сайтууд дахь толин тусгал сайтууд нь бүхэл FreeBSD архивыг (архитектур
болгонд зориулсан одоо байгаа бүх хувилбарууд) ихэвчлэн агуулдаг боловч
танай улс юм уу эсвэл бүсэд байрлаж байгаа сайтаас татаж авахад танд илүү хурдан
байх болов уу. Бүсийн сайтууд нь хамгийн түгээмэл архитектуруудад зориулсан
хамгийн сүүлийн үеийн хувилбаруудыг агуулдаг боловч FreeBSD-ийн бүх архивыг
агуулаагүй байж болох юм. Бүх сайтууд нь нэргүй FTP-ээр хандах боломжийг
олгодог. Зарим сайтууд нь бас бусад аргуудаар хандах боломжийг олгодог.
Сайт болгоны хувьд хандах аргууд нь хостын нэрийн дараа хаалтанд өгөгдсөн
байгаа болно.
&chap.mirrors.ftp.inc;
Нэргүй CVS
<anchor id="anoncvs-intro">Танилцуулга
CVS
нэргүй
Нэргүй CVS (эсвэл өөрөөр anoncvs гэгддэг)
нь алсын CVS архивтай синхрончлол хийгдэхэд зориулагдсан FreeBSD-тэй
цуг багцлагдсан CVS хэрэгслүүдийн үзүүлдэг боломж юм. Мөн
FreeBSD-ийн хэрэглэгчдэд ямар нэгэн зөвшөөрлүүдгүйгээр зөвхөн унших эрхтэй
CVS үйлдлүүдийг FreeBSD төслийн албан ёсны anoncvs серверүүдийн аль нэг дээр
хийх боломжийг олгодог. Ашиглахын тулд CVSROOT
орчны хувьсагчийг тохирох anoncvs сервер руу зааж cvs login
тушаалд бүгдийн мэддэг anoncvs
нууц үгийг өгч
дараа нь &man.cvs.1; тушаал ашиглан локал архивт хандаж байгаа шигээр
хандана.
cvs login тушаал нь CVS серверт
өөрийгээ таниулан нэвтрэхэд хэрэглэгдсэн нууц үгсийг
таны HOME санд .cvspass
файлд хадгалдаг.Хэрэв энэ файл байхгүй бол
таныг cvs login тушаалыг эхний удаа
ашиглахаар оролдоход алдаа гарч болох юм. Ердөө л
хоосон .cvspass файл үүсгээд нэвтрэхийг
оролдоорой.
CVSup болон anoncvs
үйлчилгээнүүд нь хоюул үндсэндээ адил үүргийг гүйцэтгэдэг гэж бас хэлж
болох боловч синхрончлол хийх аргуудын хэрэглэгчийн сонголтод
нөлөөлж болох төрөл бүрийн сул болон давуу талуудтай байдаг. Товчхондоо
CVSup нь өөрийн сүлжээний эх үүсвэрүүдийн
хэрэглээндээ илүү үр ашигтай бөгөөд техникийн хувьд хамгийн
ухаалаг нь боловч ажиллагаа ихтэй байдаг. CVSup-г
ашиглахын тулд эхүүдийг авч эхлэхээсээ өмнө тусгай клиентийг эхлээд суулгаж тохируулсан
байх ёстой бөгөөд зөвхөн дараа нь нэлээн том хэмжээтэй хэсгүүдээр
CVSup нь цуглуулгуудыг
дууддаг.
Харин Anoncvs-г
нэг файлаас авахуулаад тусгай програм (ls эсвэл
grep гэх зэрэг) хүртэлх бүгдийг CVS модулийн нэрээр нь
шалгахад ашиглаж болно. Мэдээж anoncvs
нь CVS архив дээрх зөвхөн уншигдах үйлдлүүдэд бас сайн болохоор
хэрэв та FreeBSD төслийн хэсгүүдтэй хуваалцсан нэг архив дахь локал
хөгжүүлэлтийг дэмжих зорилготой байгаа бол CVSup нь
таны цорын ганц сонголт байх юм.
<anchor id="anoncvs-usage">Нэргүй CVS-г ашиглах нь
Ердөө л CVSROOT орчны хувьсагчийг FreeBSD төслийн
anoncvs серверүүдийн аль нэг уруу зааснаар
&man.cvs.1;-ийг нэргүй CVS архив ашиглахаар тохируулах юм.
Биднийг энэ баримтыг бичиж байх үед дараах серверүүд байгааг дурдав:
Австри:
:pserver:anoncvs@anoncvs.at.FreeBSD.org:/home/ncvs
(cvs login тушаалыг ашиглаж асуух үед нь дурын нууц үг оруулна.)
Франц:
:pserver:anoncvs@anoncvs.fr.FreeBSD.org:/home/ncvs
(pserver (нууц үг anoncvs
), ssh (нууц үггүй))
Герман:
- :pserver:anoncvs@anoncvs2.de.FreeBSD.org:/home/ncvs
+ :pserver:anoncvs@anoncvs.de.FreeBSD.org:/home/ncvs
(rsh, pserver, ssh, ssh/2022)
Япон:
:pserver:anoncvs@anoncvs.jp.FreeBSD.org:/home/ncvs
(cvs login тушаалыг ашиглаж асуух үед нь
anoncvs
нууц үгийг оруулна.)
Тайвань:
:pserver:anoncvs@anoncvs.tw.FreeBSD.org:/home/ncvs
(cvs login тушаалыг ашиглаж асуух үед нь дурын нууц үг оруулна.)
АНУ:
freebsdanoncvs@anoncvs.FreeBSD.org:/home/ncvs
(зөвхөн ssh - нууц үггүй)
SSH HostKey: 1024 a1:e7:46:de:fb:56:ef:05:bc:73:aa:91:09:da:f7:f4 root@sanmateo.ecn.purdue.edu
SSH2 HostKey: 1024 52:02:38:1a:2f:a8:71:d3:f5:83:93:8d:aa:00:6f:65 ssh_host_dsa_key.pub
АНУ:
anoncvs@anoncvs1.FreeBSD.org:/home/ncvs (зөвхөн ssh2 - нууц үггүй)
SSH2 HostKey: 2048 53:1f:15:a3:72:5c:43:f6:44:0e:6a:e9:bb:f8:01:62 /etc/ssh/ssh_host_dsa_key.pub
CVS нь FreeBSD-ийн хэзээ нэгэн цагт байсан (эсвэл зарим тохиолдолд ирээдүйд байх)
эхүүдийн бараг л дурын хувилбарыг check out
буюу шалгаж авах
боломжийг олгодог болохоор та &man.cvs.1;-ийн залруулалт ()
туг болон түүнд зориулагдсан зарим зөвшөөрөгдөх ямар утгууд FreeBSD төслийн архивт байдгийг
мэддэг байх хэрэгтэй.
Залруулалтын хаягууд болон салбарын хаягууд гэсэн хоёр төрлийн хаяг байдаг.
Залруулалтын хаяг нь тухайн залруулалтыг заадаг. Үүний утга нь өдрөөс өдөрт
ижил хэвээр байна. Нөгөө талаас салбарын хаяг нь ямар ч үед хөгжүүлэлтийн өгөгдсөн шугам дахь
хамгийн сүүлийн залруулалтыг заадаг. Салбарын хаяг нь тухайн нэг залруулалтыг
заадаггүй болохоор үүний маргаашийн утга нь өнөөдрийнхөөс өөр байж болох юм.
нь хэрэглэгчдийн сонирхож болох
залруулалтуудын хаягуудыг агуулдаг. Дахин хэлэхэд портын цуглуулга нь
олон залруулалтгүй учир эдгээрийн аль нь ч портын цуглуулгын хувьд зөв биш
юм.
Та салбарын хаягийг заах юм бол тэр хөгжүүлэлтийн шугам дахь
файлуудын сүүлийн хувилбаруудыг хүлээн авах болно. Хэрэв та ямар нэг өнгөрсөн
хувилбарыг хүлээн авахыг хүсэж байгаа бол
тугаар огноог заан тэгж хийж болно. Илүү дэлгэрэнгүйг &man.cvs.1;
гарын авлагын хуудаснаас үзнэ үү.
Жишээнүүд
Ямар нэг юм хийхээсээ өмнө &man.cvs.1;-ийн гарын авлагын хуудсыг
нэг бүрчлэн уншихыг зөвлөдөг хэдий ч нэргүй CVS-ийг хэрхэн ашиглахыг харуулж
байгаа зарим жишээнүүдийг энд үзүүлэв:
-CURRENT-с ямар нэгэн зүйл шалгаж авах нь (&man.ls.1;):
&prompt.user; setenv CVSROOT :pserver:anoncvs@anoncvs.jp.FreeBSD.org:/home/ncvs
&prompt.user; cvs login
At the prompt, enter the password anoncvs
.
&prompt.user; cvs co ls
<filename>src/</filename> модыг шалгаж авахын тулд SSH-г ашиглах нь:
&prompt.user; cvs -d freebsdanoncvs@anoncvs.FreeBSD.org:/home/ncvs co src
The authenticity of host 'anoncvs.freebsd.org (128.46.156.46)' can't be established.
DSA key fingerprint is 52:02:38:1a:2f:a8:71:d3:f5:83:93:8d:aa:00:6f:65.
Are you sure you want to continue connecting (yes/no)? yes
Warning: Permanently added 'anoncvs.freebsd.org' (DSA) to the list of known hosts.
6-STABLE салбар дахь &man.ls.1;-ийн хувилбарыг шалгаж авах нь:
&prompt.user; setenv CVSROOT :pserver:anoncvs@anoncvs.jp.FreeBSD.org:/home/ncvs
&prompt.user; cvs login
At the prompt, enter the password anoncvs
.
&prompt.user; cvs co -rRELENG_6 ls
&man.ls.1;-д хийгдсэн өөрчлөлтүүдийн жагсаалтыг (нэгдсэн ялгаанууд хэлбэрээр) үүсгэх нь
&prompt.user; setenv CVSROOT :pserver:anoncvs@anoncvs.jp.FreeBSD.org:/home/ncvs
&prompt.user; cvs login
At the prompt, enter the password anoncvs
.
&prompt.user; cvs rdiff -u -rRELENG_5_3_0_RELEASE -rRELENG_5_4_0_RELEASE ls
Өөр бусад ямар модулийн нэрс ашиглагдаж болохыг олох нь:
&prompt.user; setenv CVSROOT :pserver:anoncvs@anoncvs.jp.FreeBSD.org:/home/ncvs
&prompt.user; cvs login
At the prompt, enter the password anoncvs
.
&prompt.user; cvs co modules
&prompt.user; more modules/modules
Бусад эх үүсвэрүүд
Дараах нэмэлт эх үүсвэрүүд нь CVS-ийг сурахад тус болж болох юм:
Кал Полигийн CVS заавар.
CVS гэр,
CVS-ийн хөгжүүлэлт болон дэмжлэгийн нийгэм.
CVSweb нь
FreeBSD төслийн CVS-д зориулсан вэб интерфэйс юм.
CTM-г ашиглах нь
CTM
CTM нь алсын сангийн модыг төвтэй
синхрончлол хийхэд зориулсан арга юм. Энэ нь FreeBSD-ийн эх моднуудтай
ашиглахад зориулагдаж хөгжүүлэгдсэн бөгөөд цаг хугацаа өнгөрөх тусам бусад хүмүүс
бусад зорилгоор хэрэглэхэд ашигтайг мэдэж болох юм. Дельтанууд үүсгэх процессийн
талаар бараг баримт байхгүй болохоор бас хэрэв та CTM-г
бусад зүйлсэд зориулж ашиглахыг хүсэж байгаа бол дэлгэрэнгүй мэдээллийн талаар
&a.ctm-users.name; захидлын жагсаалтад хандана уу.
<application>CTM</application>-г би яагаад ашиглах ёстой вэ?
CTM нь танд FreeBSD эх моднуудын локал
хуулбарыг өгдөг. Модны төрөл бүрийн хэлбэрүүд
байдаг.
Таны бүхэл CVS мод эсвэл аль нэг салбаруудын нэгийг дагахыг хүсэж байгаагаас
хамаарч CTM нь танд мэдээлэл өгч чадна.
Та FreeBSD-ийн идэвхтэй хөгжүүлэгч боловч олиггүй юм уу эсвэл TCP/IP холболт байхгүй
эсвэл өөрчлөлтүүдийг автоматаар тан руу илгээгддэг байлгахыг хүсэж байгаа
бол CTM нь танд зориулагджээ.
Та хамгийн идэвхтэй салбаруудын хувьд өдөрт гурав хүртэлх дельтануудыг авах
хэрэгтэй болно. Гэхдээ та тэдгээрийг автомат цахим захидлаар илгээгддэг
байхыг бодох хэрэгтэй. Шинэчлэлтүүдийн хэмжээг үргэлж аль болох бага байлгадаг.
Энэ ихэвчлэн 5K-с бага байдаг, хааяа (арваас нэгт) 10-50K хэмжээтэй
байдаг бөгөөд заримдаа том 100K+ эсвэл илүү бас байдаг.
Та урьдчилан багцалсан хувилбарын оронд хөгжүүлэлтийн эхүүд дээр
шууд ажиллахтай холбоотой гардаг төрөл бүрийн анхааруулгуудын талаар бас
мэдэж байх хэрэгтэй болно. Энэ нь таныг current
эхүүдийг сонгох тохиолдолд ялангуяа үнэн байдаг. Таныг
FreeBSD-ийн одоо үеийн хэлбэрт байх нь
хэсгийг уншихыг зөвлөдөг.
<application>CTM</application>-г ашиглахад надад юу хэрэгтэй вэ?
Танд хоёр зүйл хэрэгтэй: CTM
програм болон түүнийг тэжээх эхний дельтанууд (current
түвшингүүдэд хүрэхийн тулд).
CTM програм нь хувилбар 2.0 гарснаас
хойш FreeBSD-ийн хэсэг болж ирсэн бөгөөд хэрэв танд эх байгаа бол энэ нь
/usr/src/usr.sbin/ctm санд байдаг.
CTM-г тэжээх дельтануудыг
нь FTP эсвэл цахим захидал гэсэн хоёр аргаар авч болно. Хэрэв танд Интернет уруу
хандах ерөнхий FTP хандалт байгаа бол дараах FTP сайтууд нь CTM-д
хандахыг дэмждэг:
эсвэл толин тусгалууд хаягийг үзнэ үү.
тохирох сан руу FTP хийгээд README
файлыг татаж аваад тэндээс эхлээрэй.
Хэрэв та өөрийн дельтануудыг цахим захидлаар авахыг хүсэж байгаа бол:
CTM түгээлтийн жагсаалтуудын
аль нэгэнд бүртгүүлэх хэрэгтэй. &a.ctm-cvs-cur.name; нь
бүхэл CVS модыг дэмждэг. &a.ctm-src-cur.name; нь
хөгжүүлэлтийн салбарын толгойг дэмждэг. &a.ctm-src-4.name; нь
4.X хувилбарыг дэмждэг, гэх мэт. (Хэрэв та өөрийгөө жагсаалтад
хэрхэн бүртгүүлэхийг мэдэхгүй байгаа бол дээрх жагсаалтын нэрэн дээр
дарах юм уу эсвэл &a.mailman.lists.link; уруу очоод
өөрийн хүсэж байгаа жагсаалтан дээрээ дарах хэрэгтэй. Бүртгэхэд
шаардлагатай бүгдийг жагсаалтын хуудас агуулсан байх ёстой.)
Өөрийн CTM шинэчлэлтүүдийг
хүлээн авч эхлэхдээ та тэдгээрийг задалж ашиглахдаа ctm_rmail
тушаал ашиглаж болох юм. Хэрэв та процессийг бүрэн автомат загвараар
ажилладаг байлгахыг хүсэж байгаа бол /etc/aliases
файл дахь оруулгаас ctm_rmail програмыг
шууд ашиглаж болох юм. Илүү дэлгэрэнгүйг ctm_rmail-ийн
гарын авлагын хуудаснаас шалгана уу.
CTM дельтануудыг авах ямар
аргыг ашиглаж байгаагаас үл хамааран та &a.ctm-announce.name;
захидлын жагсаалтад бүртгүүлэх хэрэгтэй. Ирээдүйд
CTM системийн ажиллагааны тухай
зарлалууд илгээгдэх газар нь зөвхөн энэ болох юм.
Дээрх жагсаалтын нэрэн дээр дарж жагсаалтад бүртгүүлэхийн тулд
заавруудыг дагах хэрэгтэй.
<application>CTM</application>-г эхний удаа хэрэглэх
CTM дельтануудыг ашиглаж эхлэхээсээ
өмнө дельтанууд дараа дараагийн удаа үүсгэгдэхэд нь зориулж та эхлэх цэг дээр ирэх
хэрэгтэй болно.
Танд юу байгааг эхлээд тодорхойлох хэрэгтэй. Бүгд
хоосон
сангаас эхэлж болно. Өөрийн CTM-ээр
дэмжигдсэн модыг эхлүүлэхийн тулд та эхний Empty
буюу хоосон
дельтаг ашиглах ёстой. Тодорхой нэг цэгт эдгээр started
буюу
эхэлсэн дельтануудын аль нэгийг өөрийн хүслээр CD дээр түгээж болохоор энэ нь
зориулагдсан боловч одоогоор тийм юм болоогүй байгаа билээ.
Моднууд нь хэдэн арван мегабайт байдаг болохоор өөртөө байгаагаас эхлэхийг
эрхэмлэх ёстой юм. Хэрэв танд -RELEASE CD байгаа бол та эхний эхийг түүнэс хуулж эсвэл
задалж болох юм. Энэ нь өгөгдлийн чухал дамжуулалтыг хэмнэх болно.
Та эдгээр starter
буюу эхлэх дельтануудыг
дугаарт нэмэгдсэн X-ээр таньж болно
(жишээ нь src-cur.3210XEmpty.gz).
X-ийн дараах тэмдэглээс нь таны эхний seed
буюу үрийн үүсэлд харгалзана. Дүрмээр бол Empty буюу
хоосноос шилжих үндсэн шилжилт нь 100 дельта бүрээс үүсгэгдэнэ.
Ингэхэд тэдгээр нь том байна! XEmpty
дельтануудын хувьд 70-аас 80 мегабайт gzip хийгдсэн
өгөгдөл нь нийтлэг байдаг.
Эхлэх анхдагч дельтаг сонгосны дараа танд түүний дараах өндөр дугааруудтай
бүх дельтанууд хэрэгтэй болно.
Өөрийн өдөр тутмын амьдралдаа <application>CTM</application>-г ашиглах нь
Дельтануудыг өгөхийн тулд ердөө л доор дурдсаныг хийнэ:
&prompt.root; cd /where/ever/you/want/the/stuff
&prompt.root; ctm -v -v /where/you/store/your/deltas/src-xxx.*
CTM нь gzip-ээр
тавигдсан дельтануудыг ойлгодог болохоор та тэдгээрийг эхлээд
gunzip хийх хэрэггүй юм. Энэ нь дискний зай
хэмнэх болно.
Бүх процессийн талаар маш нууцлаг гэж бодоогүй л бол
CTM нь таны модыг хөндөхгүй байх болно.
Дельтаг шалгахын тулд та тугийг бас ашиглаж
болох бөгөөд CTM нь таны модыг
үнэндээ хөндөхгүй; энэ нь зөвхөн дельтаны бүрэн бүтэн байдлыг шалгаж
таны одоогийн модонд цэвэр хийгдэх эсэхийг л үздэг.
CTM-д өгөгдөх бусад сонголтууд
бас байдаг бөгөөд эдгээрийг гарын авлагын хуудаснуудаас үзнэ үү,
эсвэл илүү дэлгэрэнгүйг эхүүдээс хайна уу.
Ингээд л бүгд бараг болж байна. Шинэ дельта авах бүртээ
өөрийн эхүүдийг хамгийн сүүлийн хувилбарт аваачихын тулд түүнийг
CTM-ээр ажиллуулах хэрэгтэй.
Дельтануудыг дахин татаж авахад хэцүү байгаа бол битгий
устгаарай. Ямар нэг муу юм болж болзошгүй гэж үзээд тэдгээрийг та
хаа нэгтэй хадгалахыг хүсэж болох юм. Танд зөвхөн уян диск байсан ч
гэсэн fdwrite тушаалыг ашиглан хуулбар хийх
нь зүйтэй.
Өөрийн локал өөрчлөлтүүдийг хадгалах нь
Хөгжүүлэгчийн хувьд эх модыг өөрчлөх эсвэл түүн дээр турших хүсэл төрж
болох юм. CTM нь локал өөрчлөлтүүдийг
хязгаарлалттайгаар дэмждэг: foo файлыг байгаа
эсэхийг шалгахын өмнө foo.ctm файлыг эхлээд
хайдаг. Хэрэв энэ файл байвал CTM нь
foo-ийн оронд энэ файл дээр ажилладаг.
Энэ нь бидэнд локал өөрчлөлтүүдийг хялбараар арчлах боломжийг
олгодог: өөрийн өөрчлөх төлөвлөгөөтэй байгаа файлуудаа .ctm
өргөтгөлтэй болгон хуулах хэрэгтэй. Дараа нь та кодыг чөлөөтэй оролдож
болох бөгөөд CTM нь .ctm
файлыг хамгийн сүүлийн хэлбэрт байлгах болно.
<application>CTM</application>-ийн бусад сонирхолтой сонголтууд
Шинэчлэлтээр яг юу хөндөгдөхийг олох
Та өөрийн эх архивт CTM-ийн
хийх өөрчлөлтүүдийн жагсаалтыг
сонголтыг CTM-д
өгөн тодорхойлж болно.
Та өөрчлөлтүүдийн бүртгэлүүдийг хадгалах, өөрчлөгдсөн файлуудад
урьдчилан эсвэл дараа нь боловсруулалт хийх эсвэл ердөө л хэтэрхий зовниж
байгаа бол энэ нь ашигтай юм.
Шинэчлэхээсээ өмнө нөөцлөлтүүд хийх
Заримдаа та CTM шинэчлэлтээр
өөрчлөгдөх бүх файлуудыг нөөцөлж авахыг хүсэж болох юм.
сонголтыг зааснаар
CTM-ийг өгөгдсөн
CTM дельтагаар хөндөгдөх бүх
файлуудыг нөөцөлж backup-file руу
хадгалахад хүргэнэ.
Шинэчлэлтээр хөндөгдөх файлуудыг хязгаарлах
Заримдаа та өгөгдсөн CTM шинэчлэлтийн
хүрээг хязгаарлах сонирхолтой эсвэл дельтануудын дарааллаас цөөн
хэдэн файлуудыг задлах сонирхолтой байж болох юм.
CTM-ийн ажилладаг файлуудын
жагсаалтыг та болон
сонголтуудыг ашиглан шүүлт хийх регулар илэрхийллүүдийг заан хянаж
болно.
Жишээ нь өөрийн хадгалсан CTM дельтануудын
цуглуулгаас lib/libc/Makefile-ийн
хамгийн сүүлийн хуулбарыг задалж авахын тулд дараах тушаалуудыг
ажиллуулна:
&prompt.root; cd /where/ever/you/want/to/extract/it/
&prompt.root; ctm -e '^lib/libc/Makefile' ~ctm/src-xxx.*
CTM дельтанд заагдсан файл бүрийн
хувьд тушаалын мөрөнд өгөгдсөн дарааллаар
болон сонголтуудыг өгсөн.
Файл нь бүх болон
сонголтууд түүнд өгөгдсөний дараа
зөвхөн сонгогдох эрхтэй гэж тэмдэглэгдсэн бол CTM-ээр
боловсруулагддаг.
<application>CTM</application>-ийн ирээдүйн төлөвлөгөөнүүд
Маш их:
CTM-ийн хуурамч шинэчлэлтүүдийг
илрүүлэхийн тулд CTM системд ямар нэгэн нэвтрэлт танилт
ашиглах.
CTM-ийн сонголтуудыг цэвэрлэх,
тэдгээр нь толгой эргүүлэм, зөн совингийн эсрэг болсон.
Бусад зүйлс
ports цуглуулгад зориулсан дельтануудын
дараалал бас байдаг боловч сонирхол тийм ч өндөр байдаггүй.
CTM толин тусгалууд
CTM/FreeBSD нь дараах толин тусгал сайтууд дахь
нэргүй FTP-ээр хандаж авах боломжтой байдаг. Хэрэв та CTM-г
нэргүй FTP-ээр авахыг сонгосон бол өөртөө ойр сайтыг оролдож үзнэ үү.
Асуудал гарсан тохиолдолд &a.ctm-users.name; захидлын жагсаалтад
хандана уу.
Калифорни, Bay Area, албан ёсны эх
Өмнөд Африк, хуучин дельтануудад зориулсан нөөц сервер
Тайвань/R.O.C.
Хэрэв та өөртөө ойрхон толин тусгалыг олоогүй бол эсвэл толин тусгал нь
бүрэн биш байгаа бол alltheweb
зэрэг хайлтын системийг ашиглаад үзээрэй.
CVSup-г ашиглах нь
Танилцуулга
CVSup нь алсын сервер хост дээр
байгаа мастер CVS архиваас эх модыг шинэчлэх болон түгээхэд зориулагдсан
програм хангамжийн багц юм. FreeBSD-ийн эхүүд Калифорни дахь төв хөгжүүлэлтийн
машин дээрх CVS архивт арчлагдаж байдаг. CVSup-ийн
тусламжтай FreeBSD хэрэглэгчид өөрсдийн эх модыг хялбараар хамгийн сүүлийн
хэлбэрт аваачиж чаддаг байна.
CVSup нь шинэчлэлтийн
pull буюу татах загварыг
ашигладаг. Татах загвар дээр клиент бүр серверээс шинэчлэлтийг хүссэн үедээ
эсвэл хэрэгтэй үедээ асуудаг. Сервер нь өөрийн хэрэглэгчдээс ирэх хүсэлтүүдийг
идэвхгүйгээр хүлээж байдаг. Сервер хэзээ ч хүсээгүй шинэчлэлтүүдийг илгээдэггүй.
Хэрэглэгчид нь шинэчлэлтийг авахын тулд CVSup
клиентийг гараар ажиллуулах юм уу эсвэл түүнийг автоматаар давтамжтайгаар
ажиллуулахын тулд cron ажил тохируулах ёстой болно.
Ингэж том үсгээр бичсэн CVSup ухагдахуун нь
бүхэл програм хангамжийн багцыг хэлнэ. Түүний гол бүрэлдэхүүн хэсгүүд нь
хэрэглэгч бүрий машин дээр ажилладаг cvsup клиент, ба
FreeBSD-ийн толин тусгал сайтууд дээр ажиллаж байдаг cvsupd
сервер юм.
FreeBSD-ийн баримт болон захидлын жагсаалтуудыг уншиж байхдаа та
sup гэж хэлснийг харж болох юм.
Sup нь CVSup-ийн
өмнөх үе бөгөөд ижил зорилгоор ашиглагддаг байсан. CVSup
нь sup-тай бараг л адилаар ашиглагддаг бөгөөд үнэндээ sup
ашиглаж болохоор тохиргооны файлуудыг ашигладаг. CVSup
нь илүү хурдан бөгөөд уян хатан учраас Sup
нь FreeBSD төсөлд ашиглагдахаа больсон.
csup хэрэгсэл нь CVSup-г
C дээр бичсэн хувилбар юм. Үүний хамгийн том давуу тал бол илүү хурдан бөгөөд
Modula-3 хэлээс хамаардаггүй, тиймээс та түүнийг суулгах шаардлагагүй байдаг.
- Мөн хэрэв та &os; 6.2 юм уу эсвэл түүнээс хойшхи хувилбаруудыг ашиглаж байгаа
+ Мөн хэрэв та &os; 6.2 юм уу эсвэл түүнээс хойшх хувилбаруудыг ашиглаж байгаа
бол түүнийг шууд ашиглаж болно, учир нь энэ нь үндсэн системд орсон байдаг.
Хуучин &os; хувилбаруудын үндсэн системд &man.csup.1; байдаггүй, гэхдээ
та net/csup портууд юм уу эсвэл
урьдчилан эмхэтгэсэн багцыг хялбархан суулгаж болно.
csup хэрэгсэл нь гэхдээ CVS горимыг дэмждэггүй.
Хэрэв та бүрэн архивыг толин тусгал хийхийг хүсэж байгаа бол CVSup-г
ашиглах хэрэгтэй болно. Хэрэв та csup-г ашиглахаар
шийдсэн бол CVSup-ийн суулгалт дахь алхмуудыг
алгасаж энэ нийтлэлийн үлдсэн хэсгийг дагаж байхдаа
CVSup гэснийг csup
болгож солиорой.
Суулгалт
CVSup-г суулгах хамгийн хялбар арга бол
FreeBSD-ийн багцын цуглуулгаас
урьдчилан эмхэтгэсэн net/cvsup
багцыг ашиглах явдал юм. Хэрэв та CVSup-г
эхээс бүтээхийг эрхэмлэж байгаа бол net/cvsup
портыг ашиглаарай. Гэхдээ урьдчилан анхааруулъя: net/cvsup
порт нь Modula-3 системээс хамаардаг бөгөөд үүнийг татан авч суулгахад ихээхэн
хэмжээний дискний зай болон хугацаа шаарддаг.
Хэрэв та &xfree86; эсвэл &xorg;
зэрэг суулгагдаагүй сервер машин дээр CVSup-г ашиглах гэж байгаа
бол CVSup GUI-г агуулаагүй
net/cvsup-without-gui портыг ашиглах
хэрэгтэй.
Хэрэв та csup-г FreeBSD 6.1 эсвэл
түүнээс өмнөх хувилбаруудад суулгахыг хүсэж байгаа бол
FreeBSD-ийн багцын цуглуулгаас
урьдчилан эмхэтгэсэн net/csup
багцыг ашиглаж болно. Хэрэв та csup-г
эхээс бүтээхийг эрхэмлэж байгаа бол net/csup
портыг ашиглаж болно.
CVSup тохиргоо
CVSup-ийн ажиллагаа supfile
гэгддэг тохиргооны файлаар хянагддаг.
/usr/share/examples/cvsup/
санд зарим жишээ supfiles байдаг.
supfile дахь мэдээлэл
CVSup-д зориулж дараах асуултуудад
хариулдаг:
Ямар файлуудыг та хүлээн авахыг хүсэж
байна вэ?
Тэдгээрийн ямар хувилбаруудыг та хүсэж
байна вэ?
Тэдгээрийг та хаанаас авахыг хүсэж
байна вэ?
Та тэдгээрийг өөрийн машиныхаа
хаана байрлуулахыг хүсэж байна вэ?
Та өөрийн төлвийн файлуудыг
хаана байрлуулахыг хүсэж байна вэ?
Дараах хэсгүүдэд бид эдгээр асуултуудад хариулан түгээмэл
supfile-г бүтээх болно. Эхлээд бид
supfile-ийн ерөнхий бүтцийг тайлбарлах
болно.
supfile нь текст файл юм. Тайлбарууд
нь # тэмдэгтээс эхэлж мөр дуустал үргэлжилнэ.
Хоосон мөрнүүд болон зөвхөн тайлбараас тогтох мөрүүдийг орхидог.
Үлдэж байгаа мөр болгон хэрэглэгчийн авахыг хүсэж байгаа файлуудын
цуглуулгыг тайлбарладаг. Мөр нь файлуудын цуглуулга
буюу
файлуудын логик бүлэглэлийн нэрээс эхэлдэг бөгөөд эдгээрийг сервер
тодорхойлдог. Цуглуулгын нэр таны аль файлуудыг хүсэж байгааг серверт
хэлдэг. Цуглуулгын нэрийн дараа талбарууд байхгүй эсвэл байж болох
бөгөөд зайгаар тусгаарлагдсан байна. Эдгээр талбарууд нь дээрх
асуултуудад хариулдаг. Хоёр төрлийн талбар байдаг: тугны талбарууд ба
утгын талбарууд. Тугны талбар нь ганцаараа байгаа түлхүүр үгнээс
тогтдог, өөрөөр хэлбэл delete эсвэл
compress байна. Утгын талбар нь бас
түлхүүр үгээс эхлэх боловч хоосон зайгаар тусгаарлагдалгүйгээр
= болон хоёр дахь үгээс тогтоно. Жишээ нь
release=cvs нь утгын талбар юм.
supfile ихэвчлэн нэгээс илүү цуглуулгыг
хүлээн авахаар заасан байдаг. supfile-г
зохион байгуулах нэг арга нь цуглуулга бүрийн хувьд харгалзах бүх
талбаруудыг зааж өгөх явдал юм. Гэхдээ энэ нь supfile-ий
мөрүүдийг нэлээн урт болгодог бөгөөд supfile дахь
цуглуулгуудын бүгдийн хувьд ихэнх талбарууд нь ижил байдаг болохоор
таагүй юм. CVSup нь эдгээр асуудлуудыг
тойрон гарах анхдагч болгох арга замтай байдаг. Тусгай псевдо цуглуулгын
нэр *default-р эхэлсэн мөрүүд нь
тугнууд болон supfile дахь дараа дараачийн
цуглуулгуудын хувьд анхдагч болж ашиглагдах утгуудыг заахад хэрэглэгддэг.
Анхдагч утгыг цуглуулгатай цуг өөр утгыг заан өгч тухайн цуглуулгын хувьд
өөрчилж болдог. Анхдагчуудыг дундын supfile-д
нэмэлт *default мөрүүдээр өөрчилж эсвэл дарж
болдог.
Ийм мэдээлэлтэйгээр бид одоо FreeBSD-CURRENT-ийн гол эх модыг
хүлээн авч шинэчлэхэд зориулсан supfile-г
бүтээх болно.
Ямар файлуудыг та хүлээн авахыг хүсэж
байна вэ?
CVSup-аар авах боломжтой файлууд нь
collections
буюу цуглуулгууд гэгддэг бүлгүүдэд
хуваагдан зохион байгуулагддаг. Байгаа цуглуулгууд нь
дараах хэсэгт тайлбарлагдсан
байгаа. Энэ жишээн дээр бид FreeBSD-ийн хувьд бүх гол эхийг авахыг хүсэж
байна. src-all гэсэн ганц том цуглуулга
бидэнд үүнийг өгөх болно. supfile-аа
бүтээх эхний алхам болгож бид цуглуулгуудыг нэг мөрөнд нэгийг
тавьж жагсаана (энэ тохиолдолд зөвхөн нэг мөр байна):
src-all
Тэдгээрийн ямар хувилбаруудыг та хүсэж
байна вэ?
CVSup-ийн тусламжтай та хэзээ ч юм байсан
эхүүдийн бараг ямар ч хувилбарыг хүлээн авч чадна.
cvsupd сервер нь бүх хувилбаруудыг агуулсан
CVS архиваас шууд ажилладаг болохоор энэ нь боломжтой юм. Та тэдгээрийн
алийг хүсэж байгаагаа tag= болон
утга талбаруудыг ашиглан зааж өгч болно.
tag= талбарыг зөв зааж өгөхдөө анхааралтай
байх хэрэгтэй. Зарим хаягууд нь зөвхөн файлуудын зарим цуглуулгуудын
хувьд зөв байдаг. Хэрэв та буруу эсвэл буруу бичсэн хаягийг зааж өгөх юм
бол магадгүй таны устгахыг хүсээгүй файлуудыг CVSup нь
устгах юм. Ялангуяа ports-*
цуглуулгуудын хувьд зөвхөн
tag=.-г ашиглаарай.
tag= талбар нь симболын хаягийг архивт
нэрлэдэг. Хоёр төрлийн хаяг байдаг бөгөөд эдгээр нь
залруулалтын хаягууд болон салбарын хаягууд юм. Залруулалтын
хаяг нь тухайн нэг залруулалтыг заадаг.
Үүний утга нь өдрөөс өдөрт ижил хэвээр байна. Нөгөө талаас салбарын
хаяг нь ямар ч үед хөгжүүлэлтийн өгөгдсөн шугам дахь хамгийн сүүлийн
залруулалтыг заадаг. Салбарын хаяг нь тухайн нэг залруулалтыг
заадаггүй болохоор үүний маргаашийн утга нь өнөөдрийнхөөс өөр
байж болох юм.
нь хэрэглэгчдийн сонирхож болох
салбарын хаягуудыг агуулдаг. CVSup-ийн
тохиргооны файлд хаягийг зааж өгөхдөө өмнө нь tag=
гэж өгөх ёстой (RELENG_4 нь
tag=RELENG_4 болно).
Зөвхөн tag=. нь портын цуглуулгад
хамааралтай болохыг санаарай.
Хаягийн нэрийг яг үзүүлсэн шиг бичихдээ анхааралтай байгаарай.
CVSup нь зөв болон буруу
хаягуудыг ялгаж чаддаггүй. Хэрэв та хаягийг буруу бичвэл
CVSup нь
таныг зөв хаяг өгсөн гэж ойлгон ажиллах бөгөөд энэ нь ямар ч файлуудыг
заагаагүйд хүргэж болох юм. Энэ тохиолдолд энэ нь танд байгаа
эхүүдийг устгах болно.
Салбарын хаягийг заахад та тэр хөгжүүлэлтийн шугамын
файлуудын хамгийн сүүлийн хувилбаруудыг авах болно.
Хэрэв та ямар нэг өнгөрсөн хувилбарыг авахыг хүсвэл
талбарт огноог заан хийж өгч болно. &man.cvsup.1; гарын
авлагын хуудас үүнийг хэрхэн хийхийг тайлбарладаг.
Бидний жишээний хувьд FreeBSD-CURRENT-г авахыг бид хүсэж байна.
Бид энэ мөрийг өөрсдийн supfile-ийн
эхэнд нэмнэ:
*default tag=.
Хэрэв та tag= талбар эсвэл date=
талбарын алийг ч зааж өгөөгүй бол чухал тусгай тохиолдол гарч
ирнэ. Энэ тохиолдолд тодорхой нэг хувилбарыг хүлээн авахын оронд
серверийн CVS архиваас RCS файлуудыг шууд хүлээн авдаг.
Ажиллагааны ийм горимыг хөгжүүлэгчид ерөнхийдөө эрхэмлэдэг.
Өөрсдийн системүүд дээр архивын хуулбарыг арчилснаар тэд
залруулалтын түүхийг хайж файлуудын өнгөрсөн хувилбаруудыг шалгах
боломжтой болох юм. Гэхдээ энэ хонжоо нь дискний зайны хувьд
их өртөгтэйгээр орж ирдэг.
Тэдгээрийг та хаанаас авахыг хүсэж
байна вэ?
Бид host= талбарыг ашиглан cvsup-д
өөрийн шинэчлэлтүүдийг хаанаас авахыг хэлж өгдөг. CVSup
толин тусгал сайтуудын аль нь ч болох боловч та өөрийн кибер
ертөнцдөө ойрхныг турших хэрэгтэй. Энэ жишээн дээр бид
зохиомол FreeBSD түгээлтийн сайт
cvsup99.FreeBSD.org-г ашиглах
болно:
*default host=cvsup99.FreeBSD.org
Та CVSup-г ашиглахаасаа өмнө
үнэн хэрэг дээрээ байгаа жинхэнэ хостоор солих хэрэгтэй болно.
cvsup-г ажиллуулах үедээ та хостын тохируулгыг
тушаалын мөрөөс сонголтоор
өөрчлөн дарж болно.
Та тэдгээрийг өөрийн машиныхаа
хаана байрлуулахыг хүсэж байна вэ?
prefix= талбар нь хүлээн авсан файлуудыг
хаана байрлуулахыг cvsup хэлнэ.
Энэ жишээн дээр бид эх файлуудыг өөрсдийн гол эх модны /usr/src
байрлалд шууд байрлуулах болно. src сан нь
бидний хүлээн авахаар сонгосон цуглуулгад далд байгаа болохоор
энэ нь зөв юм:
*default prefix=/usr
cvsup
өөрийн төлвийн файлуудыг хаана арчлах ёстой вэ?
CVSup клиент нь base
буюу үндсэн гэгддэг сан дахь зарим төлвийн файлуудыг арчилж байдаг.
Эдгээр файлууд нь ямар шинэчлэлтүүдийг та аль хэдийн хүлээн авсныг
хянаж CVSup-ийг илүү үр ашигтай
ажиллахад тусалдаг. Бид стандарт үндсэн сан /var/db-г
ашиглах болно:
*default base=/var/db
Хэрэв таны үндсэн сан байхгүй байгаа бол одоо түүнийг үүсгэх
хугацаа болсон байна. Хэрэв үндсэн сан байхгүй бол
cvsup ажиллахаас татгалзах болно.
supfile-ийн бусад
тохиргоонууд:
supfile-д ерөнхийдөө байх ёстой бас нэг
мөр байдаг:
*default release=cvs delete use-rel-suffix compress
release=cvs нь сервер гол FreeBSD CVS
архиваас өөрийн мэдээллийг авах ёстойг зааж байна. Энэ нь
бараг үргэлж тохиолддог, хэдийгээр бусад боломжууд байдаг боловч
энэ хэлэлцүүлгийн хүрээнээс хальдаг.
delete нь
CVSup-д файлууд устгах зөвшөөрөл өгдөг.
CVSup нь таны эх модыг байнга
хамгийн сүүлийн хэлбэрт байлгадаг байхын тулд та үүнийг үргэлж
зааж өгөх хэрэгтэй. CVSup нь
өөрийн хариуцдаг зөвхөн тэр файлуудыг устгах тал дээр их анхааралтай
ажилладаг. Танд байж болох нэмэлт файлууд тэр хэвээрээ үлддэг.
use-rel-suffix нь ... ойлгоход төвөгтэй юм.
Хэрэв та үүний тухай жинхэнээсээ мэдье гэж хүсэж байгаа бол
&man.cvsup.1; гарын авлагын хуудаснаас үзнэ үү. Хэрэв тийм биш бол
ердөө заагаад л тэгээд санаа зовох хэрэггүй юм.
compress нь холбооны суваг дээр
gzip загварын шахалтын хэрэглээг идэвхжүүлдэг. Хэрэв таны
сүлжээний холболт T1 эсвэл түүнээс хурдан бол та магадгүй
шахалтыг ашиглах хэрэггүй юм. Хэрэв үгүй бол энэ нь бодитойгоор
тусалдаг.
Бүгдийг нийлүүлбэл:
Энд бидний жишээнд зориулсан бүхэл supfile
байна:
*default tag=.
*default host=cvsup99.FreeBSD.org
*default prefix=/usr
*default base=/var/db
*default release=cvs delete use-rel-suffix compress
src-all
<filename>refuse</filename> файл
Дээр дурдсанаар CVSup нь
татах аргыг ашигладаг. Энэ нь юу гэсэн үг вэ гэхээр
та CVSup сервер руу холбогдох бөгөөд
энэ нь Над дээрээс татаж авах боломжтой зүйлс энэ байна...
гэж хэлэх бөгөөд таны клиент OK, Би энэ,энэ, энийг авна.
гэж хариулна гэсэн үг юм. Анхдагч тохиргоон дээр
CVSup клиент нь таны тохиргооны файлд сонгосон хаяг болон
цуглуулгатай холбоотой бүх файлыг авна. Гэхдээ үүнийг та үргэлж хүсэхгүй байх,
ялангуяа хэрэв та doc, ports, эсвэл
www моднуудыг авч байгаа бол үүнийг хийхийг хүсэхгүй
байх — ихэнх хүмүүс дөрөв эсвэл таван хэлийг уншиж чаддаггүй
бөгөөд тиймээс тэдэнд хэлтэй холбоотой файлуудыг татаж авах хэрэггүй байдаг.
Хэрэв та портын цуглуулгыг CVSup хийж байгаа
бол та цуглуулга бүрийг тусад нь заан өгч үүнийг тойрон гарч болно
(өөрөөр хэлбэл, ports-astrology,
ports-biology, гэх мэтээр ports-all
гэхийн оронд). Гэхдээ doc
болон www моднууд нь хэлтэй холбоотой цуглуулгуудтай байдаггүй
болохоор та CVSup-ийн олон сайн боломжуудын
нэгийг ашиглах ёстой нь refuse юм.
refuse файл нь үндсэндээ
CVSup-д цуглуулгаас файл болгоныг
татаж авахгүй гэдгийг хэлдэг; өөрөөр хэлбэл клиентэд серверээс зарим
файлууд татаж авахаас татгалзахыг хэлж өгдөг.
refuse файл нь
base/sup/ сангаас
олдож болно (эсвэл хэрэв танд ийм файл байхгүй байгаа бол түүнийг дээрх санд байрлуулах
хэрэгтэй). base нь таны supfile-д
тодорхойлогдсон байдаг; бидний тодорхойлсон base нь
/var/db бөгөөд энэ нь анхдагчаар
refuse файл нь /var/db/sup/refuse
гэсэн үг юм.
refuse файл нь маш хялбар хэлбэршилттэй байдаг;
энэ нь таны татаж авахыг хүсээгүй файлууд эсвэл сангуудын нэрийг агуулдаг.
Жишээ нь хэрэв та Англи болон Германаар бага зэрэг ярьдгаас өөр хэлээр
ярьдаггүй бөгөөд баримтын Герман орчуулгыг авах сонирхолгүй байвал
өөрийн refuse файлд дараах:
doc/bn_*
doc/da_*
doc/de_*
doc/el_*
doc/es_*
doc/fr_*
doc/it_*
doc/ja_*
doc/nl_*
doc/no_*
doc/pl_*
doc/pt_*
doc/ru_*
doc/sr_*
doc/tr_*
doc/zh_*
мөрүүд болон гэх мэтээр бусад хэлнүүдийн хувьд оруулж өгөх хэрэгтэй
(та бүрэн жагсаалтыг FreeBSD
CVS архивыг шалган олж болно).
Энэ ашигтай боломжийг ашиглан удаан холболттой юм уу эсвэл өөрсдийн
Интернэтийн холболтод минутаар төлдөг хэрэглэгчид үнэ цэнэтэй хугацаагаа
хэмнэх болно. Учир нь тэд өөрсдийн хэзээ ч ашиглахгүй файлаа татаж авах
шаардлагагүй болох юм. CVSup-ийн
refuse файлууд болон бусад сайхан боломжуудын
талаар илүү мэдээллийг түүний гарын авлагын хуудаснаас үзнэ үү.
<application>CVSup</application>-г ажиллуулах нь
Одоо та шинэчлэлт хийж үзэхэд бэлэн боллоо. Үүнийг хийх тушаалын мөр
их амархан:
&prompt.root; cvsup supfile
энд байгаа supfile нь
таны дөнгөж үүсгэсэн supfile-ийн нэр юм.
Таныг X11 дээр ажиллаж байна гэж үзвэл cvsup нь
энгийн зүйлсийг хийх зарим товчлууруудтай GUI цонхыг үзүүлэх болно.
go товчлуурыг дарж ажиллахыг нь хараарай.
Та энэ жишээн дээр өөрийн жинхэнэ /usr/src
модыг шинэчилж байгаа болохоор cvsup нь
таны файлуудыг шинэчлэхэд шаардлагатай зөвшөөрлүүдтэй байхын тулд
та програмыг root эрхээс ажиллуулах хэрэгтэй
болно. Өөрийн тохиргооны файлыг дөнгөж үүсгэсэн бөгөөд урьд нь энэ програмыг
хэзээ ч ашиглаж байгаагүй бол таныг бухимдуулж магадгүй юм. Өөрийн файлуудыг
хөндөлгүйгээр туршилтын журмаар ажиллуулах хялбар арга байдаг.
Хаа нэгтээ хоосон сан үүсгээд түүнийг тушаалын мөрөнд нэмэлт өгөгдлөөр оруулж
өгнө:
&prompt.root; mkdir /var/tmp/dest
&prompt.root; cvsup supfile /var/tmp/dest
Таны заасан сан бүх файлын шинэчлэлтүүдийн хувьд очих сан болдог.
CVSup нь /usr/src сан
доторх таны энгийн файлуудыг шалгадаг, гэхдээ тэдгээрийн алийг ч өөрчлөх буюу
устгахгүй. Файлын шинэчлэлтүүд харин /var/tmp/dest/usr/src
санд хийгдэнэ. CVSup нь ингэж ажиллахдаа бас
өөрийн үндсэн сангийн төлвийн файлуудыг өөрчлөлгүйгээр үлдээдэг.
Тэдгээр файлуудын шинэ хувилбарууд заагдсан сан уруу бичигдэх болно.
Танд /usr/src сан уруу унших эрх л байхад
иймэрхүү туршилтын ажиллагааг гүйцэтгэхэд root
эрх байх заавал шаардлагагүй юм.
Хэрэв та X11-г ажиллуулахгүй байгаа юм уу эсвэл танд GUI таалагддаггүй бол
cvsup-г ажиллуулахдаа тушаалын мөрөн дээр
хоёр сонголтыг нэмж өгөх хэрэгтэй:
&prompt.root; cvsup -g -L 2 supfile
сонголт нь CVSup-д
өөрийн GUI-г ашиглахгүйг хэлнэ. Хэрэв та X11-ийг ажиллуулахгүй байгаа бол
энэ автомат байдаг, үгүй бол та үүнийг зааж өгөх хэрэгтэй.
нь CVSup-д
хийж байгаа бүх шинэчлэлтүүдийнхээ талаар дэлгэрэнгүй мэдээллийг үзүүлэхийг
хэлж өгнө. Гурван түвшний харуулах горим байдаг бөгөөд энэ нь
-с хүртэл байна. Анхдагч нь
0 байх бөгөөд энэ нь алдааны мэдэгдлээс бусдыг харуулахгүй.
Бусад олон сонголтууд байдаг. Тэдгээрийн товч жагсаалтыг үзэхийн тулд
cvsup -H гэж бичнэ. Илүү дэлгэрэнгүй тайлбаруудын
талаар гарын авлагын хуудсыг үзнэ үү.
Шинэчлэлт ажилладаг аргад сэтгэл ханамжтай болсныхоо дараа
та CVSup-г давтамжтайгаар ажиллуулахын тулд
&man.cron.8; ашиглан хийж өгч болно. Мэдээж та &man.cron.8;-с
CVSup-г ажиллуулахдаа өөрийнхөө GUI-г
ашиглахгүй болгох хэрэгтэй.
<application>CVSup</application>-ийн файлын цуглуулгууд
CVSup-ийн файлын цуглуулгууд нь шатлалтайгаар
зохион байгуулагдсан байдаг. Цөөн том цуглуулгууд байдаг бөгөөд тэдгээр нь
арай жижиг дэд цуглуулгуудад хуваагддаг. Том цуглуулгыг хүлээн авах нь
түүний дэд цуглуулгууд тус бүрийг хүлээн авахтай адил юм. Цуглуулга хоорондын
шаталсан холбоонууд нь доорх жагсаалт дахь догол ашиглалтаар тусгагддаг.
Хамгийн түгээмэл хэрэглэгддэг цуглуулгууд нь src-all,
болон ports-all юм. Бусад цуглуулгуудыг тусгай зорилгоор
зөвхөн жижиг бүлэг хүмүүс ашигладаг бөгөөд зарим толин тусгал сайтууд тэдгээрийг
бүгдийг агуулдаггүй байж болох юм.
cvs-all release=cvs
Криптограф кодыг оролцуулаад FreeBSD-ийн гол CVS архив.
distrib release=cvs
FreeBSD-ийн түгээлт болон толин тусгал хийхтэй холбоотой файлууд.
doc-all release=cvs
FreeBSD гарын авлагын эхүүд ба бусад баримт. Энэ нь FreeBSD-ийн
вэб сайтын файлуудыг агуулдаггүй.
ports-all release=cvs
FreeBSD-ийн портын цуглуулга.
Хэрэв та бүхэл ports-all-г (бүх портын мод)
шинэчлэхийг хүсэхгүй байгаа бөгөөд доор жагсаагдсан дэд цуглуулгуудын
нэгийг ашиглаж байгаа бол ports-base
дэд цуглуулгыг шинэчилсэн эсэхээ үргэлж
шалгаж байх хэрэгтэй. ports-base-ээр
танилцуулагдсан портын бүтээлтийн дэд бүтцэд ямар нэгэн өөрчлөлт
орох болгонд тэдгээр өөрчлөлтүүд нь жинхэнэ
портуудад тун удахгүй ашиглагдах нь бараг л тодорхой байдаг юм.
Тиймээс хэрэв та зөвхөн жинхэнэ
портуудыг
шинэчилж тэдгээр нь шинэ боломжуудын заримыг ашигладаг бол
тэдгээрийн бүтээлт нь зарим нэг ид шидийн алдааны мэдэгдэлтэйгээр
амжилтгүй болох маш их магадлалтай юм. Энэ тохиолдолд
хамгийн эхэнд хийх зүйл бол
таны ports-base дэд цуглуулга
хамгийн сүүлийн үеийнх эсэхийг шалгах хэрэгтэй юм.
Хэрэв та ports/INDEX-ийн
өөрийн локал хуулбарыг бүтээх гэж байгаа бол
ports-all буюу бүх портыг
хүлээж авах ёстой (бүх портын мод).
ports/INDEX-г хэсэг модтой бүтээхийг
дэмждэггүй.
FAQ хаягийг үзнэ үү.
ports-accessibility
release=cvs
Хөгжлийн бэрхшээлтэй хэрэглэгчдэд туслахад зориулсан програм хангамж.
ports-arabic
release=cvs
Араб хэлний дэмжлэг.
ports-archivers
release=cvs
Архивлах хэрэгслүүд.
ports-astro
release=cvs
Одон оронтой холбоотой портууд.
ports-audio
release=cvs
Дууны дэмжлэг.
ports-base
release=cvs
Портын цуглуулгын бүтээх дэд бүтэц -
төрөл бүрийн файлууд /usr/ports
сангийн Mk/ болон
Tools/ дэд сангуудад байрладаг.
Дээрх чухал
анхааруулгыг үзнэ үү: та FreeBSD-ийн
портын цуглуулгын ямар ч хэсгийг шинэчлэхдээ
энэ дэд цуглуулгыг үргэлж
шинэчилж байх хэрэгтэй!
ports-benchmarks
release=cvs
Бенчмаркууд.
ports-biology
release=cvs
Биологи.
ports-cad
release=cvs
Компьютерийн тусламжтай дизайн хийх хэрэгслүүд.
ports-chinese
release=cvs
Хятад хэлний дэмжлэг.
ports-comms
release=cvs
Холбооны програм хангамж.
ports-converters
release=cvs
тэмдэгтийн код хөрвүүлэгчид.
ports-databases
release=cvs
Мэдээллийн баазууд.
ports-deskutils
release=cvs
Компьютер зохион бүтээгдэхээс өмнө
ширээн дээр байдаг байсан зүйлс.
ports-devel
release=cvs
Хөгжүүлэлтийн багажууд.
ports-dns
release=cvs
DNS-тэй холбоотой програм хангамж.
ports-editors
release=cvs
Засварлагчид.
ports-emulators
release=cvs
Бусад үйлдлийн системүүдэд зориулсан эмуляторууд.
ports-finance
release=cvs
Банк, санхүү болон тэдгээртэй холбоотой програмууд.
ports-ftp
release=cvs
FTP клиент ба серверийн багажууд.
ports-games
release=cvs
Тоглоомууд.
ports-german
release=cvs
Герман хэлний дэмжлэг.
ports-graphics
release=cvs
Графикийн багажууд.
ports-hebrew
release=cvs
Хэбрю хэлний дэмжлэг.
ports-hungarian
release=cvs
Унгар хэлний дэмжлэг.
ports-irc
release=cvs
Internet Relay Chat буюу чалчих багажууд.
ports-japanese
release=cvs
Япон хэлний дэмжлэг.
ports-java
release=cvs
&java; багажууд.
ports-korean
release=cvs
Солонгос хэлний дэмжлэг.
ports-lang
release=cvs
Програмчлалын хэлнүүд.
ports-mail
release=cvs
Захидлын програмууд.
ports-math
release=cvs
Тоо тооцоолох програм хангамж.
ports-mbone
release=cvs
MBone програмууд.
ports-misc
release=cvs
Бусад багажууд.
ports-multimedia
release=cvs
Мультимедиа програм хангамж.
ports-net
release=cvs
Сүлжээний програм хангамж.
ports-net-im
release=cvs
Шуурхай мэдэгдэл (instant messaging) илгээх програм хангамж.
ports-net-mgmt
release=cvs
Сүлжээний удирдлагын програм хангамж.
ports-net-p2p
release=cvs
p2p сүлжээ.
ports-news
release=cvs
USENET мэдээний програм хангамж.
ports-palm
release=cvs
Palm төрлийн
төхөөрөмжүүдэд зориулсан програм хангамжийн дэмжлэг.
ports-polish
release=cvs
Польш хэлний дэмжлэг.
ports-ports-mgmt
release=cvs
Портууд болон багцуудыг удирдах багажууд.
ports-portuguese
release=cvs
Португал хэлний дэмжлэг.
ports-print
release=cvs
Хэвлэлтийн програм хангамж.
ports-russian
release=cvs
Орос хэлний дэмжлэг.
ports-science
release=cvs
Шинжлэх ухаан.
ports-security
release=cvs
Аюулгүй байдлын хэрэгслүүд.
ports-shells
release=cvs
Тушаалын мөрийн бүрхүүлүүд.
ports-sysutils
release=cvs
Системийн хэрэгслүүд.
ports-textproc
release=cvs
текст боловсруулах хэрэгслүүд (ширээний хэвлэл ордоггүй).
ports-ukrainian
release=cvs
Украйн хэлний дэмжлэг.
ports-vietnamese
release=cvs
Вьетнам хэлний дэмжлэг.
ports-www
release=cvs
World Wide
Web-тэй холбоотой програм хангамж.
ports-x11
release=cvs
X Цонхны системийг дэмжих портууд.
ports-x11-clocks
release=cvs
X11 цагнууд.
ports-x11-drivers
release=cvs
X11 драйверууд.
ports-x11-fm
release=cvs
X11 файл менежерүүд.
ports-x11-fonts
release=cvs
X11 үсгийн маягууд ба үсгийн маягийн хэрэгслүүд.
ports-x11-toolkits
release=cvs
X11 багажны цуглуулгууд.
ports-x11-servers
release=cvs
X11 серверүүд.
ports-x11-themes
release=cvs
X11 харуулах маягууд.
ports-x11-wm
release=cvs
X11 цонхны менежерүүд.
projects-all release=cvs
FreeBSD төслийн архив дахь эхүүд.
src-all release=cvs
Криптограф кодыг оролцуулаад FreeBSD-ийн гол эхүүд.
src-base
release=cvs
/usr/src сангийн дээр байрлах
бусад файлууд.
src-bin
release=cvs
Ганц хэрэглэгчийн горимд хэрэг болох хэрэглэгчийн багажууд
(/usr/src/bin).
src-cddl
release=cvs
CDDL лицензийн доор байдаг хэрэгслүүд болон сангууд
(/usr/src/cddl).
src-contrib
release=cvs
Харьцангуй өөрчлөлтгүйгээр хэрэглэгддэг
FreeBSD төслөөс гаднах хэрэгслүүд ба сангууд
(/usr/src/contrib).
src-crypto release=cvs
Харьцангуй өөрчлөлтгүйгээр хэрэглэгддэг
FreeBSD төслөөс гаднах криптограф хэрэгслүүд ба сангууд
(/usr/src/crypto).
src-eBones release=cvs
Kerberos ба DES
(/usr/src/eBones). FreeBSD-ийн
одоогийн хувилбаруудад ашигладаггүй.
src-etc
release=cvs
Системийн тохиргооны файлууд
(/usr/src/etc).
src-games
release=cvs
Тоглоомууд
(/usr/src/games).
src-gnu
release=cvs
GNU Нийтийн Лицензтэй хэрэгслүүд
(/usr/src/gnu).
src-include
release=cvs
Толгой файлууд
(/usr/src/include).
src-kerberos5
release=cvs
Kerberos5 аюулгүй байдлын багц
(/usr/src/kerberos5).
src-kerberosIV
release=cvs
KerberosIV аюулгүй байдлын багц
(/usr/src/kerberosIV).
src-lib
release=cvs
Сангууд
(/usr/src/lib).
src-libexec
release=cvs
Бусад програмуудаар ажилладаг системийн програмууд
(/usr/src/libexec).
src-release
release=cvs
FreeBSD хувилбар гаргахад шаардагдах файлууд
(/usr/src/release).
src-rescue
release=cvs
Яаралтай сэргээлт хийхэд зориулсан статикаар холболт хийгдсэн програмууд;
&man.rescue.8;-г үзнэ үү
(/usr/src/rescue).
src-sbin release=cvs
Ганц хэрэглэгчийн горимд зориулсан системийн хэрэгслүүд
(/usr/src/sbin).
src-secure
release=cvs
Криптограф сангууд ба тушаалууд
(/usr/src/secure).
src-share
release=cvs
Олон системүүдийн хооронд хуваалцаж болох файлууд
(/usr/src/share).
src-sys
release=cvs
Цөм
(/usr/src/sys).
src-sys-crypto
release=cvs
Цөмийн криптограф код
(/usr/src/sys/crypto).
src-tools
release=cvs
FreeBSD-г арчлахад зориулсан төрөл бүрийн хэрэгслүүд
(/usr/src/tools).
src-usrbin
release=cvs
Хэрэглэгчийн хэрэгслүүд
(/usr/src/usr.bin).
src-usrsbin
release=cvs
Системийн хэрэгслүүд
(/usr/src/usr.sbin).
www release=cvs
FreeBSD WWW сайтын эх.
distrib release=self
CVSup серверийн өөрийн
тохиргооны файлууд. CVSup
толин тусгал сайтуудад хэрэглэгддэг.
gnats release=current
GNATS алдаа мөрдөх мэдээллийн бааз.
mail-archive release=current
FreeBSD захидлын жагсаалтын архив.
www release=current
Урьдчилан боловсруулсан FreeBSD WWW сайтын файлууд
(эх файлууд биш). WWW толин тусгал сайтуудад хэрэглэгддэг.
Дэлгэрэнгүй мэдээллийг
CVSup FAQ болон бусад
CVSup-ийн тухай мэдээллийг
-
+
CVSup гэрийн хуудас хаягаас үзнэ үү.
Ихэнх FreeBSD-тэй холбоотой CVSup-ийн
хэлэлцүүлэг &a.hackers;-д болдог. Програмын шинэ хувилбар тэнд, бас
&a.announce;-д зарлагддаг.
- Асуултууд болон алдааны тайлангуудыг програмын зохиогч cvsup-bugs@polstra.com
- руу хаяглах ёстой.
+ CVSup-ийн талаар асуултууд эсвэл
+ алдааны тайлангуудыг
+ CVSup FAQ холбоосоос үзнэ үү.
CVSup сайтууд
FreeBSD-д зориулсан CVSup серверүүд дараах хаягууд дээр
ажиллаж байгаа:
&chap.mirrors.cvsup.inc;
Portsnap-г ашиглах нь
Танилцуулга
Portsnap нь &os;-ийн портын модыг
аюулгүйгээр түгээхэд зориулагдсан систем юм. Дунджаар цаг тутам
портын модны snapshot
буюу хормын хувилбар үүсгэгдэж
дахин багцлагдаж криптографын хувьд баталгаажуулагддаг. Үүний үр дүнд гарсан
файлууд нь дараа нь HTTP-ээр түгээгддэг.
CVSup-ийн адил
Portsnap нь шинэчлэлтийн
pull буюу татах
загварыг ашигладаг: Багцлагдаж баталгаажуулагдсан портын моднууд
клиентүүдээс ирэх файлын хүсэлтийг идэвхгүйгээр хүлээж байдаг вэб сервер дээр
байрлуулагддаг. Хэрэглэгчид шинэчлэлтүүдийг татаж авахын тулд
&man.portsnap.8;-г гараар ажиллуулах эсвэл шинэчлэлтүүдийг автоматаар
тогтмол татаж авдгаар &man.cron.8; ажлыг тохируулах ёстой.
Техникийн шалтгаануудаас болоод Portsnap
нь амьд
портын модыг /usr/ports/
санд шууд шинэчилдэггүй; харин анхдагчаар /var/db/portsnap/
санд хадгалагдсан портын модны шахагдсан хуулбараар дамжуулан ажилладаг.
Энэ шахагдсан хуулбар нь дараа нь амьд портын модыг шинэчлэхэд хэрэглэгддэг.
Хэрэв Portsnap нь &os;-ийн
портын цуглуулгаас суулгагдсан бол түүний шахагдсан хормын хувилбарт
зориулсан анхдагч байрлал нь /var/db/portsnap/-ийн
оронд /usr/local/portsnap/ байх болно.
Суулгалт
&os; 6.0 болон сүүлийн хувилбарууд дээр Portsnap нь
&os; үндсэн систем дээр байдаг. &os;-ийн хуучин хувилбарууд дээр үүнийг
ports-mgmt/portsnap портыг
ашиглан суулгаж болно.
Portsnap-ийн тохиргоо
Portsnap-ийн ажиллагаа
/etc/portsnap.conf тохиргооны файлаар хянагддаг.
Ихэнх хэрэглэгчдийн хувьд анхдагч тохиргооны файл хангалттай; илүү дэлгэрэнгүйг
&man.portsnap.conf.5; гарын авлагын хуудаснаас лавлана уу.
Хэрэв Portsnap нь &os;-ийн
портын цуглуулгаас суулгагдсан бол /etc/portsnap.conf-ийн
оронд /usr/local/etc/portsnap.conf тохиргооны файлыг
ашиглах болно. Энэ тохиргооны файл нь порт суулгагдах үед үүсгэгддэггүй, гэхдээ
жишээ тохиргооны файл түгээгддэг; түүнийг байрлал уруу нь хуулаад дараах
тушаалыг ажиллуулна:
&prompt.root; cd /usr/local/etc && cp portsnap.conf.sample portsnap.conf
<application>Portsnap</application>-г эхний удаа ажиллуулах нь
&man.portsnap.8; эхний удаа ажиллахдаа бүхэл портын модны шахагдсан
хормын хувилбарыг /var/db/portsnap/ (хэрэв
Portsnap нь портын цуглуулгаас суулгагдсан бол
/usr/local/portsnap/ байна) руу татаж
авах хэрэгтэй болдог. 2006 оны эхнээс эхлээд энэ нь ойролцоогоор 41 MB
татаж авахаар байна.
&prompt.root; portsnap fetch
Шахагдсан хормын хувилбар татагдсаны дараа портын модны амьд
хуулбарыг /usr/ports/ руу задалж болно. Энэ нь
портын модны аль хэсгүүд сүүлд шинэчлэгдэх ёстойг portsnap тодорхойлж
чадах үндсэн шугамыг тогтоож өгдөг болохоор портын мод (өөрөөр хэлбэл
CVSup ашиглан) энэ сан уруу үүсгэгдсэн
байсан ч гэсэн энэ үйлдэл шаардлагатай байдаг.
&prompt.root; portsnap extract
Анхдагч суулгалтад /usr/ports
сан үүсгэгддэггүй. Хэрэв та &os; 6.0-RELEASE-г ажиллуулж байгаа бол
энэ нь portsnap-г ашиглаж эхлэхээс өмнө үүсгэгдсэн
байх ёстой. &os; эсвэл Portsnap-ийн сүүлийн
хувилбарууд дээр энэ үйлдэл нь portsnap тушаалыг
эхлэн ашиглахад автоматаар хийгдэх болно.
Портын модыг шинэчлэх нь
Портын модны эхний шахагдсан хормын хувилбар татагдаж
/usr/ports/ руу задлагдсаны дараа
портын модыг шинэчлэх явц хоёр алхмаас тогтоно: шинэчлэлтүүдийг
шахагдсан хормын хувилбар руу татан авч
амьд портын модыг шинэчлэхийн
тулд тэдгээрийг ашиглана. Эдгээр хоёр алхмыг portsnap
руу нэг тушаалаар зааж өгч болно:
&prompt.root; portsnap fetch update
portsnap-ийн зарим хуучин хувилбарууд
энэ бичлэгийг дэмждэггүй; хэрэв энэ нь амжилтгүй болвол доор дурдсаныг
туршаад үзээрэй:
&prompt.root; portsnap fetch
&prompt.root; portsnap update
Portsnap-г cron-с ажиллуулах нь
Portsnap серверүүдэд
хандахад олон хүн
холбогдсон асуудлуудыг
тойрон гарахын тулд portsnap fetch
тушаал нь &man.cron.8; ажлаас ажиллахгүй. Харин
тусгай portsnap cron тушаал байх
бөгөөд энэ нь шинэчлэлтүүдийг татаж авахаасаа өмнө
3600 секунд хүртэл санамсаргүй хугацаагаар хүлээдэг.
Мөн энэ нь порт бүтээгдэж байх үед юм уу эсвэл суулгагдаж байх үед ажиллавал
асуудлууд үүсгэх магадлалтай болохоор portsnap update
тушаалыг cron ажлаас ажиллуулахгүй
байхыг тууштай зөвлөдөг. Гэхдээ портын INDEX
файлуудыг шинэчлэх нь аюулгүй байдаг бөгөөд үүнийг
тугийг portsnap тушаалд өгч хийж болно.
(Мэдээж хэрэв portsnap -I update нь
cron-с ажиллавал үлдсэн модыг шинэчлэхийн
тулд portsnap update тушаалыг
туггүйгээр дараа нь ажиллуулах хэрэгтэй болно.)
Дараах мөрийг /etc/crontab файлд
нэмэхэд portsnap-ийг өөрийн шахагдсан хормын
хувилбар болон INDEX файлуудыг
/usr/ports/ санд шинэчлэж
суулгагдсан портуудаас хуучин портууд байвал цахим захидал илгээхэд
хүргэх болно:
0 3 * * * root portsnap -I cron update && pkg_version -vIL=
Хэрэв системийн цагийг локал цагийн бүс гэж тохируулаагүй бол
Portsnap серверүүд дээр ачааллыг
тэгш хуваарилахын тулд 3 гэдгийг 0-с 23-ын
хоорондох санамсаргүй утгаар сольно уу.
portsnap-ийн зарим хуучин хувилбарууд
portsnap-тай цуг зэрэг олон тушаалуудыг жагсаахыг дэмждэггүй
(өөрөөр хэлбэл cron update). Хэрэв
дээрх мөр амжилтгүй болвол portsnap -I cron update
тушаалыг portsnap cron && portsnap -I update
тушаалуудаар солиод үзээрэй.
CVS Tags буюу хаягууд
cvs эсвэл
CVSup ашиглан эхийг авах юм уу эсвэл шинэчилж
байгаа үед revision tag буюу залруулалтын хаягийг зааж өгөх ёстой байдаг.
Залруулалтын хаяг нь &os; хөгжүүлэлтийн тодорхой нэг байх юм уу эсвэл
хугацааны тодорхой нэг цэг байдаг. Эхнийх нь branch tags
буюу салбарын хаягууд
гэгддэг бөгөөд хоёр дахь нь
хувилбарын хаягууд
гэгддэг.
Салбарын хаягууд
HEAD-с (энэ нь үргэлж зөв хаяг байдаг) бусад бүх
хаягууд зөвхөн src/ модонд хамаардаг.
ports/, doc/, болон
www/ моднууд нь салбарладаггүй.
HEAD
Гол шугамын симболын нэр, эсвэл FreeBSD-CURRENT.
Залруулалт заагаагүй тохиолдолд бас анхдагч байдаг.
CVSup-д энэ хаяг нь
. гэсэн тэмдэгтээр илэрхийлэгддэг
(цэг биш харин . тэмдэгт).
CVS-д энэ нь залруулалт заагаагүй тохиолдолд анхдагч байдаг.
Хэрэв та өөрөө хүсээгүй л бол STABLE машин дээр CURRENT
эхийг татан авч шинэчлэх нь ихэвчлэн тийм ч сайн санаа
биш юм.
RELENG_6
FreeBSD-6.X-д зориулсан хөгжүүлэлтийн шугам, бас
FreeBSD 6-STABLE гэгддэг
RELENG_6_2
FreeBSD-6.2-д зориулсан хувилбарын салбар, аюулгүй байдлын зөвлөгөөнүүд болон бусад
чухал засваруудад зориулж зөвхөн ашиглагддаг.
RELENG_6_1
FreeBSD-6.1-д зориулсан хувилбарын салбар, аюулгүй байдлын зөвлөгөөнүүд болон бусад
чухал засваруудад зориулж зөвхөн ашиглагддаг.
RELENG_6_0
FreeBSD-6.0-д зориулсан хувилбарын салбар, аюулгүй байдлын зөвлөгөөнүүд болон бусад
чухал засваруудад зориулж зөвхөн ашиглагддаг.
RELENG_5
FreeBSD-5.X-д зориулсан хөгжүүлэлтийн шугам, бас
FreeBSD 5-STABLE гэгддэг.
RELENG_5_5
FreeBSD-5.5-д зориулсан хувилбарын салбар, аюулгүй байдлын зөвлөгөөнүүд болон бусад
чухал засваруудад зориулж зөвхөн ашиглагддаг.
RELENG_5_4
FreeBSD-5.4-д зориулсан хувилбарын салбар, аюулгүй байдлын зөвлөгөөнүүд болон бусад
чухал засваруудад зориулж зөвхөн ашиглагддаг.
RELENG_5_3
FreeBSD-5.3-д зориулсан хувилбарын салбар, аюулгүй байдлын зөвлөгөөнүүд болон бусад
чухал засваруудад зориулж зөвхөн ашиглагддаг.
RELENG_5_2
FreeBSD-5.2 болон FreeBSD-5.2.1-д зориулсан хувилбарын салбар, аюулгүй байдлын зөвлөгөөнүүд болон бусад
чухал засваруудад зориулж зөвхөн ашиглагддаг.
RELENG_5_1
FreeBSD-5.1-д зориулсан хувилбарын салбар, аюулгүй байдлын зөвлөгөөнүүд болон бусад
чухал засваруудад зориулж зөвхөн ашиглагддаг.
RELENG_5_0
FreeBSD-5.0-д зориулсан хувилбарын салбар, аюулгүй байдлын зөвлөгөөнүүд болон бусад
чухал засваруудад зориулж зөвхөн ашиглагддаг.
RELENG_4
FreeBSD-4.X-д зориулсан хөгжүүлэлтийн шугам, бас
FreeBSD 4-STABLE гэгддэг.
RELENG_4_11
FreeBSD-4.11-д зориулсан хувилбарын салбар, аюулгүй байдлын зөвлөгөөнүүд болон бусад
чухал засваруудад зориулж зөвхөн ашиглагддаг.
RELENG_4_10
FreeBSD-4.10-д зориулсан хувилбарын салбар, аюулгүй байдлын зөвлөгөөнүүд болон бусад
чухал засваруудад зориулж зөвхөн ашиглагддаг.
RELENG_4_9
FreeBSD-4.9-д зориулсан хувилбарын салбар, аюулгүй байдлын зөвлөгөөнүүд болон бусад
чухал засваруудад зориулж зөвхөн ашиглагддаг.
RELENG_4_8
FreeBSD-4.8-д зориулсан хувилбарын салбар, аюулгүй байдлын зөвлөгөөнүүд болон бусад
чухал засваруудад зориулж зөвхөн ашиглагддаг.
RELENG_4_7
FreeBSD-4.7-д зориулсан хувилбарын салбар, аюулгүй байдлын зөвлөгөөнүүд болон бусад
чухал засваруудад зориулж зөвхөн ашиглагддаг.
RELENG_4_6
FreeBSD-4.6 болон FreeBSD-4.6.2-д зориулсан хувилбарын салбар,
аюулгүй байдлын зөвлөгөөнүүд болон бусад
чухал засваруудад зориулж зөвхөн ашиглагддаг.
RELENG_4_5
FreeBSD-4.5-д зориулсан хувилбарын салбар, аюулгүй байдлын зөвлөгөөнүүд болон бусад
чухал засваруудад зориулж зөвхөн ашиглагддаг.
RELENG_4_4
FreeBSD-4.4-д зориулсан хувилбарын салбар, аюулгүй байдлын зөвлөгөөнүүд болон бусад
чухал засваруудад зориулж зөвхөн ашиглагддаг.
RELENG_4_3
FreeBSD-4.3-д зориулсан хувилбарын салбар, аюулгүй байдлын зөвлөгөөнүүд болон бусад
чухал засваруудад зориулж зөвхөн ашиглагддаг.
RELENG_3
FreeBSD-3.X-д зориулсан хөгжүүлэлтийн шугам, бас
3.X-STABLE гэгддэг.
RELENG_2_2
FreeBSD-2.2.X-д зориулсан хөгжүүлэлтийн шугам, бас
2.2-STABLE гэгддэг. Энэ салбар нь гол төлөв хуучирсан.
Хувилбарын хаягууд
Эдгээр хаягууд нь &os;-ийн тодорхой нэг хувилбар гарсан үеийн цагийн
тодорхой цэгийг заадаг. Хувилбар инженерчлэлийн процессийн талаар
Хувилбар инженерчлэлийн
мэдээлэл болон
Хувилбарын процесс
баримтуудад илүү дэлгэрэнгүй баримтжуулагдсан байдаг.
src мод нь
RELENG_ гэж эхэлсэн хаягийн нэрсийг ашигладаг.
ports болон
doc моднууд нь
RELEASE гэж эхэлсэн хаягийн нэрсийг ашигладаг.
Төгсгөлд нь www мод нь
хувилбаруудад зориулсан ямар нэг тусгай нэрээр хаяглагддаггүй.
RELENG_6_2_0_RELEASE
FreeBSD 6.2
RELENG_6_1_0_RELEASE
FreeBSD 6.1
RELENG_6_0_0_RELEASE
FreeBSD 6.0
RELENG_5_5_0_RELEASE
FreeBSD 5.5
RELENG_5_4_0_RELEASE
FreeBSD 5.4
RELENG_4_11_0_RELEASE
FreeBSD 4.11
RELENG_5_3_0_RELEASE
FreeBSD 5.3
RELENG_4_10_0_RELEASE
FreeBSD 4.10
RELENG_5_2_1_RELEASE
FreeBSD 5.2.1
RELENG_5_2_0_RELEASE
FreeBSD 5.2
RELENG_4_9_0_RELEASE
FreeBSD 4.9
RELENG_5_1_0_RELEASE
FreeBSD 5.1
RELENG_4_8_0_RELEASE
FreeBSD 4.8
RELENG_5_0_0_RELEASE
FreeBSD 5.0
RELENG_4_7_0_RELEASE
FreeBSD 4.7
RELENG_4_6_2_RELEASE
FreeBSD 4.6.2
RELENG_4_6_1_RELEASE
FreeBSD 4.6.1
RELENG_4_6_0_RELEASE
FreeBSD 4.6
RELENG_4_5_0_RELEASE
FreeBSD 4.5
RELENG_4_4_0_RELEASE
FreeBSD 4.4
RELENG_4_3_0_RELEASE
FreeBSD 4.3
RELENG_4_2_0_RELEASE
FreeBSD 4.2
RELENG_4_1_1_RELEASE
FreeBSD 4.1.1
RELENG_4_1_0_RELEASE
FreeBSD 4.1
RELENG_4_0_0_RELEASE
FreeBSD 4.0
RELENG_3_5_0_RELEASE
FreeBSD-3.5
RELENG_3_4_0_RELEASE
FreeBSD-3.4
RELENG_3_3_0_RELEASE
FreeBSD-3.3
RELENG_3_2_0_RELEASE
FreeBSD-3.2
RELENG_3_1_0_RELEASE
FreeBSD-3.1
RELENG_3_0_0_RELEASE
FreeBSD-3.0
RELENG_2_2_8_RELEASE
FreeBSD-2.2.8
RELENG_2_2_7_RELEASE
FreeBSD-2.2.7
RELENG_2_2_6_RELEASE
FreeBSD-2.2.6
RELENG_2_2_5_RELEASE
FreeBSD-2.2.5
RELENG_2_2_2_RELEASE
FreeBSD-2.2.2
RELENG_2_2_1_RELEASE
FreeBSD-2.2.1
RELENG_2_2_0_RELEASE
FreeBSD-2.2.0
AFS сайтууд
FreeBSD-д зориулсан AFS серверүүд нь дараах сайтууд дээр ажиллаж байна:
Швед
Файлуудад хүрэх зам нь:
/afs/stacken.kth.se/ftp/pub/FreeBSD/
stacken.kth.se # Stacken Computer Club, KTH, Sweden
130.237.234.43 #hot.stacken.kth.se
130.237.237.230 #fishburger.stacken.kth.se
130.237.234.3 #milko.stacken.kth.se
Арчлагч ftp@stacken.kth.se
rsync сайтууд
Дараах сайтууд нь FreeBSD-г rsync протоколоор түгээгдэх боломжийг
бүрдүүлдэг. rsync хэрэгсэл нь
&man.rcp.1; тушаалтай бараг төстэйгөөр ажилладаг боловч
илүү олон тохируулгуудтай бөгөөд хоёр талын файлуудын зөвхөн ялгаатайг нь
дамжуулдаг. Ингэснээр сүлжээгээр хийх хамгийн сүүлийн хэлбэрт аваачих үйлдлийг
ихээхэн хурдасгадаг байна. Хэрэв та FreeBSD FTP сервер юм уу эсвэл
CVS архивын толин тусгал сайт бол энэ нь их ашигтай байдаг.
rsync цуглуулга нь олон үйлдлийн системүүд
дээр байдаг. FreeBSD-ийн хувьд net/rsync
порт эсвэл багцыг үзнэ үү.
Бүгд Найрамдах Чех Улс
rsync://ftp.cz.FreeBSD.org/
Байгаа цуглуулгууд:
ftp: FreeBSD FTP серверийн хэсэгчилсэн толин тусгал.
FreeBSD: FreeBSD FTP серверийн бүрэн толин тусгал.
Герман
rsync://grappa.unix-ag.uni-kl.de/
Байгаа цуглуулгууд:
freebsd-cvs: Бүрэн FreeBSD CVS архив.
Үүнээс гадна энэ машин нь NetBSD болон OpenBSD төслүүдийн CVS архивуудыг бас толин тусгал
хийдэг.
Нидерланд
rsync://ftp.nl.FreeBSD.org/
Байгаа цуглуулгууд:
vol/4/freebsd-core: FreeBSD FTP серверийн бүрэн толин тусгал.
Тайвань
rsync://ftp.tw.FreeBSD.org/
rsync://ftp2.tw.FreeBSD.org/
rsync://ftp6.tw.FreeBSD.org/
Байгаа цуглуулгууд:
FreeBSD: FreeBSD FTP серверийн бүрэн толин тусгал.
Их Британи
rsync://rsync.mirror.ac.uk/
Байгаа цуглуулгууд:
ftp.FreeBSD.org: FreeBSD FTP серверийн бүрэн толин тусгал.
Америкийн Нэгдсэн Улс
rsync://ftp-master.FreeBSD.org/
Энэ серверийг FreeBSD-ийн анхдагч толин тусгал сайтууд зөвхөн хэрэглэж
болно.
Байгаа цуглуулгууд:
FreeBSD: FreeBSD FTP серверийн мастер архив.
acl: FreeBSD-ийн мастер ACL жагсаалт.
rsync://ftp13.FreeBSD.org/
Байгаа цуглуулгууд:
FreeBSD: FreeBSD FTP серверийн бүрэн толин тусгал.
diff --git a/mn_MN.UTF-8/books/handbook/network-servers/chapter.sgml b/mn_MN.UTF-8/books/handbook/network-servers/chapter.sgml
index 9fa08114ea..b38a4e4f52 100644
--- a/mn_MN.UTF-8/books/handbook/network-servers/chapter.sgml
+++ b/mn_MN.UTF-8/books/handbook/network-servers/chapter.sgml
@@ -1,4532 +1,4532 @@
Мюррей
Стөүкли
Дахин зохион байгуулсан
Лодойсамбын
Баянзул
Орчуулсан
Сүлжээний орчны Серверүүд
Ерөнхий агуулга
Энэ бүлэгт өргөн хэрэглэгддэг, &unix; системүүдийн сүлжээний орчинд ажилладаг
үйлчилгээнүүдийн талаар авч үзэх болно. Бид энд олон өөр үйлчилгээнүүдийг хэрхэн
суулгах, тохируулах, шалгах болон засвар үйлчилгээг хариуцах талаар үзэх болно.
Танд зориулж жишээ тохиргооны файлуудыг мөн оруулж өгсөн байгаа.
Энэ бүлгийг уншсаны дараа, та дараах зүйлсийг мэдэх болно:
inetd дэмонг хэрхэн удирдах.
Сүлжээний орчны файл системийг хэрхэн зохион байгуулах.
Хэрэглэгчийн бүртгэлийг хуваалцах сүлжээний орчны мэдээллийн серверийг хэрхэн зохион байгуулах.
DHCP ашиглан автоматаар сүлжээний тохиргоог хэрхэн хийх.
Домэйн нэрийн серверийг хэрхэн зохион байгуулах.
Apache HTTP Серверийг хэрхэн зохион байгуулах.
File Transfer Protocol буюу Файл Дамжуулах Протокол(FTP) Серверийг хэрхэн зохион байгуулах.
Samba ашиглан &windows; хэрэглэгчид зориулсан
файл болон хэвлэгч серверийг хэрхэн зохион байгуулах.
Цаг болон өдрийг тохируулах хийгээд NTP протокол ашиглан цагийн серверийг хэрхэн зохион байгуулах.
Энэ бүлгийг уншихаасаа өмнө, та дараах зүйлсийг мэдсэн байх шаардлагатай:
/etc/rc скриптүүдийн үндсийг ойлгосон байх.
Сүлжээний үндсэн нэр томъёоллыг мэддэг байх.
Гуравдагч этгээдийн нэмэлт програмыг() хэрхэн суулгахыг мэддэг байх.
Шерн
Лий
Хувь нэмрээ оруулсан
&os; 6.1-RELEASE-д зориулж шинэчилсэн
&os; Баримтжуулах Төсөл
Лодойсамбын
Баянзул
Орчуулсан
<application>inetd</application> <quote>Супер-Сервер</quote>
Ерөнхий агуулга
&man.inetd.8; нь олон тооны үйлчилгээний холболтуудыг удирддаг тул
заримдаа түүнийг Интернэт Супер-Сервер
гэж нэрлэх нь бий.
Гаднаас үүсч буй холболтыг inetd хүлээн авч, аль програмтай холбогдохыг
тодорхойлон, тухайн процессийг салаалуулж, сокетийг түүн рүү чиглүүлнэ (програмын стандарт оролт,
гаралт болон алдааны дескриптороор үйлчилгээний сокетийг өгнө). Бага ашиглагддаг сервер дээр
inetd-г ажиллуулах нь бүх дэмонг дангаар бие-даах горимд ажиллуулсантай
харьцуулахад системийн нийт ачааллыг багасгаж өгдөг.
Голчлон, inetd нь бусад дэмонуудыг салаалуулахад хэрэглэгддэг
боловч chargen, auth,
ба daytime гэх мэт нилээд олон ердийн протоколуудыг шууд зохицуулан ажиллуулж чадна.
Энэ хэсэгт inetd-н анхан шатны тохиргоог тушаалын мөрний тохируулгаар,
мөн /etc/inetd.conf тохиргооны файлаар хэрхэн хийхийг үзүүлэх болно.
Тохиргоо
inetd нь &man.rc.8; системээр эхлүүлэгдэнэ.
inetd_enable тохируулгын анхдагч утга нь NO бөгөөд,
системийг суулгах явцад хэрэглэгчийн зааж өгсний дагуу sysinstall
програмын тусламжтай идэвхжүүлж болно. inetd_enable="YES" эсвэл
inetd_enable="NO"-г /etc/rc.conf
файл дотор байрлуулснаар inetd-г систем ачаалахад эхэлдэг болгож болно.
/etc/rc.d/inetd rcvar тушаалыг өгөн одоо идэвхтэй байгаа
тохиргоог харж болно.
Дээр нь, inetd_flags тохируулгаар дамжуулан
inetd програмд тушаалын мөрнөөс өөр олон тохируулгыг
зааж өгч болно.
Тушаалын мөрний тохируулгууд
Бусад сервер дэмоны адил, inetd нь
түүнийг өөрчлөн тохируулахад зориулагдсан олон тооны тохируулгуудын хамт ирдэг.
Тохируулгуудыг бүрнээр жагсаан бичвэл:
inetd
inetd-н эдгээр тохируулгуудыг
/etc/rc.conf файл доторх
inetd_flags тохируулгын тусламжтай зааж өгч болно.
Анхдагч байдлаар, inetd_flags нь -wW -C 60 гэсэн
утгыг авсан байх ба энэ нь inetd-ны үйлчилгээнүүдийн хувьд
TCP wrapping буюу TCP-ийн гүйцэтгэл хялбаршуулалтыг идэвхжүүлэх ба тухайн ямар нэг IP хаягнаас аль нэг үйлчилгээнд
нэг минутанд 60-аас дээш удаа хүсэлт тавих боломжгүй болгоно.
Хэдийгээр бид гаднаас хэтэрхий олон
тооны хандалт хийгдэж байгаа үед тохируулгаар түүнийг хэрхэн хязгаарлахыг
доор үзүүлж байгаа ч гэсэн, анхлан суралцагчдад зөвлөхөд
эдгээр параметрүүдийг ихэвчлэн өөрчлөх шаардлагагүй байдаг.
Тохируулгуудын бүрэн жагсаалтыг &man.inetd.8; заавар хуудаснаас үзнэ үү.
-c maximum
Үйлчилгээг нэгэн зэрэг хэдэн удаа дуудаж болох хамгийн дээд
тооны анхдагч утгыг заана; Анхдагч утга нь хязгааргүй.
Үйлчилгээ тус бүрээр параметрийн тусламжтай
утгыг дарж өөрчилж болно.
-C rate
Үйлчилгээг нэг IP хаягнаас нэг минутын дотор хэдэн удаа
дуудаж болох
хамгийн дээд тооны анхдагч утгыг заана; Анхдагч утга нь хязгааргүй.
Үйлчилгээ тус бүрээр параметрийн тусламжтай
утгыг дарж өөрчилж болно.
-R rate
Үйлчилгээг нэг минутын дотор хэдэн удаа дуудаж болох
хамгийн дээд тоог заана; Анхдагч утга нь 256. 0-г
тавьснаар хязгааргүй болгоно.
-s maximum
Үйлчилгээг нэг IP хаягнаас хэдэн удаа
дуудаж болох хамгийн дээд тоог заана; Анхдагч утга нь хязгааргүй.
Үйлчилгээ тус бүрээр параметрийн тусламжтай
утгыг дарж өөрчилж болно.
<filename>inetd.conf</filename>
inetd-г /etc/inetd.conf
файлын тусламжтай тохируулна.
/etc/inetd.conf файлд өөрчлөлт хийсний дараа,
inetd-р тохиргооны файлыг дахин уншуулахдаа
дараах тушаалыг өгнө:
<application>inetd</application>-н тохиргооны файлыг дахин дуудах нь
&prompt.root; /etc/rc.d/inetd reload
Тохиргооны файлын мөр бүр тусдаа дэмонг заана.
Файл доторх тайлбарууд нь урдаа #
тэмдэгтэй байна.
/etc/inetd.conf файл доторх бичлэгүүдийн формат дараах
байдалтай байна:
service-name
socket-type
protocol
{wait|nowait}[/max-child[/max-connections-per-ip-per-minute[/max-child-per-ip]]]
user[:group][/login-class]
server-program
server-program-arguments
IPv4 ашигладаг &man.ftpd.8; дэмоны хувьд жишээ бичлэг дараах байдалтай байж болно:
ftp stream tcp nowait root /usr/libexec/ftpd ftpd -l
service-name
Тухайн дэмоны үйлчилгээний нэрийг заана.
Энэ нь /etc/services файл дотор бичигдсэн үйлчилгээнүүдийн нэг
байх ёстой бөгөөд аль портон дээр сонсохыг inetd-д хэлж өгнө.
Хэрэв шинэ үйлчилгээ үүсгэсэн бол түүнийг заавал /etc/services файл
дотор нэмсэн байх ёстой.
socket-type
stream,
dgram, raw, эсвэл seqpacket эдгээрийн нэг байна.
stream-г холболтон дээр үндэслэсэн TCP дэмонуудын хувьд хэрэглэдэг бол,
dgram-г UDP протоколоор ажилладаг дэмонуудын хувьд хэрэглэнэ.
protocol
Доор дурдсанаас нэг нь байна:
Протокол
Тайлбар
tcp, tcp4
TCP IPv4
udp, udp4
UDP IPv4
tcp6
TCP IPv6
udp6
UDP IPv6
tcp46
TCP IPv4 ба v6 хоёул
udp46
UDP IPv4 ба v6 хоёул
{wait|nowait}[/max-child[/max-connections-per-ip-per-minute[/max-child-per-ip]]]
нь inetd-р дуудагдсан
дэмон өөрийн сокетийг зохицуулж чадах эсэхийг заана.
сокеттой дэмоны хувьд тохируулгыг
хэрэглэнэ. Харин ихэвчлэн олон салаатай байдаг
stream сокеттой дэмоны хувьд тохируулгыг хэрэглэх
хэрэгтэй. нь ихэвчлэн олон сокетийг нэг дэмонд
шилжүүлэн өгдөг бол, нь шинээр үүссэн сокет тус бүрт
харгалзуулан хүүхэд дэмонг салаалуулан үүсгэдэг.
inetd-ийн салаалуулан үүсгэж
чадах хамгийн их хүүхэд дэмоны тоог
тохируулгын тусламжтай зааж өгч болно. Хэрэв
тухайн дэмоны ажиллаж болох тохиолдлыг 10-р хязгаарлах бол,
-н ард /10 гэж бичнэ.
/0 нь хүүхдийн тоог хязгаарлахгүй гэсэн утгатай.
-с гадна, нэг газраас тухайн дэмонтой
үүсгэж байгаа холболтын тоог хязгаарладаг өөр хоёр
тохируулгыг хэрэглэж болно.
нь тухайн ямар нэг IP хаягнаас
нэг минутанд үүсгэж болох холболтын тоог хязгаарлана,
жишээлбэл: 10 гэсэн утга нь тухайн ямар нэг IP хаягнаас
нэг минутын дотор тухайн үйлчилгээнд холбогдохоор оролдох
оролдлогын тоог 10-р хязгаарлана. нь
Тухайн ямар нэг IP хаяг дээр үүсгэгдсэн хүүхдийн тоог хязгаарлана.
Эдгээр тохируулгууд нь санаатай болон санамсаргүйгээр нөөцийг
хэтрүүлэн хэрэглэх, мөн Үйлчилгээг Зогсоох (DoS) халдлагаас хамгаалахад
хэрэгтэй байдаг.
Хэрэглэхдээ, ба
хоёрын аль нэгийг заавал хэрэглэх ёстой. Харин ,
ба
тохируулгуудыг сонгон хэрэглэж болно.
Stream төрлийн олон салаатай (урсгал) дэмоны хувьд, ,
эсвэл хязгаарлалтуудын
алийг ч хэрэглэхгүй бол ердөө л: nowait байна.
Дээрхтэй адил дэмон, 10 хүүхэд дэмоны хязгаарлалттай бол: nowait/10 байна.
Мөн адил дэмон, 10 хүүхэд дэмоны хязгаарлалттай,
минутанд нэг IP хаягнаас үүсгэх холболтын тоог 20-р хязгаарлах бол:
nowait/10/20 байна.
Эдгээр тохируулгуудыг &man.fingerd.8; дэмоны анхдагч тохиргоон дээр
жишээ болгон харвал:
finger stream tcp nowait/3/10 nobody /usr/libexec/fingerd fingerd -s
Эцэст нь, 100 хүүхдийн хязгаарлалттай, нэг IP хаягнаас үүсэх холболтын
тоог 5-р хязгаарласан дэмоны жишээг авбал: nowait/100/0/5 байх юм.
user
Энд тухайн дэмон ямар хэрэглэгчийн нэрээр ажиллахыг зааж өгнө.
Ихэвчлэн дэмонууд root хэрэглэгчийн нэр дээр ажилладаг.
Аюулгүй байдлын үүднээс, зарим серверүүд daemon, эсвэл
хамгийн бага эрхтэй nobody хэрэглэгчийн нэр дээр ажиллах нь
элбэг байдаг.
server-program
Энд гаднаас холболт хүлээн авахад ажиллуулах дэмоны
бүрэн замыг зааж өгнө. Хэрэв энэ дэмон inetd-р удирдагдсан
дотоод үйлчилгээ бол тохируулгыг хэрэглэх хэрэгтэй.
server-program-arguments
Үүнийг -тай хамт, argv[0]-с эхлэн
програмын аргументыг зааж өгөх байдлаар хэрэглэнэ. Хэрэв командын
мөрөнд mydaemon -d гэсэн байдлаар хэрэглэдэг бол, -н
утга mydaemon -d байна. Дахин хэлэхэд, хэрэв тухайн дэмон дотоод үйлчилгээний
нэг бол -г энд мөн хэрэглэнэ үү.
Аюулгүй байдал
Үйлдлийн системийг суулгах үед хийсэн сонголтуудаас хамааран
inetd-н үйлчилгээнүүдийн ихэнх нь
идэвхтэй болсон байдаг. Хэрэв хэрэглэх
онцын шаардлага байхгүй бол тэдгээрийг идэвхгүй болгоно уу.
/etc/inetd.conf файл дотор, идэвхгүй болгох гэж
байгаа демоныхоо харгалзах мөрийн урд #
тэмдгийг тавьна. Дараа нь inetd-н тохиргоог дахин
ачаална. fingerd зэрэг зарим дэмонууд гадны халдагчид
хэрэгтэй мэдээллийг түгээж байдаг тул тэдгээр үйлчилгээг бүрмөсөн хааж
болох юм.
Зарим дэмонууд аюулгүй байдлыг бодолцолгүйгээр бүтээгдсэн
байдаг ба холболт тогтоох харьцангуй урт болзоот хугацаатай, эсвэл болзоот
хугацааг огт зааж өгөөгүй байдаг. Энэ нь халдагчид тодорхой дэмон уруу холболт
тогтоох хүсэлтийг олон дахин илгээж, нөөцийг дуусгах замаар системд халдах
боломжийг олгодог. Хэрэв ямар нэг дэмоны хувьд үүссэн холболтын тоо
хэтэрхий олон байвал ,
эсвэл тохиргооны
тусламжтайгаар хязгаарлалт хийх нь оновчтой байдаг.
Анхдагч байдлаар TCP-ийн дундын хяналт (гүйцэтгэл хялбаршуулалт) идэвхтэй байдаг.
inetd-р дуудагдсан дэмонуудын хувьд TCP хязгаарлалт
тавихын талаар дэлгэрэнгүй мэдээллийг &man.hosts.access.5;
заавар хуудаснаас үзнэ үү.
Элдэв зүйлс
daytime,
time,
echo,
discard,
chargen, ба auth бүгд
inetd-н дотоод үйлчилгээнүүд юм.
auth үйлчилгээ нь
сүлжээний орчинд, тодорхойлолт өгөх үйлчилгээ үзүүлдэг
бөгөөд тодорхой түвшинд тохиргоо хийх боломжтой байдаг бол
бусад үйлчилгээнүүдийг зөвхөн идэвхтэй эсвэл идэвхгүй болгох
боломжтой.
Бүрэн дүүрэн мэдээллийг &man.inetd.8; заавар хуудаснаас
үзнэ үү.
Том
Рөүдс
Дахин зохион байгуулж, сайжруулсан
Билл
Свингл
Бичсэн
Лодойсамбын
Баянзул
Орчуулсан
Сүлжээний Файлын Систем (NFS)
NFS
FreeBSD дээр дэмжигддэг олон файлын системүүдийн нэг бол
Network File System буюу Сүлжээний Файлын Систем юм, мөн NFS гэж нэрлэнэ. NFS нь сүлжээний орчинд файл болон санг
бусадтай хуваалцах боломжийг олгодог. NFS-г
хэрэглэн, хэрэглэгчид болон програмууд алслагдсан систем рүү
дотоод файл руу хандаж байгаатай адилаар хандах боломжтой.
NFS-н тэмдэглүүштэй давуу талуудаас дурдвал:
Өргөн хэрэглэгддэг өгөгдлийг нэгтгэн нэг машин дээр
байрлуулж, түүнд алсаас хандах боломжтой болсноор
дотоод машинууд илүү бага диск хэрэглэх болно.
Хэрэглэгчийн хувьд сүлжээнд байгаа машин бүр дээр тус
тусдаа гэрийн сантай байх шаардлагагүй болно.
Гэрийн санг нэг удаа NFS сервер дээр үүсгээд
түүнийгээ сүлжээгээр дамжин хэрэглэх боломжтой.
Уян диск, CDROM болон &iomegazip; төхөөрөмжүүдийг сүлжээний
бусад машинууд хэрэглэх боломжтой болно.
Ингэснээр сүлжээнд хэрэглэгдэх зөөвөрлөх боломжтой
хадгалах төхөөрөмжүүдийн тоог багасгана.
<acronym>NFS</acronym> хэрхэн ажилладаг вэ
NFS нь үндсэн хоёр хэсгээс бүрдэнэ:
сервер болон нэг ба түүнээс дээш тооны харилцагч. Сервер машин дээр
хадгалагдаж байгаа өгөгдөл рүү харилцагч алсаас хандана.
Дээрх үйлдлийг зөв гүйцэтгэхийн тулд нилээд хэдэн процессийн
тохиргоог хийж, ажиллуулсан байх ёстой.
Сервер дээр дараах дэмонууд ажиллаж байх ёстой:
NFS
сервер
файл сервер
UNIX харилцагчид
rpcbind
mountd
nfsd
Дэмон
Тайлбар
nfsd
NFS харилцагчдаас ирэх
хүсэлтийг хүлээн авах NFS дэмон.
mountd
&man.nfsd.8;-с дамжиж ирсэн хүсэлтийг гүйцэтгэгч
NFS холбох дэмон.
rpcbind
Энэ дэмоны тусламжтай NFS
харилцагчид NFS сервер аль портон дээр
ажиллаж байгааг олж мэднэ.
Харилцагч nfsiod гэсэн дэмонг мөн
ажиллуулж болно. nfsiod дэмон
NFS серверээс ирэх хүсэлтийг гүйцэтгэнэ.
Ингэх нь системийг хэвийн, алдаагүй ажиллуулахад зайлшгүй
шаардлагагүй боловч зарим үзүүлэлтүүдийг сайжруулдаг тул нэмэлт
байдлаар хэрэглэж болно. Дэлгэрэнгүй мэдээллийг
&man.nfsiod.8; хуудаснаас үзнэ үү.
<acronym>NFS</acronym>-н тохиргоог хийх
NFS
тохиргоо
NFS-н тохиргоог хийх нь харьцангуй
амархан. Ажиллах ёстой процессуудыг системтэй хамт автоматаар
асдаг болгохын тулд /etc/rc.conf файлыг бага зэрэг
өөрчлөхөд хангалттай.
NFS сервер дээрх /etc/rc.conf файл дотор
дараах тохируулгууд идэвхжсэн байгаа эсэхийг шалгана уу:
rpcbind_enable="YES"
nfs_server_enable="YES"
mountd_flags="-r"
mountd нь NFS серверийг
идэвхжүүлсэн тохиолдолд өөрөө автоматаар ажиллана.
Харилцагч талд, /etc/rc.conf файл дотор
дараах тохируулга идэвхтэй байгаа эсэхийг шалгана уу:
nfs_client_enable="YES"
/etc/exports файл дотор
NFS ямар файл системүүдийг экспорт
хийхийг (заримдаа хуваалцах
гэж мөн нэрлэнэ) зааж өгнө.
/etc/exports файлын мөр бүр нь нэг файл системд харгалзана.
Энэ файл системд хандах эрхтэй машинуудыг заахаас гадна,
ямар тохируулгаар хандахыг мөн зааж өгч болно. Энэ файл дотор бичигдэж
болох нилээд олон ийм тохируулгууд байгаа хэдий ч, бид тэдгээрээс
зөвхөн заримыг нь энд авч үзэх болно. Та бусад тохируулгуудын
талаар &man.exports.5; заавар хуудаснаас уншиж мэднэ үү.
Доор /etc/exports файлаас хэдэн жишээ мөрийг үзүүлэв:
NFS
экспортлох жишээ
Дараах жишээн дээрээс файл системийг
хэрхэн экспортлох санааг олж авах болно. Тохируулгууд нь
таны сүлжээний тохиргоо, нөхцөл байдлаас шалтгаалан
өөр байхыг анхаарна уу. Жишээ нь, /cdrom гэсэн санг
3 машин руу экспортлохын тулд дараах байдалтай бичнэ. Жишээн дээрх
3 машин сервертэй адил домэйн нэртэй, эсвэл таны /etc/hosts
файл дотор тодорхойлогдсон гэж үзсэн болно. туг нь
экспортлогдож буй файл системийг зөвхөн унших боломжтой
болохыг заана. Энэ тугийг тавьснаар алсаас хандаж буй машин
энэ файл систем дээр ямар нэг өөрчлөлт хийх боломжгүй болно.
/cdrom -ro host1 host2 host3
Дараах жишээн дээр /home санг
IP хаягаар нь зааж өгсөн 3 машин руу экспортолж байна.
Ингэж IP хаягаар нь зааж өгөх нь дотоод сүлжээндээ
DNS сервер ажиллуулаагүй үед их хэрэгтэй байдаг.
Эсвэл /etc/hosts файл дотор дотоод хостуудын
нэрийг тохируулж болно; &man.hosts.5; хэсгийг дахин үзнэ үү.
гэсэн туг нь дэд сангуудыг
холболтын цэг байхыг зөвшөөрч өгдөг. Өөрөөр хэлбэл,
дэд сангуудыг холболгүй орхиж, харилцагч зөвхөн өөрийн
хэрэгцээтэй байгаа сангаа холбохыг зөвшөөрнө гэсэн үг юм.
/home -alldirs 10.0.0.2 10.0.0.3 10.0.0.4
Дараах жишээн дээр /a санг
хоёр өөр домэйноос 2 харилцагч хандаж болохоор
экспортолж байна. гэсэн туг нь
алслагдсан систем дээрх root хэрэглэгч
экспортлогдсон файл систем дээр root эрхээр
бичихийг зөвшөөрнө. Хэрэв -maproot=root тугийг тусгайлан зааж өгөөгүй бол,
хэдий алслагдсан систем дээрх хэрэглэгч root эрхтэй ч
экспортлогдсон файл систем дээр бичих эрхгүй болно.
/a -maproot=root host.example.com box.example.org
Харилцагч экспортлогдсон файл систем рүү хандахын
тулд эрх нь байх ёстой. Тухайн харилцагч /etc/exports
файл дотор бүртгэлтэй эсэхийг шалгаарай.
/etc/exports файл дотор мөр болгон нь
нэг файл системийг нэг хост руу экспортлох мэдээллийг
төлөөлнө. Алслагдсан хост аль нэг файл системийн хувьд
зөвхөн ганц удаа л тодорхойлогдсон байх ёстой ба үүнд харгалзах
ганцхан анхдагч бичлэг байж болно. Жишээ нь, /usr нь
нэг файл систем гэж бодъё. /etc/exports файл доторх
дараах бичлэгүүд нь буруу юм:
# Invalid when /usr is one file system
/usr/src client
/usr/ports client
Учир нь /usr гэсэн файл системийг client
гэсэн хост руу экспортолсон хоёр бичлэг байна. Энэ тохиолдолд
дараах форматаар бичвэл зөв болно:
/usr/src /usr/ports client
Нэг хост руу экспортлогдож байгаа файл системийн хувьд
шинжүүдийг бүгдийг нэг мөрөнд жагсаан бичих ёстой.
Харилцагчийг зааж өгөөгүй мөрүүдийг энгийн хост гэж үзнэ.
Энэ нь файл системийг экспортлох боломжийг хязгаарлана,
гэвч энэ нь ихэнх хүмүүст хүнд асуудал биш байдаг.
Дараагийн жишээн дээр /usr ба /exports
гэсэн дотоод файл системийг экспортолсон байна:
# Export src and ports to client01 and client02, but only
# client01 has root privileges on it
/usr/src /usr/ports -maproot=root client01
/usr/src /usr/ports client02
# The client machines have root and can mount anywhere
# on /exports. Anyone in the world can mount /exports/obj read-only
/exports -alldirs -maproot=root client01 client02
/exports/obj -ro
/etc/exports файл дотор гарсан
өөрчлөлтүүдийг хүчинтэй болгохын тулд,
өөрчлөлт орсон тухай бүрд mountd дэмонг
албадан /etc/exports-г дахин уншуулах хэрэгтэй болдог.
Үүний тулд эсвэл HUP дохиог ажиллаж байгаа дэмонд өгөх хэрэгтэй:
&prompt.root; kill -HUP `cat /var/run/mountd.pid`
эсвэл mountd &man.rc.8; скриптийг зохих параметрийн
хамт ажиллуулах хэрэгтэй:
&prompt.root; /etc/rc.d/mountd onereload
rc скриптийг хэрэглэх зааврыг хэсгээс
үзнэ үү.
Бас нэг боломж нь, FreeBSD-г эхнээс нь ачаалж, бүх процессийг дахин
эхлүүлэх юм. Гэвч үүний тулд заавал системийг дахин ачаалах шаардлага байхгүй.
root эрхээр дараах тушаалуудыг өгснөөр зөвхөн хэрэгтэй процессуудаа
дахин эхлүүлэх боломжтой.
NFS сервер дээр:
&prompt.root; rpcbind
&prompt.root; nfsd -u -t -n 4
&prompt.root; mountd -r
NFS харилцагч дээр:
&prompt.root; nfsiod -n 4
Одоо алсын файл системийг холбоход бэлэн боллоо.
Доорх жишээнүүд дээр серверийн нэрийг server,
харилцагчийн нэрийг client гэж авсан болно.
Хэрэв та алсын файл системийг зөвхөн түр хугацаагаар холбох гэж байгаа
эсвэл тохиргоогоо шалгах гэж байгаа бол, харилцагч талд
root эрхээр дараах тушаалыг өгөхөд хангалттай:
NFS
холболт
&prompt.root; mount server:/home /mnt
Энэ тушаалыг өгснөөр та сервер талд байгаа /home
гэсэн санг харилцагч талд байгаа /mnt сантай
холбох болно. Хэрэв бүх зүйл зөв тохируулагдсан бол, та харилцагч талын
/mnt сан дотор орж сервер дээр байгаа файлуудыг
харж чадах ёстой.
Хэрэв систем шинээр ачаалах бүрд ямар нэг алсын
файл системийг холбох хүсэлтэй байгаа бол,
түүнийгээ /etc/fstab файл дотор нэмж бичих хэрэгтэй.
Жишээ нь:
server:/home /mnt nfs rw 0 0
Боломжит бүх сонголтуудын талаар &man.fstab.5; заавар хуудаснаас үзнэ үү.
Цоожлолт
Зарим програмууд (ж.н. mutt)
зөв ажиллахын тулд файл цоожлолтыг шаарддаг.
NFS-н хувьд, rpc.lockd-г
файл цоожлолтонд хэрэглэж болно. Түүнийг идэвхжүүлэхийн тулд,
сервер болон харилцагч талд хоёуланд нь /etc/rc.conf
файл дотор дараах мөрүүдийг нэмж өгөх хэрэгтэй
(NFS сервер болон харилцагч талуудыг аль хэдийн тохируулчихсан
гэж үзэв):
rpc_lockd_enable="YES"
rpc_statd_enable="YES"
Програмыг дараах байдалтай эхлүүлнэ:
&prompt.root; /etc/rc.d/nfslocking start
Хэрэв NFS харилцагч болон NFS
сервер талуудын хооронд жинхэнэ файл цоожлолт хийгдэх
шаардлагагүй бол, NFS харилцагч талд &man.mount.nfs.8;-д
тохируулгыг өгөн дотоод цоожлолт хийлгэж болно.
Дэлгэрэнгүй мэдээллийг &man.mount.nfs.8; заавар хуудаснаас үзнэ үү.
Практик хэрэглээ
NFS нь олон практик хэрэглээтэй. Хамгийн элбэг
тохиолддог хэрэглээг доор жагсаав:
NFS
хэрэглээ
Олон машиныг нэг CDROM эсвэл төхөөрөмжийг дундаа
хэрэглэдэг байхаар зохион байгуулах. Энэ нь нэг програмыг
олон машин дээр суулгах хамгийн хямд, хялбар арга юм.
Том сүлжээний хувьд, бүх хэрэглэгчдийн гэрийн санг хадгалдаг
төвлөрсөн NFS серверийг тохируулах. Эдгээр гэрийн сангуудыг
дараа нь сүлжээний орчинд экспортолсноор хэрэглэгчид аль машин дээр
ажиллаж буйгаас үл хамааран өөрийн нэг л сан дотор ажиллах боломжтой
болно.
Олон машин дундаа нэг /usr/ports/distfiles
сантай байх. Ийм замаар, нэг портыг олон машин дээр суулгах
хэрэгтэй үед машин бүр дээр эх файлыг татаж авалгүйгээр хурдан суулгах
боломжтой болно.
Вылий
Стилвэл
Хувь нэмрээ оруулсан
Шерн
Лий
Дахин эмхтгэсэн
Лодойсамбын
Баянзул
Орчуулсан
<application>amd</application>-р автоматаар холбох нь
amd
автоматаар холбогч дэмон
&man.amd.8; (автоматаар холбогч дэмон)
нь алсын файл системийн файл эсвэл санд хэрэглэгч
хандах тухай бүрт уг файл системийг автоматаар холбодог.
Хэсэг хугацааны туршид идэвхгүй байгаа файл системийг
amd мөн автоматаар салгана. amd-г
хэрэглэснээр /etc/fstab дотор бичигддэг байнгын
холболтоос гадна, холболт хийх боломжийг олгодог.
amd нь өөрийгөө, /host ба /net
сангууд дээр NFS сервер байдлаар холбож ажиллах бөгөөд эдгээр
сангууд доторх файлд хандах үед, amd
харгалзах алсын холболтыг хайж олоод автоматаар холбох болно.
/net нь экспортлогдсон файл системийг
IP хаягаар нь холбоход, харин /host нь
хост нэрээр нь холбоход хэрэглэгдэнэ.
/host/foobar/usr сан доторх
файлд хандана гэдэг нь amd-г
foobar гэсэн хост дээр экспортлогдсон /usr
санг холбохын зааж өгнө.
Экспортыг <application>amd</application>-р холбох
Алсын хост дээр байгаа боломжит холболтуудын
жагсаалтыг showmount тушаалын тусламжтай харж болно.
Жишээлбэл, foobar нэртэй хостын экспортыг харахын тулд:
&prompt.user; showmount -e foobar
Exports list on foobar:
/usr 10.10.10.0
/a 10.10.10.0
&prompt.user; cd /host/foobar/usr
Жишээн дээр үзүүлснээр showmount нь /usr-г
экспортлогдсон болохыг харуулж байна. /host/foobar/usr сан
дотор ороход, amd нь foobar гэсэн хост нэрийг
тайлахыг оролдох ба заасан санг холбоно.
amd-г эхлэл скриптүүдээр эхлүүлж болох ба
үүний тулд /etc/rc.conf файл дотор дараах мөрийг нэмэх хэрэгтэй:
amd_enable="YES"
Мөн, amd програмд amd_flags тохируулгын
тусламжтай тугуудыг өгч болно. amd_flags-н анхдагч утга нь:
amd_flags="-a /.amd_mnt -l syslog /host /etc/amd.map /net /etc/amd.map"
/etc/amd.map файл дотор экспортуудыг холбох анхдагч
тохируулгуудыг зааж өгсөн байна. /etc/amd.conf файл дотор
amd-н илүү дээд түвшний чанаруудыг тодорхойлж өгнө.
Дэлгэрэнгүй мэдээллийг &man.amd.8; ба &man.amd.conf.5; заавар хуудаснаас
үзнэ үү.
Жон
Линд
Хувь нэмрээ оруулсан
Лодойсамбын
Баянзул
Орчуулсан
Бусад системтэй нэгтгэхэд тохиолдох асуудлууд
ISA PC системд зориулсан зарим Ethernet адаптерууд
учир дутагдалтай байдгаас сүлжээний орчинд ажиллахад, тэр дундаа
NFS-тэй ажиллахад нилээд асуудалтай байдаг.
Энэ асуудал зөвхөн FreeBSD-д тохиолддоггүй боловч FreeBSD систем үүнд нилээд
өртөмтгий байдаг.
Энэ асуудал нь (FreeBSD) PC системийг өндөр үзүүлэлттэй машинуудтай (жишээлбэл,
Silicon Graphics, Inc., ба Sun Microsystems, Inc компаниудын хийсэн)
сүлжээнд холбох үед бараг үргэлж тохиолддог. NFS холболт хийхэд асуудалгүй,
зарим үйлдлүүдийг хийхэд амжилттай байх боловч, гаднаас ирж явж байгаа
хүсэлтүүдийг боловсруулж чадаж байгаа хэдий ч сервер гэнэт харилцагчид
хариу өгөхгүй болдог. Энэ асуудал мөн харилцагчийн хувьд, харилцагч
FreeBSD систем эсвэл ажлын машин байхаас үл шалтгаалан тохиолдоно.
Ихэнх системийн хувьд, нэгэнт ийм асуудалд орсон бол харилцагч талыг
ном ёсных нь дагуу унтраах боломжгүй болдог. Ганц авдаг арга хэмжээ бол системийг
хүчээр унтрааж асаах юм. Учир нь, NFS-н энэ асуудал одоо хир нь шийдэгдээгүй
байна.
Хэдийгээр зөв
шийдэл бол
FreeBSD системд тохирох илүү өндөр үзүүлэлттэй, илүү багтаамжтай
Ethernet адаптерийг олж авах боловч,
боломжит ажиллагааг хангахын тулд нэг арга байна.
Хэрэв FreeBSD систем нь сервер бол, харилцагч талаас
холболт хийхдээ тохируулгыг оруулж өгөх явдал юм.
Хэрэв FreeBSD систем нь харилцагч бол, NFS файл системтэй
холбогдохдоо тохируулгыг хэрэглэх юм.
Эдгээр тохируулгуудыг автомат холболтын хувьд
fstab бичлэгийн дөрөв дэх талбарыг ашиглан,
гар аргаар холболт хийх бол &man.mount.8; тушаалын
параметрыг ашиглан зааж өгч болно.
NFS сервер болон харилцагчид өөр өөр сүлжээнд
байхад гардаг өөр нэг асуудлыг энэ асуудалтай
хольж хутгах тохиолдол байдгийг энд дурдах нь зүйтэй болов уу.
Хэрэв тийм бол, чиглүүлэгчид шаардлагатай UDP
мэдээллийг дамжуулж чадаж байгаа эсэхийг
нягталж үзээрэй. Үгүй бол, өөр юу ч хийлээ гээд
та үр дүнд хүрч чадахгүй.
Дараах жишээн дээр, fastws нь өндөр үзүүлэлттэй
ажлын машины хост (интерфэйс) нэр, freebox нь
бага үзүүлэлттэй Ethernet адаптертай FreeBSD системийн
нэр юм. Мөн, /sharedfs нь экспортлогдох гэж байгаа NFS
файл систем (&man.exports.5;-г үз), ба /project нь
харилцагч талын экспортлогдсон файл системийг холбох цэг байх болно.
Аль ч тохиолдолд, эсвэл ба
зэрэг нэмэлт тохируулгууд таны хувьд хэрэгтэй байж болох юм.
FreeBSD системийг (freebox) freebox дээр
/etc/fstab дотор харилцагч байдлаар зааж өгөх жишээ:
fastws:/sharedfs /project nfs rw,-r=1024 0 0
freebox дээр гараар холбохдоо:
&prompt.root; mount -t nfs -o -r=1024 fastws:/sharedfs /project
FreeBSD системийг (freebox) fastws дээр
/etc/fstab дотор сервер байдлаар зааж өгөх жишээ:
freebox:/sharedfs /project nfs rw,-w=1024 0 0
fastws дээр гараар холбохдоо:
&prompt.root; mount -t nfs -o -w=1024 freebox:/sharedfs /project
Бараг бүх 16-битийн Ethernet адаптерийн хувьд
унших ба бичих хэмжээн дээр дээрх байдлаар хязгаарлалт
хийлгүйгээр ажиллах боломжтой байдаг.
Сонирхсон улсуудад толилуулахад, дээрх алдаа гарахад
чухам юу тохиолддог, яагаад засагдах боломжгүй болох талаар
дор тайлбарлав. NFS нь голчлон 8 K (хэдийгээр илүү бага хэмжээтэй
хэсэг дээр ажиллаж чадах боловч) хэмжээтэй блок
ууд дээр
ажилладаг. Хамгийн урт Ethernet пакет 1500 байт орчим байх ба,
NFS блок
нь хэд хэдэн Ethernet пакетуудад хуваагдах
хэрэгтэй болдог. Дээд түвшний програмын хувьд
энэ нь нэг нэгж хэвээр байх ба хүлээж аваад, нийлүүлээд, бататгал
хийхэд ч мөн нэг нэгж хэвээр байдаг. Өндөр үзүүлэлттэй ажлын машинууд
NFS нэгжийг бүрдүүлж байгаа тэдгээр пакетуудыг стандартад
заасны дагуу аль болох ойрхон ойрхон, нэг нэгээр нь цувуулж
гаргана. Жижиг, бага багтаамжтай картууд дээр, дээд түвшний програмд
дамжуулахаас өмнө сүүлийн пакет нь өмнөх пакетаа дарснаар
тухайн нэгжийг буцааж нийлүүлж, бататгах боломжгүй болно.
Үүнээс болж, ажлын машины болзоот хугацаа дуусаж бүхэл бүтэн 8 K
нэгжийг дахин дамжуулах болно. Энэ үйл ажиллагаа дахин дахин хязгааргүй
давтагдах болно.
Нэгжийн хэмжээг Ethernet пакетийн хэмжээнээс бага
байлгаснаар, бид Ethernet пакет тус бүрийг бататгаж
мухардалд орохоос сэргийлж чадна.
Өндөр үзүүлэлттэй ажлын машинууд PC систем рүү өгөгдлийг
цацсаар байх үед давхцал үүссээр байх боловч, илүү сайн карт
ашигласнаар NFS нэгж
ийн хувьд заавал тийм давхцал үүсэх
албагүй болно. Давхцал үүссэн тохиолдолд, түүнд өртсөн нэгжийг
дахин дамжуулах ба түүнийг хүлээн авч, нийлүүлж, бататгах боломж өндөртэй.
Билл
Свингл
Бичсэн
Эрик
Огрен
Сайжруулсан
Удо
Эрделхофф
Лодойсамбын
Баянзул
Орчуулсан
Сүлжээний Мэдээллийн Систем (NIS/YP)
Энэ юу вэ?
NIS
Solaris
HP-UX
AIX
Linux
NetBSD
OpenBSD
NIS,
нь Network Information Services буюу Сүлжээний Мэдээллийн Үйлчилгээнүүд
гэсэн үгийн товчлол бөгөөд &unix; (анхандаа &sunos;) системүүдийн
удирдлагыг төвлөрүүлэх зорилгоор Sun Microsystems анх хөгжүүлсэн.
Одоо энэ салбарын үндсэн стандарт болжээ; бүх гол &unix; төрлийн системүүд
(&solaris;, HP-UX, &aix;, Линукс, NetBSD, OpenBSD, FreeBSD, гэх мэт) NIS-г дэмждэг.
шар хуудасNIS
NIS анх Yellow Pages буюу Шар Хуудас
гэсэн нэртэй байсан боловч худалдааны тэмдгийн асуудлаас болж
Sun нэрийг нь сольсон. Хуучин нэр (ба yp) нь одоо хир нь хэрэглэгдсээр байдаг.
NIS
домэйнууд
Энэ нь RPC дээр үндэслэсэн, нэг NIS домэйнд байгаа
бүлэг машинууд дундаа адилхан тохиргооны файлтай боломжийг
олгодог харилцагч/сервер систем юм. Үүний тусламжтай
системийн администратор NIS харилцагч системийг
зайлшгүй байх үндсэн тохиргоотойгоор үүсгэх, тохиргооны өгөгдлийг
нэг дор нэмэх, хасах, өөрчлөх зэрэг үйлдлүүдийг хийх
боломжтой болдог.
Windows NT
Энэ нь &windowsnt;-н домэйн системтэй төстэй.
Хэдийгээр тэдгээрийн дотоод ажиллагаа нь ердөө ч адилхан биш боловч
үндсэн үүргийг нь адилтгаж болох юм.
Таны мэдэж байх ёстой Нэр томъёо/Процессууд
NIS сервер эсвэл NIS харилцагч байдлаар ажилладаг NIS-г FreeBSD дээр
зохион байгуулахын тулд нилээд хэдэн нэр томъёо, чухал хэрэглэгчийн
процессуудтай та тааралдах болно:
rpcbind
portmap
Нэр томъёо
Тайлбар
NIS домэйн нэр
NIS мастер сервер болон түүний бүх харилцагчид
(түүний зарц серверийг оруулаад) бүгд NIS домэйн нэртэй байна.
&windowsnt;-н домэйн нэртэй адилаар, NIS домэйн нэр DNS-тэй
ямар ч хамаагүй.
rpcbind
RPC-г (Remote Procedure Call буюу Алсын Процедур Дуудах, NIS-н
ашигладаг сүлжээний протокол) идэвхтэй байлгахын тулд заавал ажиллаж
байх ёстой. Хэрэв rpcbind ажиллахгүй бол,
NIS сервер ажиллуулах, NIS харилцагч болох боломжгүй.
ypbind
NIS харилцагчийг NIS сервертэй холбоно
.
NIS домэйн нэрийг системээс авч, RPC ашиглан сервертэй холбоно.
ypbind нь NIS орчны харилцагч-серверийн харилцааны цөм нь болж
өгдөг; Хэрэв харилцагчийн машин дээр ypbind үхвэл,
NIS сервер рүү хандах боломжгүй болно.
ypserv
Зөвхөн NIS сервер дээр ажиллаж байх ёстой;
энэ бол NIS сервер процесс өөрөө юм. Хэрэв &man.ypserv.8; үхвэл,
сервер NIS хүсэлтэд хариу өгөх боломжгүй болно (магадгүй,
түүний үүргийг үргэлжлүүлэх зарц сервер байгаа байх). Зарим
NIS-н хувьд (FreeBSD-гийх биш), анх холбогдож байсан сервер байхгүй болбол
өөр сервертэй холбоо тогтоохыг оролддоггүй хувилбарууд байдаг.
Ихэнхдээ, ийм үед ганц тус болох зүйл бол сервер процессийг
дахин эхлүүлэх (эсвэл серверийг бүхлээр нь), эсвэл харилцагч талын
ypbind процессийг дахин эхлүүлэх юм.
rpc.yppasswdd
Зөвхөн NIS эзэн сервер дээр ажиллаж байх ёстой өөр
нэг процесс; Энэ дэмон NIS харилцагч нарыг өөрсдийн нэвтрэх үгийг
солих боломжийг олгоно. Хэрэв энэ дэмон ажиллахгүй бол,
хэрэглэгчид NIS эзэн сервер рүү нэвтэрч орон тэнд нэвтрэх үгээ солих
хэрэгтэй болно.
Хэрхэн ажилладаг вэ?
NIS орчинд гурван төрлийн хост байна:
эзэн сервер, зарц сервер, ба харилцагч. Серверүүд нь
хостуудын тохиргооны мэдээллийг хадгалсан агуулахын үүргийг
гүйцэтгэнэ. Эзэн сервер энэ мэдээллийн бүрэн эрхтэй хуулбарыг
хадгалж байдаг бол, зарц сервер нь энэ мэдээллийн хуулбарыг
нөөцөнд хадгалж байдаг. Серверүүд харилцагчдыг эдгээр мэдээллээр
хангана.
Олон файлд байгаа мэдээллийг энэ маягаар хуваалцаж хэрэглэнэ.
master.passwd, group, ба hosts гэсэн файлуудыг
ихэвчлэн NIS тусламжтай хуваалцана. Эдгээр файлд байдаг мэдээлэл
харилцагч талын нэг процессод хэрэгтэй боллоо гэхэд түүнийг өөрийн дотоодоос
хайхын оронд түүнд оноогдсон NIS серверээс асуулга хийнэ.
Машины төрөл
NIS
эзэн сервер
NIS эзэн сервер. Энэ сервер, &windowsnt;-н анхдагч
домэйн сервер хянагчийн нэг адил, NIS харилцагчдын хэрэгцээний бүх файлуудыг
агуулсан байна. passwd, group ба NIS харилцагчийн хэрэглэх
бусад олон файлууд эзэн сервер дээр байна.
Нэг машин нэгээс олон NIS домэйны хувьд NIS эзэн
сервер байж болно. Гэхдээ, энд бид бага хэмжээний NIS орчны талаар
ярилцах тул энэ талаар энд үзэхгүй.
NIS
зарц сервер
NIS зарц сервер. &windowsnt;-н нөөц домэйн хянагчтай адилаар,
NIS зарц сервер нь NIS эзэн серверийн өгөгдлийн файлын хуулбарыг хадгална.
NIS зарц серверүүд нь нөөцөнд байдаг. Тэдгээр нь мөн эзэн серверийн
ачааллыг хуваалцаж байдаг: NIS Харилцагчид нь хамгийн түрүүнд хариу өгсөн
серверт холбогдох ба үүний тоонд зарц серверүүд ч бас орно.
NIS
харилцагч
NIS харилцагч. NIS харилцагч нь ихэнх
&windowsnt; ажлын машины адилаар, NIS серверт шалгуулж (эсвэл &windowsnt; ажлын
машины хувьд &windowsnt; домэйн хянагчид) нэвтэрнэ.
NIS/YP-г хэрэглэх нь
Энэ хэсэгт жишээ NIS орчныг үүсгэх болно.
Төлөвлөх
Та өөрийгөө нэгэн их сургуулийн жижигхэн лабораторын
администратор гэж бод. Энэ лаб 15 FreeBSD машинаас бүрдэх ба
одоогоор төвлөрсөн удирдлага байхгүй; машин бүр өөрийн
/etc/passwd ба /etc/master.passwd файлуудтай. Эдгээр файлуудыг
адилхан байлгахын тулд гараараа зөөж тавьдаг; одоогийн байдлаар лабораторид шинэ
хэрэглэгч нэмэхийн тулд, бүх 15 машин дээр нэг бүрчлэн adduser
тушаалыг оруулах хэрэгтэй байгаа. Мэдээж үүнийг өөрчлөх хэрэгтэй,
иймээс та лабораторидоо NIS хэрэглэхээр боллоо. Машинуудаасаа хоёрыг
нь сервер болгохоор сонгож авлаа.
Тиймээс, лабораторын тохиргоо дараах байдалтай байна:
Машины нэр
IP хаяг
Машины үүрэг
ellington
10.0.0.2
NIS эзэн
coltrane
10.0.0.3
NIS зарц
basie
10.0.0.4
Факультетийн ажлын машин
bird
10.0.0.5
Харилцагч машин
cli[1-11]
10.0.0.[6-17]
Бусад харилцагч машинууд
Хэрэв та NIS зураглалыг анх удаа хийж байгаа бол,
хаанаас эхлэхээ эхлээд сайн бодох хэрэгтэй. Сүлжээ чинь ямар ч
хэмжээтэй байж болно, гол нь хэд хэдэн сонголт хийх хэрэгтэй.
NIS Домэйн Нэрийг сонгох нь
NIS
домэйннэр
Өөрийн тань байнга хэрэглэдэг домэйн нэр
байж болохгүй.
Залруулж хэлбэл NIS домэйн нэр
байх ёстой. Харилцагч мэдээлэл
олж авахын тулд хүсэлтээ цацах үед NIS домэйн нэрийг хэрэглэнэ.
Үүгээр нэг сүлжээнд байгаа олон серверүүд хэн нь хэний асуултанд хариулах
ёстойгоо мэдэж авна. NIS домэйн нэрийг хоорондоо ямар нэг байдлаар
хамаатай бүлэг хостын нэр гэж ойлгож болно.
Зарим байгууллагууд өөрийн Интернэтийн домэйн нэрийг
NIS домэйн нэрээр хэрэглэх нь байдаг. Энэ нь сүлжээний ямар нэг асуудлыг
задлан шинжлэх явцад түвэг удах тул энэ аргыг зөвлөдөггүй. NIS домэйн нэр нь
сүлжээний орчинд цор ганц байх ёстой бөгөөд төлөөлж байгаа бүлэг машинаа онцолсон
нэр байвал дөхөм байдаг. Жишээлбэл, Acme Inc. компаний Урлагийн хэлтэс acme-art
гэсэн NIS домэйнтой байж болох юм. Бид өөрсдийн жишээндээ test-domain гэсэн
домэйн нэрийг авлаа.
SunOS
Гэвч, зарим үйлдлийн системүүд (цохон дурдвал &sunos;)
өөрийн NIS домэйн нэрийг Интернэт домэйн нэрээр хэрэглэдэг.
Хэрэв таны сүлжээний нэг болон түүнээс дээш тооны машин
ийм асуудалтай бол, та Интернэт домэйн нэрээ NIS домэйндоо хэрэглэх
ёстой.
Серверт тавигдах шаардлагууд
NIS серверт зориулсан машин сонгон авахдаа
анхаарах хэд хэдэн зүйлс бий. NIS-тэй холбоотой нэг учир дутагдалтай
зүйл бол харилцагчдын серверээс хамаарах хамаарал юм. Хэрэв
харилцагч өөрийн NIS домэйныг асуухаар сервертэй холбогдож чадахгүй бол,
тэр машин ашиглагдах боломжгүй болдог. Хэрэглэгч болон бүлгийн мэдээлэл
дутуугаас ихэнх системүүд түр хугацаанд зогсдог. Тиймээс, дахин дахин
асааж унтраалгаад байхааргүй, эсвэл туршилтад хэрэглэгдэхээр
машиныг сонгох хэрэгтэй. NIS сервер нь тусдаа, зөвхөн NIS серверт зориулагдсан
машин байх ёстой. Хэрэв ачаалал багатай сүлжээнд ажиллаж байгаа бол,
NIS серверийг өөр үйлчилгээ ажиллаж байгаа машин дээр тавьж болох талтай.
Хамгийн гол нь NIS сервер чинь ажиллахгүй болбол, бүх NIS харилцагчид чинь
мөн ажиллахгүй болохыг санаарай.
NIS Серверүүд
Бүх NIS мэдээлэл он цагийн дарааллаараа
NIS эзэн сервер дээр хадгалагдаж байдаг.
Энэ мэдээллийг хадгалж байгаа өгөгдлийн санг NIS буулгалт гэж нэрлэнэ.
FreeBSD-д, эдгээр буулгалтууд /var/yp/[domainname] файл дотор байрлана.
[domainname] нь NIS домэйн нэр болно. Нэг NIS сервер хэд хэдэн
домэйныг зэрэг агуулж чадах тул домэйн тус бүрт зориулсан хэд хэдэн
ийм сан байж болно. Домэйн бүр өөрийн гэсэн буулгалтуудтай байна.
NIS эзэн болон зарц серверүүд бүх NIS хүсэлтийг ypserv дэмоны
тусламжтай удирдаж явуулна. ypserv нь NIS харилцагч нараас
ирж буй хүсэлтийг хүлээн авч, домэйныг хөрвүүлэн, уг домэйн нэрд харгалзах
өгөгдлийн файлын замыг хайж олоод, өгөгдлийг буцаан харилцагчид дамжуулах үүрэгтэй.
NIS Эзэн Серверийг зохион байгуулах нь
NIS
серверийн тохиргоо
Эзэн NIS серверийг зохион байгуулах нь харьцангуй
ойлгомжтой. FreeBSD нь бэлэн NIS суучихсан ирдэг. Зөвхөн /etc/rc.conf
файл дотор дараах мөрүүдийг нэмэхэд л хангалттай, үлдсэнийг нь
FreeBSD таны өмнөөс хийгээд өгөх болно.
nisdomainname="test-domain"
Энэ мөр сүлжээ асахад (жишээ нь, систем дахин ачаалсны дараа)
NIS домэйн нэрийг test-domain болгоно.
nis_server_enable="YES"
Энэ мөр нь сүлжээ асахад NIS сервер процессуудыг
асаахыг хэлж өгнө.
nis_yppasswdd_enable="YES"
Энэ мөр нь rpc.yppasswdd дэмонг идэвхжүүлнэ. Дээр хэлсэнчлэн,
энэ дэмон нь харилцагч машин дээрээс хэрэглэгч өөрийн NIS нэвтрэх
үгийг солих боломжтой болгодог.
Таны NIS тохиргооноос хамааран, нэмэлт мөрүүдийг оруулах
хэрэгтэй болж магадгүй. NIS сервер мөртлөө давхар NIS
харилцагч серверийн тухай хэсгээс, доор, дэлгэрэнгүй
мэдээллийг авна уу.
Одоо, супер хэрэглэгчийн эрхээр /etc/netstart
тушаалыг өгөх л үлдлээ. Энэ нь таны /etc/rc.conf файл дотор
тодорхойлж өгсөн утгуудыг ашиглан бүх зүйлсийг таны өмнөөс
хийх болно.
NIS Буулгалтуудыг эхлүүлэх нь
NIS
буулгалтууд
NIS буулгалтууд нь өгөгдлийн сангийн
файлууд бөгөөд /var/yp сан дотор хадгалагдана.
Тэдгээрийг NIS эзэн серверийн /etc сан дотор байгаа
/etc/master.passwd файлаас бусад тохиргооны файлуудаас үүсгэдэг.
Энэ нь их учиртай. Мэдээж та өөрийн root болон удирдах
эрхтэй дансуудынхаа нэвтрэх үгийг NIS домэйн дахь бүх сервер дээр
тарааж тавих хүсэлгүй байгаа биз дээ. Тиймээс,
NIS буулгалтуудыг эхлүүлэхийн өмнө, дараах зүйлсийг хийх хэрэгтэй:
&prompt.root; cp /etc/master.passwd /var/yp/master.passwd
&prompt.root; cd /var/yp
&prompt.root; vi master.passwd
Системийн дансуудад хамаарах мөрүүдийг (bin,
tty, kmem,
games, гэх мэт), мөн NIS харилцагч дээр тарааж
тавих хүсэлгүй байгаа дансуудад хамаарах мөрүүдийг (жишээлбэл
root ба бусад UID 0 (супер хэрэглэгчийн) дансууд) бүгдийг
устгах хэрэгтэй.
/var/yp/master.passwd файл бүлгийн болон нийтийн хувьд
унших эрхгүй (600 төлөв) байгааг нягтална уу! Шаардлагатай бол
chmod тушаалыг хэрэглээрэй.
Tru64 UNIX
Дээр дурдсаныг гүйцэтгэж дууссаны дараа,
сая NIS буулгалтуудыг эхлүүлнэ! FreeBSD нь танд үүнийг хийж өгөх
ypinit нэртэй скриптийг (холбогдох заавар хуудаснаас
дэлгэрэнгүй мэдээллийг авна уу) агуулж байдаг.
Энэ скрипт ихэнх &unix; үйлдлийн системд байдаг боловч,
заримд нь байхгүй байх тохиолдол бий.
Digital UNIX/Compaq Tru64 UNIX дээр энэ скрипт ypsetup гэсэн
нэртэй байдаг. Бид NIS эзэн серверийн хувьд буулгалтуудыг
үүсгэж байгаа тул ypinit тушаалыг
тохируулгын хамт өгнө. Дээрх алхмуудыг бүгдийг хийсний дараа,
NIS буулгалтуудыг үүсгэхдээ дараах тушаалыг өгнө:
ellington&prompt.root; ypinit -m test-domain
Server Type: MASTER Domain: test-domain
Creating an YP server will require that you answer a few questions.
Questions will all be asked at the beginning of the procedure.
Do you want this procedure to quit on non-fatal errors? [y/n: n] n
Ok, please remember to go back and redo manually whatever fails.
If you don't, something might not work.
At this point, we have to construct a list of this domains YP servers.
rod.darktech.org is already known as master server.
Please continue to add any slave servers, one per line. When you are
done with the list, type a <control D>.
master server : ellington
next host to add: coltrane
next host to add: ^D
The current list of NIS servers looks like this:
ellington
coltrane
Is this correct? [y/n: y] y
[..output from map generation..]
NIS Map update completed.
ellington has been setup as an YP master server without any errors.
ypinit нь /var/yp/Makefile.dist-с
/var/yp/Makefile-г үүсгэсэн байх ёстой.
Үүсэхдээ, энэ файл таныг ганц NIS сервертэй орчинд
зөвхөн FreeBSD машинуудтай ажиллаж байна гэж үзнэ.
test-domain нь зарц сервертэй тул,
та /var/yp/Makefile файлыг засах хэрэгтэй:
ellington&prompt.root; vi /var/yp/Makefile
Доорх мөрийг далдлах хэрэгтэй
NOPUSH = "True"
(хэрэв далдлагдаагүй бол).
NIS Зарц Серверийг зохион байгуулах нь
NIS
зарц сервер
NIS зарц серверийг зохион байгуулах нь
эзэн серверийг зохион байгуулахаас ч хялбар байдаг.
Зарц сервер рүү нэвтэрч ороод түрүүн хийсэн шигээ
/etc/rc.conf файлыг засах хэрэгтэй.
Ганц ялгаа нь ypinit тушаалыг өгөхдөө
тохируулгыг өгнө. тохируулга нь
NIS эзэн серверийн нэрийг хамт оруулахыг шаардах тул бидний
тушаалын мөр дараах байдалтай байна:
coltrane&prompt.root; ypinit -s ellington test-domain
Server Type: SLAVE Domain: test-domain Master: ellington
Creating an YP server will require that you answer a few questions.
Questions will all be asked at the beginning of the procedure.
Do you want this procedure to quit on non-fatal errors? [y/n: n] n
Ok, please remember to go back and redo manually whatever fails.
If you don't, something might not work.
There will be no further questions. The remainder of the procedure
should take a few minutes, to copy the databases from ellington.
Transferring netgroup...
ypxfr: Exiting: Map successfully transferred
Transferring netgroup.byuser...
ypxfr: Exiting: Map successfully transferred
Transferring netgroup.byhost...
ypxfr: Exiting: Map successfully transferred
Transferring master.passwd.byuid...
ypxfr: Exiting: Map successfully transferred
Transferring passwd.byuid...
ypxfr: Exiting: Map successfully transferred
Transferring passwd.byname...
ypxfr: Exiting: Map successfully transferred
Transferring group.bygid...
ypxfr: Exiting: Map successfully transferred
Transferring group.byname...
ypxfr: Exiting: Map successfully transferred
Transferring services.byname...
ypxfr: Exiting: Map successfully transferred
Transferring rpc.bynumber...
ypxfr: Exiting: Map successfully transferred
Transferring rpc.byname...
ypxfr: Exiting: Map successfully transferred
Transferring protocols.byname...
ypxfr: Exiting: Map successfully transferred
Transferring master.passwd.byname...
ypxfr: Exiting: Map successfully transferred
Transferring networks.byname...
ypxfr: Exiting: Map successfully transferred
Transferring networks.byaddr...
ypxfr: Exiting: Map successfully transferred
Transferring netid.byname...
ypxfr: Exiting: Map successfully transferred
Transferring hosts.byaddr...
ypxfr: Exiting: Map successfully transferred
Transferring protocols.bynumber...
ypxfr: Exiting: Map successfully transferred
Transferring ypservers...
ypxfr: Exiting: Map successfully transferred
Transferring hosts.byname...
ypxfr: Exiting: Map successfully transferred
coltrane has been setup as an YP slave server without any errors.
Don't forget to update map ypservers on ellington.
Одоо /var/yp/test-domain нэртэй сан
үүссэн байх ёстой. NIS эзэн серверийн буулгалтуудын хуулбарууд
энэ сан дотор байх ёстой. Эдгээр файлууд шинэчлэгдэж
байгаа эсэхийг нягтлаж байх хэрэгтэй.
Таны зарц серверийн /etc/crontab доторх дараах мөрүүд
үүнийг хийх болно:
20 * * * * root /usr/libexec/ypxfr passwd.byname
21 * * * * root /usr/libexec/ypxfr passwd.byuid
Энэ хоёр мөр нь зарц сервер өөрийн буулгалтуудыг
эзэн сервертэй ижилхэн байлгахыг хүчилнэ. Хэдийгээр
эдгээр мөрүүдийг заавал хэрэглэх шаардлагагүй боловч,
эзэн сервер өөрийх нь NIS буулгалтад гарсан өөрчлөлтүүд
зарц серверүүдийн хувьд дамжигдсан эсэхийг шалгадаг,
нэвтрэх үгийн тухай мэдээлэл нь системийн хувьд амин чухал зэргээс
дээрх шинэчлэлтийг хүчлэх нь зүгээр.
Одоо, зарц сервер талд мөн /etc/netstart тушаалыг өгч
NIS серверийг ажиллуулна.
NIS Харилцагчид
NIS харилцагч нь ypbind дэмоны тусламжтай
тодорхой нэг NIS сервертэй холбоо тогтооно. ypbind
системийн анхдагч домэйныг шалгах ба (domainname тушаалаар
өгөгдсөн), дотоод сүлжээнд RPC хүсэлтийг цацаж эхлэнэ.
Эдгээр хүсэлтүүд нь ypbind-н холбоо тогтоох гэж байгаа
домэйн нэрийг зааж өгнө. Хэрэв тухайн домэйнд
үйлчлэхээр тохируулагдсан сервер дээрх хүсэлтийг
хүлээн авбал, ypbind-д хариу өгөх ба хариуг хүлээж авсан
тал серверийн хаягийг тэмдэглэж авна. Хэрэв хэд хэдэн сервер
хариу өгсөн бол (нэг эзэн ба хэд хэдэн зарц), ypbind
хамгийн түрүүнд хариу өгсөн серверийг сонгон авна. Түүнээс хойш,
харилцагч өөрийн бүх NIS хүсэлтүүдээ тэр сервер рүү явуулна.
ypbind нь хааяа сервер амьд байгаа эсэхийг нягтлахын тулд
ping
хийж үзнэ. Хэрэв хангалттай хугацааны дотор хариу хүлээж
аваагүй бол, ypbind энэ домэйнтой холбоо тасарлаа гэж үзээд
өөр сервер олохын тулд хүсэлтээ цацаж эхэлнэ.
NIS Харилцагчийг зохион байгуулах
NIS
харилцагчийг тохируулах нь
FreeBSD машин дээр NIS харилцагчийг зохион байгуулах нь
нилээд хялбар байдаг.
/etc/rc.conf файлыг нээгээд, NIS
домэйн нэрийг зааж өгөх ба сүлжээ асах үед ypbind-г
ажиллуулдаг болгохын тулд дараах мөрүүдийг нэмж бичнэ:
nisdomainname="test-domain"
nis_client_enable="YES"
NIS серверээс хэрэгтэй нэвтрэх үгүүдийг импортолж
авахын тулд /etc/master.passwd файл дотор байгаа
бүх хэрэглэгчийн дансыг устгаад, файлын төгсгөлд
дараах мөрийг нэмэхийн тулд vipw тушаалыг
ашиглана:
+:::::::::
Энэ мөр нь NIS серверийн нэвтрэх үгийн буулгалтад
байгаа хүчинтэй хэрэглэгчид данс олгоно. Энэ мөрийг өөрчлөх замаар
NIS харилцагчийг хэд хэдэн янзаар тохируулж болно. Дэлгэрэнгүй
мэдээллийг доорх netgroups
section хэсгээс үзнэ үү. Цааш гүнзгийрүүлэн судлах хүсэлтэй бол
NFS ба NIS-г удирдах нь тухай O'Reilly-н номыг үзнэ үү.
Дор хаяж нэг дотоод эрхийг (өөрөөр хэлбэл NIS-с импортолж аваагүй)
/etc/master.passwd файл дотор авч үлдэх хэрэгтэй.
Энэ данс wheel бүлгийн гишүүн байх ёстой. Хэрэв NIS дээр ямар нэг
асуудал гарлаа гэхэд энэ эрхээр алсаас нэвтрэн орж, root болоод
асуудлыг шийдвэрлэх болно.
NIS серверээс бүх бүлгүүдийг импортолж авахын тулд
дараах мөрийг /etc/group файлд нэмнэ:
+:*::
Үүний дараа, ypcat passwd тушаалыг өгч
NIS серверийн passwd буулгалтыг харж чадаж байх ёстой.
NIS-н Аюулгүй байдал
Ер нь ямар ч алсын хэрэглэгчийн хувьд өөрийн чинь
домэйн нэрийг мэдэж байвал RPC хүсэлтийг &man.ypserv.8;-д явуулж
NIS буулгалтыг харах боломжтой. Ийм төрлийн зөвшөөрөгдөөгүй
үйлдлээс сэргийлэхийн тулд &man.ypserv.8; нь зөвхөн зааж өгсөн хостуудаас
ирсэн хандалтыг зөвшөөрдөг securenets
гэсэн функцыг агуулж
байдаг. Систем анх ачаалахад, &man.ypserv.8; нь securenets-н мэдээллийг
/var/yp/securenets гэсэн файлаас ачаална.
Энэ замыг тохируулгаар зааж өгөх ба янз бүр байж болно.
Энэ файлд сүлжээг сүлжээний багийн хамт зайгаар тусгаарлан
оруулж өгсөн байна. #
тэмдгээр эхэлсэн мөрүүд нь тайлбар болно.
Жишээ securenets файл дараах байдалтай байна:
# allow connections from local host -- mandatory
127.0.0.1 255.255.255.255
# allow connections from any host
# on the 192.168.128.0 network
192.168.128.0 255.255.255.0
# allow connections from any host
# between 10.0.0.0 to 10.0.15.255
# this includes the machines in the testlab
10.0.0.0 255.255.240.0
Хэрэв &man.ypserv.8;-н хүсэлт хүлээж авсан хаяг
эдгээр дүрмүүдийн аль нэгэнд тохирч байвал хүсэлтийг
ердийн байдлаар боловсруулна. Хэрэв энэ хаяг ямар ч дүрмэнд
тохирохгүй байвал, хүсэлтийг үл анхаарах бөгөөд
анхааруулах бичлэгийг бүртгэлд нэмнэ. Хэрэв
/var/yp/securenets гэсэн файл байхгүй бол,
ypserv нь гаднаас ирсэн бүх хүсэлтийг хүлээн авна.
ypserv програм нь Wietse Venema-н TCP Wrapper багцыг
дэмждэг. Энэ нь администраторуудын хувьд /var/yp/securenets-ны оронд
TCP Wrapper-н тохиргооны файлыг хандалтыг хянахад хэрэглэх
боломжтой болгодог.
Хэдийгээр эдгээр хандалтыг хянах механизмууд нь
аюулгүй байдлыг адил түвшинд хангах боловч,
хоёул IP залилах
халдлагад өртөмтгий байдаг. NIS-тэй холбоотой
бүх урсгалыг галт хана дээрээ хааж өгөх хэрэгтэй.
/var/yp/securenets хэрэглэж байгаа серверүүд
хуучин TCP/IP дээр ажиллаж байгаа зүй ёсны NIS харилцагчид үйлчилж
чадахгүй байж магадгүй. Учир нь, тэдгээр нь өргөн цацалт хийхдээ
хост битүүдийг бүгдийг тэглэдэг ба өргөн цацалтын хаягийг тооцоолохдоо
дэд сүлжээний багийг таньж чаддаггүй болно. Хэдийгээр эдгээр асуудлуудыг
харилцагчийн тохиргоог өөрчилснөөр шийдэж болох боловч,
бусад асуудлууд нь харилцагчийн системийг цааш ашиглах боломжгүй эсвэл
/var/yp/securenets-г болиулах шаардлагатай болдог.
Ийм хуучин TCP/IP дээр ажилладаг сервер дээр
/var/yp/securenets-г хэрэглэх нь үнэхээр хэрэггүй бөгөөд
сүлжээний ихэнх хэсэгт NIS-г ашиглах боломжгүй байдаг.
TCP Wrapper-ууд
TCP Wrapper багцыг ашиглах нь
NIS серверийн хоцролтыг ихэсгэдэг. Энэ нэмэлт саатал нь
харилцагчийн програм дээр ялангуяа ачаалал ихтэй сүлжээнд,
эсвэл удаан NIS сервертэй бол хүлээх хугацаа дуусахад хүргэх талтай.
Хэрэв таны харилцагч систем чинь дээрх шинж тэмдгүүдийн аль нэгийг
агуулж байгаа бол та энэ харилцагч системээ NIS зарц сервер болгож өөрчлөн
хүчээр өөрөөсөө өөртөө холбогдохоор тохируулах хэрэгтэй.
Зарим хэрэглэгчдийн нэвтрэхийг хаах
Манай лабораторын жишээн дээр, basie нэртэй нэг
машин байгаа. Энэ машиныг зөвхөн багш нар хэрэглэх ёстой.
Бид энэ машиныг NIS домэйн дотроос гаргахыг хүсэхгүй байгаа, дээр нь
эзэн NIS сервер дээр байгаа passwd файл нь
багш нар болон оюутнуудын дансыг хоёуланг агуулж байгаа.
Бид одоо яах ёстой вэ?
NIS өгөгдлийн сан дотор бүртгэл нь байгаа ч, зарим
хэрэглэгчдийг тухайн машин руу нэвтрэхийг хаах нэг арга байна.
Үүний тулд -username гэсэн мөрийг
харилцагч машин дээр /etc/master.passwd файлын төгсгөлд нэмэх
хэрэгтэй. Энд username гэдэг нь
нэвтрэхийг нь хаах гэж байгаа хэрэглэгчийн нэр юм.
Дээрх үйлдлийг хийхдээ vipw-г ашиглахыг зөвлөж байна.
vipw нь /etc/master.passwd файл дотор хийгдсэн өөрчлөлтийг
хянах бөгөөд өөрчлөлт хийж дууссаны дараа нэвтрэх үгийн санг автоматаар
дахин үүсгэж өгдөг. Жишээ нь, хэрэв бид bill гэсэн хэрэглэгчийг
basie хост дээр нэвтрэхийг хаахыг хүсэж байгаа бол:
basie&prompt.root; vipw
[add -bill to the end, exit]
vipw: rebuilding the database...
vipw: done
basie&prompt.root; cat /etc/master.passwd
root:[password]:0:0::0:0:The super-user:/root:/bin/csh
toor:[password]:0:0::0:0:The other super-user:/root:/bin/sh
daemon:*:1:1::0:0:Owner of many system processes:/root:/sbin/nologin
operator:*:2:5::0:0:System &:/:/sbin/nologin
bin:*:3:7::0:0:Binaries Commands and Source,,,:/:/sbin/nologin
tty:*:4:65533::0:0:Tty Sandbox:/:/sbin/nologin
kmem:*:5:65533::0:0:KMem Sandbox:/:/sbin/nologin
games:*:7:13::0:0:Games pseudo-user:/usr/games:/sbin/nologin
news:*:8:8::0:0:News Subsystem:/:/sbin/nologin
man:*:9:9::0:0:Mister Man Pages:/usr/share/man:/sbin/nologin
bind:*:53:53::0:0:Bind Sandbox:/:/sbin/nologin
uucp:*:66:66::0:0:UUCP pseudo-user:/var/spool/uucppublic:/usr/libexec/uucp/uucico
xten:*:67:67::0:0:X-10 daemon:/usr/local/xten:/sbin/nologin
pop:*:68:6::0:0:Post Office Owner:/nonexistent:/sbin/nologin
nobody:*:65534:65534::0:0:Unprivileged user:/nonexistent:/sbin/nologin
+:::::::::
-bill
basie&prompt.root;
Удо
Эрделхофф
Хувь нэмрээ оруулсан
Лодойсамбын
Баянзул
Орчуулсан
Netgroups-г Хэрэглэх нь
netgroups
Цөөхөн тооны машин эсвэл хэрэглэгчийн хувьд
тусгай дүрэм хэрэгтэй үед өмнөх хэсэгт дурдсан аргыг
хэрэглэх нь илүү тохиромжтой. Харин том сүлжээний хувьд
зарим хэрэглэгчийн чухал машин руу нэвтрэх эрхийг хаахаа мартах,
эсвэл бүх машиныг нэг бүрчлэн гараараа тохируулж өгөх, өөрөөр хэлбэл
NIS-н төвлөрсөн удирдлага гэсэн гол санааг ашиглаж чадахгүй байх
тохиолдлууд гарах болно.
NIS-г хөгжүүлэгчид энэ асуудлыг шийдэхийн тулд
netgroups буюу сүлжээний бүлгүүд гэсэн шинэ зүйлийг бий болгожээ.
Түүний зорилго болон семантикийг &unix; файл системийн
жирийн бүлэгтэй дүйцүүлж болох юм. Гол ялгаанууд нь гэвэл
тоон дугаар байхгүй, мөн сүлжээний бүлгийг тодорхойлж өгөхдөө
хэрэглэгч болон өөр сүлжээний бүлгийг оруулж болдог.
Сүлжээний бүлэг нь хэдэн зуун хэрэглэгч болон машинтай
том, төвөгтэй сүлжээтэй ажиллахад зориулж бүтээгдсэн юм.
Нэг талаар, хэрэв та үнэхээр тийм том сүлжээнд ажиллаж байгаа бол
энэ нь Сайн Зүйл юм. Харин нөгөө талаас, энэ байдал нь
жижигхэн сүлжээнд хялбар жишээн дээр сүлжээний бүлгийг тайлбарлах
бараг боломжгүй болгож байна. Энэ хэсгийн үлдсэн хэсэгт хэрэглэж
байгаа жишээн дээр энэ асуудлыг харуулахыг оролдлоо.
NIS-г лабораторидоо нэвтрүүлсэн тань танай удирдлагуудын
анхаарлыг татсан гэж бодьё. Одоо оюутны хотхон дотор байгаа
бусад машиныг NIS домэйнд оруулж өргөтгөх ажлыг хийхийг танд
даалгажээ. Дараах хоёр хүснэгтэнд шинээр нэмэх хэрэглэгч болон
машины нэрийг товч тайлбарын хамт үзүүллээ.
Хэрэглэгчийн нэр
Тайлбар
alpha, beta
IT хэлтсийн ердийн ажилчид
charlie, delta
IT хэлтсийн шинэ дагалдан
echo, foxtrott, golf, ...
бусад ердийн ажилчид
able, baker, ...
дадлагажигчид
Машины нэр
Тайлбар
war, death,
famine,
pollution
Таны хамгийн чухал серверүүд. Зөвхөн IT хэлтсийн
ажилчид л нэвтрэх эрхтэй.
pride, greed,
envy, wrath,
lust, sloth
Харьцангуй чухал биш серверүүд. IT хэлтэст харъяалагддаг бүх
хүмүүс нэвтрэх эрхтэй.
one, two,
three, four,
...
Ердийн ажлын машинууд. Зөвхөн үндсэн ажилчид
нэвтрэх эрхтэй.
trashcan
Чухал зүйл байхгүй маш хуучин машин.
Дадлагажигчид хүртэл нэвтрэх эрхтэй.
Хэрэв та дээрх хязгаарлалтуудыг
тус бүрд нь хэрэглэгчийг хаах замаар хийх гэж оролдвол
бүх машин дээр хаах хэрэглэгч тус бүрийн хувьд
-user мөрийг passwd
файл дотор нэмж өгөх ёстой болно. Хэрэв нэг л мөрийг
нэмэхээ мартвал асуудалд орно гэсэн үг.
Энэ байдалд сүлжээний бүлгийг ашиглах нь
нилээд олон давуу талтай. Хэрэглэгч бүрийг тус тусад нь
авч үзнэ; нэг хэрэглэгчийг нэг болон түүнээс дээш тооны
сүлжээний бүлэгт оноож, тухайн сүлжээний бүлгийн бүх гишүүдийн хувьд
нэвтрэхийг эсвэл зөвшөөрч эсвэл хаана. Хэрэв та шинэ машин нэмбэл,
зөвхөн сүлжээний бүлгүүдийн хувьд л нэвтрэх эрхийг зааж өгнө. Хэрэв шинэ
хэрэглэгч нэмбэл, тухайн хэрэглэгчийг нэг болон түүнээс дээш
тооны сүлжээний бүлэгт нэмэхэд л хангалттай. Эдгээр өөрчлөлтүүд нь нэг
нэгнээсээ хамааралгүй: хэрэглэгч ба машины бүх хувилбарт нэмэх...
шаардлагагүй болно. Хэрэв та NIS-г анхнаас нь бодлоготой хийх юм бол,
машинууд руу нэвтрэх эрхийг хянахдаа
зөвхөн ганцхан тохиргооны файлыг өөрчлөхөд хангалттай.
Хамгийн эхний алхам бол NIS сүлжээний бүлгийн буулгалтыг
эхлүүлэх юм. FreeBSD-н &man.ypinit.8; нь энэ буулгалтыг анхдагч байдлаар
үүсгэдэггүй, гэвч хэрэв нэгэнт үүсгэчихвэл түүний NIS-тэй ажиллах хэсэг нь
энэ буулгалт дээр ажиллах чадвартай. Хоосон буулгалт үүсгэхийн тулд:
ellington&prompt.root; vi /var/yp/netgroup
гэж бичээд дараах зүйлсийг нэмж бичнэ. Манай жишээний хувьд,
бидэнд дор хаяж дөрвөн сүлжээний бүлэг хэрэгтэй: IT ажилчид,
IT дагалдангууд, ердийн ажилчид болон дадлагажигчид.
IT_EMP (,alpha,test-domain) (,beta,test-domain)
IT_APP (,charlie,test-domain) (,delta,test-domain)
USERS (,echo,test-domain) (,foxtrott,test-domain) \
(,golf,test-domain)
INTERNS (,able,test-domain) (,baker,test-domain)
IT_EMP, IT_APP гэх мэт нь сүлжээний бүлгийн
нэр. Хаалтан дотор байгаа бүлэг нь хэрэглэгч нэмж байгаа нь. Бүлэг доторх
гурван талбар нь:
Дараах зүйлүүд хүчинтэй байх хостын нэр. Хэрэв хостын нэр зааж өгөхгүй бол,
бүх хостын хувьд хүчинтэй гэсэн үг. Хэрэв хостын нэр зааж өгвөл,
та үл ойлгогдох, толгой эргүүлсэн хачин зүйлстэй тулгарах болно.
Энэ сүлжээний бүлэгт хамаарах дансны нэр.
Тухайн дансны NIS домэйн. Хэрэв та нэгээс олон NIS
домэйнд харъяалагддаг азгүй залуусын нэг бол,
өөрийн сүлжээний бүлэгт өөр NIS домэйноос данс импортолж болно.
Эдгээр талбаруудын алинд ч орлуулагддаг тэмдэгт ашиглаж болно.
Дэлгэрэнгүй мэдээллийг &man.netgroup.5; заавар хуудаснаас үзнэ үү.
сүлжээний бүлгүүд
Сүлжээний бүлгүүдийн нэр 8-с дээш тэмдэгт байж
болохгүй, ялангуяа тухайн NIS домэйнд өөр үйлдлийн системтэй
машинууд ажиллаж байгаа бол. Нэрүүд нь том жижиг үсгийн ялгаатай;
сүлжээний бүлгийн нэрийг том үсгээр бичих нь
хэрэглэгчийн нэр, машины нэр болон сүлжээний бүлгийн нэрийг
хооронд нь ялгахад хялбар болгодог.
Зарим NIS харилцагчид (FreeBSD-с бусад) олон тооны гишүүдтэй
сүлжээний бүлэгтэй ажиллаж чаддаггүй. Жишээлбэл,
&sunos;-н зарим хуучин хувилбарууд сүлжээний бүлэг
15-с дээш тооны гишүүн-тэй бол асуудалтай байдаг.
Энэ хязгаарыг давахын тулд 15 ба түүнээс доош тооны хэрэглэгчтэй
дэд сүлжээний бүлгүүд үүсгээд, дараа нь эдгээр дэд сүлжээний бүлгүүдээс
тогтсон жинхэнэ сүлжээний бүлэг үүсгэх замаар үүсгэж болно:
BIGGRP1 (,joe1,domain) (,joe2,domain) (,joe3,domain) [...]
BIGGRP2 (,joe16,domain) (,joe17,domain) [...]
BIGGRP3 (,joe31,domain) (,joe32,domain)
BIGGROUP BIGGRP1 BIGGRP2 BIGGRP3
Хэрэв танд нэг сүлжээний бүлэгт 225-с дээш хэрэглэгч хэрэгтэй
бол, дээрх үйлдлийг давтах маягаар цааш үргэлжлүүлж болно.
Шинээр үүсгэсэн NIS буулгалтаа идэвхжүүлэх болон тараах нь амархан:
ellington&prompt.root; cd /var/yp
ellington&prompt.root; make
Ингэснээр netgroup,
netgroup.byhost ба
netgroup.byuser гэсэн гурван NIS буулгалт үүсэх болно.
Дээрх шинэ буулгалтууд идэвхтэй болсон эсэхийг &man.ypcat.1; ашиглан
шалгаарай:
ellington&prompt.user; ypcat -k netgroup
ellington&prompt.user; ypcat -k netgroup.byhost
ellington&prompt.user; ypcat -k netgroup.byuser
Эхний тушаалын үр дүн /var/yp/netgroup файл доторхтой
төстэй байх ёстой. Хэрэв та хостоор тусгайлан сүлжээний бүлэг үүсгээгүй бол
хоёр дахь тушаалын үр дүнд юу ч гарах ёсгүй. Гурав дахь тушаалын
тусламжтай тухайн хэрэглэгчийн сүлжээний бүлгүүдийн жагсаалтыг
харахад хэрэглэгдэнэ.
Харилцагчийг тохируулахад нилээд хялбар.
war нэртэй серверийг тохируулахын тулд, &man.vipw.8;-г
ажиллуулаад
+:::::::::
гэсэн мөрийг
+@IT_EMP:::::::::
гэсэн мөрөөр сольж бичих хэрэгтэй.
Ингэснээр, зөвхөн IT_EMP сүлжээний бүлэгт заагдсан
хэрэглэгчдийн мэдээлэл war-н нэвтрэх үгийн санд импортлогдож,
зөвхөн эдгээр хэрэглэгчид л энэ машин руу нэвтрэх эрхтэй боллоо.
Харамсалтай нь, энэ хязгаарлалт нь
бүрхүүлийн ~ функцад, мөн хэрэглэгчийн нэр ба тоон дугаарыг
хооронд нь хөрвүүлдэг бүх дэд програмуудад хамаатай. Өөрөөр хэлбэл,
cd ~user тушаал ажиллахгүй,
ls -l тушаал хэрэглэгчийн нэрийн оронд
түүний тоон дугаарыг харуулах ба find . -user joe -print тушаал
Тийм хэрэглэгч байхгүй гэсэн алдааны мэдээлэл өгч амжилтгүй
болох болно. Үүнийг засахын тулд, бүх хэрэглэгчдийн бүртгэлийг
сервер рүү нэвтрэх эрхгүйгээр импортлох хэрэгтэй болно.
Үүний тулд өөр нэг мөрийг /etc/master.passwd файлд нэмж өгөх хэрэгтэй.
Энэ мөр нь:
+:::::::::/sbin/nologin гэсэн бичлэгийг агуулж байх ёстой бөгөөд,
энэ нь бүх бүртгэлийг импортол, гэхдээ импортлогдож байгаа бүртгэлүүдийн
бүрхүүлийг /sbin/nologin-р соль
гэсэн утгатай. Үүнтэй адилаар
passwd файлын ямар ч талбарыг /etc/master.passwd файл дахь анхдагч
утгыг сольж бичсэнээр өөрчилж болно.
+:::::::::/sbin/nologin гэсэн мөр +@IT_EMP::::::::: гэсэн мөрийн
дараа бичигдсэн эсэхийг сайтар нягтлаарай. Үгүй бол, NIS-с импортлогдсон бүх
хэрэглэгчдийн бүрхүүл /sbin/nologin болчихно шүү.
Дээрх өөрчлөлтийг хийсний дараа,
хэрэв IT хэлтэст шинэ ажилчин орвол,
зөвхөн ганцхан NIS буулгалтыг өөрчлөх боллоо. Чухал бус бусад серверийн хувьд
ижилхэн арга хэрэглэж, тэдгээрийн өөрийн /etc/master.passwd файл дотор байгаа
хуучин +::::::::: мөрийг:
+@IT_EMP:::::::::
+@IT_APP:::::::::
+:::::::::/sbin/nologin
гэсэн мөрөөр сольж бичих хэрэгтэй. Ердийн ажлын машины хувьд:
+@IT_EMP:::::::::
+@USERS:::::::::
+:::::::::/sbin/nologin
байх ёстой. Ингээд бүх зүйл асуудалгүй ажиллах болно.
Гэтэл хэдэн долоо хоногийн дараа дүрэм, журманд өөрчлөлт орлоо:
IT хэлтэс дадлагажигч авч эхэллээ. IT хэлтсийн дадлагажигчид
ердийн ажлын машин болон чухал бус серверүүдэд нэвтрэх эрхтэй;
IT дагалдангууд гол сервер рүү нэвтрэх эрхтэй болжээ. Одоо IT_INTERN
гэсэн шинэ сүлжээний бүлэг нэмж, энэ бүлэгт шинэ IT дадлагажигчдийг
нэмээд, энэ өөрчлөлтийг бүх машины тохиргоонд оруулж эхлэх хэрэгтэй...
Бидний хэлж заншсанаар: Төвлөрсөн төлөвлөгөөн дээрх алдаа,
бүх юмыг орвонгоор нь эргүүлнэ
.
Энэ мэт тохиолдолуудад NIS-н
өөр сүлжээний бүлгээс шинэ сүлжээний бүлэг үүсгэх боломж нь тус болно.
Нэг боломж нь үүрэг дээр үндэслэсэн сүлжээний бүлэг юм.
Жишээ нь, чухал серверүүд рүү нэвтрэх эрхийг хянахын тулд
BIGSRV гэсэн нэртэй сүлжээний бүлэг үүсгэж болох ба,
чухал бус серверүүдийн хувьд өөр SMALLSRV гэсэн бүрэг үүсгэж,
USERBOX гэсэн гурав дахь бүлгийг ердийн ажлын машинуудад зориулж
үүсгэж болох юм. Эдгээр сүлжээний бүлэг тус бүр
дээрх гурван төрлийн машинд нэвтрэх эрхтэй
сүлжээний бүлгүүдийг агуулна. NIS сүлжээний бүлгийн буулгалт
дараах байдалтай байна:
BIGSRV IT_EMP IT_APP
SMALLSRV IT_EMP IT_APP ITINTERN
USERBOX IT_EMP ITINTERN USERS
Нэвтрэх эрхийг хязгаарлах энэ арга нь
ижил төрлийн хязгаарлалттай машинуудыг нэг бүлэг болговол илүү
үр дүнтэй ажиллана. Харамсалтай нь, заавал тийм байх албагүй.
Ихэнх тохиолдолд, машин тус бүрээр нэвтрэх эрхийг хязгаарлах
боломжтой байх шаардлага зайлшгүй тулгардаг.
Машин дээр үндэслэсэн сүлжээний бүлэг тодорхойлох нь
дээрх мэтийн дүрэм журамд өөрчлөлт ороход хэрэглэж болох
хоёр дахь боломж юм. Энэ тохиолдолд, машин бүрийн
/etc/master.passwd файл дотор +
-р эхэлсэн хоёр
мөр бичлэг байна. Эхнийх нь энэ машин руу нэвтрэх эрхтэй дансуудаас бүрдсэн
сүлжээний бүлгийг нэмж өгнө, хоёр дахь нь бусад дансуудыг
/sbin/nologin бүрхүүлтэйгээр нэмнэ. Сүлжээний бүлгийн нэрийг
машины нэрийг БҮХ ҮСГИЙГ ТОМООР
байхаар сонгож авах нь
тохиромжтой. Өөрөөр хэлбэл, мөрүүд дараах байдалтай харагдах ёстой:
+@BOXNAME:::::::::
+:::::::::/sbin/nologin
Бүх машины хувьд дээрх үйлдлийг хийж дууссаны дараа,
өөрийн /etc/master.passwd файлыг дахин өөрчлөх шаардлагагүй болно.
Бусад бүх өөрчлөлтүүдийг NIS буулгалтыг өөрчилснөөр шийдэх болно. Дээрх асуудалд
тохирох сүлжээний бүлгийн буулгалтыг зарим нэмэлт өөрчлөлтүүдийн хамт
дор жишээ болгож үзүүлэв:
# Define groups of users first
IT_EMP (,alpha,test-domain) (,beta,test-domain)
IT_APP (,charlie,test-domain) (,delta,test-domain)
DEPT1 (,echo,test-domain) (,foxtrott,test-domain)
DEPT2 (,golf,test-domain) (,hotel,test-domain)
DEPT3 (,india,test-domain) (,juliet,test-domain)
ITINTERN (,kilo,test-domain) (,lima,test-domain)
D_INTERNS (,able,test-domain) (,baker,test-domain)
#
# Now, define some groups based on roles
USERS DEPT1 DEPT2 DEPT3
BIGSRV IT_EMP IT_APP
SMALLSRV IT_EMP IT_APP ITINTERN
USERBOX IT_EMP ITINTERN USERS
#
# And a groups for a special tasks
# Allow echo and golf to access our anti-virus-machine
SECURITY IT_EMP (,echo,test-domain) (,golf,test-domain)
#
# machine-based netgroups
# Our main servers
WAR BIGSRV
FAMINE BIGSRV
# User india needs access to this server
POLLUTION BIGSRV (,india,test-domain)
#
# This one is really important and needs more access restrictions
DEATH IT_EMP
#
# The anti-virus-machine mentioned above
ONE SECURITY
#
# Restrict a machine to a single user
TWO (,hotel,test-domain)
# [...more groups to follow]
Хэрэв та хэрэглэгчдийнхээ дансыг удирдахын тулд
ямар нэг өгөгдлийн санг ашигладаг бол, дээрх буулгалтын эхний
хэсгийг өгөгдлийн сангийнхаа тайлан бэлтгэх багажуудыг
ашиглах үүсгэх боломжтой. Энэ замаар, шинэ хэрэглэгчид машинуудад
хандах эрхийг автоматаар олж авах болно.
Эцэст нь анхааруулж хэлэх нэг зүйл байна: Машин дээр үндэслэсэн
сүлжээний бүлгийг хэрэглэхийг байнга зөвлөхгүй. Хэрэв
оюутны лабораторид зориулсан, хэдэн арван эсвэл хэдэн зуун
нэг ижил машинтай ажиллаж байгаа бол, NIS буулгалтыг тодорхой хэмжээнд барьж
байхын тулд машин дээр үндэслэсэн сүлжээний бүлгийн оронд үүрэг дээр үндэслэсэн
сүлжээний бүлгийг хэрэглэх хэрэгтэй.
Санаж явах чухал зүйлс
NIS орчинд ороод, өөрөөр хийх ёстой хэд хэдэн зүйлс байна.
Лабораторид шинэ хэрэглэгч нэмэх бүрдээ
зөвхөн эзэн NIS серверт нэмэх ёстой,
ба NIS буулгалтыг заавал дахин үүсгэх ёстой.
Хэрэв ингэхээ мартвал, шинэ хэрэглэгч эзэн NIS серверээс
өөр хаашаа ч нэвтэрч чадахгүй болно. Жишээ нь,
бид jsmith гэсэн шинэ хэрэглэгчийг лабораторид нэмэх боллоо:
&prompt.root; pw useradd jsmith
&prompt.root; cd /var/yp
&prompt.root; make test-domain
pw useradd jsmith-н оронд adduser jsmith-г мөн хэрэглэж болно.
Администратор эрхтэй дансуудыг NIS буулгалтад оруулах ёсгүй.
Администратор эрхээр орох ёсгүй хэрэглэгчдийн машин дээр администратор эрхтэй
дансууд болон нэвтрэх үгүүдийг тараах хүсэлгүй байгаа биз дээ.
NIS эзэн болон зарц серверийн аюулгүй байдлыг хангаж,
ажиллахгүй байх хугацааг багасгах хэрэгтэй. Хэрэв хэн нэг нь
серверт нууцаар нэвтэрч, эсвэл унтрааж орхивол хүмүүсийг лабораторын машинууд руу
нэвтрэх боломжгүй болгож, саад болох болно.
Энэ нь ямар ч төвлөрсөн удирдах системийн
гол сул тал юм. Хэрэв та өөрийн NIS серверийг хамгаалахгүй бол,
та маш олон ууртай хэрэглэгчидтэй таарах болно шүү!
NIS v1 нийцтэй байдал
FreeBSD-н ypserv нь NIS v1 харилцагчдад үйлчлэх
зарим дэмжигчтэй ирдэг. FreeBSD-н NIS нь зөвхөн NIS v2 протоколыг хэрэглэдэг,
гэхдээ бусад нь хуучин системүүдтэй нийцтэй ажиллахын тулд
v1 протоколыг дэмждэг байхаар бүтээгдсэн байдаг.
Эдгээр системтэй хамт ирсэн ypbind дэмонууд
хэдийгээр үнэн хэрэг дээрээ хэзээ ч хэрэглэхгүй боловч
NIS v1 сервертэй холболт үүсгэхийг оролддог (ба
v2 серверээс хариу хүлээж авсан ч өргөн цацалт хийж
хайлтаа үргэлжлүүлдэг талтай). Хэдийгээр
ердийн харилцагчийн хүсэлтийг дэмждэг боловч,
ypserv-н энэ хувилбар v1 буулгалтыг зөөх хүсэлттэй ажиллаж чадахгүй;
иймээс, зөвхөн v1 протоколыг дэмждэг хуучин NIS серверүүдтэй
холбоотойгоор эзэн эсвэл зарц байдлаар ажиллаж чадахгүй.
Аз болоход, ийм серверийг одоо хэрэглэж байгаа газар байхгүй.
NIS Сервер мөртлөө NIS Харилцагч
Сервер машин нь мөн NIS харилцагч байдлаар ажилладаг
олон сервертэй домэйнд ypserv-г ажиллуулахдаа
анхааралтай байх хэрэгтэй. Ийм серверийг өргөн цацалт хийлгэж,
өөр нэг сервертэй холбоо тогтоохыг зөвшөөрөхийн оронд өөрөө өөртэй нь
хүчээр холбох нь ихэвчлэн дээр байдаг. Хэрэв нэг сервер унтарч, бусад
серверүүд түүнээс хамааралтай байх юм бол хачин алдаанууд гарч болзошгүй.
Эцэст нь бүх харилцагчдын хүлээх хугацаа дуусаж,
бүгд өөр сервертэй холбогдохыг оролдох болно. Хэдийгээр бүх серверүүд
холболтуудаа сэргээж буцаад хэвийн байдалдаа орсон ч, саатлаас болж
харилцагчид холбогдож чадахгүй хэвээр байх болно.
Хостыг ямар нэг сервертэй холбогдохыг
ypbind тушаалыг тугийн хамт ажиллуулж,
урдаас зааж өгч болно. Хэрэв NIS серверийг дахин ачаалах тоолонд энэ
тушаалыг гараар оруулах хүсэлгүй байгаа бол, дараах мөрүүдийг
өөрийн /etc/rc.conf файл дотор нэмээрэй:
nis_client_enable="YES" # run client stuff as well
nis_client_flags="-S NIS domain,server"
Дэлгэрэнгүй мэдээллийг &man.ypbind.8; заавар хуудаснаас үзнэ үү.
Нэвтрэх үгийн хэлбэр
NIS
нэвтрэх үгийн хэлбэр
NIS-г зохион байгуулах явцад ихэвчлэн тохиолддог асуудлуудын нэг бол
нэвтрэх үгийн хэлбэрийн нийцгүй байдал юм. Хэрэв таны NIS
сервер DES хувиргалттай нэвтрэх үгийг хэрэглэдэг бол,
зөвхөн DES хэрэглэдэг харилцагчид үйлчлэх чадвартай. Жишээлбэл,
хэрэв сүлжээнд чинь &solaris; NIS харилцагчид байгаа бол,
та бараг л DES хувиргалттай нэвтрэх үг хэрэглэх шаардлагатай гэсэн үг.
Таны сервер болон харилцагчид ямар хэлбэрийн нэвтрэх үг хэрэглэдгийг
шалгахдаа /etc/login.conf файлыг үзээрэй. Хэрэв тухайн хост
DES хувиргалттай нэвтрэх үг хэрэглэдэг бол, default буюу анхдагч ангилал
нь дараах мөрүүдийг агуулсан байх болно:
default:\
:passwd_format=des:\
:copyright=/etc/COPYRIGHT:\
[Further entries elided]
passwd_format нь өөр blf ба md5 гэсэн
утгуудыг авч болно (Blowfish болон MD5 хувиргалттай нэвтрэх үгийн хувьд).
Хэрэв та /etc/login.conf файлд өөрчлөлт хийсэн бол,
нэвтрэх чадварын санг дахин үүсгэх шаардлагатай. Үүний тулд дараах тушаалыг
root эрхээр өгөх хэрэгтэй:
&prompt.root; cap_mkdb /etc/login.conf
/etc/master.passwd файл дотор аль хэдийн үүссэн нэвтрэх үгийн
хэлбэр нь хэрэглэгч нэвтрэх чадварын сан дахин үүссэнээс хойш анх удаа нэвтрэх
үгээ солих хүртэл өөрчлөгдөхгүй.
Мөн, таны сонгосон хэлбэрээр нэвтрэх үгүүдэд
хувиргалт хийгддэг болгохын тулд,
/etc/auth.conf файл доторх crypt_default утга
таны сонгосон хэлбэрийг хамгийн түрүүнд оруулсан байгаа эсэхийг
шалгах хэрэгтэй. Жишээ нь, DES хувиргалттай нэвтрэх үгийг хэрэглэх үед:
crypt_default = des blf md5
&os; дээр тулгуурласан NIS сервер болон харилцагч бүр дээр дээрх
үйлдлүүдийг хийснээр, нэвтрэх үгийн хэлбэр бүгд таарч байгаа гэдэгт
санаа амар байж болно. Хэрэв NIS харилцагч дээр нэвтэрч ороход асуудал
гарвал, асуудлыг тодруулах нэг газар байна.
Хэрэв та холимог сүлжээний хувьд NIS сервер босгох гэж байгаа бол,
ихэнх систем дээр зайлшгүй байх хамгийн бага стандарт тул,
бүх системүүд дээрээ DES ашиглах хэрэгтэйг санаарай.
Грег
Саттер
Бичсэн
Лодойсамбын
Баянзул
Орчуулсан
Автомат Сүлжээний Тохиргоо (DHCP)
DHCP гэж юу вэ?
Динамик Хостын Тохиргооны Протокол
DHCP
Интернэт Програм Хангамжийн Консорциум(ISC)
DHCP, Dynamic Host Configuration Protocol буюу Динамик Хостын Тохиргооны Протокол нь
систем ямар байдлаар сүлжээнд холбогдох,
тухайн сүлжээнд харилцаанд орохын тулд шаардагдах
мэдээллийг хэрхэн олж авахыг зааж өгдөг. FreeBSD-н
6.0-с өмнөх хувилбарууд ISC (Internet Software Consortium) DHCP харилцагчийг
(&man.dhclient.8;) хэрэглэдэг.
Хамгийн сүүлийн хувилбар дээр OpenBSD 3.7-с авсан
OpenBSD-н dhclient-г хэрэглэдэг. Энэ бүлэгт гарах
dhclient-р ISC ба OpenBSD DHCP харилцагчийг хоёуланг
нь төлөөлүүлсэн болно. DHCP серверийн хувьд ISC тархацын
серверийг авч үзэх болно.
Энэ хэсэгт авч үзэх зүйлс
Энэ хэсэгт ISC ба OpenBSD DHCP харилцагчийн харилцагч талыг бүтээж байгаа элементүүд,
болон ISC DHCP системийн сервер талыг бүтээж байгаа элементүүдийг хоёуланг нь
авч үзэх болно. Харилцагч талын програм, dhclient, нь
FreeBSD-тэй нэгдмэл байдлаар ирдэг бол, сервер талын хэсэг нь
net/isc-dhcp3-server портоос суулгах боломжтой байдлаар ирдэг.
&man.dhclient.8;, &man.dhcp-options.5;, ба &man.dhclient.conf.5; заавар хуудсууд болон доор өгөгдсөн зөвлөмжүүд
нь хэрэг болно.
Хэрхэн ажилладаг вэ?
UDP
Харилцагч машин дээр dhclient DHCP харилцагчийг
ажиллуулахад, тохиргооны мэдээллийг хүссэн хүсэлтийг цацаж эхэлнэ.
Анхдагч байдлаар, эдгээр хүсэлтүүд нь UDP 68-р портоос гарч, серверийн
UDP 67 порт руу илгээгдэнэ. Сервер харилцагчид IP хаяг болон сүлжээний баг,
чиглүүлэгч, DNS серверийн хаяг зэрэг хэрэгтэй мэдээллийг хариу илгээнэ.
Энэ бүх мэдээллийг DHCP түрээслэх
хэлбэрээр өгөх ба зөвхөн тодорхой
хугацааны туршид хүчинтэй байна (DHCP серверийг хариуцагч тохируулж өгсөн байна).
Ийм байдлаар, сүлжээнд холбогдохоо больсон харилцагчийн ашиглагдаагүй
IP хаягуудыг автоматаар буцааж авах боломжтой болно.
DHCP харилцагч серверээс өргөн мэдээллийг
авч чадна. Бүрэн жагсаалтыг &man.dhcp-options.5;-с олж үзэж болно.
FreeBSD-тэй нэгдмэл байдал
&os; нь ISC эсвэл OpenBSD DHCP харилцагч,
dhclient-г өөртэйгөө бүрэн нэгтгэсэн байдаг (&os; хувилбараас хамааран).
DHCP сервер ажиллаж байгаа сүлжээнд сүлжээний тохиргоог хийх нарийн
чимхлүүр ажлаас хөнгөвчлөх үүднээс, DHCP харилцагчийг систем суулгагч
болон үндсэн системийн аль алинд хамт оруулж өгсөн байдаг.
dhclient нь FreeBSD-н 3.2-с хойших бүх тархацуудад нэгтгэгдсэн байгаа.
sysinstall
sysinstall нь DHCP-г дэмждэг. sysinstall-р
сүлжээний интерфэйсийг тохируулахад асуудаг хоёр дахь асуулт бол:
Та энэ интерфэйсийг DHCP-р тохируулахыг хүсэж байна уу?
.
Зөвшөөрсөн хариулт өгсөн тохиолдолд dhclient-г ажиллуулах бөгөөд,
хэрэв амжилттай бол сүлжээний тохиргоо автоматаар хийгдэнэ.
Систем ачаалах үед DHCP ашигладаг болгохын тулд,
хоёр зүйлийг хийх хэрэгтэй:
DHCP
шаардлагууд
bpf төхөөрөмж цөмтэй хамт эмхэтгэгдсэн байх ёстой.
Үүний тулд, device bpf мөрийг цөмийн
тохиргооны файлд нэмж бичээд цөмийг дахин бүтээх
хэрэгтэй. Цөмийг бүтээх талаар дэлгэрэнгүй мэдээллийг
хэсгээс авна уу.
bpf төхөөрөмж нь FreeBSD-н GENERAL цөмийн нэг хэсэг
бөгөөд, DHCP-г ажиллуулахын тулд тусгайлан шинээр цөм бүтээх шаардлагагүй.
Аюулгүй байдлын талаар сэтгэл зовнидог хүмүүст зөвлөхөд,
bpf нь пакет шиншлэгчдийг зөв ажиллах боломжийг олгодог
төхөөрөмж болохыг анхааралдаа авна уу (хэдийгээр тэдгээр програм ажиллахын
тулд root эрх хэрэгтэй боловч). DHCP-г ашиглахын тулд
bpf заавал хэрэгтэй, гэвч хэрэв та аюулгүй байдлыг
маш ихээр анхааралдаа авдаг бол, зөвхөн хэзээ нэгэн цагт DHCP-г
ашиглахын тулд bpf-г цөмд нэмэх хэрэггүй.
/etc/rc.conf файлыг нээгээд дараах мөрийг нэмж бичнэ:
ifconfig_fxp0="DHCP"
-д тайлбарласан ёсоор,
fxp0-г динамикаар тохируулах гэж байгаа
интерфэйсийн нэрээр сольж бичнэ.
Хэрэв таны dhclient өөр газар байгаа бол, эсвэл
хэрэв та dhclient-г нэмэлт тугуудын хамт ажиллуулах хүсэлтэй бол,
дараах мөрүүдийг нэмж бичнэ үү (эсвэл шаардлагатай хэсгийг засаж бичнэ үү):
dhcp_program="/sbin/dhclient"
dhcp_flags=""
DHCP
сервер
DHCP сервер dhcpd нь портуудын цуглуулгад байгаа
net/isc-dhcp3-server портын нэг хэсэг байдлаар ирдэг. Энэ порт нь
ISC DHCP сервер болон түүний баримтуудыг агуулсан байдаг.
Файлууд
DHCP
тохиргооны файлууд
/etc/dhclient.conf
dhclient нь /etc/dhclient.conf гэсэн тохиргооны
файлыг шаарддаг. Ихэвчлэн энэ файл зөвхөн тайлбаруудаас бүрдэх ба
анхдагч утгууд нь харьцангуй өөрчлөх шаардлагагүйгээр өгөгдсөн байдаг.
Энэ тохиргооны файлыг &man.dhclient.conf.5; заавар хуудсанд тайлбарласан байгаа.
/sbin/dhclient
dhclient нь статикаар холбогдсон байх ба
/sbin дотор байрлана. &man.dhclient.8; хуудаснаас
dhclient-н талаар дэлгэрэнгүй мэдээллийг авна уу.
/sbin/dhclient-script
dhclient-script нь зөвхөн FreeBSD-д байдаг, DHCP харилцагчийг
тохируулах зориулалттай тусгай скрипт юм. Энэ скриптийг
&man.dhclient-script.8; заавар хуудсанд тайлбарласан байх ба, ажиллуулахын
тулд хэрэглэгч ямар нэг засвар хийх шаардлагагүй.
/var/db/dhclient.leases
DHCP харилцагч нь түрээсэлж авсан хаягуудаа агуулсан өгөгдлийн
санг энэ файлд хадгалах бөгөөд бүртгэл маягаар бичдэг. &man.dhclient.leases.5; хэсэгт
илүү дэлгэрэнгүй тайлбар бий.
Гүнзгийрүүлэн унших
DHCP протокол нь бүрэн хэмжээгээр RFC 2131-д
тодорхойлогдсон байдаг. Нэмэлт эх үүсвэрүүд -д мөн бий.
DHCP Серверийг Суулгах болон Тохируулах
Энэ хэсэгт авч үзэх зүйлс
Энэ хэсэгт ISC (Internet Software Consortium) DHCP серверийг
ашиглан FreeBSD системийг хэрхэн DHCP сервер байдлаар ажиллуулах
талаар авч үзэх болно.
Сервер нь FreeBSD-н нэг хэсэг байдлаар ирдэггүй бөгөөд
ийм үйлчилгээ үзүүлэхийн тулд net/isc-dhcp3-server портыг
суулгах хэрэгтэй болдог. Портуудын цуглуулгын хэрхэн ашиглах талаар
хэсгээс дэлгэрэнгүй мэдээллийг авна уу.
DHCP Серверийг суулгах нь
DHCP
суулгах
FreeBSD системийг DHCP сервер байдлаар тохируулахын тулд,
&man.bpf.4; төхөөрөмж цөмд эмхэтгэгдсэн байх ёстой. Үүний тулд,
цөмийн тохиргооны файл дотор bpf төхөөрөмжийг нэмээд цөмийг дахин
бүтээх хэрэгтэй. Цөмийг бүтээх талаар дэлгэрэнгүй мэдээллийг
хэсгээс үзнэ үү.
bpf төхөөрөмж нь FreeBSD-н GENERAL цөмийн нэг хэсэг бөгөөд,
DHCP-г ажиллуулахын тулд
тусгайлан шинээр цөм бүтээх шаардлагагүй.
Аюулгүй байдлын талаар сэтгэл зовнидог хүмүүст зөвлөхөд,
bpf нь пакет шиншлэгчдийг зөв ажиллах боломжийг олгодог
төхөөрөмж болохыг анхааралдаа авна уу (хэдийгээр тэдгээр програм ажиллахын
тулд root эрх хэрэгтэй боловч). DHCP-г ашиглахын тулд
bpf заавал хэрэгтэй, гэвч хэрэв та аюулгүй байдлыг
маш ихээр анхааралдаа авдаг бол, зөвхөн хэзээ нэгэн цагт DHCP-г
ашиглахын тулд bpf-г цөмд нэмэх хэрэггүй.
Үүний дараа net/isc-dhcp3-server
порттой хамт ирсэн жишээ dhcpd.conf файлыг засах хэрэгтэй.
Анхдагч байдлаар, /usr/local/etc/dhcpd.conf.sample гэсэн файл байх ба
өөрчлөлт хийхийнхээ өмнө энэ файлыг /usr/local/etc/dhcpd.conf
нэртэйгээр хуулж тавих хэрэгтэй.
DHCP Серверийг тохируулах
DHCP
dhcpd.conf
dhcpd.conf нь
дэд сүлжээ болон хостуудтай холбоотой өгөгдөл зарлалтаас
бүрдэх ба жишээн дээр тайлбарлавал илүү амархан байх болов уу:
option domain-name "example.com";
option domain-name-servers 192.168.4.100;
option subnet-mask 255.255.255.0;
default-lease-time 3600;
max-lease-time 86400;
ddns-update-style none;
subnet 192.168.4.0 netmask 255.255.255.0 {
range 192.168.4.129 192.168.4.254;
option routers 192.168.4.1;
}
host mailhost {
hardware ethernet 02:03:04:05:06:07;
fixed-address mailhost.example.com;
}
Энэ тохируулга нь анхдагч хайлтын домэйн байдлаар
харилцагчид өгөх домэйныг заана. Энэ талаар дэлгэрэнгүй мэдээллийг
&man.resolv.conf.5; хэсгээс үзнэ үү.
Энэ тохируулга нь харилцагчийн хэрэглэх ёстой
DNS серверүүдийг таслалаар холбосон жагсаалт байна.
Хэрэглэгчид өгөх сүлжээний багийг заана.
Түрээслэлт (lease) хүчинтэй байх тийм тусгай хугацааг
харилцагч хүсэж болох юм. Хэрэв харилцагч хүсээгүй бол сервер энд заасан дуусах
хугацаагаар (секундээр) түрээс хийх болно.
Серверийн түрээслүүлэх хамгийн дээд хугацааг заана.
Харилцагч үүнээс урт хугацаагаар түрээслэх хүсэлт тавибал
хүсэлтийг хүлээж авах боловч зөвхөн max-lease-time секундын туршид
хүчинтэй байна.
Түрээслэх болон эргүүлж авахад DHCP сервер
DNS-г шинэчлэхийг оролдох шаардлагатай эсэхийг зааж өгнө.
ISC шийдлийн хувьд, энэ тохируулга заавал байх ёстой.
Харилцагчид оноох IP хаягуудын хүрээг заана. Энэ хүрээнд багтах
IP хаягуудыг харилцагчид өгөх болно.
Харилцагчид өгөх анхдагч гарцыг заана.
Хостын MAC хаягийг заана (ингэснээр DHCP сервер тухайн хостыг
хүсэлт тавихад таньж чадна).
Хостод тогтмол IP хаяг оноохыг заана.
Энд хостын нэрийг хэрэглэж болохыг тэмдэглэх хэрэгтэй.
DHCP сервер IP хаяг түрээслүүлэх
хариуг өгөхөөс өмнө хост нэрийг тайлах болно.
dhcpd.conf файлыг бичиж дууссаны дараа,
/etc/rc.conf файл дотор DHCP серверийг идэвхжүүлэх хэрэгтэй,
өөрөөр хэлбэл доорх мөрүүдийг нэмж бичих хэрэгтэй:
dhcpd_enable="YES"
dhcpd_ifaces="dc0"
dc0-г өөрийн тань DHCP сервер DHCP харилцагчдын хүсэлтийг
хүлээж авах ёстой интерфэйсийн нэрээр (эсвэл интерфэйсүүдийг зайгаар
тусгаарлан) сольж бичих хэрэгтэй.
Дараа нь, доорх тушаалыг өгөн серверийг ажиллуулах хэрэгтэй:
&prompt.root; /usr/local/etc/rc.d/isc-dhcpd.sh start
Серверийнхээ тохиргооны файлд өөрчлөлт оруулах бүрдээ,
SIGHUP дохиог dhcpd-д өгөх нь бусад дэмонуудын
хувьд тохиргоог дахин дууддаг шиг биш харин тохиргоог дахин
ачаалахгүй болохыг анхаарах хэрэгтэй. Процессийг зогсоохын
тулд SIGTERM дохиог өгөх хэрэгтэй ба дээрх тушаалыг өгөн дахин эхлүүлэх хэрэгтэй.
Файлууд
DHCP
тохиргооны файлууд
/usr/local/sbin/dhcpd
dhcpd нь статикаар холбогдсон байх ба
/usr/local/sbin дотор байрлана. Порттой хамт суусан
&man.dhcpd.8; заавар хуудаснаас dhcpd-н талаар дэлгэрэнгүй мэдээллийг
авна уу.
/usr/local/etc/dhcpd.conf
dhcpd нь /usr/local/etc/dhcpd.conf гэсэн тохиргооны
файлыг шаарддаг. Энэ файл дотор харилцагчид өгөх бүх мэдээллээс гадна
серверийн өөрийн үйл ажиллагаатай холбоотой мэдээлэл байх ёстой. Энэ
тохиргооны файлыг портоос суусан &man.dhcpd.conf.5; заавар хуудсанд тайлбарласан байгаа.
/var/db/dhcpd.leases
DHCP сервер нь түрээслүүлсэн хаягуудаа агуулсан
өгөгдлийн санг энэ файлд хадгалах бөгөөд бүртгэл маягаар бичдэг.
Портоос суусан &man.dhcpd.leases.5; заавар хуудсанд илүү дэлгэрэнгүй
тайлбар бий.
/usr/local/sbin/dhcrelay
dhcrelay-г нэг DHCP сервер
харилцагчаас хүлээн авсан хүсэлтийг өөр сүлжээнд байгаа
нөгөө DHCP сервер рүү дамжуулдаг, нарийн бүтэцтэй орчинд хэрэглэнэ.
Хэрэв энэ функцыг ашиглах шаардлагатай бол,
net/isc-dhcp3-relay портыг суулгаарай.
Порттой хамт ирэх &man.dhcrelay.8; заавар хуудаснаас дэлгэрэнгүй
мэдээллийг авна уу.
Шерн
Лий
Хувь нэмрээ оруулсан
Том
Родес
Даниэл
Гэрзо
Лодойсамбын
Баянзул
Орчуулсан
Домэйн Нэрийн Систем (<acronym>DNS</acronym>)
Удиртгал
BIND
&os; анхдагч байдлаар DNS протоколын
хамгийн өргөн хэрэглэгддэг хэрэгжүүлэлт болох BIND (Berkeley
Internet Name Domain)-н аль нэг хувилбарыг агуулсан байдаг.
DNS нь нэрүүдийг IP хаягууд руу, мөн
эсрэгээр нь буулгахад хэрэглэгддэг протокол юм.
Жишээ нь, www.FreeBSD.org-г асуусан DNS асуулга явуулахад,
хариуд нь &os; Төсөлийн вэб серверийн IP хаяг ирэх бол,
ftp.FreeBSD.org-н хувьд асуулга явуулахад,
хариуд нь харгалзах FTP машины IP хаяг ирэх болно.
Яг үүнтэй адилаар эсрэгээр нь хийж болно. Ямар нэг IP-р асуулга
явуулахад түүний хост нэрийг олж болно. DNS хайлт хийхийн тулд
тухайн системд домэйн нэрийн сервер ажиллаж байх ёстой.
&os; нь одоо BIND9
DNS сервер програмын хамт ирдэг болсон.
Бидний суулгац нь файл системийн шинэчилсэн зохион байгуулалт,
автомат &man.chroot.8; тохиргоо зэрэг аюулгүй байдлыг дээд зэргээр
хангах функцүүдтэй ирдэг.
DNS
DNS бол Интернэт дээр тулгуурласан,
бүрэн эрхт root буюу эх сервер, Top Level Domain буюу Дээд Түвшний Домэйн (TLD)
сервер, болон домэйн тус бүрийн мэдээллийг агуулж байдаг
бусад жижиг нэрийн серверүүдээс бүтсэн нарийн төвөгтэй
систем юм.
BIND одоо
Internet Software Consortium
-н мэдэлд байдаг.
Нэр Томъёо
Энэ баримтыг ойлгохын тулд, DNS-тэй холбоотой
зарим нэр томъёог ойлгосон байх шаардлагатай.
resolver
reverse DNS
root zone
Нэр
Тайлбар
Forward буюу Ердийн DNS
Хост нэрийг IP хаяг руу буулгана.
Origin буюу Үүсэл
Тухайн бүсийн файлд хамрагдаж байгаа домэйныг заана.
named, BIND, нэрийн сервер
&os;-н BIND нэрийн серверийг нэрлэх түгээмэл нэршил.
Resolver буюу Тайлагч
Машин, бүсийн мэдээллийн талаар нэрийн серверээс асуулга
явуулахын тулд ашигладаг системийн процесс.
Reverse буюу Урвуу DNS
Ердийн DNS-н урвуу нь; IP
хаягийг хост нэр рүү буулгана.
Root zone буюу Эх бүс
Интернэт бүсийн шатлалын эхлэл.
Файл системийн бүх файлууд эх санд харъяалагддаг шиг,
бүх бүсүүд эх бүсэд харъяалагдана.
Zone буюу Бүс
Нэг бүрэн эрхт газраар удирдуулж байгаа
домэйн, дэд домэйн, эсвэл DNS-н нэг хэсэг.
бүсүүд
жишээнүүд
Бүсүүдийн жишээ:
. бол эх бүс.
org. бол эх бүсийн доорх Top Level Domain буюу
Дээд Түвшний Домэйн (TLD).
example.org. бол org. TLD-н
доорх бүс.
1.168.192.in-addr.arpa бол 192.168.1.*
IP хүрээнд багтаж байгаа бүх IP
хаягуудыг агуулсан бүс.
Хост нэр зүүн тал руугаа явах тусам илүү тодорхой
болж байгааг та бүхэн анзаарсан байх. Жишээлбэл, example.org.
нь org.-с илүү тодорхой, харин org. нь эх бүсээс
илүү тодорхой байна. Хост нэрийн зохион байгуулалт нь
файл системийнхтэй төстэй: /dev директор нь
эх директорт харъяалагдана, гэх мэт.
Нэрийн Сервер ажиллуулах Шалтгаанууд
Нэрийн Серверүүд ихэвчлэн хоёр янз байна: authoritative буюу бүрэн эрхт нэрийн сервер,
ба caching буюу түр тогтоогч нэрийн сервер.
Бүрэн эрхт нэрийн сервер нь дараах тохиолдлуудад хэрэгтэй:
DNS мэдээллийг өөртөө агуулж, энэ мэдээллийг нийтэд зарлан,
ирсэн асуулгуудад бүрэн эрхтэйгээр хариулах хүсэлтэй үед.
Бүртгэлтэй домэйны хувьд, жишээлбэл example.org,
түүний дор орших хост нэрүүдэд IP хаяг оноож өгөх хэрэгтэй үед.
Бүлэг IP хаягуудад урвуу DNS мэдээлэл хэрэгтэй үед
(IP-с хост нэр рүү).
Нөөц эсвэл хоёрдогч нэрийн сервер, зарц гэж нэрлэнэ,
асуулгуудад хариулуулах шаардлагатай үед.
Түр тогтоогч нэрийн сервер дараах тохиолдлуудад хэрэгтэй:
Дотоод DNS сервер нь асуулгын хариуг
түр тогтоосноор гадаад нэрийн серверээс илүү хурдан хариу өгч
байгаа үед.
www.FreeBSD.org-р асуулга явуулсан үед, тайлагч ихэвчлэн
үйлчилгээ авдаг ISP-нхаа нэрийн серверээс асуугаад хариуг олж авна.
Дотоод, түр тогтоогч DNS сервер ажиллуулснаар,
асуулгыг гадаад интернэтээс зөвхөн ганц удаа явуулах бөгөөд,
хариуг тогтоож авна. Түүнээс хойших асуулгуудад түр тогтоогч нэрийн сервер
хариулах ба гадагшаа дахин асуулга явуулах шаардлага байхгүй.
Хэрхэн ажилладаг вэ?
&os;-д BIND дэмонг ойлгомжтойгоор named гэж нэрлэнэ.
Файл
Тайлбар
&man.named.8;
BIND дэмон.
&man.rndc.8;
Нэрийн серверийг хянах хэрэгсэл.
/etc/namedb
BIND-н бүсийн мэдээлэл хадгалагдаж байгаа сан.
/etc/namedb/named.conf
дэмоны тохиргооны файл.
Тухайн бүс сервер дээр хэрхэн тохируулагдсанаас хамаарч
энэ бүстэй хамааралтай файлууд /etc/namedb
директорын master,
slave, эсвэл dynamic
гэсэн дэд сангуудад байрлана. Эдгээр файлуудад
гадны асуулгад хариу болгон өгөх DNS мэдээллүүд
байрлана.
BIND-г ажиллуулах нь
BIND
ажиллуулах
BIND нь анхдагч байдлаар суучихсан ирдэг тул тохируулахад
хялбар байдаг.
named-н анхдагч тохиргоо нь
&man.chroot.8; орчинд ажиллах, тайлагч нэрийн сервер байдлаар хийгдсэн байдаг.
Энэ тохиргоогоор серверийг ажиллуулахын тулд дараах тушаалыг өгөх хэрэгтэй:
&prompt.root; /etc/rc.d/named forcestart
named дэмонг систем ачаалах үед
ажиллуулдаг болгохын тулд /etc/rc.conf дотор дараах мөрүүдийг нэмэх
хэрэгтэй:
named_enable="YES"
Мэдээж /etc/namedb/named.conf файл дотор
өөр олон тохируулгууд байгаа боловч энэ баримтын мэдлээс халих
тул энд дурдсангүй. Хэрэв &os; дээрх named-н эхлэл
тохируулгуудын талаар сонирхож байгаа бол /etc/defaults/rc.conf
дотор байгаа named_* тугуудыг нэг ороод үзээрэй.
Мөн &man.rc.conf.5; заавар хуудаснаас тусламж авч болно.
хэсгийг уншихад илүүдэхгүй.
Тохиргооны файлууд
BIND
тохиргооны файлууд
named-н тохиргооны файлууд нь
/etc/namedb директор дотор байрлах ба
хэрэв хялбар тайлагчаас өөр түвшинд ажиллах хэрэгтэй бол
ажиллуулахаасаа өмнө тохиргооны файлд засвар хийх хэрэгтэй.
Ихэнх тохиргоог энэ сан дотор гүйцэтгэнэ.
<command>make-localhost</command>-г хэрэглэх нь
localhost-н хувьд эзэн бүсийг тохируулахын тулд
/etc/namedb директорруу шилжээд дараах тушаалыг
өгнө:
&prompt.root; sh make-localhost
Хэрэв бүх зүйл зүй ёсоор явагдвал,
master дэд директор дотор шинэ файл үүссэн байх ёстой.
Файлууд нь дотоод домэйны хувьд localhost.rev,
IPv6 тохиргооны хувьд localhost-v6.rev гэсэн нэртэй байна.
Анхдагч тохиргооны файлын хувьд named.conf файл дотор
шаардлагатай мэдээллүүд байрлана.
<filename>/etc/namedb/named.conf</filename>
// $FreeBSD$
//
// Refer to the named.conf(5) and named(8) man pages, and the documentation
// in /usr/share/doc/bind9 for more details.
//
// If you are going to set up an authoritative server, make sure you
// understand the hairy details of how DNS works. Even with
// simple mistakes, you can break connectivity for affected parties,
// or cause huge amounts of useless Internet traffic.
options {
directory "/etc/namedb";
pid-file "/var/run/named/pid";
dump-file "/var/dump/named_dump.db";
statistics-file "/var/stats/named.stats";
// If named is being used only as a local resolver, this is a safe default.
// For named to be accessible to the network, comment this option, specify
// the proper IP address, or delete this option.
listen-on { 127.0.0.1; };
// If you have IPv6 enabled on this system, uncomment this option for
// use as a local resolver. To give access to the network, specify
// an IPv6 address, or the keyword "any".
// listen-on-v6 { ::1; };
// In addition to the "forwarders" clause, you can force your name
// server to never initiate queries of its own, but always ask its
// forwarders only, by enabling the following line:
//
// forward only;
// If you've got a DNS server around at your upstream provider, enter
// its IP address here, and enable the line below. This will make you
// benefit from its cache, thus reduce overall DNS traffic in the Internet.
/*
forwarders {
127.0.0.1;
};
*/
Тайлбар дээр хэлсэнчлэн
дээд гарцын түр тогтоогчоос хүртэхийн тулд
forwarders-г идэвхжүүлж болох юм.
Энгийн үед, нэрийн сервер нь хариултыг олтлоо давталттай байдлаар
хэд хэдэн нэрийн серверүүдээр дамжин асууна.
Энэ тохируулгыг идэвхжүүлснээр, дээд гарцынхаа нэрийн серверээс
(эсвэл зааж өгсөн нэрийн сервер) хамгийн түрүүнд асууж, энэ серверийн
түр санах ойд байгаа мэдээллээс хүртэхийг эрмэлзэнэ.
Хэрэв дээд гарцын нэрийн сервер нь олон асуулгад хариулдаг, хурдан үйлчилдэг
сервер байвал дээрх тохируулгыг идэвхжүүлсний үр ашиг гарна.
127.0.0.1 энд ажиллахгүй. Энэ
IP хаягийг өөрийн дээд гарцын нэрийн серверээр сольж бичнэ үү.
/*
* If there is a firewall between you and nameservers you want
* to talk to, you might need to uncomment the query-source
* directive below. Previous versions of BIND always asked
* questions using port 53, but BIND versions 8 and later
* use a pseudo-random unprivileged UDP port by default.
*/
// query-source address * port 53;
};
// If you enable a local name server, don't forget to enter 127.0.0.1
// first in your /etc/resolv.conf so this server will be queried.
// Also, make sure to enable it in /etc/rc.conf.
zone "." {
type hint;
file "named.root";
};
zone "0.0.127.IN-ADDR.ARPA" {
type master;
file "master/localhost.rev";
};
// RFC 3152
zone "1.0.0.0.0.0.0.0.0.0.0.0.0.0.0.0.0.0.0.0.0.0.0.0.0.0.0.0.0.0.0.0.IP6.ARPA" {
type master;
file "master/localhost-v6.rev";
};
// NB: Do not use the IP addresses below, they are faked, and only
// serve demonstration/documentation purposes!
//
// Example slave zone config entries. It can be convenient to become
// a slave at least for the zone your own domain is in. Ask
// your network administrator for the IP address of the responsible
// primary.
//
// Never forget to include the reverse lookup (IN-ADDR.ARPA) zone!
// (This is named after the first bytes of the IP address, in reverse
// order, with ".IN-ADDR.ARPA" appended.)
//
// Before starting to set up a primary zone, make sure you fully
// understand how DNS and BIND works. There are sometimes
// non-obvious pitfalls. Setting up a slave zone is simpler.
//
// NB: Don't blindly enable the examples below. :-) Use actual names
// and addresses instead.
/* An example master zone
zone "example.net" {
type master;
file "master/example.net";
};
*/
/* An example dynamic zone
key "exampleorgkey" {
algorithm hmac-md5;
secret "sf87HJqjkqh8ac87a02lla==";
};
zone "example.org" {
type master;
allow-update {
key "exampleorgkey";
};
file "dynamic/example.org";
};
*/
/* Examples of forward and reverse slave zones
zone "example.com" {
type slave;
file "slave/example.com";
masters {
192.168.1.1;
};
};
zone "1.168.192.in-addr.arpa" {
type slave;
file "slave/1.168.192.in-addr.arpa";
masters {
192.168.1.1;
};
};
*/
named.conf доторх эдгээр жишээнүүд нь
ердийн болон урвуу бүсийн зарц бүртгэлүүд болно.
Шинэ бүс нэмэхдээ, named.conf файл дотор шинэ бүртгэл
оруулах хэрэгтэй.
Жишээ нь, example.org домэйны хувьд
хамгийн хялбар бүртгэл дараах байдалтай байна:
zone "example.org" {
type master;
file "master/example.org";
};
Энэ бүс нь эзэн бүс болохыг илэрхийллээс харж болно.
Мөн бүсийн мэдээллийг /etc/namedb/master/example.org файл дотор агуулж байгааг
илэрхийллээс харж болно.
zone "example.org" {
type slave;
file "slave/example.org";
};
Зарц бүсийн хувьд, тухайн бүсийн хувьд бүсийн мэдээлэл
эзэн нэрийн серверээс зөөгдөж ирэх ба зааж өгсөн файлд хадгалагдана.
Эзэн сервер унтарсан эсвэл холбоо тогтоох боломжгүй болбол,
зарц нэрийн серверт бүсийн мэдээлэл байгаа тул асуулгуудад хариулах
чадвартай байна.
Бүсийн Файлууд
BIND
бүсийн файлууд
example.org домэйны хувьд жишээ эзэн бүсийн файлыг
дор үзүүлэв (/etc/namedb/master/example.org файл):
$TTL 3600 ; 1 hour
example.org. IN SOA ns1.example.org. admin.example.org. (
2006051501 ; Serial
10800 ; Refresh
3600 ; Retry
604800 ; Expire
86400 ; Minimum TTL
)
; DNS Servers
IN NS ns1.example.org.
IN NS ns2.example.org.
; MX Records
IN MX 10 mx.example.org.
IN MX 20 mail.example.org.
IN A 192.168.1.1
; Machine Names
localhost IN A 127.0.0.1
ns1 IN A 192.168.1.2
ns2 IN A 192.168.1.3
mx IN A 192.168.1.4
mail IN A 192.168.1.5
; Aliases
www IN CNAME @
.
тэмдэгтээр төгссөн хост нэрүүд нь жинхэнэ хост нэрүүд бөгөөд
.
тэмдэгтээр төгсөөгүй нэрүүдэд үүсэл залгагдахыг анхаарна уу.
Жишээлбэл, www нь www.үүсэл-руу хөрвүүлэгдэх болно.
Манай жишээн дээр бол, бидний үүсэл example.org. тул www нь
www.example.org. болж хөрвүүлэгдэнэ.
Бүсийн файл дараах хэлбэртэй байна:
recordname IN recordtype value
DNS
бичлэгүүд
Хамгийн өргөн хэрэглэгддэг DNS бичлэгүүд:
SOA
start of zone authority буюу бүсийн бүрэн эрхт мэдээллийн эхлэл
NS
бүрэн эрхт нэрийн сервер
A
хостын хаяг
CNAME
хуурамч дүрд өгөх хүлээн зөвшөөрөгдсөн нэр
MX
захидал солилцогч
PTR
домэйн нэрийг заагч (урвуу DNS-д хэрэглэнэ)
example.org. IN SOA ns1.example.org. admin.example.org. (
2006051501 ; Serial
10800 ; Refresh after 3 hours
3600 ; Retry after 1 hour
604800 ; Expire after 1 week
86400 ) ; Minimum TTL of 1 day
example.org.
домэйн нэр, мөн энэ бүсийн файлын хувьд үүсэл болно.
ns1.example.org.
энэ бүсийн гол/бүрэн эрхт нэрийн сервер.
admin.example.org.
энэ бүсийг хариуцагч хүн, @
тэмдэгтийг нь орлуулсан
цахим захидлын хаяг. (admin@example.org нь admin.example.org болно)
2006051501
Файлын сериал дугаар. Бүсийн файлд өөрчлөлт оруулах болгонд
энэ дугаарыг нэмэгдүүлэх шаардлагатай. Одоо цагт ихэнх админууд энэ сериал дугаарыг
yyyymmddrr хэлбэрээр хэрэглэх болсон. 2006051501 гэдэг нь
хамгийн сүүлд 05/15/2006-нд засвар хийсэн, хамгийн сүүлийн 01 гэдэг нь
энэ өдөр хийгдсэн хамгийн анхны засвар гэдгийг илтгэнэ. Энэ сериал дугаар
нь зарц серверүүдэд бүсийн мэдээлэл өөрчлөгдсөн талаар мэдээлэл өгдөг тул их чухал зүйл
байгаа юм.
IN NS ns1.example.org.
Энэ бол NS бичлэг. Тухайн бүсийн хувьд бүрэн эрхт хариултыг
өгч чадах сервер бүрийн хувьд энэ бичлэг байх ёстой.
localhost IN A 127.0.0.1
ns1 IN A 192.168.1.2
ns2 IN A 192.168.1.3
mx IN A 192.168.1.4
mail IN A 192.168.1.5
A бичлэг нь машины нэрийг заана. Дээр үзүүлсэнчлэн,
ns1.example.org нь 192.168.1.2-руу буулгагдана.
IN A 192.168.1.1
Энэ мөр нь 192.168.1.1 гэсэн IP хаягийг
үүсэлд оноож байна, бидний жишээн дээр example.org.
www IN CNAME @
Хүлээн зөвшөөрөгдсөн нэрийн бичлэг нь машинд хуурамч дүр
өгөхөд хэрэглэгдэнэ. Энэ жишээн дээр, www нь
example.org (192.168.1.1) гэсэн домэйн нэртэй
эзэн
машины хуурамч дүрийн нэр юм. CNAME-г хуурамч хост нэр өгөхөд,
эсвэл олон машины дунд тойрч хэрэглэгдэх нэг хост нэр өгөхөд хэрэглэнэ.
MX бичлэг
IN MX 10 mail.example.org.
MX бичлэг нь аль захидлын серверүүд тухайн бүсийн захидлыг
хүлээж авах үүрэгтэй болохыг зааж өгнө. mail.example.org
нь захидлын серверийн хост нэр бөгөөд 10 нь энэ захидлын серверийн
зэрэглэлийг зааж байна.
Нэг бүсэд 10, 20 гэх мэт ялгаатай зэрэглэлтэй
хэд хэдэн захидлын сервер байж болно. example.org
домэйн руу захидал явуулах гэж байгаа сервер эхлээд
хамгийн өндөр зэрэглэлтэй MX сервертэй (хамгийн бага зэрэглэлийн дугаартай), дараа нь дараагийн хамгийн өндөр зэрэглэлтэй
сервертэй гэх мэтчилэн захидлыг явуулж чадтал дарааллаар нь холбоо тогтооно.
in-addr.arpa бүсийн файл (урвуу DNS) нь ижил хэлбэртэй байна. Ганцхан ялгаа нь
A болон CNAME бичлэгийн оронд PTR бичлэгийг хэрэглэнэ.
$TTL 3600
1.168.192.in-addr.arpa. IN SOA ns1.example.org. admin.example.org. (
2006051501 ; Serial
10800 ; Refresh
3600 ; Retry
604800 ; Expire
3600 ) ; Minimum
IN NS ns1.example.org.
IN NS ns2.example.org.
1 IN PTR example.org.
2 IN PTR ns1.example.org.
3 IN PTR ns2.example.org.
4 IN PTR mx.example.org.
5 IN PTR mail.example.org.
Энэ файлд, жишээ домэйны IP-с хост нэр рүү буулгасан
зохих шаардлагатай буулгалтуудыг үзүүлсэн байна.
Түр тогтоогч Нэрийн Сервер (Caching Name Server)
BIND
түр тогтоогч нэрийн сервер
Түр тогтоогч нэрийн сервер гэдэг нь
ямар ч бүсийн хувьд бүрэн эрхт биш нэрийн серверийг хэлнэ.
Ийм төрлийн сервер нь зөвхөн асуулга явуулах бөгөөд
хариултыг дараа хэрэглэхээр тогтоож авдаг. Ийм нэрийн серверийг
зохион байгуулахын тулд, тохиргоог ердийн нэрийн сервертэй адилаар
хийх боловч, ямар ч бүсийн мэдээллийг оруулахгүй байхаар хийнэ.
Аюулгүй байдал
Хэдийгээр BIND нь хамгийн өргөн хэрэглэгддэг DNS сервер боловч,
аюулгүй байдалтай холбоотой асуудлууд байнга тулгардаг.
Гадны халдлагад өртөж болзошгүй аюулгүй байдлын цоорхой заримдаа
олддог.
Хэдийгээр &os; named-г автоматаар &man.chroot.8; орчинд
оруулдаг боловч; DNS халдлагад ашиглаж болохуйц
хэд хэдэн механизмууд байсаар байна.
CERT-с гаргадаг аюулгүй байдлын
санамжуудыг уншихыг зөвлөж байна. Мөн &a.security-notifications;-д бүртгүүлж,
шинээр гарч байгаа Интернэт болон &os;-н аюулгүй байдлын асуудлуудын
талаар мэдээлэлтэй байхыг зөвлөе.
Хэрэв ямар нэгэн асуудал тулгарвал,
эхийг байнга шинэчилж, named-г шинээр бүтээх нь алдаа болохгүй.
Гүнзгийрүүлэн унших
BIND/named заавар хуудсууд:
&man.rndc.8; &man.named.8; &man.named.conf.5;
ISC BIND-н Албан ёсны Хуудас
ISC BIND-н Албан ёсны Хэлэлцүүлэг
BIND FAQ
O'Reilly
"DNS ба BIND" 5 дахь Хэвлэлт
RFC1034
- Домэйн Нэрүүд - Зарчмууд болон Боломжууд
RFC1035
- Домэйн Нэрүүд - Хэрэгжүүлэлт болон Үзүүлэлтүүд
Мюррей
Стөүкли
Хувь нэмрээ оруулсан
Лодойсамбын
Баянзул
Орчуулсан
Apache HTTP Сервер
вэб серверүүд
зохион байгуулах
Apache
Удиртгал
Дэлхийн хамгийн их ачаалалтай ажилладаг
зарим вэб сайтууд &os; дээр ажилладаг. Интернэтэд ажиллаж байгаа
вэб серверүүдийн олонхи нь Apache HTTP Серверийг ашиглаж
байна. Apache програм хангамжийн багц таны FreeBSD суулгах дискэнд
орсон байгаа. Хэрэв та &os;-г анх суулгахдаа Apache-г хамт
суулгаагүй бол www/apache13 эсвэл www/apache20
портоос суулгаж болно.
Apache нэгэнт амжилттай суусан бол түүнийг тохируулах
шаардлагатай.
Apache HTTP Server-н 1.3.X хувилбар нь
&os;-д хамгийн өргөн хэрэглэгддэг тул бид энэ хэсэгт энэ хувилбарыг үзэх болно.
Apache 2.X-д олон шинэ технологи нэвтэрсэн боловч
бид энэ талаар энд үзэхгүй. Apache 2.X-н талаар
дэлгэрэнгүй мэдээллийг хаягаар орж үзнэ үү.
Тохиргоо
Apache
тохиргооны файл
&os; дээрх Apache HTTP Серверийн гол тохиргооны файл
бол /usr/local/etc/apache/httpd.conf юм. Энэ файлд,
&unix;-н текст тохиргооны файлын нэгэн адил тайлбар мөрүүдийн өмнө
# тэмдэгтийг хэрэглэдэг. Бүх боломжит тохируулгуудын
талаар дэлгэрүүлж тайлбарлах нь энэ номын хүрээнээс халих тул,
хамгийн их өөрчлөлт хийгддэг директивүүдийг энд авч үзье.
ServerRoot "/usr/local"
Энэ директив Apache суулгацын
анхдагч директор шатлалын эхийг зааж өгнө. Хоёртын файлууд
серверийн эх директорын
bin ба sbin дэд директоруудад,
тохиргооны файлууд etc/apache дэд директорт байрлана.
ServerAdmin you@your.address
Сервертэй холбоотой асуудлуудын талаар
илгээх цахим захидлын хаягийг заана. Энэ хаяг алдааны хуудсууд гэх зэрэг
сервер талаас автоматаар үүсгэгддэг зарим хуудсууд дээр
бичигдэх болно.
ServerName www.example.com
ServerName нь хост дээр тохируулагдсан хост нэрээс
өөр нэрийг сервертээ өгөх боломжийг танд олгоно (өөрөөр хэлбэл, хостын жинхэнэ
хост нэрийн оронд www-г хэрэглэх). Энэ нэрээр таны сервер харилцагч
нартай харилцах болно.
DocumentRoot "/usr/local/www/data"
DocumentRoot: Энэ директорт байгаа вэб баримтуудыг
харилцагч нарт үзүүлэх болно. Анхдагч байдлаар, бүх хүсэлтүүд энэ
директорт өгөгдөнө. Гэвч симбол холбоосууд болон хуурамч дүрүүдийг
ашиглан өөр газар руу зааж өгч болно.
Apache-н тохиргооны файлд ямар нэг
өөрчлөлт хийхээсээ өмнө нөөц хуулбарыг авч үлдэхээ мартуузай.
Тохиргоо хийж дууссан бол одоо Apache-г ажиллуулах
хэрэгтэй.
<application>Apache</application>-г ажиллуулах нь
Apache
эхлүүлэх ба зогсоох
Бусад олон сүлжээний орчны серверүүд
inetd супер серверээс ажилладаг бол,
Apache тэгдэггүй. Харилцагч вэб хөтчүүдээс
ирэх HTTP хүсэлтүүдэд хариулахдаа илүү өндөр үзүүлэлттэй ажиллуулахын тулд
түүнийг бие даан ажилладаг байхаар тохируулсан байдаг.
Эхлүүлэх, зогсоох болон дахин эхлүүлэх зэрэг үйлдлийг
аль болох хялбар болгохын тулд бүрхүүлийн скрипт хялбаршуулагч
хамт ирдэг. Apache-г анх удаа эхлүүлэхийн тулд, дараах
тушаалыг өгнө:
&prompt.root; /usr/local/sbin/apachectl start
Хүссэн үедээ серверийг дараах тушаалаар зогсооно:
&prompt.root; /usr/local/sbin/apachectl stop
Тохиргооны файлд өөрчлөлт оруулсны дараа,
серверийг дахин эхлүүлэх шаардлагатай:
&prompt.root; /usr/local/sbin/apachectl restart
Тогтсон холболтуудыг таслалгүйгээр Apache-г
дахин эхлүүлэхийн тулд дараах тушаалыг өгнө:
&prompt.root; /usr/local/sbin/apachectl graceful
Нэмэлт мэдээллийг &man.apachectl.8; заавар хуудаснаас авна уу.
Систем ачаалах үед Apache-г эхлүүлэхийн тулд
дараах мөрүүдийг /etc/rc.conf файлд нэмж бичнэ:
apache_enable="YES"
Хэрэв систем ачаалах үед эхэлдэг Apache
httpd програмд нэмэлт тушаалын мөрний тохируулгуудыг
оруулах хүсэлтэй бол, дараах мөрийг мөн rc.conf файлд
нэмэх хэрэгтэй:
apache_flags=""
Одоо таны вэб сервер ажиллаж байна.
Та өөрийн вэб сайтыг вэб хөтөч дээрээ http://localhost/
хаягийг оруулан харж болно. Энд гарах анхдагч вэб хуудас бол
/usr/local/www/data/index.html юм.
Давхар байршуулалт
Apache нь хоёр төрлийн давхар
байршуулах үйлчилгээг дэмждэг. Эхнийх нь
нэр дээр үндэслэсэн давхар байршуулалт юм.
Нэр дээр үндэслэсэн давхар байршуулалт дээр
хост нэрийг ялгаж мэдэхдээ харилцагчийн HTTP/1.1 толгойн хэсгийг ашигладаг.
Иим байдлаар олон өөр домэйнууд нэг IP хаягийг хуваан хэрэглэх
боломжтой болдог.
Apache дээр, нэр дээр үндэслэсэн
давхар байршуулалтыг хэрэглэхийн тулд
доор дурдсантай төстэй бүртгэлийг httpd.conf
файл дотор нэмж бичих хэрэгтэй:
NameVirtualHost *
Таны вэб серверийн нэр www.domain.tld
бөгөөд www.someotherdomain.tld нэртэй домэйныг
давхар байршуулах хүсэлтэй бол, та дараах бүртгэлийг
httpd.conf файлд нэмэх хэрэгтэй болно:
<VirtualHost *>
ServerName www.domain.tld
DocumentRoot /www/domain.tld
</VirtualHost>
<VirtualHost *>
ServerName www.someotherdomain.tld
DocumentRoot /www/someotherdomain.tld
</VirtualHost>
Дээрх хаягуудын оронд хэрэгтэй хаягуудыг, замуудын оронд
баримтууд байгаа зохих замуудыг сольж бичнэ үү.
Давхар хостуудыг зохион байгуулах талаар
дэлгэрэнгүй мэдээллийг Apache-н албан ёсны баримтжуулалт:
-с олж үзнэ үү.
Apache Модулиуд
Apache
модулиуд
Үндсэн серверийн үүрэг функцыг сайжруулахын
тулд бүтээгдсэн Apache-н олон модулиуд байдаг.
FreeBSD Портуудын Цуглуулга нь Apache-г түүний
өргөн хэрэглэгддэг зарим модулиудын хамт хялбар суулгах
боломжийг олгодог.
mod_ssl
вэб серверүүд
аюулгүй
SSL
криптограф
mod_ssl модуль нь Secure Sockets Layer (SSL v2/v3) ба
Transport Layer Security (TLS v1) протоколоор дамжуулан өндөр
нууцлалыг хангахын тулд OpenSSL санг ашигладаг.
Энэ модуль нь батламж олгодог итгэмжлэгдсэн байгууллагаас
батламж авахын тулд шаардлагатай бүх зүйлсээр хангадаг тул
та үүнийг ашиглан &os; дээр аюулгүй вэб сервер ажиллуулж чадна.
Хэрэв та Apache-г суулгаж амжаагүй бол,
mod_ssl модулийг агуулдаг
Apache-н 1.3.X хувилбарыг www/apache13-modssl
портоос суулгаж болох юм.
Apache 2.X-н хувьд SSL дэмжлэгийг www/apache20
портоос авч болно. SSL дэмжлэг автоматаар идэвхжсэн байдаг.
Perl & PHP орсон Динамик Вебсайтууд
Сүүлийн жилүүдэд, өөрийн ашиг орлогыг нэмэгдүүлэх,
хүмүүст хүрэх зорилгоор илүү олон компаниуд
бизнесээ Интернэтээр явуулах болжээ. Энэ нь
динамик агуулгатай вэб хуудсууд төрөн гарах
хэрэгцээ шаардлагыг улам нэмэгдүүлсэн. µsoft; гэх мэт зарим компаниуд
ч өөрийн бүтээгдэхүүнүүдэд тэдгээрээс оруулах болсон хэдий ч,
нээлттэй эхийн нэгдэл энэ асуудалд хариу өгсөн юм. Динамик вэб агуулгыг
бий болгох хоёр боломж бол mod_perl &
mod_php байлаа.
mod_perl
mod_perl
Perl
Apache/Perl нэгтгэх төсөл
Perl програмчлалын хэл ба Apache HTTP Серверийн
бүх хүч чадлыг нэгтгэсэн юм. mod_perl модулийн
тусламжтай Apache модулиудыг тэр чигээр нь
Perl дээр бичих боломжтой. Дээр нь, серверт суулгасан
шургуу хөрвүүлэгч, гадны хөрвүүлэгч ашиглах илүү ажил болон
Perl эхлүүлэх хугацааны алдагдлаас зайлсхийж чадсан юм.
mod_perl-г хэд хэдэн янзаар хэрэглэж болно.
mod_perl-г хэрэглэж эхлэхээс өмнө
mod_perl 1.0 зөвхөн Apache 1.3-тай ажилладаг,
mod_perl 2.0 зөвхөн Apache 2-той ажилладаг гэдгийг
санаарай. mod_perl 1.0-г www/mod_perl портоос,
түүний статикаар эмхэтгэсэн хувилбарыг www/apache13-modperl
портоос суулгаж болно. mod_perl 2.0-г
www/mod_perl2 портоос суулгаж болно.
Том
Рөүдс
Бичсэн
Лодойсамбын
Баянзул
Орчуулсан
mod_php
mod_php
PHP
PHP буюу PHP:Hypertext Preprocessor
бол
вэб хөгжүүлэлтэд тусгайлан тохируулсан, энгийн хэрэглээний
скрипт хэл юм. HTML дотор суулгах боломжтой түүний
синтакс C, &java;, ба Perl-с гаралтай. Энэ нь вэб хөгжүүлэгчдэд
динамикаар үүсгэгдэх вэб хуудсыг хурдан бичих боломжтой болгох
үүднээс тэгсэн хэрэг.
Apache вэб серверийг
PHP5-г дэмждэг болгохын тулд, lang/php5
портыг суулгаж эхлэх хэрэгтэй.
Хэрэв lang/php5 портыг
анх удаа суулгаж байгаа бол, боломжит
ТОХИРУУЛГУУД автоматаар дэлгэцэн дээр гарч ирнэ.
Хэрэв цэс гарч ирэхгүй бол, өөрөөр хэлбэл
lang/php5 портыг өмнө нь хэзээ нэгэн цагт
суулгаж байсан бол, тохируулгуудын харилцах цонхыг гаргаж ирэхийн тулд
дараах тушаалыг:
&prompt.root; make config
порт директор дотор өгөх хэрэгтэй.
Тохируулгуудын харилцах цонхонд,
mod_php5-г Apache-н
ачаалах боломжтой модуль байдлаар бүтээхийн тулд
APACHE тохируулгыг идэвхжүүлнэ.
Олон сайтууд PHP4-г янз бүрийн шалтгааны улмаас
(өөрөөр хэлбэл, нийцтэй байдал эсвэл аль хэдийн үйлчилгээнд гаргачихсан
вэб програмууд) ашигласаар байна. Хэрэв
mod_php4-г mod_php5-н оронд ашиглах
шаардлагатай бол, lang/php4 портыг ашиглаарай.
lang/php4 порт нь lang/php5 портод
байдаг тохиргооны болон бүтээх үеийн олон тохируулгуудыг дэмждэг.
Энэ хэсэг код динамик PHP програмыг дэмждэг болгоход
шаардлагатай модулиудыг суулгаж тохируулах болно. Доорх мөрүүд
/usr/local/etc/apache/httpd.conf файл дотор нэмэгдсэн эсэхийг шалгаарай:
LoadModule php5_module libexec/apache/libphp5.so
AddModule mod_php5.c
<IfModule mod_php5.c>
DirectoryIndex index.php index.html
</IfModule>
<IfModule mod_php5.c>
AddType application/x-httpd-php .php
AddType application/x-httpd-php-source .phps
</IfModule>
Үүний дараа, PHP модулийг ачаалахын тулд,
дараах тушаалыг өгч серверийг дахин ачаалах хэрэгтэй:
&prompt.root; apachectl graceful
Дараа, PHP-н хувилбарыг дээшлүүлэх үедээ,
make config тушаалыг өгөх шаардлагагүй;
идэвхжүүлсэн ТОХИРУУЛГУУД &os; Портуудын
тогтолцоонд автоматаар хадгалагдсан байгаа.
&os;-н PHP дэмжлэг нь дээд зэргээр
модульчлагдсан тул үндсэн суулгац нь маш хязгаарлагдмал
байдаг. lang/php5-extensions портыг ашиглан дэмжлэг
нэмэх нь үнэхээр амархан асуудал. PHP өргөтгөлийг суулгах явцад,
энэ порт танд цэсээс тогтсон интерфэйсийг санал болгоно. Өөрөөр,
өргөтгөлүүдийг нэг нэгээр нь харгалзах портуудаас суулгаж болно.
Жишээлбэл, PHP5-д MySQL өгөгдлийн
сангийн серверийн дэмжлэгийг нэмэхийн тулд,
databases/php5-mysql портыг суулгахад хангалттай.
Ямар нэг өргөтгөл суулгасны дараа,
тохиргооны өөрчлөлтийг хүчин төгөлдөр болгохын тулд Apache
серверийг дахин ачаалах шаардлагатайг анхаарна уу:
&prompt.root; apachectl graceful
Мюррей
Стөүкли
Хувь нэмрээ оруулсан
Файл Дамжуулах Протокол (FTP)
FTP серверүүд
Удиртгал
File Transfer Protocol буюу Файл Дамжуулах Протокол (FTP) нь хэрэглэгчдэд
FTP серверээс файлыг авах болон тавих хялбар
замыг бий болгодог. &os; үндсэн систем дотроо FTP
сервер програм ftpd-г агуулж байдаг. Энэ нь FreeBSD дээр
FTP серверийг босгох, удирдах ажлыг төвөггүй болгодог.
Тохиргоо
Тохиргоо хийхийн өмнөх хамгийн чухал алхам бол
ямар дансууд FTP серверт хандах эрхтэй байх вэ гэдгийг шийдэх байдаг.
Ердийн FreeBSD систем нь янз бүрийн дэмонуудад хэрэглэгддэг
олон тооны системийн дансуудтай байдаг ба гадны хэрэглэгчид
эдгээр дансыг ашиглан нэвтрэх ёсгүй. /etc/ftpusers файл дотор
FTP хандалт зөвшөөрөгдөөгүй хэрэглэгчдийн жагсаалтыг хадгална.
Анхдагч байдлаар, дээр дурдсан системийн дансууд энэ файлд байна.
FTP хандалтыг зөвшөөрөх ёсгүй өөр хэрэглэгчдийг ч мөн энэ файлд
нэмж болно.
Зарим хэрэглэгчдийн FTP хэрэглэхийг нь бүр болиулчихалгүйгээр,
зөвхөн зарим нэг эрхийг нь хязгаарлаж бас болно. Үүнийг
/etc/ftpchroot файлын тусламжтай гүйцэтгэж болно.
Энэ файл дотор FTP хандалтыг нь хязгаарлах хэрэглэгчид болон
бүлгүүдийн жагсаалт байна. &man.ftpchroot.5; заавар хуудсанд
бүх мэдээлэл байгаа тул энд дурдсангүй.
FTP
нийтийн
Хэрэв сервертээ нийтийн FTP хандалтыг зөвшөөрөх хүсэлтэй байгаа бол,
&os; систем дээрээ ftp нэртэй хэрэглэгч нэмэх хэрэгтэй.
Ингэснээр хэрэглэгчид таны FTP сервер рүү ftp эсвэл
anonymous гэсэн нэрээр ямар ч нэвтрэх үг шаардагдахгүйгээр
(тогтсон заншил ёсоор хэрэглэгч цахим шуудангийн хаягаа
нэвтрэх үгийн оронд хэрэглэх шаардлагатай) нэвтрэн орох болно.
Нийтийн хэрэглэгч системд орж ирэхэд FTP сервер түүний эрхийг
зөвхөн ftp хэрэглэгчийн гэрийн сан дотор
хязгаарлахын тулд &man.chroot.2;-г дуудна.
FTP харилцагчдад зориулсан мэндчилгээний үгнүүдийг
агуулсан хоёр текст файл байдаг. /etc/ftpwelcome файл
-доторхийг нэвтрэлт хүлээх мөр гарахаас өмнө хэрэглэгчдэд дэлгэцэн дээр
+дотор байгааг нэвтрэлт хүлээх мөр гарахаас өмнө хэрэглэгчдэд дэлгэцэн дээр
хэвлэнэ. Амжилттай нэвтэрч орсны дараа /etc/ftpmotd файл
-доторхийг дэлгэцэн дээр хэвлэнэ. Энэ файлын зам нь
+дотор байгааг дэлгэцэн дээр хэвлэнэ. Энэ файлын зам нь
нэвтэрч орсон орчинтой харьцангуйгаар авсан зам гэдгийг
анхаарна уу, тиймээс нийтийн хэрэглэгчдийн хувьд
~ftp/etc/ftpmotd файлыг хэвлэх болно.
FTP серверийн тохиргоог зохих ёсоор хийсний дараа,
/etc/inetd.conf файл дотор идэвхжүүлэх хэрэгтэй.
Үүний тулд, ftpd гэсэн мөрний өмнөх #
тэмдэгтийг арилгахад хангалттай:
ftp stream tcp nowait root /usr/libexec/ftpd ftpd -l
хэсэгт тайлбарласан ёсоор
энэ тохиргооны файлд өөрчлөлт оруулсны дараа
inetd-г дахин ачаалах шаардлагатай.
Одоо та дараах тушаалыг өгөн FTP сервер рүү нэвтрэн орж болно:
&prompt.user; ftp localhost
Арчилгаа
syslog
бүртгэлийн файлууд
FTP
ftpd дэмон бүртгэл хөтлөхдөө &man.syslog.3;-г ашигладаг.
Анхдагч байдлаар, системийн бүртгэлийн дэмон FTP-тэй холбоотой
зурвасуудыг /var/log/xferlog файлд бичнэ. FTP бүртгэлийн файлын
байршлыг өөрчлөхийн тулд /etc/syslog.conf файл дотор, дараах
мөрийг засах хэрэгтэй:
ftp.info /var/log/xferlog
FTP
нийтийн
Нийтийн FTP сервер ажиллуулахад тохиолдох
болзошгүй асуудлуудын талаар мэдлэгтэй байгаарай.
Ялангуяа, нийтийн хэрэглэгчдэд файл байршуулахыг
зөвшөөрөх тухайд сайн бодох хэрэгтэй. Таны FTP сайт
лицензгүй програм хангамжуудыг наймаалцдаг талбар болох, эсвэл түүнээс ч
муу зүйл тохиолдохыг үгүйсгэхгүй. Хэрэв нийтийн FTP байршуулалтыг
зөвшөөрөх шаардлагатай бол, файлуудыг нягталж үзэхээс нааш
бусад нийтийн хэрэглэгчид тэдгээр файлыг унших эрхгүй байхаар
тохируулж өгөх хэрэгтэй.
Мюррей
Стөүкли
Хувь нэмрээ оруулсан
Лодойсамбын
Баянзул
Орчуулсан
µsoft.windows; харилцагчдад зориулсан Файл болон Хэвлэх Үйлчилгээ (Samba)
Samba сервер
Microsoft Windows
файл сервер
Windows харилцагчид
хэвлэх сервер
Windows харилцагчид
Ерөнхий Агуулга
Samba бол µsoft.windows; харилцагчдад
файл болон хэвлэх үйлчилгээг үзүүлдэг, өргөн хэрэглэгддэг
нээлттэй эхийн програм хангамжийн багц юм. Ийм төрлийн харилцагчид
FreeBSD файлын орчинд холбогдож, файлуудыг өөрийн дискэн дээр байгаа юм шиг,
эсвэл FreeBSD хэвлэгчийг өөрийн дотоод хэвлэгч шиг хэрэглэх боломжтой болдог.
Samba програм хангамжийн багцууд таны FreeBSD суулгах
дискэнд орсон байгаа. Хэрэв та анх FreeBSD суулгахдаа
Samba-г хамт суулгаагүй бол, net/samba3
порт эсвэл багцаас суулгаж болно.
Тохиргоо
Samba-н анхдагч тохиргооны файл бол
/usr/local/etc/smb.conf.default юм. Энэ файлыг /usr/local/etc/smb.conf
нэртэй хуулаад, Samba-г ашиглаж
эхлэхээсээ өмнө өөртөө тааруулан засварлах ёстой.
smb.conf файл нь &windows; харилцагчтай хуваалцах
хүсэлтэй файл системийн хэсэг
ба хэвлэгчийн тодорхойлолт гэх зэрэг
Samba-н ажиллах үеийн тохиргооны мэдээллийг агуулж байдаг.
Samba багц дотор smb.conf файл дээр ажиллах хялбар
арга замыг хангасан swat нэртэй вэб дээр суурилсан
хэрэгсэл хамт ирдэг.
Samba-г Вэбээр Удирдах Хэрэгсэл (SWAT)
Samba Web Administration Tool буюу Samba-г Вэбээр Удирдах Хэрэгсэл (SWAT)
нь inetd-н дэмон хэлбэрээр ажиллана.
Тиймээс, Samba-г swat
ашиглан тохируулахын өмнө /etc/inetd.conf доторх
дараах мөрийг ил гаргах шаардлагатай:
swat stream tcp nowait/400 root /usr/local/sbin/swat
хэсэгт тайлбарласан ёсоор,
энэ тохиргооны файлд өөрчлөлт оруулсны дараа
inetd-г дахин ачаалах шаардлагатай.
swat-г inetd.conf дотор идэвхжүүлсний
дараа, вэб хөтөч ашиглан хаяганд холбогдоно.
Та эхлээд системийн root дансаар нэвтэрч орох ёстой.
Samba-н тохиргооны үндсэн хуудсанд
амжилттай нэвтэрч орсон бол, системийн баримтуудаар аялах,
эсвэл Globals цэсэн дээр дарж тохиргоог хийх боломжтой болно.
Globals хэсэг /usr/local/etc/smb.conf файлын
[global] хэсэгт байгаа хувьсагчдад харгалзана.
Глобал тохиргоо
swat-г хэрэглэж байгаа эсвэл
/usr/local/etc/smb.conf-г гараараа засаж байгаа аль нь ч бай,
Samba-г тохируулах явцад тааралдах хамгийн эхний
директивууд бол:
workgroup
Энэ нь сервер рүү хандах компьютеруудын NT Домэйн-Нэр эсвэл
Ажлын бүлгийн-Нэр.
netbios name
NetBIOS
Энэ директив Samba серверийн NetBIOS нэрийг заана.
Анхдагч байдлаар, хостын DNS нэрийн эхний хэсэгтэй адил байна.
серверийн мөр
Энэ директив net view тушаалын хариуд
гарч ирэх эсвэл зарим сүлжээний хэрэгслүүд дээр энэ серверийг
төлөөлж гарах мөрийг заана.
Аюулгүй байдлын Тохиргоо
/usr/local/etc/smb.conf доторх
хамгийн чухал хоёр тохиргоо бол аюулгүй байдлын загвар,
болон харилцагчдын нэвтрэх үгийн арын шугамны хэлбэр юм.
Дараах директивүүд эдгээр тохируулгуудыг хянана:
security
Энд хамгийн элбэг хэрэглэгддэг хоёр сонголт бол
security = share ба security = user юм. Хэрэв танай харилцагч нар
&os; машин дээр хэрэглэдэг хэрэглэгчийн нэртэй ижил нэрийг ашигладаг бол,
user түвшний аюулгүй байдлыг сонгохыг хүсэж байж магадгүй. Энэ бол
аюулгүй байдлын анхдагч бодлого бөгөөд эх үүсвэрт хандахаас өмнө харилцагчийг
системд нэвтэрч орохыг шаардана.
share түвшний аюулгүй байдалд, харилцагчид эх үүсвэрт хандахаас өмнө
хүчин төгөлдөр хэрэглэгчийн нэр болон нэвтрэх үгээр сервер рүү нэвтрэн орох
шаардлагагүй байдаг. Энэ бол Samba-н хуучин хувилбаруудын хувьд
аюулгүй байдлын анхдагч загвар байсан.
passdb backend
NIS+
LDAP
SQL өгөгдлийн сан
Samba-д хэд хэдэн төрлийн
арын шугамны магадлах загварууд байдаг. Харилцагчдыг
LDAP, NIS+, SQL өгөгдлийн сан, эсвэл хувиргасан нэвтрэх үгийн файлаар
магадлаж болно. Анхдагч магадлах арга бол smbpasswd бөгөөд
бид зөвхөн энэ талаар авч үзэх болно.
Анхдагч smbpasswd арын шугамыг хэрэглэж байгаа гэж үзвэл,
Samba харилцагчдыг магадлахын тулд
/usr/local/private/smbpasswd файлыг эхлээд үүсгэх ёстой.
Хэрэв &unix; хэрэглэгчийн эрхээр &windows; харилцагчаас ханддаг байх шаардлагатай бол,
дараах тушаалыг хэрэглэнэ:
&prompt.root; smbpasswd -a username
Тохируулгуудын талаар нэмэлт мэдээллийг
Албан ёсны Samba HOWTO-с олж авна уу.
Энд цухас дурдсан үндсэн мэдлэгтэйгээр Samba-г ажиллуулж
эхлэх чадвартай байх ёстой.
<application>Samba</application>-г Эхлүүлэх нь
net/samba3 портод Samba-г
удирдахад зориулсан шинэ эхлэл скрипт орсон байгаа. Энэ
скриптийг идэвхжүүлэхийн тулд, өөрөөр хэлбэл энэ скриптийг ашиглан
Samba-г эхлүүлэх, зогсоох болон дахин эхлүүлдэг болохын тулд,
/etc/rc.conf файл дотор дараах мөрийг нэмж бичих хэрэгтэй:
samba_enable="YES"
Ингэснээр мөн Samba-г систем ачаалах үед автоматаар
эхлүүлдэг болгоно.
Үүний дараа хүссэн үедээ Samba-г эхлүүлэхийн тулд
дараах тушаалыг өгөхөд хангалттай:
&prompt.root; /usr/local/etc/rc.d/samba start
Starting SAMBA: removing stale tdbs :
Starting nmbd.
Starting smbd.
rc скриптийг ашиглах талаар дэлгэрэнгүй мэдээллийг
хэсгээс авна уу.
Samba нь үнэн хэрэгтээ гурван тусдаа дэмоноос
тогтоно. nmbd ба smbd дэмонууд
samba.sh скриптээр эхлүүлдэг болохыг та анзаарах болно.
Хэрэв smb.conf дотор winbind нэр тайлах үйлчилгээг идэвхжүүлсэн бол
winbindd дэмон бас ажиллаж эхэлсэн болохыг харж болно.
Samba-г хүссэн үедээ зогсоохын тулд дараах тушаалыг өгөхөд
хангалттай:
&prompt.root; /usr/local/etc/rc.d/samba.sh stop
Samba бол µsoft.windows; сүлжээтэй өргөн хүрээнд
нэгдмэл ажиллах боломжийг олгодог нарийн төвөгтэй програмын цогц юм.
Энд тайлбарласан үндсэн суулгацаас хальсан функцуудын талаар дэлгэрэнгүй
мэдээллийг хаягаар орж авна уу.
Том
Хөүкинс
Хувь нэмрээ оруулсан
Лодойсамбын
Баянзул
Орчуулсан
NTP-р Цаг Тааруулах нь
NTP
Ерөнхий Агуулга
Цаг хугацаа өнгөрөхөд компьютерийн цаг зөрөх хандлагатай байдаг.
Network Time Protocol буюу Сүлжээний Цагийн Протоколыг(NTP) цагийг зөв байлгах, зөв ажиллуулахад
хэрэглэдэг.
Олон тооны Интернэт үйлчилгээнүүд компьютерийн цагаас хамаарч,
эсвэл хүртэж ажилладаг. Жишээлбэл, вэб сервер тодорхой цагаас хойш
өөрчлөлт орсон файлуудыг илгээх хүсэлт хүлээн авсан байж болох юм. Дотоод сүлжээний
орчинд, нэг файл серверээр үйлчлүүлж байгаа компьютеруудын хувьд
файлын цагийн тамга дүйж байхын тулд тэдгээрийн цагууд хоорондоо
тохирч байх ёстой. &man.cron.8; зэрэг үйлчилгээнүүд тодорхой цагт тушаалыг
гүйцэтгэхийн тулд системийн цагт бүрэн найдаж ажилладаг.
NTP
ntpd
FreeBSD &man.ntpd.8; NTP серверийн хамт ирдэг.
&man.ntpd.8; NTP нь таны машины цагийг тааруулахын тулд
бусад NTP серверүүдээс асуух эсвэл бусдад цагийн
мэдээллийг түгээх үйлчилгээг үзүүлдэг.
Зохимжтой NTP Серверийг Сонгох нь
NTP
серверийг сонгох нь
Цагаа тааруулахын тулд, та нэг болон түүнээс дээш тооны
NTP серверийг хэрэглэх хэрэгтэй болно.
Танай сүлжээний администратор эсвэл ISP үүнд зориулсан
NTP сервертэй байж болох юм—тийм эсэхийг тэдний заавраас шалгана уу.
нийтэд зориулсан NTP серверүүдийн
онлайн жагсаалтыг ашиглан өөртөө ойрхон байгаа NTP серверийг
олно уу. Сонгож авсан серверийнхээ ашиглах журмыг судлаарай.
Мөн хэрэв шаардлагатай бол зөвшөөрөл аваарай.
Таны сонгосон сервер холбогдох боломжгүй,
эсвэл цаг нь бүрэн итгэж болохооргүй үе гарах тул,
хоорондоо хамааралгүй хэд хэдэн NTP серверүүдийг сонгох нь хамгийн зөв
сонголт болдог. &man.ntpd.8; бусад серверээс хүлээн авсан
хариултуудыг маш ухаалгаар хэрэглэдэг—итгэж болох серверүүдийг
илүү авч үздэг.
Өөрийн Машиныг Тохируулах нь
NTP
тохиргоо
Үндсэн Тохиргоо
ntpdate
Хэрэв та машин асахад цагаа тааруулах хүсэлтэй
байгаа бол, &man.ntpdate.8;-г ашиглаж болно. Энэ нь олон дахин тааруулах
шаардлагагүй, ойр ойрхон асааж унтраадаг ширээний компьютерийн
хувьд зохимжтой байж болох юм. Гэхдээ ихэнх машины хувьд
&man.ntpd.8;-г ажиллуулах нь зүйтэй.
Систем ачаалах үед &man.ntpdate.8;-г ашиглах нь
&man.ntpd.8; ажиллаж байгаа машинуудын хувьд зөв санаа юм.
Учир нь &man.ntpd.8; програм нь цагийг алгуур өөрчилдөг байхад,
&man.ntpdate.8; машины одоогийн цаг болон зөв цагын хооронд
хир их ялгаа байгааг үл хайхран цагийг тааруулдаг.
&man.ntpdate.8;-г систем ачаалах үед идэвхжүүлэхийн тулд,
ntpdate_enable="YES" гэсэн мөрийг /etc/rc.conf файлд
нэмэх хэрэгтэй. Мөн цаг авах гэж байгаа бүх серверүүд болон
&man.ntpdate.8;-д өгөх тугуудыг ntpdate_flags-д зааж өгөх хэрэгтэй.
NTP
ntp.conf
Ерөнхий Тохиргоо
NTP-г /etc/ntp.conf файлын тусламжтай,
&man.ntp.conf.5;-д заасан хэлбэрээр тохируулна. Доор хялбар жишээг
үзүүлэв:
server ntplocal.example.com prefer
server timeserver.example.org
server ntp2a.example.net
driftfile /var/db/ntp.drift
server тохируулгаар
ямар серверүүдийг ашиглахыг заана. Нэг мөрөнд нэг серверийг бичнэ.
Хэрэв аль нэг серверийг prefer гэсэн аргументаар
онцолсон бол, ntplocal.example.com шиг, тэр серверийг
бусдаас илүүд үзнэ. Илүүд үзсэн серверээс ирсэн хариу
бусад серверүүдийн хариунаас мэдэгдэхүйцээр
зөрж байгаа үед хариуг тоохгүй өнгөрөөнө. Түүнээс бусад тохиолдолд
бусад серверийн хариуг үл харгалзан тэр серверийн хариуг
хэрэглэх болно. prefer аргументийг ер нь
өндөр нарийвчлалтай, тусгай цаг хянадаг тоног төхөөрөмж дээр тулгуурласан NTP
серверийн хувьд хэрэглэнэ.
driftfile тохируулгаар
ямар файлд системийн цагийн алдах зөрүү утгыг хадгалж байгааг заана.
&man.ntpd.8; програм энэ утгыг ашиглан цагийн алдсан зөрүүг автоматаар нөхнө.
Ингэснээр цагийн бүх гадаад эх үүсвэрүүдтэй холбоо тогтоох боломжгүй болсон
үед, хэсэг хугацааны туршид ч гэсэн цагийг харьцангуй зөв ажиллуулах боломжийг
олгоно.
driftfile тохируулгаар ямар файлд таны зааж өгсөн
NTP серверүүдийн өмнөх хариунуудын тухай мэдээллийг
хадгалж байгааг заана. Энэ файлд NTP-н дотоод үйл ажиллагааны мэдээллийг
хадгалдаг. Энэ мэдээллийг өөр ямар ч процесс өөрчлөх ёсгүй.
Өөрийн Сервер рүү Хандах Хандалтыг Хянах нь
Анхдагч байдлаар, таны NTP сервер рүү Интернэтэд байгаа бүх хост
хандах боломжтой. /etc/ntp.conf файл дотор
restrict тохируулгаар ямар машинууд таны сервер рүү хандаж болохыг
хянаж болно.
Хэрэв та өөрийн NTP сервер рүү хэнийг ч хандуулахыг хүсэхгүй байгаа бол
/etc/ntp.conf файл дотор дараах мөрийг нэмэх хэрэгтэй:
restrict default ignore
Хэрэв та зөвхөн өөрийн сүлжээнд байгаа машинуудыг
таны сервертэй цагаа тааруулахыг зөвшөөрөөд, гэхдээ
таны серверийн тохиргоог өөрчлөх болон тэгш эрхтэй серверүүд шиг
цагийн мэдээллийг хуваахыг зөвшөөрөхгүй бол дээр дурдсаны оронд:
restrict 192.168.1.0 mask 255.255.255.0 nomodify notrap
гэсэн мөрийг бичнэ үү. Энд 192.168.1.0 нь таны сүлжээний
IP хаяг, 255.255.255.0 нь таны сүлжээний баг болно.
/etc/ntp.conf дотор олон тооны restrict
тохируулгууд байж болно. Илүү дэлгэрэнгүй мэдээллийг &man.ntp.conf.5;-н
Хандалтыг Удирдах Дэмжлэг дэд хэсгээс үзнэ үү.
NTP Серверийг Ажиллуулах нь
NTP серверийг систем ачаалах үед эхлүүлэхийн тулд,
ntpd_enable="YES" гэсэн мөрийг /etc/rc.conf файлд нэмж бичих
хэрэгтэй. Хэрэв &man.ntpd.8;-д нэмэлт тугуудыг өгөх хүсэлтэй бол,
/etc/rc.conf файлд байгаа ntpd_flags параметрийг засах хэрэгтэй.
Машиныг дахин ачаалалгүйгээр серверийг эхлүүлэхийн тулд,
ntpd тушаалыг /etc/rc.conf-д заасан
ntpd_flags нэмэлт параметрүүдийн хамтаар өгөх хэрэгтэй. Жишээлбэл:
&prompt.root; ntpd -p /var/run/ntpd.pid
ntpd-г Түр зуурын Интернэт Холболттой үед Хэрэглэх нь
&man.ntpd.8; програм зөв ажиллахын тулд байнгын Интернэт
холболт шаардлагагүй. Гэхдээ, хэрэгцээтэй үедээ гадагшаа залгадаг
тийм төрлийн түр зуурын холболттой бол, NTP трафикийг
гадагшаа залгах болон холболтыг бариад байхаас сэргийлэх нь чухал.
Хэрэв та PPP хэрэглэдэг бол, /etc/ppp/ppp.conf файл дотор байгаа
filter директивийг ашиглаж болно. Жишээ нь:
set filter dial 0 deny udp src eq 123
# Prevent NTP traffic from initiating dial out
set filter dial 1 permit 0 0
set filter alive 0 deny udp src eq 123
# Prevent incoming NTP traffic from keeping the connection open
set filter alive 1 deny udp dst eq 123
# Prevent outgoing NTP traffic from keeping the connection open
set filter alive 2 permit 0/0 0/0
Дэлгэрэнгүй мэдээллийг &man.ppp.8;-н PACKET FILTERING
хэсгээс болон /usr/share/examples/ppp/-д байгаа жишээнүүдээс авч болно.
Зарим Интернэт үйлчилгээ үзүүлэгчид бага дугаартай портуудыг хаасан байдаг бөгөөд
ингэснээр хариу нь таны машинд хэзээ ч хүрэхгүй болж NTP ажиллахгүй болдог.
Цааших Мэдээлэл
NTP серверийн баримтжуулалтыг HTML хэлбэрээр
/usr/share/doc/ntp/-с олж үзэж болно.
diff --git a/mn_MN.UTF-8/books/handbook/ports/chapter.sgml b/mn_MN.UTF-8/books/handbook/ports/chapter.sgml
index 7954644a50..bf3c1eabcb 100644
--- a/mn_MN.UTF-8/books/handbook/ports/chapter.sgml
+++ b/mn_MN.UTF-8/books/handbook/ports/chapter.sgml
@@ -1,1350 +1,1350 @@
Шагдарын
Нацагдорж
Орчуулсан
Програм суулгах: Багцууд болон портууд
Ерөнхий агуулга
портууд
багцууд
Маш олон системийн хэрэгслүүд FreeBSD-н үндсэн системтэй нь хамт суугддаг. Гэхдээ зарим хүмүүст ажлаа гүйцээхийн тулд маш олон гуравдагчдын бэлтгэсэн програмыг суулгах шаардлага гардаг билээ. Таны систем дээр гуравдагчийн бүтээсэн програмуудыг суулгах хоёр үндсэн маш сайн аргыг FreeBSD хангаж өгдөг нь: FreeBSD-н портын цуглуулга (эх бичлэгээс нь суулгахад зориулагдсан), ба багцууд (урьдчилан хөрвүүлсэн хоёртын хэлбэрийн файлаас суулгахад зориулагдсан) юм.
Энэ хоёр арга нь хоёулаа таны суулгахыг хүссэн програмын хамгийн сүүлийн хувилбарыг сүлжээ юм уу дотоод төхөөрөмжөөс суулгахад хэрэглэгдэнэ.
Энэ бүлгийг уншсаны дараа, та дараах зүйлсийг мэдэх болно:
Гуравдагчдын бүтээсэн програмын багцыг хэрхэн суулгах.
Портын цуглуулга ашиглаж гуравдагчдын програмыг эх бичлэгээс нь хэрхэн бүтээх.
Өмнө суугдсан багц юм уу эсвэл портуудыг хэрхэн устгах.
Портын цуглуулгын хэрэглэдэг анхдагч утгуудыг хэрхэн дарж бичих.
Шаардлагатай програмын багцаа хэрхэн хайж олох.
Програмаа хэрхэн шинэчилсэн түвшинд авчрах.
Програм суулгацын ерөнхий ойлголт
Хэрэв та урьд нь &unix; системийг хэрэглэж байсан бол, гуравдагчдын бүтээсэн програмыг суулгах явц дараах маягаар явагддаг билээ:
Програмыг татаж авах. Энэ нь голдуу эх бичлэг хэлбэрээрээ юм уу эсвэл хөрвүүлэгдсэн хоёрт файлын хэлбэрээр байдаг.
Авсан програмаа задлах
(ихэнх нь &man.compress.1;,
&man.gzip.1;, эсвэл &man.bzip2.1; нараар шахагдсан байдаг).
Бичиг баримт нь хаана байгааг олоод (голдуу
INSTALL юм уу README
файлууд байдаг ба, эсвэл doc/
гэсэн дэд санд буй бичиг баримтууд) хэрхэн суулгах зааврыг нь унших.
Хэрэв програм нь эх бичлэг хэлбэрээрээ байгаа бол, түүнийг хөрвүүлэх.
Ингэхийн тулд магадгүй
Makefile файлыг засварлах, эсвэл
configure скриптийг ажиллуулах зэрэг ажлууд байдаг.
Програмыг шалгаад, дараа нь суулгах.
Хэрэв бүх зүйл сайхан бүтсэн үед л ийм явц үйлдэгддэг. Хэрэв та тусад нь FreeBSD-д зориулж порт болгоогүй програмыг суулгахыг хүсвэл, магадгүй та уг програмыг ажиллуулахын тулд тухайн програмын эх кодыг засварлах хэрэг гарна.
Хэрэв та хүсэж байгаа бол, иймэрхүү
уламжлалт
аргаар програмыг FreeBSD дээр суулгаж болно. Гэхдээ FreeBSD дээр таны нөр их хөдөлмөрийг хөнгөлөх хоёр арга байдаг нь:
багцууд болон портууд юм. Энэ баримтжуулалтыг бэлтгэж байх үед &os.numports; гаран гуравдагчийн бэлтгэсэн програмууд ийм аргаар бэлэн болсон байгаа.
Ямар ч програм байсан, FreeBSD дээрх уг програмын багц гэж ердөө нэг л файлыг та татаж авах ёстой байдаг. Уг багц дотор тухайн програмын урьдчилан хөрвүүлсэн хувилбар, бичиг баримт болон тохируулга хийх скриптүүд зэрэг нь багтсан байгаа. Татаж авагдсан багц файлыг &man.pkg.add.1;, &man.pkg.delete.1;, &man.pkg.info.1; зэрэг FreeBSD-н багц зохицуулагч програмаар өөрчилж болдог. Шинэ програм суулгах явцыг нэг л тушаалаар гүйцэтгэхийг эрмэлзсэн байдаг билээ.
Програмуудын FreeBSD порт гэдэг нь, тухайн програмуудыг эх бичлэгээс хөрвүүлж автоматаар суулгах зориулалттай бүлэглэгдсэн файлуудыг хэлдэг.
Програмыг эх бичлэгээс нь хөрвүүлж суулгахад хэд хэдэн үйлдэл (татаж авах, задлах, нөхөх, хөрвүүлэх, суулгах) хийдгийг та санаж байгаа байх. Портын агуулж буй файлууд нь яг энэ явцыг танд зориулж автоматжуулахад зориулагдсан мэдээлэл агуулсан байдаг. Та энгийн хэдэн тушаалыг гарнаас оруулахад л, уг програм татагдаж авагдаад, задлагдан, нөхөгдөж, хөрвүүлэгдээд суугдах болно.
Яг үнэн хэрэгтээ, портлох арга нь тухайн програмыг дараа нь pkg_add болон бусад багц зохицуулагч програмуудад хэрэглэгдэж болохоор багц үүсгэж хэрэглэгдэж бас болдог.
Багц болон портлох энэ хоёр арга нь хоёулаа, тухайн програмын dependencies буюу хамаатан програмуудыг мэдэж байдаг. Та нэг програм суулгах шаардлагатай байгаа бөгөөд уг програм нь бас нэг програмын сан файлыг суугдсан байхыг шаарддаг байна хэмээн авч үзье. Уг хоёр програм хоёулаа
FreeBSD-н порт ба багц хэлбэрээр танд байгаа гэж бодъё. Хэрэв та
pkg_add тушаалыг хэрэглэх юм уу эсвэл портын аргыг хэрэглэж уг програмыг суулганэ гэвэл, энэ хоёр арга нь хоёулаа уг програмыг суулгахад шаардагдах сан файл суугдаагүй байвал суугдаагүй байна гэж мэдээлээд, тэр сан файлыг эхлээд суулгадаг.
Энэ хоёр аргыг харах юм бол хоорондоо тун ижилхэн үйлдэл хийдгийг та ажиглаж магадгүй юм. Тэгээд яагаад FreeBSD гуай энэ хоёр аргатай хоёулантай нь зууралдаад байгаа юм бол гэж гайхаж мададгүй. Багц болон порт хоёр нь таны суулгах нөхцлөөс шалтгаалан өөрсдийн гэсэн хүчирхэг давуу талтай.
Багцын давуу тал
Програмын шахсан багц файл нь уг програмын эх бичлэгийг агуулдаггүй болохоор хэмжээний хувьд бага байдаг.
Багцууд нэмэлт хөрвүүлэх үйлдэл шаарддаггүй.
Mozilla,
KDE, эсвэл
GNOME зэрэг том програмуудыг удаавтар систем дээр суулгахаар бол, энэ арга нь тун их давуу талтай юм.
Багцууд нь FreeBSD дээрх ямар нэгэн хөрвүүлэх явцын тухай мэдээлэл шаарддаггүй.
Портын давуу талууд
Багцыг аль болох олон систем дээр тохирогдон суулгах гэж хичээсэн болохоор, ийм багц нь маш өргөн дэлгэр сонголттойгоор хөрвүүлэгдэж бэлтгэгдсэн байдаг. Порт хэрэглэн програм суулгахаар бол, (жишээ нь) Pentium
IV эсвэл Athlon процессордоо зориулж програмын тохируулгыг өөрчилж болдог.
Зарим програмууд өөрийнхөө чадах болон чадахгүй зэрэг нөхцлөөсөө хамаараад хөрвүүлэгдэх явцад өөрчлөлт хийгдэх тохиолдлууд байдаг. Жишээ нь,
Apache програм нь маш олон төрлийн өөртөө агуулсан тохиргоотой ирдэг. Ийм програмыг та портоос бүтээх үедээ анхдагч тохиргоонуудыг нь өөрчилж өөртөө тохируулж болно.
Заримдаа, ижил төрлийн програмууд өөрсдийнхөө онцгой тохиргооноос хамаараад хэдэн хэдэн янзаар хөрвүүлэгдэж багцлагдсан байдаг. Жишээ нь, Х11 сервер суусан эсэхээс хамаараад
Ghostscript програм нь
ghostscript гэсэн нэртэй багцлагдсан байдаг ба бас
ghostscript-nox11 гэсэн нэрээр мөн багц хэлбэртэй байдаг. Багцлах аргад иймэрхүү явцуу тохируулгаас хамаарсан арга байдаг боловч, хэрэв хөрвүүлэх үеийн тохиргоо нь ихсэх болбол энэ арга нь тун явуургүй болдог билээ.
Зарим програмын лицензэнд, уг програмыг хөрвүүлэгдсэн хэлбэрээр түгээхийг хорьсон байдаг. Тийм програмуудыг эх бичлэг хэлбэрээр нь түгээх ёстой болдог билээ.
Зарим хүмүүс хөрвүүлэгдсэн хоёртын файлын түгээлтэнд дургүй байдаг. Ядаж эх бичлэг нь байвал, та (онолын хувьд) эх бичлэгийг уншиж болзошгүй аюулыг илрүүлж болох юм.
Хэрэв танд нөхөлт бичлэг (засвар) байгаа бол, та уг нөхөлтийг зөвхөн эх бичлэг дээр л хийж чадна.
Зарим хүмүүс эх бичлэгээр наадах дуртай байдаг. Тэд нар эх бичлэгийг уншаад залхуу нь хүрээд ирэхээрээ уг бичлэгийг өөрчилж эвдэх, эсвэл зээлдэж өөрчлөх ( мэдээж лицензийн дагуу ) гэх мэтээр оролддог.
Портын шинэчлэлийн тухай мэдээлэл авч байхыг хүсвэл
&a.ports; болон &a.ports-bugs; зэрэг захианы жагсаалтад бүртгүүлэх хэрэгтэй.
Ямар нэгэн програм суулгахаасаа өмнө -с програмын нууцлалын тухай мэдээллийг харах нь зүйтэй.
Та мөн ports-mgmt/portaudit-г суулгаж болох бөгөөд энэ нь, програмыг суулгахын өмнө уг програмын хуучралт болон аюулгүй байдалтай хамаатай шаардлагатай шалгалтуудыг хийж өгдөг. Иймэрхүү шалгалтыг зарим багц суулгасны дараа та portaudit
-F -a гэсэн тушаал хэрэглэн үйлдэж болно.
Энэ бүлгийн үлдсэн хэсэгт
FreeBSD дээр порт юм уу багц ашиглан хэрхэн програм суулгах талаар өгүүлэх болно.
Програмаа олох нь
Ямар нэгэн програм суулгахаасаа өмнө та ямар програм суулгахыг хүсэж
байгаа болон ямар нэртэй гэдгийг нь мэдсэн байх хэрэгтэй.
FreeBSD-н програмын жагсаалт нь цаг тутамд нэмэгдэж байдаг.
Аз болж таны хүссэн програмыг олох хэд хэдэн арга бий:
FreeBSD-н вэб хуудас нь http://www.FreeBSD.org/ports/ хаяг дээр бүх байгаа програмын шинэчлэгдсэн хувилбаруудыг нь хайж болох хэлбэрээр арчилж байдаг.
Портууд нь төрөлжиж хуваагдсан байдаг бөгөөд та хүссэн програмаа хайж олох
(хэрэв та нэрийг нь мэдэж байвал) эсвэл тухайн төрөлд байгаа бүх програмуудын нэрсийн жагсаалтыг харж болно.
FreshPorts буюу шинэхэн портууд
Dan Langille гэгч нь FreshPorts хуудсыг хаяг дээр арчлан эрхэлдэг. FreshPorts нь порт дээр гарсан өөрчлөлтүүдийг хянаж байдаг бөгөөд хэрэв таныг хүсвэл
таны сонгосон хэд хэдэн портуудыг ажиглаж
байгаад өөрчлөлт
гарангуут танд захиагаар мэдэгддэг.
FreshMeat
Хэрэв та програмынхаа нэрийг нь мэдэхгүй байгаа бол FreshMeat () хуудсан дээр хайж үзэх хэрэгтэй.
Хэрэв уг хуудсан дээр шинэ програм олдсон бол буцаад FreeBSD хуудсанд очиж
уг хуудсыг порт болсон эсэхийг магадлах нь зүйтэй.
Хэрэв та портынхоо нэрийг яг мэддэг боловч ямар төрөлд багтдагийг нь
мэдэх хэрэгтэй бол
&man.whereis.1; тушаалыг ашиглаарай.
Ердөө л whereis
файлын_нэр гэж бичих бөгөөд
файлын_нэр нь суулгахыг хүссэн програмын нэр билээ. Хэрэв уг програм нь олдвол, танд хаана байгааг нь дараах маягаар харуулна:
&prompt.root; whereis lsof
lsof: /usr/ports/sysutils/lsof
Энэ нь бидэнд lsof (системийн нэгэн
хэрэгсэл) програмыг
/usr/ports/sysutils/lsof
санд буй гэж мэдэгдэж байна.
Хүссэн портоо олох бас нэг арга бол портын цуглуулга дотор нь байдаг
өөрийнх нь хайгчийг нь ашиглах билээ. Уг хайгчийг нь хэрэглэхийн тулд
та /usr/ports сан дотор байх шаардлагатай. Уг сан
дотроос make search
name=програмын-нэр гэж бичих бөгөөд
програмын-нэр нь таны олохыг хүссэн програмын
нэр байх ёстой. Жишээлбэл
lsof програмыг олохын тулд:
&prompt.root; cd /usr/ports
&prompt.root; make search name=lsof
Port: lsof-4.56.4
Path: /usr/ports/sysutils/lsof
Info: Lists information about open files (similar to fstat(1))
Maint: obrien@FreeBSD.org
Index: sysutils
B-deps:
R-deps:
Уг хайлтын үр дүнд та Path:
гэсэн мөрөнд
анхаарлаа хандуулах хэрэгтэй бөгөөд энэ нь хаана байгааг илэрхийлж байдаг.
Бусад харуулж байгаа мэдээллүүд нь програм суулгахад хэрэглэгддэггүй болохоор
энд дэлгэн ярихгүй.
Бүр нарийвчилан хайхыг хүсвэл make
search key=хайх-мөр гэх бөгөөд
хайх-мөр нь тухайн програмтай холбоотой мөр
байдаг.
Энэ нь портын нэр, тайлбар, тодорхойлолт болон хамааралтай програм зэргүүдэд
хайлт хийдэг болохоор тухайн програмынхаа талаар дэлгэрэнгүй мэдээлэл байхгүй
хүнд хайхад тун тохиромжтой.
Дээрх хоёр тохиолдолд хайх мөр тань жижиг болон том бичсэнээс хамаардаггүй. LSOF
гэж хайх нь
lsof
гэж хайсантай ижилхэн үр дүнд хүргэнэ.
Chern
Lee
Хамтран бичсэн
Багцалсан системийг хэрэглэх нь
Багц суулгах
багц
суулгах
pkg_add
Та &man.pkg.add.1; хэрэгслийг ашиглан өөртөө хадгалагдсан юм уу
эсвэл сүлжээнд буй серверээс
FreeBSD-н програмын багц суулгаж болдог.
Багц татаж аваад суулгах явц
&prompt.root; ftp -a ftp2.FreeBSD.org
Connected to ftp2.FreeBSD.org.
220 ftp2.FreeBSD.org FTP server (Version 6.00LS) ready.
331 Guest login ok, send your email address as password.
230-
230- This machine is in Vienna, VA, USA, hosted by Verio.
230- Questions? E-mail freebsd@vienna.verio.net.
230-
230-
230 Guest login ok, access restrictions apply.
Remote system type is UNIX.
Using binary mode to transfer files.
ftp> cd /pub/FreeBSD/ports/packages/sysutils/
250 CWD command successful.
ftp> get lsof-4.56.4.tgz
local: lsof-4.56.4.tgz remote: lsof-4.56.4.tgz
200 PORT command successful.
150 Opening BINARY mode data connection for 'lsof-4.56.4.tgz' (92375 bytes).
100% |**************************************************| 92375 00:00 ETA
226 Transfer complete.
92375 bytes received in 5.60 seconds (16.11 KB/s)
ftp> exit
&prompt.root; pkg_add lsof-4.56.4.tgz
Хэрэв танд багц суулгах дотоод эх үүсвэр (
FreeBSD CD-ROM гэх мэт) байхгүй бол
&man.pkg.add.1; хэрэгслийг сонголттой хамт
хэрэглэх нь зүйтэй. Энэ нь тухайн програмыг төрөл болон хувилбар зэрэг
мэдээллийг нь автоматаар таньж мэдээд FTP хуудаснаас татан авч
суулгадаг.
pkg_add
&prompt.root; pkg_add -r lsof
Дээрх жишээн дээр уг хэрэгсэл нь хэрэглэгчийн оролцоогүйгээр
татаж аваад суулгаж буйг харуулж байна.
Хэрэв та татаж авах алс хаягийг нь адилхан толин тусгал болох өөр нэг
&os; багцын хаягаар солихыг хүсвэл
PACKAGESITE утгад анхных нь утгыг нь дарж өөр хаяг өгөх хэрэгтэй. &man.pkg.add.1; нь
&man.fetch.3;-г ашиглаж файл татаж авдаг бөгөөд янз бүрийн орчны хувьсагчийн
утга хэрэглэдэг. Тэд нар нь
FTP_PASSIVE_MODE, FTP_PROXY, мөн
FTP_PASSWORD гэх мэт хувьсагчид байдаг.
Хэрэв та галт хананы цаана байгаа юм уу эсвэл
FTP/HTTP прокси хэрэглэж байгаа бол уг хувьсагчдыг өөрчлөх ёстой.
Хувьсагчдын бүрэн жагсаалтыг &man.fetch.3; хуудаснаас харна уу.
Дээрх жишээн дээр
lsof нь
lsof-4.56.4 оронд хэрэглэгдэв. Хэрэв та алсаас автоматаар
татаж авах үйлдэл хийж байгаа бол багцны хувилбарын дугаарыг оруулалгүй бичих
хэрэгтэй. &man.pkg.add.1; нь тухайн програмын сүүлийн хувилбарыг автоматаар
таньж суулгадаг.
Хэрэв та &os.current; эсвэл
&os.stable; хувилбарыг хэрэглэж байгаа бол &man.pkg.add.1; нь
програмын хамгийн сүүлийн хувилбарыг татаж авч суулгадаг. Хэрэв
та -RELEASE хувилбар хэрэглэж байгаа бол таны хэрэглэж байгаа
тухайн хувилбарт тохирсон хувилбарыг нь татаж авч суулгадаг. Гэхдээ
иймэрхүү үйлдлийг нь өөрчлөхийг хүсвэл PACKAGESITE
гэсэн орчны хувьсагчийг өөрчлөөрэй.
Жишээлбэл та &os; 5.4-RELEASE
систем дээр &man.pkg.add.1; хэрэгслийг ажиллуулбал анхдагч хаяг нь
ftp://ftp.freebsd.org/pub/FreeBSD/ports/i386/packages-5.4-release/Latest/ байх болно.
Хэрэв та &man.pkg.add.1;-г
&os; 5-STABLE багц суулгахаар тохируулахыг хүсвэл PACKAGESITE
хувьсагчийг
ftp://ftp.freebsd.org/pub/FreeBSD/ports/i386/packages-5-stable/Latest/ гэж зааж өгөх хэрэгтэй.
Багц файлууд нь .tgz
болон .tbz гэсэн хэлбэртэй байдаг.
Та тэдгээрийг
хаягнаас олж болох бөгөөд эсвэл FreeBSD CD-ROM дээр бас буй.
FreeBSD-н 4 ширхэг CD тус бүрийн /packages сан дотор
багц байрлаж байгаа. Багц байрлуулалт нь
/usr/ports-н загвартай ижил модлог байдаг.
Төрөл болгон өөрийн гэсэн сантай ба багц болгон бас
All буюу бүгд гэсэн сангаас олддог.
Багцны сангийн бүтэц нь портын бүтэцтэй таарч багц портын системийг
бүрэлдүүлдэг юм.
Багц зохицуулалт
багц
зохицуулах
&man.pkg.info.1; хэрэгсэл нь суугдсан багцтай холбоотой
мэдээллүүдийг харуулдаг.
pkg_info
&prompt.root; pkg_info
cvsup-16.1 A general network file distribution system optimized for CV
docbook-1.2 Meta-port for the different versions of the DocBook DTD
...
&man.pkg.version.1; хэрэгсэл нь суугдсан бүх багцны ерөнхий мэдээллийг
харуулж байдаг. Энэ нь багцны хувилбарыг портын санд буй програмын хувилбартай
жишиж харьцуулдаг.
pkg_version
&prompt.root; pkg_version
cvsup =
docbook =
...
Хоёр дахь баганад буй тэмдэгт нь порт доторх програмын хувилбартай харьцуулсан харьцуулалт юм.
Тэмдэг
Утга
= Суугдсан багцны хувилбар нь портын хувилбартай
адилхан байна.
<
Суугдсан хувилбар нь портын хувилбараас хуучин байна.
>Суугдсан хувилбар нь портын хувилбараас
шинэ байна. (Дотоод порт тань хуучирсан байж болзошгүй)
?Суугдсан багц нь портын жагсаалтад
олдсонгүй. (Энэ тохиолдож болох юм. Жишээлбэл суугдсан порт нь устгагдах юм уу нэр нь өөрчлөгдсөн байж болзошгүй.)
*Багц олон хувилбартай байна.
Багц устгах
pkg_delete
багц
устгах
Өмнө суугдсан байгаа багцыг устгахдаа
&man.pkg.delete.1; хэрэгслийг ашиглана.
&prompt.root; pkg_delete xchat-1.7.1
Бусад мэдүүштэй зүйлс
Бүх багцтай холбоотой мэдээллүүд
/var/db/pkg сан дотор хадгалагдаж байдаг. Суугдсан багцны жагсаалт болон холбогдох тодорхойлолтууд нь уг санд буй файл дотроос уншигдах
боломжтой.
Портын цуглуулгыг хэрэглэх нь
Дараах хэсэгт системдээ портын цуглуулгыг ашиглан хэрхэн програм
суулгах болон устгах талаар өгүүлэх болно. make
хөрвүүлэгчийн байршил болон орчны хувьсагчийн тухай нэмэлт тодорхой мэдээллийг
&man.ports.7; хуудаснаас харна уу.
Портын цуглуулгыг суулгах нь
Порт суулгахаасаа өмнө нь /usr/ports сан
дотор Makefiles, patches буюу нөхөгч файл, мөн
тодорхойлолт файлуудыг агуулсан портын цуглуулгыг суулгах хэрэгтэй.
FreeBSD-г суулгах үед
sysinstall програм танаас портын цуглуулгыг
суулгах эсэхийг тань асуудаг. Хэрэв та тэр үед үгүй гэж хариулсан бол
энэ хэсэгт хэрхэн суулгах талаар тайлбарлана:
CVSup арга
Энэ арга нь CVSup-г ашиглан
портын цуглуулгаа суулгаж мөн байнга шинэчилж болох хамгийн түргэн арга юм.
Хэрэв та CVSup-н талаар дэлгэрэнгүй мэдэхийг
хүсэж байвал CVSup-г хэрэглэх нь хэсгээс хараарай.
csup гэдэг програм нь
CVSup програмыг C програм дээр
дахин бичсэн хувилбар нь бөгөөд &os;-н 6.2 юм уу эсвэл
түүнээс дээшхи хувилбарт боломжтой буй.
csup нь үндсэн суулгацтай хамт
суулгагддаг болохоор #1 дүгээр алхмыг алгасаад
cvsup-н оронд
csup гэж бичиж хэрэглэх хэрэгтэй.
Хуучны хувилбаруудад
csup-г
net/csup сан дотроос
порт/багц хэлбэрээс суулгаж болно.
CVSup-г анх удаагаа ажиллуулахынхаа өмнө
/usr/ports санг хоосон байлгах хэрэгтэй.
Хэрэв уг сан дотор өөр эх сурвалжаас суулгасан портын цуглуулга байвал,
CVSup нь уг файлуудыг шинэчилж нөхдөггүй билээ.
net/cvsup-without-gui багцыг эхлээд суулгана:
&prompt.root; pkg_add -r cvsup-without-gui
CVSup-г суулгах () хэсгээс нэмэлт мэдээллийг харна уу.
cvsup-г ажиллуулна:
&prompt.root; cvsup -L 2 -h cvsup.FreeBSD.org /usr/share/examples/cvsup/ports-supfile
cvsup.FreeBSD.org гэдгийг
өөртэйгээ ойрхон орших
CVSup серверийн нэрээр
солих хэрэгтэй.
CVSup толин тусгалууд () хэсгээс толин тусгал хуудаснуудын бүрэн
жагсаалтыг хараарай.
Зарим нэг нь өөрийнхөө бэлтгэсэн
ports-supfile файлыг хэрэглэхийг хүсэж болох юм.
Ингэсэн үед тушаал бичих мөрөнд CVSup
серверийн нэрийг бичих шаардлага гардаггүй.
Ингэхийг хүссэн үед root эрхээр ороод
/usr/share/examples/cvsup/ports-supfile файлыг
шинэ сан уруу хуулах хэрэгтэй. Жишээлбэл
/root юм уу эсвэл өөрийнхөө эхлэл санд хуулж болно.
ports-supfile файлыг засварлана.
CHANGE_THIS.FreeBSD.org мөрийг
өөртэйгөө ойрхон буй CVSup серверийн нэрээр
сольно. CVSup
Толин тусгалууд () хэсэгт толин тусгалуудын бүрэн жагсаалтыг харж болно.
Одоо cvsup-г ажиллуулахын тулд дараах алхмыг хийх хэрэгтэй:
&prompt.root; cvsup -L 2 /root/ports-supfile
Дараа нь &man.cvsup.1; тушаалыг ажиллуулснаар тухайн үед хөрвүүлж байгаа
портуудыг эс оруулаад бүх портын цуглуулгыг татаж аван сүүлд орсон өөрчлөлтүүдийг мөн шинэчилдэг.
Portsnap арга
Portsnap нь портын цуглуулгыг шинэчлэх бас нэг арга
билээ. Энэ програм нь анх &os; 6.0 хувилбарт эхлэн хэрэглэгдсэн. Хуучин
хувилбаруудад үүнийг ports-mgmt/portsnap гэсэн багцыг суулгаж ашиглана:
&prompt.root; pkg_add -r portsnap
Portsnap-г хэрэглэх нь хэсгээс
Portsnap-тай холбоотой бүх мэдээллийг харна уу.
&os; 6.1-RELEASE хувилбар болон
Portsnap порт юм уу багцын сүүлийн
хувилбартай бол энэ хэсгийг та алгасаж болно. /usr/ports сан нь
&man.portsnap.8; тушаалыг анх удаагаа хэрэглэх үед автоматаар үүсгэгддэг.
Portsnap-н өмнөх хувилбаруудтай бөгөөд
/usr/ports сан байхгүй бол хоосон ийм
сан үүсгэх хэрэгтэй:
&prompt.root; mkdir /usr/ports
Шахсан хэлбэртэй портын цуглуулгыг
/var/db/portsnap сан дотор
татаж авах хэрэгтэй. Хэрэв та хүсвэл энэ алхмын дараа интернэтээс
салгаатай ажиллаж болдог.
&prompt.root; portsnap fetch
Хэрэв та Portsnap-г анх удаагаа
ажиллуулж байгаа бол шахагдсан уг цуглуулгыг /usr/ports сан дотор задална:
&prompt.root; portsnap extract
Хэрэв та өмнө нь /usr/ports сан дотор цуглуулгыг суулгасан бөгөөд
энэ үед зөвхөн шинэчлэхийг хүсэж байгаа бол дараах тушаалыг өгөх хэрэгтэй:
&prompt.root; portsnap update
Sysinstall арга
Энэ арга нь суулгацын төхөөрөмжөөс sysinstall-г
ашиглан портын цуглуулгыг суулгах арга юм. Гэхдээ тухайн төхөөрөмж дээр байгаа
цуглуулга нь тухайн хувилбарыг гаргасан өдрийн хувилбартай байдгийг анзаарах
хэрэгтэй. Хэрэв танд интернэт холболт байдаг бол дээр өгүүлсэн хоёр аргыг урьтал
болгох нь зүйтэй.
root эрхээр ороод
sysinstall гэсэн тушаал өгөх хэрэгтэй
(/stand/sysinstall гэж &os;
-н 5.2-с хуучин хувилбаруудад бичих ёстой):
&prompt.root; sysinstall
Configure гэдгийг сонгоод
Enter товч дарна.
Distributions цэсийг сонгоод
Enter дээр дарна.
ports гэж сонгон
Space товч дээр дарах хэрэгтэй.
Дээр буй Exit гэдгийг олж сонгон
Enter дээр дарна.
CDROM юм уу FTP гэх мэт суулгах төхөөрөмжөө сонгоно.
Дээр буй Exit цэсийг сонгоод
Enter дээр дарна.
X дээр дарж
sysinstall-с гарах болно.
Порт суулгах нь
портууд
суулгах
Портын цуглуулгын талаар яриа хийхийн өмнө портын
skeleton буюу араг яс
ны талаар ойлголт авах хэрэгтэй.
Хамгийн энгийн ойлголтоор бол энэ нь FreeBSD системд програмыг
цэвэрхэн хөрвүүлээд суулгахыг зааварласан товч заавар байдаг.
Порт болгоны араг яс дараах зүйлсийг агуулж байдаг:
Makefile.
Makefile нь янз бүрийн заавар бичлэгүүд
агуулж байдаг бөгөөд энэ нь програм хэрхэн хөрвүүлэгдэх,
бас хаана суугдах зэрэг үйлдлүүдийг тодорхойлсон байгаа.
distinfo файл. Энэ файл нь
хөрвүүлж бүтээгдэх ёстой
файлуудын татаж авалт болон тэдгээрийн алдаагүй
татагдсан эсэхийг &man.md5.1; хэрэгсэл ашиглаж шалгах
зэрэг мэдээллүүдийг агуулж байдаг.
files нэртэй сан. Энэ санд таны
FreeBSD систем дээр суугдах програмуудын хөрвүүлэгдэхэд
хэрэглэгддэг patches буюу нөхөөс файлуудыг агуулна.
Нөхөөс файлууд нь жижигхэн хэмжээний файл бөгөөд тодорхой
зарим файлд гарсан өөрчлөлтүүдийг агуулдаг.
Нөхөөсүүд текст хэлбэрээр оршдог ба голдуу
10 дугаар мөрийг устга
эсвэл 26 дугаар
мөрийг үүгээр соль ...
гэсэн зааврууд байдаг.
Нөхөөсүүдийг мөн
diffs буюу ялгааны
төрлийн файл гэж ярьцгаадаг. Ийм
ялгааг нь илэрхийлсэн файлыг үүсгэхдээ
&man.diff.1; програмыг хэрэглэдэг юм.
Энэ санд портыг бүтээхэд шаардагдах өөр төрлийн файлууд бас байж
болох юм.
pkg-descr файл. Энэ файл дотор тухайн
програмын тухай нэлээн дэлгэрэнгүй тодорхойлолт агуулагдаж байдаг.
pkg-plist файл. Энэ файл дотор порт
суугдах явцад хуулагдаж суугдах файлуудын жагсаалт байдаг. Энэ нь
мөн портыг устгах үед портын системд мэдэгдэх файлуудын
жагсаалт билээ.
Зарим портууд
pkg-message гэх мэтийн өөр файлууд агуулж байдаг.
Портын систем нь онцгой тохиолдолд уг файлуудтай хандаж тухайн
портод харгалзах үйлдлүүдийг хийх болно. Хэрэв та ийм файлуудын
тухай дэлгэрэнгүй мэдээлэл мөн портын тухай үндсэн ойлголт
авахыг хүсвэл FreeBSD порт бүтээгчийн
гарын авлага хуудаснаас харна уу.
Порт дотор програмын эх бичлэгийг хэрхэн хөрвүүлж бүтээх
тухай заавар байдаг болохоос уг програмын эх бичлэг нь байдаггүй.
Та уг програмын эх бичлэгийг CD-ROM эсвэл интернэтээс
уг зохиогчийнх нь гаргасан хэлбэрээр татаж авч болно. Голдуу
эх бичлэгүүд нь tar болон gzip шахалтаар шахаж бэлдсэн байдаг боловч
заримдаа өөр төрлийн хэрэгсэл ашиглан шахсан тохиолдол тулгарч
магадгүй. Ямар ч хэлбэрээр програмын эх бичлэгийг авсан байг, түүнийг
distfile
гэж нэрийддэг. Доор &os; порт суулгах
хоёр аргыг танилцуулж байна.
Порт суулгахын тулд та root эрхэнд
сэлгэсэн байх ёстой.
Ямар нэгэн портыг суулгахаасаа өмнө портынхоо цуглуулгыг та
шинэчилсэн байх хэрэгтэй бөгөөд хуудсанд тухайн
порттой холбоотой аюул нууцлалын тухай сэдэв хөндөгдсөн эсэхийг
шалгах хэрэгтэй.
Ямар ч порт суулгахаасаа өмнө аюулгүйн нууцлалын хувьд
сул тал буй эсэхийг portaudit-р
автоматаар шалгаж болно. Энэ хэрэгслийг портын цуглуулга дотор
олох боломжтой (ports-mgmt/portaudit). Шинэ портыг суулгахаасаа
өмнө portaudit -F гэж ажиллуулснаар
аюулгүйн нууцлалд гарсан сул тал нүхнүүдийн тухай мэдээллийн
өгөгдлийн баазаас мэдээллүүдийг авч нөхөлт хийдэг. Аюулгүйн нууцлалын
мэдээллийн өгөгдлийн баазын шинэчлэх явц өдөр болгон давтагдаж хийгдэх
болно. Нэмэлт дэлгэрэнгүй мэдээллийг &man.portaudit.1; болон
&man.periodic.8; хуудаснаас харна уу.
Портын цуглуулга таныг интернэт холболттой гэж авч үздэг.
Хэрэв танд интернэт холболт байхгүй бол
distfile файлуудыг /usr/ports/distfiles
санд хуулах хэрэгтэй.
Эхлэхийн өмнө суулгах гэж буй портын санд орох хэрэгтэй:
&prompt.root; cd /usr/ports/sysutils/lsof
Тэгээд lsof санд орсон хойноо уг сан дотор
та тухайн портын араг ясыг харах болно. Дараагийн алхам бол
портыг хөрвүүлэх буюу
бүтээх
билээ. Ингэхийн тулд тушаал бичих мөрөнд
make гэж бичнэ. Ингэж гүйцэтгэсний дараа
дараах маягийн явцын мэдээллийг та харах болно:
&prompt.root; make
>> lsof_4.57D.freebsd.tar.gz doesn't seem to exist in /usr/ports/distfiles/.
>> Attempting to fetch from ftp://lsof.itap.purdue.edu/pub/tools/unix/lsof/.
===> Extracting for lsof-4.57
...
[extraction output snipped]
...
>> Checksum OK for lsof_4.57D.freebsd.tar.gz.
===> Patching for lsof-4.57
===> Applying FreeBSD patches for lsof-4.57
===> Configuring for lsof-4.57
...
[configure output snipped]
...
===> Building for lsof-4.57
...
[compilation output snipped]
...
&prompt.root;
Хөрвүүлэлт дуусаад та буцаад тушаал бичих мөрөнд ирэнгүүт
хийх ёстой дараагийн алхам бол портыг суулгах билээ. Ингэхийн тулд
таны хийх ёстой зүйл бол make тушаалыг
өөр нэг үгтэй хамт бичих ёстой бөгөөд тэр үг нь
install юм:
&prompt.root; make install
===> Installing for lsof-4.57
...
[installation output snipped]
...
===> Generating temporary packing list
===> Compressing manual pages for lsof-4.57
===> Registering installation for lsof-4.57
===> SECURITY NOTE:
This port has installed the following binaries which execute with
increased privileges.
&prompt.root;
Ингээд тушаал бичих мөр боломжтой болонгуут суулгасан портоо
ажиллуулах боломжтой болдог. Бид нарын жишээ авч суулгасан
lsof програм нь нууцлалын давуу эрх
шаарддаг болохоор аюулгүйн нууцлалын анхааруулга харуулагддаг.
Порт суулгах үед хэрэв анхааруулга харуулагдваас түүнийг тун
анхааралтай уншиж ойлгох хэрэгтэй.
Програмыг хөрвүүлж бүтээхэд хэрэглэгдсэн түр файлуудыг
хадгалсан дэд сангуудыг устгах нь зүйтэй. Энэ нь дискний зайг
хэмнэхээс гадна тухайн портыг шинэчлэх үед алдаа гаргуулахгүй
маш сайн зуршил юм.
&prompt.root; make clean
===> Cleaning for lsof-4.57
&prompt.root;
Та make,
make install мөн make clean гэсэн
дамжлагуудыг make
install clean гэж товчилж бичиж болно.
Зарим shells буюу бүрхүүлийн орчнууд нь PATH
- орчны хувьсагч дотор буй сангууд доторхи ачаалагдаж болдог
+ орчны хувьсагч дотор буй сангууд доторх ачаалагдаж болдог
програмуудын тушаалын хайлтыг түргэвчлэх зорилгоор түр хадгалагчид
хадгалсан байдаг. Та хэрэв ийм төрлийн бүрхүүлийн орчин
ашиглаж байгаа бол порт суулгасны дараа rehash
тушаалыг хэрэглэн портын ачаалагдах файлыг бүрхүүлийн таних
сан дотор нэмдэг. Энэ тушаал нь
tcsh маягийн бүрхүүлд ажилладаг.
sh төрлийн бүрхүүлд hash -r
гэж ашигладаг. Тухайн бүрхүүлд хамаатай нэмэлт мэдээллийг нь харна уу.
FreeBSD
Mall зэрэг зарим гуравдагчдын гаргасан DVD-ROM дээр distfiles
файлууд агуулагдсан байдаг. Тэдгээрийг портын цуглуулганд хэрэглэж
болно. DVD-ROM-г /cdrom санд таниулж холбоно.
Хэрэв та өөр санд холбосон бол уг сангийн нэрийг
CD_MOUNTPTS орчны хувьсагчид зааж өгөөрэй.
Шаардлагатай distfiles файлууд нь дискнээс автоматаар хэрэглэгддэг.
Зарим нэг цөөн тооны портуудын лицензийг нь анхаарах
хэрэгтэй. Ийм төрлийн портуудын эх бичлэг нь CD-ROM дээр
байдаггүй. Тэдгээрийг татаж авах юм уу цааш нь
түгээхийн тулд ямар нэгэн гэрээ бөглөх илгээх ёстой болдог.
Хэрэв таны суулгах порт CD-ROM дээр байхгүй байгаа бол интернэт рүү
орон хэлсний дагуу гүйцэтгэх хэрэгтэй.
Портын систем нь &man.fetch.1; хэрэгслийг ашиглан файлуудыг
татаж авдаг. Уг хэрэгсэл нь
FTP_PASSIVE_MODE, FTP_PROXY,
мөн FTP_PASSWORD гэх мэтчилэн төрөл бүрийн орчны
хувьсагчдыг ашиглаж ажилладаг. Хэрэв та галт хана юм уу
FTP/HTTP прокси хэрэглэдэг бол эдгээр хувьсагчдад тохирох утгыг нь
зааж өгөх хэрэгтэй. &man.fetch.3; хуудаснаас хувьсагчдын бүрэн жагсаалтыг
харна уу.
Интернэтэд байнга холбогддоггүй хэрэглэгчдэд зориулж
make fetch тушаал
байдаг. Уг тушаалыг портын дээд сан
(/usr/ports) дотор гүйцэтгэхэд шаардагдах
бүх файлуудыг татаж авдаг. Уг тушаалыг мөн
/usr/ports/net гэх зэргийн дэд сан дотор гүйцэтгэж
болно.
Хэрэв тухайн порт өөр сан юм уу портоос хамаардаг бол fetch гүйцэтгэл
нь тэдгээр хамаарлыг нь
нөхөж татдаггүйг анхаараарай.
Харин fetch гэдгийг
fetch-recursive гэж орлуулснаар
тухайн портын хамааралтай порт болон сангуудыг давхар татаж авдаг.
Та бүх портуудыг хөрвүүлж бүтээнэ гэвэл make
тушаалыг make
fetch тушаалыг тайлбарласан шиг дээд санд
гүйцэтгэж болдог. Гэвч зарим порт байхгүй тохиолдолд ийм үйлдэл бол аюултай. Мөн зарим портууд хоёр өөр файлыг нэг нэрээр суулгах хүндрэл гаргаж болзошгүй.
Мөш цөөхөн тохиолдолд хэрэглэгчид
MASTER_SITES (татаж авах файлуудын байршил) хаягнаас
өөр байршил ашиглан эх файлуудыг татаж авах шаардлага гарч болох юм.
Ийм үед
MASTER_SITES хувьсагчийн утгыг дараах тушаалаар
өөрчилдөг:
&prompt.root; cd /usr/ports/directory
&prompt.root; make MASTER_SITE_OVERRIDE= \
ftp://ftp.FreeBSD.org/pub/FreeBSD/ports/distfiles/ fetch
Энэ жишээн дээр бид
MASTER_SITES-н утгыг ftp.FreeBSD.org/pub/FreeBSD/ports/distfiles/
гэж өөрчиллөө.
Зарим порт нь өөрийнхөө зарим хэсгийг
шаардлагагүй гэж үзэх тохиолдолд, эсвэл аюулгүйн нууцлалын
шалтгаанаар ч юм уу өөрчлөлт хийх боломж (эсвэл шаарддаг)
өгдөг.
www/mozilla, security/gpgme, мөн mail/sylpheed-claws зэргүүдийг жишээ
болгож болох юм. Иймэрхүү мэдэгдлүүд байвал тухайн үед танд
харуулагдах болно.
Портын анхдагч санг дарж бичих
Заримдаа портыг хөрвүүлэх болон суулгах өөр санг хэрэглэх
нь хэрэгтэй (онц шаардлагатай) байдаг.
WRKDIRPREFIX болон PREFIX
хувьсагчдын утгыг өөрчилж анхдагч сангийн байршлыг сольдог.
Жишээ нь:
&prompt.root; make WRKDIRPREFIX=/usr/home/example/ports install
гэсэн тушаал нь портыг
/usr/home/example/ports сан дотор хөрвүүлээд
хөрвүүлэгдэж бүтээгдсэн файлуудыг /usr/local
санд суулгадаг.
&prompt.root; make PREFIX=/usr/home/example/local install
гэсэн тушаал нь портыг /usr/ports санд хөрвүүлж
бэлдээд /usr/home/example/local санд суулгана.
Мэдээж
&prompt.root; make WRKDIRPREFIX=../ports PREFIX=../local install
гэж хоёр хувьсагчийг хослуулан хэрэглэж бас болно
(танд зөвхөн ерөнхий ойлголт өгөх зорилгоор урт мөрийг товчилж харуулсан
билээ).
Мөн та уг хувьсагчдыг өөрийнхөө орчны хувьсагч болгож
зарлаж болно. Тухайн бүрхүүлийнхээ орчны тухай зааврыг эхлээд
уншиж танилцах нь зүйтэй.
<command>imake</command>-г хэрэглэх
Зарим порт imake-г хэрэглэдэг ( X
цонхот системийн хэсэг) бөгөөд
PREFIX хувьсагч ашиглалгүй
/usr/X11R6 санд суулгадаг. Үүнтэй ижил
зарим Perl портууд PREFIX хувьсагч хэрэглэлгүй
Perl-н санд суулгадаг. Эдгээр портуудыг
PREFIX хувьсагчтай хамтран ажиллуулж
энэ хувьсагчийг ойлгож хүндэтгэдэг болгоно гэдэг бол тун хэцүү бөгөөд
бараг боломжгүй ажил юм.
Суугдсан портыг устгах нь
портууд
устгах
Та одоо портыг хэрхэн суулгах талаар мэдсэн юм чинь
хэрэв буруу портоо суулгасан бол түүнийг
хэрхэн утсгадаг талаар мэдэхийг хүсэж байгаа байх.
Өмнөх жишээнд суулгасан портоо бид устгацгаая (анхааралгүй
уншсан нэгэнд нь lsof програм гэж сануулъя).
Портууд багцтай ижилхэн
&man.pkg.delete.1; тушаалаар устгагдаж болно (
Багц сонголт хэсэгт тайлбарласан буй):
&prompt.root; pkg_delete lsof-4.57
Порт шинэчлэх
порт
шинэчлэх
Хамгийн түрүүнд &man.pkg.version.1; тушаал ашиглан
портын цуглуулгаас шинэ хувилбар агуулсан портуудыг жагсаах хэрэгтэй:
&prompt.root; pkg_version -v
<filename>/usr/ports/UPDATING</filename>
Портыг шинэчлэхээсээ өмнө портын цуглуулгаа шинэчлээд
/usr/ports/UPDATING файлыг шалгана.
Энэ файл дотор портыг шинэчлэхэд шаардагдах үйлдлүүд болох
өөрчлөгдсөн төрөл, тохируулгын өөрчлөлт, эсвэл өмнөх хувилбартайгаа
зөрчилдөх хэсгүүд гэх мэтийн чухал мэдээллүүд агуулагдаж байдаг.
Хэрэв UPDATING файлд саяны таны уншсан
зүйлүүдээс өөр юм агуулагдаж байвал уг файлд буй зааврыг дагах нь
зүйтэй.
Portupgrade ашиглан порт шинэчлэх нь
portupgrade
portupgrade хэрэгсэл нь портыг
амархан шинэчлэхэд зориулагдсан. Үүнийг ports-mgmt/portupgrade портоос суулгаж болно.
Бусад портын нэгэн адил порт суулгадаг журмаар make install
clean гэсэн тушаалаар суулгадаг:
&prompt.root; cd /usr/ports/ports-mgmt/portupgrade
&prompt.root; make install clean
Суугдсан портын жагсаалтыг pkgdb
-F тушаал ашиглан шалгаад үр дүнгийн мэдээлэлд байгаа
зөрчлүүдийг нь залруулж засах хэрэгтэй. Шинэчлэл хийхээсээ өмнө ингэж
зөрчлүүдийг арилгах нь тун сайн санаа билээ.
Хэрэв та portupgrade -a гэж ажиллуулбал
таны системд суугдсан бүх хуучирсан портуудыг
portupgrade шинэчилж эхэлдэг.
Хэрэв та суугдах шинэчлэл болгонд лавлаж асуух үйлдэл хийлгэхийг хүсвэл
сонголт нэмээрэй.
&prompt.root; portupgrade -ai
Хэрэв та бүх шинэчлэгдэх порт биш харин зөвхөн тодорхой нэгэн
портыг шинэчлэх хүсэлтэй бол portupgrade
багцны-нэр гэж бичнэ.
сонголт нэмснээр тухайн програмд шаардагдах
портуудыг portupgrade эхлээд нь шинэчлэдэг.
&prompt.root; portupgrade -R firefox
Портын оронд багц хэрэглэж суулгахыг хүсвэл
сонголт хэрэглэнэ. Энэ сонголттой үед
portupgrade нь
PKG_PATH хувьсагчид зааж өгсөн жагсаалтад буй сан дотроос
багцуудыг хайх ба хэрэв уг санд байхгүй байгаа бол сүлжээнээс татаж нөхдөг.
Хэрэв дотоод сан болон сүлжээнээс багц олдоогүй тохиолдолд
portupgrade нь портоор суулгахыг оролдох болно.
Порт хэлбэрээр суулгах үйлдлийг зогсоохын тулд
сонголтыг нэмж өгдөг.
&prompt.root; portupgrade -PR gnome2
Хэрэв хөрвүүлж суулгалгүйгээр зөвхөн distfiles файлыг татаж авах (хэрэв
сонголттой бол багц файлыг ) шаардлагатай бол
сонголтыг ашиглаарай.
Дэлгэрэнгүй мэдээллийг &man.portupgrade.1; хэсэгт харна уу.
Portmanager ашиглан портыг шинэчлэх нь
portmanager
Portmanager бол портыг суулгаж
шинэчлэхийг амарчилсан өөр нэг хэрэгсэл билээ. Үүнийг
ports-mgmt/portmanager портноос
суулгаж болно:
&prompt.root; cd /usr/ports/ports-mgmt/portmanager
&prompt.root; make install clean
Бүх суугдсан портууд дараах энгийн тушаалаар шинэчлэгдэж болдог:
&prompt.root; portmanager -u
Та мөн сонголт нэмснээр
Portmanager-н гүйцэтгэх алхам бүрийг лавлах асуух хэлбэрт оруулан хянаж болдог.
Portmanager-г ашиглан системд шинэ портыг суулгаж болно.
make install clean гэсэн ердийн тушаалаас ялгаатай нь
тухайн сонгосон портыг суулгахаасаа өмнө түүнд хамааралтай бүх портуудыг
шинэчлэдэг.
&prompt.root; portmanager x11/gnome2
Хэрэв сонгосон портын хамааралтай портод ямар нэгэн
хүндрэл гарвал Portmanager-г тэр хүндрэл
гарсан портоос эхлэн дахин шинээр хөрвүүлж бэлд гэж зааж өгч болдог.
Ингэсэн үед хүндрэл гаргасан портыг эхлэж хөрвүүлээд дараа нь
портоо шинэчлэх явцаа цааш нь үргэлжлүүлдэг.
&prompt.root; portmanager graphics/gimp -f
Дэлгэрэнгүй мэдээллийг
Portmanager-н гарын авлагаас харна уу.
Порт ба дискний хэмжээ
порт
дискний хэмжээ
Портын цуглуулга нь дискний хэмжээг байнга идэж байдаг. Портоос
програмыг хөрвүүлж суулгасны дараа бэлдэж байсан
санг make
clean тушаалаар цэвэрлэхээ үргэлж санах
хэрэгтэй. Та портын цуглуулгыг бүхлээр нь дараах тушаалаар цэвэрлэж болно:
&prompt.root; portsclean -C
Маш олон эх файлууд
distfiles санд явцын үр дүнд
хадгалагдаж байдаг. Та тэдгээрийг гар аргаар устгаж болох ба дараах
тушаал хэрэглэн ямар нэгэн порттой холбоогүй болсон бүх distfiles
устгаж болно:
&prompt.root; portsclean -D
Эсвэл таны системд одоо суугдсан байгаа порттой хамаагүй
бүх distfiles-уудыг дараах тушаалаар устгана:
&prompt.root; portsclean -DD
portsclean хэрэгсэл нь
portupgrade програмын нэг бүрдэл хэсэг.
Суулгасан портоо хэрэглэхгүй болсон үедээ устгахаа мартаж болохгүй.
Иймэрхүү автоматжуулалтыг гүйцэтгэдэг эвтэйхэн програм бол
ports-mgmt/pkg_cutleaves порт билээ.
Порт суулгасны дараах үйлдлүүд
Ердийн програмыг суулгасны дараа тухайн програмтай холбоотой
бичиг баримтыг унших, ямар нэгэн тохиргооны файл засварлах, эсвэл
уг програм компьютер ачаалагдах үед эхлэх (хэрэв энэ нь далд чөтгөр бол)
эсэхийг нь шалгах шаардлага гарч болзошгүй.
Суулгасан програм болгоныг тохируулах зарчим өөр өөр. Гэхдээ
та шинэ програм суулгачихаад Одоо яах вэ?
гэсэн асуулттай тулгарах үед дараах зүйлс тусалж магадгүй:
&man.pkg.info.1; тушаалыг ашиглан ямар файл хаана яаж суугдсаныг
харна. Жишээ нь та саяхан FooPackage version 1.0.0, програмыг суулгасан
бол
&prompt.root; pkg_info -L foopackage-1.0.0 | less
гэсэн тушаал нь уг програмыг суулгах явцад хуулсан бүх файлуудыг
харуулдаг. man/ санд хуулсан файл байвал тун
анхааралтай харах хэрэгтэй. Энэ нь гарын авлага файлууд байдаг.
Мөн etc/ санд хуулсан файлууд нь тохируулгын
файлууд байдаг бөгөөд doc/ санд бол дэлгэрэнгүй
бичиг баримтуудыг хадгалсан байдаг.
Хэрэв та програмынхаа хувилбарын талаар сайн мэдэхгүй байгаа бол
&prompt.root; pkg_info | grep -i foopackage
гэсэн тушаал нь бүх суугдсан програм дотор
foopackage гэсэн нэртэй програм байвал
харуулдаг. foopackage-н оронд хүссэн програмынхаа нэрийг бичээрэй.
Програмын гарын авлага хаана суугдсаныг мэдсэн үедээ
&man.man.1;-г ашиглан харах хэрэгтэй. Мөн түүнчлэн ийм аргаар
тохируулга болон нэмэлт мэдээллийн файлуудыг нь тухай бүрд
нь харах хэрэгтэй.
Хэрэв уг програм өөрийн гэсэн вэб хуудастай бол түүнд нь зорчин
нэмэлт мэдээлэл авах, байнгын асуулт хариултыг нь үзэх гэх мэтчилэн
оролдоорой. Уг програмын вэб хуудасны хаяг нь
&prompt.root; pkg_info foopackage-1.0.0
тушаалын гаралт дээр WWW: гэсэн хэсэгт
байдаг.
Эхлэн ачаалагдах үед эхлэх ёстой портууд (Интернэт сервер гэх мэт)
голдуу
/usr/local/etc/rc.d сан дотор эхлүүлэх
файлаа хуулдаг. Та уг файлыг шаардлагатай бол засварлах юм уу өөрчилж болно.
Үйлчилгээг эхлүүлэх хэсгээс дэлгэрэнгүй мэдэээллийг харна уу.
Эвдрэлтэй портыг засах нь
Хэрэв та портыг ажиллуулж чадаагүй тохиолдолд хийж болох
хэд хэдэн алхам бий:
Problem Report
database хуудсанд уг портын засварлах заавар бий эсэхийг
шалгах. Хэрэв байвал уг зааврын дагуу засварлах хэрэгтэй.
Уг портыг арчилж сайжруулдаг хүнээс тусламж авах.
make maintainer тушаал ашиглаад юм уу эсвэл
Makefile файл дотроос тухайн
арчлагчийн захианы хаягийг нь олох хэрэгтэй. Захиандаа
портынхоо нэр болон хувилбарыг оруулан
(Makefile файлд буй
$FreeBSD:
мөрийг илгээх хэрэгтэй ) хэрэв боломжтой бол алдаа заасан
явцын мэдээллүүдийг явуулах хэрэгтэй.
Зарим порт нь хувь хүнээр биш харин захианы
жагсаалтаар арчлагдаж байдаг. Энэ жагсаалтад бүгд биш ч гэсэн ихэнх хүмүүс нь
freebsd-listname@FreeBSD.org маягийн
захианы хаягтай байдаг. Ийм хүмүүс рүү захиагаа явуулах хэрэгтэй.
Голдуу
freebsd-ports@FreeBSD.org-р арчлагдаж
байгаа гэсэн портууд нэг тодорхой хүнээр арчлагдаагүй байдаг.
Завсарлалт болон тусламж зэргүүд нь ихэнхдээ захианы жагсаалтад буй
хүмүүсээс ирдэг. Туслан дэмжих хүмүүс бидэнд үргэлж хэрэгтэй байгаа!
Хэрэв та ямар нэгэн хариулт аваагүй бол
&man.send-pr.1;-г ашиглан алдааны мэдэгдэл (
FreeBSD-н алдааг мэдээлэх хэсгийг харна уу) хийж болно.
Өөрөө засаад үз! Порт хийгчдийн гарын авлага дотор
портын
ажиллах зарчим болон бүтэц заавар, засах дараалал, тэр байтугай өөрөө порт зохиох талаар дурдсан байгаа!
Ойрхон байгаа FTP хуудаснаас багцыг татаж авах хэрэгтэй.
Үндсэн
багцны цуглуулга ftp.FreeBSD.org хуудасны багцны санд байдаг бөгөөд орон нутгийн толин тусгалуудыг эхлээд турш! Ингэсэн нь эх бичлэгийг хөрвүүлэхээс
түргэн бэлэн болсон багцыг татаж аван цаг хэмнэж байдаг. &man.pkg.add.1; програмыг ашиглан өөртөө хадгалсан багцаа систем дээрээ суулгана.
diff --git a/mn_MN.UTF-8/books/handbook/ppp-and-slip/chapter.sgml b/mn_MN.UTF-8/books/handbook/ppp-and-slip/chapter.sgml
index 1b13bf37da..7c46312360 100644
--- a/mn_MN.UTF-8/books/handbook/ppp-and-slip/chapter.sgml
+++ b/mn_MN.UTF-8/books/handbook/ppp-and-slip/chapter.sgml
@@ -1,3123 +1,3123 @@
Жим
Мок
Бүтцийг дахин өөрчлөн зохион байгуулж шинэчилсэн
Цагаанхүүгийн
Ганболд
Орчуулсан
PPP болон SLIP
Ерөнхий агуулга
PPP
SLIP
FreeBSD нь нэг компьютерийг нөгөөтэй холбох хэд хэдэн аргуудтай байдаг.
Dial-up модемоор сүлжээнд эсвэл Интернэтэд холболт хийх юм уу эсвэл
бусдыг өөрөөр чинь дамжихыг зөвшөөрөхийн тулд PPP эсвэл SLIP-г
хэрэглэхийг шаарддаг. Энэ бүлэг эдгээр модем дээр тулгуурласан холбооны
үйлчилгээнүүдийг тохируулах талаар дэлгэрэнгүй тайлбарлах болно.
Энэ бүлгийг уншсаны дараа, та дараах зүйлсийг мэдэх болно:
Хэрэглэгчийн PPP-г хэрхэн тохируулах талаар.
Цөмийн PPP-г хэрхэн тохируулах талаар.
PPPoE-г (PPP over Ethernet
буюу Ethernet дээгүүрх PPP) хэрхэн тохируулах талаар.
PPPoA-г (PPP over ATM
буюу ATM дээгүүрх PPP) хэрхэн тохируулах талаар.
SLIP клиент болон серверийг хэрхэн тохируулж суулгах талаар.
PPP
хэрэглэгчийн PPP
PPP
цөмийн PPP
PPP
Ethernet дээгүүрх
Энэ бүлгийг уншихаасаа өмнө та дараах зүйлсийг гүйцэтгэх хэрэгтэй:
Сүлжээний үндсэн ухагдахуунуудыг мэддэг байх.
Гадагш залгах (dialup) холболт болон PPP ба/эсвэл SLIP-ийн үндэс
болон зорилгыг ойлгосон байх.
Та хэрэглэгчийн PPP болон цөмийн PPP хоёрын хоорондох гол ялгаа нь юу юм
бол гэж гайхаж байж магадгүй юм. Хариулт нь хялбархан: хэрэглэгчийн PPP
нь ирж байгаа болон гарч байгаа өгөгдлийг цөмийн талбарт биш хэрэглэгчийн
талбарт процесс хийдэг. Энэ нь өгөгдлийг цөм болон хэрэглэгчийн талбар
хоёрын хооронд хуулдгаараа зардалтай боловч хамаагүй илүү боломжуудаар
баялаг PPP шийдлийг зөвшөөрдөг. Хэрэглэгчийн PPP нь гаднах ертөнцтэй
холбогдохдоо tun төхөөрөмжийг ашигладаг
бол цөмийн PPP ppp төхөөрөмжийг
ашигладаг.
Энэ бүлэгт хэрэглэгчийн PPP-г pppd зэрэг өөр бусад PPP програм хангамжаас
ялгах шаардлага гарахгүй тохиолдолд ердөө л ppp
гэх болно. Тусгайлан тайлбарлаагүй л бол энэ бүлэгт тайлбарласан бүх тушаалууд нь
root эрхээр ажиллуулагдах ёстой.
Том
Рөүдс
Шинэчилж өргөжүүлсэн
Брайн
Сомерс
Анхлан хувь нэмэр болгон оруулсан
Ник
Клэйтон
Зарим хэсгийг нэмсэн
Дирк
Фромберг
Питер
Чайлдс
Хэрэглэгчийн PPP ашиглах
Хэрэглэгчийн PPP
Таамаглалууд
Энэ баримт нь таныг дараах шаардлагуудыг хангасан гэж тооцдог:
ISP
PPP
PPP ашиглан таны холбогдох Интернэтийн үйлчилгээ үзүүлэгчээс (ISP)
өгсөн бүртгэл.
Танд модем эсвэл өөр төхөөрөмж таны системд холбогдсон байгаа
бөгөөд тэр нь танд өөрийн ISP-тай холбогдохыг зөвшөөрөхөөр зөв
тохируулагдсан байгаа.
Таны ISP-ийн хандах dial-up дугаар(ууд).
PAP
CHAP
UNIX
нэвтрэх нэр
нууц үг
Таны нэвтрэх нэр болон нууц үг. (ердийн &unix; загварын нэвтрэлт
болон нууц үгийн хослол юм уу эсвэл PAP эсвэл CHAP нэвтрэлт болон
нууц үгийн хослол.)
нэрийн сервер
Нэг буюу хэд хэдэн нэрийн серверүүдийн IP хаяг. Хэвийн үед
үүнд зориулан ашиглахаар хоёр IP хаягийг таны ISP танд өгдөг. Хэрэв тэд
танд ядаж ганцыг өгөөгүй бол та enable dns
тушаалыг ppp.conf файлд ашиглавал
ppp нэрийн серверүүдийг танд
тохируулж өгөх болно. Энэ боломж нь DNS-тай тохиролцоог дэмждэг
таны ISP-ийн PPP шийдлээс хамаарах юм.
Дараах мэдээллийг таны ISP өгсөн байж болох боловч энэ нь заавал шаардлагагүй
юм:
Таны ISP-ийн гарцын IP хаяг. Гарц нь таны холбогдох машин бөгөөд
таны анхдагч чиглүүлэлт гэж тохируулагдах
болно. Хэрэв танд энэ мэдээлэл байхгүй бол бид нэгийг орлуулж болох
бөгөөд таны ISP-ийн PPP сервер биднийг холбогдох үед зөв утгыг хэлж
өгөх болно.
Энэ IP дугаар нь ppp-ээр
HISADDR гэгдэнэ.
Таны ашиглах ёстой сүлжээний баг. Хэрэв таны ISP үүнийг өгөөгүй
бол та аюулгүйгээр 255.255.255.255
гэж ашиглаж болно.
статик IP хаяг
Хэрэв таны ISP танд статик IP хаяг болон хостын нэр өгсөн бол та
тэдгээрийг оруулж болно. Үгүй бол бид нөгөө талын өгөх тохирох IP хаягийг
ердөө л зөвшөөрөх болно.
Хэрэв танд шаардлагатай мэдээллийн аль нь ч байхгүй бол өөрийн ISP уруугаа
хандана уу.
Энэ хэсэгт жишээнүүдийн олонхийн үзүүлж байгаа тохиргооны файлуудын
агуулгуудад байгаа мөр бүр дугаарлагдсан байгаа болно. Эдгээр дугаарууд нь
танилцуулга болон хэлэлцүүлэгт туслах зорилгоор зөвхөн ашиглагддаг бөгөөд
яг үнэндээ жинхэнэ файл дээрээ тавигдах ёстой гэсэн үг биш юм.
Tab ашиглан зөв догол хийх болон зайн тэмдэгтүүд нь бас чухал юм.
Автомат <application>PPP</application> тохиргоо
PPPтохиргоо
ppp болон pppd нь
(PPP-ийн цөмийн түвшний шийдэл) /etc/ppp сан
дахь тохиргооны файлуудыг ашигладаг. Хэрэглэгчийн ppp-д зориулсан жишээнүүдийг
/usr/share/examples/ppp/ сангаас олж болно.
ppp-г тохируулах нь таны өөрийн шаардлагуудаас
хамаарч хэд хэдэн файлуудыг засварлахыг танаас шаарддаг. Тэдгээрт юу оруулах нь
таны ISP IP хаягуудыг статикаар өгдөг үү (өөрөөр хэлбэл танд нэг IP хаяг өгөх
бөгөөд зөвхөн тэрийг дандаа ашиглана) эсвэл динамикаар (өөрөөр хэлбэл таны IP хаяг
таныг ISP-даа холбогдох бүрт өөрчлөгддөг) өгдөг үү гэдгээс зарим талаараа
хамаардаг.
PPP болон статик IP хаягууд
PPPстатик IP хаягуудтай цуг
Та /etc/ppp/ppp.conf тохиргооны
файлыг засварлах хэрэгтэй. Энэ нь доорх жишээтэй төстэй харагдах
ёстой.
:-ээр төгссөн мөрүүд эхний баганаас эхэлнэ
(мөрийн эхлэл)— бусад бүх мөрүүдэд доор үзүүлсэн шиг зай эсвэл
tab-аар догол гаргасан байх ёстой.
1 default:
2 set log Phase Chat LCP IPCP CCP tun command
3 ident user-ppp VERSION (built COMPILATIONDATE)
4 set device /dev/cuaa0
5 set speed 115200
6 set dial "ABORT BUSY ABORT NO\\sCARRIER TIMEOUT 5 \
7 \"\" AT OK-AT-OK ATE1Q0 OK \\dATDT\\T TIMEOUT 40 CONNECT"
8 set timeout 180
9 enable dns
10
11 provider:
12 set phone "(123) 456 7890"
13 set authname foo
14 set authkey bar
15 set login "TIMEOUT 10 \"\" \"\" gin:--gin: \\U word: \\P col: ppp"
16 set timeout 300
17 set ifaddr x.x.x.x y.y.y.y 255.255.255.255 0.0.0.0
18 add default HISADDR
Мөр 1:
Анхдагч оруулгыг тэмдэглэдэг. Энэ оруулга дахь тушаалууд нь
ppp ажиллах үед автоматаар ажилладаг.
Мөр 2:
Параметрүүдийг бүртгэл хийхийг идэвхжүүлнэ. Тохиргоо
хангалттайгаар ажиллаж байгаа үед бүртгэлийн файлын их хэмжээнээс
сэргийлэхийн тулд энэ мөрийг
set log phase tun
болгох ёстой.
Мөр 3:
PPP-д нөгөө талдаа өөрийгөө хэрхэн таниулахыг хэлж өгдөг.
PPP нь тохиролцож холбоосыг үүсгэх үедээ ямар нэгэн асуудалтай байгаа
эсэхээ таниулсан мэдээллээр нөгөө талаа хангадаг бөгөөд нөгөө талын
администратор иймэрхүү асуудлуудыг судалж байгаа үед энэ нь ашигтай
байж болох юм.
Мөр 4:
Модемийн холбогдсон төхөөрөмжийг тодорхойлдог.
COM1 нь
/dev/cuaa0 бөгөөд
COM2 нь
/dev/cuaa1 юм.
Мөр 5:
Таны холбогдох хурдыг заадаг. Хэрэв 115200 ажиллахгүй
бол (ямар ч шинэ модемтой энэ нь болох ёстой)
38400-гаар оролдож үзээрэй.
Мөр 6 & 7:
PPPхэрэглэгчийн PPP
Залгах мөр. Хэрэглэгчийн PPP нь &man.chat.8; програмын
адил хүлээгээд илгээх зарчмыг ашигладаг. Энэ хэлний боломжуудын тухай
мэдээллийг гарын авлагын хуудаснаас лавлана уу.
Энэ тушаал нь уншигдахад хялбар байх зорилгоор дараагийн
мөрөнд үргэлжилж байгааг анзаараарай. Хэрэв мөрийн сүүлийн
тэмдэгт ``\'' байвал ppp.conf
файл дахь ямар ч тушаал ийм байж болох юм.
Мөр 8:
Энэ холбоосонд зориулж сул зогсох хугацааг тохируулна. 180
секунд нь анхдагч байна, тэгэхээр энэ мөр нь цэвэр гоо сайхны зүйл юм.
Мөр 9:
Локал танигчийн тохиргоог бататгахын тулд нөгөө талаасаа асуухыг
PPP-д хэлнэ. Хэрэв та локал нэрийн серверийг ажиллуулах бол энэ
мөрийг тайлбар болгох юм уу эсвэл арилгах ёстой.
Мөр 10:
Уншихад хялбар байх зорилгоор хоосон мөр байна. PPP нь
хоосон мөрүүдийг орхидог.
Мөр 11:
provider
гэж нэрлэгдсэн үзүүлэгчид
зориулсан оруулгыг тодорхойлдог. Үүнийг өөрийн ISP-ийн
нэрээр сольж болох юм. Ингэсний дараа та холболтыг эхлүүлэхийн
тулд гэж ашиглаж болох юм.
Мөр 12:
Энэ үзүүлэгчийн хувьд утасны дугаарыг тохируулдаг. Олон утасны
дугаарыг тодорхойлох хоёр цэг (:) юм уу эсвэл
хоолой тэмдэгтийг (|) тусгаарлагч болгон ашиглан
зааж өгч болно. Хоёр тусгаарлагчийн ялгаа &man.ppp.8;-д тайлбарлагдсан
байдаг. Дүгнэж хэлэхэд хэрэв та дугааруудыг ээлжлэн ашиглах бол тодорхойлох
цэгийг ашиглана. Хэрэв та эхний дугаар уруу эхлээд үргэлж залгахыг хүсэж
байгаа бөгөөд зөвхөн эхний дугаар нь амжилтгүй болсон тохиолдолд бусад дугааруудыг
ашиглахыг хүсэж байгаа бол хоолой тэмдэгтийг ашиглаарай. Утасны дугааруудыг
тэр чигээр нь үзүүлсэн шиг үргэлж хаалтанд хийх хэрэгтэй.
Хэрэв та утасны дугаар дээр зай ашиглахаар бол утасны дугаарыг хаалтанд
(") хийх ёстой. Ингэхгүй бол энэ нь энгийн боловч баригдашгүй
алдаанд хүргэж болох юм.
Мөр 13 & 14:
Хэрэглэгчийн нэр болон нууц үгийг тодорхойлно. &unix;
загварын нэвтрэлт хүлээх мөрийг ашиглан холбогдох үед эдгээр
утгууд нь set login тушаалаар
\U болон \P хувьсагчуудыг ашиглан хийгддэг. PAP эсвэл CHAP
ашиглан холбогдож байгаа үед эдгээр утгууд нь нэвтрэлт танилт
хийгдэхэд хэрэглэгддэг.
Мөр 15:
PAP
CHAP
Хэрэв та PAP эсвэл CHAP ашиглаж байгаа бол нэвтрэлт энэ
үед байхгүй байх бөгөөд энэ мөр нь тайлбар болгогдох юм уу эсвэл
арилгагдсан байх ёстой. Илүү дэлгэрэнгүй мэдээллийг
PAP болон CHAP
нэвтрэлт танилт холбоосоос үзнэ үү.
Нэвтрэлтийн мөр нь залгах мөр шиг чалчихтай төсөөтэй зарчимтай
байдаг. Энэ жишээн дээр нэвтрэх сесс нь доор дурдсантай адил үйлчилгээний
хувьд уг мөр ажиллаж байна:
J. Random Provider
login: foo
password: bar
protocol: ppp
Та энэ скриптийг өөрийн хэрэгцээндээ тааруулан өөрчлөх
хэрэгтэй болно. Энэ скриптийг эхний удаа бичиж байхдаа та
яриа хүссэнээр үргэлжилж байгаа эсэхийг тодорхойлж чадахаар
байхын тулд chat
буюу чалчих бүртгэлийг
идэвхжүүлсэн эсэхээ баталгаажуулах хэрэгтэй.
Мөр 16:
timeout
Анхдагч сул зогсох хугацааг (секундээр) холболтод зориулж
тохируулдаг. Энд холболт нь 300 секундын хугацаанд идэвхгүй байвал
автоматаар хаагдах болно. Хэрэв та хугацааны хувьд хэзээ ч дуусахгүй
байхыг хүсвэл энэ утгыг тэг болгох юм уу эсвэл
тушаалын мөрийн тохируулгыг ашиглах хэрэгтэй.
Мөр 17:
ISP
Интерфэйсийн хаягуудыг тохируулна. x.x.x.x
мөрийг таны интернэтийн үйлчилгээ үзүүлэгчийн танд хуваарилсан
IP хаягаар солих шаардлагатай. y.y.y.y
мөрийг таны ISP өөрийн гарцыг (таны холбогдох машин) заасан тэр IP
хаягаар солих шаардлагатай. Хэрэв таны ISP гарцын хаягийг
танд өгөөгүй бол 10.0.0.2/0
гэж ашиглаарай. Хэрэв та таасан
хаягийг
ашиглах хэрэгтэй бол PPP болон динамик IP
хаягууд хэсэгт зориулсан заавруудын дагуу
/etc/ppp/ppp.linkup файлдаа
оруулга үүсгэсэн эсэхээ шалгаарай. Хэрэв энэ мөрийг орхивол
ppp нь
горимд ажиллаж чадахгүй.
Мөр 18:
Өөрийн ISP-ийн гарц уруу анхдагч чиглүүлэлтийг нэмнэ.
HISADDR тусгай үгийг мөр 17 дээр
заасан гарцын хаягаар сольдог. Энэ мөр нь 17-р мөрийн дараа байх
нь чухал бөгөөд тэгэхгүй бол HISADDR нь
эхлэн тохируулагдаж амжихгүй байх юм.
Хэрэв та ppp-г горимд
ажиллуулахыг хүсэхгүй бол энэ мөрийг ppp.linkup
файлд шилжүүлэх ёстой.
Та статик IP хаягтай бөгөөд ppp-г
горимоор ажиллуулж байгаа бол ppp.linkup файлд
оруулга нэмэх шаардлагагүй бөгөөд учир нь таныг холбогдохоос өмнө таны чиглүүлэлтийн
хүснэгтийн оруулгууд нь аль хэдийн зөв байх учраас тэр юм. Гэхдээ та
холболтын дараа програмуудыг ажиллуулах оруулга үүсгэхийг хүсэж болох
юм. Энэ нь sendmail-ийн жишээн дээр сүүлд тайлбарлагдах болно.
Жишээ тохиргооны файлууд нь /usr/share/examples/ppp/
санд байрлана.
PPP болон динамик IP хаягууд
PPPдинамик IP хаягуудтай цуг
IPCP
Хэрэв таны үйлчилгээ үзүүлэгч статик IP хаягуудыг олгодоггүй бол
локал болон алсын хаягууд дээр тохирдог байхаар ppp нь
тохируулагдаж болно. IP хаягийг таах
болон холболтын дараа IP Configuration Protocol (IPCP)
буюу IP тохиргооны протокол ашиглан зөвөөр тохируулахыг
ppp-д зөвшөөрөх замаар үүнийг хийнэ.
ppp.conf тохиргоо нь
дараах өөрчлөлтийн хамтаар
PPP болон статик IP
хаягууд хэсэгтэй адил байна:
17 set ifaddr 10.0.0.1/0 10.0.0.2/0 255.255.255.255
Дахин хэлэхэд мөрийн дугаарыг битгий оруулаарай, энэ нь зөвхөн
лавлагааны зорилгоор байгаа юм. Ядаж нэг хоосон зайгаар
догол гаргах шаардлагатай.
Мөр 17:
/ тэмдэгтийн дараах дугаар нь
ppp-ийн шаардах хаягийн битийн тоо юм. Та өөрийн нөхцөлдөө
тохируулан IP дугааруудыг ашиглахыг хүсэж болох юм, гэхдээ
дээрх жишээнүүд нь үргэлж ажиллах болно.
Сүүлийн нэмэлт өгөгдөл (0.0.0.0)
нь PPP-д 10.0.0.1-ийн оронд 0.0.0.0 хаяг ашиглан
тохиролцоог эхлүүлэхийг хэлж байгаа бөгөөд зарим нэгэн ISP-уудын
хувьд энэ нь шаардлагатай байдаг. Эхний чиглүүлэлтийг
горимд тохируулахад PPP-д
саад болдог учраас set ifaddr
тушаалд 0.0.0.0-г эхний нэмэлт өгөгдөл
болгон битгий ашиглаарай.
Хэрэв та горимд ажиллахгүй байгаа бол
/etc/ppp/ppp.linkup файлд оруулга
үүсгэх хэрэгтэй болно. ppp.linkup нь
холболт тогтсоны дараа ашиглагддаг. Энэ үед ppp
нь интерфэйсийн хаягуудыг олгосон байх бөгөөд одоо чиглүүлэлтийн хүснэгтийн
оруулгуудыг нэмэх боломжтой болсон байх болно:
1 provider:
2 add default HISADDR
Мөр 1:
Холболт тогтоохдоо ppp нь
дараах дүрмүүдийн дагуу ppp.linkup файлд
оруулгыг хайх болно: Эхлээд бидний ppp.conf
файлд ашигласантай адил хаяг/шошготой таарахыг оролдоно.
Хэрэв амжилтгүй болвол бидний гарцын IP хаягийн оруулгыг хайна.
Энэ оруулга нь дөрвөн ширхэг найман битээс тогтох IP загварын
хаяг/шошго юм. Хэрэв бид тэгсэн ч гэсэн оруулга олоогүй байгаа
бол MYADDR оруулгыг хайна.
Мөр 2:
Энэ мөр нь HISADDR уруу заасан
анхдагч чиглүүлэлт нэмэхийг ppp-д хэлж
байна. HISADDR нь IPCP-ээр
тохиролцсоны дагуу гарцын IP хаягаар солигдох болно.
Нарийвчилсан жишээний хувьд
/usr/share/examples/ppp/ppp.conf.sample
болон
/usr/share/examples/ppp/ppp.linkup.sample
файлууд дахь pmdemand оруулгыг харна уу.
Ирж байгаа дуудлагуудыг хүлээн авах
PPPирж байгаа дуудлагуудыг
хүлээн авах
LAN-д холбогдсон машин дээр ирж байгаа дуудлагуудыг хүлээн авахаар
болгож ppp-г тохируулахдаа LAN уруу
пакетуудыг дамжуулахыг хүсэж байгаа эсэхээсээ хамаарч үүнийг шийдэх
ёстой. Хэрэв та ингэхийг хүсэж байгаа бол өөрийн LAN-ий дэд сүлжээнээс
IP хаягийг нөгөө талдаа хуваарилж өгөх хэрэгтэй бөгөөд өөрийн
/etc/ppp/ppp.conf файлд
enable proxy тушаалыг ашиглах хэрэгтэй.
/etc/rc.conf файл доор дурдсаныг агуулж
байгаа эсэхийг бас баталгаажуулах хэрэгтэй:
gateway_enable="YES"
Аль getty?
&man.getty.8; ашиглан dial-up буюу гадагш залгах үйлчилгээнүүдийг
идэвхжүүлэх тухай сайн тайлбарыг Dial-up буюу гадагш
залгах үйлчилгээнүүдэд зориулж FreeBSD-г тохируулах хэсэг өгдөг.
getty-тэй төстэй програм нь
dial-up шугамуудыг бодолцож хийсэн getty-ийн
илүү ухаалаг хувилбар болох mgetty
юм.
mgetty-г ашиглахын давуу тал нь
тэрээр модемуудтай идэвхтэйгээр ярилцдаг
явдал бөгөөд энэ нь юу гэсэн үг вэ гэхээр хэрэв таны порт хаагдсан
бол модем чинь утсанд хариулахгүй гэсэн үг юм.
mgetty-ийн сүүлийн хувилбарууд нь
(0.99beta-аас эхлэн) таны клиентүүдэд скриптгүйгээр таны серверт
хандах хандалтыг зөвшөөрч PPP урсгалуудын автомат илрүүлэлтийг
бас дэмждэг.
mgetty-ийн тухай дэлгэрэнгүй мэдээллийг
Mgetty ба AutoPPP
хаягаас лавлана уу.
<application>PPP</application> зөвшөөрлүүд
ppp тушаалыг
root хэрэглэгчээр хэвийн үед
ажиллуулах ёстой. Гэхдээ хэрэв та ppp-г
доор тайлбарласны адилаар энгийн хэрэглэгчээр серверийн
горимд ажиллуулах боломжтой болгохыг хүсэж байгаа бол
хэрэглэгчийг ppp ажиллуулах зөвшөөрөлтэй
болгож тэдгээрийг /etc/group файлд
network бүлэгт нэмэх ёстой.
Та allow тушаалыг ашиглан тохиргооны файлын
нэг буюу хэд хэдэн хэсгүүдэд хандах боломжийг бас өгөх шаардлагатай
болно:
allow users fred mary
Хэрэв энэ тушаал нь default хэсэгт
хэрэглэгдсэн бол заасан хэрэглэгчдэд бүх зүйл уруу хандах боломжийг
олгоно.
Динамик IP-тай хэрэглэгчдэд зориулсан PPP бүрхүүлүүд
PPP бүрхүүлүүд
доор дурдсаныг агуулсан /etc/ppp/ppp-shell
гэгдэх файлыг үүсгэнэ:
#!/bin/sh
IDENT=`echo $0 | sed -e 's/^.*-\(.*\)$/\1/'`
CALLEDAS="$IDENT"
TTY=`tty`
if [ x$IDENT = xdialup ]; then
IDENT=`basename $TTY`
fi
echo "PPP for $CALLEDAS on $TTY"
echo "Starting PPP for $IDENT"
exec /usr/sbin/ppp -direct $IDENT
Энэ скрипт нь ажиллахаар болсон байх ёстой. Одоо энэ скрипт уруу
ppp-dialup гэгдсэн симболын холбоосыг
дараах тушаалуудыг ашиглан үүсгэх хэрэгтэй:
&prompt.root; ln -s ppp-shell /etc/ppp/ppp-dialup
Та энэ скриптийг өөрийн бүх dialup хэрэглэгчдийн хувьд
бүрхүүл маягаар ашиглах ёстой.
Энэ нь pchilds гэсэн хэрэглэгчийн
нэртэй dialup PPP хэрэглэгчид зориулсан /etc/passwd
файлд байгаа жишээ юм (нууц үгийн файлыг шууд битгий засаарай, &man.vipw.8;-г
ашиглаарай).
pchilds:*:1011:300:Peter Childs PPP:/home/ppp:/etc/ppp/ppp-dialup
Дараах 0 байт файлуудыг агуулсан бүгд бичих боломжтой
/home/ppp санг үүсгэнэ:
-r--r--r-- 1 root wheel 0 May 27 02:23 .hushlogin
-r--r--r-- 1 root wheel 0 May 27 02:22 .rhosts
Энэ нь /etc/motd файлыг үзүүлэхээс
сэргийлдэг.
Статик IP-тай хэрэглэгчдэд зориулсан PPP бүрхүүлүүд
PPP бүрхүүлүүд
Дээр дурдсаны адил ppp-shell файл үүсгээд
статикаар өгөгдсөн IP-тай бүртгэл бүрийн хувьд ppp-shell
уруу симболын холбоос үүсгэнэ.
Жишээ нь хэрэв та fred, sam, болон
mary гэсэн гурван dialup хэрэглэгчтэй бөгөөд
тэдгээрт зориулж /24 CIDR сүлжээнүүдийг чиглүүлж байгаа бол дараах
тушаалыг ажиллуулж болох юм:
&prompt.root; ln -s /etc/ppp/ppp-shell /etc/ppp/ppp-fred
&prompt.root; ln -s /etc/ppp/ppp-shell /etc/ppp/ppp-sam
&prompt.root; ln -s /etc/ppp/ppp-shell /etc/ppp/ppp-mary
Эдгээр хэрэглэгчдийн dialup бүртгэл бүр өөрсдийн бүрхүүлийг
дээр үүсгэсэн симболын холбоос уруу заасан байх ёстой (жишээ нь
mary-ийн бүрхүүл /etc/ppp/ppp-mary
байх ёстой).
Динамик IP-тай хэрэглэгчдэд зориулж <filename>ppp.conf</filename>-г тохируулах
/etc/ppp/ppp.conf файл доор дурдсантай төстэй
мөрүүдээс тогтох ёстой:
default:
set debug phase lcp chat
set timeout 0
ttyd0:
set ifaddr 203.14.100.1 203.14.100.20 255.255.255.255
enable proxy
ttyd1:
set ifaddr 203.14.100.1 203.14.100.21 255.255.255.255
enable proxy
Догол үүсгэх нь чухал юм.
default: хэсэг нь хэсэг бүрийн хувьд
дуудагддаг. /etc/ttys файлд
идэвхжүүлсэн dialup мөр бүрийн хувьд дээрх ttyd0:-д
зориулсантай төстэй оруулга үүсгэнэ. Динамик хэрэглэгчдэд зориулсан
IP хаягийн цөөрмөөс мөр болгон өөр өөр IP хаяг авах ёстой.
Статик IP-тай хэрэглэгчдэд зориулж <filename>ppp.conf</filename>-г тохируулах
Дээрх жишээ /usr/share/examples/ppp/ppp.conf
файлын агуулгатай цуг статикаар өгөгдсөн dialup хэрэглэгч
бүрийн хувьд зохих хэсэг нэмэх шаардлагатай. Бид өөрсдийн
fred, sam,
болон mary хэрэглэгчидтэй жишээгээ үргэлжлүүлэх
болно.
fred:
set ifaddr 203.14.100.1 203.14.101.1 255.255.255.255
sam:
set ifaddr 203.14.100.1 203.14.102.1 255.255.255.255
mary:
set ifaddr 203.14.100.1 203.14.103.1 255.255.255.255
/etc/ppp/ppp.linkup файл хэрэв
шаардлагатай бол статик IP-тай хэрэглэгч бүрийн хувьд чиглүүлэлтийн
мэдээллийг бас агуулсан байх ёстой. Доорх мөр нь клиентийн ppp
холбоосоор 203.14.101.0/24
сүлжээнд зориулж чиглүүлэлт нэмэх болно.
fred:
add 203.14.101.0 netmask 255.255.255.0 HISADDR
sam:
add 203.14.102.0 netmask 255.255.255.0 HISADDR
mary:
add 203.14.103.0 netmask 255.255.255.0 HISADDR
<command>mgetty</command> болон AutoPPP
mgetty
AutoPPP
LCP
mgetty-г AUTO_PPP
тохируулга идэвхжүүлсэн байдлаар тохируулж эмхэтгэх нь
mgetty-д PPP холболтуудын LCP шатыг
илрүүлж автоматаар ppp бүрхүүл ажиллуулах боломжийг олгодог.
Гэхдээ анхдагч нэвтрэлт/нууц үгийн дараалал болдоггүй болохоор
PAP аль эсвэл CHAP ашиглан хэрэглэгчдийн нэвтрэлтийг
таних шаардлагатай юм.
Энэ хэсэг нь хэрэглэгч AUTO_PPP
тохируулгатайгаар mgetty-ийн хувилбарыг
- (v0.99beta эсвэл хойшхи) амжилттайгаар тохируулж эмхэтгэн
+ (v0.99beta эсвэл хойшх) амжилттайгаар тохируулж эмхэтгэн
суулгасан гэж үздэг.
Таны /usr/local/etc/mgetty+sendfax/login.config
файл доор дурдсаныг агуулсан эсэхийг шалгаарай:
/AutoPPP/ - - /etc/ppp/ppp-pap-dialup
Энэ нь илрүүлсэн PPP холболтууддаа
ppp-pap-dialup скриптийг
ажиллуулахыг mgetty-д хэлнэ.
доор дурдсаныг агуулсан
/etc/ppp/ppp-pap-dialup файлыг
үүсгэнэ (файл ажиллах боломжтой байх ёстой):
#!/bin/sh
exec /usr/sbin/ppp -direct pap$IDENT
/etc/ttys-д идэвхжүүлсэн
dialup мөр бүрийн хувьд тохирох оруулгыг
/etc/ppp/ppp.conf файлд
үүсгэнэ. Энэ нь бидний үүсгэсэн тодорхойлолтуудтай аз жаргалтайгаар
цуг байх болно.
pap:
enable pap
set ifaddr 203.14.100.1 203.14.100.20-203.14.100.40
enable proxy
Энэ аргаар нэвтэрч байгаа хэрэглэгч бүр
/etc/ppp/ppp.secret файлд
хэрэглэгчийн нэр/нууц үгтэй байх шаардлагатай, эсвэл өөр нэг
арга нь /etc/passwd файлаас хэрэглэгчдийг
PAP-аар таньж нэвтрүүлэхийн тулд дараах тохируулгыг хийх явдал
юм.
enable passwdauth
Хэрэв та зарим хэрэглэгчдэд статик IP хаяг өгөхийг хүсвэл
та хаягийг /etc/ppp/ppp.secret
файлд гурав дахь нэмэлт өгөгдөл болгон зааж өгч болно. Жишээнүүдийг
/usr/share/examples/ppp/ppp.secret.sample-с
үзнэ үү.
MS өргөтгөлүүд
DNS
NetBIOS
PPPMicrosoft өргөтгөлүүд
DNS болон NetBIOS нэрийн серверийн хаягуудыг шаардлагын дагуу
хангахаар PPP-г тохируулах боломжтой байдаг.
PPP хувилбар 1.x дээр эдгээр өргөтгөлүүдийг идэвхжүүлэхийн
тулд дараах мөрүүдийг /etc/ppp/ppp.conf
файлын тохирох хэсэгт нэмэх ёстой.
enable msext
set ns 203.14.100.1 203.14.100.2
set nbns 203.14.100.5
PPP хувилбар 2 болон түүнээс хойно гарсан хувилбарын хувьд:
accept dns
set dns 203.14.100.1 203.14.100.2
set nbns 203.14.100.5
Энэ нь анхдагч болон хоёрдох нэрийн серверийн
хаягууд болон NetBIOS нэрийн серверийн хостыг клиентүүдэд хэлнэ.
Хувилбар 2 болон түүнээс дээшхид set dns
мөрийг орхигдуулсан бол PPP нь /etc/resolv.conf
файлд байгаа утгуудыг ашиглах болно.
PAP болон CHAP нэвтрэлт шалгалт
PAP
CHAP
Таны холболтын нэвтрэлт танилтын хэсгийг PAP юм уу эсвэл CHAP нэвтрэлт
танилтын аргуудыг ашиглан хийдэг байхаар зарим ISP-ууд өөрсдийн
системийг тохируулдаг. Хэрэв ийм бол таны ISP нь login:
хүлээх мөрийг таныг холбогдох үед харуулдаггүй бөгөөд PPP нэн даруй
ярьж эхлэх болно.
PAP нь CHAP-аас аюулгүй байдлын хувьд дутуу байдаг бөгөөд
нууц үг нь PAP-аар цэвэр текст маягаар илгээгддэг боловч цуваа шугамаар зөвхөн
дамжуулагддаг болохоор аюулгүй байдал нь нууц үгүүдэд байдаг асуудал шиг биш
байдаг. Эвдлэгчдэд зориулсан сэм чагнах
зай
бараг байдаггүй гэсэн үг юм.
PPP
болон статик IP хаягууд эсвэл PPP болон динамик IP хаягууд хэсгүүдийн
хувьд дараах өөрчлөлтүүдийг хийх ёстой:
13 set authname MyUserName
14 set authkey MyPassword
15 set login
Мөр 13:
Энэ мөр нь таны PAP/CHAP хэрэглэгчийн нэрийг заана.
Та MyUserName-д
зөв утгыг оруулах хэрэгтэй болно.
Мөр 14:
нууц үг
Энэ мөр нь таны PAP/CHAP нууц үгийг заана. Та
MyPassword-д
зөв утгыг оруулах хэрэгтэй болно. Та дараах шиг нэмэлт мөр
нэмэхийг хүсэх юм уу:
16 accept PAP
эсвэл
16 accept CHAP
гэж болно. Ингэснээр үүнийг зориуд тодорхой болгох
юм, гэхдээ PAP болон CHAP-ийг хоюуланг анхдагчаар хүлээн авдаг.
Мөр 15:
Хэрэв та PAP эсвэл CHAP ашиглаж байгаа бол таны ISP
хэвийн үед сервер уруу нэвтрэн орохыг шаарддаггүй. Тийм болохоор та өөрийн
set login
мөрийг хаах ёстой.
Өөрийн <command>ppp</command> тохиргоог явцын дунд шууд өөрчлөх нь
ppp-г ар талд далд ажиллаж байхад түүнтэй
зөвхөн тохирох оношлогооны порт тохируулагдсан тохиолдолд харилцаж болдог.
Үүнийг хийхийн тулд өөрийн тохиргоондоо дараах мөрийг нэмнэ:
set server /var/run/ppp-tun%d DiagnosticPassword 0177
Энэ нь клиентүүдийн хандалтыг зөвшөөрөхийн өмнө тэднээс нууц үгийг
асууж заасан &unix; домэйн сокет дээр сонсохыг PPP-д хэлнэ.
Нэрэн дэх %d нь ашиглагдаж байгаа
tun төхөөрөмжийн дугаараар
солигдоно.
Сокет тохируулагдсаны дараа &man.pppctl.8; програм нь
ажиллаж байгаа програмыг удирдахыг хүсэж байгаа скриптүүдэд
ашиглагдаж болно.
PPP-ийн Network Address Translation буюу Сүлжээний Хаягийн Хөрвүүлэлт боломжийг ашиглах нь
PPPNAT
PPP нь цөмийн divert буюу өөрчлөн дамжуулах боломжуудыг ашиглалгүйгээр
дотоод NAT-ийг ашиглах чадвартай байдаг. /etc/ppp/ppp.conf
файл дахь дараах мөрөөр энэ боломжийг идэвхжүүлж болно:
nat enable yes
Өөрөөр, PPP NAT-ийг тушаалын мөрийн -nat
тохируулгаар идэвхжүүлж болох юм. Мөн /etc/rc.conf
файлын хувьсагч ppp_nat гэж байх бөгөөд энэ нь
анхдагчаар идэвхжүүлэгдсэн байна.
Хэрэв та энэ боломжийг ашиглаж байгаа бол ирж байгаа холболтуудын
цааш дамжуулалтыг идэвхжүүлэх дараах /etc/ppp/ppp.conf
файлын тохируулгуудын ашигтайг харж болох юм:
nat port tcp 10.0.0.2:ftp ftp
nat port tcp 10.0.0.2:http http
эсвэл гадна талд ерөөсөө битгий итгээрэй
nat deny_incoming yes
Системийн сүүлийн тохиргоо
PPPтохиргоо
Та одоо ppp-г тохируулчихлаа, гэхдээ
яг ажиллахад бэлэн болохын өмнө хийх цөөн хэдэн зүйлс бий. Тэдгээр нь
бүгд /etc/rc.conf файлыг засварлуулах
болно.
Энэ файлтай дээрээс доош ажиллахдаа hostname=
мөр тохируулагдсан эсэхийг шалгаарай, өөрөөр хэлбэл:
hostname="foo.example.com"
Хэрэв таны ISP танд статик IP хаяг болон нэр өгсөн бол та энэ нэрийг
хостын нэрэндээ ашиглах нь магадгүй зүйтэй юм.
network_interfaces хувьсагчийг хайгаарай.
Хэрэв та өөрийн системийг ISP уруугаа шаардлага хүсэлтээр залгахаар тохируулахыг
хүсвэл tun0 төхөөрөмжийг жагсаалтад нэмсэн
эсэхээ баталгаажуулаарай, хэрэв тэгж хүсээгүй бол түүнийг устгаарай.
network_interfaces="lo0 tun0"
ifconfig_tun0=
ifconfig_tun0 хувьсагч хоосон байх ёстой
бөгөөд /etc/start_if.tun0 гэж
нэрлэгдсэн файлыг үүсгэх ёстой. Энэ файл нь дараах мөрийг
агуулсан байх ёстой:
ppp -auto mysystem
Энэ скрипт нь сүлжээ тохируулах үед таны ppp дэмонг автомат горимд
эхлүүлэн ажилладаг. Хэрэв та энэ машин гарц болж байгаа LAN-тай бол
сонголтыг ашиглахыг хүсэж болох юм.
Илүү дэлгэрэнгүй мэдээллийг гарын авлагын хуудаснаас
лавлана уу.
Таны /etc/rc.conf файлд чиглүүлэлтийн
програм NO гэж дараах мөрөөр хийгдсэн эсэхийг
шалгаарай:
router_enable="NO"
routed
routed дэмон нь эхлэхгүй байх нь чухал юм.
Учир нь routed нь ppp-ийн
үүсгэсэн анхдагч чиглүүлэлтийн хүснэгтийн оруулгуудыг устгадаг юм.
sendmail_flags мөр
тохируулгыг агуулаагүй эсэхийг шалгах нь магадгүй зүйтэй юм. Тэгэхгүй бол
sendmail нь таны машиныг гадагш залгуулан үргэлж
сүлжээний хайлт хийхийг оролдох болно. Та доор дурдсаныг тохируулж болох юм:
sendmail_flags="-bd"
sendmail
Үүний сул тал нь ppp холбоос тогтсон үед та доор дурдсаныг бичиж
sendmail-ээр захидлын дарааллыг дахин шалгуулж
байх явдал юм:
&prompt.root; /usr/sbin/sendmail -q
Та үүнийг хийхийн тулд ppp.linkup файлд
!bg тушаалыг ашиглахыг хүсэж болох юм:
1 provider:
2 delete ALL
3 add 0 0 HISADDR
4 !bg sendmail -bd -q30m
SMTP
Хэрэв танд энэ таалагдахгүй байгаа бол SMTP урсгалыг хаахын тулд
dfilter
-г тохируулах боломжтой байдаг. Илүү дэлгэрэнгүй
мэдээллийг жишээ файлуудаас лавлана уу.
Одоо машиныг дахин ачаалах л үлдлээ. Дахин ачаалсны дараа та
доор дурдсаныг бичиж:
&prompt.root; ppp
дараа нь PPP сессийг эхлүүлэхийн тулд dial provider
тушаалыг ажиллуулах юм уу эсвэл гадагшаа урсгал байгаа (бөгөөд та
start_if.tun0 скрипт үүсгээгүй) бол сессүүдийг
автоматаар тогтоодгоор ppp-г байлгахыг хүсэж байгаа бол
доор дурдсаныг бичээрэй:
&prompt.root; ppp -auto provider
Дүгнэлт
Дүгнэхэд ppp-г эхний удаа тохируулахад дараах алхмууд шаардлагатай:
Клиент тал:
Таны цөмд tun төхөөрөмж бүтээгдсэн
эсэхийг шалгана.
/dev санд
tunN
төхөөрөмжийн файл байгаа эсэхийг шалгана.
/etc/ppp/ppp.conf файлд
оруулга үүсгэнэ. pmdemand жишээ нь
ихэнх ISP-уудын хувьд хангалттай байх ёстой.
Хэрэв та динамик IP хаягтай бол /etc/ppp/ppp.linkup
файлд оруулга үүсгээрэй.
Өөрийн /etc/rc.conf файлыг
шинэчилнэ.
Хэрэв танд хэрэгцээгээр залгах шаардлага байгаа бол
start_if.tun0 скрипт үүсгээрэй.
Сервер тал:
Таны цөмд tun төхөөрөмж бүтээгдсэн
эсэхийг шалгана.
/dev санд
tunN
төхөөрөмжийн файл байгаа эсэхийг шалгана.
/etc/passwd файлд (&man.vipw.8; програмыг ашиглан)
оруулга үүсгэнэ.
Энэ хэрэглэгчдийн гэрийн санд ppp -direct direct-server
юм уу эсвэл үүнтэй адилыг ажиллуулах хувийн тохиргоог (profile)
үүсгэнэ.
/etc/ppp/ppp.conf файлд оруулга үүсгэнэ.
direct-server жишээ хангалттай байх
ёстой.
/etc/ppp/ppp.linkup файлд оруулга үүсгэнэ.
Өөрийн /etc/rc.conf файлыг шинэчилнэ.
Геннадий Б.
Сорокопуд
Хэсгүүдийг анхлан хувь нэмэр болгон оруулсан
Роберт
Хафф
Цөмийн PPP-г ашиглах
Цөмийн PPP тохируулах
PPPцөмийн PPP
Та өөрийн машин дээр PPP-г тохируулж эхлэхээсээ өмнө
pppd нь
/usr/sbin санд байгаа болон
/etc/ppp сан байгаа эсэхийг шалгаарай.
pppd нь хоёр горимд ажиллах чаддаг:
Клиент
маягаар — та өөрийн машиныг
гаднах ертөнц уруу PPP цуваа холболтоор эсвэл модемийн шугамаар
холбохыг хүсдэг.
PPPсервер
Сервер
маягаар — Таны машин сүлжээн
дээр байгаа бөгөөд бусад компьютеруудыг PPP ашиглан холбоход
хэрэглэгдэнэ.
Аль ч тохиолдол байлаа гэсэн та тохируулгуудын файлыг
(/etc/ppp/options эсвэл
хэрэв та PPP ашиглаж байгаа өөрийн машин дээрээ нэгээс илүү олон хэрэглэгчидтэй бол
~/.ppprc) тохируулах хэрэгтэй
болно.
Та залгаж алсын хосттой холболт тогтоохын тулд
танд бас зарим модем/цуваа програм хангамж
(comms/kermit-г аль болох эрхэмлэх)
хэрэгтэй болно.
Трев
Ройдхауз
Based on information provided by
<command>pppd</command>-г клиент маягаар ашиглах
PPPклиент
Cisco
Дараах /etc/ppp/options файл нь
Cisco терминал серверийн PPP шугам уруу холбогдоход хэрэглэгдэж болох юм.
crtscts # enable hardware flow control
modem # modem control line
noipdefault # remote PPP server must supply your IP address
# if the remote host does not send your IP during IPCP
# negotiation, remove this option
passive # wait for LCP packets
domain ppp.foo.com # put your domain name here
:<remote_ip> # put the IP of remote PPP host here
# it will be used to route packets via PPP link
# if you didn't specified the noipdefault option
# change this line to <local_ip>:<remote_ip>
defaultroute # put this if you want that PPP server will be your
# default router
Холбогдохын тулд:
Kermit
модем
Алсын хост уруу Kermit
(эсвэл өөр бусад модемийн програм) ашиглан залгаж өөрийн хэрэглэгчийн нэр болон нууц үгийг
(эсвэл алсын хост дээр PPP-г идэвхжүүлэхэд шаардлагатай
тэр зүйлийг) оруулна.
Kermit-с гарна (шугамыг таслалгүйгээр).
доор дурдсаныг оруулна:
&prompt.root; /usr/src/usr.sbin/pppd.new/pppd /dev/tty01 19200
Тохирох хурд болон төхөөрөмжийн нэрийг ашиглахаа мартуузай.
Одоо таны компьютер PPP-тэй холбогдлоо. Хэрэв холболт амжилтгүй
болбол та /etc/ppp/options файлд
тохируулгыг нэмж асуудлыг олохын тулд
консолын мэдэгдлүүдийг шалгана.
Дараах /etc/ppp/pppup скрипт нь
бүх 3 алхмыг автомат болгоно:
#!/bin/sh
ps ax |grep pppd |grep -v grep
pid=`ps ax |grep pppd |grep -v grep|awk '{print $1;}'`
if [ "X${pid}" != "X" ] ; then
echo 'killing pppd, PID=' ${pid}
kill ${pid}
fi
ps ax |grep kermit |grep -v grep
pid=`ps ax |grep kermit |grep -v grep|awk '{print $1;}'`
if [ "X${pid}" != "X" ] ; then
echo 'killing kermit, PID=' ${pid}
kill -9 ${pid}
fi
ifconfig ppp0 down
ifconfig ppp0 delete
kermit -y /etc/ppp/kermit.dial
pppd /dev/tty01 19200
Kermit
/etc/ppp/kermit.dial нь Kermit
скрипт бөгөөд гадагш залгаж бүх шаардлагатай нэвтрэлт таниулалтыг алсын хост дээр
хийдэг (энэ баримтын төгсгөлд ийм скриптийн жишээ хавсаргагдсан болно).
Дараах /etc/ppp/pppdown скриптийг ашиглаж
PPP шугамыг салгаж болно:
#!/bin/sh
pid=`ps ax |grep pppd |grep -v grep|awk '{print $1;}'`
if [ X${pid} != "X" ] ; then
echo 'killing pppd, PID=' ${pid}
kill -TERM ${pid}
fi
ps ax |grep kermit |grep -v grep
pid=`ps ax |grep kermit |grep -v grep|awk '{print $1;}'`
if [ "X${pid}" != "X" ] ; then
echo 'killing kermit, PID=' ${pid}
kill -9 ${pid}
fi
/sbin/ifconfig ppp0 down
/sbin/ifconfig ppp0 delete
kermit -y /etc/ppp/kermit.hup
/etc/ppp/ppptest
pppd ажиллаж байгаа эсэхийг шалгахын тулд
/usr/etc/ppp/ppptest-г ажиллуулна. Энэ нь
иймэрхүү харагдах ёстой:
#!/bin/sh
pid=`ps ax| grep pppd |grep -v grep|awk '{print $1;}'`
if [ X${pid} != "X" ] ; then
echo 'pppd running: PID=' ${pid-NONE}
else
echo 'No pppd running.'
fi
set -x
netstat -n -I ppp0
ifconfig ppp0
Модемийг салгаж буцааж залгахын тулд
/etc/ppp/kermit.hup-г ажиллуулна. Энэ нь
доор дурдсаныг агуулах ёстой:
set line /dev/tty01 ; put your modem device here
set speed 19200
set file type binary
set file names literal
set win 8
set rec pack 1024
set send pack 1024
set block 3
set term bytesize 8
set command bytesize 8
set flow none
pau 1
out +++
inp 5 OK
out ATH0\13
echo \13
exit
Энд kermit тушаалын оронд
chat тушаал хэрэглэх өөр арга байна:
Дараах хоёр мөр нь pppd холболтыг
хийхэд хангалттай байдаг.
/etc/ppp/options:
/dev/cuaa1 115200
crtscts # enable hardware flow control
modem # modem control line
connect "/usr/bin/chat -f /etc/ppp/login.chat.script"
noipdefault # remote PPP serve must supply your IP address
# if the remote host doesn't send your IP during
# IPCP negotiation, remove this option
passive # wait for LCP packets
domain <your.domain> # put your domain name here
: # put the IP of remote PPP host here
# it will be used to route packets via PPP link
# if you didn't specified the noipdefault option
# change this line to <local_ip>:<remote_ip>
defaultroute # put this if you want that PPP server will be
# your default router
/etc/ppp/login.chat.script:
Дараах нь нэг мөрөнд байх ёстой.
ABORT BUSY ABORT 'NO CARRIER' "" AT OK ATDT<phone.number>
CONNECT "" TIMEOUT 10 ogin:-\\r-ogin: <login-id>
TIMEOUT 5 sword: <password>
Эдгээр нь суулгагдаж зөв болж өөрчлөгдсөний дараа таны хийх ганц зүйл бол
pppd-г иймэрхүү маягаар ажиллуулах явдал юм:
&prompt.root; pppd
<command>pppd</command>-г сервер маягаар ашиглах
/etc/ppp/options файл нь доор дурдсантай төстэйг
агуулах ёстой:
crtscts # Hardware flow control
netmask 255.255.255.0 # netmask (not required)
192.114.208.20:192.114.208.165 # IP's of local and remote hosts
# local ip must be different from one
# you assigned to the Ethernet (or other)
# interface on your machine.
# remote IP is IP address that will be
# assigned to the remote machine
domain ppp.foo.com # your domain
passive # wait for LCP
modem # modem line
Дараах /etc/ppp/pppserv скрипт нь
pppd-г сервер маягаар ажиллахыг
заах болно:
#!/bin/sh
ps ax |grep pppd |grep -v grep
pid=`ps ax |grep pppd |grep -v grep|awk '{print $1;}'`
if [ "X${pid}" != "X" ] ; then
echo 'killing pppd, PID=' ${pid}
kill ${pid}
fi
ps ax |grep kermit |grep -v grep
pid=`ps ax |grep kermit |grep -v grep|awk '{print $1;}'`
if [ "X${pid}" != "X" ] ; then
echo 'killing kermit, PID=' ${pid}
kill -9 ${pid}
fi
# reset ppp interface
ifconfig ppp0 down
ifconfig ppp0 delete
# enable autoanswer mode
kermit -y /etc/ppp/kermit.ans
# run ppp
pppd /dev/tty01 19200
Серверийг зогсоохын тулд энэ /etc/ppp/pppservdown
скриптийг ашиглана:
#!/bin/sh
ps ax |grep pppd |grep -v grep
pid=`ps ax |grep pppd |grep -v grep|awk '{print $1;}'`
if [ "X${pid}" != "X" ] ; then
echo 'killing pppd, PID=' ${pid}
kill ${pid}
fi
ps ax |grep kermit |grep -v grep
pid=`ps ax |grep kermit |grep -v grep|awk '{print $1;}'`
if [ "X${pid}" != "X" ] ; then
echo 'killing kermit, PID=' ${pid}
kill -9 ${pid}
fi
ifconfig ppp0 down
ifconfig ppp0 delete
kermit -y /etc/ppp/kermit.noans
Дараах Kermit скрипт нь
(/etc/ppp/kermit.ans) таны модем дээр автомат
хариулагчийг нээх/хаах болно. Энэ нь иймэрхүү харагдах ёстой:
set line /dev/tty01
set speed 19200
set file type binary
set file names literal
set win 8
set rec pack 1024
set send pack 1024
set block 3
set term bytesize 8
set command bytesize 8
set flow none
pau 1
out +++
inp 5 OK
out ATH0\13
inp 5 OK
echo \13
out ATS0=1\13 ; change this to out ATS0=0\13 if you want to disable
; autoanswer mode
inp 5 OK
echo \13
exit
/etc/ppp/kermit.dial гэсэн нэртэй скрипт
нь гадагш залгаж алсын хост дээр нэвтрэлт таниулахад хэрэглэгддэг. Та үүнийг
өөрийн хэрэгцээнд зориулан өөрчлөх хэрэгтэй болно. Өөрийн нэвтрэх нэр
болон нууц үгийг энэ скриптэд оруулах хэрэгтэй; та бас оролтын илэрхийллийг
таны модем болон алсын хостоос ирэх хариунуудаас хамааран өөрчлөх хэрэгтэй болно.
;
; put the com line attached to the modem here:
;
set line /dev/tty01
;
; put the modem speed here:
;
set speed 19200
set file type binary ; full 8 bit file xfer
set file names literal
set win 8
set rec pack 1024
set send pack 1024
set block 3
set term bytesize 8
set command bytesize 8
set flow none
set modem hayes
set dial hangup off
set carrier auto ; Then SET CARRIER if necessary,
set dial display on ; Then SET DIAL if necessary,
set input echo on
set input timeout proceed
set input case ignore
def \%x 0 ; login prompt counter
goto slhup
:slcmd ; put the modem in command mode
echo Put the modem in command mode.
clear ; Clear unread characters from input buffer
pause 1
output +++ ; hayes escape sequence
input 1 OK\13\10 ; wait for OK
if success goto slhup
output \13
pause 1
output at\13
input 1 OK\13\10
if fail goto slcmd ; if modem doesn't answer OK, try again
:slhup ; hang up the phone
clear ; Clear unread characters from input buffer
pause 1
echo Hanging up the phone.
output ath0\13 ; hayes command for on hook
input 2 OK\13\10
if fail goto slcmd ; if no OK answer, put modem in command mode
:sldial ; dial the number
pause 1
echo Dialing.
output atdt9,550311\13\10 ; put phone number here
assign \%x 0 ; zero the time counter
:look
clear ; Clear unread characters from input buffer
increment \%x ; Count the seconds
input 1 {CONNECT }
if success goto sllogin
reinput 1 {NO CARRIER\13\10}
if success goto sldial
reinput 1 {NO DIALTONE\13\10}
if success goto slnodial
reinput 1 {\255}
if success goto slhup
reinput 1 {\127}
if success goto slhup
if < \%x 60 goto look
else goto slhup
:sllogin ; login
assign \%x 0 ; zero the time counter
pause 1
echo Looking for login prompt.
:slloop
increment \%x ; Count the seconds
clear ; Clear unread characters from input buffer
output \13
;
; put your expected login prompt here:
;
input 1 {Username: }
if success goto sluid
reinput 1 {\255}
if success goto slhup
reinput 1 {\127}
if success goto slhup
if < \%x 10 goto slloop ; try 10 times to get a login prompt
else goto slhup ; hang up and start again if 10 failures
:sluid
;
; put your userid here:
;
output ppp-login\13
input 1 {Password: }
;
; put your password here:
;
output ppp-password\13
input 1 {Entering SLIP mode.}
echo
quit
:slnodial
echo \7No dialtone. Check the telephone line!\7
exit 1
; local variables:
; mode: csh
; comment-start: "; "
; comment-start-skip: "; "
; end:
Том
Рөүдс
Хувь нэмэр болгон оруулсан
<acronym>PPP</acronym> холболтуудын алдааг олж засварлах
PPPалдааг олж засварлах
Энэ хэсэг нь PPP-г модемийн холболтоор ашиглах үед гарч болох
цөөн асуудлуудыг хамрах болно. Жишээ нь магадгүй танд
залгаж холбогдох гэж байгаа систем чинь яг ямар хүлээх мөрүүдийг үзүүлэхийг
мэдэх шаардлагатай байж болох юм. Зарим ISP-ууд
ssword хүлээх мөрийг үзүүлдэг бол зарим нь
password гэж үзүүлэх болно; хэрэв
ppp скрипт нь түүний дагуу бичигдээгүй бол
нэвтрэх оролдлого амжилтгүй болох болно. ppp
холболтуудыг дибаг хийх хамгийн түгээмэл арга бол гараар холбогдох
явдал юм. Дараах мэдээлэл нь алхам алхмаар гар холболтыг танд тайлбарлах
болно.
Төхөөрөмжийн цэгүүдийг шалгана
Хэрэв та өөрийн цөмийг дахин тохируулсан бол
sio төхөөрөмжийг санах хэрэгтэй.
Хэрэв та өөрийн цөмийг тохируулаагүй бол санаа зовох хэрэггүй.
Модем төхөөрөмжийн хувьд dmesg
гаралтыг шалгаарай:
&prompt.root; dmesg | grep sio
Та sio төхөөрөмжүүдийн
талаар тохирох мэдээллүүдийг авах ёстой. Эдгээр нь бидэнд
хэрэгтэй COM портууд юм. Хэрэв таны модем стандарт цуваа
порт шиг ажиллаж байвал та түүнийг sio1,
эсвэл COM2 дээр жагсаагдсан
байхыг харах ёстой. Хэрэв тийм бол та цөмийг дахин бүтээх шаардлагагүй
юм. sio модем sio1 дээр
эсвэл хэрэв та DOS дээр байгаа бол COM2 дээр
таарч байвал таны модемийн төхөөрөмж
/dev/cuaa1 байх болно.
Гараар холбогдох нь
Гараар ppp-г хянаж Интернэтэд холбогдох нь
холболтыг дибаг хийх юм уу эсвэл ердөө л таны
ISP чинь ppp
клиент холболтуудад хэрхэн ханддаг талаар мэдээлэл авахад
хурдан, хялбар, агуу арга байдаг. Тушаалын мөрөөс PPP-г
эхлүүлье. Бидний бүх жишээнүүд дээр бид PPP
ажиллуулж байгаа машины хостын нэрийг example
гэж авч ашиглах болно. Та ppp-г
ppp гэж бичин эхлүүлнэ:
&prompt.root; ppp
Бид одоо ppp-г эхлүүллээ.
ppp ON example> set device /dev/cuaa1
Бид өөрсдийн модемний төхөөрөмжийг тохируулна. Энэ тохиолдолд
cuaa1 болно.
ppp ON example> set speed 115200
Холболтын хурдыг тохируулна. Энэ тохиолдолд бид
115,200 kbps-г ашиглаж байна.
ppp ON example> enable dns
Бидний нэр танигчийг тохируулж /etc/resolv.conf
файлд нэрийн серверүүдийн мөрүүдийг нэмэхийг ppp-д
хэлнэ. ppp бидний хостын нэрийг тодорхойлж
чадахгүй байгаа бол бид дараа нь гараараа тохируулж өгч болно.
ppp ON example> term
Модемийг гараар хянаж чадаж байхын тулд Терминал
горимд шилжих хэрэгтэй.
deflink: Entering terminal mode on /dev/cuaa1
type '~h' for help
at
OK
atdt123456789
Модемийг эхлүүлэхийн тулд at-г ашиглаж
дараа нь atdt дээр өөрийн ISP-ийн
дугаараа нэмээд залгах процессоо эхлэх хэрэгтэй.
CONNECT
Холболтын баталгаа гарах ёстой, хэрэв бид тоног төхөөрөмжтэй холбоогүй ямар нэг холболтын
асуудлуудтай байх бол энд бид тэдгээрийг шийдэхийг оролдох болно.
ISP Login:myusername
Энд танаас хэрэглэгчийн нэрийг асуух болно, ISP-ээс
өгсөн хэрэглэгчийн нэрийг оруулаад буцахыг дарна.
ISP Pass:mypassword
Энэ удаад нууц үгийг асуух болно, ISP-ээс
өгсөн нууц үгээр хариулах хэрэгтэй. Яг л &os; уруу нэвтрэн ордог
шиг нууц үг нь буцаж дэлгэцэд харагдахгүй.
Shell or PPP:ppp
Таны ISP-ээс хамаараад энэ хүлээх
мөр нь хэзээ ч гарахгүй байж болох юм. Энд биднээс үйлчилгээ үзүүлэгч
дээр бүрхүүл ашиглах эсэх эсвэл ppp
эхлүүлэх эсэхийг асуудаг. Энэ жишээн дээр бид Интернэт холболтыг
хүсэж байгаа болохоор ppp-г ашиглахаар
сонгосон.
Ppp ON example>
Энэ жишээн дээр эхний тохируулга
томоор бичигдсэнийг хараарай. Энэ нь бид ISP-д
амжилттайгаар холбогдсоныг харуулж байна.
PPp ON example>
Бид ISP-д амжилттайгаар
өөрсдийгөө таниулан нэвтэрч заагдсан IP
хаягийг хүлээж байна.
PPP ON example>
Бид IP хаяг дээрээ зөвшилцөж холболтоо
амжилттайгаар хийж дуусгалаа.
PPP ON example>add default HISADDR
Энд бид өөрсдийн анхдагч чиглүүлэлтээ нэмж байна. Бид үүнийг
гаднах ертөнцтэй ярьж эхлэхээсээ өмнө хийх ёстой бөгөөд одоогоор
зөвхөн хийгдсэн холболт нь нөгөө талтайгаа хийгдсэн холболт байгаа
болно. Хэрэв энэ нь байгаа чиглүүлэлтүүдээсээ болоод амжилтгүй
болбол та тохируулгын өмнө
анхаарлын тэмдэг ! тавьж болно.
Өөрөөр та үүнийг жинхэнэ холболт хийхээсээ өмнө тохируулж болох
бөгөөд энэ нь шинэ чиглүүлэлтийг зохих ёсоор тохиролцоно.
Хэрэв бүх зүйл сайн болж өнгөрсөн бол бид одоо идэвхтэй Интернэтийн
холболттой болсон байх бөгөөд үүнийг ар талд CTRL
z хослолоор оруулж болох юм.
Хэрэв та PPP-г ppp
болохыг анзаарах юм бол бид өөрсдийн холболтоо алдсан гэсэн үг юм.
Энэ нь бидний холболтын төлөвийг үзүүлдэг болохоор мэдэхэд илүүдэхгүй
юм. Том P үсэгнүүд нь бид ISP уруу холболттой
байгааг үзүүлэх бөгөөд жижиг p үсэгнүүд нь холболт ямар нэг шалтгаанаар
тасарсныг харуулна. ppp нь зөвхөн эдгээр хоёр
төлөвтэй байдаг.
Дибаг хийх нь
Хэрэв та шууд шугамтай бөгөөд холболт хийж чадахгүй байгаа юм
шиг санагдвал CTS/RTS тоног төхөөрөмжийн урсгалыг
болгон хаах хэрэгтэй.
Энэ нь ялангуяа та PPP хийж чаддаг
терминал серверт холбогдох тохиолдол юм. Энэ тохиолдолд
PPP нь таны холбооны шугам дээр
өгөгдлийг бичихээр оролдох үед өлгөгдөж хэзээ ч ирэхгүй байж болох
CTS юм уу эсвэл Clear To Send буюу Илгээхэд
Цэвэр дохиог хүлээж байж болох юм. Хэрэв та энэ тохируулгыг ашиглах
юм бол тохируулгыг бас хэрэглэх
шаардлагатай. Энэ тохируулга нь зарим нэг параметрүүдийг, ихэнх тохиолдолд
XON/XOFF-г төгсгөлөөс төгсгөлд дамжуулахад тоног төхөөрөмжийн хувьд
хамааралтай байдлыг үгүй хийхийн тулд шаардлагатай байж болох юм.
Энэ тохируулгын талаар дэлгэрэнгүй мэдээллийг болон хэрхэн ашиглагддаг талаар
&man.ppp.8; гарын авлагын хуудаснаас үзнэ үү.
Хэрэв та хуучин модемтой бол
тохируулгыг ашиглах хэрэгтэй болж болох юм. Parity нь анхдагчаар
none буюу байхгүй гэж тохируулагдсан байдаг боловч хуучин модемууд
болон ISP-уудад (урсгалын хувьд их хэмжээгээр ихсэхэд)
алдаа шалгахад хэрэглэгддэг. Compuserve ISP-ийн
хувьд танд энэ тохируулга хэрэгтэй байж болох юм.
PPP нь тушаалын горимд буцахгүй
байж болох юм. Энэ нь ихэвчлэн ISP нь танаас харилцан
тохиролцохыг эхлүүлэхийг хүлээх тохиролцооны алдаа байдаг. Энэ үед
~p тушаалыг ашиглах нь ppp-г тохиргооны мэдээллээ
илгээж эхлэхэд хүргэх болно.
Хэрэв та нэвтрэлт хүлээх мөрийг хэзээ ч авахгүй байгаа бол та магадгүй
дээрх жишээн дээрх &unix; загварын нэвтрэлт танилтын оронд PAP
юм уу эсвэл CHAP нэвтрэлт танилтыг ашиглах
хэрэгтэй байж болох юм. PAP эсвэл CHAP-г
ашиглахын тулд ердөө л дараах тохируулгуудыг PPP-д
терминал горим уруу орохоос өмнө нэмэх хэрэгтэй:
ppp ON example> set authname myusername
Дээр байгаа myusername-г
ISP-с өгөгдсөн хэрэглэгчийн нэрээр солих
шаардлагатай.
ppp ON example> set authkey mypassword
Дээр байгаа mypassword-г
ISP-с өгөгдсөн нууц үгээр солих
шаардлагатай.
Хэрэв та зүгээр холбогдсон мөртлөө ямар ч домэйн нэр
олохгүй байгаа юм шиг байвал &man.ping.8; тушаалыг
IP хаягтай ашиглаж ямар нэг мэдээлэл буцаж
ирж байгаа эсэхийг шалгах хэрэгтэй. Хэрэв та 100 хувийн (100%)
пакетийн алдагдалд орж байвал танд бараг л анхдагч чиглүүлэлт заагдаагүй
байгаа гэсэн үг юм. Холболтын үеэр
тохируулга тохируулагдсан
эсэхийг давхар шалгаарай. Хэрэв та алсын IP
хаяг уруу холбогдож чадаж байвал нэр танигчийн хаяг /etc/resolv.conf
файлд нэмэгдээгүй байх магадлалтай юм. Энэ файл нь иймэрхүү
харагдах ёстой:
domain example.com
nameserver x.x.x.x
nameserver y.y.y.y
Дээр байгаа x.x.x.x болон
y.y.y.y нь таны
ISP-ийн DNS серверүүдийн
IP хаягаар солигдох ёстой. Таныг үйлчилгээнд
эхэлж бүртгүүлэхэд энэ мэдээлэл өгөгдсөн юм уу эсвэл өгөгдөөгүй байж болох
бөгөөд өөрийн ISP уруугаа хурдхан утасдаж
энэ мэдээллийг мэдэж болох юм.
Та өөрийн PPP холболтондоо
зориулж &man.syslog.3;-г бүртгэл бичихээр болгож болно.
Дараах:
!ppp
*.* /var/log/ppp.log
мөрийг /etc/syslog.conf файлд нэмнэ.
Ихэнх тохиолдолд энэ боломж аль хэдийн орсон байдаг.
Жим
Мок
Хувь нэмэр болгон (http://node.to/freebsd/how-tos/how-to-freebsd-pppoe.html хаягаас) оруулсан
Ethernet дээгүүр PPP ашиглах нь (PPPoE)
PPPEthernet дээгүүр
PPPoE
PPP, Ethernet дээгүүр
Энэ хэсэг нь Ethernet дээгүүр PPP (PPPoE)
хэрхэн тохируулах талаар тайлбарлах болно.
Цөмийг тохируулах нь
Одоо PPPoE-д зориулсан цөмийн тохиргоо шаардлагатай байхаа больжээ.
Хэрэв шаардлагатай netgraph-ийн дэмжлэг цөмд бүтээгдээгүй бол энэ нь
динамикаар ppp-ээр дуудагдах болно.
<filename>ppp.conf</filename> файлыг тохируулах
Энд ажилладаг ppp.conf
файлын жишээ байна:
default:
set log Phase tun command # you can add more detailed logging if you wish
set ifaddr 10.0.0.1/0 10.0.0.2/0
name_of_service_provider:
set device PPPoE:xl1 # replace xl1 with your Ethernet device
set authname YOURLOGINNAME
set authkey YOURPASSWORD
set dial
set login
add default HISADDR
<application>ppp</application>-г ажиллуулах
root хэрэглэгчээр та доор дурдсаныг ажиллуулж болно:
&prompt.root; ppp -ddial name_of_service_provider
<application>ppp</application>-г ачаалах үед эхлүүлэх
доор дурдсаныг өөрийн /etc/rc.conf файлд нэмнэ:
ppp_enable="YES"
ppp_mode="ddial"
ppp_nat="YES" # if you want to enable nat for your local network, otherwise NO
ppp_profile="name_of_service_provider"
PPPoE үйлчилгээний хаягийг ашиглах
Заримдаа өөрийн холболтыг хийхийн тулд үйлчилгээний хаягийг ашиглах
шаардлагатай болж болох юм. Үйлчилгээний хаягууд нь өгөгдсөн сүлжээнд
залгагдсан өөр өөр PPPoE серверүүдийг ялгахын тулд хэрэглэгддэг.
Таны ISP-ээс өгсөн баримтад шаардлагатай үйлчилгээний хаягийн мэдээлэл
байх ёстой. Хэрэв та ийм мэдээлэл олоогүй бол өөрийн ISP-ийн техникийн
дэмжлэг үзүүлэгч ажилтнаас асуугаарай.
Хамгийн сүүлд та Портын цуглуулгад
байх Архирах Оцон шувуу
PPPoE хаягт санал болгосон аргыг туршиж болох юм. Гэхдээ
энэ нь таны модемийг буцаан програмчилж ажиллагаагүй болгож магадгүй
болохоор үүнийг хийхээсээ өмнө дахин бодоорой. Таны үйлчилгээ үзүүлэгчийн
модемтой цуг ирсэн програмыг ердөө л суулгаарай. Дараа нь програмаас
System цэсд хандаарай. Таны тохиргооны нэр
тэнд жагсаагдсан байх ёстой. Энэ нь ихэвчлэн ISP
гэж байдаг.
Тохиргооны нэр (үйлчилгээний хаяг) нь ppp.conf
файл дахь PPPoE тохиргооны оруулгад set device
тушаалын үйлчилгээ үзүүлэгч хэсэг болон ашиглагдах болно (бүрэн мэдээллийг
&man.ppp.8; гарын авлагын хуудаснаас үзнэ үү). Энэ нь иймэрхүү
харагдах ёстой:
set device PPPoE:xl1:ISP
xl1-г өөрийн Ethernet картны
зөв төхөөрөмжөөр солихоо мартуузай.
ISP гэснийг дээрх дөнгөж
олсон тохиргоогоор солихоо мартуузай.
Нэмэлт мэдээллийг доорх хаягуудаас үзнэ үү:
Рено Валдурагийн DSL дээр
FreeBSD-ээр арай хямд өргөн зурвас ашиглах (Cheaper
Broadband with FreeBSD on DSL).
Удо Эрделхоффийн
Nutzung von T-DSL und T-Online mit FreeBSD
(Герман хэл дээр).
&tm.3com; <trademark class="registered">HomeConnect</trademark> ADSL Хос Холбоос Модемтой PPPoE
Энэ модем нь RFC 2516
(Л. Мамакос, К. Лидл, Ж. Эвартс,
Д. Каррел, Д. Симоне, болон Р. Вийлэр нарын бичсэн
PPP-г Ethernet дээгүүр (PPPoE) дамжуулах арга
) стандартыг дагадаггүй. Харин Ethernet хүрээнүүдийн
хувьд пакетийн төрлийн өөр кодуудыг ашигладаг. Хэрэв та үүнийг
PPPoE-ийн тодорхойлолтыг мөрдөх ёстой гэж бодож байгаа бол
3Com уруу
гомдоллоно уу.
Энэ төхөөрөмжтэй FreeBSD-г холбогдох боломжтой болгохын тулд
sysctl тохируулагдах ёстой. /etc/sysctl.conf
файлыг шинэчилж ачаалалтын үед энэ нь автоматаар хийгдэж болно:
net.graph.nonstandard_pppoe=1
эсвэл дараах тушаалаар нэн даруй хийгдэж болно:
&prompt.root; sysctl net.graph.nonstandard_pppoe=1
Харамсалтай нь энэ нь системийн дагуух тохиргоо болохоор
хэвийн PPPoE клиент эсвэл сервер болон
&tm.3com; HomeConnect ADSL
модемтой нэгэн зэрэг холбогдох боломжгүй болох юм.
ATM дээгүүр <application>PPP</application> (PPPoA) ашиглах
PPPATM дээгүүр
PPPoA
PPP, ATM дээгүүр
Дараах нь ATM дээгүүр PPP-г (PPPoA) хэрхэн тохируулах талаар тайлбарлана.
PPPoA нь Европийн DSL үзүүлэгчдийн дунд алдартай сонголт болдог.
Alcatel &speedtouch; USB-тэй PPPoA-г ашиглах нь
Энэ төхөөрөмжийн PPPoA дэмжлэг нь FreeBSD-д порт хэлбэрээр
байдаг. Учир нь үүний firmware Alcatel-ийн лицензийн
гэрээгээр түгээгддэг бөгөөд FreeBSD-ийн үндсэн системтэй цуг
чөлөөтэй түгээгдэж болдоггүй.
Програм хангамжийг суулгахын тулд ердөө л Портуудын цуглуулгыг ашиглана.
net/pppoa портыг суулгаад
түүнтэй хамт ирсэн заавруудыг дагаарай.
Олон USB төхөөрөмжүүдийн адил Alcatel-ийн &speedtouch; USB нь
зөв ажиллахын тулд хост компьютераас firmware татах хэрэгтэй болдог.
&os; дээр энэ дамжуулалт нь төхөөрөмж USB порт уруу холбогдсон үед хийгдэхээр
болгож энэ процессийг автоматчилах боломжтой. Энэ автомат firmware дамжуулалтыг
идэвхжүүлэхийн тулд дараах мэдээллийг /etc/usbd.conf
файлд нэмж болох юм. Энэ файлыг root
хэрэглэгчээр засварлах шаардлагатай.
device "Alcatel SpeedTouch USB"
devname "ugen[0-9]+"
vendor 0x06b9
product 0x4061
attach "/usr/local/sbin/modem_run -f /usr/local/libdata/mgmt.o"
usbd USB дэмонг идэвхжүүлэхийн тулд
дараах мөрийг /etc/rc.conf файлд
нэмнэ:
usbd_enable="YES"
Эхлүүлэхэд залгадаг байхаар ppp-г
тохируулах боломжтой байдаг. Үүнийг хийхийн тулд дараах мөрүүдийг
/etc/rc.conf файлд нэмнэ.
Ахин хэлэхэд энэ процедурын хувьд та root
хэрэглэгчээр нэвтрэн орох хэрэгтэй болно.
ppp_enable="YES"
ppp_mode="ddial"
ppp_profile="adsl"
Үүнийг зөв ажиллуулахын тулд та net/pppoa
порттой цуг ирсэн ppp.conf файлыг ашиглах
хэрэгтэй болно.
mpd ашиглах нь
Та төрөл бүрийн үйлчилгээнүүдэд ялангуяа PPTP үйлчилгээнүүдэд
холбогдохын тулд mpd-г ашиглаж болно.
Та mpd-г Портуудын цуглуулга
net/mpd сангаас
олж болно. Олон ADSL модемууд нь модем болон компьютерийн
хооронд PPTP хоолой үүсгэгдсэн байхыг шаарддаг бөгөөд тийм модемийн
нэг нь Alcatel &speedtouch; Home юм.
Та эхлээд портоо суулгах ёстой бөгөөд дараа нь өөрийн шаардлага болон
үйлчилгээ үзүүлэгчийн тохиргоонуудад тааруулан mpd-г
тохируулж болно. Порт нь жишээ тохиргооны файлуудыг байрлуулдаг бөгөөд
эдгээр нь PREFIX/etc/mpd/-д
сайн баримтжуулагдсан байдаг. Энд нэг юмыг тэмдэглэх хэрэгтэй.
PREFIX гэдэг нь таны портууд
суулгагдсан сан бөгөөд анхдагчаар /usr/local/
байдаг. mpd-г тохируулах бүрэн заавар
порт суулгагдсаны дараа HTML хэлбэрээр орсон байдаг. Энэ нь
PREFIX/share/doc/mpd/
санд байрладаг. Энд mpd-ээр ADSL
үйлчилгээнд холбогдох жишээ тохиргоо байна. Тохиргоо нь хоёр файлаас
тогтох бөгөөд эхний mpd.conf нь ийм байна:
default:
load adsl
adsl:
new -i ng0 adsl adsl
set bundle authname username
set bundle password password
set bundle disable multilink
set link no pap acfcomp protocomp
set link disable chap
set link accept chap
set link keep-alive 30 10
set ipcp no vjcomp
set ipcp ranges 0.0.0.0/0 0.0.0.0/0
set iface route default
set iface disable on-demand
set iface enable proxy-arp
set iface idle 0
open
Таны ISP-тай холбогдон өөрийгөө таниулан нэвтрэх хэрэглэгчийн нэр.
Таны ISP-тай холбогдон өөрийгөө таниулан нэвтрэх нууц үг.
mpd.links файл нь таны хийхийг хүссэн холбоос эсвэл
холбоосуудын тухай мэдээллийг агуулдаг. Дээрх жишээнд тохирох харгалзах жишээ
mpd.links файлыг доор үзүүлэв:
adsl:
set link type pptp
set pptp mode active
set pptp enable originate outcall
set pptp self 10.0.0.1
set pptp peer 10.0.0.138
Таны mpd ашиглах
&os; компьютерийн IP хаяг.
Таны ADSL модемийн IP хаяг. Alcatel
&speedtouch; Home-ийн хувьд энэ хаяг нь анхдагчаар 10.0.0.138 байна.
Дараах тушаалыг root-ээр ажиллуулж
холболтыг хялбараар эхлүүлэх боломжтой байдаг:
&prompt.root; mpd -b adsl
Та холболтын төлөвийг дараах тушаалаар харж болно:
&prompt.user; ifconfig ng0
ng0: flags=88d1<UP,POINTOPOINT,RUNNING,NOARP,SIMPLEX,MULTICAST> mtu 1500
inet 216.136.204.117 --> 204.152.186.171 netmask 0xffffffff
&os; дээр ADSL үйлчилгээнд холбогдохын тулд mpd-г
ашиглахыг зөвлөдөг юм.
pptpclient ашиглах нь
Мөн бусад PPPoA үйлчилгээнүүдэд FreeBSD-ээр холбогдохын тулд
net/pptpclient
ашиглах боломжтой байдаг.
net/pptpclient-г ашиглан
DSL үйлчилгээнд холбогдохын тулд порт болон багцыг суулгаад өөрийн
/etc/ppp/ppp.conf файлыг засварлана.
Эдгээр үйлдлүүдийг хийж гүйцэтгэхийн тулд та root
болсон байх ёстой. ppp.conf файлын
жишээ хэсгийг доор үзүүлэв. ppp.conf-ийн
тохируулгуудын тухай илүү мэдээллийг ppp
гарын авлагын хуудас &man.ppp.8;-с лавлана уу.
adsl:
set log phase chat lcp ipcp ccp tun command
set timeout 0
enable dns
set authname username
set authkey password
set ifaddr 0 0
add default HISADDR
DSL үйлчилгээ үзүүлэгчтэй холбогдох таны бүртгэлийн
хэрэглэгчийн нэр.
Таны бүртгэлийн нууц үг.
Та өөрийн бүртгэлийн нууц үгийг ppp.conf
файлд цэвэр текст хэлбэрээр тавих ёстой болохоор энэ файлын агуулгыг
хэн ч уншиж чадахгүй болгосон эсэхээ шалгах хэрэгтэй. Дараах сери
тушаалууд нь энэ файлыг зөвхөн root
бүртгэлээр уншигдахаар болгох юм. Дэлгэрэнгүй мэдээллийг
&man.chmod.1; болон &man.chown.8; гарын авлагын хуудаснуудаас
лавлана уу.
&prompt.root; chown root:wheel /etc/ppp/ppp.conf
&prompt.root; chmod 600 /etc/ppp/ppp.conf
Энэ нь PPP сессэд зориулан таны DSL чиглүүлэгч уруу хоолой нээх болно.
Ethernet DSL модемууд нь LAN IP хаягаар урьдчилан тохируулагдсан байдаг
бөгөөд та түүн уруу холбогдоно. Alcatel &speedtouch; Home-ийн
хувьд энэ хаяг нь 10.0.0.138 байна.
Таны чиглүүлэгчийн баримтад төхөөрөмж ямар хаяг ашиглаж байгааг хэлсэн
байх ёстой. Хоолой нээж PPP сесс эхлүүлэхийн тулд дараах тушаалыг
ажиллуулна:
&prompt.root; pptp address adsl
Та өмнөх тушаалын төгсгөлд &
тэмдгийг
нэмэхийг хүсэж болох юм. Ингэхгүй бол pptp нь
танд тушаал хүлээх мөрийг буцаадаггүй.
tun виртуал хоолой төхөөрөмж нь
pptp болон ppp
процессуудын хоорондох харилцаанд зориулан үүсгэгдэх болно. Тушаал хүлээх
мөрөнд буцаж ирснийхээ дараа юм уу эсвэл pptp нь
холболтыг баталгаажуулсны дараа та хоолойг ингэж шалгаж болно:
&prompt.user; ifconfig tun0
tun0: flags=8051<UP,POINTOPOINT,RUNNING,MULTICAST> mtu 1500
inet 216.136.204.21 --> 204.152.186.171 netmask 0xffffff00
Opened by PID 918
Хэрэв та холбогдож чадахгүй байгаа бол өөрийн чиглүүлэгчийн тохиргоог
шалгаарай. Энэ нь ихэвчлэн telnet
юм уу эсвэл вэб хөтчөөр хандах боломжтой байдаг. Хэрэв та холбогдож
чадахгүй хэвээр байвал pptp тушаалын
гаралт болон ppp бүртгэлийн
файл /var/log/ppp.log-оос ямар нэг
сэжүүр байгаа эсэхийг шалгах хэрэгтэй.
Сатоши
Асами
Анхлан хувь нэмэр болгон оруулсан
Гай
Хэлмер
Зарим хэсгийг оруулсан
Пьеро
Серини
SLIP ашиглах
SLIP
SLIP клиент тохируулах
SLIPклиент
Дараах нь FreeBSD машиныг SLIP-д зориулан статик хост сүлжээн дээр тохируулах
нэг арга юм. Динамикаар хостын нэрийг өгөхийн тулд (таныг залгаж холбогдох болгонд
таны хаяг өөрчлөгддөг) танд илүү төвөгтэй тохируулга хэрэгтэй болох байх.
Эхлээд таны модем аль цуваа портод холбогдсоныг тодорхойлно. Олон хүн
/dev/modem гэх зэргээр жинхэнэ төхөөрөмжийн нэр
/dev/cuaaN (эсвэл &os; 6.X дээр /dev/cuadN)
уруугаа заасан симболын холбоосыг тохируулдаг. Энэ нь модемийг өөр порт уруу
шилжүүлэх шаардлагатай болсон тохиолдолд жинхэнэ төхөөрөмжийн нэрийг хийсвэрлэх
боломжийг танд олгож байгаа юм. Бүх системийн дагуу /etc
дэх олон файлууд болон .kermrc файлуудыг засварлах
шаардлагатай болох үед энэ нь нэлээн ярвигтай болж ирдэг!
/dev/cuaa0 (эсвэл &os; 6.X дээр /dev/cuad0) нь
COM1, cuaa1 (эсвэл /dev/cuad1) нь
COM2, гэх мэт.
Өөрийн цөмийн тохиргооны файлд дараах нь байгаа эсэхийг шалгаарай:
device sl
Энэ нь GENERIC цөмд орсон байдаг бөгөөд
та түүнийг устгаагүй л бол энэ нь асуудал биш юм.
Зөвхөн нэг удаа хийх зүйлс
Өөрийн гэр машин, гарц болон нэрийн серверүүдийг өөрийн
/etc/hosts файлд нэмнэ. Биднийх
иймэрхүү харагдах болно:
127.0.0.1 localhost loghost
136.152.64.181 water.CS.Example.EDU water.CS water
136.152.64.1 inr-3.CS.Example.EDU inr-3 slip-gateway
128.32.136.9 ns1.Example.EDU ns1
128.32.136.12 ns2.Example.EDU ns2
5.0-с өмнөх FreeBSD хувилбарууд дээрх /etc/host.conf
файлд hosts мөр нь bind
мөрөөс өмнө байгаа эсэхийг шалгаарай. FreeBSD 5.0-с хойш
систем нь харин /etc/nsswitch.conf-г
ашигладаг бөгөөд энэ файлын мөрөнд
dns-с өмнө files
байгаа эсэхийг шалгаарай. Эдгээр параметрүүдгүй бол сонин зүйлс
болж магадгүй юм.
/etc/rc.conf файлыг засна.
Дараах мөрийг засварлаж өөрийн хостын нэрийг тохируулна:
hostname="myname.my.domain"
Таны машины Интернэтийн бүрэн хостын нэрийг энд тавих ёстой.
анхдагч чиглүүлэлт
Дараах мөрийг өөрчилж анхдагч чиглүүлэлт:
defaultrouter="NO"
гэдгийг:
defaultrouter="slip-gateway"
болгоно.
доор дурдсаныг агуулсан /etc/resolv.conf файл
үүсгэнэ:
domain CS.Example.EDU
nameserver 128.32.136.9
nameserver 128.32.136.12
нэрийн сервер
домэйн нэр
Таны харж байгаагаар эдгээр нь нэрийн серверийн хостуудыг
тохируулж байна. Мэдээж жинхэнэ домэйн нэрс болон хаягууд нь
таны орчноос хамаарна.
root болон
toor (нууц үггүй бусад бүртгэлүүдийн) нууц үгийг
тохируулна.
Өөрийн машиныг дахин ачаалж зөв хостын нэртэйгээр ачаалсан
эсэхийг нь шалгаарай.
SLIP холболт хийх нь
SLIPхолболт хийх нь
Залгаад хүлээх мөрөн дээр slip гэж
бичээд өөрийн машины нэр болон нууц үгийг оруулна. Юу оруулах
шаардлагатай нь таны орчноос хамаарна. Хэрэв та Kermit
ашиглаж байгаа бол та иймэрхүү скриптийг ажиллуулахаар оролдож
болно:
# kermit setup
set modem hayes
set line /dev/modem
set speed 115200
set parity none
set flow rts/cts
set terminal bytesize 8
set file type binary
# The next macro will dial up and login
define slip dial 643-9600, input 10 =>, if failure stop, -
output slip\x0d, input 10 Username:, if failure stop, -
output silvia\x0d, input 10 Password:, if failure stop, -
output ***\x0d, echo \x0aCONNECTED\x0a
Мэдээж өөртөө тааруулаад өөрийн хэрэглэгчийн нэр болон
нууц үгийг солих хэрэгтэй. Ингэснийхээ дараа та
Kermit-ийн хүлээх мөрөөс
холбогдохын тулд slip гэж бичих
хэрэгтэй.
Файлын системд хаа нэгтээ өөрийн нууц үгийг цэвэр текстээр
үлдээх нь ерөнхийдөө буруу юм.
Үүнийг хийх нь аз туршсан явдал юм.
Kermit-г тэнд нь үлдээж (та үүнийг
Ctrl
z
хослолоор зогсоож болно) root-ээр
дараах тушаалыг бичнэ:
&prompt.root; slattach -h -c -s 115200 /dev/modem
Хэрэв та чиглүүлэгчийн нөгөө талд байгаа хостууд уруу
ping хийж чадаж байвал та холбогдсон байна!
Хэрэв энэ нь ажиллахгүй байгаа бол slattach
тушаалд нэмэлт өгөгдлийн оронд
-г тавьж оролдоод үзээрэй.
Холболтыг хэрхэн зогсоох вэ
доор дурдсаныг хийж:
&prompt.root; kill -INT `cat /var/run/slattach.modem.pid`
slattach-г зогсооно. Дээр дурдсаныг хийхийн тулд
root байх шаардлагатайг санаарай. Дараа нь
kermit уруугаа (хэрэв та түр зогсоосон бол fg тушаалыг
ажиллуулан) буцаж түүнээс гарна (q).
&man.slattach.8; гарын авлагын хуудсанд
интерфэйсийг зогссон гэж тэмдэглэхийн тулд ifconfig sl0 down
тушаалыг ашиглах ёстой гэсэн байдаг боловч энэ нь
ямар ч өөрчлөлт хийдэггүй юм шиг санагддаг.
(ifconfig sl0 тушаал нь бас үүнтэй
адилыг гаргадаг.)
Заримдаа таны модем зөөгчийг унагахаасаа татгалзаж болох юм. Тийм тохиолдолд
ердөө л дахин kermit-г ажиллуулаад тэгээд түүнээс гарах
хэрэгтэй. Энэ нь ихэвчлэн хоёр дахь оролдлогод болдог.
Алдааг олж засварлах
Хэрэв энэ нь ажиллахгүй байгаа бол &a.net.name; захидлын жагсаалтаас чөлөөтэй
асуугаарай. Одоогоор хүмүүсийн аялж мэдсэн зүйлс гэх юм бол:
slattach тушаалд
эсвэл тохируулгуудыг
ашиглахгүй байх (энэ нь мөхлийн байх ёсгүй, гэхдээ энэ нь зарим хэрэглэгчдийн
асуудлуудыг шийддэг гэж бичсэн байдаг.)
-ийн оронд
тохируулгыг ашиглах (зарим фонтууд дээр ялгааг нь олж харах
хэцүү байж болох юм).
Өөрийн интерфэйсийн төлөвийг харахын тулд ifconfig sl0
тушаалыг ажиллуулж үзээрэй. Жишээ нь та иймэрхүү дүн харж болох юм:
&prompt.root; ifconfig sl0
sl0: flags=10<POINTOPOINT>
inet 136.152.64.181 --> 136.152.64.1 netmask ffffff00
Хэрэв та &man.ping.8; тушаалаас no route to host
мэдэгдлүүдийг авах юм бол таны чиглүүлэлтийн хүснэгтэд асуудал байж
болзошгүй юм. Тухайн үед байгаа чиглүүлэлтүүдийг үзүүлэхийн тулд
netstat -r тушаалыг ашиглаж болно :
&prompt.root; netstat -r
Routing tables
Destination Gateway Flags Refs Use IfaceMTU Rtt Netmasks:
(root node)
(root node)
Route Tree for Protocol Family inet:
(root node) =>
default inr-3.Example.EDU UG 8 224515 sl0 - -
localhost.Exampl localhost.Example. UH 5 42127 lo0 - 0.438
inr-3.Example.ED water.CS.Example.E UH 1 0 sl0 - -
water.CS.Example localhost.Example. UGH 34 47641234 lo0 - 0.438
(root node)
Өмнөх жишээнүүд нь харьцангуй завгүй байгаа системүүдийнх юм.
Таны систем дээрх тоонууд нь сүлжээний ачааллаас хамаарч өөр
өөр байх болно.
SLIP сервер тохируулах нь
SLIPсервер
Энэхүү баримт нь FreeBSD систем дээр SLIP серверийн үйлчилгээнүүдийг
тохируулахад зориулсан зөвлөгөөнүүдийг санал болгодог. Энэ нь юу гэсэн үг вэ
гэхээр алсын SLIP клиентүүдийн нэвтрэлтийн үед холболтуудыг автоматаар эхлүүлэхээр
болгож таны системийг тохируулна гэсэн үг юм.
Шаардлагатай зүйлс
TCP/IP сүлжээ
Энэ баримт нь өөрийн үндсэн чанарын хувьд хэт техникийн учраас тодорхой
мэдлэг шаардах болно. Энэ нь таныг TCP/IP сүлжээний протоколыг тодорхой
хэмжээгээр мэддэг бөгөөд ялангуяа сүлжээ болон цэгийн хаяглалт,
сүлжээний хаягийн багууд, дэд сүлжээ үүсгэх, чиглүүлэлт болон RIP зэрэг чиглүүлэлтийн
протоколуудыг мэддэг гэж тооцдог. SLIP үйлчилгээнүүдийг dial-up сервер дээр
тохируулах нь эдгээр ухагдахуунуудын тухай мэдлэгийг шаарддаг бөгөөд хэрэв та
эдгээрийг мэдэхгүй бол O'Reilly & Associates, Inc-ийн хэвлэсэн
Крэг Хантын TCP/IP Network Administration
буюу TCP/IP сүлжээний удирдлага номыг юм уу эсвэл TCP/IP протоколуудын
тухай Даглас Комерийн номнуудыг уншина уу.
модем
Мөн таныг модемоо суулгаж өөрийн модемоор дамжин нэвтрэх боломжуудыг
зөвшөөрөхөөр тохируулсан байгаа гэж үздэг. Хэрэв та үүнд зориулж өөрийн
системийг бэлдэж амжаагүй байгаа бол dialup үйлчилгээнүүдийн тохиргооны тухай
мэдээллийг хэсгээс үзнэ үү.
Та бас цуваа портын төхөөрөмжийн драйверийн тухай мэдээлэл болон модемууд дээр
нэвтрэлтүүдийг хүлээн авахаар болгож системийг тохируулах тухай мэдээллийг
&man.sio.4; болон &man.ttys.5;, &man.gettytab.5;,
&man.getty.8;, & &man.init.8; гарын авлагын хуудаснуудаас шалгахыг
хүсэж болох юм. Цуваа портын параметрүүдийг
(шууд холбогдсон цуваа интерфэйсүүдийн хувьд clocal зэрэг)
тохируулах тухай мэдээллийг &man.stty.1; гарын авлагын хуудаснаас үзнэ үү.
Түргэн дүгнэлт
FreeBSD-г SLIP сервер болгон ашиглах ердийн тохиргоонд дараах маягаар
ажилладаг: SLIP сервер нь таны FreeBSD SLIP сервер системийг гадагш залгуулдаг
бөгөөд /usr/sbin/sliplogin-ийг тусгай хэрэглэгчийн
бүрхүүл болгон ашигладаг тусгай SLIP нэвтрэх ID-аар нэвтэрдэг.
sliplogin програм нь тусгай хэрэглэгчийн хувьд таарах
мөрийг олохын тулд /etc/sliphome/slip.hosts файлыг
гүйлгэн үздэг бөгөөд хэрэв олсон бол цуваа шугамыг байгаа SLIP
интерфэйс уруу холбож дараа нь SLIP интерфэйсийг тохируулахын тулд
/etc/sliphome/slip.login бүрхүүлийн скриптийг
ажиллуулдаг.
SLIP серверийн нэвтрэлтийн жишээ
Жишээ нь хэрэв SLIP хэрэглэгчийн ID нь Shelmerg
байсан бол /etc/master.passwd файл дахь
Shelmerg-ийн оруулга иймэрхүү байж болох
юм:
Shelmerg:password:1964:89::0:0:Guy Helmer - SLIP:/usr/users/Shelmerg:/usr/sbin/sliplogin
Shelmerg нэвтрэх үед
sliplogin нь таарах хэрэглэгчийн ID-тай
мөрийг /etc/sliphome/slip.hosts
файлаас хайх болно, жишээ нь /etc/sliphome/slip.hosts
файлд дараах мөр байж болох юм:
Shelmerg dc-slip sl-helmer 0xfffffc00 autocomp
sliplogin тушаал нь тэр таарах мөрийг
олох бөгөөд цуваа шугамыг дараачийн байгаа SLIP интерфэйс уруу
залгаж дараа нь /etc/sliphome/slip.login-ийг
иймэрхүүгээр ажиллуулна:
/etc/sliphome/slip.login 0 19200 Shelmerg dc-slip sl-helmer 0xfffffc00 autocomp
Хэрэв бүгд зүгээр болж өнгөрвөл /etc/sliphome/slip.login
нь өөрийгөө залгасан (дээрх жишээн дээр slip.login уруу
өгөгдсөн жагсаалтан дахь эхний параметр болох SLIP интерфэйс 0)
SLIP интерфэйсийн хувьд ifconfig
тушаалыг ажиллуулж локал IP хаяг (dc-slip),
алсын IP хаяг (sl-helmer), SLIP интерфэйсийн
сүлжээний баг (0xfffffc00) болон
бусад нэмэлт тугнуудыг (autocomp) тохируулдаг.
Хэрэв ямар нэг зүйл буруу болвол sliplogin нь
ихэвчлэн /var/log/messages уруу бүртгэх
syslogd дэмон боломжоор дамжуулан
боломжийн мэдээллийн чанартай мэдэгдлүүдийг ихэвчлэн бүртгэдэг.
(&man.syslogd.8; болон &man.syslog.conf.5;-ийн гарын авлагын
хуудаснуудыг үзнэ үү. /etc/syslog.conf-ийг шалгаж
syslogd-ийн юу бүртгэдэг болон хаана
бүртгэдгийг харна уу).
Цөмийн тохиргоо
цөмтохиргоо
SLIP
&os;-ийн анхдагч цөм (GENERIC) нь
SLIP (&man.sl.4;) дэмжлэгтэй цуг ирдэг; тухайлан өөрчилсөн цөмийн
хувьд бол та өөрийн цөмийн тохиргооны файлдаа дараах мөрийг нэмэх
хэрэгтэй:
device sl
Анхдагчаар таны &os; машин пакетуудыг урагш дамжуулахгүй байх болно.
Хэрэв та өөрийн SLIP серверийг чиглүүлэгч маягаар ашиглахыг хүсвэл
/etc/rc.conf файлыг засварлах хэрэгтэй болох
бөгөөд gateway_enable хувьсагчийн тохиргоог
болгож өөрчлөх хэрэгтэй.
Та дараа нь шинэ тохиргоогоо ашиглахын тулд дахин ачаалах
хэрэгтэй.
FreeBSD-ийн цөмийг тохируулах талаар бичсэн -с
өөрийн цөмийг дахин тохируулах талаар лавлана уу.
Sliplogin тохиргоо
Урьд нь дурдаж байсны дагуу /usr/sbin/sliplogin файлын
тохиргооны хэсэг болох гурван файл /etc/sliphome санд
байдаг (sliplogin-ий талаар мэдээллийг
&man.sliplogin.8; гарын авлагын хуудаснаас үзнэ үү). Эдгээрт
SLIP хэрэглэгчид болон тэдгээрийн холбоотой IP хаягуудыг тодорхойлдог
slip.hosts файл, SLIP интерфэйсийг ихэвчлэн тохируулдаг
slip.login файл, болон (нэмэлт)
цуваа холболт төгссөн үед slip.login-ий
нөлөөллүүдийг буцаадаг slip.logout
файл ордог.
<filename>slip.hosts</filename> тохиргоо
/etc/sliphome/slip.hosts нь
өөр хоорондоо зайгаар тусгаарлагдсан хамгийн багаар бодоход
дөрвөн хэсгээс тогтох мөрүүдээс тогддог:
SLIP хэрэглэгчийн нэвтрэх ID
SLIP холбоосын локал хаяг (SLIP серверийн хувьд локал)
SLIP холбоосын алсын хаяг
Сүлжээний баг
Локал болон алсын хаягууд нь хостын нэрс (
/etc/nsswitch.conf файлд заасан
таны тодорхойлолтуудаас хамаарч /etc/hosts
файлаар юм уу эсвэл домэйн нэрний үйлчилгээгээр IP болон
танигддаг) байж болох бөгөөд сүлжээний баг нь
/etc/networks-аас хийгдэх хайлтаар
танигдах нэр байж болно. Жишээ систем дээр
/etc/sliphome/slip.hosts нь
иймэрхүү харагдана:
#
# login local-addr remote-addr mask opt1 opt2
# (normal,compress,noicmp)
#
Shelmerg dc-slip sl-helmerg 0xfffffc00 autocomp
Мөрийн төгсгөлд нэг буюу хэд хэд тохируулгууд байна:
— толгойн шахалт байхгүй
— толгойнуудыг шахна
— алсын тал толгойнуудыг шахахыг зөвшөөрөх
бол хийнэ
— ICMP пакетуудыг хаана
(таны урсгалыг дүүргэхийн оронд ping
пакетууд
хаягдах болно)
SLIP
TCP/IP сүлжээ
Таны SLIP холбоосуудын локал болон алсын хаягуудын сонголт
та TCP/IP дэд сүлжээг тусгайлан зориулах уу эсвэл өөрийн SLIP
сервер дээрээ proxy ARP
-г
(энэ нь жинхэнэ
proxy ARP биш боловч үүнийг
тайлбарлахын тулд энэ хэсэгт энэ ухагдахуун ашиглагдах болно)
ашиглах уу гэдгээс хамаарна. Хэрэв та аль аргыг сонгохдоо
эсвэл IP хаягуудыг хэрхэн зааж өгөхдөө эргэлзэж байгаа бол
SLIP-ийн шаардлагатай зүйлс ()
хэсэгт дурдсан TCP/IP-ийн номнууд ба/эсвэл өөрийн
IP сүлжээний удирдагчаас лавлана уу.
Та өөрийн SLIP клиентүүдийн хувьд тусдаа дэд сүлжээг ашиглах бол
та өөрийн өгөгдсөн IP сүлжээний дугаараас дэд сүлжээний дугаарыг
хуваарилж өөрийн SLIP клиент бүрийн IP дугааруудыг тэр дэд сүлжээнээс
зааж өгөх хэрэгтэй болно. Дараа нь өөрийн хамгийн ойрын чиглүүлэгч
дээр SLIP серверээрээ дамжуулан SLIP дэд сүлжээ уруу
статик чиглүүлэлт тохируулах хэрэгтэй болох болов уу.
Ethernet
Өөрөөр, хэрэв та proxy ARP
аргыг ашиглах бол
та өөрийн SLIP клиентийн IP хаягуудыг өөрийн SLIP серверийн
Ethernet дэд сүлжээнээс олгох хэрэгтэй болох бөгөөд та бас
SLIP серверийн ARP хүснэгт дэх proxy-ARP оруулгуудыг удирдахын
тулд &man.arp.8;-г ашиглахаар болгож өөрийн
/etc/sliphome/slip.login болон
/etc/sliphome/slip.logout скриптүүдийг
тохируулах хэрэгтэй болно.
<filename>slip.login</filename> тохиргоо
Ердийн /etc/sliphome/slip.login файл
иймэрхүү харагдана:
#!/bin/sh -
#
# @(#)slip.login 5.1 (Berkeley) 7/1/90
#
# generic login file for a slip line. sliplogin invokes this with
# the parameters:
# 1 2 3 4 5 6 7-n
# slipunit ttyspeed loginname local-addr remote-addr mask opt-args
#
/sbin/ifconfig sl$1 inet $4 $5 netmask $6
Энэ slip.login файл нь ердөө л
тохирох SLIP интерфэйсийн хувьд ifconfig-г
локал ба алсын хаягууд болон SLIP интерфэйсийн сүлжээний багтайгаар
ажиллуулдаг.
Хэрэв та proxy ARP
аргыг ашиглахаар шийдсэн бол
(өөрийн SLIP клиентүүдийн хувьд тусдаа дэд сүлжээг ашиглахын оронд)
таны /etc/sliphome/slip.login файл
иймэрхүү харагдах ёстой:
#!/bin/sh -
#
# @(#)slip.login 5.1 (Berkeley) 7/1/90
#
# generic login file for a slip line. sliplogin invokes this with
# the parameters:
# 1 2 3 4 5 6 7-n
# slipunit ttyspeed loginname local-addr remote-addr mask opt-args
#
/sbin/ifconfig sl$1 inet $4 $5 netmask $6
# Answer ARP requests for the SLIP client with our Ethernet addr
/usr/sbin/arp -s $5 00:11:22:33:44:55 pub
Энэ slip.login файл дахь
arp -s $5 00:11:22:33:44:55 pub тушаал нь
SLIP серверийн ARP хүснэгтэд ARP оруулгыг үүсгэдэг.
Ethernet дэх өөр IP цэг SLIP клиентийн IP хаягтай ярилцахыг
хүсэх үед энэ ARP оруулга нь SLIP серверийг SLIP серверийн Ethernet
MAC хаягаар хариулахад хүргэдэг.
EthernetMAC хаяг
Дээрх жишээг ашиглаж байхдаа Ethernet MAC хаягийг (00:11:22:33:44:55) өөрийн системийн
Ethernet картын MAC хаягаар солисон эсэхээ шалгаарай. Тэгэхгүй бол
таны proxy ARP
чинь мэдээж ажиллахгүй!
Та өөрийн SLIP серверийн Ethernet MAC хаягийг
netstat -i тушаалыг ажиллуулан
гарсан үр дүнгээс нь харан олж болох юм; гарсан үр дүнгийн
хоёр дахь мөр иймэрхүү харагдах ёстой:
ed0 1500 <Link>0.2.c1.28.5f.4a 191923 0 129457 0 116
Энэ нь системийн Ethernet MAC хаяг нь
00:02:c1:28:5f:4a гэдгийг
үзүүлж байгаа юм — netstat -i
тушаалаар өгөгдсөн Ethernet MAC хаяг дахь цэгүүд нь
тодорхойлох хоёр цэгээр солигдох ёстой бөгөөд &man.arp.8;-ийн
хүсдэг хэлбэр уруу хаягийг хөрвүүлэхийн тулд ганц оронтой
16-тын тоо бүрийн өмнө тэг нэмэх ёстой. Ашиглалтын тухай
бүрэн мэдээллийг &man.arp.8; гарын авлагын хуудаснаас
үзнэ үү.
/etc/sliphome/slip.login болон
/etc/sliphome/slip.logout файлыг үүсгэж
байхдаа execute
буюу ажиллуулах битийг (өөрөөр хэлбэл chmod 755
/etc/sliphome/slip.login /etc/sliphome/slip.logout)
тавих ёстой, тэгэхгүй бол sliplogin тушаал түүнийг
ажиллуулж чадахгүй байх болно.
<filename>slip.logout</filename> тохиргоо
/etc/sliphome/slip.logout нь
заавал хатуу чангаар хэрэгтэй биш (та proxy ARP
хийгээгүй л бол) боловч та үүнийг үүсгэхийг хүсвэл энд үндсэн
slip.logout
скриптийн жишээ байна:
#!/bin/sh -
#
# slip.logout
#
# logout file for a slip line. sliplogin invokes this with
# the parameters:
# 1 2 3 4 5 6 7-n
# slipunit ttyspeed loginname local-addr remote-addr mask opt-args
#
/sbin/ifconfig sl$1 down
Хэрэв та proxy ARP
ашиглаж байгаа бол
SLIP клиентийн хувьд ARP оруулгыг устгах
/etc/sliphome/slip.logout файлтай
байхыг хүсэж болох юм:
#!/bin/sh -
#
# @(#)slip.logout
#
# logout file for a slip line. sliplogin invokes this with
# the parameters:
# 1 2 3 4 5 6 7-n
# slipunit ttyspeed loginname local-addr remote-addr mask opt-args
#
/sbin/ifconfig sl$1 down
# Quit answering ARP requests for the SLIP client
/usr/sbin/arp -d $5
arp -d $5 тушаал нь ARP оруулгыг
устгаж SLIP клиент нэвтрэх үед proxy ARP
slip.login нэмэгддэг.
/etc/sliphome/slip.logout файлыг
үүсгэснийхээ дараа ажиллуулах битийг тавьсан эсэхээ шалгаарай
(өөрөөр хэлбэл chmod 755
/etc/sliphome/slip.logout).
Чиглүүлэлтийн эргэцүүллүүд
SLIP
чиглүүлэлт
Хэрэв та өөрийн SLIP клиентүүд болон таны бусад сүлжээний хоорондох
(болон магадгүй Интернэт хоорондох) чиглүүлэлтийн пакетуудын хувьд
proxy ARP
аргыг ашиглахгүй байгаа бол өөрийн SLIP
клиентүүдийн дэд сүлжээг өөрийн SLIP серверээр дамжуулан чиглүүлэхийн
тулд өөрийн хамгийн ойрын анхдагч чиглүүлэгчид(үүдэд) статик чиглүүлэлтүүдийг
нэмэх хэрэгтэй болж болох юм.
Статик чиглүүлэлтүүд
статик чиглүүлэлтүүд
Өөрийн хамгийн ойрын чиглүүлэгчүүдэд статик чиглүүлэлтүүдийг
нэмэх нь яршигтай байж болох юм (эсвэл хэрэв та тэгж хийх зөвшөөрөлгүй бол
боломжгүй байх юм...). Та өөрийн байгууллагадаа олон
чиглүүлэгчтэй бол Cisco болон Proteon-ий хийсэн зарим чиглүүлэгчүүд нь
зөвхөн SLIP дэд сүлжээ уруу статик чиглүүлэлттэй байхаар тохируулагдсан
байх шаардлагагүй байж болох бөгөөд бас аль статик чиглүүлэлтүүд нь
бусад чиглүүлэгчүүдэд хэлж байгааг хэлж өгөх хэрэгтэй болох юм.
Тийм болохоор статик чиглүүлэлт дээр тулгуурласан чиглүүлэлтийг
ажиллуулахад зарим нэг чадамж болон алдаа олж засварлах/тааруулах
чадвар хэрэгтэй болж болох юм.
<application>&gated;</application> ажиллуулах нь
&gated;
&gated; нь одоо хувийн програм
хангамж болсон бөгөөд дахиж эх кодын хамт нийтэд хүртээмжтэй байхаа больсон
(илүү мэдээлэл &gated;
вэб хуудсанд бий). Зөвхөн хуучин хувилбарыг ашигласан хэвээр байгаа
нөхдүүдэд зориулж нийцтэй байдлыг нь хангахын тулд энэ хэсэг нь байгаа
юм.
Толгой өвтгөм статик чиглүүлэлтүүдтэй адил өөр нэг сонголт нь
өөрийн FreeBSD SLIP сервер дээр &gated;-г
суулгаж таны SLIP дэд сүлжээний талаар бусад чиглүүлэгчүүдэд хэлэхийн тулд
зохих чиглүүлэлтийн протоколуудыг (RIP/OSPF/BGP/EGP) ашиглахаар болгон тохируулах
явдал юм. Та өөрийн &gated;-г
тохируулахын тулд /etc/gated.conf
файлыг бичих хэрэгтэй болно; энд зохиогчийн FreeBSD SLIP сервер дээр
ашигласантай төстэй жишээ байна:
#
# gated configuration file for dc.dsu.edu; for gated version 3.5alpha5
# Only broadcast RIP information for xxx.xxx.yy out the ed Ethernet interface
#
#
# tracing options
#
traceoptions "/var/tmp/gated.output" replace size 100k files 2 general ;
rip yes {
interface sl noripout noripin ;
interface ed ripin ripout version 1 ;
traceoptions route ;
} ;
#
# Turn on a bunch of tracing info for the interface to the kernel:
kernel {
traceoptions remnants request routes info interface ;
} ;
#
# Propagate the route to xxx.xxx.yy out the Ethernet interface via RIP
#
export proto rip interface ed {
proto direct {
xxx.xxx.yy mask 255.255.252.0 metric 1; # SLIP connections
} ;
} ;
#
# Accept routes from RIP via ed Ethernet interfaces
import proto rip interface ed {
all ;
} ;
RIP
Дээрх жишээ gated.conf файл
нь SLIP дэд сүлжээ xxx.xxx.yy-ий
тухай чиглүүлэлтийн мэдээллийг RIP ашиглан Ethernet дээр
цацаж байна. Хэрэв та ed драйвераас
өөр Ethernet драйвер ашиглаж байгаа бол
ed интерфэйсийг өөрийнхөөрөө
өөрчлөх хэрэгтэй болно. Энэ жишээ файл нь бас
&gated;-ийн ажиллагааг
дибаг хийх зорилгоор /var/tmp/gated.output
файл уруу бүртгэл хөтлөхөөр тохируулсан байна. Хэрэв
&gated; таны хувьд зөв ажиллаж байгаа бол
та мэдээж мөрдөх тохируулгуудыг хааж болно. Та
xxx.xxx.yy-ийг өөрийн SLIP дэд
сүлжээний хаягаар солих хэрэгтэй болно (proto direct
хэсэг дэх сүлжээний багийг (mask) бас солихоо мартуузай).
&gated;-г өөрийн систем дээрээ суулгаж тохируулсныхаа
дараа routed-ийн оронд
&gated;-ийг ажиллуулахаар FreeBSD-ийн
эхлүүлэх скриптүүдэд хэлж өгөх хэрэгтэй болно. Үүнийг хийх хамгийн хялбар арга бол
/etc/rc.conf файлд router болон
router_flags хувьсагчуудыг тохируулах явдал юм.
Тушаалын мөрийн параметрүүдийн тухай мэдээллийг &gated;-ийн
гарын авлагын хуудаснаас үзнэ үү.
diff --git a/mn_MN.UTF-8/books/handbook/preface/preface.sgml b/mn_MN.UTF-8/books/handbook/preface/preface.sgml
index dd7d2129b5..cf486acf67 100644
--- a/mn_MN.UTF-8/books/handbook/preface/preface.sgml
+++ b/mn_MN.UTF-8/books/handbook/preface/preface.sgml
@@ -1,621 +1,621 @@
Өмнөх үг
Энэ номын зориулалт
FreeBSD-ийн шинэ хэрэглэгч нь энэ номын эхний хэсэг хэрэглэгчид FreeBSD-ийн
суулгалтын процесс дундуур хөтөлж &unix;-ийн угт байдаг ойлголтууд болон
ёс заншлыг аажим танилцуулдаг болохыг олж мэдэх болно. Энэ хэсэг дээр
ажиллах нь шинээр олж мэдэх хүсэл эрмэлзлээс арай илүү хүсэл болон танилцуулсан шинэ
ойлголтуудыг хүлээн авах чадварыг шаарддаг.
Гарын авлагын хоёр дахь хамаагүй том хэсэг хүрэх үед FreeBSD системийн
администраторуудын сонирхлыг татах бүх сэдвүүдийг хамарсан нэвтэрхий лавлахыг
та олох болно. Эдгээр бүлгүүдийн зарим нь таныг урьдчилан уншихыг зөвлөж
болох бөгөөд энэ нь бүлэг бүрийн эхэнд ерөнхий агуулгад тэмдэглэгдсэн
байдаг.
Мэдээллийн нэмэлт эхүүдийн жагсаалтыг хэсгээс үзнэ үү.
- Хоёр дахь хэвлэлээс хойшхи өөрчлөлтүүд
+ Хоёр дахь хэвлэлээс хойшх өөрчлөлтүүд
Энэ гурав дахь хэвлэлт нь FreeBSD баримтжуулах төслийн гишүүдийн хоёр
жил илүүтэй хугацаанд хийж гүйцэтгэсэн ажлын оргил юм. Энэ
шинэ хэвлэлтэд орсон гол өөрчлөлтүүдийг доор дурдав:
Тохиргоо ба тааруулалт нь ACPI тэжээл болон
эх үүсвэрийн удирдлага, cron системийн хэрэгсэл болон
цөмийн илүү олон тааруулах тохируулгуудын тухай шинэ мэдээллээр өргөжсөн.
Аюулгүй байдал нь виртуал хувийн сүлжээнүүд
(VPN-үүд), файлын системийн хандалт хяналтын жагсаалт (ACL-үүд) болон
аюулгүй байдлын зөвлөгөөнүүдийн тухай шинэ мэдээллээр өргөжсөн.
Mandatory Access Control буюу Албадмал
Хандалтын хяналт нь энэ хэвлэл дэх шинэ бүлэг юм. Энэ нь MAC гэж юу болох,
FreeBSD системийг аюулгүй болгоход энэ аргыг хэрхэн ашиглах талаар
тайлбарладаг.
Хадгалалт нь USB хадгалалтын төхөөрөмжүүд,
файлын системийн хормын хувилбарууд, файлын системийн хувь/ноогдлууд, файл
болон сүлжээн дээр тулгуурласан файлын системүүд болон шифрлэгдсэн дискний
хуваалтуудын тухай шинэ мэдээллээр өргөжсөн.
Vinum нь энэ хэвлэл дэх шинэ
бүлэг юм. Энэ нь Vinum-ийг хэрхэн ашиглах, төхөөрөмжийн хувьд хамааралгүй
логик дискнүүдийн боломжийг хангадаг логик эзлэхүүн менежер болон програм
хангамжийн RAID-0, RAID-1 болон RAID-5-г тайлбарладаг.
Алдааг олж засварлах хэсэг PPP ба SLIP-д нэмэгдсэн.
Цахим шуудан нь өөр тээвэрлэх агентуудыг
ашиглах, SMTP нэвтрэлт танилт, UUCP, fetchmail,
procmail, болон бусад дэвшилтэт сэдвүүдийн
тухай шинэ мэдээллээр өргөжсөн.
Сүлжээний серверүүд нь
энэ хэвлэлд бүгд шинээр орсон. Энэ бүлэг нь Apache HTTP Server,
ftpd-г тохируулах болон µsoft; &windows;
клиентүүдийн хувьд Samba серверийг
тохируулах тухай мэдээллийг агуулдаг. Сүлжээний нэмэлт ойлголтууд дахь
зарим хэсгүүд нь танилцуулгыг сайжруулахын тулд ийшээгээ зөөгдсөн.
Сүлжээний нэмэлт ойлголтууд нь
FreeBSD дээр &bluetooth; төхөөрөмжүүдийг ашиглах, утасгүй сүлжээнүүд
болон Асинхрон Дамжуулах Горим (ATM) сүлжээг тохируулах тухай шинэ мэдээллээр
өргөжсөн.
Номонд ашиглагдсан техникийн ухагдахуунуудын тодорхойлолтуудад
зориулагдсан төв байршлыг бий болгон нэр томъёо хэсэг нэмэгдсэн.
Номонд байгаа хүснэгтүүд болон зургуудад хэд хэдэн гоо зүйн
сайжруулалтууд хийгдсэн.
- Эхний хэвлэлээс хойшхи өөрчлөлтүүд
+ Эхний хэвлэлээс хойшх өөрчлөлтүүд
Хоёр дахь хэвлэлт нь FreeBSD баримтжуулах төслийн гишүүдийн хоёр
жил илүүтэй хугацаанд хийж гүйцэтгэсэн ажлын оргил юм. Энэ
хэвлэлтэд орсон гол өөрчлөлтүүдийг доор дурдав:
Бүрэн хэмжээний үгсийн жагсаалт нэмэгдсэн.
Бүх ASCII зурагнууд график диаграмуудаар солигдсон.
Бүлэг ямар мэдээлэл агуулсан болох, уншигч юу мэдэхийг харуулсан
товч мэдээллийг өгөхийн тулд бүлэг болгонд стандарт ерөнхий агуулга нэмэгдсэн.
Агуулга логикийн хувьд гурван хэсэгт дахин зохион байгуулагдсан:
Эхлэл
, Системийн удирдлага
, болон
Хавсралтууд
.
(FreeBSD-г суулгах нь
)
шинэ хэрэглэгчдэд текстийг хялбар авах боломжийг бүрдүүлэх олон дэлгэцийн агшнуудтайгаар
бүрэн хэмжээгээр дахин бичигдсэн.
(&unix;-ийн үндэс
)
процессууд, дэмонууд болон дохионуудын тухай нэмэлт мэдээллийг агуулж
өргөжсөн.
(Програм суулгах
)
хоёртын багцын удирдлагын тухай нэмэлт мэдээллийг агуулж өргөжсөн.
(X Цонхот систем
) нь
орчин үеийн ширээний технологиуд болох
KDE болон GNOME-г
&xfree86; 4.X дээр ашиглах тал дээр онцлон анхаарч бүрэн хэмжээгээр дахин
бичигдсэн.
(FreeBSD-ийн ачаалах процесс
) нь
өргөжсөн.
(Хадгалалт
) өмнө нь тусдаа
байсан Дискнүүд
болон Нөөцлөлтүүд
гэсэн хоёр бүлгээс
бичигдсэн. Сэдвүүдийг нэг бүлэг болгон танилцуулах нь хялбар болохыг бид мэдэрсэн.
RAID-ийн тухай хэсэг (тоног төхөөрөмж болон програм хангамж) бас нэмэгдсэн.
(Цуваа холболтууд
)
FreeBSD 4.X/5.X-ийн хувьд бүрэн хэмжээгээр дахин зохион байгуулагдаж шинэчлэгдсэн.
(PPP ба SLIP
)
нэлээн хэмжээгээр шинэчлэгдсэн.
Олон хэсэг -д
(Сүлжээний тухай нэмэлт ойлголтууд
) нэмэгдсэн.
(Цахим шуудан
)
sendmail-г тохируулах тухай илүү
мэдээллийг агуулж өргөжсөн.
(&linux;-ийн хоёртын нийлэмж
)
&oracle; болон
&sap.r3;-г суулгах тухай мэдээллийг
агуулж өргөжсөн.
Дараах шинэ сэдвүүдийг энэ хоёр дахь хэвлэлд хэлэлцсэн:
Тохиргоо ба тааруулалт ().
Мультимедиа ()
Энэ номын зохион байгуулалт
Энэ ном нь таван логикийн хувьд тусдаа хэсгүүдэд хуваагдана.
Эхний хэсэг Эхлэл нь FreeBSD-ийн суулгалт болон
үндсэн хэрэглээг тайлбарлах болно. Эдгээр бүлгүүдийг дарааллаар нь магадгүй
мэддэг сэдвүүдийг тайлбарлах бүлгүүдийг орхин уншина гэдэгт уншигч авхай нарт
итгэдэг. Хоёр дахь хэсэг Нийтлэг асуудлууд нь
FreeBSD-ийн зарим нэг байнга ашиглагддаг боломжуудыг тайлбарладаг.
Энэ хэсэг болон дараачийн хэсгүүдийг дараалал хамаарахгүйгээр уншиж болно.
Бүлэг бүр нь бүлэг юу тайлбарладаг болон уншигч юуг аль хэдийн мэдсэн байх
ёстойг тайлбарласан хураангуй агуулгаас эхэлдэг.
Энэ нь уншигчид өөрийн сонирхсон бүлгээ олоход туслах зорилготой юм.
Гурав дахь хэсэг Системийн удирдлага нь
удирдлагын сэдвүүдийг хөнддөг. Дөрөв дэх хэсэг Сүлжээний холболт
нь сүлжээ болон серверийн сэдвүүдийг хамардаг.
Тав дахь хэсэг нь лавлагаа мэдээллийн тухай хавсралтуудыг агуулдаг.
Танилцуулга
FreeBSD-г шинэ хэрэглэгчид танилцуулна. Энэ нь FreeBSD төслийн түүх, түүний
зорилгууд болон хөгжүүлэлтийн загварыг тайлбарладаг.
Суулгалт
Хэрэглэгчийг суулгалтын процесс дундуур хөтөлнө. Цуваа консолоор
суулгах зэрэг илүү нарийн суулгалтын сэдвүүдийг бас тайлбарлана.
, &unix;-ийн үндэс
FreeBSD үйлдлийн системийн үндсэн тушаалууд болон ажиллагааг тайлбарладаг.
Хэрэв та &linux; эсвэл &unix;-ийн өөр төрлийг мэддэг бол та энэ бүлгийг
алгасаж болох юм.
Програм суулгах нь
FreeBSD-ийн шинэ санаачлага портын цуглуулга
болон
стандарт хоёртын багцуудын тусламжтай гуравдагч програм хангамжуудын
суулгалтыг тайлбарладаг.
X Цонхот систем
X Цонхот системийг ерөнхийд нь болон FreeBSD-г ялангуяа X11 дээр
ашиглах талаар тайлбарлах болно.
KDE болон GNOME
зэрэг ширээний түгээмэл орчнуудыг бас тайлбарладаг.
Ширээний програмууд
Вэб хөтчүүд болон бүтээмжийн цуглуулгууд зэрэг зарим нэгэн ширээний програмуудыг
дурдах бөгөөд тэдгээрийг FreeBSD дээр хэрхэн суулгах талаар тайлбарлах болно.
Мультимедиа
Дуу болон дүрс тоглуулалтын дэмжлэгийг өөрийн систем дээр хэрхэн тохируулахыг
үзүүлнэ. Бас зарим жишээ аудио болон видео програмуудыг тайлбарладаг.
FreeBSD цөмийг тохируулах нь
Танд яагаад шинэ цөм хэрэгтэй болж болохыг тайлбарлаж
цөмийг тохируулах, бүтээх болон суулгах тухай дэлгэрэнгүй заавруудыг өгнө.
Хэвлэлт
Сурталчилгаа хуудаснууд, хэвлэгчийн бүртгэл болон эхний тохиргоо зэрэг мэдээллийг
оруулаад хэвлэгчдийг FreeBSD дээр удирдах талаар тайлбарладаг.
, &linux;-ийн хоёртын нийлэмж
FreeBSD-ийн &linux;-тэй нийцтэй боломжуудыг тайлбарладаг.
Бас &oracle;, &sap.r3;, болон
&mathematica; зэрэг &linux;-ийн
олон түгээмэл програмуудыг суулгах дэлгэрэнгүй заавруудыг өгдөг.
Тохиргоо ба тааруулалт
FreeBSD-г хамгийн оновчтой ажиллагаанд зориулж тааруулахад
туслах системийн администраторуудад зориулсан параметрүүдийг тайлбарладаг.
Бас FreeBSD-д ашиглагдах төрөл бүрийн тохиргооны файлуудыг тайлбарлаж
тэдгээрийг хаанаас олохыг хэлж өгдөг.
Эхлүүлэх процесс
FreeBSD-ийн эхлүүлэх процессийг тайлбарлаж тохиргооны сонголтуудын тусламжтай
энэ процессийг хэрхэн хянах талаар дурддаг.
Хэрэглэгчид ба үндсэн бүртгэл зохицуулалт
Хэрэглэгчийн бүртгэлүүдийг үүсгэх болон удирдахыг тайлбарладаг.
Бас хэрэглэгчид дээр эх үүсвэрийн хязгаарлалтуудыг тохируулах болон
бусад бүртгэл удирдах ажлуудын талаар тайлбарладаг.
Аюулгүй байдал
Kerberos, IPsec, болон OpenSSH зэргийг оролцуулаад таны FreeBSD
системийг аюулгүй болгоход туслах олон хэрэгслүүдийг тайлбарладаг.
Jails буюу Шоронгууд
Шоронгийн тогтолцоо болон &os;-ийн уламжлалт chroot дэмжлэг дээр нэмэгдсэн
шоронгийн сайжруулалтуудыг тайлбарладаг.
Mandatory Access Control буюу Албадмал Хандалтын хяналт
Mandatory Access Control (MAC) буюу Албадмал Хандалтын хяналт гэж юу
болохыг тайлбарладаг бөгөөд FreeBSD системийг аюулгүй болгоход энэ арга замыг хэрхэн
ашиглах талаар хэлэлцдэг.
Аюулгүй байдлын үйл явцад аудит хийх нь
&os;-ийн үйл явцын аудит гэж юу болох, түүнийг хэрхэн суулгах, тохируулах болон
аудит мөрнүүд хэрхэн шалгагдаж эсвэл монитор хийгддэг талаар тайлбарладаг.
Хадгалалт
Хадгалалтын зөөвөрлөгч болон файлын системүүдийг FreeBSD-ээр хэрхэн
удирдахыг тайлбарладаг. Үүнд физик дискнүүд, RAID массивууд, оптик болон
соронзон хальсан зөөвөрлөгч, санах ой дээр тулгуурласан дискнүүд болон
сүлжээний файлын системүүд ордог.
GEOM
FreeBSD дээрх GEOM тогтолцоо гэж юу болох, төрөл бүрийн дэмжигдсэн
RAID түвшнүүдийг хэрхэн тохируулах талаар тайлбарладаг.
Vinum
Төхөөрөмжөөс хамааралгүй логик дискнүүд болон програм хангамжийн
RAID-0, RAID-1 болон RAID-5 зэргийн боломжийг олгодог логик эзлэхүүн
менежер Vinum-ийг хэрхэн ашиглах талаар тайлбарладаг.
Виртуалчлал
Виртуалчлалын системүүд юу санал болгодог болон тэдгээрийг &os;-тэй хэрхэн
ашиглаж болохыг тайлбарладаг.
Локалчлал
Англи хэлнээс бусад хэлнүүд дээр FreeBSD-г хэрхэн ашиглах талаар
тайлбарладаг. Систем болон програмын түвшингийн локалчлалыг дурддаг.
Амжилт ололтын тэргүүнд
FreeBSD-STABLE, FreeBSD-CURRENT болон FreeBSD-ийн хувилбаруудын
ялгаануудыг тайлбарладаг. Хөгжүүлэлтийн системийг дагахад ямар хэрэглэгчдэд
ашигтайг тайлбарлаж тэр процессийг дурддаг.
Цуваа холбоонууд
Терминалууд болон модемуудыг өөрийн FreeBSD системд гадагш залгах болон дуудлага
хүлээн авах холболтуудад зориулж хэрхэн холбох талаар тайлбарладаг.
PPP ба SLIP
FreeBSD дээр PPP, SLIP, эсвэл Ethernet дээгүүрх PPP-г хэрхэн ашиглаж
алсын системд холбогдохыг тайлбарладаг.
Цахим шуудан
Цахим захидлын серверийн бүрэлдэхүүн хэсгүүдийг тайлбарлаж
хамгийн түгээмэл захидлын програм хангамж болох sendmail-д
зориулсан хялбар тохиргооны сэдвүүдийн талаар өгүүлдэг.
Сүлжээний серверүүд
Таны FreeBSD машиныг сүлжээний файлын систем сервер, домэйн нэрний
сервер, сүлжээний мэдээллийн систем сервер эсвэл цаг тааруулах сервер
болгон хэрхэн тохируулах тухай дэлгэрэнгүй зааврууд болон жишээ
тохиргооны файлуудыг дурддаг.
Галт хананууд
Програм хангамж дээр суурилсан галт ханануудын цаадах философийг
тайлбарлаж FreeBSD-д зориулсан төрөл бүрийн галт ханануудын тохиргооны тухай
дэлгэрэнгүй мэдээллийг өгүүлдэг.
Сүлжээний нэмэлт ойлголтууд
Өөрийн LAN доторх бусад компьютеруудтай Интернэтийн холболтоо хуваалцах,
чиглүүлэлтийн дэвшилтэт сэдвүүд, утасгүй сүлжээ, &bluetooth;, ATM, IPv6
зэрэг зүйлсийг оролцуулаад сүлжээний олон сэдвүүдийг тайлбарладаг.
FreeBSD-г олж авах нь
FreeBSD зөөвөрлөгчийг CDROM эсвэл DVD дээр олж авахад зориулагдсан
төрөл бүрийн эхүүд болон FreeBSD-г татан авч суулгах боломжийг танд олгох
Интернэт дэх олон сайтуудыг дурддаг.
Ном зүй
Энэ ном нь маш олон төрөл бүрийн сэдвүүдийг хөнддөг бөгөөд
таныг магадгүй илүү дэлгэрэнгүй мэдээлэл авах хүсэлд хөтлөж болох
юм. Ном зүй нь энэ номонд ашигласан олон гайхалтай номнуудыг
дурдсан байдаг.
Интернэт дэх эх үүсвэрүүд
FreeBSD-ийн хэрэглэгчдэд зориулсан, асуултууд илгээж
FreeBSD-ийн талаар техникийн хэлэлцүүлгүүд өрнүүлж болох олон хэлэлцүүлгүүд
байдаг талаар тайлбарладаг.
PGP түлхүүрүүд
FreeBSD-ийн хэд хэдэн хөгжүүлэгчдийн PGP түлхүүрүүдийг жагсаадаг.
Энэ номонд ашиглагдсан бичиглэлийн хэлбэрүүд
Текстийг уншихад хялбар, дэс дараалалтай болгохын тулд
энэ номонд хэд хэдэн бичиглэлийн хэлбэрүүдийг ашигласан.
Хэвлэлийн хэлбэрүүд
Italic
italic фонт нь файлын нэрс, URL-ууд,
онцолсон текст болон техникийн ухагдахуунуудын эхний хэрэглээнд
italic үсгийн маяг ашиглагдсан.
Monospace
monospace хийгдсэн үсгийн маяг нь
алдааны мэдэгдлүүд, тушаалууд, орчны хувьсагчууд, портуудын
нэрс, хостын нэрс, хэрэглэгчдийн нэрс, бүлгийн нэрс,
төхөөрөмжийн нэрс, хувьсагчууд болон кодын хэсгүүдэд
ашиглагдсан.
Bold
bold үсгийн маяг нь
програмууд, тушаалууд болон товчлууруудад ашиглагдсан.
Хэрэглэгчийн Оролт
Товчлуурууд нь бусад текстээс ялгарахын тулд bold
хэлбэрээр харуулагдсан. Товчлууруудын хослолууд нь зэрэг бичигдэх
ёстой бөгөөд товчлууруудын хооронд `+'
тавигдан үзүүлэгдсэн, жишээ нь:
Ctrl
Alt
Del
Энэ нь хэрэглэгч Ctrl,
Alt, болон Del товчлууруудыг
зэрэг дарах ёстой гэсэн үг юм.
Дараалан бичих ёстой товчлууруудыг таслалаар тусгаарладаг, жишээ нь:
Ctrl
X
,
Ctrl
S
Энэ нь хэрэглэгч Ctrl болон X
товчлууруудыг зэрэг дараад дараа нь Ctrl болон S
товчлууруудыг зэрэг дарна гэсэн үг юм.
Жишээнүүд
E:\> гэж эхэлсэн жишээнүүд нь &ms-dos;
тушаалыг илэрхийлнэ. Тэмдэглэж хэлээгүй л бол эдгээр тушаалуудыг
орчин үеийн µsoft.windows; орчны Тушаал хүлээх мөр
цонхноос ажиллуулж болох юм.
E:\> tools\fdimage floppies\kern.flp A:
&prompt.root; гэж эхэлсэн жишээнүүд нь FreeBSD дээр супер хэрэглэгчээр
ажиллуулах ёстой тушаалыг илэрхийлнэ. Тушаал бичихийн тулд та
root эрхээр нэвтрэх юм уу эсвэл
өөрийн ердийн эрхээр нэвтрээд супер хэрэглэгчийн зөвшөөрлүүдийг авахын
тулд &man.su.1;-г ашиглаж болох юм.
&prompt.root; dd if=kern.flp of=/dev/fd0
&prompt.user; гэж эхэлсэн жишээнүүд нь ердийн хэрэглэгчийн бүртгэлээс
ажиллуулах ёстой тушаалыг илэрхийлнэ. Тэмдэглэж хэлээгүй л бол
орчны хувьсагчууд болон бусад бүрхүүлийн тушаалуудыг тохируулахад
C бүрхүүлийн синтакс ашиглагддаг.
&prompt.user; top
Талархал
Таны барьж байгаа ном нь дэлхий даяарх олон зуун хүмүүсийн хүч хөдөлмөр юм.
Бичгийн алдаануудын засварууд илгээсэн ч бай эсвэл бүхэл бүтэн бүлгүүдийг ирүүлсэн ч бай
гэсэн эдгээр бүх оруулсан хувь нэмрүүд нь их ач холбогдолтой байсан юм.
Зохиогчдыг бүтэн ажлын өдрийн турш ажиллахыг дэмжин цалинжуулж,
хэвлэлтийн төлбөрийг төлөх гэх зэргээр хэд хэдэн компаниуд энэ баримтын хөгжүүлэлтийг
дэмжсэн билээ. Ялангуяа BSDi-ийн (дараахан нь Wind River
Systems худалдан авсан) цалинжуулсан FreeBSD баримтжуулах төслийн
гишүүд энэ номыг сайжруулж бүтэн ажлын өдрийн турш ажилласан нь
2000 оны 3 сард эхний хэвлэгдсэн хувилбар гаргахад хүргэсэн юм
(ISBN 1-57176-241-8). Wind River Systems
дараа нь хэвлэгдсэн гаралтын дэд бүтцэд хэд хэдэн сайжруулалтуудыг
хийлгэж текстэд нэмэлт бүлгүүдийг нэмүүлэхийн тулд хэд хэдэн
зохиогчийг цалинжуулсан билээ. 2001 оны 11 сард хэвлэгдсэн
хоёр дахь хэвлэлд энэ ажил оржээ (ISBN 1-57176-303-1).
2003-2004 онуудад FreeBSD Mall, Inc
гурав дахь удаагийн хэвлэлийг бэлтгэхэд зориулан Гарын авлагыг
сайжруулахын тулд хэд хэдэн хувь нэмэр оруулагчдыг цалинжуулсан юм.
diff --git a/mn_MN.UTF-8/books/handbook/security/chapter.sgml b/mn_MN.UTF-8/books/handbook/security/chapter.sgml
index 6e0981f29d..fb3038388a 100644
--- a/mn_MN.UTF-8/books/handbook/security/chapter.sgml
+++ b/mn_MN.UTF-8/books/handbook/security/chapter.sgml
@@ -1,4783 +1,4783 @@
Мэтью
Диллон
Энэ бүлгийн ихэнх хэсгийг security(7) гарын авлагын хуудаснаас авсан бөгөөд
security(7) гарын авлагын хуудсыг бичсэн
Цагаанхүүгийн
Ганболд
Орчуулсан
Аюулгүй байдал
аюулгүй байдал
Ерөнхий агуулга
Энэ бүлэг нь системийн аюулгүй байдлын ухагдахуунуудын үндэс, зарим нэг нийтлэг
практикийн сайн аргууд болон &os; дэх зарим нэг дэвшилттэй сэдвүүдийг
танилцуулах болно. Энд дурдагдсан олон сэдвүүдийг бас системийн болон Интернэтийн
аюулгүй байдалд хэрэглэж болох юм. Интернэт нь хүн бүр таны найрсаг хөрш байхыг
хүсдэг найзархаг
газар байхаа аль хэдийн больсон.
Өөрийн системийг аюулгүй болгох нь таны өгөгдөл, оюуны өмч, цаг хугацаа зэрэг
олон зүйлсийг хакерууд зэргийн савраас хамгаалахад хойшлуулашгүй чухал юм.
&os; нь таны систем болон сүлжээний аюулгүй байдал болон бүрэн бүтэн байдлыг
хангаж байдаг хэрэгслүүд болон арга замуудын цуглуулгыг агуулдаг.
Энэ бүлгийг уншсаны дараа, та дараах зүйлсийг мэдэх болно:
&os;-ийн хувьд системийн аюулгүй байдлын үндсэн ухагдахуунууд.
&os;-д байдаг DES болон MD5
зэрэг төрөл бүрийн нууцлах арга замуудын талаар.
Нэг удаагийн нууц үгийн нэвтрэлтийг хэрхэн тохируулах талаар.
TCP Wrappers буюу
TCP Гүйцэтгэлийг хялбаршуулагчдыг inetd тушаалд ашиглан
хэрхэн тохируулах талаар.
&os;-ийн 5.0-с өмнөх хувилбарууд дээр KerberosIV-г
хэрхэн тохируулах талаар.
&os; дээр Kerberos5-г хэрхэн тохируулах талаар.
IPsec-г хэрхэн тохируулж &os;/&windows; машинуудын хооронд
VPN үүсгэх талаар.
&os;-ийн SSH шийдэл болох OpenSSH-г
хэрхэн тохируулж ашиглах талаар.
Файлын системийн ACL-үүд гэж юу болох, тэдгээрийг
хэрхэн ашиглах талаар.
Portaudit хэрэгслийг хэрхэн ашиглаж
Портын цуглуулгаас суулгагдсан гуравдагч програм хангамжийн багцуудыг аудит хийх талаар.
&os;-ийн аюулгүй байдлын зөвлөмжүүдийн сонордуулгуудыг хэрхэн хэрэглэх талаар.
Процессийн Бүртгэл хөтлөх гэж юу болох талаар ойлголттой болж
түүнийг &os; дээр хэрхэн идэвхжүүлэх талаар.
Энэ бүлгийг уншихаасаа өмнө, та дараах зүйлсийг мэдэх шаардлагатай:
&os; болон Интернэтийн үндсэн ухагдахуунуудыг ойлгох.
Энэ номонд нийтдээ аюулгүй байдлын нэмэлт сэдвүүд хамрагдсан болно.
Жишээ нь Mandatory Access Control буюу
Шаардлагатай Хандалтын Хяналт -д,
Интернэт галт ханануудын талаар -д
хэлэлцэгдсэн байгаа.
Танилцуулга
Аюулгүй байдал нь системийн администратораас эхэлж түүнтэй дуусдаг
үйл ажиллагаа юм. BSD &unix; олон хэрэглэгчийн системүүд нь угаасаа
зарим нэг аюулгүй байдлыг хангаж байдаг боловч тэдгээр хэрэглэгчдийг
үнэнч
байлгахыг эрмэлздэг аюулгүй байдлын нэмэлт
арга замуудыг бүтээж түүний ажиллагааг хангах ажил нь сисадмины магадгүй
ганц, хамгийн том үүргүүдийн нэг юм. Таныг аюулгүй болгосон зөвхөн тэр
хэмжээгээр машинууд нь аюулгүй байдаг бөгөөд аюулгүй байдлын санаа зовнилууд
нь хүний ая тухтай хялбар байлгах гэсэн хэрэгцээтэй үргэлж тэмцэлдэж байдаг. Ерөнхийдөө
&unix; системүүд нь асар олон тооны зэрэгцээ процессуудыг ажиллуулах
чадвартай бөгөөд эдгээр процессуудын ихэнх нь серверүүд болон ажилладаг
— энэ нь гаднын зүйлс тэдэнтэй холбогдож ярилцах боломжтой
гэсэн үг юм. Өчигдрийн миникомпьютерууд, мэйнфрэймүүдээс өнөөгийн
ширээний компьютерууд болж компьютерууд нь сүлжээнд холбогдож
сүлжээнүүд нь хоорондоо холбогдох тусам аюулгүй байдал нь улам илүү том
асуудал болсоор байна.
Системийн аюулгүй байдал нь сүйрүүлэхийг оролдсон эсвэл системийг
ашиглагдахааргүй болгох гэсэн, гэхдээ root
бүртгэлийг буулган авах (root-г эвдэх
) оролдлого
хийдэггүй, халдлагууд зэрэг төрөл бүрийн халдлагуудыг зогсоохтой бас
хамааралтай юм. Аюулгүй байдлын санаа зовнилуудыг хэд хэдэн зэрэглэлд
хувааж болно:
Үйлчилгээг зогсоох халдлагууд.
Хэрэглэгчийн бүртгэл буулган авалтууд.
Хандаж болох серверүүдээр дамжин root-г буулган авах.
Хэрэглэгчийн бүртгэлүүдээс дамжин root-г буулган авах.
Арын хаалга үүсгэлт.
DoS халдлагууд
Үйлчилгээг Зогсоох (DoS)
аюулгүй байдал
DoS халдлагууд
Үйлчилгээг Зогсоох (DoS)
Үйлчилгээг Зогсоох (DoS)
Үйлчилгээг зогсоох халдлага нь машиныг хэрэгцээтэй эх үүсвэрээс нь салгах
үйлдэл юм. Ихэвчлэн DoS халдлагууд нь сүйрүүлэхийг оролдсон эсвэл
машиныг түүн дээрх серверүүд болон сүлжээний стекийг эзэмдэн ашиглах
боломжгүй болгодог балмадаар хүчлэх арга замууд юм. Зарим DoS халдлагууд
нь сүлжээний стек дэх алдаануудыг ашиглан ганц пакетаар машиныг сүйрүүлэхийг
оролддог. Үүнийг зөвхөн алдааны засварыг цөмд хийснээр засах боломжтой.
Систем дээрх хөнөөлтэй нөхцөлд байх тэр серверийн дуудлагыг хязгаарладаг
тохируулгуудыг зөв зааж серверүүд уруу хийсэн халдлагуудыг ихэвчлэн засаж болдог.
Сүлжээний балмадаар хүчлэх халдлагуудын эсрэг арга хэмжээ авахад илүү
төвөгтэй байдаг. Жишээ нь хууран мэхэлсэн пакетийн халдлагыг зогсоох
бараг л боломжгүй, таны системийг Интернэтээс салгахад хүргэж болох юм.
Энэ нь таны машиныг зогсоож чадахгүй байж болох боловч таны Интернэтийн
холболтыг дүүргэж болно.
аюулгүй байдал
бүртгэл буулган авалтууд
Хэрэглэгчийн бүртгэлийг буулган авах халдлага нь DoS халдлагаас илүү их
тохиолддог. Одоо болтол олон сисадминууд стандарт telnetd,
rlogind, rshd,
болон ftpd серверүүдийг өөрсдийн машинууд
дээр ажиллуулсаар байна. Анхдагчаар серверүүд нь шифрлэсэн холболт дээр
ажилладаггүй. Ийм холболт дээр хэрэв та багагүй хэмжээний хэрэглэгчидтэй
бөгөөд тэдгээр хэрэглэгчдээс нэг болон хэд хэд нь алсаас (энэ нь систем уруу нэвтрэн
орох хамгийн нийтлэг тав тухтай арга юм) таны систем уруу нэвтрэн
орж байгаа бол тэдгээр хэрэглэгчийн нууц үг дундаасаа сүлжээгээр шиншлэгдэн алдагдах
боломжтой байдаг. Анхааралтай системийн админ тэр хэрэглэгчийн
алсаас хандсан бүртгэлүүд дээрээс бүр амжилттай болсон нэвтрэлтүүдэд хүртэл сэжигтэй
эхлэл хаягууд байгаа эсэхийг хайн шинжилдэг.
Халдагч хэрэглэгчийн бүртгэлд хандаж чадсаны дараа root-г
бас эвдэж чадна гэдгийг үргэлж бодож байх хэрэгтэй. Гэхдээ жинхэнэ амьдрал дээр бол
сайн аюулгүй байдлыг хангаж нууцлаг болгосон байнга ажиллагааг нь хянаж байдаг систем дээр
хэрэглэгчийн бүртгэлд хандах нь халдагч заавал ч үгүй root
эрхэд хандаж чадна гэсэн үг биш юм. Энэ ялгааг зөв салгаж ойлгох хэрэгтэй. Учир нь
root уруу хандах боломжгүй халдагч ерөнхийдөө өөрийн
мөрийг баллаж нууж чаддаггүй бөгөөд тухайн хэрэглэгчийн файлуудыг замбараагүйтүүлэх
эсвэл машиныг сүйрүүлэхээс илүүтэйг хийж чаддаггүй. Хэрэглэгчид нь сисадминууд шиг
аюулгүй байдлын арга хэмжээг тэр болгон авдаггүй болохоор хэрэглэгчийн бүртгэлийн
буулган авалт нь маш элбэг байдаг юм.
аюулгүй байдал
арын хаалганууд
Машин дээрх root бүртгэлийг эвдэх боломжит олон
аргууд байдгийг системийн администраторууд санаж байх хэрэгтэй. Халдагч нь
root-н нууц үгийг мэдэж болно. Эсвэл халдагч root
эрхээр ажилладаг серверт алдаа олж сүлжээгээр тэр сервер уруу дамжин орж
root-г эвдэж болно. Эсвэл халдагч нь suid-root
програмд алдаа байгааг мэдэж хэрэглэгчийн бүртгэлийг эвдэн орсныхоо дараа
тэр алдаагаар дамжин root-г эвдэн орж болох юм.
Хэрэв халдагч машин дээрх root-г эвдэх аргаа
олсон бол заавал арын хаалга суулгах шаардлагагүй болж болох юм.
root-н цоорхойнуудын олонхийг тухайн үед аль хэдийн
олоод хаачихсан байдаг бөгөөд энэ үед халдагчид өөрийн мөрөө цэвэрлэхэд ихээхэн
ажиллагаа шаарддаг болохоор ихэнх халдагчид арын хаалга суулгадаг.
Арын хаалга нь систем уруу хандах root хандалтыг
халдагчид амархнаар дахин олж авах боломжийг олгодог боловч энэ нь ухаалаг системийн
администраторт халдлагыг амархнаар илрүүлэх боломжийг бас олгодог юм.
Халдагчийн хамгийн эхлээд эвдэн орсон цоорхойг хааж чаддаггүй болохоор арын хаалга
суулгахыг боломжгүй болгох нь магадгүй таны аюулгүй байдалд ашиггүй байж болох юм.
Аюулгүй байдлын засварууд нь олон давхраатай сонгины хальс
хандлагаар үргэлж шийдэгдэж байх шаардлагатай бөгөөд тэдгээрийг дараах маягаар
зэрэглэж болно:
root болон staff бүртгэлүүдийг нууцлаг/аюулгүй болгох.
root–ажилладаг серверүүд
болон suid/sgid хоёртын файлуудыг аюулгүй болгох.
Хэрэглэгчийн бүртгэлүүдийг аюулгүй болгох.
Нууц үгийн файлыг аюулгүй болгох.
Цөмийн гол хэсэг, түүхий төхөөрөмжүүд болон
файлын системүүдийг аюулгүй болгох.
Системд хийгдсэн зохисгүй өөрчлөлтүүдийг түргэн илрүүлэх.
Параной буюу хэт зовнил.
Энэ бүлгийн дараагийн хэсэг нь дээр дурдсан зүйлсүүдийг илүү гүнзгийгээр
авч үзэх болно.
&os;-н аюулгүй байдлыг хангах нь
аюулгүй байдал
&os;-н аюулгүй байдлыг хангах нь
Тушаалыг Протоколтой харьцуулахад (Command vs. Protocol)
Энэ баримтын туршид бид тод текстээр
програмыг monospaced фонтоор тусгай тушаалуудыг
тэмдэглэх болно. Протоколууд ердийн фонт ашиглах болно. Тэмдэглэгээний энэ
ялгаа нь ssh зэргийн хувьд ашигтай, учир нь энэ ssh нь протоколоос гадна
бас тушаал юм.
- Үүнээс хойшхи хэсгүүд нь түрүүчийн бүлгийн
+ Үүнээс хойшх хэсгүүд нь түрүүчийн бүлгийн
сүүлийн хэсэгт дурдсан таны &os; системийг аюулгүй болгох аргуудыг
авч үзнэ.
<username>root</username> бүртгэл болон staff бүртгэлүүдийг
аюулгүй болгох
su
Эхлээд хэрэв та root бүртгэлийг аюулгүй болгоогүй
бол staff бүртгэлүүдийг аюулгүй болгоход санаа зовсны хэрэггүй. Ихэнх системүүд
root бүртгэлд нууц үг өгсөн байдаг. Таны эхний хийх
зүйл бол нууц үг үргэлж эвдэгдэж болно гэдгийг
бодох хэрэгтэй. Энэ нь та нууц үгээ устгах хэрэгтэй гэсэн үг биш юм. Нууц үг нь
машин уруу консол хандалт хийхэд үргэлж хэрэгтэй байдаг. Энэ нь юу гэсэн үг вэ
гэхээр та нууц үгийг консолоос гадна эсвэл болж өгвөл бүр &man.su.1; тушаалтай
ашиглаж болохоор хийх ёсгүй гэсэн үг юм. Жишээ нь
telnet эсвэл rlogin-р хийгдэх
шууд root нэвтрэлтүүдийг хаах pty-уудын тохиргоог insecure
буюу аюултай гэж /etc/ttys файлд заасан эсэхийг шалгаарай.
Хэрэв бусад нэвтрэх үйлчилгээнүүд болох sshd
зэргийг ашиглаж байгаа бол шууд root нэвтрэлтүүдийг
бас хаасан эсэхийг шалгаарай. Та үүнийг /etc/ssh/sshd_config
файлыг засварлан PermitRootLogin тохируулгыг
NO болгон зааж өгөөрэй. Хандах арга бүр —
FTP зэрэг үйлчилгээнүүдээр ихэвчлэн эвдлэн ордог болохыг бодолцох хэрэгтэй.
Шууд root нэвтрэлтүүд зөвхөн системийн консолоор хийгдэхэд
зөвшөөрөгдөх ёстой.
wheel
Мэдээж систем админы хувьд та root
уруу орж чадаж байх ёстой болохоор бид хэдэн цоорхой үлдээдэг.
Гэхдээ эдгээр цоорхойнууд нь нэмэлт нууц үг шалгаж ажилладаг байхаар
бид хийдэг. root-г хандах боломжтой
байлгах нэг арга нь тохирох staff бүртгэлүүдийг wheel
бүлэгт (/etc/group файлд) нэмэх явдал юм.
wheel бүлэгт оруулсан staff-ийн гишүүдэд
root уруу su хийхийг
зөвшөөрдөг. Та staff-ийн гишүүдийг тэдгээрийн нууц үгийн оруулгад
wheel бүлэгт оруулан байрлуулж анхнаас нь
wheel хандалт өгч хэзээ ч болохгүй.
Staff бүртгэлүүдийг staff бүлэгт
оруулах ёстой бөгөөд тэгээд дараа нь /etc/group
файлын wheel бүлэгт нэмэх ёстой.
Зөвхөн root хандалт заавал шаардлагатай
тийм staff-ийн гишүүдийг wheel бүлэгт
оруулах ёстой. Kerberos зэрэг жинхэнээ шалгуулж нэвтрэх аргыг ашиглаж
байх тохиолдолд заавал wheel бүлэгт оруулалгүйгээр
root бүртгэл дэх Kerberos-ийн
.k5login файлыг ашиглаж
root уруу &man.ksu.1; хийхийг зөвшөөрөх
бас боломжтой байдаг. Энэ нь магадгүй давуу шийдэл байж болох юм.
Учир нь хэрэв халдагч таны нууц үгийн файлыг олж аван staff бүртгэлийг
эвдлэн орж чадах бол wheel арга нь
халдагчид root-г эвдэх боломжийг олгосон хэвээр
байдаг юм. wheel аргатай байх нь огт аргагүй
байхаас илүү боловч энэ нь заавал ч үгүй хамгийн аюулгүй сонголт бас биш
юм.
Staff бүртгэлүүд болон эцсийн эцэст root хандалтыг
шууд бусаар аюулгүй болгохын тулд өөр нэвтрэх хандалтын аргыг ашиглаж
staff бүртгэлүүдийн шифрлэсэн нууц үгийг од болгож
өгдөг. &man.vipw.8; тушаалыг ашиглан шифрлэсэн нууц үг бүрийг ганц
*
тэмдэгтээр сольж өгч болно.
Энэ тушаал нь /etc/master.passwd файл болон
хэрэглэгч/нууц үгийн мэдээллийн баазыг нууц үгээр шалгагдан нэвтрэх нэвтрэлтүүдийг
хаан шинэчлэх болно.
Иймэрхүү staff бүртгэлийн эрхийг:
foobar:R9DT/Fa1/LV9U:1000:1000::0:0:Foo Bar:/home/foobar:/usr/local/bin/tcsh
Ийм болгон өөрчлөх хэрэгтэй:
foobar:*:1000:1000::0:0:Foo Bar:/home/foobar:/usr/local/bin/tcsh
Шифрлэсэн нууц үг *
тэмдэгттэй хэзээ ч таарахгүй болохоор энэ өөрчлөлт нь ердийн нэвтрэлтүүдийг
болиулдаг. Ийм болсон staff-ийн гишүүд &man.kerberos.1; эсвэл
нийтийн/хувийн түлхүүр хослолыг ашиглан &man.ssh.1; зэрэг өөрсдийгөө
таниулан нэвтрэх өөр арга хэрэглэх шаардлагатай. Kerberos-той адилыг
ашиглаж байгаа үед ерөнхийдөө Kerberos сервер ажиллаж байгаа машинууд болон
өөрийн ширээний ажлын компьютерийг аюулгүй болгох шаардлагатай.
Нийтийн/хувийн түлхүүр хослолыг ssh-тэй ашиглаж байгаа үед ерөнхийдөө
нэвтрэлтийг эхлүүлж байгаа машиныг (ихэвчлэн
хэрэглэгчийн ажлын компьютер) аюулгүй болгох шаардлагатай. &man.ssh-keygen.1;-р
түлхүүр хослолыг үүсгэх үедээ түлхүүр хослолыг хамгаалан нэмэлт давхарга
хамгаалалт хийж өгч болох юм. Staff бүртгэлүүдийн нууц үгүүдийг
од болгох
боломж нь бас staff-ийн гишүүд зөвхөн
таны тохируулсан аюулгүй хандалтын аргуудаар дамжин нэвтрэхийг
баталгаажуулдаг. Энэ нь бүх staff-ийн гишүүдэд аюулгүй, шифрлэгдсэн
холболтуудыг тэдгээрийн бүх сессүүдэд хүчээр ашиглуулдаг бөгөөд энэ нь олон
халдагчдын ашиглаж байсан хамааралгүй, аюулгүй биш машинаас сүлжээг
шиншлэх ноцтой цоорхойг хаадаг.
Арай илүү шууд бус аюулгүй байдлын арга замууд нь бас таныг илүү хязгаарласан
серверээс арай бага хязгаарласан машин уруу нэвтрэн орж байна гэж тооцдог.
Жишээ нь хэрэв таны гол хайрцаг чинь бүх л төрлийн серверүүд ажиллуулж байвал
таны ажлын компьютер чинь ямрыг ч ажиллуулах ёсгүй. Өөрийн компьютерийг
боломжийн аюулгүй болгохын тулд та ерөөсөө сервергүй болтол аль болох цөөн
сервер ажиллуулах хэрэгтэй бөгөөд та нууц үгээр хамгаалагдсан дэлгэц хоослогч
ажиллуулах хэрэгтэй. Мэдээж ажлын компьютер уруу физик хандалт өгвөл
халдагч ямар ч төрлийн аюулгүй байдлыг та хангасан байлаа гэсэн эвдэж
чадна. Энэ нь таны бодох ёстой асуудлын нэг юм. Гэхдээ эвдлэн оролтуудын
олонхи нь алсаас сүлжээгээр дамжин таны ажлын компьютер эсвэл серверүүдэд
физик хандалт байхгүй хүмүүсээс ирдэг гэдгийг та бас л бодолцох хэрэгтэй юм.
KerberosIV
Kereberos мэтийг ашиглах нь танд staff бүртгэлийн нууц үгийг нэг газар
өөрчлөх эсвэл хаах боломжийг олгох бөгөөд staff-ийн гишүүдийн бүртгэл байж болох
бүх машинууд дээр нэн даруй бас үйлчилдэг. Хэрэв staff-ийн гишүүний бүртгэл
эвдэгдсэн бол түүний нууц үгийг бүх машинууд дээр нэн даруй өөрчлөх тэр боломжийг
дутуу үнэлэх ёсгүй юм. Тусдаа байгаа нууц үгүүдийг N машинууд дээр өөрчлөх нь
зовлонтой байдаг. Мөн та Kerberos-д нууц үг дахин өгөлтийг ноогдуулж болох
бөгөөд Kerberos тасалбарыг хэсэг хугацааны дараа дуусдагаар хийж болохоос
гадна Kerberos систем нь тодорхой хугацааны (жишээ нь сар бүр) дараа
хэрэглэгчийг шинэ нууц үг сонгохыг шаарддагаар бас тохируулж болдог.
root-ажилладаг серверүүд болон suid/sgid хоёртын файлуудыг аюулгүй болгох
ntalk
comsat
finger
sandboxes
sshd
telnetd
rshd
rlogind
Хянамгай сисадмин илүү ч үгүй дутуу ч үгүй зөвхөн өөрийн хэрэгтэй серверүүдийг
ажиллуулдаг. Гуравдагч талын серверүүд ихэвчлэн хамгийн алдаатай байх
хандлагатай гэдгийг санаж байх хэрэгтэй. Жишээ нь
imapd эсвэл
popper серверийн хуучин хувилбарыг
ажиллуулна гэдэг нь универсал root тасалбарыг
бүх дэлхийд өгч байна гэсэн үг юм. Та няхуур шалгаагүй сервер битгий ажиллуул.
Олон серверүүд заавал root эрхээр ажиллах
шаардлагагүй байдаг. Жишээ нь ntalk,
comsat, болон
finger дэмонуудыг тусгай хэрэглэгчийн
sandboxes буюу хамгаалагдсан хязгаарлагдмал орчинд
ажиллуулах боломжтой байдаг. Хамгаалагдсан хязгаарлагдмал орчин нь
асар их төвгүүдийг давж хийгээгүй л бол төгс биш бөгөөд өмнө дурдсан сонгины
хандлагаар аюулгүй байдалд хандах нь хэвээр байна: хэрэв хэн нэгэн нь
хамгаалагдсан хязгаарлагдмал орчинд ажиллаж байгаа серверт эвдэн орж
чадсан ч гэсэн тэд хамгаалагдсан хязгаарлагдмал орчныг бас эвдэн гарах хэрэг
болно. Аль болох олон давхаргыг халдагч эвдлэх ёстой болох тусам тэдгээрийн
амжилттай болох нь улам багасах болно. Урьд нь root цоорхойнууд нь
системийн үндсэн серверүүдээс авахуулаад бараг л бүх
root ажилладаг сервер дээр олдож байсан.
Хэрэв таны ажиллуулдаг машин уруу хүмүүс зөвхөн sshd
ашиглан нэвтэрдэг бөгөөд telnetd,
rshd эсвэл
rlogind хэзээ ч ашиглан нэвтэрдэггүй
бол эдгээр үйлчилгээнүүдийг хаагаарай!
Одоо &os; нь ntalkd,
comsat, болон
finger үйлчилгээнүүдийг хамгаалагдсан
хязгаарлагдмал орчинд анхдагчаар ажиллуулдаг. Хамгаалагдсан хязгаарлагдмал
орчинд ажиллуулж болох өөр нэг програм нь &man.named.8; юм.
/etc/defaults/rc.conf нь
named-г хамгаалагдсан хязгаарлагдмал
орчинд ажиллуулахад шаардлагатай нэмэлт өгөгдлүүдийг тайлбар хэлбэрээр агуулсан
байдаг. Таны шинэ систем эсвэл байгаа системээ шинэчилж байгаагаас хамааран
тэдгээр хамгаалагдсан хязгаарлагдмал орчинд ашиглагдах тусгай хэрэглэгчийн
бүртгэлүүд суулгагдаагүй байж болох юм. Хянамгай сисадмин судалгаа хийж
серверүүдийг хамгаалагдсан хязгаарлагдмал орчинд аль болох
ажиллуулдаг.
sendmail
Хамгаалагдсан хязгаарлагдмал орчинд ерөнхийдөө ажилладаггүй хэд хэдэн
серверүүд байдаг: sendmail,
popper,
imapd, ftpd,
болон бусад. Эдгээрийн зарим шиг бас өөр серверүүд байдаг боловч
тэдгээрийг суулгах нь таны хүсэж байгаагаас илүү (амархан байх гэсэн асуудал
энд сөхөгдөж байна) их ажиллагаа шаардаж магадгүй юм. Та эдгээр серверүүдийг
магадгүй root эрхээр ажиллуулж тэдгээрт учирч болох
эвдрэн оролтуудыг илрүүлэх өөр арга замуудад найдах хэрэгтэй болж болох юм.
Системийн өөр нэг том боломжтой root цоорхойнууд
бол системд суусан suid-root болон sgid хоёртын файлууд юм.
rlogin зэрэг эдгээрийн ихэнх нь
/bin, /sbin,
/usr/bin, эсвэл /usr/sbin
сангуудад байрладаг. Юу ч 100% аюулгүй байдаггүй боловч системийн анхдагч
suid болон sgid хоёртын файлууд нь боломжийн хэрээр аюулгүй гэж тооцогддог.
Гэсэн хэдий ч эдгээр хоёртын файлуудад root цоорхойнууд
үе үе олддог. xterm-г (энэ нь ихэвчлэн suid
байдаг) эмзэг болгосон root цоорхойнууд 1998 онд
Xlib-д олджээ. Харамсахаасаа өмнө аюулгүй байж
байсан нь дээр учраас хянамгай сисадмин зөвхөн staff ажиллуулах ёстойгоор
staff зөвхөн хандаж чадах тусгай бүлэгт зөвшөөрч suid хоёртын файлуудыг
хязгаарладаг бөгөөд хэн ч ашигладаггүй suid хоёртын файлуудыг ажиллуулж болохгүй
болгодог (chmod 000). Дэлгэцгүй серверт ер нь
xterm хоёртын файл хэрэгцээгүй юм.
Sgid хоёртын файлууд нь бас л аюултай юм. Хэрэв халдагч sgid-kmem
хоёртын файлыг эвдэж чадвал тэр /dev/kmem-г
уншиж чадах бөгөөд ингэснээр нууц үгтэй дурын бүртгэлийг эвдэн орж
шифрлэсэн нууц үгийн файлыг уншихад хүргэдэг. Бас kmem
бүлгийг эвдсэн халдагч secure буюу аюулгүй аргаар дамжин нэвтрэн орсон хэрэглэгчдийн
ашиглаж байгаа pty-уудаар илгээгдсэн гарын товчнуудын даралтуудыг
хянаж чаддаг. tty бүлгийг эвдсэн халдагч
бараг дурын хэрэглэгчийн tty-д бичиж чадна. Хэрэв хэрэглэгч гар дуурайх боломж бүхий
терминал програм эсвэл эмулятор ажиллуулж байгаа бол хэрэглэгчийн терминалыг
тушаал буцаан харуулахаар болгодог өгөгдлийн урсгалыг халдагч үүсгэж дараа нь
тэр тушаалыг тэр хэрэглэгчийн эрхээр ажиллуулдаг.
Хэрэглэгчийн бүртгэлүүдийг аюулгүй болгох
Хэрэглэгчийн бүртгэлүүдийг аюулгүй болгох нь ихэвчлэн хамгийн хэцүү
байдаг. Та өөрийн staff-д ширүүн хандалтын хязгаарлалтууд оногдуулж
тэдгээрийн нууц үгүүдийг од болгож
болох боловч
та ердийн хэрэглэгчийн бүртгэлүүдийг яг ингэж хязгаарлаж чадахгүй байж болох
юм. Хэрэв та хангалттай хяналттай байх юм бол таны аз болж хэрэглэгчийн
бүртгэлүүдийг зөвөөр аюулгүй болгож чадна. Хэрэв үгүй бол та тэдгээр
бүртгэлүүдийг хянахдаа ердөө л илүү сонор сэрэмжтэй байх хэрэгтэй.
ssh болон Kerberos-г хэрэглэгчийн бүртгэлүүдэд ашиглах нь
нэмэлт удирдлага болон техникийн дэмжлэг шаардлагатайгаас болоод
илүү асуудалтай байдаг боловч энэ нь шифрлэсэн нууц үгийн файлыг бодох юм
бол маш сайн шийдэл хэвээр байдаг.
Нууц үгийн файлыг аюулгүй болгох
Цорын ганц итгэлтэй арга бол аль болох олон нууц үгүүдийг од болгон
тэдгээр бүртгэлүүдэд хандахын тулд ssh эсвэл Kerberos ашигла.
Шифрлэгдсэн нууц үгийн файлыг (/etc/spwd.db)
зөвхөн root уншиж чаддаг боловч халдагч
root-бичих хандалт олж авч чадаагүй ч гэсэн тэр файлд унших эрх олж авах
боломжтой байж болох юм.
Таны аюулгүй байдлын скриптүүд нууц үгийн файлд хийгдсэн өөрчлөлтүүдийг
үргэлж шалгаж тайлагнах шаардлагатай (доорх Файлын бүрэн бүтэн байдлыг шалгах
хэсгийг үзнэ үү).
Цөмийн гол хэсэг, түүхий төхөөрөмжүүд болон файлын системүүдийг аюулгүй болгох
Хэрэв халдагч root-г эвдсэн бол тэр юуг ч хийж чадах
боловч зарим ашиг сонирхлууд байдаг. Жишээ нь орчин үеийн ихэнх цөмүүдэд
пакет шиншлэх төхөөрөмжийн драйвер бүтээгдсэн байдаг. &os;-д энэ нь
bpf төхөөрөмж гэж нэрлэгддэг. Халдагч
ердөө буулган авсан машин дээрээ пакет шиншлэгчийг ажиллуулахыг оролддог.
Та халдагчид энэ боломжийг өгөх хэрэггүй бөгөөд ихэнх системүүдэд
bpf төхөөрөмжийг эмхэтгэн оруулах
шаардлагагүй юм.
sysctl
Гэхдээ bpf төхөөрөмжийг хаасан ч гэсэн
та /dev/mem болон /dev/kmem
файлуудад бас санаа тавих хэрэгтэй. Энэнээс болоод халдагч түүхий (raw)
төхөөрөмжүүдэд бичиж чадсан хэвээр байна. Мөн цөмийн бас нэг боломж болох
модуль ачаалагч гэж нэрлэгддэг &man.kldload.8; байдаг. Самбаатай
халдагч KLD модуль ашиглаад өөрийн bpf
төхөөрөмж эсвэл бусад шиншлэх төхөөрөмжийг ажиллаж байгаа цөмд суулгадаг.
Эдгээр асуудлуудаас зайлсхийхийн тулд та цөмийг илүү өндөр аюулгүй байдлын
түвшинд ядаж аюулгүйн түвшин 1-д ажиллуулах хэрэгтэй. Аюулгүй түвшин
sysctl тушаалаар kern.securelevel
хувьсагчийн тусламжтай тохируулагдаж болно. Аюулгүйн түвшинг 1 болгосны дараа
түүхий төхөөрөмжүүдэд бичих хандалт хийхийг хориглох бөгөөд schg
зэрэг chflags тугууд үйлчлэх болно. Мөн та
чухал эхлүүлэх хоёртын файлууд, сангууд болон скрипт файлууд, ер нь аюулгүйн
түвшин заагдах хүртэл ажиллаж байгаа бүгдэд schg туг
байгаа эсэхийг шалгах хэрэгтэй. Энэ нь хэтэрхий болж болох бөгөөд
таныг илүү өндөр аюулгүйн түвшинд ажиллаж байгаа үед системийг шинэчлэхийг
бүр илүү төвөгтэй болгодог юм. Та буулт хийж системийн бүх файл болон санд
schg тугийг зааж өгөлгүйгээр системийг өндөр аюулгүйн
түвшинд ажиллуулж болох юм. Өөр нэг боломж нь /
болон /usr санг ердөө л зөвхөн уншихаар холбох явдал
юм. Хамгаалах зүйлдээ хэт ширүүн байх нь булаан эзлэлтийн бүх чухал илрүүлэлтийг
бас болиулж болохыг санахад илүүдэхгүй.
Файлын бүрэн бүтэн байдлыг шалгах нь: Хоёртын файлууд, Тохиргооны файлууд,
гэх мэт.
Тэр мөч ирэхэд, та зөвхөн системийн гол тохиргоо болон хяналтын файлуудаа
ая тухын хүчин зүйл урьтахаас хамаагүй өмнө хамгаалж чадна.
Жишээ нь chflags тушаал ашиглан
/ болон /usr
сангууд дахь ихэнх файлуудад schg битийг тохируулах нь
магадгүй үр ашиггүй байж болох бөгөөд учир нь ингэснээр файлуудыг хамгаалахын
хажуугаар бас илрүүлэх цонхыг хаадаг юм. Таны аюулгүй байдлын сонгины
сүүлийн давхарга нь илрүүлэлт бөгөөд энэ нь хамгийн чухал юм. Хэрэв та боломжит
халдагчдыг илрүүлж чадахгүй л бол аюулгүй байдлын бусад үлдсэн асуудлуудын талаар
бодоод ч бараг хэрэггүй юм (эсвэл бүр дэмий юм, аюулгүй байдлыг танд буруу ойлгуулахад
хүргэдэг). Сонгины ажлын хагас нь халдагчийг үйлдэл дээр нь
барихын тулд түүнийг зогсоохын оронд харин удаашруулах явдал юм.
Халдлагыг илрүүлэх хамгийн сайн арга бол өөрчлөгдсөн, алга болсон, эсвэл
гэнэтийн файлуудыг хайх явдал юм. Өөрчлөгдсөн файлуудыг хайх хамгийн сайн арга
бол тэдгээрийг өөр (ихэвчлэн төвлөрсөн) хязгаарлагдмал хандалттай системээс хайх
явдал юм. Өөрийн аюулгүй байдлын скриптийг нэмэлт аюулгүй байдал хангасан
хязгаарлагдмал хандалттай систем дээр бичих нь тэдгээрийг боломжит халдагчдад
бараг харагдуулдаггүй бөгөөд энэ нь чухал юм. Давуу талыг хамгийн ихээр авахын
тулд ерөнхийдөө хязгаарлагдмал хандалттай хайрцагт бусад машинуудад хандах
тэр ач холбогдолтой хандалтыг өгөх хэрэгтэй. Үүнийг ихэвчлэн бусад машинуудын зөвхөн
унших NFS экспортыг хязгаарлагдмал хандалттай хайрцагт өгөх эсвэл ssh түлхүүр
хослолыг тохируулж хязгаарлагдмал хандалттай хайрцгийг бусад машинууд уруу ssh
хийхийг зөвшөөрөх замаар хийдэг. Өөрийн сүлжээний урсгалыг тооцохгүй юм бол NFS нь
хамгийн харагддаггүй арга юм — энэ нь клиент хайрцаг бүр дэх файлын
системүүдийг монитор хийхийг танд зөвшөөрч бараг л илэрдэггүй. Хэрэв таны
хязгаарлагдмал хандалттай сервер нь клиент хайрцагнууд уруу hub буюу салаалагч эсвэл
чиглүүлэлтийн хэд хэдэн давхаргаар дамжин холбогдсон бол NFS арга нь хэтэрхий
аюултай (сүлжээний хувьд) байж болох бөгөөд ssh-ийг ашиглах нь түүний гаргадаг
аудит мөрийн замуудтай байсан ч гэсэн магадгүй илүү сонголт байж болох юм.
Монитор хийгдэх клиент систем уруу хандахад хамгийн багаар бодоход унших эрхийг
та хязгаарлагдмал хандалттай хайрцагт өгсний дараа яг мониторыг хийхдээ скрипт бичих
хэрэгтэй. Өгөгдсөн NFS холболтод &man.find.1; болон &man.md5.1; зэрэг
энгийн системийн хэрэгслүүд ашиглан та скриптүүд бичиж болно. Клиент хайрцгийн
файлуудад өдөрт нэг удаа физикээр md5 хийж /etc болон
/usr/local/etc сангууд дахь хяналтын файлуудыг
бүр илүү давтамжтайгаар шалгаж байх нь зүйтэй юм. Хязгаарлагдмал хандалттай
машины зөв гэж тооцсон md5 мэдээлэлтэй харьцуулахад тарахгүй файлууд олдвол
сисадминд үүнийг очиж шалгахыг хашгиран мэдээлэх ёстой. Аюулгүй байдлын сайн
скрипт нь тохирохгүй suid хоёртын файлууд болон / болон
/usr зэрэг системийн хуваалтууд дээрх шинээр үүссэн
эсвэл устгагдсан файлуудыг бас шалгадаг.
NFS биш ssh-ийг ашиглаж байх үед аюулгүй байдлыг скрипт бичих нь бүр илүү хэцүү
байдаг. Та скриптүүдийг харагдуулж ажиллуулахын тулд тэдгээрийг клиент хайрцаг уруу үндсэндээ
scp хийх хэрэгтэй бөгөөд аюулгүй байдлаа бодох юм бол
та тэдгээр скриптүүдийн ашигладаг хоёртын файлуудыг (find гэх зэрэг) бас
scp хийх хэрэгтэй юм.
Клиент хайрцаг дээрх ssh клиент аль хэдийн
эвдэгдсэн байж болох юм. Аюултай холболтоор ажиллаж байгаа бол ssh-г ашиглах нь
шаардлагатай байж болох боловч бас түүнтэй ажиллахад бүр илүү хэцүү байдаг юм.
Аюулгүй байдлын сайн скрипт нь
.rhosts, .shosts,
.ssh/authorized_keys гэх зэрэг
MD5 шалгалтын хүрээний гадуур байх хэрэглэгч болон
staff-ийн гишүүдийн хандалтын тохиргооны файлууд дахь өөрчлөлтүүдийг бас
шалгадаг.
Хэрэв та асар их хэрэглэгчийн дискний зайтай бол тэдгээр хуваалтууд дээрх
файл бүр дээр ажиллахад хэт удаж болох юм. Энэ тохиолдолд suid хоёртын
файлууд болон төхөөрөмжүүдийг хаах холболтын тугуудыг зааж өгөх нь зүйтэй юм.
nodev болон nosuid
нь таны хайж байгаа тохируулгууд юм. Энэ давхаргын зорилго нь
эвдлэн оролтын оролдлогуудыг амжилттай эсвэл амжилтгүй болсноос үл хамааран
илрүүлэх явдал учраас ямар ч гэсэн ядаж долоо хоногт нэг удаа та тэдгээр файлуудыг
магадгүй шалгаж байх хэрэгтэй юм.
Процессийн бүртгэл хийх нь (&man.accton.8;-г үзнэ үү) эвдлэн оролтын
дараах үнэлэх арга замууд болон тусалж болох харьцангуй бага ачаалал бүхий
үйлдлийн системийн боломж юм. Энэ нь эвдлэн орсны дараа файлыг хөндөөгүй хэвээр
гэж үзэн халдагч систем уруу хэрхэн эвдлэн орсныг мөрдөхөд ялангуяа ашигтай
байдаг.
Эцэст нь аюулгүй байдлын скриптүүд нь бүртгэлийн файлуудыг процесс хийх ёстой
бөгөөд бүртгэлүүд өөрсдөө аль болох аюулгүй байдлаар үүсгэгдэх ёстой бөгөөд
алсын syslog нь их ашигтай байж болох юм. Халдагч өөрийн мөрийг арилгахыг
оролдох бөгөөд эхний эвдлэн оролтын арга болон хугацааг мөрдөхөд сисадмины хувьд
бүртгэлийн файлууд нь маш чухал байдаг юм. Бүртгэлийн файлуудын байнгын бичлэгийг
хадгалах нэг арга нь системийн консолыг сериал порт уруу ажиллуулж консолуудыг
хянаж аюулгүй машин дээр мэдээллийг цуглуулах явдал юм.
Параной буюу хэт зовнил
Бага зэргийн хэт зовнил буруудахгүй. Дүрэм болгож тав тухтай байдлыг
алдагдуулдаггүй дурын тооны аюулгүй байдлын боломжуудыг сисадмин нэмж болох бөгөөд
зарим анхаарлыг бодолцон тав тухтай байдалд нөлөөлөх
аюулгүй байдлын боломжуудыг бас нэмж болох юм. Бүр илүү чухал нь аюулгүй
байдлын администратор үүнийг бага зэрэг хольж хэрэглэж болно — хэрэв та энэ
баримтад дурдсан заавруудыг үгчлэн ашиглавал энэ баримтыг уншсан ирээдүйн халдагчид
та өөрийн арга замуудыг заан өгч байна гэсэн үг юм.
Үйлчилгээг Зогсоох Халдлагууд
Үйлчилгээг Зогсоох (DoS)
Энэ хэсэг нь Үйлчилгээг Зогсоох халдлагуудыг хамарна. DoS халдлага нь
ихэвчлэн пакетийн халдлага байдаг. Таны сүлжээг дүүргэж байгаа орчин үеийн
хууран мэхэлсэн пакетийн халдлагуудын эсрэг нэг их юм хийж чадахгүй ч гэсэн
халдлагууд таны серверүүдийг унагахгүйн тулд та ерөнхийдөө хохирлыг
хязгаарлаж болно:
Серверийн fork хийлтийг хязгаарлах.
Springboard буюу бусад халдлагуудыг хязгаарлах (ICMP хариу халдлагууд, ping
цацалт, гэх мэт.).
Цөмийн чиглүүлэлтийн кэшийг хэт ачаалах.
Нийтлэг DoS халдлагын дүр зураг бол fork хийгдэж байгаа серверт
халдаж түүнээр асар их хүүхэд процесс үүсгүүлж эцсийн эцэст хост системийн
хувьд санах ой, файлын тодорхойлогчууд гэх мэтүүд дуусч зогсоход
хүргэдэг. inetd (&man.inetd.8;-г
үзнэ үү) нь энэ төрлийн халдлагыг хязгаарлах хэд хэдэн тохируулгатай.
Машиныг зогсоохоос хамгаалах боломжтой боловч ерөнхийдөө үйлчилгээг
халдлагад өртүүлэхгүй байх боломжгүйг энд тэмдэглэх нь зүйтэй юм.
inetd гарын авлагын хуудсыг
анхааралтай уншиж , ,
болон тохируулгуудад ялангуяа анхаарлаа
хандуулаарай. Хууран мэхэлсэн IP халдлагууд нь
inetd дахь
тохируулгыг хуурах учраас ихэвчлэн тохируулгуудын
хослолыг ашиглах шаардлагатай. Зарим дан серверүүд өөрийн
fork хийгдэхийг хязгаарлах параметрүүдтэй байдаг.
Sendmail нь
тохируулгатай байдаг бөгөөд
энэ нь Sendmail-ийг ачаалал хязгаарлах тохируулгатай ажиллуулж ачааллын
хоцрогдол үүсгэснээс хавьгүй илүүтэйгээр ажилладаг. Та
Sendmail-г ажиллуулахдаа
хүссэн ачааллыг даахаар гэхдээ компьютерийг унагахаар их хэмжээний тоогоор
Sendmail-үүдийг ажиллуулах биш түүнээс
багаар MaxDaemonChildren параметрийг
хангалттай өндрөөр тавьж өгөх хэрэгтэй. Мөн sendmail-ийг дарааллын
горимоор () ажиллуулах
болон дэмонг (sendmail -bd) дараалалтай
(sendmail -q15m) ажиллуулдгаас тусад нь ажиллуулах нь
чухал юм. Хэрэв та шууд илгээх горимыг хүсэж байгаа бол та дарааллыг
зэргээр бүр бага интервалаар ажиллуулах боломжтой
боловч MaxDaemonChildren тохируулгыг боломжийн
утгаар хоорондоо холбоотой амжилтгүйтлүүдээс sendmail-ийг хамгаалахын
тулд зааж өгсөн эсэхээ шалгаарай.
Syslogd-д шууд халдаж болох учраас аль болох
тохируулгыг эсвэл тохируулгыг ашиглахыг
танд зөвлөдөг.
Шууд халдлага хийгдэж болох TCP Wrapper-ийн
буцах identd зэрэг буцан холбогддог үйлчилгээнүүдийн хувьд та маш хянамгай байх
хэрэгтэй. Ийм учраас та TCP Wrapper-ийн
буцах identd боломжийг ерөнхийдөө ашиглах хэрэггүй юм.
Та өөрийн захын чиглүүлэгчүүд дээрээ дотоод үйлчилгээнүүд уруугаа
гаднаас хандуулахгүй болгож галт ханаар хамгаалах нь зүйтэй юм.
Үүний цаадах санаа нь гаднаас ирж болзошгүй сүлжээ дүүргэх халдлагаас өөрийн LAN-г
хамгаалах явдал бөгөөд сүлжээн дээр тулгуурласан root
эрхийг буулгахаас дотоод үйлчилгээнүүдийг хамгаалах зүйлс тийм их биш юм.
exclusive буюу хамааруулаагүй галт ханыг үргэлж тохируулах хэрэгтэй, өөрөөр хэлбэл
A, B, C, D болон M-Z портуудаас бусад
бүгдийг галт ханаар хамгаалах хэрэгтэй
. Ингэснээр та
named (хэрэв та бүсийн хувьд анхдагч бол),
ntalkd,
sendmail болон бусад Интернэтээс хандах
үйлчилгээнүүд зэрэг зарим нэг тусгай үйлчилгээнүүдийн портуудаас бусад бүх бага
дугаарын портуудыг галт ханаар хамгаалж чадах юм. Хэрэв та галт ханыг өөр
аргаар — inclusive буюу хамааруулсан эсвэл зөвшөөрсөн галт хана маягаар
тохируулахыг оролдвол хэд хэдэн үйлчилгээнүүдийг хаахаа
мартаж магадгүй юм, эсвэл та шинэ дотоод үйлчилгээ нэмээд галт ханаа шинэчлэхээ
мартаж болох юм. Та галт хана дээр зөвшөөрсөнтэй адил үйлдлийг нэвтрүүлэхийн
тулд бага дугаарын портуудыг нээлгүйгээр өндөр дугаарын портуудыг онгойлгож
болох юм. Мөн &os; нь динамик холболтод хэрэглэгддэг портуудыг
sysctl-ийн төрөл бүрийн
net.inet.ip.portrange хувьсагчуудаар
(sysctl -a | fgrep portrange)
хянах боломжийг танд олгодгийг бас тэмдэглэх нь зүйтэй юм. Энэ нь бас таны
галт ханын тохиргооны төвөгтэй байдлыг амарчилдаг юм. Жишээ нь
та ердийн 4000-аас 5000 хүртэлх портууд болон 49152-оос 65535 хүртэлх
өндөр дугаарын портуудыг ашигладаг бол 4000-аас бага бүгдийг
өөрийн галт хана дээр хаах хэрэгтэй (мэдээж Интернэтээс ханддаг хэдэн тусгай портуудаас
бусад).
Өөр нийтлэг DoS халдлагуудын нэг нь springboard халдлага юм
— сервер, дотоод сүлжээ эсвэл бусад машиныг хариу үйлдэл хийхийг нь
ихэсгэж хэт ачаалахад хүргэдэг халдлага юм. Ийм маягийн хамгийн нийтлэг
халдлага нь ICMP ping broadcast буюу цацалт
юм. Халдагч таны LAN-ий цацах хаяг уруу илгээсэн ping пакетийнхаа
эхлэл IP хаягийг халдахыг хүсэж байгаа машиныхаа IP хаягаар сольж хуурдаг.
Хэрэв таны захын чиглүүлэгчүүд цацах хаяг уруу илгээх ping пакетуудыг
зогсоохоор тохируулагдаагүй бол таны LAN хангалттай хариу үүсгэн хууран мэхэлсэн
эхлэл хаяг уруу илгээж, ялангуяа халдагч хэдэн арван цацах хаягууд уруу өөр өөр
хэдэн арван сүлжээнүүдээр дамжин энэ башир аргаа ашигласан үед, хохирогчийг
дүүргэдэг. 120 мегабайтаас илүү хэмжээний цацах халдлага одоогоор
хэмжигдээд байна. Энэ төрлийн хоёр дахь нийтлэг халдлага нь ICMP-ийн алдаа
тайлагнах системийн эсрэг халдлага юм. ICMP алдааны мэдэгдэл үүсгэдэг
пакетуудыг бүтээж халдагч серверийн орж ирж байгаа сүлжээг дүүргэж ингэснээр
серверийг өөрийн гарах сүлжээг ICMP хариунуудаар дүүргэхэд хүргэдэг.
Энэ төрлийн халдлага нь ялангуяа хэрэв сервер үүсгэж байгаа ICMP хариунуудаа
хангалттай хурднаар шавхан гаргаж чадахгүй байгаа бол серверийг санах ойгүй болгож
сүйрүүлж бас болох юм. sysctl-ийн
net.inet.icmp.icmplim хувьсагчийг ашиглан
эдгээр халдлагуудыг хязгаарлах хэрэгтэй. Springboard төрлийн халдлагуудын
сүүлийн гол ангилал нь udp цуурай үйлчилгээ зэрэг зарим дотоод
inetd үйлчилгээнүүдтэй холбоотой юм.
Халдагч UDP пакетийг хууран мэхэлж A болон B сервер нь хоёулаа таны LAN-д байгаа
тийм A серверийн цуурай порт дээрх эхлэл хаягаар болон төгсгөл хаягийг B серверийн
цуурай порт дээрх хаягаар сольдог. Уг хоёр сервер дараа нь энэ ганц пакетийг
хоорондоо шидэлцдэг. Эдгээр серверүүд болон тэдгээрийн LAN-г энэ маягаар
халдагч хэдхэн пакетуудыг хатган оруулан хэт ачаалж чаддаг.
Үүнтэй адил асуудлууд дотоод chargen портод
бас байдаг. Чадварлаг сисадмин эдгээр бүх дотоод inetd тест үйлчилгээнүүдийг
хаадаг.
Хууран мэхэлсэн пакетийн халдлагуудыг цөмийн чиглүүлэлтийн кэшийг хэт ачаалахад
хэрэглэж болдог. net.inet.ip.rtexpire,
rtminexpire, болон rtmaxcache
sysctl параметрүүдийг үзнэ үү. Дурын эхлэл
IP хаягийг ашигласан хууран мэхэлсэн пакетийн халдлага нь чиглүүлэлтийн хүснэгтэд түр зуур
кэш хийгдсэн чиглүүлэлтийг цөмөөр үүсгүүлэхэд хүргэдэг бөгөөд энэ нь
netstat -rna | fgrep W3 тушаалаар харагддаг.
Эдгээр чиглүүлэлтүүд нь ихэвчлэн 1600 секунд орчим хугацааны дотор дуусдаг.
Хэрэв цөм кэш хийгдсэн чиглүүлэлтийн хүснэгт хэтэрхий том болсныг илрүүлэх юм бол
rtexpire динамикаар багасгадаг боловч
rtminexpire-с бага болтол хэзээ ч багасгадаггүй.
Хоёр асуудал байдаг:
Бага ачаалагдсан сервер гэнэт халдлагад өртөхөд цөм хангалттай хурдан
хариу үйлдэл хийдэггүй.
rtminexpire хувьсагч нь
үргэлжилсэн халдлагыг цөм дааж чадахаар хангалттай бага байдаггүй.
Хэрэв таны серверүүд Интернэтэд T3 эсвэл илүү хурдаар холбогдсон бол
&man.sysctl.8;-оор
rtexpire болон rtminexpire
хувьсагчуудыг хоёуланг гараар дарж бичихдээ хянамгай байх хэрэгтэй.
Аль ч параметрийг (машиныг сүйрүүлэхийг та хүсээгүй л бол) хэзээ ч битгий
0 болгоорой. Эдгээр параметрүүдийг хоёуланг нь 2 секунд болгох нь
чиглүүлэлтийн хүснэгтийг халдлагаас хамгаалахад хангалттай байх ёстой.
Kerberos болон SSH-тэй холбоотой хандалтын асуудлууд
ssh
KerberosIV
Хэрэв та Kerberos болон ssh-г хоёуланг ашиглахаар бол цөөн хэдэн асуудлуудыг
дурдах хэрэгтэй. Kerberos 5 нь жинхэнийг шалгах маш сайн нэвтрэлтийн протокол
боловч түүнийг ашигласан telnet болон
rlogin-д байдаг алдаанууд нь энэ хоёр програмыг
хоёртын урсгалтай ажиллахад тохиромжгүй болгодог. Мөн
тохируулгыг ашиглахгүй л бол анхдагчаар Kerberos нь сессийг шифрлэдэггүй.
ssh нь бүгдийг шифрлэдэг.
Ssh нь анхдагчаар шифрлэсэн түлхүүрүүдээ дамжуулдгаас бусад бүх л талаараа зэгсэн
сайн ажилладаг. Энэ нь юу гэсэн үг вэ гэхээр та хэрэв системийн бусад хэсэгт хандах боломж
олгодог түлхүүрүүд бүхий аюулгүй ажлын компьютертай бөгөөд та аюултай машин уруу ssh
хийвэл таны түлхүүрүүд ашиглагдах боломжтой гэсэн үг юм. Яг түлхүүрүүд нь өөрсдөө
ил гардаггүй боловч ssh нь таны нэвтэрсэн хугацааны туршид зориулж дамжуулах порт
суулгадаг бөгөөд хэрэв халдагч аюулгүй машин дээрх root-г
эвдсэн бол тэрхүү портыг таны түлхүүрүүдийг ашиглахын тулд хэрэглэн таны түлхүүрээр
тайлагдах өөр бусад машинуудад хандах боломжийг олж авах боломжтой юм.
Бид staff нэвтрэлтүүдийн хувьд аль болох ssh-г Kerberos-той цуг ашиглахыг
зөвлөдөг. Ssh нь Kerberos-ийн дэмжлэгтэй
эмхэтгэгдэж болдог. Энэ нь ил гарсан байж болзошгүй ssh түлхүүрүүдэд
найдах таны найдварыг багасгахын хамт нууц үгүүдийг Kerberos-оор хамгаалдаг.
Ssh түлхүүрүүд нь аюулгүй машинуудын автоматчилагдсан ажлуудад (Kerberos-оор
хийхэд таарахгүй) зөвхөн хэрэглэгдэх ёстой. Мөн бид таныг ssh-ийн тохиргоондоо
key-forwarding буюу түлхүүр дамжуулалтыг болиулах эсвэл ssh-ийн
authorized_keys файлдаа зөвхөн тусгайлсан
машинуудаас нэвтрэхэд түлхүүрийг ашиглаж болохоор болгож зөвшөөрдөг
from=IP/DOMAIN тохируулгыг ашиглахыг зөвлөдөг.
Билл
Свингл
Хэсгүүдийг дахин бичиж шинэчилсэн
DES, MD5, болон Crypt
аюулгүй байдал
crypt
crypt
DES
MD5
&unix; систем дээрх хэрэглэгч бүрийн хувьд нууц үг бүртгэлтэй нь холбоотой
байдаг. Мэдээж эдгээр нууц үгүүд нь зөвхөн хэрэглэгч ба үйлдлийн системд
мэдэгдэж байх ёстой. Эдгээр нууц үгүүдийг нууцлаг байлгахын тулд тэдгээрийг
one-way hash буюу үл буцах хэш
гэгддэг шифрлэхэд амархан
боловч буцааж болдоггүй аргаар шифрлэдэг. Өөрөөр хэлбэл хормын өмнө
мэдээж гэж хэлсэн бидний хэлсэн үг яг жинхэнэдээ үнэн биш юм: үйлдлийн систем
өөрөө нууц үгийг жинхэнэдээ мэддэггүй.
Энэ нь зөвхөн нууц үгийн шифрлэсэн хэлбэрийг
мэддэг. plain-text буюу ердийн уншигдах текст
хэлбэрийн нууц үгийг авах цорын ганц арга нь боломжит нууц үгүүдийн орон зайгаас
балмадаар хүчлэн хайх явдал юм.
Харамсалтай нь &unix; бий болсон тэр үед нууц үгийг аюулгүй аргаар
шифрлэх цорын ганц арга нь DES, Data Encryption Standard буюу
Өгөгдөл Шифрлэх Стандарт дээр үндэслэсэн байлаа. Энэ нь АНУ-д оршин
сууж байсан хэрэглэгчдийн хувьд тийм ч асуудалтай биш байсан юм, гэхдээ
DES-ийн эх код АНУ-аас гадагшаа экспорт хийгдэж болохгүй байсан
учир &os; нь АНУ-ын хуулийг дагахын хажуугаар DES-ийг ашигласан хэвээр
байсан бусад бүх &unix; төрлүүдтэй нийцтэй байх арга замыг хайж олоход
хүрсэн юм.
Үүний шийдэл нь АНУ-ын хэрэглэгчид DES сангуудыг суулгаж ашиглах боломжтой
мөртлөө олон улсын хэрэглэгчид гадагш экспорт хийгдэж болох шифрлэх аргатай бас
байхаар шифрийн сангуудыг хуваасан явдал байлаа. Ингэж &os; нь
MD5-ийг өөрийн анхдагч шифрлэх аргаа болгон ашиглах болсон юм. MD5 нь
DES-ээс илүү аюулгүй нууцлаг гэгддэг бөгөөд DES-ийг суулгах нь үндсэндээ
нийцтэй байх шалтгаануудын улмаас зориулагдсан юм.
Өөрийн Crypt арга замыг таних нь
Одоогоор шифрийн сан DES, MD5 болон Blowfish хэш функцуудыг дэмждэг.
Анхдагчаар &os; нь MD5 ашиглан нууц үгүүдийг шифрлэдэг.
&os; аль шифрлэх аргыг тохируулж ашиглаж байгааг мэдэх хялбар байдаг.
/etc/master.passwd файл дахь шифрлэсэн
нууц үгийг шалгах нь нэг арга юм. MD5 хэшээр шифрлэгдсэн нууц үгүүд нь
DES-р шифрлэгдсэнийгээ бодох юм бол урт бөгөөд $1$
тэмдэгтээр бас эхэлдэг. $2a$
тэмдэгтээр эхэлсэн нууц үгүүд Blowfish хэш функцаар шифрлэгдсэн байдаг.
DES мөр нь ямар нэг тусгайлан таньж болох шинж тэмдэггүй байдаг боловч
тэд MD5 нууц үгүүдээс богино бөгөөд $
тэмдэгт ордоггүй 64 тэмдэгттэй цагаан толгойгоор кодчилогддог, тиймээс
долларын тэмдэгтээр эхлээгүй харьцангуй богино мөр ихэвчлэн DES нууц үг
байдаг.
Шинэ нууц үгүүдэд ашиглагдах нууц үгийн хэлбэр нь нэвтрэлтийн
passwd_format боломжийн тусламжтай
/etc/login.conf файлд хянагддаг бөгөөд
энэ хувьсагч нь des, md5
эсвэл blf утгуудыг авдаг. Нэвтрэлтийн
боломжуудын талаар дэлгэрэнгүй мэдээллийг &man.login.conf.5;
гарын авлагын хуудаснаас үзнэ үү.
Нэг удаагийн нууц үгүүд
нэг удаагийн нууц үгүүд
аюулгүй байдал
нэг удаагийн нууц үгүүд
Анхдагчаар &os; OPIE (One-time Passwords
In Everything буюу Бүхэнд зориулсан нэг удаагийн нууц үгүүд) дэмжлэгтэй
байдаг бөгөөд энэ нь MD5 хэшийг анхдагчаар ашигладаг.
Бид гурван өөр төрлийн нууц үгийг доор хэлэлцэх болно. Эхнийх нь таны ердийн
&unix; загварын эсвэл Kerberos нууц үг юм; бид үүнийг &unix; нууц үг
гэж нэрлэх болно. Хоёр дахь төрөл нь OPIE &man.opiekey.1; програмаар
үүсгэгдэж &man.opiepasswd.1; програм болон нэвтрэлт хүлээх мөр хүлээн авах
нэг удаагийн нууц үг юм; бид үүнийг нэг удаагийн нууц үг
гэх болно.
Сүүлийн төрөл нууц үг бол opiekey програмд
(заримдаа opiepasswd програмууд) өгдөг
нууцлаг нууц үг бөгөөд үүнийг ашиглан дээрх програмууд нэг удаагийн нууц үг
үүсгэдэг; бид үүнийг нууцлаг нууц үг
гэх буюу эсвэл
зүгээр л шалгагдаагүй нууц үг
гэх болно.
Нууцлаг нууц үг нь таны &unix; нууц үгтэй ямар ч холбоогүй юм; тэдгээр нь
адил байж болох боловч ингэхийг зөвлөдөггүй. OPIE нууцлаг нууц үгүүд нь
хуучин &unix; нууц үгүүд шиг 8 тэмдэгтэд хязгаарлагддаггүй
&os; дээр стандарт нэвтрэх нууц үг уртаараа 128 тэмдэгт
хүртэл байж болдог. бөгөөд таны хүссэн хэмжээний
урттай байж болдог. Зургаа эсвэл долоон үг бүхий өгүүлбэрээс тогтох нууц үгүүд
нэлээн элбэг байдаг. Ихэнх хэсгийн хувьд OPIE систем &unix;-ийн нууц үгийн
системээс бүр мөсөн ангид ажилладаг.
Нууц үгээс гадна OPIE-д чухал өгөгдлийн өөр хоёр хэсэг байдаг. Нэг нь
seed буюу үр
эсвэл key буюу түлхүүр
гэгддэг
бөгөөд 2 үсэг болон таван тооноос тогтдог. Нөгөөдөх нь давталтын тоо
буюу 1-ээс 100 хүртэлх тоо юм. OPIE нэг удаагийн нууц үгийг үр болон нууцлаг
нууц үгийг нийлүүлэн MD5 хэшийг давталтын тоогоор ашиглан үүсгэж үр дүнг нь
зургаан богино Англи үг болгодог. Эдгээр зургаан Англи үг нь таны нэг удаагийн нууц
үг юм. Нэвтрэлт шалгах систем (үндсэндээ PAM) ашигласан хамгийн сүүлийн нэг удаагийн
нууц үгийг хадгалж байдаг бөгөөд хэрэглэгчийн өгсөн нууц үгийн хэш өмнөх нууц үгтэй таарч
байвал хэрэглэгчийг нэвтрүүлдэг. Үл буцах хэш ашиглагддаг болохоор хэрэв
амжилттайгаар ашиглагдсан нууц үгийг олж авсан бол дараа дараагийн нэг удаагийн
нууц үгүүдийг үүсгэх боломжгүй байдаг; хэрэглэгч болон нэвтрэлтийн програмыг хамгийн
сүүлийн хэлбэрт адилхан байлгаж байхын тулд давталтын тоо амжилттай нэвтрэлт хийгдэх бүрийн
дараа багасаж байдаг. Давталтын тоо 1 хүрэх үед OPIE дахин хийгдэх
хэрэгтэй болно.
Систем болгоны хувьд хэдэн програмууд байдаг бөгөөд тэдгээрийг бид энд
хэлэлцэх болно. opiekey програм давталтын
тоо, үр болон нууцлаг нууц үгийг хүлээн авч нэг удаагийн нууц үг эсвэл
нэг удаагийн нууц үгүүдийн үргэлжилсэн жагсаалтыг үүсгэдэг.
opiepasswd програмыг OPIE-г эхлүүлэх болон
нууц үг, давталтын тоо эсвэл үр өөрчлөхөд ашигладаг; энэ нь
нууцлаг нэвтрэх үгс аль эсвэл давталтын тоо, үр болон нэг удаагийн нууц үгийг
авдаг. opieinfo програм тохирох итгэмжлэлүүдийн
файлуудыг (/etc/opiekeys) шалгаж
ажиллуулсан хэрэглэгчийн одоогийн давталтын тоо болон үрийг дэлгэцэд
гаргадаг.
Бид дөрвөн өөр төрлийн үйлдлийн талаар хэлэлцэх болно. Эхнийх нь аюулгүй
холболтоор opiepasswd ашиглаж нэг удаагийн нууц үгүүдийг
эхний удаа тохируулах эсвэл өөрийн нууц үг эсвэл үрийг өөрчлөх үйлдэл юм.
Хоёр дахь үйлдэл нь opiepasswd-г аюултай холболтоор,
opiekey тушаалыг аюулгүй холболтоор ашиглаж
адил үйлдлийг хийх явдал юм. Гурав дахь нь opiekey-г
аюултай холболтоор ашиглан нэвтрэн орох үйлдэл юм. Дөрөв дэх нь
opiekey-г ашиглан хэд хэдэн түлхүүрүүд үүсгэх үйлдэл
бөгөөд гадагшаа аюулгүй холболтуудгүй газрууд уруу явахдаа тэдгээр түлхүүрүүдийг бичин авч
эсвэл хэвлэн аваад өөртөө авч явж болох юм.
Аюулгүй холболт эхлүүлэх
OPIE-г эхний удаа эхлүүлэхдээ opiepasswd
тушаалыг ажиллуул:
&prompt.user; opiepasswd -c
[grimreaper] ~ $ opiepasswd -f -c
Adding unfurl:
Only use this method from the console; NEVER from remote. If you are using
telnet, xterm, or a dial-in, type ^C now or exit with no password.
Then run opiepasswd without the -c parameter.
Using MD5 to compute responses.
Enter new secret pass phrase:
Again new secret pass phrase:
ID unfurl OTP key is 499 to4268
MOS MALL GOAT ARM AVID COED
Enter new secret pass phrase: эсвэл
Enter secret password: мөрүүд дээр та
нууц үг эсвэл өгүүлбэр оруулах ёстой. Энэ нь таны нэвтрэхдээ ашиглах
нууц үг биш гэдгийг санах хэрэгтэй, үүнийг ашиглаж таны нэг удаагийн
нэвтрэх түлхүүрийг үүсгэдэг. ID
мөр таны
тухайн үеийн параметрүүд болох таны нэвтрэх нэр, давталтын тоо болон
үрийг өгдөг. Нэвтрэн орох үед систем эдгээр параметрүүдийг санаж
танд тэдгээрийг санах шаардлагагүйгээр буцаан үзүүлдэг. Сүүлийн мөр нь
тэдгээр параметрүүд болон таны нууцлаг нууц үгт харгалзах нэг удаагийн
нууц үгийг өгдөг; хэрэв та нэн даруй дахин нэвтэрвэл энэ нэг удаагийн нууц үг
нь таны ашиглах тэр нууц үг юм.
Аюултай холболт эхлүүлэх
Өөрийн нууцлаг нууц үгийг аюултай холболтоор эхэлж өгөхдөө эсвэл
өөрчлөхдөө opiekey ажиллуулж болох тийм газар уруу
аюулгүй холболттой байж байх шаардлагатай; энэ нь таны итгэж байгаа машин
дээр бүрхүүлийн тушаал хүлээх мөр хэлбэрээр байж болно. Та бас давталтын тоог
(100 боломжийн утга байж болох юм) бодож өгөх хэрэгтэй бөгөөд та өөрөө үр
бодож олох эсвэл дурын үүсгэснийг ашиглах хэрэгтэй. Аюултай холболтоор
(таны эхлүүлж байгаа машин уруу) opiepasswd
тушаалыг ашигла:
&prompt.user; opiepasswd
Updating unfurl:
You need the response from an OTP generator.
Old secret pass phrase:
otp-md5 498 to4268 ext
Response: GAME GAG WELT OUT DOWN CHAT
New secret pass phrase:
otp-md5 499 to4269
Response: LINE PAP MILK NELL BUOY TROY
ID mark OTP key is 499 gr4269
LINE PAP MILK NELL BUOY TROY
Анхдагч үрийг хүлээж авах бол Return дар.
Дараа нь хандах нууц үгийг оруулахын өмнө аюулгүй холболт уруугаа
орж адил параметрүүдийг өгөөрэй:
&prompt.user; opiekey 498 to4268
Using the MD5 algorithm to compute response.
Reminder: Don't use opiekey from telnet or dial-in sessions.
Enter secret pass phrase:
GAME GAG WELT OUT DOWN CHAT
Одоо аюултай холболт уруугаа шилжиж үүсгэсэн нэг удаагийн нууц үгээ
тохирох програм уруу хуулаарай.
Нэг удаагийн нууц үг ганцыг үүсгэх нь
OPIE-г эхлүүлэн тохируулж нэвтэрсний дараа танд иймэрхүү тушаал
хүлээх мөр харуулагдана:
&prompt.user; telnet example.com
Trying 10.0.0.1...
Connected to example.com
Escape character is '^]'.
FreeBSD/i386 (example.com) (ttypa)
login: <username>
otp-md5 498 gr4269 ext
Password:
Энэ дашрамд тэмдэглэн хэлэхэд OPIE тушаал хүлээх мөрүүд ашигтай боломжтой
байдаг: хэрэв та нууц үг хүлээх мөр дээр Return
дарвал хүлээх мөр цуурайг идэвхжүүлж таны юу бичиж байгааг танд харуулдаг.
Та хэвлэсэн зүйлээсээ харж магадгүй нууц үгийг гараараа бичиж оруулахыг
оролдож байгаа бол энэ маш ашигтай байж болох юм.
MS-DOS
Windows
MacOS
Энэ үед нэвтрэлт хүлээх мөрөнд хариулахын тулд та өөрийн нэг удаагийн нууц үгийг
үүсгэх хэрэгтэй болно. Үүнийг opiekey тушаал итгэн ажиллуулж
чадах тийм систем дээрээ хийх хэрэгтэй. (DOS, &windows; болон &macos;-д
зориулсан эдгээрийн хувилбарууд байдаг) Эдгээрт давталтын тоо болон үр тушаалын
мөрийн тохируулга хэлбэрээр хэрэгтэй байдаг. Та нэвтрэн орж байгаа машиныхаа
нэвтрэлт хүлээх мөрөөс эдгээрийг шууд хуулан тавьж болох юм.
Итгэсэн систем дээрээ:
&prompt.user; opiekey 498 to4268
Using the MD5 algorithm to compute response.
Reminder: Don't use opiekey from telnet or dial-in sessions.
Enter secret pass phrase:
GAME GAG WELT OUT DOWN CHAT
Одоо та өөрийн нэг удаагийн нууц үгтэй болсон болохоор нэвтрэлтээ
үргэлжлүүлж болно.
Нэг удаагийн нууц үг олныг үүсгэх нь
Заримдаа та итгэсэн машин эсвэл аюулгүй холболт уруу хандах боломжгүй
тийм газар очих хэрэгтэй болдог. Энэ тохиолдолд opiekey
тушаал ашиглаж хэд хэдэн нэг удаагийн нууц үгүүдийг урьдчилан үүсгэж хэвлэн
биедээ авч явах боломжтой юм. Жишээ нь:
&prompt.user; opiekey -n 5 30 zz99999
Using the MD5 algorithm to compute response.
Reminder: Don't use opiekey from telnet or dial-in sessions.
Enter secret pass phrase: <secret password>
26: JOAN BORE FOSS DES NAY QUIT
27: LATE BIAS SLAY FOLK MUCH TRIG
28: SALT TIN ANTI LOON NEAL USE
29: RIO ODIN GO BYE FURY TIC
30: GREW JIVE SAN GIRD BOIL PHI
нь дараалсан таван түлхүүрийг үүсгэхийг,
нь сүүлийн давталтын тоог хэд байх ёстойг зааж өгч
байгаа юм. Эдгээр нь ашиглах бололцоотойг урвуу
дарааллаар дэлгэцэнд харуулдгийг тэмдэглэх нь зүйтэй. Хэрэв та хэт санаа
зовниж байгаа бол та үр дүнг гараар бичиж авахыг хүсэж болох юм;
эсвэл lpr уруу хуулан авч тавьж болох юм. Мөр бүр
давталтын тоо болон нэг удаагийн нууц үгийг харуулж байгааг анхаараарай;
та нууц үгүүдийг хэрэглэх бүртээ тэдгээрийг арилгаж энэ хэвлэсэн арга тань ашигтай
хэвээр болохыг мэдэж болох юм.
&unix; нууц үгүүдийг ашиглахыг хязгаарлах нь
OPIE нь &unix; нууц үгүүдийн ашиглалтыг нэвтрэлтийн сессийн IP хаяг дээр тулгуурлан
хязгаарлаж чаддаг. Тохирох файл нь /etc/opieaccess
бөгөөд энэ файл нь анхдагчаар байдаг. Энэ файлын талаар болон
үүнийг ашигласнаар та аюулгүй байдлын ямар зүйлсүүдийг бодолцож анхаарах ёстой талаар
дэлгэрэнгүй мэдээллийг &man.opieaccess.5;-с шалгана уу.
Энд жишээ opieaccess файл байна:
permit 192.168.0.0 255.255.0.0
Энэ мөр нь &unix; нууц үгүүдийг ямар ч үед ашиглахын тулд эхлэл IP хаягийг
(хууран мэхлэхэд хүрч болох тийм эмзэг) заагдсан утга болон багтай тааруулах
боломжийг хэрэглэгчдэд олгодог.
opieaccess дахь аль ч дүрэм таарахгүй байгаа
бол анхдагчаар OPIE биш нэвтрэлтүүдийг хааж үгүйсгэдэг.
Том
Рөүдс
Бичсэн:
TCP Гүйцэтгэлийг хялбаршуулагчид
TCP Гүйцэтгэлийг хялбаршуулагчид
&man.inetd.8;-г мэддэг хэн бүхэн TCP Гүйцэтгэлийг хялбаршуулагчдын
талаар заримдаа сонссон байх. Гэхдээ цөөн хүмүүс энэ боломжийн
сүлжээний орчин дахь ашигтай талыг бүрэн ойлгодог юм шиг санагддаг.
Хүн бүхэн сүлжээний холболтууд зохицуулах галт хана суулгахыг хүсдэг
юм шиг санагддаг. Галт хана олон төрлийн хэрэглээтэй боловч
холболт үүсгэгч уруу текст илгээх зэрэг зарим зүйлсийг галт хана хийж
чаддаггүй. Энд дурдсан TCP програм энэ мэтийг болон
үүнээс илүүг хийдэг. Дараагийн хэдэн хэсэгт TCP Гүйцэтгэлийг хялбаршуулагчдын
олон боломжуудыг хэлэлцэх бөгөөд боломжтой үед нь жишээ тохиргооны
мөрийг үзүүлэх болно.
TCP Гүйцэтгэлийг хялбаршуулагчид програм хангамж нь
inetd-ийн чадваруудыг сервер бүрийн
хувьд түүний доор хянагдаж болохоор дэмжин өргөтгөдөг. Энэ аргыг ашиглан
бүртгэл хөтлөх дэмжлэг нэмэх, холболтууд уруу мэдэгдэл буцаах, дэмонд
зөвхөн дотоод холболтуудыг хүлээн авахыг зөвшөөрөх гэх мэт үйлдлүүдийг
хийх боломжтой. Эдгээр боломжуудын заримыг галт хана суулган тохируулж хийж
болох боловч энэ нь зөвхөн хамгаалалтын нэмэлт давхарга болохоос гадна
галт ханын үзүүлж чаддагаас илүү хяналтыг олгодог юм.
TCP Гүйцэтгэлийг хялбаршуулагчдын ийнхүү нэмэгдсэн
ажиллагаа нь сайн галт ханыг солихоор зүйл гэж ойлгогдох ёсгүй юм.
TCP Гүйцэтгэлийг хялбаршуулагчид нь галт хана
эсвэл өөр бусад аюулгүй байдлыг нэмэгдүүлэгч програмуудын хамтаар
ашиглагдаж системийн хувьд хамгаалалтын нэмэлт давхарга болон аятайхан
үйлчлэх боломжтой юм.
Энэ нь inetd-ийн тохиргооны өргөтгөл болохоор
энэхүү баримтыг уншигч таныг inetd тохиргоо
хэсгийг уншсан гэдэгт найдаж байна.
&man.inetd.8;-ээр ажиллуулагдсан програмууд яг жинхэнээрээ
дэмонууд
биш боловч тэдгээрийг уламжлалаар дэмонууд гэдэг.
Энэ ухагдахууныг бид энэ хэсэгт бас ашиглах болно.
Эхний тохиргоо
TCP Гүйцэтгэлийг хялбаршуулагчдыг &os;-д
ашиглахад байх цорын ганц шаардлага нь inetd серверийг
rc.conf файлаас
тохируулгатай ажиллуулсан эсэхийг шалгах явдал юм; энэ нь анхдагч тохиргоо
юм. Мэдээж /etc/hosts.allow файлын
зөв тохиргоо бас байгааг хүлээж байдаг боловч эдгээр тохиолдлуудад
&man.syslogd.8; системийн бүртгэлүүдэд мэдэгдлүүд шиддэг.
Бусад TCP Гүйцэтгэлийг хялбаршуулагчдын
шийдлүүдтэй харьцуулах юм бол hosts.deny
файлыг хэрэглэхээ больсон. Тохиргооны бүх сонголтууд
/etc/hosts.allow файлд байх шаардлагатай.
Хамгийн амархан тохиргоогоороо бол дэмоны холболтын бодлогууд
зөвшөөрөгдсөн эсвэл хаагдсаны аль нэгээр /etc/hosts.allow
файл дахь тохируулгуудаас хамааран тохируулагддаг. &os; дээрх анхдагч
тохиргоо нь inetd-ээр эхэлсэн дэмон бүр уруу хийгдэх
холболтыг зөвшөөрдөг. Үүнийг өөрчлөх талаар зөвхөн үндсэн тохиргооны тухай
дурдсаны дараа хэлэлцэх болно.
Үндсэн тохиргоо ихэвчлэн дэмон : хаяг : үйлдэл
хэлбэрийг авдаг. Энд байгаа дэмон нь
inetd-ийн эхлүүлсэн дэмоны нэр юм.
Хаяг нь зөв хостын нэр, address
хаяг эсвэл дөрвөлжин хаалтан ([ ]) доторх IPv6 хаяг байж болно.
Үйлдэл талбар нь allow буюу зөвшөөрөх эсвэл deny буюу эрхийг хориглох эсвэл
хандалтыг хаахын аль нэг байна. Тохиргоо эхний тохирсон дүрэм журмын дагуу ажилладаг гэдгийг
санах хэрэгтэй, энэ нь тохирох дүрмийг тохиргооны файлаас өсөх дарааллаар
хайна гэсэн үг юм. Тохирох дүрэм олдвол тэр дүрэм ашиглагдаж хайх
процесс зогсоно.
Бусад хэд хэдэн тохируулгууд байдаг боловч тэдгээрийг энэ хэсгийн сүүлд
тайлбарлах болно. Хялбар тохиргооны мөр ганцхан тэр мэдээллийн дагуу амархнаар
хийгдэж болно. Жишээ нь
mail/qpopper дэмоноор дамжин
хийгдэж болох POP3 холболтуудыг зөвшөөрөхийн тулд
дараах мөрүүд hosts.allow файлд нэмж хийгдэх
хэрэгтэй:
# This line is required for POP3 connections:
qpopper : ALL : allow
Энэ мөрийн нэмснийхээ дараа inetd-г дахин эхлүүлэх
хэрэгтэй. Үүнийг &man.kill.1; тушаал эсвэл /etc/rc.d/inetd-г
restart параметртай ашиглан хийж болно.
Дэвшилтэт тохиргоо
TCP Гүйцэтгэлийг хялбаршуулагчид нь бас дэвшилтэт
тохируулгуудтай байдаг; тэдгээр нь холболтуудтай хэрхэн ажиллахыг илүүтэйгээр
хянах боломжийг олгодог. Зарим тохиолдолд тодорхой хостууд эсвэл дэмон
холболтууд уруу тайлбар буцаах нь зүйтэй санаа байж болох юм. Бусад
тохиолдолд магадгүй бүртгэлийн файл бичигдэх ёстой эсвэл цахим захидал
администратор уруу илгээгдэж болох юм. Бусад тохиолдлууд үйлчилгээг зөвхөн
дотоод холболтууддаа ашиглахыг шаардаж болох юм. Эдгээр нь бүгдээрээ
орлуулагддаг тэмдэгтүүд, өргөтгөх тэмдэгтүүд болон
гадаад тушаалыг ажиллуулах зэрэг тохиргооны сонголтуудын тусламжтай хийгдэх
боломжтой юм. Дараагийн хоёр хэсэгт эдгээр тохиолдлуудын талаар бичсэн
байгаа.
Гадаад тушаалууд
Холболтыг хааж түүнийг тогтоохыг оролдсон хүн уруу шалтгааныг нь
илгээх тохиолдол гарчээ гэж бодъё. Үүнийг яаж хийх вэ? Энэ үйлдлийг
тохируулга ашиглан хийх боломжтой.
Холболт тогтоохоор оролдоход тохируулга
бүрхүүлийн тушаал эсвэл скрипт ажилуулахаар дуудагддаг.
hosts.allow файлд үүний жишээ аль хэдийн
орсон байдаг:
# The rest of the daemons are protected.
ALL : ALL \
: severity auth.info \
: twist /bin/echo "You are not welcome to use %d from %h."
Энэ жишээ нь You are not allowed to use daemon
from hostname.
буюу
Та дэмоныг hostname-с
ашиглах зөвшөөрөлгүй.
гэсэн мэдэгдлийг хандалтын файлд урьдаар
тохируулагдаагүй дэмон бүрийн хувьд буцаадаг. Энэ нь тогтоогдсон холболт дөнгөж
салсны дараа холболтыг эхлүүлэгч уруу хариултыг буцааж илгээхэд маш их ашигтай
байдаг. Буцсан мэдэгдэл бүр " тэмдэгтүүд дотор
заавал байх шаардлагатай; энэ дүрмэнд ямар нэг
жич зөвшөөрөл байхгүй.
Хэрэв халдагч эсвэл бүлэг халдагчид эдгээр дэмонуудыг холболт хийх
хүсэлтээр цутгаж чадах юм бол серверийн эсрэг үйлчилгээг зогсоох халдлага явуулах
боломжтой байж болох юм.
Өөр нэг боломж нь эдгээр тохиолдлуудад
тохируулгыг ашиглах явдал юм. тохируулгын
нэгэн адил тохируулга нь холболтуудыг сохроор
хааж гадаад бүрхүүлийн тушаалууд эсвэл скриптүүдийг ажиллуулахад ашиглагдаж
болно. тохируулгаас ялгаатай тал нь
нь холболт тогтоосон хүн уруу хариулт буцааж
илгээдэггүй. Жишээ нь дараах тохиргооны мөр байжээ гэж бодъё:
# We do not allow connections from example.com:
ALL : .example.com \
: spawn (/bin/echo %a from %h attempted to access %d >> \
/var/log/connections.log) \
: deny
Энэ нь *.example.com домэйноос
ирсэн бүх холболтын оролдлогуудаас татгалзахын зэрэгцээ хостын нэр, IP
хаяг болон тэдний хандалт хийхийг оролдсон дэмонг /var/log/connections.log
файл уруу бүртгэнэ.
Дээр тайлбарласан орлуулах тэмдэгтүүдээс гадна, өөрөөр хэлбэл
%a тэмдэгтээс гадна бусад цөөн хэдэн тэмдэгтүүд бас байдаг. Бүрэн жагсаалтыг
&man.hosts.access.5; гарын авлагын хуудаснаас үзнэ үү.
Орлуулагддаг тэмдэгтүүдийн тохиргоонууд
Энэ хүртэл ALL жишээ бүх л жишээнүүдэд
ашиглагдлаа. Ажиллагааг арай цаашлуулж өргөтгөх бусад тохируулгууд
байдаг. Жишээ нь ALL нь дэмон, домэйн эсвэл
IP хаягийн аль нэгтэй тааруулах зорилгоор
ашиглагдаж болох юм. Өөр нэг орлуулагддаг тэмдэгт нь
IP хаягаа өөрчлөн хуурсан байж болох дурын хостыг
тааруулах PARANOID тохируулга юм. Өөрөөр хэлбэл
paranoid буюу хэт зовнил нь
өөрийн хостын нэрээс өөр IP хаягтай машинаас
холболт хийгдэх бүр түүнд тохирох үйлдлийг тодорхойлоход ашиглагдаж
болох юм. Дараах жишээ энэ хэлэлцүүлэгт арай илүү ойлголт өгч магадгүй
юм:
# Block possibly spoofed requests to sendmail:
sendmail : PARANOID : deny
Энэ жишээн дээр sendmail уруу хийгдэж байгаа
өөрийнхөө хостын нэрээс өөр IP хаягтай холболтын бүх
хүсэлтүүдээс татгалзан хааж байна.
Хэрэв клиент эсвэл сервер эвдэрхий DNS
суулгацтай бол PARANOID-ийг ашиглах нь серверүүдийг
ноцтойгоор зэрэмдэг болгож болох юм. Иймд администраторын зохион байгуулалт
болон хуваарилалт хийхийг зөвлөж байна.
Орлуулагддаг тэмдэгтүүдийн талаар болон тэдэнтэй холбоотой ажиллагааны
талаар дэлгэрэнгүйг &man.hosts.access.5; гарын авлагын хуудаснаас
үзээрэй.
Тусгай тохиргооны аль ч мөрүүдийн өмнө дээрх нь ажиллана, эхний тохиргооны
мөр hosts.allow файлд тайлбар болгон хаагдах
шаардлагатай. Үүнийг энэ хэсгийн эхэнд тэмдэглэж хэлсэн байгаа.
Марк
Мюррей
Хойно дурдсан хүний бичсэн дээр тулгуурлан хувь нэмэр болгон оруулсан
Марк
Дэйпоз
Хувь нэмэр болгон оруулсан
<application>KerberosIV</application>
Kerberos нь хэрэглэгчид өөрсдийгөө нууцлаг серверийн үйлчилгээнүүдийн
тусламжтайгаар таниулан нэвтрэх боломжийг олгодог сүлжээний нэмэлт систем/протокол юм.
Алсын нэвтрэлт, алсын хуулбар, нууцлаг систем хоорондох файл хуулбарлалт болон
бусад аюул ихтэй үйлдлүүд зэрэг үйлчилгээнүүд харьцангуй аюулгүй хийгдэж илүү хяналт хийж
болохоор болсон.
Дараах заавруудыг &os;-тэй цуг түгээгддэг Kerberos-ийг хэрхэн тохируулах гарын авлага
болгон хэрэглэж болох юм. Гэхдээ та бүрэн тайлбарын талаар харгалзах гарын авлагын
хуудаснуудад хандаж үзэх шаардлагатай.
<application>KerberosIV</application> суулгах нь
MIT
KerberosIV
суулгах нь
Kerberos нь &os;-ийн нэмэлт бүрэлдэхүүн хэсэг юм. Энэ програм хангамжийг
суулгах хамгийн амархан арга нь &os; эхэлж суулгах үед sysinstall-д
krb4 эсвэл krb5 түгээлтийг сонгон
суулгах явдал юм. Энэ нь Kerberos-ийн eBones
(KerberosIV)
эсвэл Heimdal
(Kerberos5) шийдлүүдийг суулгах болно.
Эдгээр нь АНУ/Канадаас гадна хөгжүүлэгдсэн учраас АНУ-ын криптограф
код дээрх экспортын хязгаарлагдмал хяналтын үед бусад улсуудын системийн эзэмшигчдэд
ашиглагдах боломжтой болсон юм. Иймээс эдгээр шийдлүүд нь орсон байдаг.
Үүнээс гадна Kerberos-ийн MIT шийдэл портуудын цуглуулгын
security/krb5 санд байдаг.
Эхний мэдээллийн бааз үүсгэх
Энэ нь Kerberos сервер дээр зөвхөн хийгддэг. Эхлээд хуучин Kerberos мэдээллийн
баазууд байгаа эсэхийг шалгаарай. Та /etc/kerberosIV сан
уруу орж зөвхөн дараах файлууд байгааг шалгаарай:
&prompt.root; cd /etc/kerberosIV
&prompt.root; ls
README krb.conf krb.realms
Хэрэв аль нэг нэмэлт файлууд (principal.*
эсвэл master_key зэрэг) байвал
kdb_destroy тушаал ашиглаж хуучин Kerberos мэдээллийн
баазыг устгах эсвэл хэрэв Kerberos ажиллахгүй байгаа бол ердөө л нэмэлт файлуудыг
устгах хэрэгтэй.
Та одоо өөрийн Kerberos хүрээг (realm) зааж өгөхдөө krb.conf
болон krb.realms файлуудыг засварлах шаардлагатай.
Энэ тохиолдолд хүрээ нь EXAMPLE.COM болох бөгөөд
сервер нь grunt.example.com болох юм.
Бид krb.conf файлыг засварлаж эсвэл
үүсгэнэ:
&prompt.root; cat krb.conf
EXAMPLE.COM
EXAMPLE.COM grunt.example.com admin server
CS.BERKELEY.EDU okeeffe.berkeley.edu
ATHENA.MIT.EDU kerberos.mit.edu
ATHENA.MIT.EDU kerberos-1.mit.edu
ATHENA.MIT.EDU kerberos-2.mit.edu
ATHENA.MIT.EDU kerberos-3.mit.edu
LCS.MIT.EDU kerberos.lcs.mit.edu
TELECOM.MIT.EDU bitsy.mit.edu
ARC.NASA.GOV trident.arc.nasa.gov
Энэ тохиолдолд бусад хүрээнүүд тэнд байх хэрэггүй. Тэдгээр нь энд машиныг хэрхэн
олон хүрээнүүдийг мэдэхээр хийгдэх жишээ маягаар байгаа болно. Хялбараа бодоод
та тэдгээрийг оруулахгүйг хүсэж болох юм.
Эхний мөр нь систем ажиллах хүрээг нэрлэж байна. Бусад мөрүүд нь хүрээ/хост
оруулгуудыг агуулна. Мөр дэх эхнийх нь хүрээ бөгөөд хоёр дахь нь
түлхүүр түгээх төв
болж байгаа хүрээн дэх хост юм.
Хостын нэрийн дараах admin server нь хост бас
удирдах мэдээллийн баазаар хангаж байна гэсэн үг юм. Эдгээр ухагдахуунуудын
тайлбаруудын талаар Kerberos-ийн гарын авлагын хуудаснуудаас зөвлөгөө
авна уу.
Одоо бид grunt.example.com-г
EXAMPLE.COM хүрээ уруу нэмэх ёстой бөгөөд
бас EXAMPLE.COM хүрээний
.example.com домэйн дэх бүх
хостуудыг оруулан нэмж өгөх хэрэгтэй. krb.realms
файл дараах байдлаар шинэчлэгдэх болно:
&prompt.root; cat krb.realms
grunt.example.com EXAMPLE.COM
.example.com EXAMPLE.COM
.berkeley.edu CS.BERKELEY.EDU
.MIT.EDU ATHENA.MIT.EDU
.mit.edu ATHENA.MIT.EDU
Дахин хэлэхэд бусад хүрээнүүд тэнд байх шаардлагагүй. Тэдгээр нь энд машиныг хэрхэн
олон хүрээнүүдийг мэдэхээр хийгдэх жишээ маягаар байгаа болно. Хялбараа бодоод
та тэдгээрийг оруулахгүйг хүсэж болох юм.
Эхний мөр нь тусгай системийг нэрлэгдсэн
хүрээ уруу оруулж байна. Бусад мөрүүд нэрлэгдсэн хүрээнд тухайн дэд домэйны
системүүдийг хэрхэн анхдагчаар болгож байгааг харуулна.
Одоо бид мэдээллийн сан үүсгэхэд бэлэн боллоо. Энэ нь зөвхөн
Kerberos сервер (эсвэл Түлхүүр Түгээх Төв) дээр ажиллах ёстой.
kdb_init тушаал ажиллуулж үүнийг хийнэ:
&prompt.root; kdb_init
Realm name [default ATHENA.MIT.EDU ]: EXAMPLE.COM
You will be prompted for the database Master Password.
It is important that you NOT FORGET this password.
Enter Kerberos master key:
Одоо бид локал машин дээрх серверүүд авч болгохоор болгохын тулд түлхүүрийг
хадгалах хэрэгтэй. kstash тушаал ашиглаж үүнийг
хийнэ:
&prompt.root; kstash
Enter Kerberos master key:
Current Kerberos master key version is 1.
Master key entered. BEWARE!
Энэ нь шифрлэгдсэн мастер нууц үгийг
/etc/kerberosIV/master_key-д хадгална.
Бүгдийг ажиллахаар болгох
KerberosIV
эхний эхлүүлэлт
Kerberos-оор аюулгүй болгогдох систем бүрийн
хувьд хоёр удирдагч мэдээллийн баазад нэмэгдэх шаардлагатай. Тэдгээрийн нэрс нь
kpasswd болон rcmd байна.
Эдгээр хоёр удирдагч нь систем бүрийн хувьд хувь системийн нэртэй тохиолдлуудын
хамтаар хийгдэнэ.
Эдгээр kpasswd болон
rcmd дэмонууд нь бусад системүүдэд
Kerberos нууц үгнүүдийг өөрчилж &man.rcp.1;,
&man.rlogin.1; болон &man.rsh.1; зэрэг тушаалуудыг ажиллуулахыг
зөвшөөрдөг.
Одоо эдгээр оруулгуудыг нэмэцгээе:
&prompt.root; kdb_edit
Opening database...
Enter Kerberos master key:
Current Kerberos master key version is 1.
Master key entered. BEWARE!
Previous or default values are in [brackets] ,
enter return to leave the same, or new value.
Principal name: passwd
Instance: grunt
<Not found>, Create [y] ? y
Principal: passwd, Instance: grunt, kdc_key_ver: 1
New Password: <---- enter RANDOM here
Verifying password
New Password: <---- enter RANDOM here
Random password [y] ? y
Principal's new key version = 1
Expiration date (enter yyyy-mm-dd) [ 2000-01-01 ] ?
Max ticket lifetime (*5 minutes) [ 255 ] ?
Attributes [ 0 ] ?
Edit O.K.
Principal name: rcmd
Instance: grunt
<Not found>, Create [y] ?
Principal: rcmd, Instance: grunt, kdc_key_ver: 1
New Password: <---- enter RANDOM here
Verifying password
New Password: <---- enter RANDOM here
Random password [y] ?
Principal's new key version = 1
Expiration date (enter yyyy-mm-dd) [ 2000-01-01 ] ?
Max ticket lifetime (*5 minutes) [ 255 ] ?
Attributes [ 0 ] ?
Edit O.K.
Principal name: <---- null entry here will cause an exit
Серверийн файлыг үүсгэх
Одоо бид машин бүр дээр үйлчилгээнүүдийг тодорхойлдог бүх тохиолдлуудыг
гаргаж авах хэрэгтэй. Энэ зорилгоор бид ext_srvtab
тушаалыг ашиглана. Энэ нь файл үүсгэх бөгөөд түүнийг Kerberos-ийн
клиент бүрийн /etc сан уруу
аюулгүйн үүднээс хуулах эсвэл шилжүүлэх хэрэгтэй.
Энэ файл нь сервер болон клиент бүр дээр байх хэрэгтэй бөгөөд Kerberos-ийн
ажиллагаанд шийдвэрлэх зүйл болдог.
&prompt.root; ext_srvtab grunt
Enter Kerberos master key:
Current Kerberos master key version is 1.
Master key entered. BEWARE!
Generating 'grunt-new-srvtab'....
Одоо, энэ тушаал зөвхөн түр зуурын файл үүсгэдэг бөгөөд тэр файлын нэрийг
бүх серверүүд авч чадахаар srvtab болгон нэрлэх
шаардлагатай. &man.mv.1; тушаал ашиглаж эх систем дээрх байрлал уруу
шилжүүл:
&prompt.root; mv grunt-new-srvtab srvtab
Хэрэв файл нь клиент системд зориулагдсан бөгөөд сүлжээ нь аюулгүй биш
гэж бодогдвол client-new-srvtab
файлыг шилжүүлж болох зөөвөрлөгч уруу хуулж физик аюулгүйн үүднээс тээвэрлэж
болно. Үүнийг клиентийн /etc сан дотор
srvtab болгон нэрлэж 600 горимд байгаа эсэхийг
шалгаарай:
&prompt.root; mv grumble-new-srvtab srvtab
&prompt.root; chmod 600 srvtab
Мэдээллийн санг нутагшуулах
Бид одоо зарим хэрэглэгчийг мэдээллийн баазад оруулах хэрэгтэй. Эхлээд
jane хэрэглэгчид зориулсан оруулгыг үүсгэе.
Үүнийг kdb_edit тушаал ашиглаж хийнэ:
&prompt.root; kdb_edit
Opening database...
Enter Kerberos master key:
Current Kerberos master key version is 1.
Master key entered. BEWARE!
Previous or default values are in [brackets] ,
enter return to leave the same, or new value.
Principal name: jane
Instance:
<Not found>, Create [y] ? y
Principal: jane, Instance: , kdc_key_ver: 1
New Password: <---- enter a secure password here
Verifying password
New Password: <---- re-enter the password here
Principal's new key version = 1
Expiration date (enter yyyy-mm-dd) [ 2000-01-01 ] ?
Max ticket lifetime (*5 minutes) [ 255 ] ?
Attributes [ 0 ] ?
Edit O.K.
Principal name: <---- null entry here will cause an exit
Бүгдийг тест хийх
Эхлээд бид Kerberos дэмонууд ажиллуулах шаардлагатай. Хэрэв та
өөрийн /etc/rc.conf файлыг зөв засварласан
бол дахин ачаалахад энэ нь автоматаар хийгдэх ёстойг санаарай.
Энэ нь зөвхөн Kerberos сервер дээр шаардлагатай. kerberos-ийн
клиентүүд хэрэгтэй зүйлээ автоматаар /etc/kerberosIV
сангаас авах болно.
&prompt.root; kerberos &
Kerberos server starting
Sleep forever on error
Log file is /var/log/kerberos.log
Current Kerberos master key version is 1.
Master key entered. BEWARE!
Current Kerberos master key version is 1
Local realm: EXAMPLE.COM
&prompt.root; kadmind -n &
KADM Server KADM0.0A initializing
Please do not use 'kill -9' to kill this job, use a
regular kill instead
Current Kerberos master key version is 1.
Master key entered. BEWARE!
Одоо бид kinit тушаал ашиглаж
бидний дээр үүсгэсэн jane ID-д зориулсан тасалбарыг авахыг
оролдож болно:
&prompt.user; kinit jane
MIT Project Athena (grunt.example.com)
Kerberos Initialization for "jane"
Password:
Токенууд бидэнд үнэхээр байгаа эсэхийг klist ашиглан
үзэхийг оролдоорой:
&prompt.user; klist
Ticket file: /tmp/tkt245
Principal: jane@EXAMPLE.COM
Issued Expires Principal
Apr 30 11:23:22 Apr 30 19:23:22 krbtgt.EXAMPLE.COM@EXAMPLE.COM
Одоо kpasswd дэмон
Kerberos-ийн мэдээллийн баазад нэвтрэлтийн зөвшөөрөл авч чадах эсэхийг шалгахын
тулд нууц үгийг &man.passwd.1; ашиглан өөрчлөхийг оролдоорой:
&prompt.user; passwd
realm EXAMPLE.COM
Old password for jane:
New Password for jane:
Verifying password
New Password for jane:
Password changed.
<command>su</command> зөвшөөрлүүдийг нэмэх
Kerberos нь root зөвшөөрлүүд
хэрэгтэй хэрэглэгч бүрд өөрсдийнх нь
тусдаа &man.su.1; нууц үгийг өгөхийг
бидэнд зөвшөөрдөг. Одоо бид &man.su.1;-аар танигдан зөвшөөрөгдсөн
ID-г root уруу нэмж болно. Үүнийг
root-г удирдагчтай холбосон тохиолдолтой
байснаар хянаж болно. kdb_edit ашиглан
Kerberos-ийн мэдээллийн баазад jane.root
оруулгыг бид үүсгэж болно:
&prompt.root; kdb_edit
Opening database...
Enter Kerberos master key:
Current Kerberos master key version is 1.
Master key entered. BEWARE!
Previous or default values are in [brackets] ,
enter return to leave the same, or new value.
Principal name: jane
Instance: root
<Not found>, Create [y] ? y
Principal: jane, Instance: root, kdc_key_ver: 1
New Password: <---- enter a SECURE password here
Verifying password
New Password: <---- re-enter the password here
Principal's new key version = 1
Expiration date (enter yyyy-mm-dd) [ 2000-01-01 ] ?
Max ticket lifetime (*5 minutes) [ 255 ] ? 12 <--- Keep this short!
Attributes [ 0 ] ?
Edit O.K.
Principal name: <---- null entry here will cause an exit
Одоо үүнийг ажиллаж байгааг шалгаж токенуудыг авахыг оролдоорой:
&prompt.root; kinit jane.root
MIT Project Athena (grunt.example.com)
Kerberos Initialization for "jane.root"
Password:
Одоо бид хэрэглэгчийг root-ийн
.klogin файлд нэмэх хэрэгтэй:
&prompt.root; cat /root/.klogin
jane.root@EXAMPLE.COM
Одоо &man.su.1; хийхийг оролдоод үз:
&prompt.user; su
Password:
тэгээд ямар токенууд бидэнд байгааг хараарай:
&prompt.root; klist
Ticket file: /tmp/tkt_root_245
Principal: jane.root@EXAMPLE.COM
Issued Expires Principal
May 2 20:43:12 May 3 04:43:12 krbtgt.EXAMPLE.COM@EXAMPLE.COM
Бусад тушаалуудыг ашиглах
Өмнөх жишээн дээр бид jane гэж нэрлэгдсэн
удирдагчийг root тохиолдолтой үүсгэсэн.
Энэ нь удирдагчтай адил нэртэй хэрэглэгч дээр үндэслэсэн бөгөөд энэ нь
Kerberos-ийн анхдагч юм; root-ийн гэр сан дахь
.klogin файлд шаардлагатай оруулгууд байвал
<username>.root
хэлбэрийн <principal>.<instance> нь
тэр <username>-г root
уруу &man.su.1; хийхийг зөвшөөрдөг:
&prompt.root; cat /root/.klogin
jane.root@EXAMPLE.COM
хэрэв хэрэглэгч үүнтэй адил хэлбэрийн өөрийн гэр сангийн мөрүүдтэй бол:
&prompt.user; cat ~/.klogin
jane@EXAMPLE.COM
jack@EXAMPLE.COM
Энэ нь өөрсдийгөө
jane эсвэл jack гэж
таниулсан (kinit-ийн тусламжтай, дээр дурдсаныг үз)
EXAMPLE.COM хүрээний хэнд ч
&man.rlogin.1;, &man.rsh.1; эсвэл &man.rcp.1; ашиглан энэ систем
(grunt) дээрх jane-ий бүртгэл
эсвэл файлуудад хандахыг зөвшөөрдөг.
Жишээ нь jane одоо өөр систем уруу Kerberos
ашиглан нэвтрэн орж байна:
&prompt.user; kinit
MIT Project Athena (grunt.example.com)
Password:
&prompt.user; rlogin grunt
Last login: Mon May 1 21:14:47 from grumble
Copyright (c) 1980, 1983, 1986, 1988, 1990, 1991, 1993, 1994
The Regents of the University of California. All rights reserved.
FreeBSD BUILT-19950429 (GR386) #0: Sat Apr 29 17:50:09 SAT 1995
Эсвэл jack яг тэр машин дээрх jane бүртгэл
уруу нэвтрэн орж байна (jane дээрхтэй адил .klogin-ийг
тохируулсан бөгөөд Kerberos хариуцсан хүн удирдагч jack-ийг хоосон
тохиолдолтой тохируулсан):
&prompt.user; kinit
&prompt.user; rlogin grunt -l jane
MIT Project Athena (grunt.example.com)
Password:
Last login: Mon May 1 21:16:55 from grumble
Copyright (c) 1980, 1983, 1986, 1988, 1990, 1991, 1993, 1994
The Regents of the University of California. All rights reserved.
FreeBSD BUILT-19950429 (GR386) #0: Sat Apr 29 17:50:09 SAT 1995
Тиллмэн
Хоожсон
Хойно дурдсан хүний бичсэн дээр тулгуурлан хувь нэмэр болгон оруулсан
Марк
Мюррей
Хувь нэмэр болгон оруулсан
<application>Kerberos5</application>
- &os;-5.1-ээс хойшхи &os;-ийн хувилбар бүр зөвхөн
+ &os;-5.1-ээс хойшх &os;-ийн хувилбар бүр зөвхөн
Kerberos5-д зориулсан дэмжлэгийг
оруулсан байдаг. Kerberos5 нь
орсон цорын ганц хувилбар болохоор түүний тохиргоо олон талаараа
KerberosIV-д байдагтай адил
- байдаг. Дараах мэдээлэл &os;-5.0-с хойшхи хувилбар дахь
+ байдаг. Дараах мэдээлэл &os;-5.0-с хойшх хувилбар дахь
Kerberos5-тай хамаатай.
KerberosIV багцыг ашиглахыг
хүсэж байгаа хэрэглэгчид security/krb4
портыг суулгаж болно.
Kerberos нь хэрэглэгчид өөрсдийгөө нууцлаг серверийн үйлчилгээнүүдийн
тусламжтайгаар таниулан нэвтрэх боломжийг олгодог сүлжээний нэмэлт систем/протокол юм.
Алсын нэвтрэлт, алсын хуулбар, нууцлаг систем хоорондох файл хуулбарлалт болон
бусад аюул ихтэй үйлдлүүд зэрэг үйлчилгээнүүд харьцангуй аюулгүй хийгдэж илүү хяналт хийж
болохоор болсон.
Kerberos нь хэн бэ гэдгийг шалгах прокси систем
юм. Энэ нь бас итгэгдсэн гуравдагч нэвтрэлт таних систем гэж тайлбарлагдаж
болно. Kerberos нь зөвхөн нэг функцыг
хангадаг — сүлжээн дээр хэрэглэгчдэд өөрсдийгөө аюулгүйгээр таниулах
боломжийг хангаж өгдөг. Энэ нь шалгаж таних функцууд (хэрэглэгчдийн
хийхийг зөвшөөрдөг) эсвэл аудит функцуудын (тэдгээр хэрэглэгчид юу хийснийг)
үүргийг гүйцэтгэдэггүй. Клиент болон сервер өөрийгөө таниулж батлахаар
Kerberos-г ашигласны дараа тэд бизнесээ бодож
өөрсдийн бүх холболтуудаа шифрлэж нууцлал болон бүрэн бүтэн байдлаа хадгалан
баталгаажуулж болно.
Иймээс Kerberos-ийг нэвтрэлт танилт болон
аудит үйлчилгээнүүдийг хангадаг бусад аюулгүй байдлын аргуудтай цуг ашиглахыг
маш ихээр зөвлөдөг.
Дараах заавруудыг &os;-д зориулан түгээгдсэн Kerberos-ийг
хэрхэн тохируулах гарын авлага болгон ашиглаж болно. Гэхдээ та тохирох гарын авлагын
хуудаснуудаас бүрэн тайлбарын талаар лавлах хэрэгтэй.
Kerberos-ийн суулгацыг үзүүлэх зорилгоор
төрөл бүрийн нэрийн талбарууд дараах байдлаар зохицуулагдана:
DNS домэйн (бүс
)
нь example.org байна.
Kerberos хүрээ нь
EXAMPLE.ORG байна.
Хэрэв та дотооддоо ажиллуулах бодолтой байсан ч гэсэн Kerberos-ийг
суулгаж тохируулахдаа жинхэнэ домэйны нэрүүдийг ашиглана уу. Энэ нь
DNS-ийн асуудлуудыг тойрон гарч
бусад Kerberos хүрээнүүдтэй хийх
хоорондын үйлдлийг баталгаажуулдаг.
Түүх
Kerberos5
түүх
Kerberos-ийг MIT
анх сүлжээний аюулгүй байдлын асуудлуудын шийдэл болгож хийсэн.
Kerberos протокол нь хүчирхэг криптографыг
ашигладаг бөгөөд клиент нь аюултай сүлжээний холболтоор өөрийгөө хэн бэ гэдгийг
серверт (болон эсрэгээр) баталж чадах боломжийг олгодог.
Kerberos нь сүлжээний танин шалгах
протоколын нэрээс гадна програмыг (жишээ нь Kerberos
телнет) шийдвэрлэж байгаа програмуудыг тайлбарласан тайлбар бас болдог.
Протоколын одоогийн хувилбар нь 5 бөгөөд RFC 1510-д
тайлбарласан байдаг.
Өргөн хүрээний үйлдлийн системүүдийг хамарсан энэ протоколын хэд хэдэн чөлөөтэй
шийдлүүд байдаг. Kerberos анх хөгжүүлэгдсэн
Массачусетсийн Технологийн Институт (MIT) нь
өөрийн Kerberos багцыг хөгжүүлсээр байна.
Энэ багц нь US-д криптограф бүтээгдэхүүн болж нийтлэг
хэрэглэгддэг бөгөөд энэ нь түүхээс авч үзэхэд US-ын
экспортын дүрэм журмуудаас болсон юм. MIT
Kerberos нь порт
(security/krb5) хэлбэрээр байдаг.
Heimdal Kerberos нь өөр шийдлийн 5-р
хувилбар бөгөөд экспортын дүрэм журмуудыг тойрон гарах зорилгоор
US-ээс гадна хамааралгүйгээр хөгжүүлэгдсэн (
бөгөөд ихэвчлэн арилжааны бус &unix; төрлүүдэд орсон байдаг) юм.
Heimdal Kerberos түгээлт нь
порт (security/heimdal)
хэлбэрээр байдаг бөгөөд үүний хамгийн бага суулгац үндсэн &os; суулгацад
орсон байдаг.
Аль болох олон үзэгчдийг хамрахын тулд эдгээр зааврууд нь &os;-д орсон
Heimdal түгээлтийг ашиглаж байна гэж тооцдог.
Heimdal <acronym>KDC</acronym> суулгаж тохируулах
Kerberos5
Түлхүүр Түгээх Төв
Түлхүүр Түгээх Төв (KDC) нь
Kerberos-ийн хангадаг төвлөрсөн нэвтрэлт таних
үйлчилгээ юм — энэ нь Kerberos
тасалбарууд өгдөг компьютер юм. KDC нь
Kerberos хүрээний бусад бүх компьютеруудад
итгэгдсэн
гэж тооцогддог бөгөөд аюулгүй байдлын санаа зовнилыг
дээшлүүлдэг.
Kerberos серверийг ажиллуулж байхад маш цөөн тооцооллын
эх үүсвэрийг шаарддаг боловч аюулгүй байдлын шалтгаанаас болоод зөвхөн
KDC болон ажиллах тусдаа зориулагдсан машинтай байхыг
зөвлөдгийг санаарай.
KDC-г тохируулж эхлэхдээ таны
/etc/rc.conf файлд KDC
болж ажиллах зөв тохиргоо хийгдсэн эсэхийг шалгаарай (өөрийн системийн хувьд
та замуудыг өөрчлөх хэрэгтэй байж болох юм):
kerberos5_server_enable="YES"
kadmind5_server_enable="YES"
Дараа нь бид таны Kerberos тохиргооны
файл /etc/krb5.conf-г тохируулна:
[libdefaults]
default_realm = EXAMPLE.ORG
[realms]
EXAMPLE.ORG = {
kdc = kerberos.example.org
admin_server = kerberos.example.org
}
[domain_realm]
.example.org = EXAMPLE.ORG
Энэ /etc/krb5.conf файл нь
таны KDC нь бүрэн баталгаажсан хостын нэр
kerberos.example.org-тэй байна
гэж үзэж байгааг санаарай. Хэрэв таны KDC өөр
хостын нэртэй бол та өөрийн бүсийн файлдаа CNAME (alias)-ийг нэмэх
хэрэгтэй.
Зөв тохируулсан BIND DNS
сервер бүхий том сүлжээнүүдэд өмнөх жишээ нь:
[libdefaults]
default_realm = EXAMPLE.ORG
болж дараах мөрүүдийг example.org
бүсийн файлд нэмж цэгцэлж болно:
_kerberos._udp IN SRV 01 00 88 kerberos.example.org.
_kerberos._tcp IN SRV 01 00 88 kerberos.example.org.
_kpasswd._udp IN SRV 01 00 464 kerberos.example.org.
_kerberos-adm._tcp IN SRV 01 00 749 kerberos.example.org.
_kerberos IN TXT EXAMPLE.ORG
Kerberos үйлчилгээнүүдийг хэрэглэгчдэд
хүртээмжтэй болгохын тулд та эсвэл бүрэн тохируулсан /etc/krb5.conf
файлтай эсвэл хамгийн багаар тохируулсан /etc/krb5.conf
файл болон зөв тохируулсан DNS сервертэй байх
ёстой.
Дараа нь бид Kerberos мэдээллийн бааз
үүсгэнэ. Энэ мэдээллийн бааз нь мастер нууц үгээр шифрлэсэн бүх удирдагчдын
түлхүүрүүдийг агуулдаг. Та энэ нууц үгийг тогтоох шаардлагагүй, энэ нь
файлд (/var/heimdal/m-key) хадгалагдах болно.
Мастер түлхүүр үүсгэхийн тулд kstash тушаалыг
ажиллуулж нууц үгээ оруулаарай.
Мастер түлхүүр үүсгэгдсэний дараа та мэдээллийн баазыг
kadmin програмыг -l
тохируулгатай (локал
гэсэн утгатай) ашиглан эхлүүлж болно.
Энэ тохируулга нь kadmin-д мэдээллийн баазын
файлыг kadmind сүлжээний үйлчилгээгээр
дамжилгүйгээр шууд өөрчлөхийг заадаг. Энэ нь мэдээллийн бааз үүсэхээс
өмнө түүн уруу хандахыг оролдох асуудлыг (яг л өндөг, тахианы аль нь түрүүлж гарсан
гэж маргадаг тэр асуудлын адил) зохицуулдаг. kadmin
хүлээх мөртэй болсныхоо дараа та өөрийн хүрээнүүдийн эхний мэдээллийн санг
init тушаал ашиглан үүсгээрэй.
Эцэст нь kadmin-ы горимд байхдаа өөрийн
эхний удирдагчийг add тушаал ашиглан үүсгээрэй.
Одоохондоо удирдагчийн хувьд анхдагч тохируулгуудыг сонгоорой, та
тэдгээрийг сүүлд нь modify тушаал ашиглан
өөрчилж чадна. Та аль ч тушаал хүлээх мөрөнд ?
тушаал ашиглаж байгаа боломжит тохируулгуудыг харж болохыг
санаарай.
Мэдээллийн сан үүсгэлтийн жишээ сесс доор байна:
&prompt.root; kstash
Master key: xxxxxxxx
Verifying password - Master key: xxxxxxxx
&prompt.root; kadmin -l
kadmin> init EXAMPLE.ORG
Realm max ticket life [unlimited]:
kadmin> add tillman
Max ticket life [unlimited]:
Max renewable life [unlimited]:
Attributes []:
Password: xxxxxxxx
Verifying password - Password: xxxxxxxx
Одоо KDC үйлчилгээнүүдийг эхлүүлэх цаг болжээ.
Үйлчилгээнүүдийг эхлүүлэхдээ /etc/rc.d/kerberos start болон
/etc/rc.d/kadmind start тушаалуудыг
ажиллуулна. Энэ үед танд ямар ч kerberos хийгдсэн дэмон байхгүйг санаарай,
гэхдээ та KDC-ийн өөрийнх нь тушаалын мөрөөс үүсгэсэн удирдагчид
(хэрэглэгч) зориулсан тасалбарыг авч жагсаан KDC-г ажиллаж байгаа
гэдгийг та баталж чадаж байх ёстой:
&prompt.user; kinit tillman
tillman@EXAMPLE.ORG's Password:
&prompt.user; klist
Credentials cache: FILE:/tmp/krb5cc_500
Principal: tillman@EXAMPLE.ORG
Issued Expires Principal
Aug 27 15:37:58 Aug 28 01:37:58 krbtgt/EXAMPLE.ORG@EXAMPLE.ORG
Та дууссаныхаа дараа тасалбарыг буцааж болно:
&prompt.user; k5destroy
Серверийг <application>Kerberos</application> хийн Heimdal үйлчилгээнүүдтэй
идэвхжүүлэх
Kerberos5
үйлчилгээнүүдийг идэвхжүүлэх
Эхлээд бидэнд Kerberos-ийн тохиргооны
файл /etc/krb5.conf-ийн хуулбар хэрэг болно.
Ингэхийн тулд KDC-ээс түүнийг аюулгүй аргаар
(&man.scp.1; зэрэг сүлжээний хэрэгслүүд эсвэл физикээр уян диск ашиглан)
клиент компьютер уруу ердөө л хуулах хэрэгтэй.
Дараа нь танд /etc/krb5.keytab файл
хэрэгтэй. Энэ нь Kerberos хийгдсэн
дэмонууд бүхий сервер болон ажлын станц хоёрын гол ялгаа юм —
сервер нь keytab файлтай байх шаардлагатай.
Энэ файл нь өөрийг нь зөвшөөрдөг серверийн хост түлхүүр болон өөрсдийнхөө
нэрийг (identity) шалгах KDC-г агуулдаг.
Хэрэв түлхүүр нь нийтэд мэдэгдвэл серверийн аюулгүй байдал эвдэрч болох учир
энэ нь сервер уруу аюулгүйн үүднээс дамжуулагдах ёстой. Энэ нь шууд утгаараа
FTP зэрэг цэвэр текст сувгаар дамжуулах нь маш буруу
гэсэн үг юм.
Ихэвчлэн сервер уруу keytab файлыг
kadmin тушаал ашиглан дамжуулдаг.
Энэ нь тохиромжтой байдаг бөгөөд учир нь та бас хостын удирдагчийг
(krb5.keytab файлын KDC
төгсгөл) kadmin тушаал ашиглан үүсгэх хэрэгтэй
болдог.
Та тасалбарыг аль хэдийн авсан байх ёстой бөгөөд энэ тасалбар нь
kadmind.acl файлын kadmin
интерфэйсийг ашиглаж болохоор зөвшөөрөгдсөн байх ёстойг санаарай.
Heimdal-ийн мэдээллийн хуудаснуудын (info heimdal)
Алсын удирдлага
гэсэн гарчигтай хэсгээс хандалт хянах жагсаалтуудыг
дизайн хийх талаар дэлгэрэнгүйг үзнэ үү. Хэрэв та алсын kadmin
хандалтыг идэвхжүүлэхийг хүсэхгүй байгаа бол та KDC уруу
ердөө л аюулгүйгээр холбогдож (локал консолоор, &man.ssh.1; эсвэл
Kerberos &man.telnet.1;) удирдлагыг локалаар
өөр дээрээсээ kadmin -l тушаал ашиглан хийж болно.
/etc/krb5.conf файлыг суулгасны дараа та
Kerberos серверээс kadmin
тушаалыг ашиглаж болно. add --random-key тушаал нь
серверийн хост удирдагчийг нэмэх боломжийг танд олгох бөгөөд ext
тушаал нь серверийн хост удирдагчийг өөрийн keytab уруу задлах боломжийг танд олгоно.
Жишээ нь:
&prompt.root; kadmin
kadmin> add --random-key host/myserver.example.org
Max ticket life [unlimited]:
Max renewable life [unlimited]:
Attributes []:
kadmin> ext host/myserver.example.org
kadmin> exit
ext тушаал нь (extract
гэдгийг
богиноор илэрхийлнэ) задалсан түлхүүрийг анхдагчаар /etc/krb5.keytab
файлд хадгалдаг.
Хэрэв таны хувьд KDC дээр kadmind
ажиллахгүй байгаа бөгөөд (магадгүй аюулгүй байдлын шалтгаануудаас болоод)
тэгээд kadmin уруу алсаас хандах боломжгүй бол та
хост удирдагчийг (host/myserver.EXAMPLE.ORG)
шууд KDC дээр нэмж дараа нь доор дурдсантай адилаар түүнийг түр
зуурын файл уруу (KDC дээрх
/etc/krb5.keytab файлыг дарж бичихээс сэргийлж)
задалж болно:
&prompt.root; kadmin
kadmin> ext --keytab=/tmp/example.keytab host/myserver.example.org
kadmin> exit
Та дараа нь keytab-ийг аюулгүйгээр (жишээ нь scp эсвэл
уян диск ашиглан) сервер компьютер уруу хуулж болно. KDC
дээрх keytab-ийг дарж бичихээс сэргийлж keytab нэрийг анхдагч бишээр зааж өгсөн
эсэхээ шалгаарай.
Энэ мөчид хүрэх үед таны сервер KDC-тэй
(krb5.conf файлтай учраас) холбогдож чадах бөгөөд
(krb5.keytab файлтай учраас) өөрийгөө таниулан баталж
чадна. Одоо та зарим нэг Kerberos үйлчилгээнүүдийг
идэвхжүүлэхэд бэлэн болжээ. Энэ жишээн дээр бид telnet
үйлчилгээг /etc/inetd.conf файлд доор дурдсантай төстэй
мөрийг оруулан идэвхжүүлж дараа нь &man.inetd.8; үйлчилгээг
/etc/rc.d/inetd restart тушаалын тусламжтай
дахин ачаалах болно:
telnet stream tcp nowait root /usr/libexec/telnetd telnetd -a user
Хамгийн чухал нь -a төрөл (нэвтрэлт танихад)
хэрэглэгчид тохируулагдсан. Илүү дэлгэрэнгүйг &man.telnetd.8; гарын
авлагын хуудаснаас лавлана уу.
Клиентийг <application>Kerberos</application> хийн Heimdal үйлчилгээтэйгээр идэвхжүүлэх
Kerberos5
клиентүүдийг тохируулах
Клиент компьютерийг тохируулах нь маш амархан.
Kerberos тохиргоо хийгдсэний дараа танд зөвхөн
/etc/krb5.conf-д байрлах
Kerberos тохиргооны файл хэрэгтэй.
Үүнийг ердөө л аюулгүйгээр клиент компьютер уруу KDC-ээс
хуулна.
Клиентээсээ kinit, klist, болон
kdestroy тушаалуудыг үүсгэсэн удирдагчийнхаа хувьд
тасалбар олж авах, үзүүлэх, болон дараа нь устгахад ашиглахыг оролдон клиент
компьютераа тест хийгээрэй. Та Kerberos
програмуудыг ашиглан Kerberos хийгдсэн
серверүүд уруу холбогдож чадах ёстой бөгөөд хэрэв ингэж ажиллаж болохгүй байгаа
бөгөөд тасалбар олж авах нь асуудалтай байгаа бол энэ нь клиент эсвэл
KDC-тэй холбоотой биш сервертэй холбоотой
асуудал юм.
telnet зэрэг програмыг тест хийж байх үед
таны нууц үг цэвэр текстээр бишээр илгээгдэж байгааг шалгахын тулд пакет
шиншлэгч (&man.tcpdump.1; зэрэг) ашиглаад үзээрэй.
telnet-ийг бүх өгөгдлийн урсгалыг шифрлэдэг
(ssh-тэй адил) -x тохируулгатай
ашиглахыг оролдоорой.
Төрөл бүрийн гол биш Kerberos клиент
програмууд нь бас анхдагчаар суудаг. Энэ нь үндсэн Heimdal суулгацын
хамгийн бага
мөн чанар юм: telnet
нь цорын ганц Kerberos хийгдсэн үйлчилгээ
юм.
Heimdal порт нь зарим нэг дутуу програмуудыг нэмдэг:
ftp, rsh,
rcp, rlogin болон
бусад цөөн хэдэн нийтлэг биш програмуудын Kerberos
хийгдсэн хувилбаруудыг нэмдэг. MIT порт нь бас
Kerberos клиент програмуудын бүрэн цуглуулгыг
агуулдаг.
Хэрэглэгчийн тохиргооны файлууд: <filename>.k5login</filename> болон <filename>.k5users</filename>
.k5login
.k5users
Хүрээн дэх хэрэглэгчийн хувьд ихэнхдээ өөрсдийнх нь Kerberos
удирдагчийг (tillman@EXAMPLE.ORG зэрэг)
локал хэрэглэгчийн бүртгэлд (tillman зэрэг локал бүртгэл)
харгалзуулж өгсөн байдаг. telnet зэрэг клиент
програмууд ихэвчлэн хэрэглэгчийн нэр эсвэл удирдагчийг шаарддаггүй.
Гэхдээ хааяа нэг та харгалзах Kerberos
удирдагчгүй хэн нэгэнд зориулж локал хэрэглэгчийн бүртгэлд хандах хандалтыг
өгөхийг хүсэж болох юм. Жишээ нь tillman@EXAMPLE.ORG
магадгүй локал хэрэглэгчийн бүртгэл webdevelopers-д
хандах хандалт хэрэгтэй байж болох юм. Бусад удирдагчид бас энэ локал бүртгэлд хандах
хэрэгтэй байж болох юм.
.k5login болон .k5users
файлууд нь хэрэглэгчдийн гэрийн сангуудад байрладаг бөгөөд
.hosts болон .rhosts
файлуудын хүчирхэг хослолын нэгэн адилаар энэ асуудлыг шийдэн ашиглагдаж болох юм.
Жишээ нь хэрэв .k5login нь дараах агуулгатайгаар:
tillman@example.org
jdoe@example.org
локал хэрэглэгч webdevelopers-ийн гэр санд
байрлаж байвал энд жагсаагдсан хоёр удирдагч хоёулаа хуваалцсан нууц үгийн шаардлагагүйгээр
тэр бүртгэл уруу хандах хандалттай болох юм.
Эдгээр тушаалуудын гарын авлагын хуудаснуудыг уншихыг зөвлөж байна.
ksu гарын авлагын хуудас .k5users
файлын тухай тайлбарладгийг тэмдэглэх нь зүйтэй юм.
<application>Kerberos</application>-той холбоотой арга, зальнууд болон алдааг олж засварлах
Kerberos5
алдааг олж засварлах
Heimdal эсвэл MIT
Kerberos портууд ашиглах үед
таны PATH орчны хувьсагч
клиентийн програмуудын Kerberos
хувилбаруудыг системийн хувилбаруудаас өмнө жагсаасан байхыг
шаарддаг.
Таны хүрээний бүх компьютерууд цагийн тохиргоонуудаа адилаар
тохируулсан уу? Хэрэв үгүй бол нэвтрэлт танилт амжилтгүй болж
болох юм. нь
NTP ашиглан цагийг хамгийн сүүлийн
хэлбэрт аваачиж адил болгож тохируулах талаар тайлбарладаг.
MIT болон Heimdal нь хоорондоо сайн
ажилладаг. kadmin-аас бусад талаараа
сайн ажилладаг, учир нь энэ програмын протокол стандартчилагдаагүй.
Та хэрэв өөрийн хостын нэрийг өөрчилбөл бас өөрийн host/
удирдагчийг өөрчилж өөрийн keytab-ийг шинэчлэх хэрэгтэй. Энэ нь бас
Апачигийн www/mod_auth_kerb-д
хэрэглэгддэг www/ удирдагч зэрэг тусгай keytab
оруулгуудад хамаатай юм.
Таны хүрээний бүх хостууд DNS-д (эсвэл
хамгийн багадаа /etc/hosts-ийн хувьд) танигдаж
(урагш болон эсрэгээр танигдаж) байх ёстой. CNAME-үүд ажиллах боловч A болон PTR
бичлэгүүд зөв бөгөөд байрандаа байж байх ёстой. Алдааны мэдэгдэл нь
тийм ч ойлгогдохоор байдаггүй, жишээ нь: Kerberos5
refuses authentication because Read req
failed: Key table entry not found буюу орчуулбал
Унших Req амжилтгүй болсон болохоор Kerberos5 нь нэвтрэлт танилтаас
татгалзаж байна.
Таны KDC-ийн хувьд магадгүй клиент маягаар
харьцаж байгаа зарим үйлдлийн системүүд setuid
root болохын тулд ksu
тушаалд зөвшөөрлүүдийг тохируулдаггүй. Энэ нь ksu
ажиллахгүй гэсэн үг бөгөөд аюулгүй байдлын хувьд сайн боловч залхаамаар
байдаг. Энэ нь KDC-ийн алдаа биш юм.
MIT
Kerberos-той байхад хэрэв та
анхдагч 10 цагаас арай урт амьдрах хугацаа бүхий тасалбартай удирдагчийг
зөвшөөрөхийг хүсвэл kadmin дээр
modify_principal тушаал ашиглан
өөрчлөхийг хүссэн удирдагч болон krbtgt
удирдагчийн maxlife-ийг өөрчлөх шаардлагатай. Дараа нь
удирдагч -l тохируулгыг
kinit-тай ашиглаж илүү урт амьдрах хугацаатай
тасалбарыг авах хүсэлт илгээж болох юм.
Хэрэв та өөрийн KDC дээр
алдааг олж засварлахын тулд пакет шиншлэгч ажиллуулж дараа нь
ажлын станцаасаа kinit-ийг ажиллуулахад
kinit-ийг ажилласан даруй
таны TGT илгээгдэхийг
— таныг бүр нууц үгээ бичихээс өмнө та харах болно!
Үүний тайлбар нь Kerberos
сервер чөлөөтэйгээр TGT-ийг (Ticket Granting
Ticket буюу Тасалбар Баталгаажуулах Тасалбар) ямар ч танигдаагүй
хүсэлтэд дамжуулдаг; гэхдээ TGT бүр
хэрэглэгчийн нууц үгээс гарсан түлхүүр болон шифрлэгдсэн байдаг.
Тийм болохоор хэрэглэгч өөрсдийн нууц үгийг бичихэд
тэр нь KDC уруу илгээгддэггүй бөгөөд
харин kinit-ийн аль хэдийн олж авсан
TGT-г буцааж шифрлэхэд (decrypt)
ашиглагддаг. Хэрэв буцааж шифрлэх процесс хүчинтэй хугацаа бүхий
хүчинтэй тасалбарыг гаргаж авбал хэрэглэгч хүчинтэй
Kerberos итгэмжлэлүүдтэй
байна. Эдгээр итгэмжлэлүүд нь ирээдүйд
Kerberos сервертэй аюулгүй холболтууд
хийхэд зориулагдсан сессийн түлхүүр болон бас Kerberos
серверийн өөрийнх нь түлхүүрээр шифрлэгдсэн тасалбар-баталгаажуулах
тасалбарыг агуулдаг. Шифрлэлтийн хоёр дахь давхарга нь хэрэглэгчид
мэдэгддэггүй, гэхдээ энэ нь TGT бүрийн
жинхэнийг шалгахыг Kerberos
серверт зөвшөөрч байгаа тэр зүйл юм.
Хэрэв та урт амьдрах хугацаатай (жишээ нь долоо хоног) тасалбар ашиглахыг
хүсэж байгаа бөгөөд та тасалбар хадгалагдаж байгаа машин уруу
OpenSSH ашиглан холбогдож байгаа бол
Kerberos
тохируулга no
гэж sshd_config тохиргооны файлд байгаа эсэхийг
шалгаарай, тэгэхгүй бол таны тасалбарууд таныг гарах үед устгагдах
болно.
Хостын удирдагчид илүү урт амьдрах хугацаатай тасалбартай бас байж болно
гэдгийг санаарай. Хэрэв таны хэрэглэгчийн удирдагч долоо хоног амьдрах хугацаатай
бөгөөд гэхдээ таны холбогдож байгаа хост 9 цаг амьдрах хугацаатай бол
та кэшдээ хугацаа нь дууссан хостын удирдагчтай болж тасалбарын кэш
хүссэнээр ажиллахгүй болох болно.
Тусгайлсан муу нууц үгүүдийг ашиглуулахгүйн тулд (kadmind
тушаалын гарын авлагын хуудас үүнийг товчхон тайлбарладаг)
krb5.dict файлыг тохируулахдаа
нууц үгийн бодлого тавигдсан удирдагчдад энэ нь зөвхөн хамаатайг санах
хэрэгтэй. krb5.dict файлуудын хэлбэр
хялбар байдаг: нэг мөрт нэг үг (string) байна. /usr/share/dict/words
симболын холбоос үүсгэх нь ашигтай байж болох юм.
<acronym>MIT</acronym> портоос ялгаатай талууд
MIT болон Heimdal суулгацуудын гол ялгаа нь
өөр (гэхдээ орлуулж болох) тушаалууд болон өөр протоколууд ашигладаг
kadmin програмтай холбоотой юм.
Хэрэв таны KDC нь MIT бол
та Heimdal kadmin програмыг ашиглаж өөрийн
KDC-г алсаас (эсвэл эсрэг чиглэлд энэ
зорилгоор) удирдаж чадахгүй болдог учир энэ нь их хамаатай юм.
Клиент програмууд нь бас шал өөр өөр тушаалын мөрийн тохируулгууд авч
адил үүргийг гүйцэтгэж болох юм. MIT
Kerberos вэб сайт
() дээрх заавруудыг
дагахыг зөвлөж байна. Замын асуудлуудаас болгоомжлоорой:
MIT порт нь анхдагчаар /usr/local/
уруу суудаг бөгөөд хэрэв таны PATH орчны хувьсагч системийн
сангуудыг эхлээд жагсаадаг бол жирийн
системийн програмууд
MIT-ийн оронд ажиллаж болохыг санаарай.
telnetd болон klogind-ээр
нэвтрэх нэвтрэлтүүд нэг л хачин байдаг тэр шалтгааныг ойлгохыг хүсвэл &os;-ийн хангадаг
MIT security/krb5 портын
суулгасан /usr/local/share/doc/krb5/README.FreeBSD
файлыг унших хэрэгтэй. Хамгийн чухал нь
кэш файл дахь буруу зөвшөөрлүүд
ийг зөв болгох нь
дамжуулагдсан итгэмжлүүдийн эзэмшилтийг зөвөөр солих login.krb5
хоёртын файлыг нэвтрэлт танилтад ашиглахыг шаарддаг.
rc.conf файл дараах тохиргоог агуулж засварлагдсан
байх бас шаардлагатай:
kerberos5_server="/usr/local/sbin/krb5kdc"
kadmind5_server="/usr/local/sbin/kadmind"
kerberos5_server_enable="YES"
kadmind5_server_enable="YES"
MIT керберосд зориулсан програмууд
/usr/local санд хоёртын файлуудыг
суулгадаг болохоор ингэж хийгддэг.
<application>Kerberos</application> дахь хязгааруудыг багасгах
Kerberos5
хязгаарууд болон дутагдлууд
<application>Kerberos</application> нь бүгдийг эсвэл юуг ч биш гэсэн арга юм
Сүлжээнд идэвхжүүлэгдсэн үйлчилгээ бүр Kerberos-тэй
ажиллахаар засварлагдсан (эсвэл сүлжээний халдлагуудын эсрэг аюулгүй
байдлыг хангасан) байх шаардлагатай, тэгэхгүй бол хэрэглэгчдийн
итгэмжлэлүүд хулгайлагдаж дахин ашиглагдаж болох юм. Үүний нэг жишээ нь
бүх алсын бүрхүүлүүдийг (жишээ нь rsh болон
telnet) Kerberos хийн
идэвхжүүлсэн мөртлөө нууц үгүүдийг цэвэр текстээр илгээдэг POP3
захидлын серверийг тэгж хувиргахгүй байх явдал юм.
<application>Kerberos</application> нь ганц хэрэглэгчийн ажлын станцуудад зориулагдсан
Олон хэрэглэгчийн орчинд Kerberos нь
тийм ч аюулгүй биш юм. Энэ нь тасалбаруудыг бүх хэрэглэгчийн хувьд уншигдаж
болох /tmp санд хадгалдаг учраас тэр юм.
Хэрэв хэрэглэгч компьютераа хэд хэдэн бусад хүмүүстэй зэрэг харилцан хуваалцаж
байвал (өөрөө хэлбэл олон-хэрэглэгч) хэрэглэгчийн тасалбаруудыг өөр хэрэглэгч
хулгайлах (хуулан авах) боломжтой юм.
Үүнийг -c файлын нэрийн тушаалын мөрийн тохируулгатай
эсвэл (илүү зохимжтой) KRB5CCNAME орчны хувьсагчтайгаар
даван гарч болох юм, гэхдээ ингэх нь их ховор байдаг. Зарчмын хувьд
тасалбарыг хэрэглэгчдийн гэр санд хадгалж хялбар файлын зөвшөөрлүүдийг ашиглах нь
энэ асуудлыг багасгадаг.
KDC нь бүтэлгүйтлийн ганц цэг
Дизайнаараа бол KDC нь мастер нууц үгийн
мэдээллийн баазаас тогтох бөгөөд түүний нэгэн адил аюулгүй байх ёстой.
KDC нь үүн дээр өөр ямар ч үйлчилгээнүүд
ажиллуулсан байх ёсгүй бөгөөд физикээр аюулгүй байдлыг нь
хангасан байх шаардлагатай. Kerberos
нь ижил түлхүүрээр (мастер
түлхүүр) шифрлэгдсэн бүх
нууц үгүүдийг хадгалдаг бөгөөд тэр ижил түлхүүр нь эргээд
KDC дээр файл маягаар хадгалагддаг учраас
аюул өндөртэй байдаг.
Тэмдэглэн хэлэхэд булаан эзлэгдсэн мастер түлхүүр нь хэн нэг нь айхаар
тийм ч муу биш юм. Түлхүүр үг нь зөвхөн Kerberos
мэдээллийн баазыг шифрлэхэд болон санамсаргүй тоо үүсгэгчийн үр болон
хэрэглэгддэг. Таны KDC уруу хандахад аюулгүй л
байж байвал халдагч мастер түлхүүрээр их юм хийж чадахгүй.
Мөн нэмж хэлэхэд хэрэв KDC нь боломжгүй байвал
(магадгүй үйлчилгээ зогсоох халдлага эсвэл сүлжээний асуудлуудаас болоод)
сүлжээний үйлчилгээнүүд нь нэвтрэлт танилтыг хийж болохгүй болохоор
хэрэглэгдэх боломжгүй болох бөгөөд нэг ёсны үйлчилгээ зогсоох халдлагын рецепт
болох юм. Үүнийг олон KDC-тэй (нэг мастер болон
нэг буюу хэд хэдэн боолууд) болон хоёрдогч эсвэл нэмэлт, эцсийн нэвтрэлт таних
(PAM нь энэнд маш сайн) болгоомжтой шийдлийн
тусламжтайгаар даван гарч болох юм.
<application>Kerberos</application>-ийн дутагдлууд
Kerberos нь хэрэглэгчид, хостууд болон
үйлчилгээнүүдэд өөр хоорондоо бие биенээ таниулах боломжийг олгодог. Гэхдээ энэ нь
KDC-г хэрэглэгчид, хостууд эсвэл үйлчилгээнүүдэд
таниулах аргагүй юм. Энэ нь троян хийгдсэн kinit (жишээ нь)
тушаал бүх хэрэглэгчийн нэрс болон нууц үгүүдийг бүртгэн бичиж авч болно гэсэн
үг юм. security/tripwire
ч юм уу эсвэл өөр бусад файлын системийн бүрэн бүтэн байдлыг шалгах хэрэгслүүд
үүнийг арилгаж чадна.
Эх сурвалжууд болон нэмэлт мэдээллүүд
Kerberos5
гадаад эх сурвалжууд
Kerberos-ийн FAQ
Танин шалгах системийг дизайн хийх нь: Дөрвөн үзэгдэл дэх харилцан яриа (диалог)
RFC 1510,
Kerberos Сүлжээний Танин Шалгах Үйлчилгээ
(V5)
MIT
Kerberos-ийн гэр хуудас
Heimdal
Kerberos-ийн гэр хуудас
Том
Рөүдс
Бичсэн:
OpenSSL
аюулгүй байдал
OpenSSL
Олон хэрэглэгчдийн хайдаг нэг боломж нь &os;-д байдаг
OpenSSL багаж юм.
OpenSSL нь ердийн холбооны давхарга
дээр шифрлэлт дамжуулах давхаргыг хангаж өгдөг; ингэснээр түүнийг сүлжээний
програмууд болон үйлчилгээнүүдтэй холбож өгөх боломжийг олгодог.
OpenSSL-ийн зарим нэг хэрэглээнд
захидлын клиентүүдийн шифрлэсэн нэвтрэлт, кредит картаар хийх төлбөрүүд гэх мэт
вэб дээр тулгуурласан шилжүүлгүүд зэрэг олныг дурдаж болно.
www/apache13-ssl болон
mail/sylpheed-claws зэрэг
олон портууд нь OpenSSL-тэй бүтээх
эмхэтгэлийн дэмжлэгийг санал болгодог.
Ихэнх тохиолдолд Портуудын Цуглуулга нь make хувьсагч
WITH_OPENSSL_BASE-ийг yes
гэж заагаагүй тохиолдолд
security/openssl портыг
бүтээхийг оролддог.
&os;-д орсон OpenSSL-ийн хувилбар нь
Secure Sockets Layer v2/v3 (SSLv2/SSLv3) буюу Аюулгүй Сокетуудын
Давхаргын v2/v3 хувилбарууд, Transport Layer Security v1 (TLSv1) буюу
Тээврийн Давхаргын Аюулгүй байдлын v1 хувилбарын сүлжээний аюулгүй байдлын
протоколуудыг дэмждэг бөгөөд ерөнхий криптограф сан болон ашиглагдаж
болох юм.
OpenSSL нь
IDEA алгоритмийг дэмждэг боловч Нэгдсэн Улсын
патентуудаас болоод анхдагчаар хаалттай байдаг. Үүнийг ашиглахын тулд
лицензийг шалгасан байх ёстой бөгөөд хэрэв хязгаарлалтуудыг хүлээн
авах боломжтой бол MAKE_IDEA хувьсагчийг
make.conf файлд заагж өгөх ёстой байдаг.
OpenSSL-ийн хамгийн түгээмэл хэрэглээний
нэг бол програм хангамжуудад зориулан ашиглах сертификатуудыг бэлдэх явдал
юм. Эдгээр сертификатууд нь компани болон хувь хүмүүсийн итгэмжлэлүүдийг
хүчинтэй бөгөөд луйврын биш гэдгийг баталгаажуулдаг. Хэрэв асуудалтай сертификат
хэд хэдэн Certificate Authorities
эсвэл CA-ууд буюу
Сертификатын Эрх мэдэлтнүүдээр шалгагдаагүй бол ихэвчлэн анхааруулга үзүүлдэг.
Сертификатын Эрх мэдэлтэн нь VeriSign зэрэг
компани байдаг бөгөөд компаниуд эсвэл хувь хүмүүсийн итгэмжлэлүүдийг хүчин төгөлдөр болгохын
тулд сертификатуудыг баталгаажуулж өгдөг. Энэ процесс нь өртөгтэй бөгөөд
сертификатууд ашиглахад заавал ч үгүй шаардлага болдоггүй; гэхдээ энэ нь
паранойд буюу хэт зовнисон хэрэглэгчдийн заримын санааг тайвшруулж болох юм.
Сертификатуудыг үүсгэх нь
OpenSSL
сертификат үүсгэлт
Сертификат үүсгэхийн тулд дараах тушаал байдаг:
&prompt.root; openssl req -new -nodes -out req.pem -keyout cert.pem
Generating a 1024 bit RSA private key
................++++++
.......................................++++++
writing new private key to 'cert.pem'
-----
You are about to be asked to enter information that will be incorporated
into your certificate request.
What you are about to enter is what is called a Distinguished Name or a DN.
There are quite a few fields but you can leave some blank
For some fields there will be a default value,
If you enter '.', the field will be left blank.
-----
Country Name (2 letter code) [AU]:US
State or Province Name (full name) [Some-State]:PA
Locality Name (eg, city) []:Pittsburgh
Organization Name (eg, company) [Internet Widgits Pty Ltd]:My Company
Organizational Unit Name (eg, section) []:Systems Administrator
Common Name (eg, YOUR name) []:localhost.example.org
Email Address []:trhodes@FreeBSD.org
Please enter the following 'extra' attributes
to be sent with your certificate request
A challenge password []:SOME PASSWORD
An optional company name []:Another Name
Common Name
хүлээх мөрийн дараах хариу домэйны
нэрийг харуулж байгааг анзаараарай. Энэ мөр нь шалгалт хийх зорилгоор
серверийн нэрийг оруулахыг шаарддаг; домэйн нэрээс бусдыг байрлуулах нь
ашиггүй сертификат үүсэхэд хүргэдэг. Бусал тохируулгууд, жишээ нь
дуусах хугацаа, өөр шифрлэх алгоритмууд гэх мэт тохируулгууд байдаг.
Бүрэн гүйцэд жагсаалтыг &man.openssl.1; гарын авлагын хуудсыг үзэн
авч болно.
Дээрх тушаалын ажилласан санд хоёр файл одоо байж байх ёстой.
Сертификатын хүсэлт req.pem нь таны оруулсан итгэмжлэлүүдийг
хүчин төгөлдөр болгож хүсэлтийг баталгаажуулан сертификатыг танд буцаах сертификатын
эрх мэдэлтэн уруу илгээгдэж болно. Үүсгэгдсэн хоёр дахь файл нь
cert.pem гэж нэрлэгдэн сертификатын хувийн түлхүүр
болох бөгөөд ямар ч байсан гэсэн хамгаалагдсан байх ёстой; хэрэв энэ нь
бусдын гарт орох юм бол таны (эсвэл таны серверийн) дүрд тоглон ашиглагдаж болох
юм.
CA-с гарын үсэг шаарддаггүй тохиолдолд
өөрөө зурсан сертификатыг үүсгэж болно. Эхлээд RSA
түрхүүр үүсгэх хэрэгтэй:
&prompt.root; openssl dsaparam -rand -genkey -out myRSA.key 1024
Дараа нь CA түлхүүр үүсгэ:
&prompt.root; openssl gendsa -des3 -out myca.key myRSA.key
Сертификат үүсгэхийн тулд энэ түлхүүрийг ашигла :
&prompt.root; openssl req -new -x509 -days 365 -key myca.key -out new.crt
Санд хоёр шинэ файл үүсэх ёстой: сертификатын эрх мэдэлтний гарын
үсгийн файл myca.key болон сертификат өөрөө
new.crt байна. Эдгээрийг
зөвхөн root унших эрхтэй
/etc санд байрлуулах
шаардлагатай. Үүнд 0700 зөвшөөрөл байж болох бөгөөд түүнийг
chmod хэрэгсэл ашиглан тохируулж болно.
Сертификатуудыг ашиглах нь, жишээ
Тэгэхээр эдгээр файлууд нь юу хийж чадах вэ? Сайн хэрэглээ болох нэг
жишээ нь Sendmail
MTA уруу хийгдэх холболтуудыг шифрлэх байж болно.
Энэ нь локал MTA ашиглан захидал илгээх
хэрэглэгчдийн цэвэр текст нэвтрэлтийн хэрэглээг болиулах юм.
Зарим MUA-ууд нь хэрэв хэрэглэгчид дотроо
сертификат суулгаагүй бол тэдэнд алдааг харуулдаг болохоор энэ нь
ертөнц дээрх хамгийн шилдэг хэрэглээ биш юм.
Сертификат суулгах тухай илүү мэдээллийг програм хангамжтай цуг ирсэн
баримтаас үзэх хэрэгтэй.
Дотоод .mc файл дотор дараах мөрүүдийг
байрлуулах хэрэгтэй:
dnl SSL Options
define(`confCACERT_PATH',`/etc/certs')dnl
define(`confCACERT',`/etc/certs/new.crt')dnl
define(`confSERVER_CERT',`/etc/certs/new.crt')dnl
define(`confSERVER_KEY',`/etc/certs/myca.key')dnl
define(`confTLS_SRV_OPTIONS', `V')dnl
Дээрх /etc/certs/ нь
сертификат болон түлхүүр файлуудыг дотооддоо хадгалах сан юм.
Сүүлийн хэдэн шаардлагууд нь дотоод .cf файлын
дахин бүтээлт юм. Үүнийг /etc/mail сан
дотроос make install тушаал
бичин хийж болно. Ингэсний дараа make
restart тушаалыг ажиллуулаарай, энэ нь
Sendmail дэмонг эхлүүлэх ёстой.
Хэрэв бүгд зүгээр болж өнгөрвөл /var/log/maillog
файлд ямар ч алдаа бичигдэхгүй бөгөөд Sendmail
процессийн жагсаалтад харуулагдана.
Хялбар тест хийхийн тулд &man.telnet.1; хэрэгсэл ашиглан
захидлын серверт холбогдох хэрэгтэй:
&prompt.root; telnet example.com 25
Trying 192.0.34.166...
Connected to example.com.
Escape character is '^]'.
220 example.com ESMTP Sendmail 8.12.10/8.12.10; Tue, 31 Aug 2004 03:41:22 -0400 (EDT)
ehlo example.com
250-example.com Hello example.com [192.0.34.166], pleased to meet you
250-ENHANCEDSTATUSCODES
250-PIPELINING
250-8BITMIME
250-SIZE
250-DSN
250-ETRN
250-AUTH LOGIN PLAIN
250-STARTTLS
250-DELIVERBY
250 HELP
quit
221 2.0.0 example.com closing connection
Connection closed by foreign host.
Хэрэв STARTTLS
мөр гарч ирвэл бүгд зөв ажиллаж
байна.
Ник
Клэйтон
nik@FreeBSD.org
Бичсэн
IPsec
IPsec дээгүүр VPN хийх
FreeBSD гарц машинуудыг ашиглан Интернэтээр тусгаарлагдсан хоёр сүлжээний
хооронд VPN үүсгэх.
Хитэн М.
Пандиа
hmp@FreeBSD.org
Бичсэн
IPsec-ийг ойлгох нь
Энэ хэсэг IPsec-ийг тохируулах процессийг тайлбарлаж
FreeBSD болон µsoft.windows; 2000/XP
машинуудаас тогтох орчинд түүнийг ашиглан тэдгээрийг өөр хоорондоо аюулгүйгээр
холбогдох нөхцөлийг бүрдүүлэх талаар зааварлах болно. IPsec-ийг тохируулахын
тулд та өөрчлөн тохируулсан цөм бүтээх ухагдахууныг мэдсэн байх шаардлагатай
(-г үзнэ үү).
IPsec нь Интернэт Протокол (IP) давхаргын
дээр суудаг протокол юм. Энэ нь хоёр буюу хэд хэдэн хостуудыг аюулгүй байдлаар
(нэрээс нь харах юм бол) холбох боломжийг олгодог. FreeBSD IPsec
сүлжээний стек
нь IPv4 болон IPv6 протоколуудыг хоёуланг
дэмждэг KAME шийдэл дээр
үндэслэсэн.
FreeBSD нь OpenBSD-ээс авсан Fast IPsec буюу
Хурдан IPsec
гэгддэг тоног төхөөрөмжөөр хурдасгасан
IPsec стектэй. Энэ нь IPsec-ийн ажиллагааг оновчтой болгохын тулд &man.crypto.4;
дэд системийн тусламжтайгаар криптограф тоног төхөөрөмжийг (аль болох бүх газар)
хэрэглэдэг. Энэ нь шинэ дэд систем бөгөөд IPsec-ийн KAME хувилбарт байдаг
бүх боломжуудыг дэмждэггүй. Гэхдээ тоног төхөөрөмжөөр хурдасгасан IPsec-ийг
идэвхжүүлэхийн тулд өөрийн цөмийн тохиргооны файлдаа дараах цөмийн тохируулгыг
нэмэх хэрэгтэй:
цөмийн тохируулгууд
FAST_IPSEC
options FAST_IPSEC # new IPsec (cannot define w/ IPSEC)
IPsec-ийн KAME шийдлийн оронд Fast IPsec
дэд системийг ашиглах боломж одоогоор байхгүйг тэмдэглэе. Дэлгэрэнгүй
мэдээллийг &man.fast.ipsec.4; гарын авлагын хуудаснаас
лавлана уу.
Галт хануудад &man.gif.4; туннелийн төлөвийг бас зөв дагаж
мөрдөх боломжийг олгохын тулд та өөрийн цөмийн тохиргооны файлдаа
тохируулгыг идэвхжүүлэх
хэрэгтэй:
options IPSEC_FILTERGIF #filter ipsec packets from a tunnel
IPsec
ESP
IPsec
AH
IPsec нь хоёр дэд протоколоос тогтоно:
Encapsulated Security Payload
(ESP) буюу Хайрцаглагдсан Аюулгүй байдлын ачаа нь
гуравдагчийн нөлөөллөөс тэгш хэмт криптограф алгоритмийг
(Blowfish, 3DES-тэй адил) ашиглан агуулгыг нь шифрлэж
IP пакетийн өгөгдлийг хамгаалдаг.
Authentication Header (AH) буюу Нэвтрэлт Танилтын
Толгой нь аюулгүй хэш хийх функцаар IP пакетийн толгойн
талбаруудыг хэш хийн криптограф хянах нийлбэрийг тооцоолон гуравдагч
этгээдийн нөлөөлөл болон хууран мэхлэлтээс IP пакетийн толгойг
хамгаалдаг. Үүний дараа пакет дахь мэдээллийг таниулахыг зөвшөөрөх
хэшийг агуулсан нэмэлт толгой байдаг.
ESP болон AH нь
орчноосоо хамаараад хоёулаа цуг эсвэл тусдаа ашиглагдаж болно.
VPN
виртуал хувийн сүлжээ
VPN
IPsec нь хоёр хостын хоорондох урсгалыг шууд шифрлэх (Transport
Mode буюу Тээвэрлэх Горим гэгддэг) буюу эсвэл
хоёр корпорацийн сүлжээний хооронд аюулгүй холбоонд ашиглагдаж болох
виртуал туннелиуд
(Tunnel Mode буюу Туннелийн
Горим гэгддэг) бүтээхэд хэрэглэгдэж болох юм. Сүүлийнх нь ерөнхийдөө
Виртуал Хувийн Сүлжээ (VPN) гэгддэг.
FreeBSD-ийн IPsec дэд системийн талаар дэлгэрэнгүй мэдээллийг
&man.ipsec.4; гарын авлагын хуудаснаас лавлах хэрэгтэй.
Өөрийн цөмдөө IPsec дэмжлэгийг нэмэхийн тулд та дараах тохируулгуудыг
цөмийн тохиргоондоо нэмээрэй:
цөмийн тохируулгууд
IPSEC
цөмийн тохируулгууд
IPSEC_ESP
options IPSEC #IP security
options IPSEC_ESP #IP security (crypto; define w/ IPSEC)
цөмийн тохируулгууд
IPSEC_DEBUG
Хэрэв IPsec дибаг хийх дэмжлэг заавал хэрэгтэй бол дараах цөмийн тохируулга
бас нэмэгдсэн байх шаардлагатай:
options IPSEC_DEBUG #debug for IP security
Асуудал
VPN-ийг байгуулахад ямар нэг стандарт байхгүй. VPN-үүд нь өөр өөрийн давуу болон сул
талуудтай төрөл бүрийн технологиудыг ашиглан хийгдэж болно. Энэ хэсэг нь
нэг тохиолдлын загвар үзүүлэх бөгөөд энэ тохиолдол дахь VPN-ийг хийхэд
хэрэглэгдэх стратегиудыг харуулах болно.
Тохиолдол: Интернэтэд холбогдсон, нэг юм шиг ажиллах хоёр сүлжээ
VPN
үүсгэх
Угтвар нөхцөл дараах маягийн байна:
Та хамгийн багадаа хоёр сайттай байна
Хоёр сайт хоёулаа IP-г дотооддоо ашигладаг
FreeBSD дээр нь ажилладаг гарц компьютераар хоёр сайт хоёулаа
Интернэтэд холбогдсон.
Хоёр сүлжээний гарц компьютер бүр хамгийн багаар бодоход нэг нийтийн IP
хаягтай.
Хоёр сүлжээний дотоод хаягууд нь нийтийн эсвэл хувийн IP хаягууд байж
болох юм, энэ нь хамаагүй. Та гарц машин дээр хэрэв шаардлагатай бол
NAT ажиллуулсан байж болох юм.
Хоёр сүлжээний дотоод IP хаягууд мөргөлдөхгүй.
Үүнийг ажиллуулахын тулд VPN технологи болон NAT-ийн хослолыг ашиглах нь
онолын хувьд боломжтой боловч би үүнийг хар дарсан зүүд шигээр тохиргоо их төвөгтэй
байх болов уу гэж бодож байна.
Хоёр сүлжээ дотооддоо хоёулаа адилхан хувийн IP хаягийн хүрээ (өөрөөр хэлбэл
хоёулаа 192.168.1.x) ашиглаж байгаа хоёр
сүлжээг холбохыг оролдож байгаагаа хэрэв та мэдэх юм бол аль нэг сүлжээний IP-г дахин
дугаарлах шаардлагатай болно.
Сүлжээний бүтэц иймэрхүү харагдаж болох юм:
Сүлжээ #1 [ Дотоод хостууд ] Хувийн Сүлжээ, 192.168.1.2-254
[ Win9x/NT/2K ]
[ UNIX ]
|
|
.---[fxp1]---. Хувийн IP, 192.168.1.1
| FreeBSD |
`---[fxp0]---' Нийтийн IP, A.B.C.D
|
|
-=-=- Интернэт -=-=-
|
|
.---[fxp0]---. Нийтийн IP, W.X.Y.Z
| FreeBSD |
`---[fxp1]---' Хувийн IP, 192.168.2.1
|
|
Сүлжээ #2 [ Internal Hosts ]
[ Win9x/NT/2K ] Хувийн Сүлжээ, 192.168.2.2-254
[ UNIX ]
Хоёр нийтийн IP хаяг байгааг анзаарна уу. Нийтлэлийн туршид би эдгээрийг үсгээр
орлуулан ашиглах болно. Энэ нийтлэлийн туршид тохиолдох эдгээр үсэгнүүдийн оронд өөрийн
нийтийн хаягаар орлуулж тавиарай. Мөн дотроо хоёр гарц машин маань .1 IP хаягтай
бөгөөд хоёр сүлжээ маань өөр өөр хувийн IP хаягийн хүрээтэйг (192.168.1.x болон 192.168.2.x) анхаарна уу. Хувийн сүлжээнүүд дэх бүх
машинууд өөрсдийн анхдагч гарцдаа .1
машиныг ашиглахаар тохируулсан байгаа болно.
Гол зорилго нь сүлжээ талаасаа авч үзэх юм бол сүлжээ болгон нөгөө сүлжээнийхээ машинуудыг
яг л нэг чиглүүлэгчид холбоотой юм шиг харж чадан ажиллаж байх ёстой -- гэвч энэ чиглүүлэгч нь
хааяа пакетуудыг гээдэг илүү удаан чиглүүлэгч байх юм.
Энэ нь (жишээ нь) 192.168.1.20 машин
дараах тушаалыг ажиллуулж
ping 192.168.2.34
нэвт ажиллаж чадах ёстой гэсэн үг юм. &windows; машинууд
өөр сүлжээн дээр байх машинуудыг харж файлын хуваалцал санг үзэх зэргийг хийж
локал сүлжээн дээр байгаа машинуудыг харж үзэж чаддаг шигээр ажиллаж чадаж байх
ёстой.
Тэгээд бүх юм аюулгүй байх хэрэгтэй. Энэ нь хоёр сүлжээний хоорондох
урсгал шифрлэгдэх ёстой гэсэн үг юм.
Эдгээр хоёр сүлжээний хооронд VPN үүсгэх нь олон алхамтай
процесс юм. Эдгээр нь:
Интернэтийн дагуу хоёр сүлжээний хооронд виртуал
сүлжээний холболт үүсгэнэ. Ажиллаж байгааг нь шалгаж &man.ping.8; зэрэг
багажуудыг ашиглаж тест хийгээрэй.
Хоёр сүлжээний хоорондох урсгал харагдахгүйгээр шифрлэгдэж
шаардлагатай бол буцаан шифрлэгдэх тэр боломжийг бүрдүүлэх
аюулгүй байдлын бодлогуудыг зааж өгөөрэй. Урсгал шифрлэгдэж
байгааг эсэхийг шалгаж &man.tcpdump.1; зэрэг багажууд ашиглан
тест хийгээрэй.
VPN-ийн дагуу &windows; машинууд нэг нь нөгөөгөө харж байхыг
зөвшөөрөх нэмэлт програм хангамжийг FreeBSD гарц машинууд дээр
тохируулаарай.
Алхам 1: <quote>виртуал</quote> сүлжээний холболт үүсгэн тест хийх
Сүлжээ #1 дээрх гарц машин (A.B.C.D
нийтийн IP хаягтай, 192.168.1.1 хувийн
IP хаягтай) уруу та нэвтрэн орсон бөгөөд W.X.Y.Z
IP хаягтай машины хувийн хаяг уруу нь ping 192.168.2.1
гэж тушаал ажиллуулъя гэж бодъё. Ингэж ажиллахын тулд юу болох ёстой вэ?
Гарц машин 192.168.2.1 уруу
яаж хүрэхээ мэдэх ёстой. Өөрөөр хэлбэл энэ нь 192.168.2.1 уруу хийгдсэн чиглүүлэлттэй
байх хэрэгтэй.
192.168.x зэрэг хувийн
IP хаягууд Интернэт дээр бараг үзэгдэх ёсгүй. Харин
192.168.2.1 уруу таны илгээсэн
пакет бүр өөр пакет дотор орсон байх ёстой. Энэ пакет нь
A.B.C.D машинаас ирсэн маягаар
байх ёстой бөгөөд W.X.Y.Z уруу
илгээгдэх ёстой. Энэ процессийг encapsulation
буюу хайрцаглалт гэж нэрлэдэг.
Энэ пакет нь W.X.Y.Z дээр ирээд
unencapsulated
буюу буцааж ялгагдан
192.168.2.1 уруу хүргэгдэх
хэрэгтэй.
Та үүнийг хоёр сүлжээний хоорондох туннель
гэж ойлгож болно. Туннелийн хоёр амсар
нь
A.B.C.D болон W.X.Y.Z IP хаягууд бөгөөд туннельд
түүгээр дамжин өнгөрөх хувийн IP хаягуудыг мэдэгдсэн байх шаардлагатай.
Туннель нь нийтийн Интернэтээр хувийн IP хаягтай урсгалыг дамжуулахад
хэрэглэгдэнэ.
Энэ туннель нь ерөнхий интерфэйс эсвэл FreeBSD дээрх gif
төхөөрөмж ашиглан үүсгэгддэг. Таны бодсоноор гарц машин бүр дээрх
gif интерфэйс нь дөрвөн IP хаягтай
байхаар тохируулагдсан байх шаардлагатай; хоёр нь нийтийн IP хаяг,
хоёр нь хувийн IP хаяг.
Хоёр машины хувьд gif төхөөрөмжийн дэмжлэг &os;-ийн цөмд эмхэтгэгдсэн
байх шаардлагатай. Та дараах мөрийг:
device gif
хоёр машины цөмийн тохиргооны файлд хийн дараа нь эмхэтгэн суулгаж дахин
ачаалснаар үүнийг хийж болно.
Туннелийг тохируулах нь хоёр алхамтай процесс юм. Эхлээд туннельд ямар гадаад
(эсвэл нийтийн) IP хаягууд байгааг &man.ifconfig.8; ашиглан мэдэгдэх
ёстой. Тэгээд дараа нь хувийн IP хаягуудыг &man.ifconfig.8; тушаал ашиглан
тохируулах ёстой.
Сүлжээ #1 дэх гарц машин дээр туннелийг тохируулахын тулд та дараах тушаалуудыг
ашиглах болно.
&prompt.root; ifconfig gif0 create
&prompt.root; ifconfig gif0 tunnel A.B.C.D W.X.Y.Z
&prompt.root; ifconfig gif0 inet 192.168.1.1 192.168.2.1 netmask 0xffffffff
Нөгөө нэг гарц машин дээр та адил тушаалуудыг гэхдээ IP хаягуудын дарааллыг
эсрэгээр тавин ажиллуулна.
&prompt.root; ifconfig gif0 create
&prompt.root; ifconfig gif0 tunnel W.X.Y.Z A.B.C.D
&prompt.root; ifconfig gif0 inet 192.168.2.1 192.168.1.1 netmask 0xffffffff
Та дараа нь:
ifconfig gif0
ажиллуулж тохиргоог харж болно. Жишээ нь сүлжээ #1 дээрх гарц машин
дээр та үүнийг харах болно:
&prompt.root; ifconfig gif0
gif0: flags=8051<UP,POINTOPOINT,RUNNING,MULTICAST> mtu 1280
tunnel inet A.B.C.D --> W.X.Y.Z
inet 192.168.1.1 --> 192.168.2.1 netmask 0xffffffff
Эндээс харахад A.B.C.D болон
W.X.Y.Z физик хаягуудын хооронд туннель
үүссэн бөгөөд туннелээр зөвшөөрөгдөх урсгал нь 192.168.1.1 болон 192.168.2.1-ийн хооронд байна.
Энэ нь бас хоёр машин дээрх чиглүүлэлтийн хүснэгтэд бас оруулга нэмсэн байх
бөгөөд та үүнийг netstat -rn тушаал ашиглан шалгаж
болно. Доорх гаралт нь сүлжээ #1 дэх гарц машиных юм.
&prompt.root; netstat -rn
Routing tables
Internet:
Destination Gateway Flags Refs Use Netif Expire
...
192.168.2.1 192.168.1.1 UH 0 0 gif0
...
Flags
утгын харуулж байгаагаар энэ нь хостын чиглүүлэлт
бөгөөд энэ нь гарц бүр нөгөө гарц уруу хэрхэн хүрэхээ мэдэх боловч тэд харин
өөрсдийнхөө харгалзах сүлжээнүүд уруу хэрхэн хүрэхээ мэдэхгүй гэсэн үг юм.
Энэ асуудлыг удахгүй засварлах болно.
Энэ нь хоёр машин дээр хоёулан дээр нь галт хана ажиллаж гэсэн үг юм.
Таны VPN урсгалын хувьд үүнийг тойрон гарах шаардлагатай. Та хоёр сүлжээний
хоорондох бүх урсгалыг зөвшөөрөх юм уу эсвэл VPN-ий хоёр төгсгөлийг нэгээс нөгөөг
хамгаалах галт ханын дүрмүүдийг оруулж болох юм.
Хэрэв VPN-ээр өнгөрөх бүх урсгалыг зөвшөөрөхөөр галт ханыг тохируулах
юм бол энэ нь тест хийхийг ихээхэн амарчлах болно. Та дараа нь хэзээ ч галт ханаа
илүү чангаруулж болно. Хэрэв та &man.ipfw.8; тушаалыг гарц машинууд дээр
ашиглаж байгаа бол дараах
ipfw add 1 allow ip from any to any via gif0
тушаал нь хоёр төгсгөлийн цэгийн хоорондох бүх урсгалыг таны галт ханын
бусад дүрмүүдийг хөндөлгүйгээр зөвшөөрөх болно. Мэдээж та энэ тушаалыг хоёр
гарц хост дээр хоёулан дээр ажиллуулах хэрэгтэй болно.
Нэг гарц машинаас нөгөө уруугаа ping хийхийг зөвшөөрөхөд хангалттай.
192.168.1.1 дээр та дараах
ping 192.168.2.1
тушаалыг ажиллуулж хариу хүлээж авахаас гадна мөн нөгөө гарц машин
дээрээс бас ингэж хийж чадаж байх ёстой.
Гэхдээ та хоёр сүлжээний дотоод машинууд уруу арай хүрч чадахгүй байх
ёстой. Энэ нь чиглүүлэлтээс болж байгаа юм -- гарц машинууд бие бие уруугаа
хэрхэн хүрэхээ мэдэж байгаа боловч нэг нэгнийнхээ цаана байгаа сүлжээнд хэрхэн
хүрэхийг мэдэхгүй.
Энэ асуудлыг шийдэхийн тулд та гарц машин бүр дээр статик чиглүүлэлт нэмэх
хэрэгтэй. Эхний гарц дээр хийх тушаал нь:
route add 192.168.2.0 192.168.2.1 netmask 0xffffff00
Энэ нь 192.168.2.0 сүлжээний
хостуудад хүрэхийн тулд пакетуудыг 192.168.2.1
хост уруу илгээ
гэж байна. Та үүнтэй адил тушаалыг нөгөө гарц дээр бас
ажиллуулах хэрэгтэй бөгөөд гэхдээ 192.168.1.x
хаягуудыг ашиглах ёстой.
Одоо нэг сүлжээн дэх хостуудын IP урсгал нөгөө сүлжээний хостуудад хүрэх боломжтой
болно.
Энэ нь одоо хоёр сүлжээний хооронд VPN-ий гуравны хоёрыг үүсгэж байгаа бөгөөд
аль болох виртуал
аар үүсгэгдсэн сүлжээ
юм.
Энэ нь одоохондоо хувийн биш байгаа. Та үүнийг &man.ping.8; болон &man.tcpdump.1;
ашиглан тест хийж болно. Гарц хост уруу нэвтрэн орж дараах тушаалыг ажиллуулна
tcpdump dst host 192.168.2.1
Тэр хост дээрээ өөр сессээр дараах тушаалыг ажиллуулна
ping 192.168.2.1
Та иймэрхүү гаралтыг харах болно:
16:10:24.018080 192.168.1.1 > 192.168.2.1: icmp: echo request
16:10:24.018109 192.168.1.1 > 192.168.2.1: icmp: echo reply
16:10:25.018814 192.168.1.1 > 192.168.2.1: icmp: echo request
16:10:25.018847 192.168.1.1 > 192.168.2.1: icmp: echo reply
16:10:26.028896 192.168.1.1 > 192.168.2.1: icmp: echo request
16:10:26.029112 192.168.1.1 > 192.168.2.1: icmp: echo reply
Эндээс харахад ICMP мэдэгдлүүд нааш цааш шифрлэгдэлгүй явж байна.
Хэрэв та пакетуудаас өгөгдлийн байтуудыг илүүтэйгээр авахын тулд &man.tcpdump.1;
уруу параметрийг өгч ашигласан бол илүү мэдээлэл
та харж болох юм.
Энэ нь мэдээж хүлээн авах боломжгүй зүйл юм. Дараагийн хэсэгт
хоёр сүлжээний хоорондох холболтыг бүх урсгал нь автоматаар шифрлэгдэхээр
аюулгүй болгох талаар хэлэлцэх болно.
Дүгнэн хэлэхэд:
Хоёр цөмийг device gif
мөртэйгөөр тохируулна.
Гарц хост #1 дээрх /etc/rc.conf файлд засвар хийн
дараах мөрүүдийг нэмнэ (шаардлагатай тохиолдолд IP хаягуудыг сольно).
gif_interfaces="gif0"
gifconfig_gif0="A.B.C.D W.X.Y.Z"
ifconfig_gif0="inet 192.168.1.1 192.168.2.1 netmask 0xffffffff"
static_routes="vpn"
route_vpn="192.168.2.0 192.168.2.1 netmask 0xffffff00"
Хоёр хост дээрх гарц скриптийг (/etc/rc.firewall,
эсвэл үүнтэй адил) засварлаж доор дурдсаныг нэмнэ.
ipfw add 1 allow ip from any to any via gif0
IP хаягуудын дарааллыг эсрэгээр болгон гарц хост #2 дээрх
/etc/rc.conf файлд адил өөрчлөлтийг
хийнэ.
Алхам 2: Холболтыг аюулгүй болгох
Холболтыг аюулгүй болгохын тулд бид IPsec-ийг ашиглах болно. IPsec нь
хоёр хостыг шифрлэлтийн түлхүүр дээр зөвшилцүүлж дараа нь уг хоёр хостын хооронд
өгөгдлийг шифрлэхийн тулд энэ түлхүүрийг ашиглах арга замыг өгдөг.
Энд тохиргооны хоёр талбарыг бодолцох хэрэгтэй.
Ашиглах шифрлэлтийн арга зам дээр хоёр хост зөвшилцөх тийм арга зам
байх ёстой. Хоёр хост энэ арга зам дээр зөвшилцсөний дараа тэдгээрийн
хооронд аюулгүй байдлын нэгдэл
байна гэж
үздэг.
Аль урсгалыг шифрлэх ёстойг заах арга зам байх ёстой. Мэдээж та өөрийн бүх
гарч байгаа урсгалаа шифрлэхийг хүсэхгүй байх -- та зөвхөн VPN-ий хэсэг
болсон урсгалыг шифрлэхийг хүснэ. Аль урсгалыг шифрлэхийг тодорхойлохын
тулд хийгдэх дүрмүүд нь security policies
буюу
аюулгүй байдлын бодлогууд
гэгдэнэ.
Аюулгүй байдлын нэгдлүүд болон аюулгүй байдлын бодлогуудын ажиллагааг
цөм хангаж байдаг бөгөөд хэрэглэгчдийн талбарын програмуудаар засварлагдаж
болно. Гэхдээ үүнийг хийхийн өмнө IPsec болон Encapsulated
Security Payload (ESP) буюу Хайрцаглагдсан Аюулгүй байдлын Ачаа
протоколыг цөм дэмжихээр та тохируулах хэрэгтэй. Цөмийг:
цөмийн тохируулгууд
IPSEC
options IPSEC
options IPSEC_ESP
тохируулгатай тохируулан дахин эмхэтгэж суулгаад ачаалан үүнийг хийнэ.
Урьдын адил та хоёр гарц машин дээрх цөмийн хувьд үүнийг хийх ёстой.
IKE
Аюулгүй байдлын нэгдлүүдийг тохируулах үед танд хоёр сонголт байна.
Шифрлэлтийн алгоритм, шифрлэлтийн түлхүүрүүд гэх зэргүүдийг сонгож
тэдгээр нэгдлүүдийг хоёр хостын хооронд гараараа тохируулж болох бөгөөд
эсвэл эдгээрийг хийх Internet Key Exchange protocol (IKE) буюу
Интернэтийн Түлхүүр Солилцох протоколыг шийддэг дэмонуудыг та ашиглаж
болно.
Би сүүлийнхийг зөвлөж байна. Өөр бусдыг тооцохгүй юм бол үүнийг
тохируулах нь амархан.
IPsec
аюулгүй байдлын бодлогууд
setkey
Аюулгүй байдлын бодлогуудыг засварлах болон үзүүлэхдээ &man.setkey.8;-г
ашиглан хийдэг. Адилтгах юм бол setkey нь цөмийн
аюулгүй байдлын бодлогын хүснэгтүүдэд &man.route.8; цөмийн чиглүүлэлтийн
хүснэгтүүдэд зориулагдсан шиг зориулагдсан байна. setkey
нь бас одоогийн аюулгүй байдлын нэгдлүүдийг үзүүлж чадах бөгөөд адилтган
цааш үргэлжлүүлбэл энэ нь бас netstat -r тушаалын
нэгэн адил болох юм.
FreeBSD-ээр аюулгүй байдлын нэгдлүүдийг удирдах дэмонуудын хувьд хэд хэдэн
сонголт байдаг. Энэ нийтлэл нь эдгээрийн нэг &os;-ийн Портуудын цуглуулгын
security/ipsec-tools-д байдаг
racoon-ийг хэрхэн ашиглах талаар тайлбарлах болно.
racoon
racoon програм хангамж хоёр гарц машин
дээр хоёулан дээр нь ажиллах ёстой. Энэ нь хост бүр дээр VPN-ий нөгөө төгсгөлийн IP хаяг болон
нууц түлхүүртэйгээр (таны сонгох түлхүүр байх бөгөөд хоёр гарц машин дээр ижил байх ёстой)
тохируулагддаг.
Дараа нь хоёр дэмон нэг нэгэндээ хандаж тэдгээр нь өөрсдөө хэн хэн гэж хэлснээ
(таны тохируулсан нууц түлхүүрийг ашиглан) баталгаажуулдаг. Дэмонууд дараа нь
шинэ нууц түлхүүрийг үүсгэж түүнийг ашиглан VPN-ээр урсгалыг шифрлэдэг.
Тэд энэ нууцаа үе үе өөрчилдөг бөгөөд халдагч түлхүүрүүдийн аль нэгийг эвдсэн ч (цагаа
тулахаар энэ нь онолын хувьд бараг боломжгүй зүйл) гэсэн энэ нь халдагчид муу юм
хийх боломж олгодоггүй -- түлхүүрийг эвдэх тэр үед хоёр дэмон өөр түлхүүрийг сонгосон байна.
racoon-ий тохиргооны файл ${PREFIX}/etc/racoon-д
байрлана. Та энд тохиргооны файлыг олох ёстой бөгөөд түүнд нэг их өөрчлөлт хийгдэх ёсгүй.
Таны өөрчлөх шаардлагатай racoon-ий тохиргооны файлын өөр нэг бүрэлдэхүүн хэсэг нь
pre-shared key буюу урьдчилан хуваалцсан түлхүүр
юм.
racoon-ий анхдагч тохиргоо үүнийг ${PREFIX}/etc/racoon/psk.txt-д
байгаа гэж боддог. Урьдчилан хуваалцсан түлхүүр нь таны урсгалыг VPN-ийн дагуу шифрлэх
түлхүүр биш бөгөөд харин энэ нь ердөө л түлхүүр удирдах дэмонуудыг нэг нь
нөгөөдөө итгэхийг зөвшөөрөх токен гэдгийг тэмдэглэж хэлэх нь зүйтэй юм.
psk.txt нь таны ажиллаж байгаа алсын сайт бүрийн
мөрийг агуулсан байна. Хоёр сайт бүхий энэ жишээн дээр psk.txt
файл бүр нэг мөрийг агуулсан байна (VPN-ий төгсгөлүүд бүр зөвхөн нөгөө төгсгөлтэйгээ
ажилладаг).
Гарц хост #1 дээр энэ мөр иймэрхүү харагдах ёстой:
W.X.Y.Z secret
Энэ нь алсын төгсгөлийн нийтийн IP хаяг, хоосон зай,
тэгээд нууц үгийг илэрхийлэх текст мэдээлэл байна. Мэдээж та өөрийн түлхүүртээ
secret
гэдгийг ашиглах ёсгүй -- нууц үгийг сонгох энгийн дүрэм энд
үйлчилнэ.
Гарц хост #2 дээр энэ мөр иймэрхүү харагдах ёстой
A.B.C.D secret
Энэ нь алсын төгсгөлийн IP хаяг болон адилхан нууц түлхүүр байна.
psk.txt нь racoon ажиллахаас өмнө
0600 (өөрөөр хэлбэл root-д
зөвхөн унших/бичих) горимд байна.
Та racoon-ийг хоёр гарц машин дээр ажиллуулах ёстой. Та бас
UDP-ээр ISAKMP (Internet Security Association
Key Management Protocol буюу Интернэтийн Аюулгүй байдлын Нэгдлийн Түлхүүр
Удирдах Протокол) порт уруу зөөгдөх IKE урсгалыг зөвшөөрөх галт ханын зарим
дүрмүүдийг нэмэх хэрэгтэй. Дахин хэлэхэд энэ нь таны галт ханын дүрмийн олонлогт
нэлээн эрт байх шаардлагатай.
ipfw add 1 allow udp from A.B.C.D to W.X.Y.Z isakmp
ipfw add 1 allow udp from W.X.Y.Z to A.B.C.D isakmp
racoon ажилласны дараа та нэг гарц хостоос нөгөө гарц хост уруу ping хийж
үзэж болно. Холболт нь шифрлэгдээгүй байх боловч racoon дараа нь аюулгүй байдлын
нэгдлүүдийг хоёр хостын хооронд тохируулна -- энэ нь хором болж өнгөрч болох бөгөөд
ping тушаал хариу өгч эхлэх хүртэл богино саатал маягаар танд харагдаж болох юм.
Аюулгүй байдлын нэгдэл тохируулагдсаны дараа та үүнийг &man.setkey.8; ашиглан
үзэж болно.
setkey -D
тушаалыг аль нэг хост дээр ажиллуулж аюулгүй байдлын нэгдлийн мэдээллийг харна.
Энэ нь асуудлын нэг хагас нь юм. Нөгөө нэг хагас нь өөрийн аюулгүй байдлын
бодлогуудыг тохируулах явдал юм.
Ухаалаг аюулгүй байдлын бодлогыг үүсгэхийн тулд энэ хүртэл юуг хийснээ эргэн
харцгаая. Энэ хэлэлцээ нь холболтын төгсгөлийн хоёулангийнх нь хувьд авч
үзнэ.
Таны гадагш илгээх IP пакет бүр пакетийн тухай өгөгдлийг агуулах толгойтой
байдаг. Толгой нь эхлэл болон төгсгөлийн IP хаягуудыг агуулдаг. Бидний мэдэж
байгаагаар 192.168.x.y зэрэг
хувийн IP хаягууд нийтийн Интернэт дээр ил гарах ёсгүй. Харин тэд эхлээд өөр
пакет дотор хайрцаглагдах ёстой. Энэ пакет нь хувийн хаягуудын оронд солигдсон
нийтийн эхлэл болон төгсгөл IP хаягуудтай байх ёстой.
Тэгэхээр хэрэв таны гарч байгаа пакет иймэрхүү харагдаж эхэлбэл:
.----------------------.
| Src: 192.168.1.1 |
| Dst: 192.168.2.1 |
| <other header info> |
+----------------------+
| <packet data> |
`----------------------'
Дараа нь өөр нэг пакетийн дотор энэ нь хайрцаглагдан иймэрхүү харагдах болно:
.--------------------------.
| Src: A.B.C.D |
| Dst: W.X.Y.Z |
| <other header info> |
+--------------------------+
| .----------------------. |
| | Src: 192.168.1.1 | |
| | Dst: 192.168.2.1 | |
| | <other header info> | |
| +----------------------+ |
| | <packet data> | |
| `----------------------' |
`--------------------------'
Энэ хайрцаглалт нь gif төхөөрөмжөөр
хийгдэнэ. Пакет нь гадна талдаа жинхэнэ IP хаягуудтай байх бөгөөд
бидний эхний пакет Интернэт уруу гарах пакет дотор орсон байгааг харж болно.
Мэдээж бид VPN-үүдийн хоорондох бүх урсгалыг шифрлэхийг хүснэ.
Та үүнийг иймэрхүүгээр үгчлэн хэлж болно:
Хэрэв пакет A.B.C.D-с гарч W.X.Y.Z уруу чиглэсэн бол шаардлагатай аюулгүй
байдлын нэгдлүүдийг ашиглан шифрлэнэ.
Хэрэв пакет нь W.X.Y.Z-с ирж A.B.C.D уруу чиглэсэн бол шаардлагатай аюулгүй
байдлын нэгдлүүдийг ашиглан буцааж шифрлэнэ.
Ингэж хэлэхэд ер нь бараг л зөв, ойрхон байна, гэхдээ бас тийм ч зөв биш юм. Хэрэв та
үүнийг хийсэн бол W.X.Y.Z-с гарсан болон
түүн уруу чиглэсэн, бүр VPN-ий хэсэг ч биш бүх урсгал шифрлэгдэх болно. Та яг үүнийг
хүсээгүй байх. Зөв бодлого нь дараах маягаар байна
Хэрэв пакет A.B.C.D-с гарч тэр пакет нь өөр пакет дотор орон
хайрцаглагдан W.X.Y.Z уруу чиглэсэн бол шаардлагатай аюулгүй
байдлын нэгдлүүдийг ашиглан шифрлэнэ.
Хэрэв пакет нь W.X.Y.Z-с ирж тэр пакет нь өөр пакет дотор орон
хайрцаглагдан A.B.C.D уруу чиглэсэн бол шаардлагатай аюулгүй
байдлын нэгдлүүдийг ашиглан буцааж шифрлэнэ.
Нарийн өөрчлөлт, гэхдээ хэрэгтэй нэгэн.
Аюулгүй байдлын бодлогууд нь бас &man.setkey.8; ашиглагдан заагдана.
&man.setkey.8; нь бодлого тодорхойлох тохиргооны хэлтэй байна. Та
тохиргооны заавруудыг stdin-ээс оруулж болох бөгөөд эсвэл тохиргооны заавруудыг агуулах
файлын нэрийг зааж өгөх тохируулгыг ашиглаж болно.
Гарц хост #1-ийн (A.B.C.D гэсэн нийтийн
IP хаягтай) тохиргоо W.X.Y.Z уруу чиглэсэн
бүх гарах урсгалыг хүчээр шифрлэхийн тулд:
spdadd A.B.C.D/32 W.X.Y.Z/32 ipencap -P out ipsec esp/tunnel/A.B.C.D-W.X.Y.Z/require;
Эдгээр тушаалуудыг файлд (өөрөөр хэлбэл
/etc/ipsec.conf) хийгээд ажиллуулаарай
&prompt.root; setkey -f /etc/ipsec.conf
нь бид аюулгүй бодлогын мэдээллийн санд
дүрэм нэмэхийг хүсэж байгааг &man.setkey.8;-д хэлж өгч байна. Энэ мөрийн бусад нь
энэ бодлогод аль пакет таарахыг заана. A.B.C.D/32 ба W.X.Y.Z/32 нь энэ бодлого хамаарах
сүлжээ болон хостуудыг таних IP хаягууд болон сүлжээний багууд юм. Энэ
тохиолдолд эдгээр хоёр хостуудын хоорондох урсгалд үүнийг хамааруулахыг
бид хүсэж байна. нь энэ бодлого зөвхөн
бусад пакетуудыг хайрцаглах пакетуудад хамаатай гэдгийг цөмд хэлнэ.
тохируулга нь энэ бодлого гарах пакетуудад
хамаатайг хэлэх бөгөөд тохируулга нь пакет
нууцлагдахыг хэлж байна.
Хоёр дахь мөр нь энэ пакет хэрхэн шифрлэгдэхийг заана.
нь ашиглагдах протокол байхад
нь пакетийг цаашаагаа IPsec пакет дотор орж хайрцаглалт хийгдэхийг заана.
A.B.C.D болон W.X.Y.Z-ийн давхардсан хэрэглээ нь
ашиглах аюулгүй байдлын нэгдлийг сонгоход хэрэглэгдэх бөгөөд төгсгөлийн
тохируулга энэ дүрмэнд таарсан пакетуудыг
шифрлэх ёстойг зааж байна.
Энэ дүрэм нь зөвхөн гарч байгаа пакетуудтай таарна. Ирж байгаа пакетийн
хувьд танд үүнтэй адил дүрэм хэрэгтэй.
spdadd W.X.Y.Z/32 A.B.C.D/32 ipencap -P in ipsec esp/tunnel/W.X.Y.Z-A.B.C.D/require;
Энэ тохиолдолд -ийн оронд
тохируулгыг ашиглаж шаардлагын дагуу IP хаягуудыг эсрэгээр болгосныг хараарай.
Нөгөө нэг гарц хостод (W.X.Y.Z
нийтийн IP хаягтай) үүнтэй адил дүрмүүд хэрэгтэй.
spdadd W.X.Y.Z/32 A.B.C.D/32 ipencap -P out ipsec esp/tunnel/W.X.Y.Z-A.B.C.D/require;
spdadd A.B.C.D/32 W.X.Y.Z/32 ipencap -P in ipsec esp/tunnel/A.B.C.D-W.X.Y.Z/require;
Төгсгөлд нь та ESP болон IPENCAP пакетуудыг нааш цааш зөвшөөрөх
галт ханын дүрмүүдийг нэмэх хэрэгтэй. Эдгээр дүрмүүдийг хост бүр дээр
нэмэх шаардлагатай.
ipfw add 1 allow esp from A.B.C.D to W.X.Y.Z
ipfw add 1 allow esp from W.X.Y.Z to A.B.C.D
ipfw add 1 allow ipencap from A.B.C.D to W.X.Y.Z
ipfw add 1 allow ipencap from W.X.Y.Z to A.B.C.D
Дүрмүүд нь тэгш хэмт учир адилхан дүрмүүдийг та гарц хост бүр дээр ашиглаж
болно.
Одоо гарч байгаа пакетууд үүнтэй адил харагдах болно:
.------------------------------. --------------------------.
| Src: A.B.C.D | |
| Dst: W.X.Y.Z | |
| <other header info> | | Encrypted
+------------------------------+ | packet.
| .--------------------------. | -------------. | contents
| | Src: A.B.C.D | | | | are
| | Dst: W.X.Y.Z | | | | completely
| | <other header info> | | | |- secure
| +--------------------------+ | | Encap'd | from third
| | .----------------------. | | -. | packet | party
| | | Src: 192.168.1.1 | | | | Original |- with real | snooping
| | | Dst: 192.168.2.1 | | | | packet, | IP addr |
| | | <other header info> | | | |- private | |
| | +----------------------+ | | | IP addr | |
| | | <packet data> | | | | | |
| | `----------------------' | | -' | |
| `--------------------------' | -------------' |
`------------------------------' --------------------------'
Тэдгээрийг VPN-ий хамгийн төгсгөлд хүлээн авах үед тэдгээр нь эхлээд
буцаан шифрлэгдэнэ (racoon-аар тохиролцсон аюулгүй байдлын нэгдлүүдийг
ашиглан). Тэдгээр нь үүний дараа хоёр дахь давхаргыг гаргах
gif интерфэйс уруу орж хамгийн дотор байрлах
пакеттай үлдэх хүртэл боловсруулагдаад дотоод сүлжээ руу аялах болно.
Өмнө дурдсаны адил та &man.ping.8; тестийг ашиглан аюулгүй байдлыг
шалгаж болно. Эхлээд A.B.C.D гарц
машин уруу нэвтрэн орж дараах тушаалыг ажиллуулна:
tcpdump dst host 192.168.2.1
Тэр хост дээрээ өөр сессээр дараах тушаалыг ажиллуулна
ping 192.168.2.1
Энэ удаад та доор дурдсантай адил гаралтыг харах ёстой:
XXX tcpdump output
Одоо эндээс харах юм бол &man.tcpdump.1; нь ESP пакетуудыг үзүүлж
байна. Хэрэв та тэдгээрийг тохируулгатай шалгахыг оролдвол
шифрлэлтээс болоод (мэдээж) нууцлаг харагдах болно.
Баяр хүргэе. Та дөнгөж сая алсын хоёр сайтын хооронд VPN
тохирууллаа.
Дүгнэн хэлэхэд
Хоёр цөмийг хоёуланг нь дараах тохируулгатай тохируулна:
options IPSEC
options IPSEC_ESP
security/ipsec-tools суулгана. Алсын хостын
IP хаяг болон тэдгээрийн мэддэг нууц түлхүүрийн оруулгыг нэмж
${PREFIX}/etc/racoon/psk.txt
файлыг хоёр гарц хост дээр хоёулан дээр засварлана. Энэ файлын горим
0600 байгааг шалгаарай.
Хост бүр дээрх /etc/rc.conf файлд дараах
мөрүүдийг нэмээрэй:
ipsec_enable="YES"
ipsec_file="/etc/ipsec.conf"
Хост бүр дээр шаардлагатай spadd мөрүүдийг агуулсан
/etc/ipsec.conf файл үүсгэна. 1-р гарц
хост дээр энэ нь ийм байна:
spdadd A.B.C.D/32 W.X.Y.Z/32 ipencap -P out ipsec
esp/tunnel/A.B.C.D-W.X.Y.Z/require;
spdadd W.X.Y.Z/32 A.B.C.D/32 ipencap -P in ipsec
esp/tunnel/W.X.Y.Z-A.B.C.D/require;
2-р гарц хост дээр энэ нь ийм байна:
spdadd W.X.Y.Z/32 A.B.C.D/32 ipencap -P out ipsec
esp/tunnel/W.X.Y.Z-A.B.C.D/require;
spdadd A.B.C.D/32 W.X.Y.Z/32 ipencap -P in ipsec
esp/tunnel/A.B.C.D-W.X.Y.Z/require;
Хост бүр дээр IKE, ESP, болон IPENCAP урсгалыг зөвшөөрөх
галт ханын дүрмүүд нэмээрэй:
ipfw add 1 allow udp from A.B.C.D to W.X.Y.Z isakmp
ipfw add 1 allow udp from W.X.Y.Z to A.B.C.D isakmp
ipfw add 1 allow esp from A.B.C.D to W.X.Y.Z
ipfw add 1 allow esp from W.X.Y.Z to A.B.C.D
ipfw add 1 allow ipencap from A.B.C.D to W.X.Y.Z
ipfw add 1 allow ipencap from W.X.Y.Z to A.B.C.D
Өмнөх хоёр алхам VPN-ийг эхлүүлэн ажиллуулахад хангалттай байх
ёстой. Сүлжээ бүрийн машинууд өөр хоорондоо IP хаягуудаараа
хандах боломжтой болох бөгөөд холболтын дагуух бүх урсгал автоматаар
аюулгүй шифрлэгдэх болно.
Шерн
Ли
Хувь нэмэр болгон оруулсан
OpenSSH
OpenSSH
аюулгүй байдал
OpenSSH
OpenSSH нь алсын машинуудад аюулгүйгээр хандах
сүлжээний холболтын хэрэгслүүдийн олонлог юм. rlogin,
rsh, rcp, болон
telnet-ийг энэ програмаар шууд орлуулан ашиглаж болно.
Мөн TCP/IP холболтууд аюулгүйгээр SSH-ээр туннель хийгдэж/дамжуулагдаж
болдог. OpenSSH нь сэм чагналт, холболт булаан авалт, болон
бусад сүлжээний түвшний халдлагуудыг үр дүнтэйгээр устгаж бүх трафикийг шифрлэдэг.
OpenSSH-г OpenBSD төсөл дэмжиж байдаг бөгөөд
бүх сүүлийн үеийн алдааны засварууд болон шинэчлэлтүүд бүхий SSH v1.2.12 дээр
тулгуурласан байдаг. Энэ програм нь SSH протокол 1 болон 2-той хоёулантай нь
нийцтэй.
OpenSSH-ийг ашиглах давуу тал
&man.telnet.1; эсвэл &man.rlogin.1; ашиглаж байх үед сүлжээгээр
илгээгдэж байгаа өгөгдөл цэвэр, шифрлэгдээгүй хэлбэрээр байдаг.
Сүлжээний шиншлэгчид клиент болон серверийн хооронд хаана ч байсан гэсэн
таны хэрэглэгч/нууц үгийн мэдээлэл эсвэл таны сессээр дамжсан өгөгдлийг
хулгайлж чадна. OpenSSH нь ийм асуудлаас
хамгаалж төрөл бүрийн нэвтрэлт таних болон шифрлэх аргуудыг санал болгодог.
sshd-г идэвхжүүлэх
OpenSSH
идэвхжүүлэх
sshd нь стандарт &os; суулгацын явцад
харуулагдах тохируулга юм. sshd идэвхжсэн
эсэхийг харахдаа rc.conf файлаас дараах мөрийг
шалгаарай:
sshd_enable="YES"
Энэ нь дараагийн удаа таны систем эхлэхэд OpenSSH-д
зориулсан &man.sshd.8; дэмон програмыг дуудна. Мөн /etc/rc.d/sshd
&man.rc.8; скрипт ашиглан OpenSSH-г эхлүүлэх
боломжтой байдаг:
/etc/rc.d/sshd start
SSH клиент
OpenSSH
клиент
&man.ssh.1; хэрэгсэл &man.rlogin.1;-тэй адил
ажилладаг.
&prompt.root; ssh user@example.com
Host key not found from the list of known hosts.
Are you sure you want to continue connecting (yes/no)? yes
Host 'example.com' added to the list of known hosts.
user@example.com's password: *******
Нэвтрэлт нь rlogin эсвэл
telnet ашиглан үүсгэгдсэн сесс шиг үргэлжлэх болно.
SSH нь хэрэглэгч холбогдоход серверийн жинхэнэ эсэхийг шалгахын тулд
түлхүүр хээ шалгах системийг хэрэглэдэг. Хэрэглэгч зөвхөн эхний удаа холбогдоход
yes гэж оруулахыг шаардана. Дараа дараагийн
нэвтрэлт оролдлогууд бүгд хадгалсан хээ шалгах түлхүүртэй харьцуулагдан
шалгагддаг. Хэрэв хадгалсан хээ нь дараа дараагийн нэвтрэлтийн оролдлогуудаас
хүлээн авсан хээнээс өөр бол SSH клиент нь танд түгшүүр өгнө. Хээнүүд
~/.ssh/known_hosts файлд эсвэл SSH v2-ийн хээнүүд
~/.ssh/known_hosts2 файлд
хадгалагдана.
Анхдагчаар OpenSSH серверүүдийн
сүүлийн үеийн хувилбарууд зөвхөн SSH v2 холболтуудыг хүлээн авдаг.
Клиент нь хэрэв боломжтой бол 2-р хувилбарыг ашиглах бөгөөд боломжгүй бол
1-р хувилбарыг ашигладаг. эсвэл
тохируулгуудыг 1-р эсвэл 2-р хувилбаруудад зориулан
дамжуулан клиентэд зөвхөн аль нэгийг ашиглахыг хүчилж болно. 1-р хувилбарын
нийцтэй байдал нь клиентэд хуучин хувилбаруудтай нийцтэй байх зорилгоор дэмжигдсэн
байдаг.
Аюулгүй хуулбарлалт
OpenSSH
аюулгүй хуулбарлалт
scp
&man.scp.1; тушаал &man.rcp.1;-тэй адил ажилладаг; энэ нь файлыг алсын
машинаас эсвэл машин уруу, ялгаатай нь аюулгүйгээр хуулдаг.
&prompt.root; scp user@example.com:/COPYRIGHT COPYRIGHT
user@example.com's password: *******
COPYRIGHT 100% |*****************************| 4735
00:00
&prompt.root;
Өмнөх жишээн дээр энэ хостын хувьд хээ нь аль хэдийн хадгалагдсан болохоор
&man.scp.1;-ийг энд ашиглах үед шалгагддаг.
&man.scp.1;-ээр дамжуулсан нэмэлт өгөгдлүүд нь &man.cp.1;-тэй адил бөгөөд
эхний нэмэлт өгөгдөлд файл эсвэл файлууд, хоёр дахь дээр очих файлыг
зааж өгдөг. Файл нь сүлжээгээр SSH-ээр татагддаг болохоор файлын нэг эсвэл хэд хэдэн
нэмэлт өгөгдлүүд
хэлбэрийг авдаг.
Тохиргоо
OpenSSH
тохиргоо
OpenSSH дэмон болон клиентийн
системийн дагуух тохиргооны файлууд /etc/ssh
санд байрладаг.
ssh_config клиентийн тохируулгуудыг
тохируулдаг бөгөөд sshd_config нь
дэмонг тохируулдаг.
Мөн
(анхдагчаар /usr/sbin/sshd) болон
rc.conf
тохируулгууд тохиргооны түвшнүүдийг илүүтэйгээр хангадаг.
ssh-keygen
Нууц үгүүдийг ашиглахын оронд &man.ssh-keygen.1; нь
хэрэглэгчийг шалгаж танихад DSA эсвэл RSA түлхүүрүүдийг үүсгэхэд
хэрэглэгдэж болно:
&prompt.user; ssh-keygen -t dsa
Generating public/private dsa key pair.
Enter file in which to save the key (/home/user/.ssh/id_dsa):
Created directory '/home/user/.ssh'.
Enter passphrase (empty for no passphrase):
Enter same passphrase again:
Your identification has been saved in /home/user/.ssh/id_dsa.
Your public key has been saved in /home/user/.ssh/id_dsa.pub.
The key fingerprint is:
bb:48:db:f2:93:57:80:b6:aa:bc:f5:d5:ba:8f:79:17 user@host.example.com
&man.ssh-keygen.1; нь шалгаж танихад хэрэглэгдэх нийтийн болон хувийн
түлхүүр хослолыг үүсгэнэ. Хувийн түлхүүр ~/.ssh/id_dsa эсвэл
~/.ssh/id_rsa-д хадгалагдах бөгөөд харин нийтийн түлхүүр
нь ~/.ssh/id_dsa.pub эсвэл
~/.ssh/id_rsa.pub-д DSA болон RSA түлхүүрийн төрлүүдэд
зориулагдан хадгалагддаг. Тохируулга нь ажиллахын тулд нийтийн түлхүүр нь алсын машины
~/.ssh/authorized_keys файлд хийгдэх ёстой байдаг.
Үүнтэй адилаар нийтийн түлхүүрүүдийн RSA хувилбар нь
~/.ssh/authorized_keys файлд бас хийгдэх ёстой.
Энэ нь нууц үгүүдийн оронд SSH түлхүүрүүдийг ашиглан алсын машин уруу
холбогдохыг зөвшөөрөх болно.
Хэрэв нэвтрэх үгнүүд &man.ssh-keygen.1;-д ашиглагдаж байгаа бол
хувийн түлхүүрийг хэрэглэхийн тулд хэрэглэгчээс нууц үгийг нэвтрэх болгонд
асуудаг. &man.ssh-agent.1; нь урт нэвтрэх үгнүүдийг дахин дахин оруулах
тэр зовлонг зөөллөж чадах бөгөөд
хэсэгт тайлбарлагдсан байгаа болно.
Төрөл бүрийн тохируулгууд болон файлууд нь
таны систем дээр байгаа OpenSSH-ийн
хувилбаруудаас шалтгаалан өөр өөр байдаг; асуудалтай учрахгүйн тулд
та &man.ssh-keygen.1; гарын авлагын хуудаснаас лавлах
хэрэгтэй.
ssh-agent болон ssh-add
&man.ssh-agent.1; болон &man.ssh-add.1; хэрэгслүүд нь
нэвтрэх үгнүүдийг дахин дахин бичүүлэлгүйгээр SSH
түлхүүрүүдийг санах ойд дуудан ашиглаж болох аргуудаар хангадаг.
&man.ssh-agent.1; хэрэгсэл нь түүн уруу дуудагдсан хувийн түлхүүр(үүд)
ашиглан жинхэнэ эсэхийг шалгах танилтыг зохицуулна. &man.ssh-agent.1; нь өөр програмыг
ачаалахад хэрэглэгдэх ёстой. Хамгийн хялбартаа энэ нь бүрхүүл
эсвэл илүү дэвшилттэйгээр ашиглавал цонхны удирдагч ажиллуулж болох
юм.
&man.ssh-agent.1;-ийг бүрхүүлд ашиглахын тулд үүнийг эхлээд
бүрхүүлтэй цуг нэмэлт өгөгдөл маягаар ажиллуулах шаардлагатай. Хоёрдугаарт
хэн бэ гэдэг мэдээллийг (identity) &man.ssh-add.1;-г ажиллуулан нэмэх хэрэгтэй бөгөөд
түүнд хувийн түлхүүрийн нэвтрэх үгнүүдийг өгөх хэрэгтэй. Эдгээр алхмууд
хийгдсэний дараа хэрэглэгч харгалзах нийтийн түлхүүр суулгагдсан
дурын хост уруу &man.ssh.1; хийж чадах болно.
Жишээ нь:
&prompt.user; ssh-agent csh
&prompt.user; ssh-add
Enter passphrase for /home/user/.ssh/id_dsa:
Identity added: /home/user/.ssh/id_dsa (/home/user/.ssh/id_dsa)
&prompt.user;
X11 дээр &man.ssh-agent.1; хэрэглэхийн тулд &man.ssh-agent.1;-ийн
дуудлага ~/.xinitrc-д байх шаардлагатай.
Ингэснээр X11-д ачаалагдсан бүх програмуудад &man.ssh-agent.1;-ийн
үйлчилгээнүүдийг үзүүлэх болно. Жишээ ~/.xinitrc
файл иймэрхүү харагдах болно:
exec ssh-agent startxfce4
Энэ нь &man.ssh-agent.1;-ийг ажиллуулах бөгөөд тэр нь эргээд
X11 эхлэх бүрт XFCE-ийг ажиллуулна.
Ингэж хийгдсэний дараа өөрчлөлтүүд нь үйлчлэхийн тулд X11 дахин эхэлсний хойно
өөрийн SSH түлхүүрүүдийг бүгдийг ачаалахын тулд ердөө л &man.ssh-add.1;-ийг
ажиллуулаарай.
SSH туннель хийх
OpenSSH
туннель хийх
OpenSSH нь шифрлэгдсэн сессийн үед өөр протоколыг
хайрцаглах туннель үүсгэх чадвартай байдаг.
Дараах тушаал telnet-д зориулж туннель үүсгэхийг
&man.ssh.1;-д хэлж өгнө:
&prompt.user; ssh -2 -N -f -L 5023:localhost:23 user@foo.example.com
&prompt.user;
ssh тушаал дараах тохируулгуудтай
хэрэглэгдэнэ:
ssh-ийг протоколын 2-р хувилбарыг
ашиглахыг зааж өгнө. (хэрэв та хуучин SSH серверүүдтэй ажиллаж
байгаа бол үүнийг битгий ашиглаарай)
Тушаал байхгүй эсвэл зөвхөн туннель гэдгийг заана. Хэрэв үүнийг
орхивол ssh ердийн сесс эхлүүлнэ.
ssh-ийг ард, далд ажиллуулахыг
заана.
Локал туннелийг localport:remotehost:remoteport
загвараар зааж өгнө.
Алсын SSH сервер.
SSH туннель нь сонсох сокетийг localhost-ийн
заагдсан порт дээр үүсгэн ажилладаг. Дараа нь локал хост/порт дээр хүлээн
авсан дурын холболтыг SSH-ээр дамжуулан заасан алсын хост болон порт уруу
илгээдэг.
Жишээн дээр localhost дээрх 5023
порт нь алсын машины localhost дээрх 23
порт уруу дамжуулагдаж байна. 23 нь
telnet учир энэ нь SSH туннелээр аюулгүй
telnet сесс үүсгэнэ.
SMTP, POP3, FTP гэх зэрэг ямар ч аюултай TCP протоколуудын
гүйцэтгэлийг хялбаршуулахад үүнийг ашиглаж болно.
SMTP-д зориулан SSH ашиглан аюулгүй туннель үүсгэх
&prompt.user; ssh -2 -N -f -L 5025:localhost:25 user@mailserver.example.com
user@mailserver.example.com's password: *****
&prompt.user; telnet localhost 5025
Trying 127.0.0.1...
Connected to localhost.
Escape character is '^]'.
220 mailserver.example.com ESMTP
Үүнийг &man.ssh-keygen.1; болон нэмэлт хэрэглэгчийн бүртгэлүүдтэй
цуг илүү үл үзэгдэх/төвөггүй SSH туннель хийх орчин үүсгэхэд ашиглаж болно.
Түлхүүрүүд нь нууц үг бичихийн оронд ашиглагдаж болох бөгөөд туннелиуд
нь тусдаа хэрэглэгч маягаар ажиллаж чадна.
SSH туннелийн практик жишээнүүд
POP3 сервер уруу аюулгүй хандах
Ажил дээр чинь гаднаас холболтууд хүлээн авах SSH сервер байна.
Бас тэр оффисийн сүлжээнд POP3 сервер ажиллуулж байгаа
захидлын сервер байна. Таны гэр болон оффисийн хоорондын
сүлжээ болон сүлжээний зам итгэж болохоор эсвэл итгэж болохооргүй
байж магадгүй юм. Ийм учраас та өөрийн захидлыг аюулгүй аргаар
шалгах хэрэгтэй юм. Үүний шийдэл нь өөрийн оффисийн SSH сервер
уруу SSH холболт үүсгэж захидлын сервер уруу туннель хийх явдал
юм.
&prompt.user; ssh -2 -N -f -L 2110:mail.example.com:110 user@ssh-server.example.com
user@ssh-server.example.com's password: ******
Туннель эхлэн ажилласны дараа та өөрийн захидлын клиентийнхээ
POP3 хүсэлтүүдийг localhost-ийн 2110 порт уруу
илгээхээр зааж өгч болно. Эндэх холболт туннелээр аюулгүйгээр дамжин
mail.example.com уруу илгээгдэнэ.
Хэцүү галт ханыг тойрон гарах
Зарим сүлжээний администраторууд хэтэрхий чанга галт ханын дүрэм ашиглан
зөвхөн ирж байгаа холболтууд төдийгүй гарч байгаа холболтуудыг ч бас
шүүдэг. Танд алсын машинуудад зөвхөн SSH болон вэбээр аялах 22 болон
80-р портуудад хандах боломжийг өгсөн байж болох юм.
Та хөгжим цацдаг Ogg Vorbis сервер зэрэг өөр (магадгүй ажилдаа холбоогүй)
үйлчилгээ уруу хандахыг магадгүй хүсэж болох юм. Хэрэв энэ Ogg Vorbis
сервер нь 22 эсвэл 80-аас бусад өөр порт дээр цацаж байгаа бол
та түүнд хандаж чадахгүй юм.
Үүний шийдэл нь таны сүлжээний галт ханаас гаднах машин уруу SSH холболт үүсгэж
үүнийг Ogg Vorbis сервер уруу туннель хийхэд ашиглах явдал юм.
&prompt.user; ssh -2 -N -f -L 8888:music.example.com:8000 user@unfirewalled-system.example.org
user@unfirewalled-system.example.org's password: *******
Таны урсгал хүлээн авах клиент одоо localhost-ийн
8888 порт уруу заагдах бөгөөд тэр цаашаагаа галт ханыг амжилттайгаар
гэтлэн music.example.com уруу дамжуулагдана.
<varname>AllowUsers</varname> хэрэглэгчийн тохируулга
Ямар хэрэглэгчид хаанаас орохыг хязгаарлаж өгөх нь зүйтэй юм.
AllowUsers тохируулга нь үүнд хүрэх сайн арга
юм. Жишээ нь root хэрэглэгчийг зөвхөн
192.168.1.32-оос орохыг
зөвшөөрөхийн тулд доор дурдсантай адил тохируулгыг /etc/ssh/sshd_config
файлд хийх нь зүйтэй юм:
AllowUsers root@192.168.1.32
admin хэрэглэгчийг хаанаас ч орохыг зөвшөөрөхийн
тулд ердөө л хэрэглэгчийн нэрийг өөрийг нь жагсааж өгнө:
AllowUsers admin
Олон хэрэглэгчид нэг мөрөнд жагсаагдах шаардлагатай:
AllowUsers root@192.168.1.32 admin
Та энэ машин уруу нэвтрэх хэрэгцээтэй хэрэглэгч бүрийг жагсааж өгөх нь чухал юм,
тэгэхгүй бол тэдгээр нь орж чадахгүй болно.
/etc/ssh/sshd_config-д өөрчлөлтүүд хийснийхээ
дараа &man.sshd.8;-д өөрийн тохиргооны файлуудыг дахин дуудахыг дараах тушаалыг
ажиллуулж та хэлж өгөх ёстой:
&prompt.root; /etc/rc.d/sshd reload
Нэмэлт унших материалууд
OpenSSH
&man.ssh.1; &man.scp.1; &man.ssh-keygen.1;
&man.ssh-agent.1; &man.ssh-add.1; &man.ssh.config.5;
&man.sshd.8; &man.sftp-server.8; &man.sshd.config.5;
Том
Рөүдс
Хавь нэмэр болгон оруулсан
ACL
Файлын системийн хандалт хянах жагсаалтууд
Хормын хувилбарууд зэрэг файлын системийн өргөжүүлэлтүүдийн хамтаар FreeBSD 5.0
болон сүүлийн хувилбарууд Файлын системийн хандалт хянах жагсаалтуудын
(ACL-ууд) аюулгүй байдлыг санал болгодог.
Хандалт Хянах Жагсаалтууд нь стандарт &unix; зөвшөөрлийн загварыг
маш нийцтэй (&posix;.1e) аргаар өргөтгөдөг. Энэ боломж нь администраторт
илүү төвөгтэй аюулгүй байдлын загвар болон түүний давуу талыг ашиглахыг
зөвшөөрдөг.
UFS файлын системүүдэд ACL
дэмжлэгийг идэвхжүүлэхийн тулд дараах:
options UFS_ACL
тохируулгыг цөмд эмхэтгэх шаардлагатай. Хэрэв энэ тохируулга эмхэтгэгдээгүй бол
ACL-ууд дэмжих файлын системийг холбохыг оролдоход
анхааруулах мэдэгдэл дэлгэцэд гардаг. Энэ тохируулга GENERIC
цөмд орсон байдаг. ACL-ууд нь файлын систем дээр өргөтгөсөн шинж
чанаруудыг идэвхжүүлсэн дээр тулгуурладаг. Өргөтгөсөн шинж чанарууд нь
дараа үеийн &unix; файлын систем UFS2-д төрөлхийн
дэмжигдсэн байдаг.
UFS1 дээр өргөтгөсөн шинж чанаруудыг тохируулахад
UFS2 дээр тохируулахтай харьцуулбал илүү удирдлагын
зардал шаардлагатай байдаг. UFS2 дээрх өргөтгөсөн
шинж чанаруудын ажиллагаа нь бас бодитойгоор илүү байдаг. Иймээс
UFS2-г UFS1-ийн оронд
хандалт хянах жагсаалтуудад ашиглахыг ерөнхийдөө зөвлөдөг.
ACL-ууд нь /etc/fstab файлд
нэмэгдэж өгч болох холбох үеийн удирдлагын тугаар
идэвхтэй болдог. Файлын системийн толгой дахь супер блокийн ACL-ууд тугийг
өөрчлөхийн тулд &man.tunefs.8;-ийг ашиглан шургуу замаар холбох үеийн тугийг автоматаар
зааж өгч болно. Ерөнхийдөө хэд хэдэн шалтгааны улмаас супер блокийн тугийг ашиглах нь
дээр байдаг:
Холбх үеийн ACL-ууд туг дахин холболтоор өөрчлөгддөггүй
(&man.mount.8; ), зөвхөн бүрэн гүйцэд
&man.umount.8; хийгдэж шинэ &man.mount.8; хийгдсэний дараа болно.
Энэ нь бас файлын системийг ашиглаж байх үед дарааллыг нь өөрчилж болохгүй гэсэн үг
юм.
fstab-д мөр байхгүй байсан ч гэсэн эсвэл төхөөрөмжүүдийн
дараалал өөрчлөгдсөн ч гэсэн супер блокийн тугийг тохируулах нь файлын системийг үргэлж
ACL-уудыг идэвхтэйгээр холбоход хүргэдэг. Энэ нь файлын системийг
ACL-уудыг идэвхжүүлэлгүйгээр санамсаргүйгээр холбохоос хамгаалдаг бөгөөд
ингэж санамсаргүй холбох нь ACL-уудыг буруугаар албадаж
тэгснээр аюулгүй байдлын асуудлуудад хүргэж болох юм.
Бид шинэ &man.mount.8; хийлгүйгээр туг идэвхжүүлдгийг зөвшөөрөхөөр
ACL-уудын ажиллагааг өөрчилж болох юм, гэхдээ бид
ACL-уудыг идэвхжүүлэлгүй санамсаргүйгээр холболт хийхийг
болиулахыг хүсдэг бөгөөд учир нь хэрэв та ACL-уудыг идэвхжүүлээд
дараа нь болиулаад өргөтгөсөн шинж чанаруудыг устгалгүйгээр дахин идэвхжүүлбэл та
өөртөө нэлээн хэцүү асуудал учруулах зүйлийг хийх болно. Ерөнхийдөө та файлын систем
дээр ACL-уудыг идэвхжүүлсний дараа файлын хамгаалалтууд нь
системийн хэрэглэгчдэд зориулагдсан файлуудтай нийцгүй болж болох учир тэдгээрийг
болиулж болохгүй бөгөөд ACL-уудыг дахин идэвхжүүлэх нь
зөвшөөрлүүд нь өөрчлөгдсөн байж болох файлуудад өмнөх ACL-уудыг
магадгүй дахин холбож өөр тааварлаж болшгүй ажиллагаанд хүргэж болох юм.
ACL-ууд идэвхжүүлсэн файлын системүүд өөрсдийн зөвшөөрлийн
тохируулгууд дээрээ + (нэмэх) тэмдэг үзэх үед харуулдаг.
Жишээ нь:
drwx------ 2 robert robert 512 Dec 27 11:54 private
drwxrwx---+ 2 robert robert 512 Dec 23 10:57 directory1
drwxrwx---+ 2 robert robert 512 Dec 22 10:20 directory2
drwxrwx---+ 2 robert robert 512 Dec 27 11:57 directory3
drwxr-xr-x 2 robert robert 512 Nov 10 11:54 public_html
Энд бид directory1,
directory2, болон directory3
сангууд бүгд ACL-ууд-ийн давуу талыг авч байгааг харж байна.
public_html сан тэгэхгүй байна.
<acronym>ACL</acronym>-уудыг ашиглах нь
Файлын системийн ACL-уудыг &man.getfacl.1;
хэрэгслээр харж болно. Жишээ нь test файл дээрх
ACL тохируулгуудыг харахын тулд дараах тушаалыг
ажиллуулах хэрэгтэй:
&prompt.user; getfacl test
#file:test
#owner:1001
#group:1001
user::rw-
group::r--
other::r--
Энэ файлын ACL тохируулгуудыг өөрчлөхийн тулд
&man.setfacl.1; хэрэгслийг ажиллуул. Ажиглаарай:
&prompt.user; setfacl -k test
туг нь тухайн үед тодорхойлогдсон бүх
ACL-уудыг файл эсвэл файлын системээс
арилгана. Илүү дээр арга бол ACL-уудыг
ажиллуулахад шаардлагатай үндсэн талбаруудыг орхидог
тугийг ашиглах явдал юм.
&prompt.user; setfacl -m u:trhodes:rwx,group:web:r--,o::--- test
Дээр дурдсан тушаал дээр тохируулга анхдагч
ACL оруулгуудыг өөрчлөхөд хэрэглэгдсэн.
Өмнөх тушаалаар устгагдсан болохоор урьдчилан тодорхойлсон оруулгууд
байхгүй учир энэ нь анхдагч тохируулгуудыг сэргээж жагсаасан тохируулгуудаас
зааж өгдөг. Хэрэв та систем дээр байхгүй хэрэглэгч эсвэл бүлэг нэмэх бол
Invalid argument буюу Буруу нэмэлт өгөгдөл
гэсэн алдаа stdout уруу хэвлэгдэнэ гэдгийг
санаж байх хэрэгтэй.
Том
Рөүдс
Хувь нэмэр болгон оруулсан
Portaudit
Гуравдагч талын аюулгүй байдлын асуудлуудыг монитор хийх нь
Сүүлийн жилүүдэд эмзэг асуудлын үнэлгээ хэрхэн зохицуулагдаж байгаа тал дээр
аюулгүй байдлын ертөнц олон сайжруулалт хийсэн. Одоогийн байгаа бүх л үйлдлийн
системүүд дээр гуравдагч талын хэрэгслүүд суулгаж тохируулдгаас болж системийн
халдлагын заналхийлэл ихэсдэг.
Эмзэг асуудлын үнэлгээ нь аюулгүй байдлын түлхүүр хүчин зүйл бөгөөд
&os; нь үндсэн системд зориулан зөвлөгөөнүүдийг гаргадаг боловч
гуравдагч талын хэрэгслүүд бүрийн хувьд хийх нь &os; төслийн боломжоос
гадуур юм. Мэдэгдэж байгаа асуудлуудыг администраторуудад анхааруулж
гуравдагч талын эмзэг асуудлуудыг зөөлрүүлэх арга байдаг. &os;-д нэмэлтээр
Portaudit гэгддэг хэрэгсэл зөвхөн энэ
зорилгоор байдаг.
ports-mgmt/portaudit порт нь
&os;-ийн аюулгүй байдлын баг болон портуудын хөгжүүлэгчдийн шинэчилж
ажиллагааг нь хангаж байдаг мэдээллийн баазаас мэдэгдэж байгаа аюулгүй байдлын
асуудлуудыг шалгадаг.
Portaudit-г ашиглаж эхлэхийн тулд
Портуудын цуглуулгаас түүнийг суулгах хэрэгтэй:
&prompt.root; cd /usr/ports/ports-mgmt/portaudit && make install clean
Суулгах процессийн явцад өдөр бүрийн аюулгүй байдлыг шалгах ажиллагаанд
Portaudit-н гаралтыг зөвшөөрч
&man.periodic.8;-д зориулсан тохиргооны файлуудыг шинэчилдэг.
Өдөр тутмын аюулгүй байдлыг шалгах ажиллагаа root-ийн
захидлын бүртгэл уруу цахим захидал явуулж түүнийг уг хэрэглэгч уншсан эсэхийг
баталгаажуулах хэрэгтэй. Өөр ямар ч илүү тохиргоо энд хэрэггүй.
Суулгасны дараа администратор мэдээллийн баазыг шинэчлэх болон суулгасан
багцуудад мэдэгдэж байгаа эмзэг асуудлуудыг үзэхдээ дараах тушаалыг
ажиллуулна:
&prompt.root; portaudit -Fda
Мэдээллийн бааз &man.periodic.8; ажиллах үед автоматаар шинэчлэгддэг;
иймээс дээрх тушаал заавал шаардлагагүй юм. Энэ нь зөвхөн дараах жишээнүүдэд
шаардлагатай.
Портуудын цуглуулгын хэсэг болгон суулгагдсан гуравдагч талын хэрэгслүүдийг
ямар ч үед аудит хийхдээ администратор зөвхөн дараах тушаалыг ажиллуулах
хэрэгтэй:
&prompt.root; portaudit -a
Portaudit эмзэг асуудалтай багцын хувьд
доор дурдсантай адилыг гаргана:
Affected package: cups-base-1.1.22.0_1
Type of problem: cups-base -- HPGL buffer overflow vulnerability.
Reference: <http://www.FreeBSD.org/ports/portaudit/40a3bca2-6809-11d9-a9e7-0001020eed82.html>
1 problem(s) in your installed packages found.
You are advised to update or deinstall the affected package(s) immediately.
Үзүүлсэн URL уруу вэб хөтчийг чиглүүлж администратор
асуудалтай байгаа эмзэг асуудлын талаар дэлгэрэнгүй мэдээллийг олж авч
болно. Ийм мэдээлэл нь нөлөөлөх хувилбарууд болон &os;-ийн портын хувилбар,
аюулгүй байдлын зөвлөгөөнүүд байж болох өөр бусад вэб сайтуудыг агуулж болох
юм.
Товчхондоо Portaudit нь хүчирхэг
хэрэгсэл бөгөөд Portupgrade порттой цуг
хэрэглэхэд маш ашигтай байдаг.
Том
Рөүдс
Хувь нэмэр болгон оруулсан
FreeBSD-ийн аюулгүй байдлын зөвлөгөөнүүд
&os;-ийн аюулгүй байдлын зөвлөгөөнүүд
Үйлдвэрлэлийн чанарыг хангасан үйлдлийн системүүдийн нэгэн адил &os;
Аюулгүй байдлын зөвлөгөөнүүд
гаргадаг. Эдгээр
зөвлөгөөнүүд нь ихэвчлэн аюулгүй байдлын жагсаалтууд уруу илгээгддэг
бөгөөд зөвхөн тохирох хувилбаруудад засвар хийгдсэний дараа Errata буюу
алдааны хуудсанд тэмдэглэгддэг. Энэ хэсэгт зөвлөгөө гэж юу болох, түүнийг
хэрхэн ойлгох болон системд засвар хийхдээ ямар арга хэмжээнүүдийг
авах талаар тайлбарлах болно.
Зөвлөгөө ямархуу харагдах вэ?
&os;-ийн аюулгүй байдлын зөвлөгөөнүүд
&a.security-notifications.name; захидлын жагсаалтаас авсан доорх
зөвлөгөөтэй адил харагдах болно.
=============================================================================
&os;-SA-XX:XX.UTIL Security Advisory
The &os; Project
Topic: denial of service due to some problem
Category: core
Module: sys
Announced: 2003-09-23
Credits: Person@EMAIL-ADDRESS
Affects: All releases of &os;
&os; 4-STABLE prior to the correction date
Corrected: 2003-09-23 16:42:59 UTC (RELENG_4, 4.9-PRERELEASE)
2003-09-23 20:08:42 UTC (RELENG_5_1, 5.1-RELEASE-p6)
2003-09-23 20:07:06 UTC (RELENG_5_0, 5.0-RELEASE-p15)
2003-09-23 16:44:58 UTC (RELENG_4_8, 4.8-RELEASE-p8)
2003-09-23 16:47:34 UTC (RELENG_4_7, 4.7-RELEASE-p18)
2003-09-23 16:49:46 UTC (RELENG_4_6, 4.6-RELEASE-p21)
2003-09-23 16:51:24 UTC (RELENG_4_5, 4.5-RELEASE-p33)
2003-09-23 16:52:45 UTC (RELENG_4_4, 4.4-RELEASE-p43)
2003-09-23 16:54:39 UTC (RELENG_4_3, 4.3-RELEASE-p39)
CVE Name: CVE-XXXX-XXXX
For general information regarding FreeBSD Security Advisories,
including descriptions of the fields above, security branches, and the
following sections, please visit
http://www.FreeBSD.org/security/.
I. Background
II. Problem Description
III. Impact
IV. Workaround
V. Solution
VI. Correction details
VII. References
Topic буюу сэдэв талбар асуудал юу болохыг яг заасан
байдаг. Энэ нь үндсэндээ тухайн үеийн аюулгүй байдлын зөвлөгөөний
танилцуулга бөгөөд эмзэг асуудалтай цуг хэрэгслийг тэмдэглэдэг.
The Category буюу зэрэглэл талбар нь хамаарч байгаа
системийн хэсгийг хэлдэг бөгөөд core,
contrib, эсвэл ports-ийн
аль нэг байж болно. core зэрэглэл нь эмзэг
асуудал &os; үйлдлийн системийн гол хэсэгт нөлөөлнө гэсэн үг юм.
contrib зэрэглэл нь эмзэг асуудал
sendmail зэрэг &os; төсөлд
хувь нэмэр болгон оруулсан програм хангамжуудад нөлөөлнө гэсэн үг юм.
Эцэст нь ports зэрэглэл нь эмзэг асуудал
портуудын цуглуулганд ордог нэмэлт програм хангамжуудад нөлөөлөхийг
харуулдаг.
Module талбар нь бүрэлдэхүүн хэсгийн байрлалыг
жишээ нь sys гэх зэргээр илэрхийлдэг. Энэ жишээн дээр
sys модуль өртөхийг бид харж байгаа бөгөөд ийм учраас энэ
эмзэг асуудал нь цөм дотор ашиглагдсан бүрэлдэхүүн хэсэгт нөлөөлөх юм.
Announced буюу зарласан талбар нь аюулгүй байдлын
зөвлөгөө хэвлэгдсэн эсвэл ертөнцөд зарлагдсан огноог заадаг. Энэ нь
аюулгүй байдлын баг асуудал байгааг шалгаж үүний засвар
&os;-ийн эх модны архивт итгэмжлэн оруулсныг тогтоосон гэсэн үг юм.
Credits буюу талархал талбар нь эмзэг асуудлыг
мэдэж тайлагнасан хувь хүн болон байгууллагыг зааж талархдаг.
Affects буюу нөлөөлөх хувилбарын талбар нь
энэ эмзэг асуудал нөлөөлөх &os;-ийн хувилбаруудыг тайлбарладаг.
Цөмийн хувьд уг нөлөөлсөн файлууд дээр ажиллуулсан
ident тушаалын үр дүнг зэрвэс харж
хувилбарыг тодорхойлж болно. Портуудын хувьд
/var/db/pkg санд портын нэрийн дараа
хувилбарын дугаар байдаг. Хэрэв систем нь &os;-ийн CVS
архивтай адил хамгийн сүүлийн хэлбэрт орж өдөр тутам дахин бүтээгдээгүй
бол энэ нь нөлөөлөлд орсон хэвээр байх магадлалтай юм.
Corrected буюу засварласан талбар нь
огноо, цаг, цагийн бүс болон засварласан хувилбаруудыг
заадаг.
Common Vulnerabilities Database system буюу Нийтлэг Эмзэг асуудлуудын
Мэдээллийн Баазын системээс эмзэг асуудлуудыг хайхад хэрэглэгдэх
магадлалын мэдээлэлд нөөцлөгддөг.
Background талбар нь нөлөөлөлд яг ямар хэрэгсэл
орсон талаар мэдээлэл өгдөг. Ихэнхдээ энэ нь &os;-д яагаад тухайн хэрэгсэл
байдаг, юунд хэрэглэгддэг болон хэрэгсэл хэрхэн бий болсон талаар байдаг.
Problem Description буюу асуудлын тайлбар талбар нь
аюулгүй байдлын цоорхойг гүнзгий тайлбарладаг. Энэ нь гажигтай кодын мэдээлэл
эсвэл бүр хэрэгслийг хэрхэн хорлонтойгоор ашиглаж аюулгүй байдлын цоорхой
нээдэг тухай мэдээллийг агуулдаг.
Impact буюу үйлчлэл талбар нь асуудал системд
ямар төрлийн үйлчлэл үзүүлдгийг тайлбарладаг. Жишээ нь энэ нь
үйлчилгээг зогсоох халдлагаас авахуулаад хэрэглэгчдэд өгч болох нэмэлт
зөвшөөрлүүд эсвэл халдагчид супер хэрэглэгчийн хандалт өгөх зэрэг
юу ч байж болно.
Workaround буюу тойрон гарах талбар нь
боломжит тойрон гарах арга замыг системийг шинэчилж чадахгүй байж болох
системийн администраторуудад олгодог. Энэ нь хугацааны шаардлагууд,
сүлжээний боломж эсвэл өөр бусад олон шалтгаанаас болдог байж болох
юм. Ямар ч байсан гэсэн аюулгүй байдлыг хөнгөнөөр авч үзэж болохгүй
бөгөөд нөлөөлөлд орсон систем эсвэл засвар нөхөөс хийгдэх аль эсвэл
аюулгүй байдлын цоорхойг тойрон гарах шийдэл хийгдэх
шаардлагатай.
Solution буюу шийдэл талбар нь нөлөөлөлд орсон
системийг засварлах заавруудыг санал болгодог. Энэ нь системд засвар
нөхөөс хийн аюулгүй ажиллуулах алхам алхмаар тест хийгдэж шалгагдсан арга
юм.
Correction Details буюу засварын нарийн
учир талбар нь CVS салбар эсвэл хувилбарын
нэрийн цэгүүдийг доогуур зураас тэмдэгтээр өөрчилж үзүүлдэг. Мөн энэ нь
салбар болгон дахь нөлөөлөлд орсон файлуудын хувилбарын дугаарыг бас
харуулдаг.
References буюу лавлагаа талбар нь ихэвчлэн
бусад мэдээллийн эхүүдийг өгдөг. Энэ нь вэбийн URL-ууд,
номнууд, захидлын жагсаалтууд болон мэдээний бүлгүүдийг агуулж болно.
Том
Рөүдс
Хувь нэмэр болгон оруулсан
Процессийн бүртгэл хөтлөх
Процессийн бүртгэл хөтлөх
Процессийн бүртгэл хөтлөх аюулгүй байдлын аргыг ашиглаж
администраторууд системийн эх үүсвэрүүдийг ашигласан байдал болон тэдгээрийг
хэрэглэгчдэд хэрхэн хуваарилсныг мэдэж болох бөгөөд энэ нь системийг монитор
хийх боломжийг олгодог. Мөн энэ арга нь хэрэглэгчдийн тушаалуудыг туйлын
багаар мөшгих боломжийг администраторуудад олгодог.
Энэ нь үнэн хэрэгтээ өөрийн эерэг болон сөрөг талуудтай. Эерэг талуудын нэг нь
халдлагыг орсон цэг хүртэл нарийсган олох боломж юм. Сөрөг тал нь процессийн
бүртгэл хөтлөлтөөр үүссэн бүртгэлүүд бөгөөд тэдгээр нь дискний зай шаардаж
болох юм. Энэ хэсэг процессийн бүртгэл хөтлөлтийн үндсүүдийг администраторуудад
таниулах болно.
Процессийн бүртгэл хөтлөлтийг идэвхжүүлж хэрэглэх нь
Процессийн бүртгэл хөтлөлтийг ашиглаж эхлэхээсээ өмнө үүнийг идэвхжүүлэх
хэрэгтэй. Үүнийг хийхийн тулд дараах тушаалуудыг ажиллуул:
&prompt.root; touch /var/account/acct
&prompt.root; accton /var/account/acct
&prompt.root; echo 'accounting_enable="YES"' >> /etc/rc.conf
Идэвхтэй болгосны дараа бүртгэл хөтлөлт CPU
статистикууд, тушаалууд гэх мэтийг даган мөшгиж эхэлнэ. Бүртгэлийн
бүх бичлэгүүд уншиж болохооргүй хэлбэрээр байдаг бөгөөд тэдгээрийг
&man.sa.8; хэрэгсэл ашиглан үзэж болдог. Ямар нэг тохируулгагүйгээр
ажиллуулбал sa тушаал нь хэрэглэгч болгоны
дуудлагуудын тоо, нийт зарцуулсан хугацааг минутаар, нийт CPU
болон хэрэглэгчийн хугацааг минутаар, дундаж I/O үйлдлүүдийн тоо
гэх мэттэй холбоотой мэдээллийг дэлгэцэнд хэвлэн үзүүлдэг.
Тушаалуудыг ашигласан тухай мэдээллийг харахын тулд &man.lastcomm.1;
хэрэгслийг ашиглах хэрэгтэй. lastcomm тушаал нь
тухайн &man.ttys.5; дээр хэрэглэгчдийн ажиллуулсан тушаалуудыг
үзүүлэхэд хэрэглэгдэж болно, жишээ нь:
&prompt.root; lastcomm ls
trhodes ttyp1
Дээрх тушаал нь ttyp1 терминал дээр trhodes
хэрэглэгчийн ls тушаал ашигласан мэдэгдэж байгаа
бүгдийг дэлгэцэд харуулах болно.
Өөр олон ашигтай тохируулгууд байдаг бөгөөд &man.lastcomm.1;,
&man.acct.5; болон &man.sa.8; гарын авлагын хуудаснуудад тайлбарласан
байдаг.
diff --git a/mn_MN.UTF-8/books/handbook/serialcomms/chapter.sgml b/mn_MN.UTF-8/books/handbook/serialcomms/chapter.sgml
index 848e8b20d0..86bd4ce4e6 100644
--- a/mn_MN.UTF-8/books/handbook/serialcomms/chapter.sgml
+++ b/mn_MN.UTF-8/books/handbook/serialcomms/chapter.sgml
@@ -1,2850 +1,2850 @@
Цагаанхүүгийн
Ганболд
Орчуулсан
Цуваа холбоонууд
Ерөнхий агуулга
цуваа холбоонууд
&unix; нь цуваа холбоонуудад зориулсан дэмжлэгтэй үргэлж байсаар ирсэн.
Тухайлбал хамгийн анхны &unix; машинууд хэрэглэгчийн оролт болон гаралтын
хувьд цуваа шугамууд дээр тулгуурладаг байсан. Дундаж терминал
нь
секундэд 10 тэмдэгт дамжих цуваа хэвлэгч болон гараас тогтдог байсан тэр үеэс хойш
юмс асар их өөрчлөгдсөөр ирсэн юм. Энэ бүлэг нь FreeBSD дээр цуваа холбоонуудыг
ашиглах зарим аргуудаас дурдах болно.
Энэ бүлгийг уншсаны дараа, та дараах зүйлсийг мэдэх болно:
Өөрийн FreeBSD системд терминалуудыг хэрхэн холбох
талаар.
Алсын хостууд уруу хэрхэн модемоор залгаж холбогдох
талаар.
Алсын хэрэглэгчдийг модемоор таны систем уруу
нэвтрэхийг хэрхэн зөвшөөрөх талаар.
Цуваа консолоос өөрийн системийг хэрхэн
ачаалах талаар.
Энэ бүлгийг уншихаасаа өмнө та дараах зүйлсийг гүйцэтгэх хэрэгтэй:
Шинэ цөмийг хэрхэн тохируулан суулгах талаар мэдэх ().
&unix; зөвшөөрлүүд болон процессуудыг ойлгох ().
FreeBSD дээр ашиглахыг хүсэж байгаа
цуваа тоног төхөөрөмжийн (модем эсвэл олон порттой карт) техникийн гарын авлагад
хандаж болохоор байх.
Танилцуулга
Ухагдахуунууд
bits-per-second
bps
Bits per Second буюу секундэд дамжуулах бит —
өгөгдөл дамжих хурд
DTE
DTE
Data Terminal Equipment буюу Өгөгдлийн Терминал Төхөөрөмж —
жишээ нь таны компьютер
DCE
DCE
Data Communications Equipment буюу Өгөгдлийн Холбоонуудын Төхөөрөмж — таны модем
RS-232
RS-232C кабелиуд
Тоног төхөөрөмжийн цуваа холбоонуудад зориулсан EIA стандарт
Холбоонуудын өгөгдлийн хурдны талаар ярихдаа энэ хэсэг baud
гэсэн ухагдахууныг ашигладаггүй. Baud нь тодорхой хугацаанд хийгдсэн цахилгааны
төлвийн шилжилтүүдийн тоог хэлдэг бол bps
(bits per second
буюу секундэд дамжуулах бит) нь хэрэглэгдэх зөв
ойлголт юм (энэ нь ямар ч байсан хэцүү зөрүүд хүмүүст тийм ч яршиг төвөг болдоггүй
юм шиг санагддаг).
Кабелиуд болон Портууд
Өөрийн FreeBSD систем уруу модем эсвэл терминалыг холбохын тулд
танд компьютер дээр чинь цуваа порт болон өөрийн цуваа төхөөрөмж уруу холбох зөв кабель
хэрэгтэй болно. Хэрэв та өөрийн тоног төхөөрөмжтэй болон шаардагдах кабельтай
аль хэдийн танил болсон бол энэ хэсгийг айлгүйгээр орхиж болно.
Кабелиуд
Хэд хэдэн өөр өөр төрлийн цуваа кабелиуд байдаг. Бидний
зорилгод нийцэх хоёр хамгийн нийтлэг төрөл бол null-модем болон стандарт
(straight буюу шууд
) RS-232 кабелиуд юм. Таны тоног
төхөөрөмжийн баримт шаардлагатай кабелийн төрлийг тайлбарлах
ёстой.
Null-модем кабелиуд
null-модем кабель
Null-модем кабель нь Signal Ground
буюу Газар дохио
зэрэг зарим дохионуудыг шууд нэвтрүүлдэг боловч зарим дохионуудыг
шилжүүлдэг. Жишээ нь нэг талын Transmitted Data
буюу Дамжигдсан Өгөгдөл зүү нь нөгөө талын Received Data
буюу Хүлээн авсан Өгөгдөл зүү уруу ордог.
Та бас өөрийн null-модем кабелийг терминалуудтай ажиллахаар болгож
болно (өөрөөр хэлбэл чанарын зорилгоор). Энэ хүснэгт нь RS-232C
дохионууд болон
DB-25 холбогч дээрх зүүний тоонуудыг харуулж байна. Мөн стандарт нь
шууд холбогдох 1-р зүүг 1-р зүү Protective Ground
буюу Хамгаалалтын Газар шугам уруу дууддаг боловч энэ нь ихэвчлэн орхигддог.
Зарим терминалууд 2, 3 болон 7-р зүүнүүдийг зөвхөн ашиглахад зүгээр
ажилладаг бол бусдууд нь доор дурдсан жишээнүүдээс өөр тохиргоонуудыг
шаарддаг.
DB-25-аас DB-25 Null-Модем кабель
Дохио
Зүү #
Зүү #
Дохио
SG
7
холбогдох
7
SG
TD
2
холбогдох
3
RD
RD
3
холбогдох
2
TD
RTS
4
холбогдох
5
CTS
CTS
5
холбогдох
4
RTS
DTR
20
холбогдох
6
DSR
DTR
20
холбогдох
8
DCD
DSR
6
холбогдох
20
DTR
DCD
8
холбогдох
20
DTR
Одоо үед нийтлэг байдаг өөр хоёр схемийг энд үзүүлэв.
DB-9-өөс DB-9 Null-Модем кабель
Дохио
Зүү #
Зүү #
Дохио
RD
2
холбогдох
3
TD
TD
3
холбогдох
2
RD
DTR
4
холбогдох
6
DSR
DTR
4
холбогдох
1
DCD
SG
5
холбогдох
5
SG
DSR
6
холбогдох
4
DTR
DCD
1
холбогдох
4
DTR
RTS
7
холбогдох
8
CTS
CTS
8
холбогдох
7
RTS
DB-9-өөс DB-25 Null-Модем кабель
Дохио
Зүү #
Зүү #
Дохио
RD
2
холбогдох
2
TD
TD
3
холбогдох
3
RD
DTR
4
холбогдох
6
DSR
DTR
4
холбогдох
8
DCD
SG
5
холбогдох
7
SG
DSR
6
холбогдох
20
DTR
DCD
1
холбогдох
20
DTR
RTS
7
холбогдох
5
CTS
CTS
8
холбогдох
4
RTS
Нэг талд байгаа нэг зүү нь нөгөө талын хос зүү уруу холбогдох
бол тэдгээрийн холбогч дээр хос зүүний хооронд нэг богино утсаар
болон урт утсаар нөгөө ганц зүү уруу холбон ихэвчлэн шийдсэн
байдаг.
Дээрх дизайнууд нь хамгийн нийтлэг юм шиг санагддаг. Өөр хувилбарууд
дээр (RS-232 Made Easy номонд тайлбарласнаар)
SG нь SG уруу, TD нь RD уруу, RTS болон CTS нь DCD уруу, DTR нь
DSR уруу болон эсрэгээр холбогддог.
Стандарт RS-232C кабелиуд
RS-232C кабелиуд
Стандарт цуваа кабель нь RS-232C дохионуудыг бүгдийг нь шууд
нэвтрүүлдэг. Өөрөөр хэлбэл кабелийн нэг талын Transmitted Data
буюу
Дамжигдсан Өгөгдөл зүү нь нөгөө талын Transmitted Data
буюу
Дамжигдсан Өгөгдөл зүү уруу ордог. Энэ нь модемийг таны FreeBSD систем уруу болон
зарим нэг тохирох терминалиуд уруу холбоход хэрэглэгдэх кабелийн
төрөл юм.
Портууд
Цуваа портууд нь өгөгдлийг FreeBSD хост компьютер болон терминалын хооронд
дамжуулах төхөөрөмжүүд юм. Энэ хэсэг нь ямар төрлийн портууд байдаг болон
FreeBSD дээр тэдгээрт хэрхэн ханддагийг тайлбарлах болно.
Портуудын төрлүүд
Хэд хэдэн төрлийн портууд байдаг. Та кабелийг худалдаж авах юм уу эсвэл
хийхээсээ өмнө энэ нь таны терминал болон FreeBSD систем дээрх портуудад
таарах эсэхийг шалгах хэрэгтэй.
Ихэнх терминалууд DB-25 портуудтай байдаг. FreeBSD ажиллаж байгаа PC-үүд зэрэг
персонал компьютерууд нь DB-25 эсвэл DB-9 портуудтай байдаг. Хэрэв та
PC дээрээ олон порттой цуваа карттай бол танд RJ-12 эсвэл RJ-45 портууд
байж болох юм.
Тоног төхөөрөмжтэй цуг ирсэн баримтаас ашиглах портын төрлийн тодорхойлолтыг
үзнэ үү. Портыг нүдээрээ харж шалгах нь бас үр дүнгээ өгдөг.
Портын нэрс
FreeBSD дээр цуваа порт бүрт /dev сан дахь
оруулгаар та ханддаг. Хоёр өөр төрлийн оруулга байдаг:
Call-in буюу дуудагдах портууд нь
/dev/ttydN
гэгддэг бөгөөд N нь тэгээс эхлэх портын
дугаар юм. Ерөнхийдөө дуудагдах портыг терминалуудад зориулж
ашигладаг. Data carrier detect (DCD) буюу өгөгдлийн зөөгч илрүүлэх
дохиог зөв ажиллахыг цуваа шугам батлахыг дуудагдах портууд нь шаарддаг.
Call-out буюу дуудах портууд нь
/dev/cuadN
гэгддэг. Дуудах портуудыг терминалуудад зориулж ихэвчлэн ашигладаггүй,
зөвхөн модемуудад зориулж ашигладаг. Цуваа кабель эсвэл терминал нь
зөөгчийг илрүүлэх дохиог дэмждэггүй бол та дуудах портуудыг ашиглаж
болох юм.
Дуудах портууд нь &os; 5.X болон түүнээс хуучин дээр
/dev/cuaaN
гэж нэрлэгддэг.
Хэрэв та терминалыг эхний цуваа порт уруу (&ms-dos; дээр COM1)
холбосон бол терминалд хандахдаа /dev/ttyd0 гэж
ашиглах болно. Хэрэв терминал нь хоёр дахь цуваа порт дээр байгаа бол
(бас COM2 гэгддэг) /dev/ttyd1
гэх мэтээр ашиглах ёстой.
Цөмийн тохиргоо
FreeBSD нь анхдагчаар дөрвөн цуваа портыг дэмждэг. &ms-dos;-ийн
ертөнцөд эдгээр нь COM1,
COM2,
COM3, болон
COM4 гэгддэг. FreeBSD нь одоогоор
BocaBoard 1008 болон 2016 зэрэг дүлий
олон порттой цуваа
интерфэйс картууд болон Digiboard болон Stallion Technologies-ийн хийдэг
илүү ухаалаг олон порттой картуудыг дэмждэг. Гэхдээ анхдагч цөм нь зөвхөн
стандарт COM портуудыг хайдаг.
Таны цуваа портуудыг таны цөм таньж байгаа эсэхийг харахын тулд
цөмийг ачаалж байх үед мэдэгдлүүдийг үзэх хэрэгтэй эсвэл цөмийн ачаалалтын
мэдэгдлүүдийг дахин харуулах /sbin/dmesg
тушаалыг ашиглах хэрэгтэй. Ялангуяа sio
тэмдэгтүүдээр эхэлсэн мэдэгдлүүдийг хайгаарай.
sio орсон мэдэгдлүүдийг
харахын тулд дараах тушаалыг ашиглана:
&prompt.root; /sbin/dmesg | grep 'sio'
Жишээ нь дөрвөн цуваа порттой систем дээр эдгээр нь цуваа порттой холбоотой
цөмийн ачаалалтын мэдэгдлүүд юм:
sio0 at 0x3f8-0x3ff irq 4 on isa
sio0: type 16550A
sio1 at 0x2f8-0x2ff irq 3 on isa
sio1: type 16550A
sio2 at 0x3e8-0x3ef irq 5 on isa
sio2: type 16550A
sio3 at 0x2e8-0x2ef irq 9 on isa
sio3: type 16550A
Хэрэв таны цөм бүх цуваа портуудыг чинь танихгүй байгаа бол
та өөрийн цөмийг /boot/device.hints файлд
тохируулах хэрэгтэй байж болох юм. Та өөртөө байхгүй төхөөрөмжүүдийн
хувьд тэдгээр мөрүүдийг тайлбар болгох эсвэл бүрмөсөн арилгаж
болох юм.
Цуваа портууд болон олон порттой хавтангийн тохиргооны талаар дэлгэрэнгүй мэдээллийг
&man.sio.4; гарын авлагын хуудаснаас лавлана уу.
Өөр хувилбарын FreeBSD дээр урьд нь ашиглаж байсан тохиргооны файл та ашиглаж байгаа
бол болгоомжтой байгаарай, учир нь төхөөрөмжийн тугууд болон синтакс хувилбарууд
хооронд өөрчлөгдсөн байдаг.
IO_COM1 порт нь 0x3f8 хаяг дээрх
портод зориулагдсан орлуулалт юм, IO_COM2 нь 0x2f8-ийн
IO_COM3 нь 0x3e8-ийн
IO_COM4 нь 0x2e8-ийн орлуулалт юм.
Эдгээр хаягууд нь цуваа портуудын нэлээн түгээмэл портын хаягууд бөгөөд 4,3, 5 болон 9
тасалдлууд нь нэлээн түгээмэл тасалдал хүсэх шугамнууд юм. Ердийн цуваа портууд нь
ISA-bus бүхий PC-үүд дээр тасалдлуудыг хуваалцаж чаддаггүйг
бас санаарай (олон порттой хавтангууд нь өөр дээрээ хавтан дээр бүх 16550A-уудад нэг эсвэл хоёр тасалдал
хүсэх шугамуудыг хуваалцахыг зөвшөөрдөг бичил схемүүдтэй байдаг).
Төхөөрөмжийн Тусгай файлууд
Цөм дэх ихэнх төхөөрөмжүүдэд төхөөрөмжийн тусгай файлууд
ын
тусламжтайгаар ханддаг бөгөөд эдгээр файлууд нь /dev
санд байдаг. sio төхөөрөмжид
/dev/ttydN
(dial-in буюу гаднаас залгах) болон /dev/cuadN
(call-out буюу дуудах) төхөөрөмжүүдийн тусламжтай ханддаг. FreeBSD нь
бас эхлүүлэх төхөөрөмжүүд
(&os; 6.X дээр /dev/ttydN.init болон
/dev/cuadN.init,
&os; 5.X дээр /dev/ttyidN болон
/dev/cuaiaN)
болон түгжих төхөөрөмжүүдтэй
(&os; 6.X дээр /dev/ttydN.lock болон
/dev/cuadN.lock,
&os; 5.X дээр /dev/ttyldN болон
/dev/cualaN)
байдаг. Эхлүүлэх төхөөрөмжүүд нь
урсгалын хяналтдаа RTS/CTS
дохиоллыг ашигладаг модемийн crtscts зэрэг
холбооны портын параметрүүдийг порт нээгдэх бүрт
эхлүүлж тохируулахад хэрэглэгддэг. Түгжих төхөөрөмжүүд нь
хэрэглэгчид болон програмуудын зарим нэг параметрүүдийг өөрчлөхөөс сэргийлэхийн тулд
портууд дээр тугуудыг түгжихэд хэрэглэгддэг. Терминалын тохиргоонууд, түгжих болон
эхлүүлэх төхөөрөмжүүд болон терминалын тохируулгуудыг тохируулах талаар
дэлгэрэнгүй мэдээллийг &man.termios.4;, &man.sio.4;, болон &man.stty.1;
гарын авлагын хуудаснуудаас үзнэ үү.
Цуваа портын тохиргоо
ttyd
cuad
ttydN (эсвэл
cuadN) төхөөрөмж нь
таны өөрийн програмууддаа зориулж нээхийг хүсэх ердийн төхөөрөмж юм. Процесс
төхөөрөмжийг онгойлгоход энэ нь терминалын I/O тохиргоонуудын анхдагч олонлогтой
байх болно. Та эдгээр тохиргоонуудыг дараах тушаалаар үзэж болно
&prompt.root; stty -a -f /dev/ttyd1
Энэ төхөөрөмжид тохиргоонуудыг өөрчлөхөд төхөөрөмжийг хаах хүртэл тохиргоонууд нь
идэвхтэй байдаг. Дахин онгойлгоход энэ нь анхдагч тохиргоо уруугаа буцдаг.
Анхдагч олонлогт өөрчлөлтүүдийг хийхийн тулд та онгойлгоод
эхний төлөвт
төхөөрөмжийн тохиргоонуудыг тааруулж
болно. Жишээ нь ttyd5-ийн хувьд анхдагчаар
горим, 8 бит холбоо, болон
урсгалын хяналтыг идэвхжүүлэхийн тулд доор дурдсаныг бичнэ:
&prompt.root; stty -f /dev/ttyd5.init clocal cs8 ixon ixoff
rc файлууд
rc.serial
Цуваа төхөөрөмжүүдийн системийн дагуух эхлүүлэлт нь
/etc/rc.d/serial файлаар хянагддаг. Энэ файл нь
цуваа төхөрөмжүүдийн анхдагч тохиргоонуудад нөлөөлдөг.
Програм зарим тохиргоонуудыг өөрчлөхөөс сэргийлэхийн тулд
түгжих төлөвт
төхөөрөмжид тохиргоо хийнэ. Жишээ нь
ttyd5-ийн хурдыг 57600 bps
болгож түгжихийн тулд доор дурдсаныг бичнэ:
&prompt.root; stty -f /dev/ttyd5.lock 57600
Одоо програм ttyd5-ийг онгойлгож портын хурдыг
өөрчлөхийг оролдоход хурд нь 57600 bps-с хөдлөхгүй
байх болно.
Мэдээж та эхний төлөвт болон түгжих төлөвт төхөөрөмжүүдийг зөвхөн
root бүртгэл бичдэгээр болгох хэрэгтэй.
Шон
Келли
Хувь нэмэр болгон оруулсан
Терминалууд
терминалууд
Терминалууд нь таныг компьютерийнхаа консол дээр байхгүй үед эсвэл сүлжээнд
холбогдоогүй байхад амархан, үнэ хямд аргаар FreeBSD систем уруу хандах
боломжийг олгодог. Энэ хэсэг нь терминалуудыг FreeBSD-тэй хэрхэн ашиглах
талаар тайлбарлана.
Терминалуудын хэрэглээ болон төрлүүд
Анхдагч &unix; системүүдэд консол байгаагүй юм. Харин компьютерийн цуваа
портуудад холбогдсон терминалуудаар хүмүүс нэвтрэн ороод програмууд ажиллуулдаг
байсан байна. Энэ нь зөвхөн текст орчны ажил хийхийн тулд модем болон терминал
програм хангамж ашиглан алсын системд залган орохтой бараг төстэй юм.
Одоогийн PC-үүд нь өндөр чанарын графикуудыг үзүүлж чадах консолуудтай
боловч цуваа порт дээр нэвтрэх сесс үүсгэх чадвар өнөөгийн бараг бүх
&unix; загварын үйлдлийн системд байдаг бөгөөд FreeBSD ч бас үүний нэгэн
адил юм. Ашиглагдаагүй байгаа цуваа портод холбогдсон терминалыг ашиглан
та нэвтрэн орж дурын текст програмыг консол эсвэл X цонхны систем дээр
xterm цонхонд ажиллуулдаг байсан шигээр ажиллуулж
болох юм.
Бизнесийн хэрэглэгчийн хувьд та FreeBSD системд олон терминалуудыг
холбож тэдгээрийг өөрийн ажилтнуудынхаа ширээний компьютерууд дээр байрлуулж
болох юм. Гэрийн хэрэглэгчийн хувьд хуучин IBM PC эсвэл &macintosh; зэрэг
нөөц компьютер нь FreeBSD ажиллуулж байгаа илүү хүчтэй компьютерт холбогдсон
терминал болж болох юм. Та ганц хэрэглэгчийн байсан компьютерийг хүчирхэг олон
хэрэглэгчийн систем болгон хувиргаж болох юм.
FreeBSD-ийн хувьд гурван төрлийн терминал байдаг:
Дүлий терминалууд
Терминал маягаар ажиллаж байгаа PC-үүд
X терминалууд
Дараах дэд хэсгүүд нь дээрх төрлүүдийг тайлбарлах болно.
Дүлий терминалууд
Дүлий терминалууд нь таныг компьютерууд уруу цуваа шугамуудаар холбогдохыг
зөвшөөрөх тусгайлсан тоног төхөөрөмж юм. Тэдгээрийг дүлий
гэдэг
бөгөөд тэдгээр нь зөвхөн текст харуулах, илгээх, болон хүлээж авах хангалттай
тооцооллын хүчин чадалтай учраас тэр юм. Та тэдгээр дээр ямар ч програм
ажиллуулж чадахгүй. Текст засварлагчууд, эмхэтгэгчид, цахим захидал, тоглоомууд
гэх зэргүүдийг ажиллуулах хүчин чадал бүхий таны компьютерт тэдгээрийг
холбодог.
Digital Equipment Corporation-ий VT-100 болон Wyse-ийн WY-75
зэрэг олон үйлдвэрлэгчдийн хийсэн дүлий терминалуудын хэдэн зуун төрөл байдаг.
Бараг бүх төрөл FreeBSD-тэй цуг ажиллана. Зарим нэг өндөр чанартай терминалууд
график үзүүлж чаддаг боловч эдгээр дэвшилтэт боломжуудыг зөвхөн цөөн хэдэн
програм хангамжийн багцууд ашиглаж чаддаг.
Ажилтнууд нь X цонхны системийн зэрэг график програмуудад хандах шаардлагагүй
ажлын орчинд дүлий терминалууд нь түгээмэл байдаг.
Терминал маягаар ажиллаж байгаа PC-үүд
Хэрэв дүлий терминал нь текст
харуулах, илгээж хүлээн авах чадвартай байдаг бол ямар ч нөөц персонал компьютер
дүлий терминал болж чадна. Танд зөв кабель болон компьютер дээр ажиллах зарим нэг
терминал эмуляц хийх програм хангамж хоёр л хэрэгтэй
болох юм.
Ийм тохиргоо гэрт их нийтлэг байдаг. Жишээ нь хэрэв таны гэр бүлийн хүн FreeBSD
системийн чинь консол дээр завгүй ажиллаж байвал та FreeBSD систем уруу терминал
маягаар холбосон арай хүчин чадал багатай персонал компьютер дээрээс
зарим нэг текст орчны ажил зэрэг хийж байж болох юм.
&os;-ийн үндсэн системд цуваа холболтоор ажиллахад хэрэглэж болох
хамгийн багаар бодоход хоёр хэрэгсэл байдаг: энэ нь &man.cu.1; болон &man.tip.1;
юм.
&os; ажиллаж байгаа клиент систем дээрээс өөр системийн цуваа холболт уруу
холбогдохын тулд та дараах тушаалыг ашиглаж болно:
&prompt.root; cu -l serial-port-device
Энд байгаа serial-port-device
нь таны системийн
цуваа портод зориулагдсан тусгай төхөөрөмжийн файлын нэр юм. Эдгээр төхөөрөмжийн
файлууд нь 6.0 хувилбараас хуучин &os;-ийн хувьд
/dev/cuaaN
гэгддэг бөгөөд 6.0 болон сүүлийн хувилбаруудад
/dev/cuadN
гэж нэрлэгддэг.
Төхөөрөмжийн N
-хэсэг нь цуваа портын дугаарыг
илэрхийлнэ.
&os; дээр төхөөрөмжийн дугаарууд нь нэгээс биш тэгээс эхэлдэг
(жишээ нь &ms-dos;-оос үүдэлтэй системүүд дээр байдаг шиг
биш). Энэ нь юу гэсэн үг вэ гэхээр &ms-dos; дээр тулгуурласан
системүүдийн COM1
гэж нэрлэдэг порт
&os; дээр ихэвчлэн /dev/cuad0
гэгддэг.
Зарим хүмүүс портын цуглуулгад байдаг өөр програмууд ашиглахыг
илүүд үздэг. Портуудад &man.cu.1; болон &man.tip.1;-тэй
төстэй ажилладаг comms/minicom зэрэг
цөөнгүй хэдэн хэрэгслүүд байдаг.
X терминалууд
X терминалууд нь хамгийн төвөгтэй терминалуудын нэг юм. Цуваа порт уруу
холбогдохын оронд тэдгээр нь ихэвчлэн Ethernet зэрэг сүлжээнд холбогддог.
Зөвхөн текст орчны програмуудад зориулагдсан биш тэдгээр нь харин X програм үзүүлж
чаддаг.
Энэ сэдвийг гүйцэд хамарч бүрэн бүтэн байлгах үүднээс бид X терминалуудыг
танилцуулж байна. Гэхдээ энэ бүлэг X терминалуудыг суулгах, тохируулах болон
тэдгээрийн хэрэглээг тайлбарлахгүй.
Тохиргоо
Энэ хэсэг нь терминал дээр нэвтрэх сесс идэвхжүүлэхийн тулд өөрийн FreeBSD систем
дээр таныг юу тохируулах хэрэгтэйг тайлбарлах болно. Энэ нь цуваа
порт дэмжихээр өөрийн цөмийг таныг аль хэдийн тохируулсан байгаа гэж үздэг. Цуваа
порт уруу терминал холбогдсон бөгөөд таныг тэр терминал уруу холбогдсон байгаа
гэж тооцдог.
init процесс нь бүх процессийн хяналт болон
системийн эхлүүлэх үе дэх эхний тохиргоог хариуцдагийг -с
санах хэрэгтэй. init-ийн хийдэг үйлдлүүдийн нэг нь
/etc/ttys файлыг уншиж байгаа терминалууд
дээр getty процессийг эхлүүлэх явдал юм.
getty процесс нь нэвтрэх нэрийг уншиж
login програмыг ажиллуулахыг хариуцдаг.
Тиймээс өөрийн FreeBSD системийн хувьд терминалуудыг тохируулахын
тулд root хэрэглэгчээр дараах алхмуудыг гүйцэтгэх
хэрэгтэй:
/dev сан дахь оруулгад зориулж
/etc/ttys файлд хэрэв байхгүй бол
цуваа портын мөрийг нэмнэ.
/usr/libexec/getty нь порт дээр
ажиллахыг зааж /etc/gettytab файлаас
тохирох getty төрлийг
тохируулах хэрэгтэй.
Анхдагч терминалын төрлийг заана.
Портыг on
болгоно.
Порт secure
байх ёстой эсэхийг заана.
init тушаалаар
/etc/ttys файлыг дахин уншуулна.
Нэмэлт алхам болгож хоёрдугаар алхам дээр та өөр getty
төрлийг хэрэглээнд зориулан /etc/gettytab-д
оруулан үүсгэж болох юм. Энэ бүлэг нь үүнийг хэрхэн хийхийг тайлбарлахгүй бөгөөд
дэлгэрэнгүй мэдээллийг &man.gettytab.5; болон &man.getty.8; гарын
авлагын хуудаснуудаас үзэхийг зөвлөж байна.
<filename>/etc/ttys</filename> уруу оруулгууд нэмэх нь
/etc/ttys файл нь нэвтрэлтүүдийг зөвшөөрөхийг хүссэн
таны FreeBSD систем дээрх бүх портуудыг жагсаадаг. Жишээ нь эхний виртуал консол
ttyv0 нь энэ файлд өөрийн оруулгатай байна. Та энэ оруулгыг
ашиглан консол дээр нэвтрэн орж чадна. Энэ файл нь бас бусад виртуал консолууд, цуваа портууд,
болон псевдо tty-уудын оруулгуудыг бас агуулдаг. Хатуугаар холбогдсон терминалын хувьд
цуваа портын /dev оруулгыг /dev
хэсэггүйгээр (жишээ нь /dev/ttyv0 нь ttyv0
гэж жагсаагдах болно) жагсаадаг.
Анхдагч FreeBSD суулгац нь /etc/ttys файлыг
эхний дөрвөн цуваа портын дэмжлэгтэйгээр агуулдаг: ttyd0-ээс
ttyd3 хооронд байна. Хэрэв та терминалыг эдгээр
портуудын аль нэгэнд холбож байгаа бол өөр оруулга нэмэх шаардлагагүй юм.
<filename>/etc/ttys</filename> уруу терминалын оруулгууд нэмэх нь
Бид системд хоёр терминал холбохыг хүслээ гэж бодъё: Wyse-50
болон VT-100 терминалыг эмуляц хийх Procomm
терминал програм хангамжийг ажиллуулж байгаа хуучин 286 IBM PC-г
терминал маягаар ашиглая. Бид Wyse-ийг хоёр дахь цуваа порт уруу
холбож 286-г зургаа дахь цуваа порт уруу холбоё (олон порттой цуваа картын
порт). /etc/ttys файл дахь харгалзах
оруулгууд нь иймэрхүү байна:
ttyd1 "/usr/libexec/getty std.38400" wy50 on insecure
ttyd5 "/usr/libexec/getty std.19200" vt100 on insecure
Эхний талбар нь ихэвчлэн /dev-д байгаа
терминалын тусгай файлын нэрийг заадаг.
Хоёр дахь талбар нь энэ мөрийн хувьд ажиллах тушаал бөгөөд
ихэвчлэн &man.getty.8; байдаг. getty нь
эхлүүлж шугамыг нээн хурдыг тохируулан хэрэглэгчийн нэрийг асууж
&man.login.1; програмыг ажиллуулдаг.
getty програм нь нэг (нэмэлт) параметр
getty төрлийг өөрийн тушаалын мөрөнд
хүлээн авдаг. getty төрөл нь
терминалын шугам дахь bps хурд болон parity зэрэг шинжүүдийг
тохируулдаг. getty програм нь
эдгээр шинжүүдийг /etc/gettytab файлаас
уншдаг.
/etc/gettytab файл нь хуучин болон
шинэ терминалын шугамнуудад зориулсан олон мөрүүдийг агуулдаг.
Бараг бүх тохиолдолд std текстээр эхэлсэн
оруулгууд нь hardwired буюу хатуугаар холбогдсон терминалуудын
хувьд ажилладаг. Эдгээр оруулгууд нь parity-г орхидог.
110-аас 115200 хүртэл bps хурд болгоны хувьд std
оруулга байдаг. Мэдээж та өөрийнхөө оруулгыг энэ файлд нэмж болно.
&man.gettytab.5; гарын авлагын хуудас илүү дэлгэрэнгүй мэдээллийг
өгөх болно.
getty төрлийг
/etc/ttys файлд тохируулахдаа
терминал дахь холбооны тохируулгууд таарч байгаа эсэхийг
шалгаарай.
Бидний жишээн дээр Wyse-50 нь parity ашиглахгүй бөгөөд
38400 bps хурдаар холбогдоно. 286 PC нь parity
ашиглахгүй бөгөөд 19200 bps хурдаар холбогдоно.
Гурав дахь талбар нь тэр tty шугам уруу ихэвчлэн холбогдсон байдаг
терминалын төрөл юм. Хэрэглэгч нь бараг л дурын терминалын төрөл эсвэл
програм хангамжаар утасдан холбогдож болох учир dial-up портуудын хувьд
unknown эсвэл dialup
төрөл энэ талбарт ихэвчлэн ашиглагддаг. Хатуугаар холбогдсон терминалуудын
хувьд терминалын төрөл өөрчлөгдөхгүй учраас та энэ талбарт
&man.termcap.5; мэдээллийн баазаас жинхэнэ терминалын төрлийг
тавьж болно.
Бидний жишээн дээр Wyse-50 нь жинхэнэ терминалын төрлийг ашиглах
бол Procomm ажиллуулж байгаа
286 PC нь VT-100-г эмуляц хийхээр тохируулагдах болно.
Дөрөв дэх талбар нь порт идэвхтэй байх ёстой эсэхийг заадаг.
Энд on гэж тавихад init
процесс хоёр дахь талбар дахь програм getty-г
ажиллуулах болно. Хэрэв та энэ талбарт off гэж
тавьбал getty үгүй болж порт дээр
нэвтрэлт байхгүй болно.
Сүүлийн талбар нь порт аюулгүй эсэхийг заахад хэрэглэгддэг.
Портыг secure буюу аюулгүй болгох нь root
бүртгэлийг (эсвэл хэрэглэгчийн ID 0 бүхий дурын бүртгэлийг) тэр портоос
нэвтрэхийг зөвшөөрч хангалттай итгэнэ гэсэн үг юм. Insecure буюу
аюулгүй биш портууд нь root нэвтрэлтүүдийг
зөвшөөрдөггүй. Insecure буюу аюулгүй биш порт дээр хэрэглэгчид нь
эрхгүй бүртгэлүүдээс нэвтрэн орж супер хэрэглэгчийн эрхүүдийг
авахын тулд &man.su.1; эсвэл өөр төстэй арга замыг ашиглах
ёстой юм.
Түгжээтэй хаалганы цаана байгаа терминалын хувьд ч гэсэн
insecure
тохируулгыг ашиглах нь хамгийн зөв зүйтэй
юм. Хэрэв танд супер хэрэглэгчийн зөвшөөрлүүд хэрэгтэй бол
нэвтрэн ороод su тушаалыг ашиглах нь
их амархан байдаг.
<filename>/etc/ttys</filename>-г <command>init</command> тушаалаар
дахин уншуулах
/etc/ttys файлд шаардлагатай өөрчлөлтүүдийг
хийсний дараа init процесс уруу өөрийн тохиргооных нь файлыг
дахин уншуулахын тулд SIGHUP (hangup) дохиог илгээх хэрэгтэй. Жишээ нь:
&prompt.root; kill -HUP 1
init нь үргэлж систем дээр ажиллаж байгаа эхний
процесс байдаг учир энэ нь үргэлж PID 1-тэй байна.
Хэрэв бүгд зөв тохируулагдаж бүх кабелиуд нь байх ёстой газраа байж
терминалууд нь ассан байгаа бол терминал бүр дээр getty
процесс ажиллаж байх ёстой бөгөөд та энэ үед өөрийн терминалууд
дээр нэвтрэлт хүлээх мөрүүдийг харах ёстой.
Өөрийн холболтод гарсан алдааг олж засварлах нь
Нягт нямбай анхаарал хандуулсан байлаа ч гэсэн терминалыг тохируулж
байх явцад алдаа гарч буруутаж болох юм. Энд шинж тэмдгүүдийн жагсаалт
болон зарим нэг санал болгосон засваруудыг үзүүлэв.
Нэвтрэлт хүлээх мөр гарч ирэхгүй байх
Терминал холбогдсон бөгөөд ассан байгаа эсэхийг шалгана. Энэ нь хэрэв
терминал маягаар ажиллаж байгаа персонал компьютер бол зөв цуваа порт дээр
терминал эмуляц хийх програм хангамж ажиллуулж байгаа эсэхийг
шалгаарай.
Кабель терминал болон FreeBSD компьютерт сайн холбогдсон эсэхийг
шалгах хэрэгтэй. Энэ нь зөв төрлийн кабель болохыг баталгаажуулж үзээрэй.
Терминал болон FreeBSD нь bps хурд болон parity тохиргоонууд дээр
тохирч байгаа эсэхийг шалгаарай. Хэрэв та видео дэлгэцийн терминалтай бол
хар цагаан болон тод байдлын хяналтууд таарсан эсэхийг үзээрэй. Хэрэв энэ нь
хэвлэх терминал бол цаас болон бэх сайн эсэхийг шалгаарай.
getty процесс ажиллаж терминалд үйлчилж
байгаа эсэхийг үзнэ. Жишээ нь ажиллаж байгаа getty
процессуудын жагсаалтыг ps тушаалаар авахын тулд
доор дурдсаныг бичнэ:
&prompt.root; ps -axww|grep getty
Та терминалын хувьд түүний оруулгыг харах ёстой. Жишээ нь
дараах дэлгэц нь getty нь хоёр дахь
цуваа порт ttyd1 дээр ажиллаж
/etc/gettytab файлд
std.38400 гэсэн оруулгыг ашиглаж
байгааг харуулж байна:
22189 d1 Is+ 0:00.03 /usr/libexec/getty std.38400 ttyd1
Хэрэв ямар ч getty процесс ажиллахгүй
байгаа бол /etc/ttys файлд та портыг
идэвхжүүлсэн эсэхээ шалгаарай. Мөн ttys
файлыг өөрчилснийхөө дараа kill -HUP 1
тушаалыг ажиллуулахаа мартуузай.
Хэрэв getty процесс ажиллаж байгаа боловч
терминал нь нэвтрэлт хүлээх мөрийг харуулахгүй байгаа, эсвэл энэ нь
хүлээх мөрийг үзүүлж байгаа боловч танд бичихийг зөвшөөрөхгүй байгаа бол
таны терминал эсвэл кабель тоног төхөөрөмжийн handshaking буюу
харилцан зохицож холбогдох горимыг дэмжихгүй байна гэсэн үг юм.
/etc/ttys файл дахь оруулгыг
std.38400-с 3wire.38400
уруу болгож үзээрэй (/etc/ttys файлыг өөрчилснийхөө
дараа kill -HUP 1 тушаалыг ажиллуулахаа
мартуузай). 3wire оруулга нь std-тэй
төстэй боловч тоног төхөөрөмжийн handshaking хийдэггүй.
Магадгүй та хурдыг багасгаж эсвэл 3wire-г
ашиглаж байхдаа буфер дүүрэхээс сэргийлж
програм хангамжийн урсгалын хяналтыг идэвхжүүлэх
хэрэгтэй байж болох юм.
Нэвтрэлт хүлээх мөрийн оронд хог гарч ирвэл
Терминал болон FreeBSD нь bps хурд болон parity тохиргоонууд дээр тохирч
байгаа эсэхийг шалгана. Зөв getty төрлийг
ашиглаж байгаа эсэхийг баталгаажуулж getty
процессуудыг шалгах хэрэгтэй. Хэрэв үгүй бол /etc/ttys-г
засварлаж kill -HUP 1 тушаалыг ажиллуулна.
Тэмдэгтүүд хоёр удаа гарах; бичих үед нууц үг гарах
Терминалыг (эсвэл терминал эмуляц хийх програм хангамжийг)
half duplex
эсвэл local echo
горимоос full duplex
уруу шилжүүлнэ.
Гай
Хэлмер
Хувь нэмэр болгон оруулсан
Шон
Келли
Нэмсэн
Dial-in буюу гаднаас залгах үйлчилгээ
dial-in үйлчилгээ
Өөрийн FreeBSD системийг dial-in буюу гаднаас залгах үйлчилгээнд
зориулж тохируулах нь терминалууд холбохтой маш төстэй бөгөөд ялгаатай
тал нь та терминалуудын оронд модемуудтай ажиллах юм.
Гадаад, Дотоод модемууд
Гадаад модемууд нь dial-up буюу гадагш залгахад илүү тохиромжтой
байдаг, учир нь гадаад модемууд нь хувирдаггүй RAM-д хадгалагдах параметрүүдээр
хагас тогтмолоор ихэвчлэн тохируулагдсан байж болдог бөгөөд тэдгээр нь ихэвчлэн
чухал RS-232 дохионуудын төлөвийг үзүүлдэг гэрлийн заагчтай байдаг.
Анивчих гэрлүүд нь гийчдийн сэтгэлийг татахаас гадна гэрлүүд нь бас модем зөв ажиллаж
байгаа эсэхийг харахад их ашигтай байдаг.
Дотоод модемуудад ихэвчлэн хувирдаггүй RAM байдаггүй болохоор тэдгээрийн
тохиргоо зөвхөн DIP шилжүүлэгчдийг тохируулснаар хязгаарлагдаж болох юм.
Хэрэв таны дотоод модем ямар нэг дохио заагч гэрэлтэй бол системийн гадар
байгаа нөхцөлд харахад хүнд байх байсан болов уу.
Модемууд болон Кабелууд
модем
Хэрэв та гадаад модем ашиглаж байгаа бол танд мэдээж зөв кабель
хэрэгтэй болно. Хэвийн бүх дохионууд холбогдсон байхад стандарт RS-232C цуваа
кабель хангалттай байх ёстой:
Дохионы нэрс
Товчлолууд
Нэрс
RD
Received Data буюу Хүлээн авсан өгөгдөл
TD
Transmitted Data буюу Дамжуулсан өгөгдөл
DTR
Data Terminal Ready буюу Өгөгдлийн терминал бэлэн
DSR
Data Set Ready буюу Өгөгдлийн олонлог бэлэн
DCD
Data Carrier Detect буюу Өгөгдлийн зөөгч илрүүлэх (RS-232-ийн Хүлээн авсан Шугамын Дохио Илрүүлэгч)
SG
Signal Ground буюу Дохио газар
RTS
Request to Send буюу Илгээх хүсэлт
CTS
Clear to Send буюу Илгээхэд цэвэр
2400 bps хурдаас дээш урсгалын хяналтад
RTS болон CTS дохионууд
FreeBSD-д хэрэгтэй байдаг. Мөн хэзээ дуудлага хүлээн авсан эсвэл шугам таслагдсаныг мэдэх
CD дохио болон сесс бүрэн гүйцэд болсны дараа модемийг
дахин тохируулах DTR дохионууд хэрэгтэй байдаг.
Зарим кабелиуд нь бүх хэрэгцээтэй дохионуудгүйгээр холбогдсон байдаг болохоор
шугам таслагдах үед нэвтрэх сесс байхгүй болохгүй байх зэрэг асуудлууд хэрэв танд байгаа бол
таны кабель асуудалтай байж болох юм.
Бусад &unix; төст үйлдлийн системүүдийн адил FreeBSD нь
хэзээ дуудлагыг хүлээн авсан эсвэл шугам хэзээ таслагдсан болон дуудлагын дараа
модемийг тасалж дахин тохируулахыг мэдэх тоног төхөөрөмжийн дохионуудыг
ашигладаг. FreeBSD нь модем уруу тушаалуудыг илгээх эсвэл модемоос
төлвийн тайлангуудыг харахаас зайлсхийдэг. Хэрэв та модемуудыг
PC дээр тулгуурласан мэдээ тавих системүүд уруу холбохыг мэддэг бол
энэ нь болхи санагдаж магадгүй юм.
Цуваа интерфэйсийн эргэцүүллүүд
FreeBSD нь NS8250-, NS16450-, NS16550-, болон NS16550A-дээр
тулгуурласан EIA RS-232C (CCITT V.24) холбооны интерфэйсүүдийг дэмждэг.
8250 болон 16450 интерфэйсүүд нь ганц тэмдэгтийн буфертай байдаг. 16550
төхөөрөмж нь системийн ажиллагааг илүү сайн болгох 16 тэмдэгтийн буфертай
байдаг. (Цэвэр 16550 дахь алдаанууд нь 16 тэмдэгтийн буферийн хэрэглээнээс
зайлсхийдэг, тиймээс хэрэв боломжтой бол 16550A-г ашиглаарай). Ганц тэмдэгтийн
буфер бүхий төхөөрөмжүүд нь 16 тэмдэгтийн буфер бүхий төхөөрөмжүүдээс илүү
ажил үйлдлийн системээс шаарддаг учраас 16550A-дээр тулгуурласан цуваа
интерфэйс картуудыг эрхэмлэх нь зүйтэй юм. Хэрэв систем олон идэвхтэй
цуваа портуудтай бол эсвэл их ачаалалтай бол 16550A-дээр тулгуурласан картууд
нь бага алдааны түвшин бүхий холбоонуудад илүү зохицдог.
Түргэн дүгнэлт
getty
Терминалуудтай адил init нь
гаднаас залгах холболтуудын хувьд тохируулсан цуваа порт бүрийн хувьд
getty процессийг ажиллуулдаг. Жишээ нь
хэрэв модем /dev/ttyd0 уруу
залгагдсан бол ps ax тушаал ингэж
харуулж болох юм:
4850 ?? I 0:00.09 /usr/libexec/getty V19200 ttyd0
Хэрэглэгч модемийн шугам залгаад модем холбогдох үед
CD (Carrier Detect буюу Зөөгч Илрүүлэгч) шугамыг
модем гаргаж харуулна. Цөм зөөгч илрүүлэгдсэнийг мэдэж getty-ийн
порт нээхийг гүйцээнэ. getty нь login:
хүлээх мөрийг заагдсан эхний шугамын хурдаар илгээдэг. getty нь
зөвшөөрөгдсөн тэмдэгтүүд хүлээн авагдсан эсэхийг мэдэхийн тулд харж байдаг
бөгөөд ердийн тохиргоонд хэрэв энэ нь хог олох юм бол (модемийн холболтын хурд
getty-ийн хурднаас өөр байгаагаас магадгүй болоод)
getty нь боломжийн тэмдэгтүүд хүлээж автлаа
шугамын хурдуудыг тааруулахыг оролдох болно.
/usr/bin/login
Хэрэглэгч өөрийн нэвтрэх нэрийг оруулсны дараа getty
тушаал хэрэглэгчийн нууц үгийг асууж нэвтрэлтийг гүйцээн хэрэглэгчийн бүрхүүлийг
эхлүүлдэг /usr/bin/login тушаалыг
ажиллуулдаг.
Тохиргооны файлууд
/etc санд гурван системийн тохиргооны
файл байдаг бөгөөд өөрийн FreeBSD системд dial-up буюу гадагш
залгах боломжийг олгохын тулд та магадгүй засварлах хэрэгтэй болно.
Эхний /etc/gettytab нь
/usr/libexec/getty демоны тохиргооны
мэдээллийг агуулдаг.
Хоёр дахь /etc/ttys
нь getty процессуудын ажиллах tty
төхөөрөмжүүдэд юу байх ёстойг /sbin/init тушаалд хэлж өгөх
мэдээллийг агуулдаг.
Сүүлд нь порт эхлүүлэх тушаалуудыг та /etc/rc.d/serial
скриптэд байрлуулж болно.
&unix; дээр dial-up модемуудын талаар санаа бодлын хоёр сургууль байдаг.
Нэг бүлэг нь алсын хэрэглэгч ямар ч хурдаар залгасан байсан гэсэн локал компьютераас
модемд холбогдсон RS-232 интерфэйс түгжигдсэн хурдаар ажиллахаар өөрсдийн
модемууд болон системүүдийг тохируулах дуртай байдаг. Энэ тохиргооны ашигтай
тал нь алсын хэрэглэгч системийн нэвтрэлт хүлээх мөрийг үргэлж нэн даруй хардаг
явдал юм. Сул тал нь систем хэрэглэгчийн өгөгдлийн жинхэнэ хурдыг мэддэггүй
явдал бөгөөд Emacs зэрэг бүрэн дэлгэцийн програмууд нь
удаан холболтуудын хувьд хариултыг сайжруулахын тулд өөрийн дэлгэц будах аргуудаа
тааруулахгүй байх болно.
Нөгөө нэг сургууль нь өөрсдийн модемуудынхаа RS-232 интерфэйсийн хурдыг
алсын компьютерийн холболтын хурд дээр тулгуурлан өөрчилдгөөр тохируулдаг.
Жишээ нь модем уруу хийгдэх V.32bis (14.4 Kbps) холболтууд нь
модемийг өөрийн RS-232 интерфэйсийг 19.2 Kbps хурдаар ажиллуулах
бол 2400 bps холболтууд нь модемийн RS-232 интерфэйсийг 2400 bps
хурд дээр ажиллуулдаг. getty нь тухайн ямар нэг
модемийн холболтын хурдны тайлагналтыг ойлгодоггүй учраас getty
тушаал нь login: мэдэгдлийг эхний хурдан дээр
өгдөг бөгөөд хариултаас ирэх тэмдэгтүүдийг харж байдаг. Хэрэв хэрэглэгч хог
харвал тэдгээр нь танигдах хүлээх мөрийг хартлаа Enter
товчлуурыг дарах ёстой гэдгээ мэдэж байгаа гэж тооцдог. Хэрэв өгөгдлийн хурд
таарахгүй бол getty нь хэрэглэгчийн бичсэн болгоныг
хог
гэж харах бөгөөд дараагийн хурдыг оролдож
login: хүлээх мөрийг дахин өгдөг. Энэ процедур
дотор муухайрах түвшинд хүртэл үргэлжилж болох боловч хэрэглэгч зөв хүлээх мөрийг харах
хүртэл ихэвчлэн ганц хоёр товчлуур даруулдаг. Мэдээж энэ нэвтрэлтийн дараалал нь
түрүүчийн locked-speed буюу түгжигдсэн хурд
тай адил
цэвэр байдаггүй боловч бага хурдтай холболтон дээр байх хэрэглэгчийн хувьд бүрэн дэлгэцийн
програмуудаас илүү сайн интерактив хариултыг хүлээн авах ёстой юм.
Энэ хэсэг нь тэнцвэртэй тохиргооны мэдээллийг өгөхийг оролдох боловч
модемийн өгөгдлийн хурд холболтын хурдыг дагах тал уруу илүү хазайсан байгаа
болно.
<filename>/etc/gettytab</filename>
/etc/gettytab
/etc/gettytab нь &man.getty.8;-ийн
тохиргооны мэдээллийн &man.termcap.5; загварын файл юм. Файлын
хэлбэр болон боломжуудын жагсаалтын тухай бүрэн мэдээллийг &man.gettytab.5;
гарын авлагын хуудаснаас үзнэ үү.
Locked-speed буюу түгжигдсэн хурд тохиргоо
Хэрэв та өөрийн модемийн өгөгдлийн холбоонуудын хурдыг тухайн нэг
хурдан дээр түгжиж байгаа бол магадгүй /etc/gettytab файлд
ямар нэг өөрчлөлт хийх шаардлагагүй юм.
Matching-speed буюу таарах хурд тохиргоо
Өөрийн модемд зориулж ашиглахыг хүссэн хурдны талаар getty-д
мэдээлэл өгөхийн тулд /etc/gettytab файлд та
оруулга тохируулах хэрэгтэй болно. Хэрэв та 2400 bps модемтой бол
байгаа D2400 оруулгыг магадгүй ашиглаж болох
юм.
#
# Fast dialup terminals, 2400/1200/300 rotary (can start either way)
#
D2400|d2400|Fast-Dial-2400:\
:nx=D1200:tc=2400-baud:
3|D1200|Fast-Dial-1200:\
:nx=D300:tc=1200-baud:
5|D300|Fast-Dial-300:\
:nx=D2400:tc=300-baud:
Хэрэв та илүү хурдтай модемтой бол /etc/gettytab
файлд магадгүй оруулга нэмэх хэрэгтэй болж болох юм; энд
интерфэйсийн дээд хурд нь 19.2 Kbps бүхий 14.4 Kbps модемд
зориулан таны ашиглах оруулга байна:
#
# Additions for a V.32bis Modem
#
um|V300|High Speed Modem at 300,8-bit:\
:nx=V19200:tc=std.300:
un|V1200|High Speed Modem at 1200,8-bit:\
:nx=V300:tc=std.1200:
uo|V2400|High Speed Modem at 2400,8-bit:\
:nx=V1200:tc=std.2400:
up|V9600|High Speed Modem at 9600,8-bit:\
:nx=V2400:tc=std.9600:
uq|V19200|High Speed Modem at 19200,8-bit:\
:nx=V9600:tc=std.19200:
Энэ нь 8 бит, parity байхгүй холболтуудад хүргэнэ.
Дээрх жишээ нь холболтын хурдаа 19.2 Kbps
(V.32bis холболтын хувьд) гэж эхлүүлж дараа нь 9600 bps (V.32-ийн хувьд),
2400 bps, 1200 bps, 300 bps, гэж оролдоод
19.2 Kbps хурд уруу буцах болно. Холбооны хурдны тойролт нь
nx= (next table
буюу дараагийн
хүснэгт) боломжтой цуг хийгдсэн байдаг. Мөр бүр нь өгөгдлийн тухайн хурдны
хувьд стандарт
тохиргоонуудын үлдсэнийг авахын тулд
tc= (table continuation
буюу
хүснэгтийн үргэлжлэл) оруулгыг ашигладаг.
Хэрэв та 28.8 Kbps модемтой ба/эсвэл та 14.4 Kbps модем
дээр шахалтын давуу талыг авахыг хүсвэл 19.2 Kbps-ээс илүү холбооны
хурдыг ашиглах хэрэгтэй юм. Энд 57.6 Kbps-ээс эхлэх
gettytab оруулгын жишээ байна:
#
# Additions for a V.32bis or V.34 Modem
# Starting at 57.6 Kbps
#
vm|VH300|Very High Speed Modem at 300,8-bit:\
:nx=VH57600:tc=std.300:
vn|VH1200|Very High Speed Modem at 1200,8-bit:\
:nx=VH300:tc=std.1200:
vo|VH2400|Very High Speed Modem at 2400,8-bit:\
:nx=VH1200:tc=std.2400:
vp|VH9600|Very High Speed Modem at 9600,8-bit:\
:nx=VH2400:tc=std.9600:
vq|VH57600|Very High Speed Modem at 57600,8-bit:\
:nx=VH9600:tc=std.57600:
Хэрэв та удаан CPU-тэй эсвэл ачаалал ихтэй системтэй бөгөөд
16550A дээр тулгуурласан цуваа портуудтай бол 57.6 Kbps хурд
дээр та sio silo
гэсэн алдаанууд хүлээн авч болох юм.
<filename>/etc/ttys</filename>
/etc/ttys
/etc/ttys файлын тохиргоо
хэсэгт яригдсан байгаа.
Модемуудын тохиргоо төстэй боловч бид өөр терминалын төрлийг заахын тулд
getty уруу өөр нэмэлт өгөгдлүүдийг дамжуулах ёстой.
Түгжигдсэн хурдтай болон таарах хурдтай тохиргоонуудын ерөнхий хэлбэр нь
иймэрхүү байна:
ttyd0 "/usr/libexec/getty xxx" dialup on
Дээрх мөрний эхнийх нь энэ оруулгад зориулсан төхөөрөмжийн тусгай
файл юм — ttyd0 нь /dev/ttyd0
гэсэн үг бөгөөд үүнийг getty харж байдаг.
Хоёр дахь "/usr/libexec/getty
xxx"
(xxx нь эхний
gettytab боломжоор солигдоно) нь энэ төхөөрөмж дээр
init-ийн ажиллуулах процесс юм. Гурав дахь
dialup гэдэг нь терминалын анхдагч төрөл юм.
Дөрөв дэх параметр on гэдэг нь init-д
шугам ажиллагаатай гэдгийг заана. Тав дахь параметр secure
байж болох боловч энэ нь зөвхөн физикийн хувьд аюулгүй терминалуудад (системийн
консолд) ашиглагдах ёстой юм.
Анхдагч терминалын төрөл нь (дээрх жишээний dialup)
локал тохируулгуудаас хамаарна. dialup нь dial-up шугамууд
дээрх уламжлалт терминалын анхдагч төрөл бөгөөд хэрэглэгчид нь өөрсдийн нэвтрэх
скриптүүдийг терминал dialup байгаа үед мэдэхээр өөрчилж өөрсдийн
терминалын төрлийг автоматаар тааруулж болох юм. Гэхдээ зохиогч өөрийн сайт дээр
анхдагч терминалын төрлөө vt102 гэх нь хялбар болохыг
олсон бөгөөд хэрэглэгчид өөрсдийн алсын системүүд дээрээ ердөө л VT102 эмуляцыг
ашигладаг болохоор тэр юм.
Та /etc/ttys файлд өөрчлөлтүүд хийснийхээ
дараа init процессод файлыг дахин уншуулахын тулд
HUP дохиог илгээж болох юм. Та дараах тушаалыг
ашиглаж
&prompt.root; kill -HUP 1
дохио илгээж болно. Хэрэв та анх удаагаа системийг тохируулж байгаа бол
өөрийн модем(үүд)ийг зөв тохируулж init
уруу дохиолохоос өмнө холбогдох хүртэл хүлээхийг хүсэж болох юм.
Locked-speed буюу түгжигдсэн хурд тохиргоо
Түгжигдсэн хурд тохиргооны хувьд таны ttys
оруулга getty уруу өгөгдөх тогтмол хурд бүхий
оруулгатай байх хэрэгтэй. Портын хурд нь 19.2 Kbps
гэж түгжигдсэн модемийн хувьд ttys оруулга нь
иймэрхүү харагдаж болох юм:
ttyd0 "/usr/libexec/getty std.19200" dialup on
Хэрэв таны модем өөр хурдан дээр түгжигдсэн бол
std.19200-ийн оронд
std.speed-ийн
хувьд тохирох утгыг тавьж солиорой. Та /etc/gettytab-д
жагсаагдсан зөв төрлийг ашигласан эсэхээ шалгаарай.
Matching-speed буюу таарах хурд тохиргоо
Таарах хурд тохиргоон дээр таны ttys
оруулга нь /etc/gettytab дахь
тохирох зөв auto-baud
(sic) оруулгаас
авах хэрэгтэй болдог. Жишээ нь хэрэв та дээрх санал
болгосон оруулгыг 19.2 Kbps-ээс (V19200 эхлэх
цэгийг агуулах gettytab оруулга) эхлэх таарах хурд
бүхий модемийн хувьд нэмсэн бол таны ttys
оруулга иймэрхүү харагдах болно:
ttyd0 "/usr/libexec/getty V19200" dialup on
<filename>/etc/rc.d/serial</filename>
rc files
rc.serial
V.32, V.32bis, болон V.34 зэрэг өндөр хурдтай модемууд
тоног төхөөрөмжийн (RTS/CTS) урсгал хяналтыг
ашиглах хэрэгтэй. Та модемийн портуудын хувьд FreeBSD цөмд
тоног төхөөрөмжийн урсгалын хяналтын тугийг тохируулахын тулд
stty тушаалуудыг /etc/rc.d/serial
файлд нэмж болно.
Жишээ нь гаднаас залгах болон гадагш залгах эхний төхөөрөмжүүдийн
хувьд цуваа порт #1 дээр crtscts гэсэн
termios-ийн тугийг тохируулахын тулд
дараах мөрүүдийг /etc/rc.d/serial
файлд нэмж болох юм:
# Serial port initial configuration
stty -f /dev/ttyd1.init crtscts
stty -f /dev/cuad1.init crtscts
Модемийн тохиргоонууд
Хэрэв та хувирдаггүй RAM-д параметрүүд нь тогтмолоор тохируулагдсан байж болох
модемтой бол параметрүүдийг тохируулахын тулд та терминал програм (&ms-dos; дээр
Telix эсвэл FreeBSD дээр tip гэх мэт) ашиглах
хэрэгтэй болно. Эхний хурдтай адил холболтын хурдыг ашиглан модем уруу холбогдохын
тулд getty нь доор дурдсан шаардлагуудтай таарахын тулд
модемийн хувирдаггүй RAM-ийг хэрэглэж тохируулах болно:
Холбогдох үед CD шалгагдана
Үйлдлийн хувьд DTR шалгагдана; DTR-ийг
хаях нь шугамыг салгаж модемийг дахин тохируулахад хүргэнэ
CTS нь өгөгдлийн урсгалын хяналтыг дамжуулсан
XON/XOFF урсгалын хяналтыг хаана
RTS нь өгөгдлийн урсгалын хяналтыг хүлээн авсан
Чимээгүй горим (үр дүнгийн кодууд байхгүй)
Тушаалын цуурай байхгүй
Аль тушаалууд ба/эсвэл DIP шилжүүлэгчийн тохиргоонуудыг та өгөх ёстой
болохыг олохын тулд өөрийн модемийн баримтыг уншина уу.
Жишээ нь &usrobotics; &sportster; 14,400 хурдтай гадаад модем
дээр дээрх параметрүүдийг тохируулахын тулд эдгээр тушаалуудыг модемд өгч
болох юм:
ATZ
AT&C1&D2&H1&I0&R2&W
V.42bis ба/эсвэл MNP5 шахалтыг ашиглах зэрэг модемийн бусад тохиргоонуудыг
тааруулахын тулд та бас энэ боломжийг ашиглахыг хүсэж болох юм.
&usrobotics; &sportster; 14,400 хурдтай гадаад модем нь тохируулах хэрэгтэй
DIP шилжүүлэгчүүдтэй бас байдаг; бусад модемуудын хувьд та эдгээр тохируулгуудыг
жишээ болгон ашиглаж болох юм:
Шилжүүлэгч 1: ДЭЭШ — DTR Хэвийн
Шилжүүлэгч 2: N/A буюу Байхгүй (Үр дүнгийн үгэн кодууд/Үр дүнгийн тоон кодууд)
Шилжүүлэгч 3: ДЭЭШ — Үр дүнгийн дарах/хориглох кодууд
Шилжүүлэгч 4: ДООШ — Цуурай байхгүй, холбогдоогүй үеийн тушаалууд
Шилжүүлэгч 5: ДЭЭШ — Автомат хариулна
Шилжүүлэгч 6: ДЭЭШ — Зөөгч илрүүлэлт хэвийн
Шилжүүлэгч 7: ДЭЭШ — NVRAM анхдагчуудыг ачаалах
Шилжүүлэгч 8: N/A буюу Байхгүй (Ухаалаг Горим/Дүлий Горим)
Хэрэв getty тушаал нь
login: хүлээх мөрийг тушаалын горимд байгаа модем уруу
андуурч өгсөн бөгөөд модем нь тушаалыг цуурайтуулан буцааж эсвэл үр дүнгийн
кодыг буцаахад үүсч болох асуудлуудаас сэргийлэхийн тулд үр дүнгийн кодууд нь
dial-up модемуудын хувьд хаагдсан/дарагдсан байх ёстой. Энэ дараалал нь
getty болон модемийн хооронд сунасан, тэнэг
ярианд хүргэж болох юм.
Locked-speed буюу түгжигдсэн хурд тохиргоо
Түгжигдсэн хурд тохиргооны хувьд та модемийг холболтын хурдаас хамааралгүйгээр
модемоос компьютер хүртэлх өгөгдлийн хурдыг тогтмолоор байлгахаар тохируурах
хэрэгтэй. &usrobotics; &sportster; 14,400 хурдтай гадаад модем дээр
эдгээр тушаалууд нь модемоос компьютер хүртэлх өгөгдлийн хурдыг тушаалуудыг
ажиллуулах хурд дээр түгжих болно:
ATZ
AT&B1&W
Matching-speed буюу таарах хурд тохиргоо
Хувьсах хурд тохиргооны хувьд ирж байгаа дуудлагын хурдтай ижил байлгаж
өөрийн цуваа портын өгөгдлийн хурдыг тааруулахын тулд та өөрийн модемийг
тохируулах хэрэгтэй болно. &usrobotics; &sportster; 14,400 хурдтай
гадаад модем дээр эдгээр тушаалууд нь модемийн алдаа засварлах өгөгдлийн хурдыг
тушаалуудыг ажиллуулах хурд дээр түгжих боловч цуваа портын хурдыг
алдаа засварлахүй холболтуудын хувьд хувьсах байхаар зөвшөөрөх болно:
ATZ
AT&B2&W
Модемийн тохиргоог шалгах нь
Ихэнх өндөр хурдтай модемууд нь модемийн тухайн үеийн үйлдлийн параметрүүдийг
хүн уншиж болохоор үзүүлэх тушаалуудтай байдаг. &usrobotics; &sportster; 14,400 хурдтай
гадаад модемууд дээр ATI5 тушаал хувирдаггүй RAM-д хадгалагдаж
байгаа тохиргоонуудыг харуулдаг. Модемийн үйлдлийн жинхэнэ параметрүүдийг харахын
тулд (модемийн DIP шилжүүлэгчийн тохиргоонууд нөлөөлсөн) ATZ болон
дараа нь ATI4 тушаалуудыг ашиглана.
Хэрэв та өөр загварын модемтой бол өөрийн модемийн тохиргооны
параметрүүдийг хэрхэн давхар шалгах талаар өөрийн модемийн гарын авлагаас
шалгаарай.
Алдааг олж засварлах нь
Өөрийн систем дээр dial-up модемийг шалгахын тулд таны дагах цөөн хэдэн алхмууд
энд байна.
FreeBSD системийг шалгах
Өөрийн модемийг өөрийн FreeBSD системд залгаад системээ ачаалах бөгөөд
хэрэв таны модем төлөв заах гэрлүүдтэй бол системийн консол дээр login:
хүлээх мөр гарч ирэх үед модемийн DTR заагч асаж байгаа эсэхийг
шалгах хэрэгтэй — хэрэв асаж байгаа бол FreeBSD нь тохирох холболтуудын
порт дээр getty-г эхлүүлж модемийг дуудлага хүлээж авахыг
хүлээж байна гэсэн үг юм.
Хэрэв DTR заагч асахгүй бол FreeBSD систем уруу
консолоор нэвтрээд FreeBSD нь зөв порт дээр getty процессийг
ажиллуулахаар оролдож байгаа эсэхийг харахын тулд ps ax
тушаалыг ажиллуулна. Та эдгээртэй төстэй мөрүүдийг процессуудын хамтаар
харах ёстой:
114 ?? I 0:00.10 /usr/libexec/getty V19200 ttyd0
115 ?? I 0:00.10 /usr/libexec/getty V19200 ttyd1
Хэрэв та үүнтэй адил өөр:
114 d0 I 0:00.10 /usr/libexec/getty V19200 ttyd0
мөрийг харсан бөгөөд модем нь дуудлага хүлээж авч амжаагүй байгаа бол
getty нь холболтуудын порт дээр өөрийн онгойлголтыг
бүрэн хийж гүйцсэн гэсэн үг юм. Энэ нь кабелийн асуудал эсвэл буруу тохируулсан модемтой
холбоотой асуудлыг зааж болох юм. Яагаад гэвэл getty
нь CD-г (carrier detect буюу зөөгч илрүүлэх) модемоор
шалгагдтал холболтуудын портуудыг онгойлгож чадахгүй байх ёстой юм.
Хэрэв та хүссэн ttydN
портыг онгойлгохыг хүлээж байгаа ямар нэг getty процессуудыг
харахгүй байгаа бол /etc/ttys файл дахь өөрийн оруулгуудад
алдаа байгаа эсэхийг давхар шалгаарай. Мөн init эсвэл
getty тушаалаас гарсан бүртгэлийн ямар нэг мэдэгдлүүд
асуудлууд байгаа эсэхийг мэдээлсэн эсэхийг харахын тулд бүртгэлийн файл
/var/log/messages-г бас шалгаарай. Хэрэв ямар нэг
мэдэгдлүүд байгаа бол /etc/ttys болон
/etc/gettytab тохиргооны файлуудыг гурав дахин
шалгаарай. Мөн /dev/ttydN зэрэг тохирох төхөөрөмжийн
тусгай файлуудад алдаанууд, оруулгууд дутагдаж байгаа эсэх, эсвэл төхөөрөмжийн
тусгай файлууд дутагдаж байгаа эсэхийг бас шалгаарай.
Гаднаас залгаж үзэх
Систем уруу гаднаас залгаж үзээрэй; 8 битийг parity байхгүйгээр болон
алсын систем дээр 1 зогсох битийг ашигласан эсэхээ шалгаарай.
Хэрэв та хүлээх мөрийг тэр дор нь хүлээж авахгүй бол эсвэл хог хүлээн авсан бол
секунд тутам нэг Enter дараад оролдоод үзээрэй.
Тэгсэн ч гэсэн та login: хүлээх мөрийг хэсэг хугацаа
өнгөрсөн ч гэсэн харахгүй байгаа бол BREAK илгээж
оролдоод үзээрэй. Та залгахдаа өндөр хурдтай модем ашиглаж байгаа бол
модемийн интерфэйсийн хурдыг (жишээ нь &usrobotics; &sportster;
модем дээр AT&B1 тушаал ашиглан) түгжсэнийхээ дараа
дахин залгаад оролдоод үзээрэй.
Хэрэв та тэгсэн ч гэсэн login: хүлээх мөрийг
хүлээн авахгүй байгаа бол /etc/gettytab файлыг
дахин шалгаад доор дурдсаныг давхар шалгаарай
Шугамын хувьд /etc/ttys файлд заагдсан
боломжийн эхний нэр /etc/gettytab дахь
боломжийн нэртэй таарч байгаа эсэх
nx= оруулга бүр gettytab
боломжийн өөр нэртэй таарч байгаа эсэх
tc= оруулга бүр gettytab
боломжийн өөр нэртэй таарч байгаа эсэх
Хэрэв таныг залгахад FreeBSD систем дээрх модем хариулахгүй байгаа бол
DTR шалгагдах үед модем нь утсанд хариулахаар тохируулагдсан
эсэхийг шалгаарай. Хэрэв модем зөв тохируулагдсан юм шиг байвал
DTR шугам шалгагдсан эсэхийг модемийн заагч гэрлүүдийг (гэрлүүдтэй бол)
шалган нягтлаарай.
Хэрэв та бүгдийг хэд хэдэн удаа шалгасан бөгөөд ажиллахгүй хэвээр байгаа бол
завсарлага аваад дараа нь үзээрэй. Хэрэв тэгсэн ч гэсэн ажиллахгүй байгаа бол
та &a.questions; уруу өөрийн модем болон асуудлынхаа талаар цахим захидал
илгээж болох бөгөөд жагсаалтан дахь сайн хүмүүс танд туслахыг оролдох болно.
Dial-out буюу гадагш залгах үйлчилгээ
dial-out үйлчилгээ
Дараах нь таны хостыг модемоор өөр компьютер уруу холбох зааврууд юм.
Энэ нь алсын хосттой терминал сесс үүсгэхэд тохирох юм.
Энэ нь BBS уруу нэвтрэн ороход ашигтай байдаг.
Хэрэв та PPP дээр асуудалтай байгаа бол Интернэт дэх файлыг авахад энэ төрлийн
холболт нь туйлын ашигтай байж болох юм. Хэрэв та ямар нэг зүйл FTP хийх хэрэгтэй
бөгөөд PPP эвдэрсэн бол терминал сесс ашиглан FTP хийж болно. Дараа нь
түүнийг өөрийн машин уруу дамжуулахын тулд zmodem ашиглана.
Миний Hayes модем дэмжигдээгүй байна, би юу хийх вэ?
Жинхэнэдээ бол tip-д зориулсан гарын авлагын
хуудас хуучирсан байгаа. Энгийн Hayes залгагч аль хэдийн цуг бүтээгдсэн байгаа
болно. Өөрийн /etc/remote файлд ердөө л
at=hayes-г ашиглаарай.
Hayes драйвер нь шинэ модемуудын дэвшилтэт боломжуудын заримыг
таних хэмжээний ухаалаг байдаггүй бөгөөд BUSY, NO DIALTONE,
эсвэл CONNECT 115200 зэрэг мэдэгдлүүд нь
түүнийг самууруулах болно. Та tip-ийг хэрэглэхдээ тэдгээр мэдэгдлүүдийг
(ATX0&W-г ашиглаж) хаах хэрэгтэй.
Бас tip-ийн хувьд залгах хугацаа нь 60 секунд байдаг.
Таны модем нь үүнээс багыг ашиглах ёстой бөгөөд тэгэхгүй бол tip холбоонд асуудал
байна гэж үзэх болно. ATS7=45&W гэж үзээрэй.
tip нь Hayes модемуудыг бүрэн гүйцэд
дэмждэггүй. Үүний шийдэл нь /usr/src/usr.bin/tip/tip
сан дахь tipconf.h файлыг засварлах явдал
юм. Танд мэдээж үүнийг хийхийн тулд эх түгээлт байх шаардлагатай.
#define HAYES 0 мөрийг
#define HAYES 1 болгон засварлана. Дараа нь
make хийгээд make install хийнэ.
Түүний дараа бүгд сайхан ажиллах болно.
Эдгээр AT тушаалуудыг би хэрхэн оруулах ёстой вэ?
/etc/remote
Өөрийн /etc/remote файлдаа шууд
гэгддэг оруулгыг хийх хэрэгтэй. Жишээ нь хэрэв таны модем эхний цуваа порт /dev/cuad0-д
холбогдсон бол дараах мөрийг тавьна:
cuad0:dv=/dev/cuad0:br#19200:pa=none
br боломжид таны модемийн дэмждэг хамгийн их bps хурдыг ашиглаарай. Дараа нь
tip cuad0 гэж бичихэд та өөрийн модемд холбогдох
болно.
root хэрэглэгчээр cu-г
дараах маягаар ашиглаарай:
&prompt.root; cu -lline -sspeed
line нь цуваа порт (өөрөөр хэлбэл
/dev/cuad0) бөгөөд
speed нь хурд (өөрөөр хэлбэл
57600) юм. Та AT тушаалуудыг оруулж дуусаад
гарахын тулд ~. дарна.
pn боломжийн <literal>@</literal> тэмдэг ажиллахгүй байна!
Утасны дугаарын боломжийн @ тэмдэг нь tip-ийг
/etc/phones файлаас утасны дугаар хайхыг заадаг.
Гэхдээ @ тэмдэг нь бас /etc/remote
зэрэг боломжийн файлуудын тусгай тэмдэгт юм. Үүнийг урагш ташуу зураас ашиглан
оруулж болно:
pn=\@
Тушаалын мөрөн дээр би утасны дугаар уруу хэрхэн залгах вэ?
Өөрийн /etc/remote файлд
ердийн
гэгддэг оруулгыг оруулна. Жишээ нь:
tip115200|Dial any phone number at 115200 bps:\
:dv=/dev/cuad0:br#115200:at=hayes:pa=none:du:
tip57600|Dial any phone number at 57600 bps:\
:dv=/dev/cuad0:br#57600:at=hayes:pa=none:du:
Дараа нь та иймэрхүү зүйлс хийж болно:
&prompt.root; tip -115200 5551234
Хэрэв та cu-г tip-ээс
илүүд үздэг бол ердийн cu оруулгыг ашиглаж:
cu115200|Use cu to dial any number at 115200bps:\
:dv=/dev/cuad1:br#57600:at=hayes:pa=none:du:
дараа нь ингэж бичнэ:
&prompt.root; cu 5551234 -s 115200
Би түүнийг хийх болгондоо bps хурдыг бичих хэрэгтэй юу?
tip1200 эсвэл cu1200-ийн
хувьд оруулгыг хийнэ, гэхдээ br боломжтой тохирох ямар ч bps хурдыг ашиглаж болно.
tip нь боломжийн анхдагч утга бол 1200 bps гэж үздэг.
tip1200 оруулгыг хайдгийн учир нь ийм юм.
Гэхдээ та заавал 1200 bps хурдыг ашиглах шаардлагагүй юм.
Би терминал серверээр хэд хэдэн хостууд уруу ханддаг
Та холбогдох хүртлээ хүлээж CONNECT <host> гэж
тухай бүрт бичиж байхын оронд tip-ийн cm боломжийг
ашиглаж болно. Жишээ нь /etc/remote файл
дахь эдгээр оруулгууд нь:
pain|pain.deep13.com|Forrester's machine:\
:cm=CONNECT pain\n:tc=deep13:
muffin|muffin.deep13.com|Frank's machine:\
:cm=CONNECT muffin\n:tc=deep13:
deep13:Gizmonics Institute terminal server:\
:dv=/dev/cuad2:br#38400:at=hayes:du:pa=none:pn=5551234:
pain эсвэл muffin хостууд уруу
холбогдохын тулд танд tip pain эсвэл tip
muffin гэж бичих боломжийг олгохоос гадна терминал сервер уруу
орохын тулд tip deep13 гэж бичих боломжийг бас олгоно.
Сайт болгоны хувьд нэгээс их мөрийг tip оролдож чадах уу?
Энэ нь их сургууль хэд хэдэн модемийн шугамуудтай бөгөөд хэдэн мянган оюутнууд
тэдгээрийг ашиглахыг оролдох үед ихэвчлэн гардаг асуудал юм.
Өөрийн их сургуулийн оруулгыг /etc/remote файлд
хийгээд pn боломжийн хувьд @-ийг
ашиглаарай:
big-university:\
:pn=\@:tc=dialout
dialout:\
:dv=/dev/cuad3:br#9600:at=courier:du:pa=none:
Дараа нь их сургуулиудын хувьд утасны дугааруудыг
/etc/phones файлд жагсаана:
big-university 5551111
big-university 5551112
big-university 5551113
big-university 5551114
tip нь жагсаагдсан дарааллаар утас болгоныг
оролдож дараа нь зогсоно. Та оролдлогоо үргэлжлүүлсээр байхын тулд
tip-ийг while давталтад ажиллуулах
хэрэгтэй.
<keycombo action="simul">
<keycap>Ctrl</keycap>
<keycap>P</keycap>
</keycombo>
хослолыг нэг удаа илгээхийн тулд
<keycombo action="simul">
<keycap>Ctrl</keycap>
<keycap>P</keycap>
</keycombo>
хослолыг яагаад хоёр удаа дарах хэрэгтэй гэж?
CtrlP нь
анхдагч force буюу хүчлэх
тэмдэгт бөгөөд tip
тушаалд дараагийн тэмдэгт нь үсгэн өгөгдөл гэдгийг хэлэхэд хэрэглэгддэг.
Та хүчлэх тэмдэгтийг дурын тэмдэгт болгон ~s тушаалаар
зааж өгч болно. ~s тушаал нь хувьсагчийг
тохируулах
гэсэн үг юм.
~sforce=single-char
гэж бичээд шинэ мөр авах хэрэгтэй. single-char нь
дурын ганц тэмдэгт юм. Хэрэв та single-char-г
орхих юм бол хүчлэх тэмдэгт нь хоосон тэмдэгт болох бөгөөд та үүнийг
Ctrl2
эсвэл
CtrlSpace
гэж бичин авч болно.
single-char-ийн хувьд боломжийн утга
Shift
Ctrl
6
байж болох бөгөөд энэ нь зөвхөн зарим нэг терминал серверүүдийн хувьд
ашиглагддаг.
Та хүчлэх тэмдэгтийг өөрийн хүссэнээр
$HOME/.tiprc файлд доор дурдсаныг
зааж тохируулж болно:
force=<single-char>
Гэнэт миний бичсэн болгон том үсгээр гараад байна??
Та
эвдэгдсэн caps-lock товчлуур бүхий хэрэглэгчдэд тусгайлан зориулагдсан
tip-ийн өсгөх тэмдэгт
болох
Ctrl
A
хослолыг дарсан байна. Дээр дурдсаны адил ~s
тушаалыг ашиглан raisechar хувьсагчийг
боломжийн утгаар тохируулах хэрэгтэй. Та үүнийг хүчлэх тэмдэгттэй
адилаар тохируулж болох юм. Өөрөөр хэлбэл хэрэв та эдгээр боломжуудын
аль нэгийг ашиглах бол ингэж болох юм.
Ctrl2
болон
CtrlA
хослолуудыг байнга бичих хэрэгтэй болдог
Emacs хэрэглэгчдэд
яг зориулагдсан жишээ .tiprc файл энд байна:
force=^^
raisechar=^^
^^ нь
ShiftCtrl6
юм.
<command>tip</command>-ээр би яаж файл дамжуулалтуудыг хийх вэ?
Хэрэв та өөр &unix; системтэй харьцаж байвал та ~p (put буюу тавих) болон
~t (take буюу авах) тушаалуудыг ашиглан файлуудыг илгээж хүлээн
авч болно. Эдгээр тушаалууд нь файлуудыг хүлээн авч илгээхийн тулд алсын систем дээр
cat болон echo
тушаалуудыг ажиллуулдаг. Синтакс нь ийм байна:
~p
local-file
remote-file
~t
remote-file
local-file
Алдаа шалгалт байдаггүй учраас магадгүй та zmodem-той адил өөр протокол
ашиглах хэрэгтэй юм.
<command>tip</command>-тэй би zmodem-ийг хэрхэн ажиллуулах вэ?
Файлуудыг хүлээн авахын тулд алсын машин дээр програмыг илгээж эхэлнэ.
Дараа нь тэдгээрийг локалаар хүлээн авч эхлэхийн тулд ~C rz
гэж бичнэ.
Файлуудыг илгээхийн тулд алсын машин дээр програмыг хүлээн авч эхэлнэ. Дараа нь тэдгээрийг
алсын систем уруу илгээхийн тулд ~C sz files
гэж бичнэ.
Казутака
ЁОКОТА
Хойно дурдсан хүний бичсэн баримт дээр тулгуурлан хувь нэмэр болгон оруулсан
Билл
Пол
Бичиг баримтыг бичсэн
Цуваа консолыг тохируулах нь
цуваа консол
Танилцуулга
FreeBSD нь зөвхөн цуваа порт дээр консол маягаар ашиглах дүлий терминал бүхий
систем дээр ачаалах чадвартай байдаг. Ийм тохиргоо нь хоёр ангиллын хүмүүст
ашигтай байх ёстой бөгөөд эдгээр нь гар эсвэл монитор байхгүй машинууд дээр FreeBSD суулгахыг
хүссэн системийн администраторууд болон цөм эсвэл төхөөрөмжийн драйверуудыг
дибаг хийхийг хүссэн хөгжүүлэгчид юм.
-т тайлбарласнаар FreeBSD нь гурван шаттай эхлүүлэгчийг
хэрэглэдэг. Эхний хоёр шат нь ачаалах диск дээрх FreeBSD-ийн зүсмэлийн эхлэл дээр
хадгалагддаг ачаалах блокийн кодод байдаг. Ачаалах блок нь ачаалагч дуудагчийг
(/boot/loader) гурав дахь шатны код болгон дуудаж
ажиллуулдаг.
Цуваа консолыг тохируулахын тулд та ачаалах блокийн код, ачаалагч дуудах код болон
цөмөө тохируулах ёстой болно.
Цуваа консолын тохиргоо, Товч хувилбар
Энэ хэсэг нь таныг анхдагч тохируулга ашиглаж байгаа бөгөөд цуваа консолыг
тохируулах хурдан тоймыг авахыг хүсэж байгаа гэж үздэг.
Цуваа кабелийг COM1 болон хянаж байгаа терминал уруу
холбоно.
Цуваа консол дээр бүх ачаалалтын мэдэгдлүүдийг харахын тулд
супер хэрэглэгчээр нэвтэрснийхээ дараа дараах тушаалыг ажиллуулна:
&prompt.root; echo 'console="comconsole"' >> /boot/loader.conf
/etc/ttys-г засварлаж ttyd0
оруулгын хувьд off гэснийг
on, dialup
гэснийг vt100 болгоно. Ингэхгүй бол
цуваа консолоор холбогдоход нууц үг шаардахгүй бөгөөд
боломжит аюулгүй байдлын цоорхой үүсгэх юм.
Өөрчлөлтүүд идэвхтэй болсон эсэхийг харахын тулд системийг дахин ачаална.
Хэрэв өөр тохиргоо шаардлагатай бол
хэсэгт илүү гүнзгий тохиргооны тайлбар байгаа болно.
Цуваа консолын тохиргоо
Цуваа кабель бэлдэнэ.
null-модем кабель
Танд null-модем кабель эсвэл стандарт цуваа кабель болон null-модем
хувиргагч хэрэгтэй болно. Цуваа кабелиудын тухай хэлэлцүүлгийг
хэсгээс үзнэ үү.
Гарыг салгана.
Ихэнх PC системүүд нь Power-On Self-Test (POST) буюу асаах үеийн
тестийн үеэр гарыг байгаа эсэхийг шалгадаг бөгөөд гар олдохгүй бол
алдаа үүсгэдэг. Зарим машинууд нь гар байхгүйг чангаар мэдээлж
залгагдтал нь цааш ачаалдаггүй.
Хэрэв таны компьютер алдааг мэдээлсэн боловч цааш ачаалах юм бол
та ямар нэг тусгай зүйл хийх шаардлагагүй юм. (Phoenix BIOS суулгагдсан
зарим машинууд нь ердөө л Keyboard failed
гэж мэдээлээд хэвийнээр цааш ачаалах болно.)
Хэрэв таны компьютер гар залгалгүйгээр ачаалахаас татгалзвал энэ алдааг
авч үзэлгүйгээр орхихоор болгож та BIOS-оо тохируулах хэрэгтэй болно
(хэрэв болдог бол). Үүнийг хэрхэн хийх талаар дэлгэрэнгүйг өөрийн эх хавтангийн
гарын авлагаас лавлана уу.
BIOS-ийн тохиргоон дээр гараа Not installed
буюу
суулгагдаагүй гэж тохируулна. Тэгсэн ч гэсэн та өөрийн гарыг ашиглаж чадах
болно. Үүний хийж байгаа зүйл нь BIOS-д асах үед гарыг шалгахгүй
гэж хэлж өгч байгаа юм. Таны BIOS гар байхгүй үед гомдоллохгүй байх
ёстой. Та энэ тугийг Not installed
гэж тохируулсан байлаа
ч гэсэн гараа залгаатай хэвээр орхиж болох бөгөөд гар ажилласан хэвээр
байх болно.
Хэрэв таны систем &ps2; хулганатай бол та бас өөрийн гарны адил
хулганаа бас салгах шаардлагатай байж болох юм. Учир нь юу вэ гэвэл
&ps2; хулгана нь гартай цуг зарим тоног төхөөрөмжийг хуваалцдаг бөгөөд
хулганаа залгаатай орхих нь гар шалгагчийг гар байсаар байгаа гэж
бодоход хүргэн хуурч болох юм. AMI BIOS бүхий
Gateway 2000 Pentium 90 MHz систем ингэдэг гэж
яригддаг. Ерөнхийдөө хулгана нь гаргүйгээр олигтой ажиллахгүй
болохоор энэ нь асуудал биш юм.
Дүлий терминалыг COM1 уруу залгана
(sio0).
Хэрэв танд дүлий терминал байхгүй бол та хуучин PC/XT-г модемийн
програмтай цуг, эсвэл өөр &unix; хайрцаг дээр цуваа портыг ашиглаж болох юм.
Хэрэв танд COM1 (sio0)
байхгүй бол түүнтэй болох хэрэгтэй. Одоогоор ачаалах блокуудыг дахин
эмхэтгэлгүйгээр ачаалах блокуудын хувьд COM1-с
өөр портыг сонгох арга байхгүй. Хэрэв та COM1-г
өөр төхөөрөмжид ашиглаж байгаа бол та тэр төхөөрөмжөө түр зуур салгаад
FreeBSD эхлүүлж ажиллуулсныхаа дараа шинэ ачаалах блок болон цөмийг
суулгах хэрэгтэй болно. (COM1 нь
файл/тооцоолох/терминал сервер дээр байдаг гэж үздэг; хэрэв танд
COM1 нь үнэхээр өөр зүйлд хэрэгтэй байгаа
(бөгөөд та тэр өөр зүйлээ COM2
(sio1) уруу шилжүүлж чадахгүй байгаа))
бол та магадгүй эхлээд энэ бүх зүйл дээр бүр санаа зовох шаардлагагүй
байж болох юм.)
Таны цөмийн тохиргооны файлд COM1-ийн
(sio0) хувьд тохирох тугууд тохируулагдсан
эсэхийг шалгаарай.
Холбоотой тугууд нь:
0x10
Энэ нэгжид зориулан консолын дэмжлэгийг идэвхжүүлнэ. Энэ туг
тохируулагдаагүй бол бусад тугууд нь орхигддог. Одоогоор хамгийн ихдээ
нэг нэгж консолын дэмжлэгтэй байж болдог; Энэ туг тохируулагдсан
эхнийхийг (тохиргооны файлын дарааллаар) эрхэмлэдэг. Энэ тохируулга
нь ганцаараа цуваа портыг консол болгодоггүй. Дараах тугийг тохируулах
юм уу эсвэл энэ тугтай цуг доор тайлбарласан тохируулгыг
ашиглана.
0x20
Доор тайлбарласан тохируулга байгаа
эсэхээс үл хамаарч энэ нэгжийг консол болгоно (өөр илүү эрхтэй консол байхгүй
тохиолдолд). 0x20 туг нь
тугтай цуг ашиглагдах ёстой.
0x40
Энэ нэгжийг (0x10-тай цуг)
нөөцөлж хэвийн хандалтад энэ нэгжийг байхгүй
болгоно. Та энэ тугийг цуваа консол маягаар ашиглахыг хүсэж
байгаа цуваа портын нэгждээ тохируулах ёсгүй юм. Энэ тугны
цорын ганц хэрэглээ нь алсаас цөмийг дибаг хийхэд нэгжийг
зориулах явдал юм. Алсаас дибаг хийх талаар илүү мэдээллийг
Хөгжүүлэгчийн Гарын Авлагаас үзнэ үү.
Жишээ:
device sio0 at isa? port IO_COM1 flags 0x10 irq 4
Илүү дэлгэрэнгүйг &man.sio.4; гарын авлагын хуудаснаас үзнэ үү.
Хэрэв тугнууд тохируулагдаагүй бол UserConfig-г (өөр консол дээр)
ажиллуулах юм уу эсвэл цөмийг дахин эмхэтгэх хэрэгтэй.
Ачаалах төхөөрөмж дээр a хуваалтын
root санд boot.config файлыг үүсгэнэ.
Энэ файл нь системийг та хэрхэн ачаалахыг хүсэж байгааг ачаалах блокийн кодод
зааварлах болно. Цуваа консолыг идэвхжүүлэхийн тулд танд дараах
нэг буюу хэд хэдэн тохируулгууд хэрэгтэй болно—хэрэв та олон тохируулгуудыг
хүсэж байгаа бол бүгдийг нэг мөрт оруулах хэрэгтэй:
Дотоод болон цуваа консолуудыг харилцан сольно. Та үүнийг ашиглан
консол төхөөрөмжүүдийг сольж шилжүүлж болно. Жишээ нь хэрэв та
дотоод (видео) консолоос ачаалах бол ачаалагч дуудагч болон
цөмд өөрийн консолын төхөөрөмждөө цуваа портыг ашиглуулахаар чиглүүлэх
тохируулгыг ашиглаж болох юм. Мөн өөрөөр
хэрэв та цуваа портоос ачаалах бол ачаалагч дуудагч болон
цөмд видео дэлгэцийг консол маягаар харин хэрэглүүлэхийн тулд
тохируулгыг ашиглаж болох юм.
Ганц болон хоёр консолын тохиргоонуудыг сольно. Ганц тохиргоон дээр
дээрх тохиргооны төлвөөс хамаарч консол нь
дотоод консол (видео дэлгэц) байх юм уу эсвэл цуваа порт байх болно.
Хоёр консолын тохиргоон дээр видео дэлгэц болон цуваа порт нь хоёулаа
тохиргооны төлвөөс үл хамааран консол болох
юм. Гэхдээ хоёр консолын тохиргоо нь зөвхөн ачаалах блок ажиллаж байх
үед идэвхтэй байхыг санаарай. Ачаалагч дуудагч хяналтыг авсны дараа
тохируулгаар заагдсан консол нь цорын ганц
консол болох юм.
Ачаалах блокоор гарыг шалгуулна. Хэрэв гар олдоогүй бол
болон тохируулгууд
автоматаар тохируулагдана.
Зайны шаардлагаас болоод ачаалах блокуудын одоогийн
хувилбарт тохируулга нь зөвхөн
өргөтгөсөн гарнуудыг олох чадвартай байдаг. 101 товчлуураас
бага товчлууруудтай (ба F11 болон F12 товчлууруудгүй) гарнууд нь
олдохгүй байж болох юм. Зарим нэг зөөврийн компьютерууд
дээрх гарнууд нь энэ хязгаарлалтаас болоод зөвөөр олдохгүй байж
болох юм. Хэрэв та ийм системтэй бол
тохируулга ашиглахаа болих хэрэгтэй юм. Харамсалтай нь
энэ асуудлыг тойрон гарах арга зам байдаггүй.
Консолио автоматаар сонгохын тулд тохируулгыг
ашиглах юм уу эсвэл цуваа консолыг идэвхжүүлэхийн тулд
тохируулгыг ашиглана.
Та &man.boot.8;-д тайлбарласны адил бас бусад тохируулгуудыг
оруулж болох юм.
-с бусад тохируулгууд нь ачаалагч дуудагчид
(/boot/loader) дамжуулагддаг. Ачаалагч
дуудагч нь зөвхөн тохируулгын төлөвийг шалгаж
дотоод видео эсвэл цуваа портын аль нь консол болох ёстойг тодорхойлох
болно. Энэ нь хэрэв та /boot.config файлд
тохируулгыг тохируулаад гэхдээ
тохируулгыг тохируулаагүй бол та цуваа портыг
зөвхөн ачаалах блокийн үед консол болгон ашиглаж болно гэсэн үг юм;
ачаалагч дуудагч нь дотоод видео дэлгэцийг консол маягаар ашиглах болно.
Машиныг ачаална.
Та өөрийн FreeBSD хайрцгийг эхлүүлэх үед ачаалах блокууд нь
/boot.config файлын агуулгуудыг консол
уруу гаргаж харуулах болно. Жишээ нь:
/boot.config: -P
Keyboard: no
Хоёр дахь мөр нь /boot.config файлд
тохируулгыг зөвхөн тавьсан тохиолдолд
гарах бөгөөд гар байгаа/байхгүйг заадаг. Эдгээр мэдэгдлүүд нь
/boot.config файл дахь тохируулгаас
хамаараад цуваа эсвэл дотоод консол уруу, эсвэл хоёулан уруу гардаг.
Тохируулгууд
Мэдэгдлүүд гарах газар
байхгүй
дотоод консол
цуваа консол
цуваа болон дотоод консолууд
цуваа болон дотоод консолууд
, гар байна
дотоод консол
, гар байхгүй
цуваа консол
Дээрх мэдэгдлүүдийн дараа ачаалах блокууд нь ачаалагч дуудагчийг дуудахаас
өмнө болон бусад дараа дараагийн мэдэгдлүүд консол дээр хэвлэгдэхээс өмнө
бага хэмжээний завсарлага (пауз) авах болно. Хэвийн нөхцөлд танд ачаалах
блокуудыг тасалдуулах хэрэггүй боловч та бүх зүйлс зөв тохируулагдсаныг
баталгаажуулахын тулд ингэхийг хүсэж болох юм.
Ачаалах процессийг тасалдуулахын тулд консол дээр Enter-с
өөр дурын товчлуурыг дарах хэрэгтэй. Ачаалах блокууд нь дараа нь танаас дараачийн
чинь үйлдлийг асуух болно. Та одоо иймэрхүү мэдэгдэл харах ёстой:
>> FreeBSD/i386 BOOT
Default: 0:ad(0,a)/boot/loader
boot:
Дээрх мэдэгдэл цуваа эсвэл дотоод консол дээр эсвэл хоёулан дээр
гарч байгаа эсэхийг /boot.config файлд
хийсэн тохируулгуудынхаа дагуу шалгаарай. Хэрэв мэдэгдэл зөв
консол дээр гарч байвал ачаалах процессийг үргэлжлүүлэхийн тулд
Enter дараарай.
Хэрэв та цуваа консолыг хүсэж байгаа боловч цуваа терминал дээр
хүлээх мөрийг харахгүй байгаа бол таны тохиргоонд ямар нэг зүйл буруу
байна. Тэр хооронд та ачаалах блокт (ба дараа нь ачаалагч дуудагч болон
цөмд) цуваа портыг консолд зориулан сонгуулахыг хэлэхийн тулд
гэж бичээд Enter/Return (боломжтой бол)
дараарай. Систем ачаалсны дараа юу буруу болсныг буцаж шалгаарай.
Ачаалагч дуудагч дуудагдсаны дараа та ачаалах процессийн гурав дахь
шатанд байгаа бол ачаалагч дуудагчид зохих орчны хувьсагчуудыг тохируулж
дотоод консол болон цуваа консолын хооронд та шилжиж чадсан хэвээр байх
болно. -г үзнэ үү.
Дүгнэлт
Энэ хэсэгт хэлэлцсэн төрөл бүрийн тохиргоонуудын дүгнэлт болон
эцсийн дүнд консол сонгогдсон тухай мэдээлэл энд байна.
Тохиолдол 1: Та <devicename>sio0</devicename>-д зориулж тугуудыг 0x10
болгож тохируулна
device sio0 at isa? port IO_COM1 flags 0x10 irq 4
/boot.config дахь тохируулгууд
Ачаалах блокуудын үеийн консол
Ачаалагч дуудагчийн үеийн консол
Цөм дэх консол
юу ч байхгүй
дотоод
дотоод
дотоод
цуваа
цуваа
цуваа
цуваа болон дотоод
дотоод
дотоод
цуваа болон дотоод
цуваа
цуваа
, гар байна
дотоод
дотоод
дотоод
, гар байхгүй
цуваа болон дотоод
цуваа
цуваа
Тохиолдол 2: Та <devicename>sio0</devicename>-д зориулж тугуудыг 0x30
болгож тохируулна
device sio0 at isa? port IO_COM1 flags 0x30 irq 4
/boot.config дахь тохируулгууд
Ачаалах блокуудын үеийн консол
Ачаалагч дуудагчийн үеийн консол
Цөм дэх консол
юу ч байхгүй
дотоод
дотоод
цуваа
цуваа
цуваа
цуваа
цуваа болон дотоод
дотоод
цуваа
цуваа болон дотоод
цуваа
цуваа
, гар байна
дотоод
дотоод
цуваа
, гар байхгүй
цуваа болон дотоод
цуваа
цуваа
Цуваа консолд зориулсан зааврууд
Цуваа портын хурдыг илүү хурдан болгох
Анхдагчаар цуваа портын тохируулгууд нь 9600 baud, 8
бит, parity байхгүй, ба 1 зогсох бит бүхий байна. Хэрэв та анхдагч консолын
хурдыг өөрчлөхийг хүсвэл танд дараах сонголтууд байна:
Ачаалах блокуудыг консолын шинэ хурд заагдсан
BOOT_COMCONSOLE_SPEED хувьсагчтай цуг
дахин эмхэтгэнэ. Шинэ ачаалах блокуудыг бүтээж суулгах талаар
дэлгэрэнгүй заавруудыг -с
үзнэ үү.
Хэрэв цуваа консол нь тохируулгатайгаар
ачаалахаас өөр аргаар тохируулагдсан бол эсвэл цөмийн ашиглаж байгаа
цуваа консол нь ачаалах блокуудын ашиглаж байгаагаас өөр бол
та дараах тохируулгыг цөмийн тохиргооны файлдаа бас нэмж шинэ цөмөө
эмхэтгэх ёстой юм:
options CONSPEED=19200
Цөмийн ачаалах тохируулгыг ашиглана.
тушаалын мөрийн тохируулга нь
/boot.config файлд нэмэгдэж болно.
/boot.config файлд хэрхэн тохируулгууд
нэмэх тухай тайлбар болон дэмжигдсэн тохируулгуудын талаар
&man.boot.8; гарын авлагын хуудаснаас үзнэ үү.
Өөрийн /boot/loader.conf файлд
comconsole_speed тохируулгыг
идэвхжүүлнэ.
Энэ тохируулга нь /boot/loader.conf
файлд бас console,
boot_serial, болон
boot_multicons тохируулагдсан эсэхээс
хамаардаг. Цуваа консолын хурдыг өөрчлөх
comconsole_speed тохируулгын хэрэглээний
жишээ энд байна:
boot_multicons="YES"
boot_serial="YES"
comconsole_speed="115200"
console="comconsole,vidconsole"
6.1-RELEASE-с өмнөх &os; хувилбарууд нь
/boot/loader.conf файлд
эсвэл comconsole_speed
тохируулгыг дэмждэггүй учраас хэрэв та ийм хувилбарын &os; ашиглаж байгаа
бол ачаалах блокуудыг дахин эмхэтгэх хэрэгтэй болох юм.
Консолд зориулж <devicename>sio0</devicename>-с өөр цуваа портыг
ашиглах
sio0-с өөр портыг консолд ашиглах нь
зарим нэг дахин эмхэтгэлтийг шаарддаг. Та ямар ч шалтгаанаар байлаа гэсэн
өөр цуваа портыг ашиглахыг хүсвэл доор дурдсан шигээр ачаалах блокууд,
ачаалагч дуудагч болон цөмийг дахин эмхэтгэх хэрэгтэй.
Цөмийн эхийг авна. ( бүлгийг үзнэ үү)
/etc/make.conf файлыг засварлаж
BOOT_COMCONSOLE_PORT хувьсагчийг
ашиглахыг хүсэж байгаа портынхоо хаягаар (0x3F8, 0x2F8, 0x3E8 эсвэл
0x2E8) тохируулна. Зөвхөн sio0-с
sio3 (COM1-с
COM4) хүртэлх портууд ашиглагдаж болно;
олон порттой цуваа картууд ажиллахгүй. Тасалдлын тохируулга
шаардлагагүй.
Тусгайлсан цөмийн тохиргооны файл үүсгээд ашиглахыг хүсэж байгаа
портынхоо хувьд тохирох тугуудыг нэмээрэй. Жишээ нь хэрэв та
sio1 (COM2)
портыг консол болгохыг хүсэж байгаа бол:
device sio1 at isa? port IO_COM2 flags 0x10 irq 3
эсвэл
device sio1 at isa? port IO_COM2 flags 0x30 irq 3
Бусад цуваа портуудын хувьд консолын тугууд тохируулагдах ёсгүй.
Ачаалах блокууд болон ачаалагч дуудагчийг дахин эмхэтгээд суулгана:
&prompt.root; cd /sys/boot
&prompt.root; make clean
&prompt.root; make
&prompt.root; make install
Цөмийг дахин бүтээж суулгана.
Ачаалах блокуудыг ачаалах диск уруу &man.bsdlabel.8;-ийн
тусламжтай бичээд шинэ цөмөөс ачаална.
Цуваа шугамнаас DDB дибаг хийгч уруу орох
Хэрэв та цуваа консолоос цөмийг дибаг хийгч уруу орохыг хүсвэл
(алсаас хийх шинжилгээнд ашиг тустай байдаг боловч хэрэв та цуваа порт дээр
алдаатай BREAK үүсгэсэн бол энэ нь аюултай байдаг!) та өөрийн цөмийг дараах
тохируулгуудтай эмхэтгэх шаардлагатай:
options BREAK_TO_DEBUGGER
options DDB
Цуваа консол дээр нэвтрэлт хүлээх мөр гаргаж авах
Энэ нь шаардлагатай биш боловч та одоо цуваа шугамаар ачаалалтын мэдэгдлүүдийг
харж цөмийн дибаг хийх сесс уруу орж чадаж байгаа юм чинь та цуваа шугамаар
нэвтрэлт хүлээх мөрийг авахыг хүсэж болох юм.
Энд хэрхэн үүнийг хийх талаар байна.
/etc/ttys файлыг засварлагчаар
онгойлгоод дараах мөрүүдийг олно:
ttyd0 "/usr/libexec/getty std.9600" unknown off secure
ttyd1 "/usr/libexec/getty std.9600" unknown off secure
ttyd2 "/usr/libexec/getty std.9600" unknown off secure
ttyd3 "/usr/libexec/getty std.9600" unknown off secure
ttyd0-с ttyd3 хүртэлх
нь COM1-с COM4
хүртэлхтэй тохирно. Хүссэн порт дээрээ off гэснийг
on болгож өөрчилнө. Хэрэв та цуваа портын хурдыг өөрчилсөн
бол тухайн үеийн тохиргоотой тааруулахын тулд std.9600-г
өөрчлөх хэрэгтэй болно, өөрөөр хэлбэл std.19200 гэх
мэт.
Та бас терминалын төрлийг unknown гэдгээс
өөрийн цуваа терминалын жинхэнэ төрлөөр солихыг хүсэж болох юм.
Файлыг засварласны дараа та энэ өөрчлөлтийг идэвхжүүлэхийн тулд
kill -HUP 1 хийх ёстой.
Ачаалагч дуудагчаас консолыг өөрчлөх
Өмнөх хэсгүүд нь ачаалах блокуудыг тохируулан цуваа консолыг хэрхэн тохируулах
талаар тайлбарлалаа. Энэ хэсэг нь ачаалагч дуудагч дээр зарим нэг тушаалууд болон
орчны хувьсагчуудыг оруулж консолыг тохируулах талаар үзүүлэх болно.
Ачаалах блокийн дараа ачаалах процессийн гурав дахь шатан дээр ачаалагч дуудагч
ажиллах үед ачаалагч дуудагч дахь тохиргоонууд нь ачаалах блок дахь тохиргоонуудыг
дарж ажиллах болно.
Цуваа консол тохируулах
Та ачаалагч дуудагч болон цөмд цуваа консолыг ашиглуулахын тулд
/boot/loader.rc файлд зөвхөн нэг мөр бичээд
амархан зааж өгч болно:
set console="comconsole"
Энэ нь өмнөх хэсэгт хэлэлцсэн ачаалах блок дахь тохиргоонуудаас
үл хамааран идэвхжих болно.
Та цуваа консол дээр ачаалалтын мэдэгдлүүдийг аль болох эрт харахын тулд
дээрх мөрийг /boot/loader.rc файлынхаа
хамгийн эхний мөр болгон оруулах нь зүйтэй юм.
Үүнтэй адилаар та дотоод консолоо ингэж зааж өгч болно:
set console="vidconsole"
Хэрэв та ачаалагч дуудагчийн орчны хувьсагч console-г
тохируулахгүй бол ачаалагч болон дараа нь цөм ачаалах блок дахь
тохируулгаар заагдсан тэр консолыг ашиглах
болно.
- 3.2 болон түүнээс хойшхи хувилбаруудад та консолыг
+ 3.2 болон түүнээс хойшх хувилбаруудад та консолыг
/boot/loader.rc файлд биш харин
/boot/loader.conf.local юм уу
эсвэл /boot/loader.conf файлд
зааж өгнө. Энэ аргаар бол таны /boot/loader.rc
файл иймэрхүү харагдана:
include /boot/loader.4th
start
Дараа нь /boot/loader.conf.local
файлыг үүсгээд дараах мөрийг оруулна.
console=comconsole
эсвэл
console=vidconsole
Дэлгэрэнгүй мэдээллийг &man.loader.conf.5;-с үзнэ үү.
Одоогоор ачаалагч дуудагчид ачаалах блок дахь
тохируулгатай адил тохируулга байдаггүй
бөгөөд гар байгаа эсэхээс хамаарч дотоод консол ба цуваа консолыг
автоматаар сонгох бэлтгэл байдаггүй юм.
Консолд зориулж <devicename>sio0</devicename>-с өөр цуваа портыг
ашиглах
Та цуваа консолд зориулж sio0-с өөр
цуваа портыг ашиглахын тулд ачаалагч дуудагчийг дахин эмхэтгэх хэрэгтэй.
хэсэгт тайлбарласан процедурыг
дагаарай.
Анхаарах зүйлс
Гол санаа нь график тоног төхөөрөмж эсвэл гар залгагдсан байхыг шаарддаггүй
тийм зориулагдсан серверүүдийг тохируулах боломжийг хүмүүст зөвшөөрөх явдал юм.
Ихэнх системүүд нь гаргүйгээр ачаалах боломжийг танд олгох боловч харамсалтай нь
график хувиргагчгүйгээр танд ачаалахыг зөвшөөрдөггүй нэлээн хэдэн системүүд байдаг.
AMI BIOS-уудтай машинуудыг график хувиргагч суулгалгүйгээр ачаалдаг болгож
тохируулж болдог. Ингэхийн тулд ердөө л CMOS тохиргоон дахь graphics adapter
тохируулгыг Not installed
болгож өөрчилнө.
Гэхдээ олон машинууд энэ тохируулгыг дэмждэггүй бөгөөд та систем дээрээ
ямар ч дэлгэцийн тоног төхөөрөмж байхгүй бол машин ачаалахаас татгалзах болно.
Ийм машинуудад та ямар нэг төрлийн график карт (хогийн хар цагаан хавтан байсан ч
гэсэн болно) залгаж орхих хэрэгтэй болох боловч заавал дэлгэц залгах шаардлагагүй юм.
Та бас AMI BIOS суулгахыг оролдож болох юм.
diff --git a/mn_MN.UTF-8/books/handbook/users/chapter.sgml b/mn_MN.UTF-8/books/handbook/users/chapter.sgml
index f49cc2d0e1..a7fde35341 100644
--- a/mn_MN.UTF-8/books/handbook/users/chapter.sgml
+++ b/mn_MN.UTF-8/books/handbook/users/chapter.sgml
@@ -1,1012 +1,1012 @@
Нэйл
Блэки-Милнер
Бичсэн
Шагдарын
Нацагдорж
Орчуулсан
Хэрэглэгчид ба үндсэн бүртгэл зохицуулалт
Ерөнхий агуулга
FreeBSD суусан компьютерийг нэг зэрэг олон хэрэглэгч хэрэглэж болдог.
Мэдээж, тодорхой мөчид дэлгэцийн урд гар ашиглаж зөвхөн нэг хэрэглэгч суудаг ч
бүлэгт гарсны дагуу олон терминал нээгээгүй л бол.
, олон хэрэглэгчид сүлжээгээр холбогдож өөрсдийнхөө ажлыг гүйцэтгэж чадна.
Системийг хэрэглэхийг хүссэн хэрэглэгч нь бүртгэлтэй байх ёстой.
Энэ бүлгийг уншсаны дараа, та дараах зүйлсийг мэдэх болно:
FreeBSD систем дэх хэрэглэгчдийн төрөл бүрийн бүртгэлийн ялгаа.
Хэрэглэгчийн бүртгэл хэрхэн нэмэх.
Хэрэглэгчийн бүртгэлийг хэрхэн устгах.
Хэрэглэгчийн бүтэн нэр, эсвэл эрхэмлэдэг shell зэрэг бүртгэл мэдээллийг хэрхэн өөрчлөх.
Бүртгэлүүдийн бүлэг ба хэрэглэгч бүрд зарцуулагдах Процессор, мөн санах ойн хэмжээг
хэрэглэх эрх зэрэгт хэрхэн хязгаарлалт хийх.
Бүртгэлийн зохицуулалтыг хялбар болгохын тулд бүлгийг хэрхэн хэрэглэх.
Энэ бүлгийг уншиж эхлэхээсээ өмнө та дараах зүйлсийг мэдсэн байх хэрэгтэй:
&unix; болон FreeBSD-н үндсэн ойлголт().
Танилцуулга
Систем рүү хандах бүх хандалт, мөн хэрэглэгчээс гүйцэтгэгдэж байгаа
үйлдлүүд нь бүгд бүртгэлээр зохицуулагдана. Тийм болохоор FreeBSD дээр
бүртгэлийн зохицуулалт тун чухал.
FreeBSD системийн бүртгэл нь уг бүртгэлээ тодорхойлсон мэдээлэл
агуулж байдаг.
Хэрэглэгчийн нэр
Энэ хэрэглэгчийн нэр нь login: хэсэгт нэвтрэхдээ бичдэг нэр.
Хэрэглэгчийн нэр нь энэ компьютерт ийм нэрээр цорын ганц байх ёстой. Хоёр хэрэглэгч
нэг ижил нэртэй байж болохгүй. &man.passwd.5;;-д заасны дагуу зөв хэрэглэгчийн
нэр үүсгэх маш олон дүрэм бий. Ерөнхийдөө, та найман тэмдэгтээс хэтрэлгүй, цөөхөн
байж болно, бүгд бага үсгээр бичигдэх нэр хэрэглэнэ.
Нууц үг
Бүх бүртгэл нь харгалзах нууц үгтэй. Нууц үг нь хоосон байж болох бөгөөд
энэ тохиолдолд систем танаас нууц үг шаардахгүй. Энэ нь ердийн үед тийм сайн
санаа биш бөгөөд бүх бүртгэл өөрийн нууц үгтэй байх хэрэгтэй.
Хэрэглэгчийн ID (UID)
UID бол ихэнхдээ 0 ээс 65535 хүртэлх тоо байдаг ба
UID/GID дугааруудыг 4294967295 гэж их тоогоор сонгож болох боловч,
ийм дугаарууд нь хэрэглэгчийн дугаартай тооцон боддог програмуудад хүндрэл
учруулах магадлалтай.
, системд хэрэглэгчийг уг ганц гоц тоогоор танихад хэрэглэгддэг.
Дотоод ажиллагаандаа, FreeBSD нь UID дугаарыг хэрэглэж хэрэглэгчийг
таниж—FreeBSD-н хэрэглэгчийн нэр ашигладаг бүх тушаалууд нь уг хэрэглэгчтэй
ажиллахаасаа өмнө эхлээд энэ дугаар руу нь хувиргадаг.
Тэгэхээр, хэд хэдэн бүртгэл нь янз бүрийн нэртэй мөртлөө нэг UID дугаартай байж болно
гэсэн үг. Хэрэв тийм бол FreeBSD тэд нарыг нэг хэрэглэгч гэж тооцно. Мэдээж танд ингэж хийх
шаардлага байхгүй.
Бүлгийн ID (GID)
GID бол ихэнхдээ 0 ээс 65535 хүртэлх тоо байдаг ба
,
хэрэглэгчдийг бүлэглэсэн бүлгийг гоцолж танихад хэрэглэгддэг. Бүлэг нь хэрэглэгчдийн
UID болгон руу хандалгүйгээр бүлэглэгдсэн хэсэг хэрэглэгчдийг бүлгийн дугаараар нь
хандаж зохицуулахад хэрэглэдэг зарчим. Энэ нь зарим тохируулагч файлуудад маш
их зай хэмнэхэд тус болдог. Нэг хэрэглэгч нь нэгээс илүү олон бүлэгт байж болно.
Нэвтрэх төрөл
Нэвтрэх төрөл нь бүлэглэх зарчмын нэмэгдэл бөгөөд
систем дэх хэрэглэгчдийг ангилахад илүү дөхөм үзүүлдэг.
Нууц үг өөрчлөх давтамж
Анхны горимоороо FreeBSD нь хэрэглэгчдийг тодорхой давтамжтай
нууц үгээ солихыг шаарддаггүй. Энэ шаардлагыг нэгж хэрэглэгчид
хэрэгжүүлэхгүй байх, эсвэл хэсэг буюу бүх хэрэглэгчдийг тодорхой
хугацаа өнгөрсөний дараа нууц үгээ солих ёстойгоор хэрэгжүүлж болно.
Бүртгэлийн хүчинтэй огноо
Анхны горимоороо FreeBSD нь бүртгэлд хязгаар тавьдаггүй. Хэрэв
та бүртгэл үүсгэх үед уг бүртгэл нь тодорхой хугацаанд хүчинтэй байх
ёстой гэдгийг мэдэж байвал, жишээлбэл, сургуульд оюутнуудад хэрэглэгч
нээхдээ хэзээ дуусахыг нь мэдэж байх зэрэг ийм тохиолдолд бүртгэлд
та хүчинтэй байх огноог нь зааж өгч болдог. Хүчинтэй огноо хэтрэх үед
хэрэглэгч системд нэвтэрч чадахгүй бөгөөд харин уг бүртгэлд хамаарч
байсан файл болон сангууд хэвээрээ байна.
Хэрэглэгчийн бүтэн нэр
Хэрэглэгчийн нэр нь FreeBSD дээр цор ганц гоц байх ёстой
бөгөөд энэ нь заавал хэрэглэгчийн жинхэнэ нэр байх алба үгүй.
Тийм учраас энэ нэр нь уг бүртгэлд тохирсон нэмэлт мэдээлэл байж
болно.
Гэрийн сан
Гэрийн сан гэдэг нь систем дээр буй бүхлээр нь бичсэн сангийн
байршил бөгөөд хэрэглэгч системд нэвтэрч оронгуут энэ санд эхэлж ордог.
Энгийн тогтсон журманд, бүх хэрэглэгчийн гэрийн сангууд нь
/home/хэрэглэгчийн-нэр
эсвэл /usr/home/хэрэглэгчийн-нэр
-д байрлуулсан байдаг.
Хэрэглэгч нь гэрийн сан дотроо хувийн файлуудаа хадгалах бөгөөд мөн тэр дотроо
дурын сан үүсгэх боломжтой.
Хэрэглэгчийн бүрхүүл
Бүрхүүл нь хэрэглэгчийг системтэй харьцахад хэрэглэгдэх
анхны орчны бүрдлээр хангаж өгдөг. Маш олон төрлийн бүрхүүлүүд
байдаг бөгөөд туршлагатай хэрэглэгчид өөрсдийнхөө бүртгэлийн
тохиргоог өөрчилж эрхэмлэдэг бүрхүүлээ сонгож авдаг.
Бүртгэлийн гол гурван төрөл бий: Супер хэрэглэгч, систем хэрэглэгч, тэгээд хэрэглэгчийн бүртгэл. Супер хэрэглэгчийн
бүртгэлийг голдуу root гэж нэрлэдэг бөгөөд,
ямар ч эрхийн хязгаарлалтгүйгээр системийг зохицуулж чаддаг.
Систем хэрэглэгчид нь үйлчилгээнүүдийг ажиллуулах эрхтэй.
Эцэст нь, хэрэглэгчийн бүртгэл нь болохоор жирийн хүмүүст
хэрэглэгддэг бөгөөд нэвтэрч орох, захиагаа шалгах зэрэг үйлдэлд
ашиглагддаг.
Супер хэрэглэгчийн бүртгэл
accounts
супер хэрэглэгч (root)
Голдуу root гэж нэрлэгдэх
супер хэрэглэгчийн бүртгэл нь системийг зохицуулах зорилгоор
урьдчилан тохируулагдаж ирдэг бөгөөд захиа шалгах, програм
ажиллуулах, системийн зарим үйлдлийг турших зэрэг үйлдэлд
хэрэглэх хэрэггүй.
Жирийн хэрэглэгчээс ялгаатай нь, супер хэрэглэгч нь ямар ч
хязгаарлалтгүйгээр системд үйлдэл хийж чаддаг болохоор,
болгоомжгүй хийсэн үйлдэл тань маш том алдаанд хүргэж болзошгүй юм.
Энгийн хэрэглэгчийн бүртгэлээр алдаатай үйлдэл хийсэн ч системийг
эвдэх чадваргүй учраас онцгой шаардлага гарахгүй л бол энгийн
хэрэглэгчийн бүртгэлийг байнга хэрэглэх нь сайн.
Та супер хэрэглэгч байх үедээ гүйцэтгэх гэж буй тушаалаа үргэлж давхар
удаа эсвэл гурван удаа шалгаж байхгүй бол, нэмэлт зай авалт эсвэл
тэмдэг дутсанаас болж нөхөж баршгүй өгөгдлийн гарз гарч болзошгүй билээ.
Ийм болохоор, энэ бүлгийг уншсаны дараа таны хийх хэрэгтэй хамгийн
эхний зүйл тань, хэрэв үүсгээгүй бол ердийн хэрэглээндээ зориулж
онцгой эрхгүй хэрэглэгчийн бүртгэл өөртөө нээх юм.
Энэ арга нь олон хэрэглэгчтэй эсвэл ганц хэрэглэгчтэй машины аль алинд нь
хэрэгжигдэх хэрэгтэй.
Энэ бүлгийн сүүл хэсэгт нэмэлт бүртгэл үүсгээд, жирийн хэрэглэгч болон супер
хэрэглэгчийн хооронд хэрхэн сольж болох талаар зааварлах болно.
Систем бүртгэл
accounts
систем
Систем хэрэглэгчид нь DNS, захиа, вэб сервер гэх мэтчилэн үйлчилгээнүүдийг
ажиллуулах эрхтэй байдаг. Гол шалтгаан нь аюулгүй байдал; хэрэв бүх
үйлчилгээнүүд супер хэрэглэгч эрхээр ажиллавал хязгааргүй үйлдэл хийх эрхтэй
болох аюултай.
accounts
далд чөтгөр, демон
accounts
оператор
Систем хэрэглэгчдийн нэг жишээ бол дэмон буюу далд чөтгөр,
operator, bind (Домэйн нэрний үйлчилгээнд зориулсан), news, мөн
www нар юм.
accounts
nobody
nobody бол системийн ердийн
онцгой эрхгүй систем хэрэглэгч. Гэхдээ, хэрэв та хэдий чинээ файл болон үйлдлүүдэд хамаатай үйлчилгээнүүдийг энэ nobody хэрэглэгчээр ашиглана, төдий хэмжээний эрхтэй байна гэсэн үг.
Энгийн хэрэглэгчийн бүртгэл
accounts
user
Хэрэглэгчдийн энэ бүртгэл нь бодит хүмүүсийг систем рүү
нэвтрэхэд хэрэглэгдэж, тухайн хэрэглэгч болон орчныг тусгаарлан,
энгийн хэрэглэгчийг систем эвдэхээс сэргийлэх, мөн хэрэглэгчид
өөрсдийнхөө орчныг бусдад нөлөөлөхгүйгээр өөрчилж болох зэрэгт
зориулагдсан.
Таны систем рүү орж байгаа бүх хүн өөрийн гэсэн бүртгэлтэй байх
хэрэгтэй. Ингэснээр та хэн юу хийж байгааг мэдэж болохоос гадна,
хүн болгоны тохируулга бусдын тохируулгатай холилдох, эсвэл нэг нэгнийхээ
захиаг унших зэрэг нөхцлүүдээс сэргийлж чадна.
Хэрэглэгч болгон өөрийнхөө эрхэмлэдэг бүрхүүл, засварлагч,
гарын товчлуур, мөн хэл зэрэг тохируулгыг өөртөө зориулж системд
тохируулж болно.
Бүртгэлд өөрчлөлт хийх
accounts
modifying
&unix; орчинд хэрэглэгчийн бүртгэлийг өөрчилж болох маш
олон тушаалууд байдаг. Доорх хэсэгт хамгийн түгээмэл хэрэглэгддэг
тушаалуудыг хэрэглэх жишээтэй нь хамт нэгтгэж харууллаа.
Тушаал
Тайлбар
&man.adduser.8;
Шинэ хэрэглэгч нэмэхэд хэрэглэгддэг, санал болгогдсон,
бичиж гүйцэтгэгддэг тушаал програм.
&man.rmuser.8;
Хэрэглэгчийг устгахад хэрэглэгддэг, санал болгогдсон,
бичиж гүйцэтгэгддэг тушаал програм.
&man.chpass.1;
Хэрэглэгчийн өгөгдлийн мэдээллийг өөрчилдөг нийцтэй багаж.
&man.passwd.1;
Хэрэглэгчийн нууц үгийг сольдог, энгийн бичиж гүйцэтгэгддэг тушаах багаж.
&man.pw.8;
Хэрэглэгчийн бүх мэдээллийг өөрчилж чаддаг, хүчирхэг
нийцтэй багаж.
<command>adduser</command>
accounts
adding
adduser
/usr/share/skel
skeleton directory
&man.adduser.8; нь шинэ хэрэглэгч нэмдэг энгийн програм.
Энэ нь системийн passwd болон group
файлуудад оруулга нэмдэг. Мөн энэ програм нь шинэ хэрэглэгчид зориулж гэрийн сан
үүсгэж, анхдагч тохируулгын файлуудыг (цэгтэй файлууд
)
/usr/share/skel сангаас хуулан, хэрэв нэмэлт
сонголт хийсэн бол шинэ хэрэглэгч рүү мэндчилгээний захиа илгээдэг.
&os; дээр хэрэглэгч нэмэх нь
&prompt.root; adduser
Username: jru
Full name: J. Random User
Uid (Leave empty for default):
Login group [jru]:
Login group is jru. Invite jru into other groups? []: wheel
Login class [default]:
Shell (sh csh tcsh zsh nologin) [sh]: zsh
Home directory [/home/jru]:
Use password-based authentication? [yes]:
Use an empty password? (yes/no) [no]:
Use a random password? (yes/no) [no]:
Enter password:
Enter password again:
Lock out the account after creation? [no]:
Username : jru
Password : ****
Full Name : J. Random User
Uid : 1001
Class :
Groups : jru wheel
Home : /home/jru
Shell : /usr/local/bin/zsh
Locked : no
OK? (yes/no): yes
adduser: INFO: Successfully added (jru) to the user database.
Add another user? (yes/no): no
Goodbye!
&prompt.root;
Оруулсан нууц үг тань танд харуулагдахгүй бас одоор ч дүрсэлж
харуулагддаггүй. Тийм болохоор нууц үгээ хянаж зөв оруулах хэрэгтэй.
<command>rmuser</command>
rmuser
accounts
removing
Та &man.rmuser.8;-г хэрэглэн системээс хэрэглэгчийг
нэг мөсөн устгаж болно.
&man.rmuser.8; нь дараах алхмуудыг гүйцэтгэдэг:
Хэрэглэгчийн &man.crontab.1; оруулгуудыг устгана (хэрэв
байвал).
Хэрэглэгчид хамаарах &man.at.1; ажлуудыг устгана.
Хэрэглэгчийн эзэмшдэг бүх процессуудыг устгана.
Системийн дотоод нууц үгийн файлаас хэрэглэгчийг устгана.
Хэрэглэгчийн гэрийн санг устгана (хэрэв хэрэглэгч эзэмшдэг бол).
- /var/mail доторхи уг хэрэглэгчид
+ /var/mail доторх уг хэрэглэгчид
ирсэн захиануудыг устгана.
Хэрэглэгчийн эзэмшиж байсан файлуудыг /tmp гэх мэтийн түр хадгалагч сангаас устгана.
Эцэст нь /etc/group дотор буй хэрэглэгчийн хамрагддаг бүх бүлгүүдээс уг хэрэглэгчийг устгана.
Хэрэв бүлгийн нэр нь уг хэрэглэгчийн нэртэй ижил бөгөөд
уг бүлэг нь хоосорч байвал уг бүлэг нь &man.adduser.8;
програмаар зөвхөн уг хэрэглэгчид гоцолж үүсгэгдсэн болохоор бас
устгагдана.
Супер хэрэглэгчийн бүртгэлийг устгавал маш олон устгалга хийгдэх
болохоор &man.rmuser.8; програм хэрэглэгдэж чадахгүй.
Анхны горим нь, таныг юу хийж байгаад итгэлтэй байхын тулд
лавлаж харилцах горим хэрэглэгддэг.
<command>rmuser</command> Лавлаж харилцан бүртгэл устгах
&prompt.root; rmuser jru
Matching password entry:
jru:*:1001:1001::0:0:J. Random User:/home/jru:/usr/local/bin/zsh
Is this the entry you wish to remove? y
Remove user's home directory (/home/jru)? y
Updating password file, updating databases, done.
Updating group file: trusted (removing group jru -- personal group is empty) done.
Removing user's incoming mail file /var/mail/jru: done.
Removing files belonging to jru from /tmp: done.
Removing files belonging to jru from /var/tmp: done.
Removing files belonging to jru from /var/tmp/vi.recover: done.
&prompt.root;
<command>chpass</command>
chpass
&man.chpass.1; нь хэрэглэгчийн өгөгдлийн бааз болох
нууц үг, бүрхүүл, мөн хувийн мэдээлэл зэргүүдийг өөрчилдөг.
Зөвхөн систем зохицуулагчид нь супер хэрэглэгч болж
&man.chpass.1;-г хэрэглэн бусдын мэдээллийг өөрчлөх эрхтэй.
Хэрэглэгчийн нэрийг нэмэлт сонголт болгож өгөхөөс бусад үед, ямар нэгэн
сонголт өгөөгүй тохиолдолд &man.chpass.1; нь хэрэглэгчийн
мэдээллийг агуулсан засварлагч нээж харуулдаг. Хэрэглэгч уг
засварлагчаас гарах үед хэрэглэгчийн мэдээлэл шинэ мэдээллээр
шинэчлэгддэг.
Засварлагчаас гарах үед хэрэв та супер хэрэглэгч биш бол
нууц үгээ оруулахыг асуух болно.
Супер хэрэглэгчийн лавлаж асуух <command>chpass</command> хэрэглээ
#Changing user database information for jru.
Login: jru
Password: *
Uid [#]: 1001
Gid [# or name]: 1001
Change [month day year]:
Expire [month day year]:
Class:
Home directory: /home/jru
Shell: /usr/local/bin/zsh
Full Name: J. Random User
Office Location:
Office Phone:
Home Phone:
Other information:
Энгийн хэрэглэгч нь өөрийнхөө энэ мэдээллийн зөвхөн жаахан
хэсгийг л өөрчилж чадна.
Энгийн хэрэглэгчийн лавлаж асуух <command>chpass</command>
хэрэглээ
#Changing user database information for jru.
Shell: /usr/local/bin/zsh
Full Name: J. Random User
Office Location:
Office Phone:
Home Phone:
Other information:
&man.chfn.1; ба &man.chsh.1; нар нь зөвхөн
&man.chpass.1;-н холбоосууд юм. Нэг ёсондоо &man.ypchpass.1;,
&man.ypchfn.1;, болон &man.ypchsh.1; нартай ижилхэн холбоос.
NIS дэмжлэг автоматаар хийгдсэн байгаа. Тийм болохоор тушаалын
урд нь yp угтвар залгах шаардлагагүй.
Хэрэв энэ таныг эргэлзүүлж гайхуулах байдалд хүргэж байвал санаа
зовсны хэрэггүй. NIS нь
хэсэгт тайлбарлагдах болно.
<command>passwd</command>
passwd
accounts
changing password
&man.passwd.1; нь энгийн хэрэглэгч үедээ эсвэл бусдын нууц үгийг
солихоор бол супер хэрэглэгч болж нууц үг сольдог энгийн арга.
Болчимгүй алдаа эсвэл зөвшөөрөөгүй өөрчлөлт оруулахаас
сэргийлж, шинэ нууц үгийг суулгахаас өмнө анхны нууц үгийг асуудаг.
Өөрийнхөө нууц үгийг солих нь
&prompt.user; passwd
Changing local password for jru.
Old password:
New password:
Retype new password:
passwd: updating the database...
passwd: done
Супер хэрэглэгч бол бусдын нууц үгийг солих нь
&prompt.root; passwd jru
Changing local password for jru.
New password:
Retype new password:
passwd: updating the database...
passwd: done
&man.chpass.1;,
&man.yppasswd.1; зэрэг нь ердөө &man.passwd.1;-н
холбоосууд юм. Тийм болохоор NIS дээр эдгээр нь бүгд
ажилладаг.
<command>pw</command>
pw
&man.pw.8; нь хэрэглэгч нэмэх,
устгах, өөрчлөх, мөн хэрэглэгч ба бүлгийг харуулдаг тушаалын мөрийн багаж юм.
Системийн хэрэглэгч ба бүлгийн файлд хамгийн түрүүнд ханддаг багаж.
&man.pw.8; нь маш олон хүчтэй тушаалын сонголтуудтай байдаг болохоор
бүрхүүлийн орчны скриптэд хэрэглэхэд тохиромжтой. Гэхдээ
шинэ хэрэглэгчдэд энэ програм нь өмнө үзүүлсэн тушаалуудыг бодвол
илүү хэцүү хүндрэлтэй гэж тооцогдож магадгүй.
Хэрэглэгчдэд хязгаарлалт хийх
хэрэглэгчдийг хязгаарлах
бүртгэл
хязгаарлалт
Хэрэв та олон хэрэглэгчтэй бол, тэдгээрийн систем хэрэглэх
боломжийг нь хязгаарлах санаа төрж магадгүй. Нэгж
хэрэглэгчид зориулж системийн хэрэглээг удирдах хэд хэдэн
аргыг FreeBSD хангаж өгдөг. Эдгээр хязгаарлалт нь хоёр хэсэгт
хуваагддаг: дискний хуваарилалт, тэгээд бусад нөөцийн хязгаарлалтууд.
хуваарилалт
хэрэглэгчийн хязгаарлалт
хуваарилалт
дискний хуваарилалт
Дискийн хуваарилалт нь хэрэглэгчийн диск хэрэглэх хэмжээг
зааглаж өгдөг бөгөөд тухай бүрд уг хэмжээг тооцож бодолгүй
шуурхай шалгах боломж өгдөг. Хуваарилалт нь бүлэгт авч хэлэлцэгдсэн.
Бусад нөөцийн хязгаарлалтуудад Процессор,
санах ойн хэмжээ болон бусад хэрэглэгчийн хэрэглэх нөөцүүд
ордог. Эдгээр нь нэвтрэх ангилал ашиглаж заагдаж өгдөг бөгөөд
энд одоо ярих болно.
/etc/login.conf
Нэвтрэх ангилал нь /etc/login.conf-д
заагдсан байгаа. Нарийвчилсан ойлголт энэ бүлэгт ороогүй,
гэхдээ &man.login.conf.5; гарын авлагад тодорхой бичигдсэн
байгаа. Хэрэглэгч бүрд нэвтрэх ангилал заагдсан байдаг гэж
хэлэхэд хангалттай (анхдагч утга нь default),
бөгөөд нэвтрэх ангилал бүр өөртөө тодорхой нэвтрэх чанаруудыг агуулсан байдаг. Нэвтрэх чанар гэдэг нь
нэр=утга гэсэн хослол бөгөөд үүний нэр нь бидний мэдэх хэрэглэгчийн нэр ба утга нь нэртэй хамаатай боловсруулагдсан мөр байдаг.
Нэвтрэх ангилал ба чанарыг тохируулах нь харьцангуй
амархан бөгөөд мөн &man.login.conf.5; дотор тодорхой
бичигдсэн.
Систем ердийн үед шууд
/etc/login.conf файлыг уншдаггүй, харин
түргэн хайж харахад илүүгээр нь /etc/login.conf.db
өгөгдлийн бааз файлыг уншдаг.
/etc/login.conf файлаас /etc/login.conf.db файлыг үүсгэхийн тулд дараах тушаалыг
гүйцэтгэх хэрэгтэй:
&prompt.root; cap_mkdb /etc/login.conf
Нөөцийн хязгаарлалт нь энгийн нэвтрэх чанараас хоёр замаар ялгардаг. Эхнийх нь, хязгаарлалт бүр зөөлөн (одоогийн) ба хатуу
хязгаарлалт гэж байдаг. Зөөлөн хязгаарлалт нь хэрэглэгчээр юм уу
програмаар тохируулагдаж болдог бөгөөд хатуу хязгаарлалтаас
дээгүүр биш. Харин хатуу хязгаарлалт нь хэрэглэгчээр доошоо
тохируулагдаж болох боловч хэзээ ч дээшлэгдэж чадахгүй. Хоёр
дахь нь, ихэнх нөөцийн хязгаарлалт нь тусгай хэрэглэгчдийн
процесс дээр хэрэгжигдэх бөгөөд харин хэрэглэгч дээр бүхлээрээ
хэрэгжигдэхгүй.
Тэмдэглэж хэлэхэд, хэдийгээр эдгээр ялгаанууд нь онцгой
хязгаарлалт хийх үед голлох боловч нэвтрэх чанарын
үндсэн хүрээнд хэрэгжигдэхгүй. (өөрөөр хэлбэл, эдгээр нь
үнэхээр онцгой нэвтрэх чанарын тохиолдол биш).
Тэгэхээр, элдвийг нуршилгүйгээр, энгийн байнга хэрэглэгддэг
нөөцийн хязгаарлалтуудыг доор жагсаав (үлдсэн хязгаарлалтуудыг
мөн тэдгээрийн нэвтрэх чанаруудыг нь &man.login.conf.5;-с харна уу).
coredumpsize
coredumpsize
хэрэглэгчийн хязгаарлалт
coredumpsize
Програмаар үүсгэгдсэн үндсэн файлын хэмжээний хязгаар нь
мэдээж дискний хэрэглэх хязгаарт багтана. (файлын хэмжээ, эсвэл диск хуваарилалт г.м).
Тэгсэн хэдий ч, энэ нь дискний хэрэглэх хэмжээг хянахад
хэрэглэгддэг нэг их чухал биш тохируулга: үндсэн файлыг
хэрэглэгчид өөрсдөө үүсгэдэггүй бөгөөд тэдгээрийг дандаа
устгаад байдаггүй учир үүгээр тохируулсан үед том програмаар
хэрэглэгдэх дискний хэрэглээ хэтэрсний улмаас програм
эвдэрч ( жишээ нь, emacs) зогсохоос
сэргийлж болох юм.
cputime
процессор давтамж
хэрэглэгчийн хязгаарлалт
процессор давтамж
Энэ нь хэрэглэгчийн процесс хэрэглэж болох хамгийн
их процессорын давтамж юм. Хэтрүүлж хэрэглэсэн процесс цөмөөс устгагддаг.
Энэ нь процессорын давтамж
дээр тавигдсан хэрэглээний хязгаар бөгөөд &man.top.1; ба &man.ps.1;-н зарим талбарт харагддаг процессорын хувийг заасан заалт биш.
Хувиар хязгаарлана гэдэг нь энэ гарын авлагыг бичиж
байх үед боломжгүй байсан ба боломжтой байсан ч хэрэглэх
шаардлага байхгүй: хөрвүүлэгч—зарим ноцтой
үйлдлүүд — заримдаа процессорын давтамжийг 100% хувь
хэрэглэж чаддаг.
filesize
файлын хэмжээ
хэрэглэгчийн хязгаарлалт
файлын хэмжээ
Энэ хэмжээ нь хэрэглэгчийн хэрэглэж болох хамгийн
их файлын хэмжээ.
диск хуваарилалтаас ялгаатай
нь, энэ хязгаарлалт нь файл бүрд тавигддаг бөгөөд
хэрэглэгчийн эзэмшдэг бүх файлд биш.
maxproc
maxproc
хэрэглэгчийн хязгаарлалт
maxproc
Энэ нь хэрэглэгчийн ажиллуулж болох хамгийн их
процессийн тоо юм. Үүнд нүүрэн талын болон ар талын
процессууд багтана. Мэдээж, энэ нь kern.maxproc-д заагдсан &man.sysctl.8; системийн хязгаараас хэтэрч болохгүй.
Мөн тэмдэглэж хэлэхэд, үүнийг хэтэрхий багаар тохируулбал
хэрэглэгчийн олон дахин нэвтэрч орох, дамжуулах хоолой ашиглах зэрэг бүтээмжид нөлөөлөх болно. Том програмыг хөрвүүлэх
гэх мэт зарим гүйцэтгэл нь мөн олон процесс шаарддаг
(жишээ нь, &man.make.1;, &man.cc.1;, ба бусад дундын хөрвүүлэлтэнд хэрэглэгддэг процессорууд).
memorylocked
memorylocked
хэрэглэгчийн хязгаарлалт
memorylocked
Энэ нь ямар нэг процесс санах ойд түгжсэн санамж шаардах үед
хязгаарлах хамгийн их санах ойн хэмжээ. (жишээ нь,
&man.mlock.2;-г харна уу). Зарим &man.amd.8; гэх мэт системийн ноцтой програмууд нь үндсэн санах ойг түгждэг
бөгөөд түр шилжүүлэг хийх шаардлага гарах үед системийн зохицуулалтанд тусалдаггүй.
memoryuse
memoryuse
хэрэглэгчийн хязгаарлалт
memoryuse
Энэ нь ямар нэг процесс ямар ч үед хэрэглэж болох хамгийн их
санах ойн хэмжээ. Энэ нь үндсэн санах ой болон сэлгэх зайг хоёуланд хамаатай. Санах ойн хязгаарлалтын бүгдийг нь хийдэггүй ч эндээс эхлэх нь зөв эхлэлд тооцогдоно.
openfiles
openfiles
хэрэглэгчийн хязгаарлалт
openfiles
Энэ нь процессийн нээж болох файлуудын хамгийн их
хэмжээ. FreeBSD дээр сокет, мөн IPC сувгууд нь файл
хэлбэрээр хэрэглэгддэг болохоор үүнийг маш багаар тохируулахаа тун болгоомжлох хэрэгтэй. Систем даяар хязгаарлахын тулд
kern.maxfiles-д зааж өгнө &man.sysctl.8;.
sbsize
sbsize
хэрэглэгчийн хязгаарлалт
sbsize
Энэ нь сүлжээнд хэрэглэгдэх санах ойн хязгаар. Тийм болохоор
хэрэглэгчийн хэрэглэж болох mbufs юм. Энэ нь хуучин ДоС халдлагаас олон сокет
нээх дайралтын эсрэг үүсгэсэн гаралтай бөгөөд сүлжээний
холболтыг хязгаарлахад ерөнхийдөө хэрэглэгдэж болно.
stacksize
stacksize
хэрэглэгчийн хязгаарлалт
stacksize
Энэ нь процессийн хэрэглэх стек санах ойн ихсэж
болох хамгийн их хэмжээ. Энэ нь програмын хэрэглэж болох санах
ойн хэмжээг хязгаарлахад хангалттай биш. Голдуу бусад
хязгаарлалтуудтай хамтарч хэрэглэгдэх хэрэгтэй.
Нөөцийн хязгаарлалтыг тохируулж байхдаа бусад зарим зүйлсийг
санаж байх хэрэг байдаг. Зарим энгийн зөвлөгөө, санал мөн
төрөл бүрийн тайлбаруудыг доор жагсаав.
Систем эхлэх үед /etc/rc-с
ажилладаг процессууд нь
дэмон нэвтрэх төрөлд багтдаг.
Хэдийгээр ихэнх хязгаарлалтуудыг агуулсан /etc/login.conf файл системтэй цуг ирдэг ч гэсэн зөвхөн систем
удирдагч та л таны системд ямар нь хамаатайг мэднэ. Тохируулгыг
хэт их болговол системээ буруу хэрэглэгчдэд нээж өгөх бөгөөд хэрэв
хэт багаар тохируулбал бүтээмжид хэт нарийдна.
X цонхны системийн (X11) хэрэглэгчид бусад хэрэглэгчдийг
бодвол илүү их нөөцөөр хангагдах хэрэгтэй. X11 нь өөрөө
маш их нөөц авдаг бөгөөд бас хэрэглэгчдэд олон програмыг зэрэг
ажиллуулах боломж өгдөг.
Маш олон хязгаарлалт нь хэрэглэгч дээр бүхэлд нь биш харин нэгж процессууд дээр тавигддаг гэдгийг санах хэрэгтэй. Жишээлбэл,
openfiles тохируулгыг 50 гэвэл, энэ нь
хэрэглэгчийн ажиллуулж буй процесс болгон 50 файл нээж болно
гэсэн үг. Тийм болохоор, хэрэглэгчийн нээж болох файлуудын
нийт хэмжээ нь openfiles-н утгыг maxproc-н утгаар үржүүлж гарна. Энэ нь мөн санах
ойн хэрэглээнд бас хэрэгжинэ.
Нөөцийн хязгаарлалт ба нэвтрэх ангилал, мөн ерөнхий нэвтрэх чанаруудын тухай нэмэлт мэдээллийг харгалзах гарын авлага:
&man.cap.mkdb.1;, &man.getrlimit.2;, &man.login.conf.5; нараас харна уу.
Бүлэг
бүлэг
/etc/groups
бүртгэл
бүлэг
Бүлэг гэдэг нь хэрэглэгчдийн бүлэглэж жагсаасан жагсаалт юм. Бүлгүүд нь
бүлгийн нэр ба GID (бүлгийн ID)-аар танигддаг. FreeBSD (мөн ихэнх бусад &unix;
төрлийн систем) дээр, цөмөөс хэрэглэгчийн процессийг юм хийхэд нь зөвшөөрөл
өгөхдөө хоёр зүйлийг хэрэглэж шийддэгээс нэг нь хэрэглэгчийн ID, нөгөө нь
тэр хэрэглэгчийн хамаардаг бүлэг байдаг. Хэрэглэгчийн ID аас ялгарах нь,
процессод холбогдсон бүлгийн жагсаалт бас байдаг. Та магадгүй хэрэглэгчийн эсвэл
процессийн бүлгийн ID
гэж байнга сонсох байх. Ихэнхдээ энэ нь
хэрэглэгчийн бүлгийг ярьж байдаг.
Бүлгийн нэрийг бүлгийн ID-д харгалзуулсан бичлэг
/etc/group файлд бий. Энэ нь энгийн
текст файл бөгөөд тодорхойлох хоёр цэгээр таслагдсан дөрвөн
талбар байдаг. Эхний талбар нь бүлгийн нэр, хоёр дахь нь нууцлалын
хөрвүүлэлт хийгдсэн нууц үг, гурав дахь нь бүлгийн ID, тэгээд сүүлийнх
нь таслалаар тусгаарлагдсан гишүүдийн жагсаалт. Энэ нь гараар засварлагдаж
болох бөгөөд (мэдээж та засварлах үедээ бичиглэлийн алдаа гаргахгүй байх
шаардлагатай!). Бичиглэлийн дэлгэрэнгүй мэдээллийг
&man.group.5; хуудаснаас харна уу.
Хэрэв та /etc/group файлыг гараар засварлахыг
хүсэхгүй бол, та &man.pw.8; тушаалыг бүлэг нэмэх болон засварлахад
хэрэглэж болно.
Жишээлбэл, дараах жишээ нь teamtwo нэртэй бүлгийг
нэмж байна:
&man.pw.8; хэрэглэж бүлэг нэмэх
&prompt.root; pw groupadd teamtwo
&prompt.root; pw groupshow teamtwo
teamtwo:*:1100:
Дээрх 1100 гэсэн дугаар нь
teamtwo нэртэй бүлгийн ID. Одоохондоо
teamtwo бүлэгт гишүүд байхгүй байгаа болохоор
хэрэгцээгүй байна гэсэн үг. Тийм болохоор jru нөхрийг
teamtwo бүлэгт урьж оруулцгаая.
&man.pw.8; ашиглаж хэн нэгнийг бүлэгт нэмэх
&prompt.root; pw groupmod teamtwo -M jru
&prompt.root; pw groupshow teamtwo
teamtwo:*:1100:jru
аргументад өгөх утга нь бүлэгт нэмэгдэх
таслалаар тусгаарлагдсан хэрэглэгчдийн жагсаалт байж болно. Өмнөх
хэсэгт үзсэнээр, нууц үг хадгалдаг файлд хэрэглэгч бүрд бүлэг заагдсан
байдгийг бид мэднэ. Систем сүүлд нь бичигдэх хэрэглэгчдийг автоматаар
бүлгийн жагсаалтад нэмж өгдөг. &man.pw.8; тушаалыг
гэсэн сонголтоор ажиллуулахад хэрэглэгчид
харуулагддаггүй бөгөөд, харин мэдээллүүд нь &man.id.1; юм уу өөр ижил төрлийн
тушаалаар харуулагддаг. Өөрөөр хэлбэл, &man.pw.8; нь зөвхөн
/etc/group файлыг өөрчилдөг болохоос нэмэлт мэдээллийг
/etc/passwd файлаас уншдаггүй.
&man.id.1; хэрэглэж уг гишүүний бүлгийн мэдээллийг мэдэх нь
&prompt.user; id jru
uid=1001(jru) gid=1001(jru) groups=1001(jru), 1100(teamtwo)
Энд харуулснаар, jru гэдэг гишүүн
jru болон
teamtwo бүлгийн гишүүн байна.
&man.pw.8;-н талаар дэлгэрэнгүй мэдээллийг өөрийнх нь гарын авлагаас, мөн
/etc/group файлын хэлбэршилтийн мэдээллийг &man.group.5; гарын
авлагаас харна уу.
diff --git a/mn_MN.UTF-8/books/handbook/x11/chapter.sgml b/mn_MN.UTF-8/books/handbook/x11/chapter.sgml
index d95fc87e49..db2eda915d 100644
--- a/mn_MN.UTF-8/books/handbook/x11/chapter.sgml
+++ b/mn_MN.UTF-8/books/handbook/x11/chapter.sgml
@@ -1,1682 +1,1682 @@
Ken
Tom
X.Org-н X11 серверт зориулж шинэчилсэн
Marc
Fonvieille
Шагдарын
Нацагдорж
Орчуулсан
X Цонхот систем
Ерөнхий агуулга
FreeBSD хэрэглэгчдэд зориулж график горимоор хангахын тулд
X11-г ашигладаг. X11 бол Х Цонхот системийн нээлттэй эх
хэлбэрийн гүйцэтгэл бөгөөд ийм системд
&xorg; болон
&xfree86; хоёр хоёулаа багтдаг. &os;-н
&os; 5.2.1-RELEASE хувилбарыг оролцуулаад түүнээс өмнөх хувилбаруудад
анхдагч суудаг цонхот системийн сервер нь &xfree86; төслөөс гаргасан
&xfree86; байдаг. Харин &os; 5.3-RELEASE
хувилбараас эхлээд анхдагч суудаг X11 сервер нь X.Org сангаас гаргасан
&xorg; болж өөрчлөгдсөн бөгөөд түүний
лиценз нь &os;-ийн лицензтэй ижил төсөөтэй билээ. Мөн &os;-д зориулсан
худалдаж авч болохоор Х серверүүд байдаг.
Энэ бүлэгт Х11-г хэрхэн суулгаж тохируулах талаар
&xorg;-н хүрээнд ярих болно.
&xfree86;-г суулгаж тохируулах тухай
(&xfree86; нь анхдагч Х11 сервер байх үеийн
&os;-н хуучин хувилбарууд гэх мэт) мэдээллийг &os;-н хуучин гарын авлагуудаас хэсэгт олж уншиж болно.
X11-н дэмждэг дэлгэцтэй холбоотой төхөөрөмжийн талаар
&xorg; вэб хуудаснаас хараарай.
Энэ бүлгийг уншиж дууссаны дараа та дараах зүйлсийг мэдэх болно:
X Цонхот системийн төрөл бүрийн бүрдлүүд болон тэд хэрхэн хоорондоо
хамтарч ажилладаг тухай.
X11-г хэрхэн суулгаж тохируулах.
Төрөл бүрийн цонхот орчныг хэрэглэх.
&truetype; төрлийн үсгийн маягийг X11 дээр хэрхэн хэрэглэх.
Өөрийнхөө системийг график горимд хэрхэн нэвтрэлт хийлгэх тухай
(XDM).
Энэ бүлгийг уншихаасаа өмнө та дараах зүйлсийг гүйцэтгэх хэрэгтэй:
Гуравдагчдын бүтээсэн програмыг хэрхэн суулгах тухай мэддэг байх
хэрэгтэй ().
X-г таньж мэдэх
µsoft.windows; болон
&macos; зэрэг график горимыг урьд нь хэрэглэдэг байсан зарим хүмүүс анх удаагаа
X-г хэрэглэх үед нэгэн төрлийн цочролд автаж магадгүй юм.
Х-н төрөл бүрийн бүрдлүүд хоорондоо хэрхэн хамтарч ажилладаг талаар
бүрэн мэдэх шаардлагагүй ч гэсэн түүний тухай үндсэн ойлголт авсан үед
X-н хүчин чадлыг зөв ашиглаж болох юм.
Яагаад X гэж?
X нь &unix;-д зориулж бүтээсэн цонхот системийн анхдагч нь
биш ч хамгийн их түгсэн нь мөн билээ. X-н анхны хөгжүүлэгчид нь
Х-г бичихээсээ өмнө өөр цонхот систем дээр ажиллацгааж байсан юм.
Тэр системийг нь W
(Window
гэсэн үг)
гэж нэрлэдэг байжээ. X нь ердөө л Ром үсгийн дараагийн үсэг байв.
X нь заримдаа X
, X Window System буюу Х цонхот
систем
,
X11
гэх мэтчилэн янз бүрээр нэрлэгддэг. Магадгүй Х11-г
X Цонх
гэж нэрлэсэн хүмүүс их байгааг анзаарч магадгүй юм.
Дэлгэрэнгүй мэдээлэл &man.X.7; дээр буй.
X үйлчлүүлэгч/сервер загвар
X нь анхнаасаа сүлжээтэй ажиллана гэж тооцож зохиогдсон
бөгөөд үйлчлүүлэгч-сервер
загвар хэрэглэдэг.
X загварт
X сервер
нь хулгана, гар, дэлгэцтэй ажилладаг. Энэ үед
серверийн үүрэг бол гар болон хулганаас оруулсан мэдээллийг
хүлээж аван зохицуулах зэрэг дэлгэц дээрх үйлдлүүдийг хариуцаж
ажиллаж байдаг. X програм болгон (XTerm
эсвэл &netscape; гэх мэт) уг серверийн
үйлчлүүлэгч
нь юм. Үйлчлүүлэгч нь сервер уруу жишээлбэл
энэ байрлалд цонх зурна уу
гэх мэтийн хүсэлт
илгээж болдог байхад серверээс үйлчлүүлэгч рүү жишээлбэл
Хэрэглэгч OK товч дээр дарсан шүү
гэх мэтийн
мэдэгдэл буцааж илгээж байдаг.
Гэртээ юм уу эсвэл жижигхэн албан байгууллагын орчинд
X сервер болон X үйлчлүүлэгч нь нэг компьютер дээр ажиллаж
байдаг. Гэхдээ X серверийг багахан чадалтай компьютер дээр
ажиллуулаад харин Х програмуудыг арай хүчтэй компьютер
(үйлчлүүлэгч) дээр ажиллуулбал хамгийн тохирсон албаны хэрэглээ
байж болох билээ. Ийм нөхцөлд Х сервер болон үйлчлүүлэгчийн
хоорондох холболт сүлжээгээр хийгдэнэ.
Ийм хэрэглээ нь Х-г өөрөөр хэрэглэнэ
гэж бодож байсан зарим хүмүүсийг гайхшруулж магадгүй юм.
Тийм хүмүүс X серверийг
маш хүчтэй мундаг
эд байх ёстой ба бага чадалтай нь X үйлчлүүлэгчийн
үүрэг гүйцэтгэж ширээн дээр байх ёстой гэж бодсон байдаг.
Х сервер нь дэлгэц болон гар залгагдсан компьютер нь бөгөөд
Х үйлчлүүлэгч нь дэлгэц дээр цонх дүрсэлдэг програмууд шүү
гэдгийг санах нь тун чухал.
Сервер болон үйлчлүүлэгч хоёрыг нэг төрлийн компьютер юм уу
эсвэл нэг төрлийн үйлдлийн систем дээр ажиллах ёстой гэсэн ямар
ч албадсан заавар байдаггүй. Х серверийг µsoft.windows;
эсвэл Apple-н &macos; дээр ажиллуулж болдог бөгөөд
иймэрхүү үйлдлийг гүйцэтгэж байдаг маш олон үнэгүй юм уу
худалдааны програмууд байдаг.
Цонх зохицуулагч
X-н загварын зарчим нь &unix;-н
хэрэгсэл болохоос бодлого биш
гэсэн зарчимтай тун
ижил байдаг.
Энэ нь юу гэсэн үг вэ гэхээр, Х нь үйлдлүүд хэрхэн биелэгдэх
ёстой талаар ямар ч бичлэг хийдэггүй. Харин түүний оронд хэрэглэгчдэд
зориулсан хэрэгслүүдээр хангагдсан байдаг бөгөөд тэдгээрийг
яаж хэрэглэх нь хэрэглэгчийн үүрэг юм.
Энэ зарчмын дагуу Х нь цонхнуудыг хэрхэн харагдах, хулгана
хэрхэн хөдлөх, ямар товч хэрэглэж цонхнуудын хооронд дамжих
(µsoft.windows; дээрх
Alt
Tab
товчлуурын хослол шиг), цонх болгоны дээрх
гарчгийн самбар яаж харагдах, цонх болгонд хаах товч байх ёстой юу
үгүй гэх зэргийн бүртгэл болон заавруудыг агуулж байдаггүй.
Харин түүний оронд иймэрхүү хариуцлагыг X нь
Цонх зохицуулагч
гэж нэрлэгдэх програм руу дамжуулдаг.
Х-д зориулсан маш олон тооны цонх зохицуулагчид байдаг нь:
AfterStep,
Blackbox, ctwm,
Enlightenment,
fvwm, Sawfish,
twm,
Window Maker зэрэг бөгөөд өөр олныг дурдаж болно.
Эдгээр цонх зохицуулагч болгон тус тусдаа өөрсдийн өөрийн гэсэн
төрөл бүрийн харуулах загвартай байдаг ба зарим нь өөртөө
virtual desktops буюу хийсвэр компьютерийн дэлгэцийг
дэмждэг бөгөөд тэд нарын зарим нь тийм хийсвэр дэлгэцэндээ
сэлгэх товчлуурууд агуулж байхад зарим нь Start буюу
Эхлэх
товч юм уу түүнтэй ижил төхөөрөмж агуулж байдаг.
Мөн зарим нь themeable буюу дэлгэцийн дурын өөрчлөлт
хийж харагдах загваруудын бүрдлийг агуулан сэлгэж хэрэглэх зэргээр
хэрэглэгдэж байдаг билээ. Эдгээр цонх зохицуулагчид болон мөн бусад
зохицуулагчдыг портын цуглуулга доторх
x11-wm төрөлд олж болно.
Мөн түүнчлэн КДЭ болон
ГНОМ дэлгэцийн орчнууд нь өөрсдийн гэсэн
цонх зохицуулагчтай байдаг ба тэр нь дэлгэцийн орчиндоо агуулагдчихсан
ажиллаж байдаг.
Цонх зохицуулагч бүр өөр өөрсдийн тохируулах аргатай байдаг.
Зарим нь тохируулгын файлыг гараараа бичих ёстой гэдэг байхад
зарим нь ихэнх тохируулгын үйлдлүүдийг
GUI буюу график орчны хэрэгслээр хийдэг; мэдэж байгаагаар, нэг цонх зохицуулагч
(Sawfish) Lisp програмын хэллэгээр
бичигдсэн тохиргооны файлтай байдаг.
Сонгогдож идэвхжүүлэх бодлого
Цонх зохицуулагчийн бас нэг үүрэг бол
сонгогдож идэвхжих бодлого
билээ. Цонх болгон
ямар нэгэн байдлаар сонгогдсоноо илэрхийлж идэвхжин
гарнаас оруулсан мэдээллийг хүлээж авах бөгөөд идэвхтэй болсноо
нүдэнд харуулагдахаар дүрсэлж харуулах хэрэгтэй байдаг.
Түгээмэл болсон, сонгогдож идэвхжих бодлогыг
идэвхжүүлэхийн-тулд-дарах
гэж нэрлэдэг.
Энэ загварыг µsoft.windows; хэрэглэдэг бөгөөд
хулгана дарах үед заагдсан цонх нь идэвхитэй болно.
X ямар нэгэн сонгож идэвхжүүлэх бодлогыг дэмждэггүй.
Харин түүний оронд цонх зохицуулагч гуай тухайн үед ямар цонх
идэвхжих вэ гэдгийг хянаж байдаг.
Цонх зохицуулагч бүр өөр өөрсдийн сонгож идэвхжүүлэх арга
хэрэглэдэг. Тэд бараг бүгдээрээ дарж идэвхжүүлэх
бодлого баримталж байхад тун цөөхөн нь өөр зарчим баримталсан
байдаг.
Хамгийн түгээмэл сонгож идэвхжүүлэх бодлогууд бол:
хулганыг дагаж идэвхжүүл
Хулганы заагч байгаа цонхыг сонгогдсон гэж авч үздэг.
Цонхыг хамгийн өмнө нь байлгах шаардлагагүй бөгөөд нэмж товч
даралгүй
хулганы байрлалыг өөрчилснөөр цонхыг идэвхжүүлж болно.
унтамхай-идэвхжүүлэлт
Энэ бодлого бол хулгана-дагаж-идэвхжүүл бодлогын
өргөжүүлсэн арга юм.хулгана-дагаж-идэвхжүүл бодлого дээр хэрэв хулгана эх цонхон дээр
(эсвэл арын дэвсгэр) очвол ямар ч цонх идэвхтэй болдоггүй.
Харин унтамхай-идэвхжүүлэлт дээр хэрэв хулгана
өөрийнхөө цонхноос гараад өөр цонх уруу орсон үед
тэр цонх идэвхтэй болдог.
идэвхжүүлэхийн-тулд-дарах
Хулганы товч дарахад л тухайн цонх идэвхжинэ.
Уг цонх тэгээд дэлгэгдэх
бөгөөд
бүх цонхны өмнө харуулагддаг. Ингээд дарагдсан
бүх товчнуудын өгөгдлүүд энэ цонх уруу илгээгдэж байдаг.
Маш олон цонх зохицуулагчид өөр бодлого дэмжих эсвэл жаахан
өөрчилсөн бодлого хэрэглэдэг. Тухайн цонх зохицуулагчийн
бичиг баримтаас нь нэмэгдэл мэдээлэл аваарай.
Widgets буюу багажнууд
X-н хэрэгсэл болохоос бодлого биш зарчмыг өргөтгөн
програм болгоныг төлөөлсөн багаж дэлгэц дээр харуулагддаг.
Багажнууд
гэдэг нь дарагдах, эсвэл ямар нэгэн аргаар
өөрчлөгдөж байдаг дэлгэц дээрх зүйлс бөгөөд товч, чагталдаг цонх,
бөөрөнхий сонгодог товч, тэмдэгт зурагнууд, жагсаалтууд зэрэг юм.
µsoft.windows; харин тэдгээрийг
controls буюу хянагчид
гэж нэрлэсэн байдаг.
µsoft.windows; болон Apple-н &macos; хоёр багажны маш
тогтсон загвартай билээ. Програм хөгжүүлэгчид нь өөрсдийн програмуудаа
нийтлэг харуулагдах загвараар аль болох хийх зарчмыг баримталж байдаг. X-ийн хувьд бол
тодорхой нэг график загвар, аль эсвэл багажнуудын олонлогийг заавал
баримтлах нь тийм ч ухаалаг бус санаа юм.
Тийм болохоор Х програмуудыг хоорондоо адилхан харагдах
нийтлэг загвартай байдаг гэж бодох хэрэггүй. MIT-с гаргасан Athena эсвэл
&motif; (
µsoft.windows; дээрх багажнуудын олонлог түүн дээр хийгдсэн, товойлгосон ирмэгүүд
болон гурван саарал сүүдэртэй), OpenLook,
болон бусад маш олон, түгээмэл дэлгэрсэн багажны цуглуулгууд байдаг.
Өнөөгийн ихэнх шинэ Х програмууд нь КДЭ-н хэрэглэдэг Qt, аль эсвэл
ГНОМ-н хэрэглэдэг GTK+ зэрэг орчин үеийн
багажнуудын олонлог хэрэглэдэг. Энэ нь &unix;-н харагдах дэлгэцийн маягийн хувьд зарим нэг
давхцалд хүргэх бөгөөд ингэснээр мэдээж юмсыг шинэ хэрэглэгчдийн хувьд илүү хялбар болгох юм.
X11-г суулгах нь
&xorg; бол &os;-н анхдагч X11
гүйцэтгэл юм. &xorg; нь X.Org сангаас
гаргасан Х цонхот системийн Х сервер.
&xorg; нь
&xfree86 4.4RC2 болон X11R6.6
хоёрын эх бичлэг дээр үндэслэгдсэн билээ.
&os;-н портын цуглуулга дотор байгаа
&xorg;-н хувилбар нь &xorg.version; гэж буй.
Портын цуглуулгаас &xorg;-г суулгахын
тулд:
&prompt.root; cd /usr/ports/x11/xorg
&prompt.root; make install clean
&xorg;-г бүхлээр нь хөрвүүлэхийн тулд
хамгийн багадаа 4 ГБ хэмжээ сул байлгах хэрэгтэйг анхаараарай.
X11-г багц хэлбэрээр мөн суулгаж болно.
Хоёрт хэлбэрийн файлыг нь &man.pkg.add.1; хэрэгслээр Х11-г суулгаж болдог.
Алсад байгаа серверээс нөхөж суулгадаг боломжийг &man.pkg.add.1; хэрэглэх үед
багцнаас хувилбарынх нь дугаарыг устгах хэрэгтэй. Тэгээд
&man.pkg.add.1; нь автоматаар сүүлийн хувилбарыг нь нөхөж суулгадаг.
&xorg;-н хамгийн сүүлийн хэлбэрийг нь
автоматаар нөхөж суулгахын тулд ердөө л дараах тушаалыг өгнө:
&prompt.root; pkg_add -r xorg
Дээрх жишээгээр бол
X11-г сервер, үйлчлүүлэгч, үсгийн маяг зэрэгтэй нь бүхлээр нь суулгана.
Х11-н багц болон портууд нь тусдаа мөн суугдаж болдог.
Энэ бүлгийн үлдсэн хэсэгт Х11-г суулгаж тохируулан хэрхэн эвтэйхэн
компьютерийн дэлгэц бэлдэх талаар өгүүлэх болно.
Christopher
Shumway
Хамтран бичсэн
X11-н тохируулга
&xorg;
X11
Тохируулж эхлэхээс өмнө
Х11-г тохируулахаасаа өмнө суулгасан системийн
дараах мэдээллүүд шаардлагатай:
Дэлгэцийн тодорхойлолтууд
Видео адаптерийн схемийн мэдээлэл
Видео адаптерийн санах ойн хэмжээ
Хэвтээ зуралтын давтамж
Босоо зуралтын давтамж
Х11-д хэрэгтэй дэлгэцийн тодорхойлолтод зуралтын хэмжээ болон
зуралтын давтамж нар орно. Эдгээр тодорхойлолтыг тухайн
дэлгэцийг үйлдвэрлэсэн газрын вэб хуудас юм уу эсвэл уг дэлгэцтэй
хамт ирсэн бичиг баримт дотроос харж болно. Тэр дотроос
мэдэх шаардлагатай хоёр тоо бол хэвтээ болон босоо чиглэлийн
зуралтын давтамж юм.
Видео адаптерийн схемийг Х11 мэдсэнээр уг график дүрслэгчтэй
ямар драйвер буюу таниулагч програм ашиглан харилцан ажиллах
боломжтойг мэдэж авдаг.
Ихэнх схемүүд автоматаар танигддаг боловч хэрэв автомат танилт
амжилтгүй болох тохиолдолд схемийн мэдээллийг мэдсэн байх нь
хэрэгтэй билээ.
График дүрслэгч дээрх санах ойн хэмжээг мэдсэнээр
зуралтын нягтшил болон өнгөний баялгийг тодорхойлоход
хэрэгтэй. Үүнийг мэдэх нь тун чухал бөгөөд системийнхээ
ажиллаж чадах хязгаарыг нь тодорхойлдог юм.
X11-н тохиргоо
X11-г тохируулах нь олон үе шаттай явц билээ. Хамгийн эхний
алхам бол анхдагч тохируулгын файлыг бэлдэх билээ.
Супер хэрэглэгчийн эрхээр ердөө л дараах тушаалыг өгнө:
&prompt.root; Xorg -configure
Ингэснээр /root сан дотор
xorg.conf.new гэсэн нэртэй Х11 ийн тохиргооны
үндсэн файл үүсгэгддэг (та &man.su.1; тушаалаар юм уу эсвэл анхнаасаа
супер хэрэглэгчийн эрхээр орсон байсан ч супер хэрэглэгчийн
$HOME буюу эх сан дотор үүсгэх болно).
Х11 гуай тухайн систем дээр байгаа график төхөөрөмжийг таних
оролдлого хийж таниулах програмын мэдээллийг уг тохируулга руу
бичдэг.
Дараагийн алхам бол уг тохируулга файлыг ашиглаад
график төхөөрөмжтэй &xorg; ажиллаж
чадаж байгааг турших юм. Үүний тулд дараах тушаалыг оруулах
хэрэгтэй:
&prompt.root; Xorg -config xorg.conf.new
Хэрэв хар саарал дэвсгэр дээр Х хэлбэртэй хулганы заагч
харагдаж байвал амжилттай боллоо гэсэн үг. Туршилтаас гарахын тулд
Ctrl
Alt
Backspace
товчлуурын хослолыг дарна.
Хэрэв хулгана ажиллахгүй байвал өмнөх туршилтыг дахин
хийхээсээ өмнө хулганаа тохируулах шаардлагатай. &os;-г суулгах
бүлэгт буй хэсгээс харна уу.
X11-г сайжруулах
Дараа нь xorg.conf.new файлыг өөрийнхөө
хүсэлд тохируулан сайжруулах хэрэгтэй. Уг файлыг
&man.emacs.1; эсвэл &man.ee.1; зэрэг засварлагчаар нээнэ.
Эхлээд дэлгэцийн зурах давтамжийг оруулж өгөх хэрэгтэй.
Ийм зурах давтамж нь хэвтээ болон босоо чиглэлийн зурах
давтамж гэж байдаг. Давтамжийн тоон утгуудыг
xorg.conf.new файл дотор
"Monitor" гэсэн хэсэгт оруулж өгөөрэй:
Section "Monitor"
Identifier "Monitor0"
VendorName "Monitor Vendor"
ModelName "Monitor Model"
HorizSync 30-107
VertRefresh 48-120
EndSection
HorizSync болон
VertRefresh гэсэн хэсэг нь хоосон утгатай байж
магадгүй. Хэрэв тийм бол тэдгээрт тохирсон утгуудыг нь
оруулж өгөх ёстой. HorizSync-д
хэвтээ зуралт, VertRefresh-д босоо зуралтын
утгыг өгнө. Дээрх жишээн дээр дэлгэцийн тохирох утгуудыг нь оруулж
байна.
X нь DPMS (Тэжээл хэмнэх) чадвартай дэлгэцийг дэмждэг.
&man.xset.1; програм цаг дуусах нөхцлийг шалгаад дэлгэцийг
standby, suspend, эсвэл off буюу нөөц, түр салгах, эсвэл
унтраах зэрэг горимд шилжүүлдэг. Хэрэв та дэлгэцэндээ DPMS
шинж чанарыг хэрэгжүүлнэ гэж бодож байвал дараах мөрийг
monitor хэсэгт нэмэх хэрэгтэй:
Option "DPMS"
xorg.conf
Та xorg.conf.new файлыг
засварлагч дээр нээсэн хэвээр байгаа болохоор дэлгэцийн
зуралтын хэмжээ болон өнгөний нягтыг оруулж өгч болно.
Эдгээр утгыг "Screen" хэсэгт оруулдаг:
Section "Screen"
Identifier "Screen0"
Device "Card0"
Monitor "Monitor0"
DefaultDepth 24
SubSection "Display"
Viewport 0 0
Depth 24
Modes "1024x768"
EndSubSection
EndSection
DefaultDepth-д өгсөн утга нь
анхдагч хэрэглэх өнгөний нягт юм. Хэрэв анхдагч утгыг нь
ачаалах үед дарж өөрчлөж хэрэглэнэ гэвэл &man.Xorg.1;-г
ажиллуулах тушаалд гэсэн сонголтыг
хүссэн утгатай хамт оруулан хэрэглэж болно.
Modes гэсэн түлхүүр үг нь заасан
өнгөтэй үеийн дэлгэцийн зурах хэмжээг зааж байдаг.
Тухайн график дүрслэгчийн үйлдвэрлэгчээс зааж өгсөн
стандарт VESA горимууд л зөвшөөрөгдсөн гэдгийг анхаарна уу.
Дээрх жишээн дээр дэлгэцийн анхдагч өнгөний нягт нь нэг цэгийг
хорин дөрвөн битээр илэрхийлнэ гэж заасан байгаа бөгөөд ийм
нягтшилтай үедээ өргөөшөө 1024, өндрөөшөө 768 цэгээр
зурж харуул хэмээн зааж өгөв.
Эцэст нь тохируулгын файлаа хадгалаад өмнө заасны
дагуу дахин турших хэрэгтэй.
Хүндрэл гарсан үед танд хэрэгтэй нэг хэрэгсэл бол
Х11-ийн log буюу бүртгэл тэмдэглэлийн файл юм. Энэ файлд
Х11-д залгагдсан төхөөрөмжийн тухай мэдээллүүд оршиж байдаг.
&xorg;-н бүртгэл тэмдэглэлийн
нэрний загвар нь /var/log/Xorg.0.log
хэлбэртэй байдаг. Энэ файлын жинхэнэ нэр нь
Xorg.0.log-оос
Xorg.8.log-н хооронд өөрчлөгдөж байдаг.
Хэрэв бүх зүйл сайн болж өнгөрсөн бол
тохируулгын файлаа &man.Xorg.1;-д олдох газарт байрлуулах
хэрэгтэй. Үүнийг голдуу /etc/X11/xorg.conf эсвэл
/usr/X11R6/etc/X11/xorg.conf гэсэн байрлалд
хуулдаг.
&prompt.root; cp xorg.conf.new /etc/X11/xorg.conf
X11-г тохируулах явц ингээд гүйцлээ.
&xorg;-г та одоо &man.startx.1; хэрэгслээр
эхлүүлж болно. Х11 сервер нь мөн &man.xdm.1;-р эхлүүлэгдэж болдог.
Түүнчлэн &man.xorgcfg.1; нэртэй Х11-тэй хамт ирдэг
график дүрслэлтэй тохируулгын хэрэгсэл байдаг. Үүгээр
төхөөрөмжүүдийг график хэлбэрээр сонгон тохирох таниулах
програмуудыг нь сонгох журмаар тохиргоо хийж болдог. Уг
програмыг консолоос xorgcfg -textmode
гэсэн тушаалаар эхлүүлдэг. Дэлгэрэнгүй мэдээллийг
&man.xorgcfg.1;-н гарын авлагаас харна уу.
Мөн &man.xorgconfig.1; нэртэй хэрэгсэл бий.
Энэ нь консол дээр ажилладаг програм бөгөөд график горимыг
бодвол ажиллахад арай төвөгтэй байж магадгүй ч зарим нөхцөлд
бусад хэрэгслийн чаддаггүйг биелүүлж чаддаг.
Нэмэгдэл тохиргоо
&intel; i810 Graphics Chipsets-г тохируулах
Intel i810 graphic chipset
&intel; i810 integrated chipsets төрлийн график
дүрслэгчдийг тохируулахын тулд
agpgart
AGP програмууд X11-д хэрэгтэй байдаг.
&man.agp.4;-н драйверийн гарын авлагаас нэмэгдэл мэдээллийг
хараарай.
Энэ нь мөн бусад график хавтангуудын төхөөрөмжийг
тохируулахад хэрэглэгддэг. Системийнхээ цөмд &man.agp.4;
драйверийг оруулж хөрвүүлээгүй бол &man.kldload.8;
тушаалаар драйверийг дуудсан үед ажиллахгүй гэдгийг анхаарна уу.
Уг драйвер анхнаасаа цөмд оруулж бэлтгэгдсэн байх ёстой юм уу эсвэл
ачаалах үед /boot/loader.conf-р цөмд
нэмэгдсэн байх ёстой.
Өргөн дэлгэцийн горим нэмэх
widescreen flatpanel өргөн дэлгэцийн тохиргоо
Энэ хэсэгт таныг тохируулгын жаахан илүү мэдлэгтэй гэж үзэх болно.
Мөн энэ хэсэгт дээр өгүүлсэн ердийн тохиргоо хийхийг авч үзэхгүй.
Бүртгэл мэдээллийн файлыг ашиглаж тохиргоог ямар нэгэн аргаар
дуусгаж болно. Хамгийн багадаа текст засварлагч байхад л уг
тохируулгыг хийж болох хангалттай.
16:10 болон 10:9 зэрэг харуулах харьцааг
дэмждэг одоогийн өргөн дэлцгэцүүд (WSXGA, WSXGA+, WUXGA, WXGA, WXGA+, гэх мэт) жаахан хүндрэлтэй байж болзошгүй. Зарим төрлийн 16:10 харуулах
харьцаануудыг дурдвал:
2560x1600
1920x1200
1680x1050
1440x900
1280x800
Зарим тохиолдолд Section
"Screen" хэсгийн Mode хэсэгт
эдгээр харьцаануудын нэгийг бичсэнээр тохиргоог амархан гүйцээж
болдог:
Section "Screen"
Identifier "Screen0"
Device "Card0"
Monitor "Monitor0"
DefaultDepth 24
SubSection "Display"
Viewport 0 0
Depth 24
Modes "1680x1050"
EndSubSection
EndSection
&xorg; нь тухайн өргөн дэлгэцээс
I2C/DDC мэдээллийг нь авах ухаантай болохоор уг дэлгэцийн харгалзах
зуралтын давтамжийг нь мэдэж чаддаг.
Хэрэв эдгээр ModeLines-ууд нь драйвер дотор
байхгүй байвал &xorg; танд жаахан тусламж
өгч чаддаг. /var/log/Xorg.0.log файлаас
ажиллаж болох ModeLine-уудыг харж болно.
Дараах шиг мөрийн хэсгүүдийг харах хэрэгтэй:
(II) MGA(0): Supported additional Video Mode:
(II) MGA(0): clock: 146.2 MHz Image Size: 433 x 271 mm
(II) MGA(0): h_active: 1680 h_sync: 1784 h_sync_end 1960 h_blank_end 2240 h_border: 0
(II) MGA(0): v_active: 1050 v_sync: 1053 v_sync_end 1059 v_blanking: 1089 v_border: 0
(II) MGA(0): Ranges: V min: 48 V max: 85 Hz, H min: 30 H max: 94 kHz, PixClock max 170 MHz
Энэ мэдээллийг EDID мэдээлэл гэдэг. Үүгээр
ModeLine мөрийг үүсгэхийн тулд ердөө л
тэдгээрийг зөв дарааллаар нь оруулж бичихэд хангалттай:
ModeLine <name> <clock> <4 horiz. timings> <4 vert. timings>
Тэгэхээр дээр жишээний дагуу Section "Monitor"
хэсэгт ModeLine мөрийг дараах маягаар оруулна:
Section "Monitor"
Identifier "Monitor1"
VendorName "Bigname"
ModelName "BestModel"
ModeLine "1680x1050" 146.2 1680 1784 1960 2240 1050 1053 1059 1089
Option "DPMS"
EndSection
Ингэж энгийн засварлалт хийж дуусгаад Х-ийг өргөн дэлгэцтэй нь шинээр
ажиллуулж болно.
Murray
Stokely
Хамтран бичилцсэн
X11 дээр үсгийн маяг хэрэглэх нь
Type1 төрлийн үсгийн маяг
Х11 тэй хамт ирдэг анхдагч үсгийн маягууд нь ширээний програмуудад
тийм сайн тохиромжтой байж чаддаггүй. Том үсэгнүүд нь
зарим нь арзайж харагдах, зарим
&netscape;-н жижиг үсэгнүүд
тийм аятайхан харагддаггүй гэх мэт онцгүй тохиолдлууд тулгардаг.
Гэхдээ Х11 дээр хэрэглэгдэх боломжтой үнэгүй өндөр чанарын
Type1 (&postscript;) төрлийн үсгийн маягууд
байдаг. Жишээ нь URW үсгийн цуглуулганд
(x11-fonts/urwfonts)
өндөр чанарын type1 (Times Roman,
Helvetica, Palatino гэх мэтчилэн) үсгийн маягууд орсон байдаг.
Мөн Freefonts цуглуулганд
(x11-fonts/freefonts)
маш олон төрлийн үсгийн маяг байдаг бөгөөд ихэнх нь графиктай ажилладаг
Gimp зэрэг програмд зориулагдсан болохоор
дэлгэцийн харуулах зориулалтанд хэрэглэгддэггүй. Бас Х11 дээр цөөхөн
тохиргоо хийгээд &truetype; төрлийн үсгийн маяг хэрэглэдэг болгож болдог.
&man.X.7; хуудаснаас юм уу эсвэл
&truetype; үсгийн маягийн хэсгээс
нэмэлт мэдээллүүдийг уншина уу.
Дээрх Type1 үсгийг портын цуглуулгаас суулгахын тулд
дараах тушаалыг оруулна:
&prompt.root; cd /usr/ports/x11-fonts/urwfonts
&prompt.root; make install clean
Энэ үйлдлийг бусад цуглуулган дээр мөн адил хийнэ.
X серверт эдгээр үсгээ таниулахын тулд тохируулгын файлд (/etc/X11/xorg.conf) дараах мөрийг нэмж өгдөг:
FontPath "/usr/X11R6/lib/X11/fonts/URW/"
эсвэл Х ажиллаж байх үед дараах тушаалыг өгч болно:
&prompt.user; xset fp+ /usr/X11R6/lib/X11/fonts/URW
&prompt.user; xset fp rehash
Энэ тушаал нь Х хэсгийг хаагдах хүртэл хүчинтэй бөгөөд
ийм байдалд хүргэхгүй гэвэл ачаалах үед уншигддаг эхлэх файлд
нэмж өгдөг (startx-н эхлэх үед уншдаг файл нь
~/.xinitrc, харин XDM
зэргийн график нэвтрэлт хийдэг програмын эхлэн уншдаг файл нь
~/.xsession байдаг ).
Гурав дахь арга бол шинэ
/usr/X11R6/etc/fonts/local.conf файл хэрэглэх юм:
anti-aliasing хэсгээс уншина уу.
&truetype; үсгийн маяг
TrueType үсгийн маяг
үсгийн маяг
TrueType
&xorg; нь өөртөө бас
&truetype; төрлийн үсгийн маягийг харуулах гүйцэтгэлтэй суусан байдаг.
Үүнийг гүйцэтгэх хоёр төрлийн гүйцэтгэл бий. Энэ хэсэгт freetype
модулийг харуулсан ба нөгөө үсгийн маяг харуулагчийг бодвол
илүү тогтвортой билээ. freetype модулийг идэвхжүүлэхийн тулд
дараах мөрийг /etc/X11/xorg.conf файлын
"Module" хэсэгт нэмнэ.
Load "freetype"
Одоо &truetype; үсгийн маягт зориулсан сан үүсгээд
(жишээлбэл
/usr/X11R6/lib/X11/fonts/TrueType)
бүх &truetype; үсгүүдээ тэр санд хуулна. &macintosh; машинаас
&truetype; төрлийн үсгийн маягийг шууд хуулж болохгүй гэдгийг анхаарах
хэрэгтэй. Эдгээр нь Х11 дээр хэрэглэгдэхийн тулд
&unix;/&ms-dos;/&windows; хэлбэрийнх байх ёстой. Тэр санд хуулсныхаа
дараа ttmkfdir-г ашиглаж
fonts.dir файл үүсгэдэг бөгөөд ингэснээр Х-н
үсэг харуулагч нь шинэ файл суугдлаа гэдгийг таньдаг.
ttmkfdir нь FreeBSD-н портын цуглуулганд
x11-fonts/ttmkfdir гэж буй.
&prompt.root; cd /usr/X11R6/lib/X11/fonts/TrueType
&prompt.root; ttmkfdir -o fonts.dir
Одоо &truetype; санг үсгийн маягийн таних замд нэмэх ёстой.
Энэ нь дээр Type1 үсгийн маягт дээр өгүүлсэнтэй ижилхэн
&prompt.user; xset fp+ /usr/X11R6/lib/X11/fonts/TrueType
&prompt.user; xset fp rehash
гэж нэмэх юм уу эсвэл xorg.conf файл дотор
FontPath гэж нэмнэ.
Ингээд болох нь тэр. Одоо &netscape;,
Gimp,
&staroffice;, гэх мэтчилэн бүх X програмууд
суугдсан &truetype; үсгийн маягуудыг таних ёстой.
Маш бага хэмжээтэй (өндөр нарийвчлалтай дэлгэц дээр үзүүлэгдэх вэбийн текстүүд)
эсвэл маш том үсэгнүүд (&staroffice; дээр)
арай илүү харагдана.
Joe Marcus
Clarke
Шинэчлэсэн
Anti-Aliased үсгийн маяг
anti-aliased үсгийн маяг
үсгийн маяг
anti-aliased
Anti-aliasing үсгийн маягууд Х11 дээр
&xfree86; 4.0.2-с эхлэн боломжтой болсон.
Гэхдээ &xfree86; 4.3.0 хүртэл үсгийн
маяг тохируулах нь төвөгтэй байв.
&xfree86; 4.3.0-с эхлэн Х11 дээр
/usr/X11R6/lib/X11/fonts/
ба ~/.fonts/ дотор байрласан бүх үсгийн маягууд
автоматаар anti-aliasing гэж Xft-нийцтэй програмд хэрэглэгдэх
боломжтой болсон. Бүх програмууд Xft-нийцтэй биш боловч ихэнх нь
Xft-г дэмжсэн байдаг.
Хft-нийцтэй програмууд бол Qt 2.3 ба түүнээс дээшхи хувилбарууд
(КДЭ ширээний орчинг хөгжүүлэхэд хэрэглэгддэг
багаж хэрэгслүүд),
GTK+ 2.0 ба түүнээс дээшхи хувилбарууд (
ГНОМ ширээний орчинг хөгжүүлэхэд
хэрэглэгддэг багаж хэрэгслүүд), мөн
Mozilla 1.2 ба түүнээс дээшхи хувилбарууд юм.
Ямар үсгийн маягууд нь anti-aliased болохыг хянах эсвэл
anti-aliasing шинж чанаруудыг тохируулахын тулд
/usr/X11R6/etc/fonts/local.conf файлыг
үүсгэх (хэрэв байвал засварлах) хэрэгтэй.
Xft үсгийн маягийн системийн хэд хэдэн шинж чанарууд энэ файлаар
тохируулагддаг бөгөөд энэ хэсэгт зөвхөн энгийн хэдийг жишээ татах болно.
Дэлгэрэнгүй мэдээллийг &man.fonts-conf.5; хуудаснаас харна уу.
XML
Энэ файл нь XML хэлбэрийн байх ёстой. Том жижиг үсгийн
хэмжээнд нь анхааралтай хандах хэрэгтэй. Мөн нээгдсэн таглааг бас
зөв хаасан байх ёстой. Энэ файл эхлэхдээ энгийн DOCTYPE
тодорхойлолтоор эхэлдэг бөгөөд дараа нь
<fontconfig> таглаа араас нь залгаж явдаг:
<?xml version="1.0"?>
<!DOCTYPE fontconfig SYSTEM "fonts.dtd">
<fontconfig>
Өмнө хэлсэнчлэн
/usr/X11R6/lib/X11/fonts/ болон
~/.fonts/ санд байгаа үсгийн маягууд
автоматаар Xft-нийцтэй програмд танигддаг. Та үүнээс өөр санд
үсгийн маяг байрлуулсан бол
/usr/X11R6/etc/fonts/local.conf файлд
доор дурдсантай ижил мөр оруулж өгөх хэрэгтэй:
<dir>/үсгийн/маягийн/байгаа/сангийн</зам>
Шинэ үсэг, ялангуяа шинэ сан нэмсний дараа үсгийн маягийн
түр хадгалагдсан орон зайг дараах тушаалаар сэргээх ёстой:
&prompt.root; fc-cache -f
Anti-aliasing нь ирмэгийг жаахан уусгаж зөөлрүүлэн харагдуулдаг
болохоор жижиг үсгүүдийг уншихад эвтэйхэн болгодог бөгөөд
том үсгийн шаталсан ирмэгийг
зөөллөж гөлийлгөдөг.
Иймэрхүү зөөллөсөн шинэ чанар нь ердийн текст дээр хэрэгжихээр
нүдэнд ядаргаатай өвтгөх нөлөө үүсгэж магадгүй юм.
Тэгэхээр 14-н хэмжээнээс бага үсгийн маяганд anti-aliasing
шинж чанарыг хэрэглэхгүй гэж бодвол дараах мөрийг оруулаарай:
<match target="font">
<test name="size" compare="less">
<double>14</double>
</test>
<edit name="antialias" mode="assign">
<bool>false</bool>
</edit>
</match>
<match target="font">
<test name="pixelsize" compare="less" qual="any">
<double>14</double>
</test>
<edit mode="assign" name="antialias">
<bool>false</bool>
</edit>
</match>
үсгийн маяг
зай авалт
Жигд зай авалттай үсгийн маяганд
anti-aliasing шинж чанар зөв хэрэгжихгүй байж магадгүй.
Энэ асуудал
КДЭ дээр их тулгардаг.
Үүний засах нэг арга бол тийм үсгүүдийн зай авалтыг
100 байх ёстой гэж зааж өгдөг. Дараах мөрийг нэмж үүнийг
гүйцэтгэнэ:
<match target="pattern" name="family">
<test qual="any" name="family">
<string>fixed</string>
</test>
<edit name="family" mode="assign">
<string>mono</string>
</edit>
</match>
<match target="pattern" name="family">
<test qual="any" name="family">
<string>console</string>
</test>
<edit name="family" mode="assign">
<string>mono</string>
</edit>
</match>
(энэ нь бусад ердийн ижил зай авалттай үсгийн маягуудыг
"mono" гэсэн нэрээр хандана гэж зааж өгч байна)
тэгээд дараа нь:
<match target="pattern" name="family">
<test qual="any" name="family">
<string>mono</string>
</test>
<edit name="spacing" mode="assign">
<int>100</int>
</edit>
</match>
Helvetica зэрэг зарим үсгийн маягуудад
anti-aliased хэрэглэх үед бага зэрэг хүндрэлүүд гарч болзошгүй.
Энэ загвар нь тийм үсгийн маягуудын талыг нь хасах шинж илэрдэг.
Бүр таарахгүй муудах үед Mozilla зэргийн
програмууд ажиллах үедээ нурдаг. Үүнээс сэргийлэхийн тулд
local.conf файлд дараах мөрийг нэмнэ:
<match target="pattern" name="family">
<test qual="any" name="family">
<string>Helvetica</string>
</test>
<edit name="family" mode="assign">
<string>sans-serif</string>
</edit>
</match>
local.conf файлыг засварлаж дуусаад
уг файлыг </fontconfig> таглаагаар
дууссан эсэхийг шалгаарай. Ингээгүй бол уг файлын өөрчлөлтийг
үл хэрэгсэж хэрэгжүүлдэггүй.
Х11-тэй анх ирдэг үсгийн маягуудад anti-aliasing хэрэглэхэд
тийм аятайхан харагддаггүй. Арай илүү анхдагч үсгийн маягийг
x11-fonts/bitstream-vera
портоос суулгаж болно. Энэ порт нь суугдах үедээ хэрэв
/usr/X11R6/etc/fonts/local.conf файл
байхгүй бол мөн суулгадаг. Хэрэв файл өмнө нь байвал
энэ порт /usr/X11R6/etc/fonts/local.conf-vera
- гэсэн файл үүсгэдэг. Үүний доторхийг
+ гэсэн файл үүсгэдэг. Үүний дотор байгааг
/usr/X11R6/etc/fonts/local.conf файл уруу
нийлүүлбэл Bitstream үсгийн маягтууд автоматаар
X11 Serif, Sans Serif, болон Monospaced үсгийн маягтуудын оронд сууж
анхдагч үсгийн маяг нь болдог.
Эцэст нь хэрэглэгчид өөрсдийн гэсэн тохируулгаа
хувийн сан дотор буй
.fonts.conf файл дотор хийж болдог.
Ингэхийн тулд хэрэглэгч бүр
~/.fonts.conf файл үүсгэх хэрэгтэй. Энэ файл нь
мөн XML хэлбэртэй байх ёстой.
LCD дэлгэц
Үсгийн маяг
LCD дэлгэц
Сүүлчийн үг: LCD дэлгэцтэй үед sub-pixel харуулалт
хэрэглэх хүсэлт гарч болзошгүй. Энэ нь үндсэндээ
(хэвтээ чиглэлд нь салгасан) улаан, ногоон болон цэнхэр
өнгийн бүрдлүүдийг тусад нь салгаж харуулснаар хэвтээ
чиглэлийн дүрслэх чадварыг сайжруулдаг.
Үр дүн нь мэдээж маш сайн харуулалт үүсдэг.
Ингэж зөвшөөрүүлэхийн тулд
local.conf файлд дараах мөрийг нэмнэ:
<match target="font">
<test qual="all" name="rgba">
<const>unknown</const>
</test>
<edit name="rgba" mode="assign">
<const>rgb</const>
</edit>
</match>
Дэлгэцийн төрлөөс хамаарч
rgb нь bgr,
vrgb эсвэл vbgr гэж
өөрчлөгдөж болзошгүй тул янз янзаар нь туршиж аль нь илүү
тохирч байгааг олоорой.
Mozilla
anti-aliased үсгийн маягийг хорих
Дараагийн удаа Х-г эхлэх үед Anti-aliasing зөвшөөрөгдсөн
байх болно. Гэхдээ програмууд энэ шинж чанарын давуу талыг
ашиглах хэрэгтэй. Одоогийн байдлаар Qt хэрэгсэл үүнийг ашигладаг.
Энэ нь КДЭ орчны бүх үсгийн маягт
anti-aliased хэрэгжүүлдэг. Мөн
GTK+ үүнийг ашиглан
ГНОМ дээр
Font
програмаар ( дээр дэлгэрэнгүй мэдээлэл буй)
үсгийн маягтдаа anti-aliasing хэрэгжүүлдэг.
Анхныхаа тохиргоогоор
Mozilla 1.2 болон түүнээс дээшхи
хувилбарууд нь автоматаар anti-aliasing-г ашигладаг.
Үүнийг хорихын тулд
Mozilla-г
-DWITHOUT_XFT гэсэн сонголттой хөрвүүлж
бэлдэх хэрэгтэй.
Seth
Kingsley
Хамтран бичилцсэн
X Display Manager буюу харуулалт зохицуулагч
Ерөнхий ойлголт
X Display Manager буюу харуулалт зохицуулагч
X Display Manager (XDM) буюу Х
харуулалт зохицуулагч гэдэг нь Х цонхот системд сонгогдон
хэрэглэгдэж болох бөгөөд нэвтрэх үйлдэлд хэрэглэгддэг.
Энэ нь бага хүчин чадалтай X терминал
, ширээний
програмын орчин, мөн том сүлжээнд буй харуулалтын сервер зэрэг
төрөл бүрийн нөхцөлд хэрэглэгддэг. Нэгэнт Х цонхот систем нь
сүлжээ болон бүртгэлийн бие даасан гүйцэтгэлтэй болохоор Х
үйлчлүүлэгч болон серверүүдийн хоорондох холбоог тохируулах
маш олон арга бий. XDM нь
холбогдож болох серверүүдийг график горимд дүрсэлж харуулдаг
бөгөөд нэр болон нууц үг оруулах нөхцөл биелүүлж өгдөг.
Та XDM-г хэрэглэгчид зориулж
&man.getty.8; хэрэгслийн биелүүлдэг гүйцэтгэлтэй
( хэсгээс дэлгэрэнгүйг харна уу)
ижил гэж бодох хэрэгтэй. Тэгэхээр энэ нь
систем рүү нэвтрэх үйлдлийг гүйцэтгэдэг бөгөөд нэвтрүүлэхдээ тухайн
хэрэглэгчийн орчинг ажиллуулж (голдуу Х цонхны зохицуулагч байдаг
) хэрэглэгчийг гарах хүртэл нь хүлээж байдаг. Мөн өөр хэрэглэгч
холбогдох үед холбогдох дэлгэцийг харуулан нэвтрэх үйлдэл
хийлгэх боломжийг
XDM биелүүлж байдаг.
XDM-г хэрэглэх нь
XDM далд чөтгөр гуай
/usr/X11R6/bin/xdm гэсэн байрлалд байдаг.
Энэ нь root эрхтэй хүнээр ямар ч үед
эхлүүлэгдэж болдог бөгөөд эхлэнгүүтээ уг машинд буй Х цонхыг
зохицуулах үүргийг гүйцэтгэж эхэлдэг. Хэрэв
XDM-г машиныг шинээр ачаалагдах
болгонд эхлүүлэх хүсэлтэй байгаа бол үүнийг биелүүлэх хамгийн эвтэйхэн зам бол
/etc/ttys файлд оруулга хийж өгөх билээ.
Энэ файлын зохион байгуулалтын талаар хэсэгт хараарай.
/etc/ttys файл дотор
XDM-г виртуал терминал
дээр далд чөтгөр хэлбэрээр ажиллуулна гэсэн дараах мөр байдаг:
ttyv8 "/usr/X11R6/bin/xdm -nodaemon" xterm off secure
Анхдагч тохируулгаараа энэ нь хоригдсон байдаг бөгөөд
идэвхжүүлэхийг хүсвэл тав дахь үг болох off гэснийг
on болгож өөрчлөөд &man.init.8;-г
дээр заасны дагуу шинээр ачаалах хэрэгтэй.
Эхний талбар нь уг програмын зохицуулах терминалын нэр бөгөөд
ttyv8 гэсэн буй. Энэ нь
XDM есдүгээр виртуал терминал
дээр ажиллаж эхэлнэ гэсэн үг юм.
XDM-г тохируулах нь
XDM-г тохируулах файл
/usr/X11R6/lib/X11/xdm санд байдаг.
Энэ сан дотор XDM-н харагдцыг
өөрчилж тохируулах хэд хэдэн файл бий.
Голдуу дараах төрлийн файлууд байдаг:
Файл
Тодорхойлолт
Xaccess
Хэрэглэгчийн эрхийн дүрэм.
Xresources
X-н resource буюу эх сурвалж анхдагч утгууд.
Xservers
Дотоод юм уу алсад буй холбогдож болох дэлгэц зохицуулагчдын жагсаалт.
Xsession
Нэвтрэх үед тухайн орчинд үйлдэгддэг анхдагч скрипт.
Xsetup_*
Нэвтрэх үйлдлээс өмнө нь програмуудыг ачаалагч скрипт.
xdm-config
Уг машин дээр ажиллаж байгаа бүх харуулагчдыг
ерөнхийд нь тохируулагч файл.
xdm-errors
Сервер програмаас үүсгэгдсэн алдаанууд.
xdm-pid
Одоогийн ажиллаж байгаа XDM-н процесс ID дугаар.
Мөн энэ сан дотор XDM-г ажиллаж байх
үед уг график орчныг тохируулдаг скрипт болон програмууд байдаг.
Саяны жагсаасан файлуудын зориулалтыг ерөнхийд нь дор дурдав.
Уг файлуудыг хэрэглэх дэлгэрэнгүй заавар нь &man.xdm.1; хуудсанд
тодорхойлогдсон байгаа.
Анхныхаа тохируулгаар бол энгийн нэгэн нэвтрэх дөрвөлжин цонх дотор
уг машины нэр харуулагдсан байдаг ба том үсгээр Login:
гэж бичээд доод хэсэгт нь
Password:
гэж нууц үг оруулах талбар байдаг.
Энэ цонхноос эхлэн
XDM-н харагдцыг өөрчилж эхэлж болох юм.
Xaccess
XDM-ээр хянагддаг харуулагчтай
холбогдох протоколыг
X Display Manager Connection Protocol (XDMCP)
гэж нэрлэдэг.
Энэ файл нь алсад буй компьютераас XDMCP холболт ямар
дүрмээр хийгдэхийг заан хянаж байдаг.
Энэ нь алсаас холбогдох холболтыг хүлээж авах
тохиргоог xdm-config файлд хийх хүртэл
хориотой байдаг. Анхдагч тохиргоогоороо бол ямар ч хэрэглэгчийн
холболтыг зөвшөөрөхгүй гэж заагдсан байдаг.
Xresources
Энэ нь харуулагчдыг сонгох нэвтрэх дэлгэцийн харуулалтыг
өөрчилж болох анхдагч утгууд хадгалсан файл юм.
Энэ файлаар нэвтрэх програмыг өөрчилж болно. Файлын зохион байгуулалт
нь Х11-н бичиг баримтад заасантай ижил загвартай байдаг.
Xservers
Энэ нь сонгогдож болох харуулагчдын жагсаалт хадгалсан файл.
Xsession
Энэ файл нь XDM-д зориулсан
хэрэглээг холбогдсоны дараа гүйцэтгэгдэх скрипт файл юм.
Ихэнхдээ хэрэглэгчид өөрсдийнхөө эхлэл санд буй
~/.xsession файл дотор өөрсдийн гэсэн
ажиллуулах бичлэгээ бичиж энэ файлын гүйцэтгэлийг дардаг.
Xsetup_*
Энэ файл нь нэвтрэх цонх болон харуулагчдыг
сонгогдохоос өмнө автоматаар
ажилладаг. Харуулагч болгонд зориулсан скрипт нь
Xsetup_ нэрэн дээр
харуулагчийн дугаар залгагдсан нэртэй байдаг (
жишээ нь дотоод харуулагч
Xsetup_0 гэсэн нэртэй байдаг).
Энэ файлд голдуу xconsole зэргийн
нэг юм уу хоёр програмыг ар талд
ажиллуулж байхаар бичсэн байдаг.
xdm-config
Энэ файлд харуулагч болгонд хэрэглэгдэх
програмын анхдагч утга хэлбэрийн тохируулгууд байдаг.
xdm-errors
Энэ файл дотор XDM-н
ажиллуулахыг оролдсон серверээс гарсан алдаануудыг
бичсэн байдаг. Хэрэв XDM-н
эхлүүлсэн дэлгэц ямар нэгэн замаар гацах юм бол юунаас болсон
эсэхийг нь мэдэх хамгийн зөв газар бол энэ билээ. Эдгээр алдаанууд
мөн хэрэглэгчийн тухайн орчноос хамаарч
~/.xsession-errors файл дотор
бас бичигддэг.
Сүлжээний харуулагч серверийг ажиллуулах
Бусад хэрэглэгчдийг харуулагч сервер рүү холбохын тулд
хандах эрхийн дүрмийг засварлаж холболт хүлээж авагчийг
зөвшөөрүүлэх хэрэгтэй. Анхдагч утгаараа үүнийг хорьсон байдаг.
XDM-г холболт хүлээж авдаг
болгохын тулд эхлээд xdm-config
- файл доторхи мөрийг тайлбар мөр болгож хүчингүй болгох
+ файл доторх мөрийг тайлбар мөр болгож хүчингүй болгох
хэрэгтэй:
! SECURITY: do not listen for XDMCP or Chooser requests
! Comment out this line if you want to manage X terminals with xdm
DisplayManager.requestPort: 0
тэгээд XDM-ийг шинээр
эхлүүлэх хэрэгтэй. Ийм файлд #
тэмдгээр
тайлбар мэт болгож хасдаггүй харин !
тэмдэг хэрэглэх хэрэгтэй гэдгийг санах хэрэгтэй.
Xaccess файл доторхоос жишээнүүдийг
харах хэрэгтэй бөгөөд
&man.xdm.1; гарын авлагаас дэлгэрэнгүй унших нь зүйтэй.
XDM-н орлуулгууд
XDM-г орлох хэд хэдэн програм бий.
Тэдний нэг болох
kdm-г (
КДЭ-тэй цуг ирдэг) энэ бүлэгт
тайлбарлах болно. Харуулалт зохицуулагч
kdm нь маш олон төрлийн харуулах
загварыг санал болгодог бөгөөд нэвтрэх үед цонх зохицуулагчдыг
давхар сонгож болох боломж өгдөг.
Valentino
Vaschetto
Хамтран бичсэн
Дэлгэцийн орчин
Энэ хэсэгт FreeBSD-н Х-д зориулсан төрөл бүрийн дэлгэцийн
орчнуудыг тайлбарлах болно. Дэлгэцийн орчин
гэдэгт
энгийн цонх зохицуулагчаас авахуулаад төрөл бүрийн ширээний
програмыг агуулсан цогц програмууд болох
КДЭ болон ГНОМ
зэрэг ордог.
GNOME буюу ГНОМ
ГНОМ-н тухай
ГНОМ
ГНОМ гэдэг нь
компьютераа тохируулахад тань амарчилж хөнгөвчилсөн
дэлгэцийн програмын орчин юм. ГНОМ
дотор самбар (програм эхлүүлэх болон төлөв байдлыг нь харуулах
зорилготой), дэлгэцийн орон зай (програмууд байрлахад зориулагдсан
), дэлгэцийн хэрэгслүүд болон програмуудын цуглуулга, мөн програмууд
өөр хоорондоо зохицож ажиллахад зориулагдсан хэд хэдэн журам
агуулагдаж байдаг. Өөр үйлдлийн систем юм уу эсвэл өөр
орчинд ажиллаж сурсан хүмүүст
ГНОМ-н санал болгож байгаа
хүчтэй бөгөөд аятайхан график орчин нь дасахад амар санагддаг.
FreeBSD дээрх ГНОМ-н талаар
дэлгэрэнгүй мэдээллийг FreeBSD-н ГНОМ
Төслийн вэб хуудаснаас харах хэрэгтэй. Уг вэб хуудсанд
ГНОМ-г хэрхэн суулгаж тохируулан мөн зохицуулах
талаар нэлээн өргөн хэмжээний асуулт хариултууд байдаг.
ГНОМ-г суулгах
ГНОМ-г суулгах амар арга бол FreeBSD-г
суулгах тухай
Бүлэг 2-н хэсэгт
тайлбарлаж байсан
Desktop Configuration
цэснээс суулгах юм.
Гэхдээ порт юм уу багцаас мөн амархан суулгаж болох билээ:
Сүлжээнээс ГНОМ-г багц хэлбэрээр
нь суулгахыг хүсвэл дараах тушаалыг өгөхөд хангалттай:
&prompt.root; pkg_add -r gnome2
ГНОМ-г порт дотор эх бичлэгээс нь
хөрвүүлж суулгахыг хүсвэл дараах тушаалаар суулгана:
&prompt.root; cd /usr/ports/x11/gnome2
&prompt.root; make install clean
ГНОМ суугдсаны дараа
Х серверт анхдагч цонх зохицуулагчийн оронд
ГНОМ эхлэхийг зааж өгөх хэрэг гардаг.
ГНОМ-г эхлүүлэх амархан арга бол
ГНОМ-н харуулалтыг зохицуулагч буюу GDM-г
хэрэглэх билээ.
GDM нь
ГНОМ-той хамт суугддаг
(гэхдээ анхдагч тохиргоогоороо бол хоригдсон байдаг)
бөгөөд /etc/rc.conf файл дотор
gdm_enable="YES" мөрийг нэмэн оруулснаар
идэвхжүүлдэг. Шинээр ачаалагдах үед нэвтрэлт хийсний дараа
нэмэлт тохируулга хийлгүйгээр
ГНОМ автоматаар эхэлдэг.
ГНОМ-г мөн тушаал
бичдэг мөрнөөс
.xinitrc файлд зөв тохируулга хийснээр ажиллуулж
бас болно. Хэрэв .xinitrc файл өмнө нь
байж байвал уг файлд байгаа цонх зохицуулагч эхлэх мөрийг
арилгаад оронд нь
/usr/local/bin/gnome-session гэж
оруулах хэрэгтэй.
Хэрэв нэг их онц чухал мөр уг тохиргооны файл дотор байхгүй гэж
та мэдэж байгаа бол дараах тушаалыг өгч бас болно:
&prompt.user; echo "/usr/local/bin/gnome-session" > ~/.xinitrc
Тэгээд startx гэсэн тушаалыг бичихэд
ГНОМ дэлгэцийн орчин эхлэх болно.
Хэрэв
XDM юм уу ямар нэгэн өөр
дэлгэцийн орчин хэрэглэгдэж байсан бол .xsession
гэсэн файл үүсгээд уг файл дотор өмнө ярьж байсан оруулгыг
оруулах хэрэгтэй. Ингэхийн тулд уг файлыг засварлагчаар нээгээд
дотор байгаа мөрийг
/usr/local/bin/gnome-session мөрөөр
дарж бичихэд болно:
&prompt.user; echo "#!/bin/sh" > ~/.xsession
&prompt.user; echo "/usr/local/bin/gnome-session" >> ~/.xsession
&prompt.user; chmod +x ~/.xsession
Өөр нэг сонголт бол цонх зохицуулагчид өөрчлөлт хийж
нэвтрэлт хийгдэх үед дэлгэцийн орчныг сонгож болдгоор
тохируулж болдог.
КДЭ-н дэлгэрэнгүй хэсэгт
КДЭ-н дэлгэцийн орчны
зохицуулагч kdm дээр хэрхэн үүнийг
хийдэг талаар тайлбарласан байгаа.
ГНОМ дээрх Anti-aliased үсгийн маягууд
ГНОМ
anti-aliased үсгийн маяг
X11 нь өөрийнхөө RENDER
өргөтгөлийг ашиглан
anti-aliased үсгийн маягийг харуулж байдаг.
GTK+ 2.0 болон түүнээс дээшхи хувилбар нь (
ГНОМ-д хэрэглэгддэг багаж хэрэгсэл)
уг өргөтгөлийг ашиглаж чаддаг. anti-aliasing үсгийн маягийг
тохируулах талаар
хэсэгт өгүүлсэн байгаа.
Тэгэхээр програмаа шинэчилснээр
ГНОМ орчинд anti-aliasing үсгийн
маяг хэрэглэгдэж болно.
Applications
Desktop Preferences
Font цэсийг сонгоод
түүнээс
Best shapes,
Best contrast, эсвэл
Subpixel smoothing (LCDs) гэдгийг сонгоход
л боллоо. ГНОМ-д харъяалагддаггүй
GTK+ програмуудад бол ажиллуулахаасаа өмнө
GDK_USE_XFT гэдэг орчны хувьсагчид
1 гэсэн утга өгөөд дараа нь уг програмыг
ажиллуулбал болно.
КДЭ
КДЭ
KDE-н тухай
КДЭ бол хэрэглэхэд тун
амар орчин үеийн дэлгэцийн орчин юм. Хэрэглэгчид хэрэгтэй
КДЭ-н санал болгодог зарим зүйлс бол:
Орчин үеийн сайхан дэлгэцийн орчин
Сүлжээгээр ажиллуулахад ямар ч хүндрэлгүй
КДЭ дэлгэцийн орчин болон
түүний програмуудад зориулж өөртөө агуулсан тусламжийн системтэй
КДЭ-н бүх програмууддаа тохирсон
загвар маягтай
Стандартчлагдсан цэс болон багажит самбар, гарын товчлолууд,
өнгөний хүснэгт гэх мэтчилэн.
Internationalization буюу олон хэлийн дэмжлэг: КДЭ
нь 40 гаран гадаад хэл дээр боломжтой
Бүх дэлгэцийн орчны тохируулгыг төвлөрүүлсэн
цонхот загвартай тохиргоо хийх боломж
Маш олон
КДЭ програмууд
КДЭ нь
Konqueror нэртэй &unix; ертөнцөд
өрсөлдөөн ихтэй хөтлөгчүүдийн нэг болох вэб хөтлөгчтэй хамт ирдэг.
КДЭ-н талаар дэлгэрэнгүй мэдээллийг
KDE
вэб хуудаснаас харж болно.
КДЭ-тэй холбоотой эх үүсвэрүүд болон FreeBSD-тэй холбоотой тусгай мэдээллийг
FreeBSD-KDE
багийн вэб хуудаснаас лавлах хэрэгтэй.
КДЭ-г суулгах нь
ГНОМ болон бусад дэлгэцийн орчны
програмуудыг суулгадаг шиг КДЭ-г суулгах хамгийн хялбар арга бол FreeBSD-г
суулгах тухай
Бүлэг 2-н хэсэгт
тайлбарлаж байсан
Desktop Configuration
цэснээс суулгах явдал юм.
Ахин хэлье, уг програмыг мөн багц юм уу портын цуглуулга ашиглан
амархан суулгаж болно:
Сүлжээгээр КДЭ-г багц хэлбэрээр
суулгана гэвэл дараах тушаалыг өгөхөд л болно:
&prompt.root; pkg_add -r kde
&man.pkg.add.1; автоматаар уг програмын сүүлийн хувилбарыг нь
нөхөж суулгах болно.
КДЭ-г порт цуглуулганаас
эх бичлэгээс нь хөрвүүлж суулгана гэвэл:
&prompt.root; cd /usr/ports/x11/kde3
&prompt.root; make install clean
КДЭ суугдсаны дараа
Х серверт анхдагч цонх зохицуулагчийн оронд КДЭ-г
ажиллуулна гэж зааж өгөх хэрэгтэй. Үүний тулд
.xinitrc файлыг дараах аргаар
засварлаж мөн болно:
&prompt.user; echo "exec startkde" > ~/.xinitrc
Одоо ингээд
startx тушаалыг ажиллуулбал
КДЭ дэлгэцийн орчин эхлэх болно.
Хэрэв урьд нь
XDM зэрэг өөр дэлгэцийн
орчин хэрэглэгдэж байсан бол тохируулга арай өөр байх
болно. Тэр үед
.xsession файлыг засварлах хэрэгтэй.
Энэ бүлгийн сүүл хэсэгт
kdm-н талаар зааварласан байгаа.
KDE-н талаар дэлгэрэнгүй
Одоо КДЭ суугдсан байгаа
болохоор ихэнх зүйлсийг та тусламжийн системийг нь ашиглан
нээж олох юм уу эсвэл зүгээр л цэснүүд дээр дарж туршиж
болох юм.
&windows; эсвэл &mac; төрлийн хэрэглэгчдэд
бол бараг гэртээ байгаа юм шиг л сэтгэгдэл төрөх байх.
КДЭ-н хамгийн сайн заавар бичиг
баримтууд интернэт дээр бий. КДЭ
өөртэйгөө хамт
Konqueror хөтлөгч мөн маш
олон програм болон өргөжүүлсэн бичиг баримтуудтай ирдэг. Бүлгийн
үлдсэн хэсэгт санамсаргүй нээж олсон ч гэсэн сурахад хүндрэлтэй
техникийн зарим асуудлуудыг зааварчлах болно.
KDE Display Manager буюу КДЭ-н дэлгэцийн зохицуулагч
КДЭ
дэлгэц зохицуулагч
Олон хэрэглэгчтэй системийн администратор
хэрэглэгчдэд график нэвтрэх горим хэрэглэхийг хүсдэг.
Өмнө тайлбарласны дагуу
XDM ийм зорилгоор бас хэрэглэгдэж
болно. Гэхдээ
КДЭ бас үүнтэй ижил үүрэг
гүйцэтгэж чадах kdm нэртэй
харагдац сайтай эвтэйхэн нэвтрэх хэсгийг санал болгодог.
Мөн хэрэглэгч бүр уг зохицуулагчийн цэснээс ямар дэлгэцийн орчинд
холбогдохоо (КДЭ,
ГНОМ, эсвэл бусад өөр) нэвтрэх үедээ
сонгож болдог.
kdm-г идэвхжүүлэхийн тулд
/etc/ttys файлд буй
ttyv8 гэсэн оруулгатай хэсэг дараах маягаар
өөрчлөгдөх ёстой:
ttyv8 "/usr/local/bin/kdm -nodaemon" xterm on secure
XFce
XFce-н тухай
XFce нь
ГНОМ дээр хэрэглэгддэг
GTK+ хэрэгсэл дээр үндэслэгдсэн дэлгэцийн орчин бөгөөд хэрэглэхэд
маш хөнгөн амархан тохируулгатай билээ. Өнгөц харахад
&unix; системүүд дээр байдаг үнэтэй зарагддаг
CDE дэлгэцийн орчинтой
төсөөтэй. XFce-н зарим
шинж чанарыг дурдвал:
Дэлгэцийн орчинд ажиллахад тун амар хялбаршуулсан
Хулганы чирж тавих үйлдэл зэрэгт бүрэн тохируулагдсан
Цэс болон програм ачаалах үндсэн самбар нь
CDE-тэй ижил
Цонх зохицуулагч, файл зохицуулагч, дууны оролт гаралтыг
зохицуулагч,
ГНОМ-н дэмжлэгтэй програмуудыг
ажиллуулах тохиромж зэрэг олон зүйлсийг багтаасан
Орчноо өөрчилж болдог (GTK+ дэмжлэгтэй учраас)
Түргэн, хөнгөн үр бүтээлтэй болохоор санах ойн хязгаарлалтай
удаан машинуудад тун тохиромжтой.
XFce-н дэлгэрэнгүй мэдээллийг
XFce
вэб хуудаснаас хараарай.
XFce-г суулгах нь
XFce-н багц хувилбар
(үүнийг бичиж байх үед) байдаг. Суулгахын тулд ердөө л:
&prompt.root; pkg_add -r xfce4
Мөн портын цуглуулга дотроос эх бичлэгээс нь хөрвүүлж суулгаж болно:
&prompt.root; cd /usr/ports/x11-wm/xfce4
&prompt.root; make install clean
Одоо Х серверт Х орчныг эхлүүлэх үед
XFce-г ажиллуул гэж зааж өгөхийн тулд:
&prompt.user; echo "/usr/local/bin/startxfce4" > ~/.xinitrc
Дараагийн удаа Х эхлэх үед
XFce нь дэлгэцийн орчин болсон байна.
Мөн өмнөх орчнуудтай ижил, хэрэв
XDM зэрэг өөр орчин урьд нь
хэрэглэгдэж байсан бол
.xsession файлыг үүсгээд
ГНОМ хэсэгт тайлбарласан шиг
гэхдээ /usr/local/bin/startxfce4 гэсэн утгыг
оруулах юм уу эсвэл
нэвтрэх үед сонгогдохоор болгож тохируулахыг хүсвэл
kdm хэсэгт тайлбарласны
дагуу хийх хэрэгтэй.
diff --git a/mn_MN.UTF-8/share/sgml/legalnotice.sgml b/mn_MN.UTF-8/share/sgml/legalnotice.sgml
index 0f3800de79..e413332d60 100644
--- a/mn_MN.UTF-8/share/sgml/legalnotice.sgml
+++ b/mn_MN.UTF-8/share/sgml/legalnotice.sgml
@@ -1,49 +1,49 @@
Доорх нөхцөл, шаардлагуудыг хангасан нөхцөлд эх код (SGML DocBook) болон
'эмхэтгэгдсэн' хэлбэрүүдийг (SGML, HTML, PDF, PostScript, RTF болон гэх
зэрэг) ямарваа өөрчлөлт хийж болон өөрчлөлтгүйгээр хэрэглэх буюу тараах
боломжтой:
- Эх кодыг (SGML DocBook) дээрхи эзэмшигчийн эрхийн тэмдэглэл, болон доорх
+ Эх кодыг (SGML DocBook) дээрх эзэмшигчийн эрхийн тэмдэглэл, болон доорх
нөхцөл шаардлагууд болон зөрчигдөх тохиолдлуудын хамтаар энэ файлын эхний мөрийг
хөндөлгүйгээр түгээнэ.
Эмхэтгэгдсэн хэлбэрүүдийн (өөр DTD-үүд болон хувирсан, PDF,
PostScript, RTF болон бусад хэлбэршилтүүд рүү хөрвүүлэгдсэн) дахин
- түгээлтүүд нь дээрхи эзэмшигчийн эрхийн тэмдэглэл, доорх нөхцөл шаардлагууд
+ түгээлтүүд нь дээрх эзэмшигчийн эрхийн тэмдэглэл, доорх нөхцөл шаардлагууд
болон түгээлттэй цуг ирсэн баримт ба/эсвэл бусад материалууд дахь зөрчих
тохиолдлуудыг үүсгэх ёстой.
ЭНЭ БАРИМТ НЬ FREEBSD БАРИМТЖУУЛАХ ТӨСЛӨӨС
«БАЙГАА БАЙДЛААРАА» ГЭСЭН НӨХЦӨЛТЭЙГЭЭР ТҮГЭЭГДЭЖ
БАЙГАА БӨГӨӨД, ЭНЭ НЬ ХУДАЛДААНЫ, ТОДОРХОЙ НЭГ БОЛОН БУСАД
ЗОРИЛГОД НИЙЦЭХ БАТАЛГАА БОЛОХГҮЙ. ЗАЙЛШГҮЙ ҮҮРЭГ ХАРИУЦЛАГА ЭСВЭЛ
/БУРУУ ХЭРЭГЛЭСНЭЭС/ (ХАЙХРАМЖГҮЙ БАЙДАЛ БА БУСАД) ЗЭРЭГ ЭНЭ
БАРИМТЫГ ХЭРЭГЛЭСНЭЭС ҮҮДСЭН АЛИВАА ШУУД, ШУУД БУС, ТОХИОЛДЛЫН,
ЗОРИУДЫН , ЗАГВАРЧИЛСАН, ЭСВЭЛ ҮР ДАГАВАР БОЛСОН (ЗАХИАЛСАН
БҮТЭЭГДЭХҮҮН, ҮЙЛЧИЛГЭЭГ ОРЛУУЛАХ, ХЭРЭГЛЭЭНИЙ ҮЕИЙН ӨГӨГДӨЛ,
ХЭРЭГЛЭЭ, АШГИЙН АЛДАГДАЛ, ЭСВЭЛ БИЗНЕСИЙН ҮЙЛ АЖИЛЛАГАА
ТАСАЛДУУЛАХ ЗЭРГИЙГ ОРУУЛАХ БӨГӨӨД ҮҮГЭЭР ХЯЗГААРЛАГДАХГҮЙ) ГЭХ МЭТ
ЯМАР Ч ТОХИОЛДОЛД, ХЭДИЙ ИЙМ ХОХИРОЛ ГАРЧ БОЛЗОШГҮЙГ АНХААРУУЛСАН
БАЙСАН Ч ҮҮНЭЭС ҮҮДСЭН ХОХИРОЛД FREEBSD БАРИМТЖУУЛАХ ТӨСӨЛ НЬ ХУУЛЬ
ЁСНЫ ХАРИУЦЛАГА ХҮЛЭЭХГҮЙ.
diff --git a/mn_MN.UTF-8/share/sgml/transtable.xml b/mn_MN.UTF-8/share/sgml/transtable.xml
index 7fe2e46563..5a4a78fafe 100644
--- a/mn_MN.UTF-8/share/sgml/transtable.xml
+++ b/mn_MN.UTF-8/share/sgml/transtable.xml
@@ -1,368 +1,373 @@
$FreeBSDmn: freebsd_mn_doc/mn_MN-UTF-8/share/sgml/transtable.xml,v 0.1 2007/03/27 23:16:46 ganbold Exp $
Central Servers
Төв серверүүд
Primary Mirror Sites
Үндсэн толин тусгал сайтууд
Argentina
Аргентин
+
+ Armenia
+ Армен
+
+
Australia
Австрал
Austria
Австри
Belgium
Бельги
Brazil
Бразил
Bulgaria
Болгар
Canada
Канад
China
Хятад
Costa Rica
Коста Рика
Croatia
Хорват
Czech Republic
Чех
Denmark
Дани
Estonia
Эстон
Finland
Финланд
France
Франц
Germany
Герман
Greece
Грек
Hong Kong
Хонг Конг
Hungary
Унгар
Iceland
Исланд
Indonesia
Индонез
Ireland
Ирланд
Israel
Израйль
Italy
Итал
Japan
Япон
Korea
Солонгос
Kuwait
Кувейт
Kyrgyzstan
Киргызстан
Latvia
Латви
Lithuania
Литва
Netherlands
Нидерланд
New Zealand
Шинэ Зеланд
Norway
Норвег
Philippines
Филиппин
Poland
Польш
Portugal
Португал
Romania
Румын
Russia
Орос
San Marino
Сан Марино
Saudi Arabia
Саудын Араб
Singapore
Сингапур
Slovak Republic
Словак
Slovenia
Словен
South Africa
Өмнөд Африк
Spain
Испани
Sweden
Швед
Switzerland
Швейцарь
Taiwan
Тайвань
Thailand
Тайланд
Turkey
Турк
Ukraine
Украйн
United Kingdom
Их Британи
USA
АНУ
1
1 сар
2
2 сар
3
3 сар
4
4 сар
5
5 сар
6
6 сар
7
7 сар
8
8 сар
9
9 сар
10
10 сар
11
11 сар
12
12 сар