diff --git a/mn_MN.UTF-8/books/handbook/desktop/chapter.sgml b/mn_MN.UTF-8/books/handbook/desktop/chapter.sgml index 8b766273a1..d37efd623f 100644 --- a/mn_MN.UTF-8/books/handbook/desktop/chapter.sgml +++ b/mn_MN.UTF-8/books/handbook/desktop/chapter.sgml @@ -1,1110 +1,1144 @@ Кристоф Жунье Хувь нэмэр болгон оруулсан Цагаанхүүгийн Ганболд Орчуулсан Ширээний програмууд Ерөнхий агуулга FreeBSD нь текст боловсруулагч програмууд болон хөтчүүд зэрэг ширээний төрөл бүрийн хэрэглээний програмуудыг ажиллуулж чаддаг. Эдгээр програмуудын ихэнх нь багц хэлбэрээр юм уу эсвэл портуудын цуглуулгаас автоматаар бүтээгдэж болно. Шинэ хэрэглэгчдийн олонхи нь эдгээр хэрэглээний програмуудыг өөрийн компьютер дээр суулгахыг хүсдэг. Энэ бүлэгт зарим нэг түгээмэл хэрэглэгддэг ширээний програмуудыг портуудын цуглуулга болон тэдгээрийн багцуудаас хүндрэлгүйгээр суулгах талаар зааварлах болно. Портуудаас програмуудыг суулгахад тэдгээрийг эхээс эмхэтгэдэг гэдгийг анхаарна уу. Энэ нь таны машины (машинуудын) процесс хийх хүч болон юу эмхэтгэж байгаагаас хамаарч их удаан ажиллаж болох юм. Эхээс бүтээх нь саад болмоор их хугацаа шаардаж байвал та портын цуглуулгад байгаа ихэнх програмуудыг урьдчилан бүтээсэн багцуудаас суулгаж болно. FreeBSD нь Линуксийн хоёртын хэлбэртэй нийцтэй ажиллах боломжийг хангадаг учраас Линуксд эхлэн хөгжүүлэгдсэн олон програмуудыг ашиглах боломжтой байдаг. Линуксийн ямар ч хэрэглээний програмыг суулгахаасаа өмнө -ийг уншихыг зөвлөж байна. Линуксийн хоёртын хэлбэртэй нийцтэй байдлыг ашиглаж байгаа ихэнх портуудын нэр linux- гэж эхэлсэн байгаа. Жишээ нь &man.whereis.1; тушаалын тусламжтайгаар ямар нэг портыг хайж байхдаа үүнийг санаарай. Нийтлэлийн энэ хэсгээс цааш ямар нэг Линуксийн хэрэглээний програмуудыг суулгахын өмнө таныг Линуксийн хоёртын хэлбэртэй нийцтэй байдлыг идэвхжүүлсэн байгаа гэж тооцох болно. Энэ бүлэгт доорх хэсгүүдийн тухай ярих болно: Хөтчүүд (Firefox, Opera, Konqueror зэрэг) Бүтээмж ( KOffice, AbiWord, The GIMP, OpenOffice.org зэрэг) Бичиг баримт үзүүлэгчид (&acrobat.reader;, gv, Xpdf, GQview зэрэг) Санхүү ( GnuCash, Gnumeric, Abacus зэрэг) Энэ бүлгийг уншихаасаа өмнө, та дараах зүйлсийг мэдэх шаардлагатай: Гуравдагч талуудын нэмэлт програмуудыг хэрхэн суулгах талаар мэдэх (). Линуксийн нэмэлт програм хангамжуудыг хэрхэн суулгах талаар мэдэх (). Мультимедиа орчны тохиргооны тухай мэдээллийг -с уншина уу. Хэрэв та цахим захидал тохируулж ашиглахыг хүсвэл -т хандана уу. Хөтчүүд хөтчүүд вэб FreeBSD нь тодорхой хөтөч урьдчилан суулгагдсан байдаггүй. Харин портын цуглуулгын www сан суулгахад бэлэн олон хөтчүүдийг агуулдаг. Танд бүгдийг эмхэтгэх хугацаа байхгүй бол (энэ нь зарим тохиолдолд маш их хугацаа шаардаж болно) тэдгээрийн олонхи нь багц хэлбэрээр байдаг. KDE болон GNOME нь HTML хөтчүүдээр хангадаг. Эдгээр бүрэн гүйцэд ширээний програмуудыг хэрхэн суулгаж тохируулах талаар дэлгэрэнгүй мэдээллийг -с лавлана уу. Хэрэв та хөнгөн чанарын хөтчүүдийг хайж байгаа бол портын - цуглуулгаас www/dillo, + цуглуулгаас www/dillo2, www/links, эсвэл www/w3m зэргүүдийг судалж үзэх хэрэгтэй. Энэ хэсэг эдгээр програмуудыг авч үзэх болно: Програмын нэр Шаардлагатай эх үүсвэрүүд Портоос суулгах Гол хамаарлууд Firefox дунд зэрэг хүнд Gtk+ Opera бага хөнгөн FreeBSD болон Линуксийн хувилбарууд байдаг. Линуксийн хувилбар нь Линуксийн хоёртын нийцтэй байдал болон linux-openmotif-с хамаардаг. Konqueror дунд зэрэг хүнд KDE сангууд Firefox Firefox Firefox нь &os; рүү бүрэн порт хийгдсэн орчин үеийн, чөлөөтэй, нээлттэй эхийн тогтвортой хөтөч юм. Энэ нь стандартыг хангасан HTML үзүүлэх хэсэг, tab нээж ажиллах боломж, popup хаалт, өргөтгөлүүд, сайжруулсан аюулгүй байдал зэрэг олон боломжуудтай. Firefox нь Mozilla-ийн код дээр суурилжээ. Firefox нь Mozilla-ийн код дээр суурилсан дараагийн үеийн хөтөч юм. Mozilla нь хөтөч, захидлын клиент, чалчих клиент зэрэг олон програмуудыг багтаасан бүрэн гүйцэд програмуудын цуглуулга юм. Firefox нь зөвхөн хөтөч бөгөөд энэ нь түүнийг илүү жижиг, хурдан болгодог байна. Доор дурдсаныг бичин багцыг суулгана: &prompt.root; pkg_add -r firefox Энэ нь Firefox 2.X-ийг суулгах бөгөөд та хэрэв Firefox 3.X-ийг ашиглахыг хүсэж байвал доорхийг ажиллуулаарай: &prompt.root; pkg_add -r firefox3 Эх кодоос эмхэтгэхийг та илүүд үзэж байгаа бол портын цуглуулгыг бас ашиглаж болох юм: &prompt.root; cd /usr/ports/www/firefox &prompt.root; make install clean Firefox 3.X-ийн хувьд өмнөх тушаал дээрх firefox-ийг firefox3-аар солиорой. Firefox болон &java; залгаас (plugin) Энэ хэсэгт болон дараагийнхад бид таныг Firefox-г аль хэдийн суулгасан гэж тооцох болно. &os; Сан нь Sun Microsystems компанитай Java Runtime Environment (&jre;) буюу Жавагийн Ажиллах үеийн орчин болон Java Development Kit (&jdk;) буюу Жавагийн Хөгжүүлэх хэрэгслийн хоёртын файлуудыг түгээх лицензтэй байдаг. &os;-д зориулсан хоёртын багцууд нь &os; Сан вэб сайтад байдаг. Firefox-д &java; дэмжлэгийг нэмэхийн тулд та java/javavmwrapper портыг суулгах хэрэгтэй. Дараа нь хаягаас Diablo &jre; багцыг татан авч &man.pkg.add.1; тушаалаар суулгах хэрэгтэй. Өөрийн хөтчийг эхлүүлж байрлал оруулдаг мөрөнд about:plugins гэж бичин Enter дарна. Суулгагдсан залгаасуудын талаар хуудас үзүүлэгдэх бөгөөд &java; залгаас тэнд одоо байх ёстой. Хэрэв тийм биш бол root хэрэглэгчээр дараах тушаалыг ажиллуулна: &prompt.root; ln -s /usr/local/diablo-jre1.6.0/plugin/i386/ns7/libjavaplugin_oji.so \ /usr/local/lib/browser_plugins/ Дараа нь өөрийн хөтчийг дахин дуудна. Firefox болон ¯omedia; &flash; залгаас (plugin) Flash ¯omedia; &flash; залгаас нь &os;-д байдаггүй. Гэхдээ залгаасын Линукс хувилбарыг ажиллуулах програм хангамжийн давхарга (гүйцэтгэл хялбаршуулагч) байдаг. Энэ хялбаршуулагч нь бас &adobe; &acrobat; залгаас, &realplayer; залгаас болон өөр олныг дэмждэг. - - Дараах текст нь сүүлийн үеийн -STABLE салбар, &os; 7.1-RELEASE болон - түүнээс хойшх хувилбар дээрх &flash; 9.X-ийн суулгалтыг харуулах болно. - Хэрэв та &os;-ийн хуучин хувилбартай эсвэл асуудалтай байгаа бол - www/linux-flashplugin7-ийг суулгаж - &man.linprocfs.5; хэсгийг алгасаарай. - - - www/nspluginwrapper портыг - суулгана. Энэ порт нь emulators/linux_base-fc4-г - шаарддаг бөгөөд энэ нь их том порт юм. - - Дараагийн алхам бол www/linux-flashplugin9 портыг суулгах - явдал юм. Энэ порт суулгагдсаны дараа залгаасыг хэрэглэгч бүрийн хувьд - nspluginwrapper-г ашиглан суулгах ёстой: + Таны ашиглаж байгаа &os;-ийн хувилбараас хамаараад + төрөл бүрийн алхмууд шаардлагатай: + + + + &os; 7.X-ийн хувьд + + www/nspluginwrapper порт суулгана. + Уг порт нь emulators/linux_base-fc4 портыг + шаардах бөгөөд энэ нь том порт юм. + + Дараагийн алхам нь www/linux-flashplugin9 портыг суулгах + явдал юм. Энэ нь &flash; 9.X-ийг суулгана. Энэ хувилбар нь + &os; 7.X дээр зөв ажилладаг. + + + &os; 7.1-RELEASE-с хуучин &os; дээр та www/linux-flashplugin7-г суулгаж + доорх &man.linprocfs.5; хэсгийг алгасах хэрэгтэй. + + + + + &os; 8.X-ийн хувьд + + www/nspluginwrapper порт суулгана. Уг + порт нь emulators/linux_base-f10 портыг + шаардах бөгөөд энэ нь том порт юм. + + Дараагийн алхам нь www/linux-f10-flashplugin10 портыг суулгах + явдал юм. Энэ нь &flash; 10.X-ийг суулгана. Энэ хувилбар нь + &os; 8.X дээр зөв ажилладаг. + + Энэ хувилбар нь дараах холбоосыг үүсгэхийг + шаарддаг: + + &prompt.root; ln -s /usr/local/lib/npapi/linux-f10-flashplugin/libflashplayer.so \ + /usr/local/lib/browser_plugins/ + + + + Таны ажиллуулж байгаа &os;-ийн хувилбарт таарсан зөв + &flash; порт суулгагдсаны дараа залгаасыг хэрэглэгч бүрийн + хувьд nspluginwrapper тушаал ашиглан суулгах + шаардлагатай: &prompt.user; nspluginwrapper -v -a -i Хэрэв &flash; хүүхэлдэйг тоглуулахыг хүсвэл &linux;-ийн процесс файлын систем &man.linprocfs.5;-ийг /usr/compat/linux/proc руу холбосон байх шаардлагатай. Үүнийг дараах тушаалыг ашиглан хийж болно: &prompt.root; mount -t linprocfs linproc /usr/compat/linux/proc Үүнийг ачаалах үед автоматжуулан /etc/fstab файлд тохирох мөрийг нэмэн хийж өгч болно: linproc /usr/compat/linux/proc linprocfs rw 0 0 Тэгээд өөрийн хөтчийг эхлүүлж байрлал оруулдаг мөрөнд about:plugins гэж бичин Enter дарна. Байгаа бүх залгаасуудтай жагсаалт гарч ирэх ёстой. Firefox болон Swfdec &flash; залгаас Swfdec нь &flash; анимацыг задалж амилуулах сан юм. Swfdec-Mozilla нь SWF файлуудыг тоглуулахын тулд Swfdec санг ашигладаг бөгөөд Firefox хөтчид зориулагдсан залгаас юм. Энэ нь хүчтэй хөгжүүлэлтийн доор оршсон хэвээр байгаа болно. Хэрэв та бүтээж чадахгүй эсвэл хүсэхгүй байгаа бол сүлжээнээс багцыг суулгаж болно: &prompt.root; pkg_add -r swfdec-plugin Хэрэв багц байхгүй бол та үүнийг портын цуглуулгаас бүтээн суулгаж болно: &prompt.root; cd /usr/ports/www/swfdec-plugin &prompt.root; make install clean Дараа нь энэ залгаасыг идэвхжүүлэхийн тулд өөрийн хөтчийг дахин ажиллуулаарай. Opera Opera Opera нь өргөн боломжуудтай стандартад нийцсэн хөтөч юм. Энэ нь өөртөө бүтээгдсэн захидал болон мэдээ уншигч, IRC клиент, RSS/Atom уншигч болон өөр олон боломжуудыг агуулдаг. Эдгээрээс гадна Opera нь харьцангуй хөнгөн бөгөөд маш хурдан юм. Энэ нь хоёр хэлбэрээр байдаг нь: эх FreeBSD хувилбар болон Линуксийн эмуляц дээр ажилладаг хувилбар юм. Opera-ийн FreeBSD хувилбараар вэб үзэхийн тулд багцыг суулгана: &prompt.root; pkg_add -r opera Зарим нэг FTP сайтуудад бүх багцууд байдаггүй боловч портын цуглуулгыг ашиглан доор дурдсаныг бичин Opera-г авч болно: &prompt.root; cd /usr/ports/www/opera &prompt.root; make install clean Opera-ийн Линукс хувилбарыг суулгахын тулд дээрх жишээний opera гэсний оронд linux-opera гэж солих хэрэгтэй. Adobe &acrobat.reader; зэрэг зөвхөн Линуксд байдаг залгаасуудын хэрэглээг шаардах тохиолдолд Линуксийн хувилбар нь ашигтай байдаг. Бусад талаараа FreeBSD болон Линуксийн хувилбарууд нь ажиллагааны хувьд адилхан байдаг. Konqueror Konqueror Konqueror нь KDE-ийн нэг хэсэг боловч үүнийг KDE-ийн гадна талд x11/kdebase3-ийг суулган бас ашиглаж болох юм. Konqueror ердийн нэг хөтчөөс илүү бөгөөд файлын менежер болон мультимедиа үзүүлэгч болж чаддаг. Konqueror нь бас залгаасуудын олонлогтой ирдэг бөгөөд эдгээрийг misc/konq-plugins сангаас суулгах боломжтой байдаг. Konqueror бас &flash;-г дэмждэг бөгөөд Konqueror дээр &flash;-ийн дэмжлэгтэй болох талаар Хэрхэн Хийх заавар нь хаягт байдаг. Бүтээмж Бүтээмжтэй холбоотой болоод ирэхээрээ, шинэ хэрэглэгчид ихэвчлэн сайн оффисийн цуглуулга эсвэл нөхөрсөг текст боловсруулагчийг хайдаг. KDE зэрэг зарим ширээний орчнууд нь хэдийгээр оффисийн цуглуулгатай байдаг боловч анхдагч бүтээмжийн багц байдаггүй билээ. FreeBSD нь таны ширээний орчноос хамааралгүйгээр хэрэгтэй бүгдийг хангадаг. Энэ хэсэг нь эдгээр програмуудыг авч үзэх болно: Програмын нэр Шаардлагатай эх үүсвэрүүд Портоос суулгах Гол хамаарлууд KOffice бага хүнд KDE AbiWord бага хөнгөн Gtk+ эсвэл GNOME Gimp бага хүнд Gtk+ OpenOffice.org их асар их &jdk; 1.4, Mozilla KOffice KOffice оффисийн цуглуулга KOffice KDE-ийн хүрээнийхэн KDE-ээс гадна ашиглагдаж болох оффисийн цуглуулгатай өөрийн ширээний орчинг өгдөг. Энэ нь бусад оффисийн цуглуулгад байдаг дөрвөн стандарт бүрэлдэхүүнийг агуулдаг. KWord нь текст боловсруулагч, KSpread нь хүснэгттэй ажилладаг програм, KPresenter нь танилцуулгуудыг удирддаг бөгөөд Kontour нь график баримтуудыг зурахыг зөвшөөрнө. Хамгийн сүүлчийн KOffice-г суулгахаасаа өмнө та KDE-ийн хамгийн шинэчлэгдсэн хувилбартай эсэхээ шалгаарай. KOffice-ийг багц хэлбэрээр суулгахын тулд дараах тушаалыг ажиллуулна: &prompt.root; pkg_add -r koffice Хэрэв багц байхгүй бол та портын цуглуулгыг ашиглаж болно. Жишээ нь KDE3-д зориулж KOffice-г суулгахын тулд доор дурдсаныг ажиллуулна: &prompt.root; cd /usr/ports/editors/koffice-kde3 &prompt.root; make install clean AbiWord AbiWord AbiWord нь µsoft; Word-той төстэй харагдаж, санагддаг, чөлөөтэй, текст боловсруулагч програм юм. Энэ нь бичиг, захидал, тайлан, сануулга гэх зэргүүдийг бичихэд тохиромжтой юм. Энэ нь маш хурднаас гадна олон боломжуудыг агуулдаг бөгөөд хэрэглэгчид маш хялбар байдаг. AbiWord нь µsoft;-ийн .doc зэрэг арилжааныхыг оруулаад олон файлын хэлбэршилтүүдийг импорт болон экспорт хийж чаддаг. AbiWord нь багц хэлбэрээр байдаг. Та дараах тушаалыг ажиллуулан үүнийг суулгаж болно: &prompt.root; pkg_add -r abiword Хэрэв багц байхгүй бол үүнийг портын цуглуулгаас эмхэтгэж болно. Портын цуглуулга шинэчлэгдсэн байх ёстой. Үүнийг ингэж хийж болно: &prompt.root; cd /usr/ports/editors/abiword &prompt.root; make install clean GIMP GIMP Зургийг зохиох эсвэл дүрс тодруулах тохиолдолд GIMP нь маш нарийн, зурагтай ажиллах програм юм. Энэ нь энгийн будах програм эсвэл чанартай, фото зураг тодруулах цуглуулга болгон ашиглагдаж болох юм. Энэ нь олон тооны нэмэлт залгаасыг (plug-ins) дэмждэг бөгөөд скрипт хийх интерфэйсийн боломжуудтай байдаг. GIMP нь төрөл бүрийн файлын хэлбэршилтүүдийг уншиж, бичиж чаддаг. Энэ нь сканнер болон зөөврийн цахим төхөөрөмжтэй (tablet) холбогдох боломжийг дэмждэг. Та энэ тушаалыг ажиллуулан багцыг суулгаж болно: &prompt.root; pkg_add -r gimp Хэрэв таны FTP сайт энэ багцгүй байгаа бол та портын цуглуулгыг ашиглаж болно. Портын цуглуулгын graphics сан бас Gimp Manual програмыг агуулдаг. Энд тэдгээрийг хэрхэн суулгах талаар үзүүлэв: &prompt.root; cd /usr/ports/graphics/gimp &prompt.root; make install clean &prompt.root; cd /usr/ports/graphics/gimp-manual-pdf &prompt.root; make install clean Портын цуглуулгын graphics сан GIMP-ийн хөгжүүлэлтийн хувилбарыг graphics/gimp-devel санд агуулдаг. Gimp Manual-ийн HTML хувилбар нь graphics/gimp-manual-html санд байдаг. OpenOffice.org OpenOffice.org оффисийн цуглуулга OpenOffice.org OpenOffice.org нь бүх шаардлагатай програмуудыг бүрэн гүйцэд оффисийн бүтээмжийн цуглуулгадаа агуулсан байдаг: энд текст боловсруулагч, хүснэгттэй ажиллах програм, танилцуулгын менежер, болон зургийн програмыг дурдаж болно. Уг програмын хэрэглэгчийн интерфэйс нь бусад оффисийн цуглуулгуудтай их төстэй бөгөөд төрөл бүрийн файлын хэлбэршилтүүдийг импорт, экспорт хийж чаддаг байна. Энэ нь интерфэйсүүд, алдаа шалгагчид болон тольнуудыг оролцуулаад хэд хэдэн өөр хэлнүүд дээр байдаг. OpenOffice.org-ийн текст боловсруулагч нь эх XML файлын хэлбэршилтийг зөөвөрлөгдөх боломж ба уян хатан чанарыг сайжруулах зорилгоор ашигладаг. Хүснэгттэй ажиллах програм нь макро хэлний боломжтой бөгөөд гаднах мэдээллийн баазуудтай холбогдох боломжтой байдаг. OpenOffice.org нь аль хэдийн тогтвортой болсон бөгөөд &windows;, &solaris;, Линукс, FreeBSD, болон &macos; X дээр ажилладаг. OpenOffice.org-ийн тухай илүү мэдээллийг OpenOffice.org вэб сайтаас олж болно. FreeBSD-тэй холбоотой мэдээлэл болон багцуудыг шууд татаж авахын тулд FreeBSD OpenOffice.org Хөрвүүлэх Багийн вэб сайтыг ашиглана уу. OpenOffice.org-ийг суулгахын тулд доор дурдсаныг ажиллуулна: &prompt.root; pkg_add -r openoffice.org &os;-ийн -RELEASE хувилбарыг ажиллуулж байхад энэ нь ажиллах ёстой. Үгүй бол та тохирох багцыг татан авч &man.pkg.add.1; ашиглан суулгахын тулд &os;-ийн OpenOffice.org Хөрвүүлэх Багийн вэб хаягт хандах хэрэгтэй. Одоогийн хувилбар болон хөгжүүлэлтийн хувилбар нь энд татаж авагдахаар байрладаг. Багц суулгагдсаны дараа OpenOffice.org-ийг ажиллуулахын тулд та ердөө л дараах тушаалыг бичих хэрэгтэй: &prompt.user; openoffice.org Эхний удаа ажиллуулахад танаас зарим нэг асуултууд асуух бөгөөд .openoffice.org2 сан таны гэрийн санд үүсгэгдэх болно. Хэрэв OpenOffice.org багцууд байхгүй бол портыг эмхэтгэх сонголт танд бас байдаг. Гэхдээ энэ нь дискний асар их зай болон эмхэтгэх хугацаа ихийг шаардана гэдгийг та санаж байх ёстой шүү. &prompt.root; cd /usr/ports/editors/openoffice.org-2 &prompt.root; make install clean Хэрэв та локалчлагдсан хувилбарыг бүтээхийг хүсэж байгаа бол түрүүчийн тушаалын мөрийг дараах мөрөөр солих хэрэгтэй: &prompt.root; make LOCALIZED_LANG=your_language install clean Та your_language мөрийг зөв хэлний ISO кодоор солих хэрэгтэй. Дэмжигдсэн хэлний кодуудын жагсаалт портын санд байх files/Makefile.localized файлд байдаг. Үүнийг хийсний дараа OpenOffice.org-г дараах тушаалаар ажиллуулж болно: &prompt.user; openoffice.org Бичиг баримт үзүүлэгчид Баримтын зарим нэгэн шинэ хэлбэршилтүүд &unix;-ийг бий болсон цагаас эхлэн түгээмэл болсон билээ. Тэдгээрийн шаарддаг стандарт үзүүлэгчид үндсэн системд байхгүй байж болох юм. Бид тэдгээр үзүүлэгчдийг хэрхэн суулгахыг энэ хэсэгт үзэх болно. Энэ хэсэг нь эдгээр програмуудыг авч үзэх болно: Програмын нэр Шаардлагатай эх үүсвэрүүд Портоос суулгах Гол хамаарлууд &acrobat.reader; бага хөнгөн Линуксийн хоёртын хэлбэртэй нийцтэй байдал gv бага хөнгөн Xaw3d Xpdf бага хөнгөн FreeType GQview бага хөнгөн Gtk+ эсвэл GNOME &acrobat.reader; Acrobat Reader PDF үзүүлэх Олон баримтууд нь одоо PDF файл хэлбэрээр тараагддаг бөгөөд энэ нь Portable Document Format буюу зөөврийн баримтын хэлбэршилт гэгддэг. Эдгээр файлуудын төрлүүдэд зориулсан, зөвлөдөг үзүүлэгчдийн нэг нь Adobe-оос гаргасан Линуксд зориулсан &acrobat.reader; юм. FreeBSD нь Линуксийн хоёртын хэлбэрийн програмуудыг ажиллуулж чаддаг болохоор энэ нь FreeBSD-д бас байдаг юм. Портын цуглуулгаас &acrobat.reader; 7-г суулгахын тулд доор дурдсаныг хийнэ: &prompt.root; cd /usr/ports/print/acroread7 &prompt.root; make install clean Лицензийн хязгаарлалтуудаас болоод багц байдаггүй. gv gv PDF үзүүлэх PostScript үзүүлэх gv нь &postscript; болон PDF үзүүлэгч юм. Энэ нь эхлээд ghostview дээр суурилсан боловч Xaw3d сангийн тусламжтай илүү сайхан харагдах болсон. Энэ нь хурдан бөгөөд интерфэйс нь цэвэрхэн байдаг. gv нь байрлуулалт, цаасны хэмжээ, масштаб эсвэл antialias зэрэг олон боломжуудтай байдаг. Бараг бүх үйлдлүүд нь гараас эсвэл хулганаас хийгдэж болно. gv-г багц хэлбэрээр суулгахын тулд доор дурдсаныг хийнэ: &prompt.root; pkg_add -r gv Хэрэв та багцыг авч чадахгүй байгаа бол портын цуглуулгыг ашиглаж болно: &prompt.root; cd /usr/ports/print/gv &prompt.root; make install clean Xpdf Xpdf PDF үзүүлэх Хэрэв та жижиг FreeBSD PDF үзүүлэгчийг хүсэж байгаа бол Xpdf нь хөнгөн бөгөөд үр ашигтай үзүүлэгч юм. Энэ нь маш цөөн эх үүсвэрүүдийг шаарддаг бөгөөд маш тогтвортой ажилладаг. Стандарт X фонтуудыг ашигладаг бөгөөд &motif; юм уу эсвэл бусад дурын X хэрэгслүүдийг шаарддаггүй. Xpdf багцыг суулгахын тулд энэ тушаалыг ажиллуулна: &prompt.root; pkg_add -r xpdf Багц байхгүй юм уу эсвэл та портын цуглуулга ашиглахыг илүүд үзэж байгаа бол доор дурдсаныг хийнэ: &prompt.root; cd /usr/ports/graphics/xpdf &prompt.root; make install clean Суулгац дууссаны дараа та Xpdf-г ажиллуулж хулганы баруун товчийг ашиглаж цэсийг идэвхжүүлж болно. GQview GQview GQview нь зургийн менежер юм. Та файлыг ганц даралтаар үзэх, гадаад засварлагчийг ажиллуулах, зургийг жижгээр урьдчилан үзүүлэх зэрэг олон зүйлсийг хийж болох юм. Энэ нь бас slideshow буюу цомог үзүүлэх горим болон файлын зарим нэг үндсэн үйлдлүүдтэй. Та зургийн цуглуулгуудыг удирдаж давтагдаж байгааг нь хялбархан олж болно. GQview нь бүрэн дэлгэцээр үзүүлэх болон интернационалчлалыг дэмждэг. Хэрэв та GQview багцыг суулгахыг хүсэж байгаа бол доор дурдсаныг хийнэ: &prompt.root; pkg_add -r gqview Багц байхгүй юм уу эсвэл та портын цуглуулга ашиглахыг илүүд үзэж байгаа бол доор дурдсаныг хийнэ: &prompt.root; cd /usr/ports/graphics/gqview &prompt.root; make install clean Санхүү Хэрэв ямар нэгэн шалтгаанаар та өөрийн хувийн санхүүг FreeBSD ширээний компьютер дээрээ удирдахыг хүсэж байгаа бол хүчирхэг, ашиглахад хялбар, суулгахад бэлэн зарим нэг програмууд байдаг. Тэдгээрийн зарим нэг нь Quicken эсвэл Excel баримтуудад хэрэглэгддэгтэй адил төрөл бүрийн файлын хэлбэршилтүүдтэй нийцтэй байдаг. Энэ хэсэг нь эдгээр програмуудыг авч үзэх болно: Програмын нэр Шаардлагатай эх үүсвэрүүд Портоос суулгах Гол хамаарлууд GnuCash бага хүнд GNOME Gnumeric бага хүнд GNOME Abacus бага хөнгөн Tcl/Tk KMyMoney бага хүнд KDE GnuCash GnuCash GnuCash нь эцсийн хэрэглэгчдэд хэрэглэхэд хялбар, бас хүчирхэг програмуудын боломжийг олгох GNOME-ийн чармайлтын нэг хэсэг юм. GnuCash-ийн тусламжтай та өөрийн орлого болон зарлагууд, банкны данснууд болон хувьцаануудаа хянаж чадах юм. Энэ нь хялбар интерфэйстэйгээс гадна маш мэргэжлийн програм юм. GnuCash нь ухаалаг регистр, системийн шаталсан бүртгэлүүд, гарын олон хурдасгагчид болон автоматаар гүйцээх аргуудтай байдаг. Энэ нь ганц гүйлгээг хэд хэдэн, илүү дэлгэрэнгүй хэсгүүдэд хувааж чаддаг. GnuCash нь Quicken QIF файлуудыг импорт хийн нийлүүлж чаддаг. Мөн олон улсын огноо болон мөнгөн тэмдэгтийн хэлбэрүүдтэй ажиллаж бас чаддаг байна. Өөрийн систем дээрээ GnuCash-ийг суулгахын тулд доор дурдсаныг хийнэ: &prompt.root; pkg_add -r gnucash Хэрэв багц байхгүй байгаа бол та портын цуглуулгыг ашиглаж болно: &prompt.root; cd /usr/ports/finance/gnucash &prompt.root; make install clean Gnumeric Gnumeric spreadsheet Gnumeric Gnumeric нь хүснэгттэй ажилладаг програм бөгөөд GNOME ширээний орчны хэсэг юм. Энэ нь хэрэглэхэд хялбар, олон дарааллын хувьд автоматаар дүүргэх систем бүхий үүрний хэлбэрийн дагуу хэрэглэгчийн оруулж байгаа зүйлийг автоматаар таах боломжтой байдаг. Бас Excel, Lotus 1-2-3, эсвэл Quattro Pro зэрэг хэд хэдэн түгээмэл хэлбэршилтүүдээс файлуудыг импорт хийж чаддаг. Gnumeric нь зураг зурах math/guppi програмын тусламжтай зураг зуралтыг дэмждэг. Бас маш олон тооны цуг бүтээгдсэн функцуудтай бөгөөд тоо, мөнгөн тэмдэгт, огноо, цаг зэрэг олон, бүх энгийн үүрний хэлбэрүүдийг зөвшөөрдөг. Gnumeric-ийг багцаас суулгахын тулд доор дурдсаныг хийнэ: &prompt.root; pkg_add -r gnumeric Хэрэв багц байхгүй бол та доор дурдсаныг хийн портын цуглуулгыг ашиглаж болно: &prompt.root; cd /usr/ports/math/gnumeric &prompt.root; make install clean Abacus Abacus spreadsheet Abacus Abacus нь жижиг бөгөөд ашиглахад хялбар хүснэгттэй ажиллах програм юм. Энэ нь статистик, санхүү болон математик зэрэг хэд хэдэн салбарт хэрэгтэй, өөрт нь цуг бүтээгдсэн функцуудтай байдаг. Энэ нь Excel файлын хэлбэршилтийг импорт, экспорт хийж чаддаг. Мөн Abacus нь &postscript; гаралтаар гаргаж чаддаг байна. Abacus-ийг багц хэлбэрээр нь суулгахын тулд доор дурдсаныг ажиллуулна: &prompt.root; pkg_add -r abacus Хэрэв багц байхгүй бол та доор дурдсаныг хийн портын цуглуулгыг ашиглаж болно: &prompt.root; cd /usr/ports/deskutils/abacus &prompt.root; make install clean KMyMoney KMyMoney spreadsheet KMyMoney KMyMoney нь KDE-д зориулсан хувийн санхүүгийн менежер юм. KMyMoney нь арилжааны зорилгоор хийгдсэн хувийн санхүүгийн менежер програмуудад байдаг бүх л чухал боломжуудыг өөртөө агуулсан байдаг. Бас ашиглахад хялбар, дахин оруулах зөв бүртгэлийн систем зэрэг боломжуудыг нь дурдаж болох юм. KMyMoney нь стандарт Quicken Interchange Format (QIF) бүхий файлуудаас импорт хийж чаддагаас гадна хөрөнгө оруулалтыг хянах, олон төрлийн мөнгөн тэмдэгтүүдтэй ажиллаж чаддаг бөгөөд баялаг тайлангуудыг гаргаж чаддаг. OFX импорт хийх боломжууд нь бас тусдаа залгаасын тусламжтай хийгдэж болдог байна. KMyMoney-г багц хэлбэрээс суулгахын тулд дараахийг хийнэ: &prompt.root; pkg_add -r kmymoney2 Хэрэв багц байхгүй бол портын цуглуулгаас суулгаж болно: &prompt.root; cd /usr/ports/finance/kmymoney2 &prompt.root; make install clean Дүгнэлт FreeBSD нь ISP-уудын дунд өөрийн ажиллагаа болон найдвартай байдлаараа алдартай байдаг ч гэсэн түүнийг өдөр тутам ширээний компьютер болгон ашиглахад бараг л бэлэн болжээ. Багцууд эсвэл портууд хэлбэрээр хэдэн мянган програмуудтай болохоор өөрийн чинь бүх хэрэгцээг хангасан төгс ширээний компьютерийг та бүтээж болох юм. Энэ бүлэгт авч үзсэн ширээний бүх програмуудын тоймыг энд дурдав: Програмын нэр Багцын нэр Портын нэр Opera opera www/opera Firefox firefox www/firefox KOffice koffice-kde3 editors/koffice-kde3 AbiWord abiword editors/abiword GIMP gimp graphics/gimp OpenOffice.org openoffice editors/openoffice-1.1 &acrobat.reader; acroread print/acroread7 gv gv print/gv Xpdf xpdf graphics/xpdf GQview gqview graphics/gqview GnuCash gnucash finance/gnucash Gnumeric gnumeric math/gnumeric Abacus abacus deskutils/abacus KMyMoney kmymoney2 finance/kmymoney2 diff --git a/mn_MN.UTF-8/books/handbook/disks/chapter.sgml b/mn_MN.UTF-8/books/handbook/disks/chapter.sgml index 435988f894..67fcbaaa45 100644 --- a/mn_MN.UTF-8/books/handbook/disks/chapter.sgml +++ b/mn_MN.UTF-8/books/handbook/disks/chapter.sgml @@ -1,4044 +1,4038 @@ Цагаанхүүгийн Ганболд Орчуулсан Хадгалалт Ерөнхий агуулга Энэ бүлэг нь FreeBSD дээр дискнүүдийг ашиглах талаар тайлбарлах болно. Эдгээрт санах ой дээр тулгуурласан дискнүүд, сүлжээнд залгагдсан дискнүүд, стандарт SCSI/IDE хадгалалтын төхөөрөмжүүд болон USB интерфэйс ашигладаг төхөөрөмжүүд багтах юм. Энэ бүлгийг уншсаны дараа, та дараах зүйлсийг мэдэх болно: Физик диск (хуваалтууд болон зүсмэлүүд) дээрх өгөгдлийн зохион байгуулалтыг тайлбарладаг FreeBSD-ийн ашигладаг ухагдахуун. Өөрийн систем дээр нэмэлт хатуу дискнүүдийг хэрхэн нэмэх талаар. USB хадгалалтын төхөөрөмжүүдийг ашиглахын тулд &os;-г хэрхэн тохируулах талаар. Санах ойн диск зэрэг виртуал файлын системүүдийг хэрхэн тохируулах талаар. Дискний зайн хэрэглээг хязгаарлахын тулд ноогдлыг хэрхэн ашиглах талаар. Дискийг халдагчдаас хамгаалж нууцлахын тулд хэрхэн шифрлэх талаар. FreeBSD дээр CD болон DVD-г хэрхэн үүсгэж шарах талаар. Нөөцлөлтөд зориулсан хадгалалтын төрөл бүрийн тохируулгууд. FreeBSD дээр байдаг нөөцлөлтийн програмуудыг хэрхэн ашиглах талаар. Уян диск уруу хэрхэн нөөцлөх талаар. Файлын системийн хормын хувилбар гэж юу болох түүнийг хэрхэн үр дүнтэйгээр ашиглах талаар. Энэ бүлгийг уншихаасаа өмнө та дараах зүйлсийг гүйцэтгэх хэрэгтэй: Шинэ FreeBSD цөмийг хэрхэн тохируулж суулгах талаар мэдэх (). Төхөөрөмжийн нэрс Дараах нь FreeBSD-д дэмжигдсэн физик хадгалалтын төхөөрөмжүүд болон тэдгээртэй холбоотой төхөөрөмжийн нэрсийн жагсаалт юм. Физик диск нэрлэх заншил Хөтчийн төрөл Хөтчийн төхөөрөмжийн нэр IDE хатуу хөтчүүд ad IDE CDROM хөтчүүд acd SCSI хатуу хөтчүүд болон USB Mass хадгалалтын төхөөрөмжүүд da SCSI CDROM хөтчүүд cd Төрөлжүүлсэн стандарт бус CDROM хөтчүүд Mitsumi CD-ROM-ийн хувьд mcd ба Sony CD-ROM хөтчүүдийн хувьд scd Уян хөтчүүд fd SCSI соронзон хальсны хөтчүүд sa IDE соронзон хальсны хөтчүүд ast Flash хөтчүүд &diskonchip; Flash хөтчийн хувьд fla RAID хөтчүүд &adaptec; AdvancedRAID-н хувьд aacd, &mylex;-ийн хувьд mlxd ба mlyd, AMI &megaraid;-ийн хувьд amrd, Compaq Smart RAID-ийн хувьд idad, &tm.3ware; RAID-ийн хувьд twed.
Дэйвид О'Брайн Анхлан хувь нэмэр болгон оруулсан Диск нэмэх дискнүүд нэмэх нь Бид шинэ SCSI дискийг одоогоор зөвхөн нэг хөтөчтэй байгаа машин дээр нэмэхийг хүсэж байна гэж бодъё. Эхлээд компьютераа унтраагаад хөтчийг компьютер, хянагч болон хөтчийн үйлдвэрлэгчийн заавруудын дагуу суулгана. Үүнийг хийх маш олон төрлийн процедуруудаас болоод энэ тухай дэлгэрэнгүй мэдээлэл нь энэ баримтын хамрах хүрээнээс гадна юм. root хэрэглэгчээр нэвтрэх хэрэгтэй. Та хөтчийг суулгасны дараа шинэ диск олдсон эсэхийг /var/run/dmesg.boot-с шалгаарай. Шинээр нэмсэн хөтөч нь da1 байх бөгөөд бид үүнийг /1 дээр холбохыг хүснэ (хэрэв та IDE хөтөч нэмж байгаа бол төхөөрөмжийн нэр нь ad1 болно). хуваалтууд зүсмэлүүд fdisk FreeBSD нь IBM-PC-тэй нийцтэй компьютеруудтай ажилладаг учраас PC BIOS хуваалтуудыг бодолцох ёстой. Эдгээр нь уламжлалт BSD хуваалтуудаас өөр юм. PC диск нь дөрөв хүртэлх тооны BSD хуваалттай байдаг. Хэрэв диск нь жинхэнээрээ FreeBSD-д зориулагдах бол та dedicated буюу зориулагдсан горимыг ашиглаж болно. Үгүй бол FreeBSD нь PC BIOS хуваалтуудын аль нэгэн дээр байрлах болно. FreeBSD нь PC BIOS хуваалтуудыг уламжлалт BSD хуваалтуудтай эндүүрэхгүйн тулд зүсмэлүүд гэж нэрлэдэг. Та бас FreeBSD-д зориулагдсан боловч өөр үйлдлийн систем суулгагдсан компьютер дээр ашигласан диск дээрх зүсмэлүүдийг хэрэглэж болох юм. Энэ нь FreeBSD биш өөр үйлдлийн системийн fdisk хэрэгсэлтэй андуурахаас хамгаалах нэг сайн арга юм. Зүсмэлийн хувьд бол хөтөч нь /dev/da1s1e гэж нэмэгдэх болно. Үүнийг SCSI диск, нэгжийн дугаар 1 (хоёр дахь SCSI диск), зүсмэл 1 (PC BIOS хуваалт 1) болон e BSD хуваалт гэж уншина. Зориулагдсан тохиолдолд хөтөч нь ердөө л /dev/da1e гэж нэмэгдэнэ. Секторуудын тоог хадгалахын тулд 32 битийн бүхэл тоог ашигладгаас болоод &man.bsdlabel.8; нь нэг дискний хувьд 2^32-1 сектор буюу ихэнх тохиолдолд 2TB болж хязгаарлагддаг. &man.fdisk.8; хэлбэршүүлэлт нь 2^32-1-с ихгүй эхлэх сектор болон 2^32-1-с ихгүй уртыг зөвшөөрч хуваалтуудыг 2TB, дискнүүдийг ихэнх тохиолдолд 4TB болгож хязгаарладаг. &man.sunlabel.8; хэлбэршүүлэлт нь нэг хуваалтын хувьд 2^32-1 сектороор, нийтдээ 16TB-ийн 8 хуваалтаар хязгаарлагддаг. Илүү том дискнүүдийн хувьд &man.gpt.8; хуваалтууд ашиглагдаж болох юм. &man.sysinstall.8;-г ашиглах нь sysinstall дискнүүд нэмэх нь su <application>Sysinstall</application>-г жолоодох нь Та sysinstall-н хялбар ашиглаж болох цэснүүдийн тусламжтайгаар шинэ дискийг хуваан хаяглаж болох юм. root хэрэгчээр нэвтрэх буюу эсвэл su тушаалыг ашиглаарай. sysinstall-г ажиллуулж Configure цэс уруу орно. FreeBSD Configuration Menu дотор доош шилжиж Fdisk тохируулгыг сонгоно. <application>fdisk</application> хуваалт засварлагч fdisk-ийн дотор байхдаа A-г дарвал дискийг бүхэлд нь FreeBSD-д ашиглах болно. Асуух үед нь хэрэв та ирээдүйд суулгаж болзошгүй үйлдлийн системүүдтэй хамтран ажиллахаар үлдэхийг хүсвэл YES гэж хариулаарай. W-г ашиглан өөрчлөлтүүдийг диск уруу бичнэ. Одоо FDISK засварлагчаас Q-г дарж гараарай. Дараа нь танаас Master Boot Record буюу Мастер Ачаалагч Бичлэгийн талаар асуух болно. Та ажиллаж байгаа систем дээр диск нэмж байгаа болохоор None-г сонгох хэрэгтэй. Дискний Шошго засварлагч BSD хуваалтууд Дараа нь sysinstall-с гарч дахин түүнийг эхлүүлэх хэрэгтэй. Дээрх заавруудыг дагаарай, гэхдээ энэ удаад Label тохируулгыг сонгоорой. Энэ нь Disk Label Editor буюу дискний шошго засварлагч уруу орно. Энд та уламжлалт BSD хуваалтуудыг үүсгэдэг. Диск нь a-h гэж хаяглагдсан найм хүртэлх хуваалтуудтай байж болно. Хуваалтын шошгонуудын цөөн хэд нь тусгай хэрэглээтэй байдаг. a хуваалт нь root хуваалтанд (/) ашиглагддаг. Тиймээс зөвхөн таны системийн диск (өөрөөр хэлбэл таны ачаалалт хийсэн диск) a хуваалттай байх ёстой. b хуваалт нь swap хуваалтуудад хэрэглэгддэг бөгөөд та swap хуваалттай олон дисктэй байж болох юм. c хуваалт нь зориулагдсан горимд бүх дискийг, зүсмэлийн горимд бүхэл FreeBSD зүсмэлийг эсвэл заадаг. Бусад хуваалтууд нь ерөнхий хэрэглээнд зориулагдсан. sysinstall-ийн шошго засварлагч нь root биш, swap биш хуваалтуудад зориулж e хуваалтыг илүүтэй үздэг. Шошго засварлагч дотор байхдаа C-г даран ганц файлын систем үүсгэх хэрэгтэй. Асуух үед, хэрэв энэ нь FS (файлын систем) эсвэл swap байх юм бол FS-г сонгож холбох цэгийг (өөрөөр хэлбэл /mnt) бичээрэй. Хэрэв дискийг суулгацын дараах горимд нэмж байгаа бол sysinstall нь танд зориулж оруулгуудыг /etc/fstab файлд үүсгэхгүй, тиймээс таны зааж өгсөн холбох цэг нь чухал биш юм. Та одоо шинэ шошгыг диск уруу бичиж түүн дээр файлын систем үүсгэхэд бэлэн боллоо. Үүнийг W-г дарж хийнэ. sysinstall-ын шинэ хуваалтыг холбож чадахгүй байна гэсэн алдааг өнгөрүүлэх хэрэгтэй. Шошго засварлагч болон sysinstall-с бүр мөсөн гараарай. Төгсгөл Хамгийн сүүлийн алхам нь /etc/fstab файлыг засварлаж өөрийн шинэ дискний оруулгыг нэмэх явдал юм. Тушаалын мөрийн хэрэгслүүдийг ашиглах нь Зүсмэлүүдийг ашиглах нь Энэ тохиргоо нь таны дискийг өөрийн чинь компьютер дээр суулгагдсан байж болох бусад үйлдлийн системтэй зөв ажиллаж өөр бусад үйлдлийн системийн fdisk хэрэгслүүдтэй эндүүрэхгүй байх боломжийг бүрдүүлдэг. Шинэ дискийг суулгахад энэ аргыг ашиглахыг зөвлөдөг. Хэрэв танд үнэхээр тохирох шалтгаан байгаа тохиолдолд зориулагдсан горимыг ашиглаарай! &prompt.root; dd if=/dev/zero of=/dev/da1 bs=1k count=1 &prompt.root; fdisk -BI da1 #Initialize your new disk &prompt.root; bsdlabel -B -w da1s1 auto #Label it. &prompt.root; bsdlabel -e da1s1 # Edit the bsdlabel just created and add any partitions. &prompt.root; mkdir -p /1 &prompt.root; newfs /dev/da1s1e # Repeat this for every partition you created. &prompt.root; mount /dev/da1s1e /1 # Mount the partition(s) &prompt.root; vi /etc/fstab # Add the appropriate entry/entries to your /etc/fstab. Хэрэв танд IDE диск байвал da-г ad гэж солиорой. Зориулагдсан OS/2 Хэрэв та шинэ хөтчийг өөр үйлдлийн системтэй цуг хуваалцахгүй бол зориулагдсан горимыг ашиглаж болох юм. Энэ горим нь Microsoft үйлдлийн системийн толгойг эргүүлж болохыг санаарай; гэхдээ тэдгээр нь ямар ч эвдрэл гэмтэл үүсгэхгүй. IBM-ийн &os2; нь харин олсон бүх ойлгохгүй байгаа ямар ч хуваалтыг хувьдаа завших болно. &prompt.root; dd if=/dev/zero of=/dev/da1 bs=1k count=1 &prompt.root; bsdlabel -Bw da1 auto &prompt.root; bsdlabel -e da1 # create the `e' partition &prompt.root; newfs /dev/da1e &prompt.root; mkdir -p /1 &prompt.root; vi /etc/fstab # add an entry for /dev/da1e &prompt.root; mount /1 Өөр нэг арга нь: &prompt.root; dd if=/dev/zero of=/dev/da1 count=2 &prompt.root; bsdlabel /dev/da1 | bsdlabel -BR da1 /dev/stdin &prompt.root; newfs /dev/da1e &prompt.root; mkdir -p /1 &prompt.root; vi /etc/fstab # add an entry for /dev/da1e &prompt.root; mount /1 RAID Програм хангамжийн RAID Кристофер Шамвэй Анхлан ажилласан Жим Браун Хянан тохиолдуулсан RAIDпрограм хангамж RAIDCCD Нийлүүлэгдсэн Дискний Драйвер (Concatenated Disk Driver буюу CCD) тохиргоо Бөөн хадгалалтын шийдлийг сонгохдоо бодолцох хамгийн чухал хүчин зүйлүүд нь хурд, найдвартай байдал болон өртөг юм. Энэ гурвыг гурвууланг нь тэнцүү байлгах нь ховор байдаг; ерөнхийдөө хурдан, найдвартай бөөн хадгалалтын төхөөрөмж нь үнэтэй бөгөөд үнийн хувьд хямдыг сонгох нь хурд эсвэл найдвартай байдлын аль нэгийг золиослох хэрэгтэй болдог. Доор тайлбарласан системийг дизайн хийхдээ өртгийг хамгийн чухал хүчин зүйл гэж сонгож авсан бөгөөд үүний дараа хурд, хурдын дараа найдвартай байдлыг сонгосон. Энэ системийн өгөгдөл дамжуулах хурд нь эцсийн эцэст сүлжээгээр шахагддаг. Найдвартай байдал нь маш чухал боловч доор тайлбарласан CCD хөтөч нь CD-R-ууд дээр аль хэдийн бүтнээрээ нөөцлөгдсөн, амархнаар солигдож болох өгөгдөлд шууд үйлчилдэг. Өөрийн шаардлагыг тодорхойлох нь бөөн хадгалалтын шийдлийг сонгох анхны алхам юм. Хэрэв таны шаардлага нь хурд эсвэл найдвартай байдлыг өртгөөс илүүтэй үзэж байгаа бол таны шийдэл энэ хэсэгт тайлбарласан шийдлээс өөр болох болно. Тоног төхөөрөмжийг суулгах нь IDE системийн дискнээс гадна гурван Western Digital 30GB, 5400 RPM IDE диск нь доор тайлбарласан CCD дискний гол цөм болж нийтдээ ойролцоогоор 90GB шууд хадгалалт болно. Туйлын хүслээр бол IDE диск бүр өөрийн IDE хянагч болон кабельтай байна, гэхдээ өртгийг багасгахын тулд нэмэлт IDE хянагчууд ашиглагдаагүй болно. Харин дискнүүд нь jumper буюу холбогчоор тохируулагдсан бөгөөд ингэснээр IDE хянагч бүр нэг мастер болон нэг боолтой байна. Дахин ачаалах үед системийн BIOS залгагдсан дискнүүдийг автоматаар олохоор тохируулагдсан байдаг. Илүү чухал зүйл нь FreeBSD тэдгээрийг дахин ачаалахад олсон явдал юм: ad0: 19574MB <WDC WD205BA> [39770/16/63] at ata0-master UDMA33 ad1: 29333MB <WDC WD307AA> [59598/16/63] at ata0-slave UDMA33 ad2: 29333MB <WDC WD307AA> [59598/16/63] at ata1-master UDMA33 ad3: 29333MB <WDC WD307AA> [59598/16/63] at ata1-slave UDMA33 Хэрэв FreeBSD дискнүүдийг бүгдийг нь олохгүй байгаа бол та тэдгээрийг зөвөөр холбосон эсэхээ шалгаарай. IDE хөтчүүдийн ихэнх нь бас Cable Select холбогчтой байдаг. Энэ нь мастер/боол харилцаанд зориулагдсан холбогч биш юм. Хөтчийн баримтаас зөв холбогчийг таних талаар лавлаарай. Дараа нь тэдгээрийг файлын системийн хэсэг болгон залгах талаар бодох хэрэгтэй. Та &man.vinum.8; () болон &man.ccd.4; хоёуланг судлах хэрэгтэй. Энэ тохиргооны хувьд &man.ccd.4;-г сонгосон. CCD-г тохируулах нь &man.ccd.4; хөтөч нь хэд хэдэн адил дискнүүдийг авч тэдгээрийг нэг логик файл систем болгон нийлүүлэх боломжийг олгодог. &man.ccd.4;-г ашиглахын тулд танд &man.ccd.4; дэмжлэг цуг бүтээгдсэн цөм хэрэгтэй. Энэ мөрийг цөмийн тохиргооны файлдаа нэмээд цөмөө дахин бүтээж суулгаарай: device ccd &man.ccd.4; дэмжлэг цөмийн дуудагдах модуль хэлбэрээр бас дуудагдаж болно. &man.ccd.4;-г тохируулахын тулд та эхлээд дискнүүдийг хаяглах &man.bsdlabel.8;-г ашиглах ёстой: bsdlabel -w ad1 auto bsdlabel -w ad2 auto bsdlabel -w ad3 auto Энэ нь бүх дискний дагуух ad1c, ad2c болон ad3c-д зориулж bsdlabel үүсгэдэг. Дараагийн алхам нь дискний шошгоны төрлийг өөрчлөх явдал юм. Та дискнүүдийг засварлахдаа &man.bsdlabel.8;-г ашиглаж болно: bsdlabel -e ad1 bsdlabel -e ad2 bsdlabel -e ad3 Энэ нь диск бүр дэх тухайн дискний шошгыг EDITOR орчны хувьсагчид заасан засварлагчаар, ихэнхдээ &man.vi.1;-ээр онгойлгодог. Өөрчлөлт хийгдээгүй дискний шошго иймэрхүү харагдах болно: 8 partitions: # size offset fstype [fsize bsize bps/cpg] c: 60074784 0 unused 0 0 0 # (Cyl. 0 - 59597) &man.ccd.4;-д зориулж ашиглахаар шинэ e хуваалтыг нэмнэ. Үүнийг ихэвчлэн c хуваалтаас хуулж болох боловч нь 4.2BSD байх ёстой. Дискний шошго одоо иймэрхүү харагдах ёстой: 8 partitions: # size offset fstype [fsize bsize bps/cpg] c: 60074784 0 unused 0 0 0 # (Cyl. 0 - 59597) e: 60074784 0 4.2BSD 0 0 0 # (Cyl. 0 - 59597) Файлын системийг бүтээх нь Та бүх дискнүүдээ хаягласны дараа &man.ccd.4;-г бүтээх ёстой. Үүнийг хийхийн тулд дараах тохируулгуудтай адилаар &man.ccdconfig.8;-г ашиглана: ccdconfig ccd0 32 0 /dev/ad1e /dev/ad2e /dev/ad3e Тохируулга бүрийн хэрэглээ болон утгыг доор харуулав: Эхний нэмэлт өгөгдөл нь тохируулах төхөөрөмж байх бөгөөд энэ тохиолдолд /dev/ccd0c байна. /dev/ хэсэг байхгүй ч байж болно. Файлын системд зориулсан interleave. interleave нь дискний блокууд дээрх судлын хэмжээг тодорхойлдог бөгөөд нэг бүр нь ихэвчлэн 512 байт байдаг. Тэгэхээр 32 interleave нь 16,384 байт байна. &man.ccdconfig.8;-д зориулсан тугнууд. Хэрэв та хөтчийг толин тусгал үүсгэж идэвхжүүлэхийг хүсвэл тугийг энд зааж өгч болно. Энэ тохиргоо нь &man.ccd.4;-н хувьд толин тусгал үүсгэлтийг хангадаггүй учир энэ нь 0 (тэг) гэж тохируулагдсан. &man.ccdconfig.8; уруу өгөгдөх сүүлийн нэмэлт өгөгдлүүд нь массивт оруулах төхөөрөмжүүд юм. Төхөөрөмж бүрийн хувьд бүрэн гүйцэд замын нэрийг ашиглах хэрэгтэй. &man.ccdconfig.8;-г ажиллуулсны дараа &man.ccd.4; тохируулагдана. Файлын систем суулгагдаж болно. Тохируулгуудын талаар &man.newfs.8;-с лавлана уу, эсвэл ердөө л ингэж ажиллуулна: newfs /dev/ccd0c Бүгдийг автомат болгох нь Ерөнхийдөө та &man.ccd.4;-г дахин ачаалах бүртээ холбохыг хүснэ. Үүнийг хийхийн тулд та эхлээд тохируулах хэрэгтэй. Өөрийн одоогийн тохиргоогоо дараах тушаал ашиглаж /etc/ccd.conf уруу бичих хэрэгтэй: ccdconfig -g > /etc/ccd.conf Дахин ачаалах үед скрипт /etc/rc нь хэрэв /etc/ccd.conf байвал ccdconfig -C тушаалыг ажиллуулна. Энэ нь &man.ccd.4;-г холбож болохоор болгож автоматаар тохируулна. Хэрэв та ганц хэрэглэгчийн горим уруу ачаалж байгаа бол &man.ccd.4;-г &man.mount.8; хийхээсээ өмнө массивыг тохируулахын тулд дараах тушаалыг ажиллуулах шаардлагатай: ccdconfig -C &man.ccd.4;-г автоматаар холбохын тулд &man.ccd.4;-н оруулгыг /etc/fstab файлд байрлуулах хэрэгтэй. Ингэсэн тохиолдолд энэ нь ачаалах үед холбогдох болно: /dev/ccd0c /media ufs rw 2 2 Vinum Эзлэхүүн Менежер RAIDпрограм хангамж RAID Vinum Vinum Эзлэхүүн Менежер нь виртуал диск хөтчийг хийдэг блок төхөөрөмжийн драйвер юм. Энэ нь дискний тоног төхөөрөмжийг блок төхөөрөмжийн интерфэйсээс тусгаарлаж уян хатан байдал, ажиллагаа болон найдвартай байдлыг дискний хадгалалтын уламжлалт зүсмэлийн харагдалтаас илүүтэйгээр хангах тийм аргаар өгөгдлийг дүрсэлдэг. &man.vinum.8; нь RAID-0, RAID-1 болон RAID-5 загваруудыг тус бүрт нь болон холбоотой байдлаар нь шийддэг. &man.vinum.8;-ийн талаар дэлгэрэнгүй мэдээллийг -с үзнэ үү. Тоног төхөөрөмжийн RAID RAID тоног төхөөрөмж FreeBSD нь бас төрөл бүрийн тоног төхөөрөмжийн RAID хянагчуудыг дэмждэг. Эдгээр төхөөрөмжүүд нь FreeBSD-д зориулсан тусгай програм хангамжаар массивыг удирдах шаардлагагүйгээр RAID дэд системийг хянадаг. Карт дээрх BIOS-г ашиглан карт нь дискний үйлдлүүдийн ихэнхийг өөрөө хянадаг. Дараах нь Promise IDE RAID хянагчийг ашиглах тохиргооны товч тайлбар юм. Энэ карт суулгагдаж систем эхлэх үед мэдээллийг хүсэх мөрийг харуулна. Картны тохиргооны дэлгэц уруу орохын тулд заавруудыг дагана. Эндээс залгагдсан бүх хөтчүүдийг нэгтгэх боломж танд байх болно. Ингэж хийснийхээ дараа диск(нүүд) нь FreeBSD-д нэг хөтөч шиг харагдах болно. Бусад RAID түвшингүүдийг бас тохируулж болно. ATA RAID1 массивуудыг дахин бүтээх нь FreeBSD нь массив дахь гэмтсэн, ажиллагаагүй болсон дискийг шууд солих боломжийг олгодог. Энэ нь дахин ачаалахаасаа өмнө таныг ийм асуудлыг мэдэхийг шаарддаг. Та магадгүй доор дурдсантай адилыг /var/log/messages эсвэл &man.dmesg.8; гаралт дээр харж болох юм: ad6 on monster1 suffered a hard error. ad6: READ command timeout tag=0 serv=0 - resetting ad6: trying fallback to PIO mode ata3: resetting devices .. done ad6: hard error reading fsbn 1116119 of 0-7 (ad6 bn 1116119; cn 1107 tn 4 sn 11)\\ status=59 error=40 ar0: WARNING - mirror lost &man.atacontrol.8; ашиглан дэлгэрэнгүй мэдээллийг шалгана: &prompt.root; atacontrol list ATA channel 0: Master: no device present Slave: acd0 <HL-DT-ST CD-ROM GCR-8520B/1.00> ATA/ATAPI rev 0 ATA channel 1: Master: no device present Slave: no device present ATA channel 2: Master: ad4 <MAXTOR 6L080J4/A93.0500> ATA/ATAPI rev 5 Slave: no device present ATA channel 3: Master: ad6 <MAXTOR 6L080J4/A93.0500> ATA/ATAPI rev 5 Slave: no device present &prompt.root; atacontrol status ar0 ar0: ATA RAID1 subdisks: ad4 ad6 status: DEGRADED Та дискийг аюулгүйгээр салган авахын тулд эхлээд ata сувгийг ажиллахгүй байгаа дисктэй цуг салгана: &prompt.root; atacontrol detach ata3 Дискийг сольно. ata сувгийг дахин залгана: &prompt.root; atacontrol attach ata3 Master: ad6 <MAXTOR 6L080J4/A93.0500> ATA/ATAPI rev 5 Slave: no device present Шинэ дискийг массивт нөөц маягаар нэмнэ: &prompt.root; atacontrol addspare ar0 ad6 Массивыг дахин бүтээнэ: &prompt.root; atacontrol rebuild ar0 Дараах тушаалыг ашиглаж үйл явцыг шалгаж болно: &prompt.root; dmesg | tail -10 [output removed] ad6: removed from configuration ad6: deleted from ar0 disk1 ad6: inserted into ar0 disk1 as spare &prompt.root; atacontrol status ar0 ar0: ATA RAID1 subdisks: ad4 ad6 status: REBUILDING 0% completed Энэ үйлдэл хийгдэж дуустал хүлээх хэрэгтэй. Марк Фонвил Хувь нэмэр болгон оруулсан USB хадгалалтын төхөөрөмжүүд USB дискнүүд Одоо үед маш олон гадаад хадгалалтын шийдлүүд байгаа бөгөөд Universal Serial Bus (USB): хатуу хөтчүүд, USB хуруун хөтчүүд, CD-R шарагчид зэргийг ашигладаг. &os; нь эдгээр төхөөрөмжүүдийн дэмжлэгийг хангадаг. Тохиргоо USB бөөн хадгалалтын төхөөрөмжүүдийн драйвер &man.umass.4; нь USB хадгалалтын төхөөрөмжүүдийн дэмжлэгийг хангадаг. Хэрэв та GENERIC цөм ашиглавал өөрийн тохиргоондоо юу ч өөрчлөх шаардлагагүй. Хэрэв та өөрчлөн тохируулсан цөм ашиглах бол таны цөмийн тохиргооны файлд дараах мөрүүд байгаа эсэхийг шалгаарай: device scbus device da device pass device uhci device ohci +device ehci device usb device umass &man.umass.4; драйвер нь USB хадгалалтын төхөөрөмжүүдэд хандахын тулд SCSI дэд системийг хэрэглэдэг бөгөөд таны USB төхөөрөмж системд SCSI төхөөрөмж маягаар харагдах болно. Таны эх хавтан дээрх USB бичил - схемээс хамаарч танд зөвхөн device + схемээс хамаарч USB 1.X-ийн дэмжлэгийн хувьд танд зөвхөн device uhci эсвэл device ohci хоёрын аль нэг хэрэгтэй болно, гэхдээ хоёуланг нь цөмийн тохиргоондоо байлгах нь гэмгүй юм. + USB 2.0 хянагчуудад зориулсан дэмжлэгийг &man.ehci.4; драйвер + (device ehci мөр) хангадаг. Хэрэв та ямар нэг мөр нэмсэн бол шинэ цөмөө эмхэтгэж суулгахаа битгий мартаарай. Хэрэв таны USB төхөөрөмж чинь CD-R эсвэл DVD шарагч бол SCSI CD-ROM драйвер &man.cd.4;-г цөмд дараах мөрийн тусламжтай нэмэх ёстой: device cd Шарагч нь SCSI хөтөч гэж харагддаг учир &man.atapicam.4; драйверийг цөмийн тохиргоонд ашиглах ёсгүй. - - USB 2.0 хянагчуудын дэмжлэг &os;-д байдаг; гэхдээ та дараах - мөрийг: - - device ehci - - өөрийн тохиргооны файлдаа USB 2.0 дэмжлэгт зориулж нэмэх ёстой. - Хэрэв танд USB 1.X дэмжлэг хэрэгтэй бол &man.uhci.4; болон &man.ohci.4; - драйверууд нь хэрэгтэй хэвээр болохыг санаарай. Тохиргоог тест хийх нь Тохиргоог тест хийхэд бэлэн боллоо: өөрийн USB төхөөрөмжийг залгахад системийн мэдэгдлийн буферт (&man.dmesg.8;) хөтөч нь иймэрхүү харагдах ёстой: umass0: USB Solid state disk, rev 1.10/1.00, addr 2 GEOM: create disk da0 dp=0xc2d74850 da0 at umass-sim0 bus 0 target 0 lun 0 da0: <Generic Traveling Disk 1.11> Removable Direct Access SCSI-2 device da0: 1.000MB/s transfers da0: 126MB (258048 512 byte sectors: 64H 32S/T 126C) Мэдээж хэрэг үйлдвэрлэгч, төхөөрөмжийн цэг (da0) болон бусад зүйлс таны тохиргооноос хамаараад өөр байж болно. USB төхөөрөмж нь SCSI төхөөрөмж гэж харагддаг болохоор camcontrol тушаалыг ашиглаж системд холбогдсон USB хадгалалтын төхөөрөмжүүдийн жагсаалтыг харуулж болно: &prompt.root; camcontrol devlist <Generic Traveling Disk 1.11> at scbus0 target 0 lun 0 (da0,pass0) Хэрэв хөтөч нь файлын системтэй ирвэл та түүнийг холбож чадна. хэсэг нь хэрэв шаардлагатай бол USB хөтчийг хэлбэршүүлж түүн дээр хуваалт үүсгэхэд танд туслах болно. Энэ төхөөрөмжийг энгийн хэрэглэгч холбож чаддагаар болгохын тулд тодорхой алхмуудыг хийх хэрэгтэй. Эхлээд USB хадгалалтын төхөөрөмж холбогдсон үед үүссэн төхөөрөмжүүдэд хэрэглэгч хандаж болохоор байх хэрэгтэй. Үүний шийдэл нь эдгээр төхөөрөмжүүдийн бүх хэрэглэгчдийг operator бүлгийн гишүүн болгох явдал юм. Үүнийг &man.pw.8;-ээр хийнэ. Хоёрдугаарт төхөөрөмжүүд нь үүсэх үед operator бүлэг тэдгээрийг уншиж бичиж чадаж байх ёстой. Тохирох мөрүүдийг /etc/devfs.rules файлд нэмснээр үүнийг хийж болно: [localrules=5] add path 'da*' mode 0660 group operator Хэрэв системд SCSI дискнүүд байгаа бол үүнийг арай өөрөөр хийх ёстой. Өөрөөр хэлбэл хэрэв систем нь аль хэдийн da0-ээс da2 хүртэлх холбогдсон дискнүүдийг агуулж байвал хоёр дахь мөрийг дараах маягаар солих хэрэгтэй: add path 'da[3-9]*' mode 0660 group operator Энэ нь байгаа дискнүүдийг operator бүлэгт хамааруулахгүй болгоно. Та бас өөрийн &man.devfs.rules.5; дүрмийн олонлогийг /etc/rc.conf файлд идэвхжүүлэх хэрэгтэй: devfs_system_ruleset="localrules" Дараа нь цөм нь ердийн хэрэглэгчдэд файлын системийг холбох боломжтойгоор тохируулагдах ёстой. Хамгийн хялбар арга бол /etc/sysctl.conf-д мөр нэмэх явдал юм: vfs.usermount=1 Дараагийн дахин ачаалалтын дараа энэ нь идэвхжихийг санаарай. Өөрөөр энэ хувьсагчийг тохируулахын тулд &man.sysctl.8;-г ашиглаж болох юм. Төгсгөлийн алхам нь файлын систем холбогдох санг үүсгэх явдал юм. Энэ санг файлын системийг холбох хэрэглэгч эзэмшсэн байх хэрэгтэй. Үүнийг хийх нэг арга нь root-ийн хувьд тэр хэрэглэгчийн эзэмшсэн дэд санг /mnt/username (username-г тухайн хэрэглэгчийнхээ нэвтрэх нэрээр болон usergroup-г хэрэглэгчийнхээ үндсэн бүлгийн нэрээр солиорой) гэж үүсгэх явдал юм: &prompt.root; mkdir /mnt/username &prompt.root; chown username:usergroup /mnt/username USB хуруун хөтөч залгагдаж /dev/da0s1 төхөөрөмж гарч иржээ гэж бодъё. Эдгээр төхөөрөмжүүд нь ихэвчлэн FAT файлын системээр хэлбэршүүлэгдсэн ирдэг бөгөөд эдгээрийг иймэрхүү маягаар холбож болно: &prompt.user; mount -t msdosfs -m=644 -M=755 /dev/da0s1 /mnt/username Хэрэв та төхөөрөмжийг залгаснаа салгавал (дискийг урьдаар салгах ёстой) та системийн мэдэгдлийн буфераас доор дурдсантай төстэй мэдэгдлийг харах ёстой: umass0: at uhub0 port 1 (addr 2) disconnected (da0:umass-sim0:0:0:0): lost device (da0:umass-sim0:0:0:0): removing device entry GEOM: destroy disk da0 dp=0xc2d74850 umass0: detached Нэмэлт унших материалууд Диск нэмэх болон Файлын системүүдийг холбох болон салгах хэсгүүдээс гадна төрөл бүрийн гарын авлагын хуудаснуудыг унших нь хэрэгтэй - байж болох юм: &man.umass.4;, &man.camcontrol.8;, - болон &man.usbdevs.8;. + байж болох юм: &os;  8.X-ийн хувьд &man.umass.4;, &man.camcontrol.8;, болон &man.usbconfig.8; + эсвэл &os;-ийн өмнөх хувилбаруудын хувьд &man.usbdevs.8; байна. Майк Мэйэр Хувь нэмэр болгон оруулсан Оптик зөөвөрлөгчийг (CD-үүд) үүсгэж ашиглах нь CDROM-ууд үүсгэх нь Танилцуулга CD-үүд нь тэдгээрийг ердийн дискнүүдээс ялгах хэд хэдэн боломжуудтай байдаг. Эхлээд хэрэглэгч CD дээр бичих боломжгүй байсан. Тэдгээр нь замуудын хооронд толгойг шилжүүлэхдээ сааталгүйгээр үргэлжлэн уншдагаар хийгджээ. Тэр үед байсан адил хэмжээтэй зөөвөрлөгчийг зөөхөөс тэдгээрийг систем хооронд зөөх нь хамаагүй хялбар байдаг. CD-үүд нь замтай байдаг боловч энэ нь дискний физик хэсэг биш харин үргэлжлэн уншигдах өгөгдлийн хэсгийг хэлдэг. FreeBSD дээр CD үүсгэхдээ CD дээр замууд үүсгэх өгөгдлийн файлуудыг бэлдэж дараа нь замуудыг CD уруу бичнэ. ISO 9660 файлын системүүд ISO 9660 ISO 9660 файлын систем нь эдгээр ялгаануудтай ажиллахаар хийгдсэн. Энэ нь тэр үед нийтлэг байсан файлын системийн хязгааруудыг харамсалтай нь кодчилдог. Азаар энэ нь зөв бичигдсэн CD-үүдэд тэдгээр хязгааруудыг давж гарахыг зөвшөөрөх өргөтгөлөөр хангадаг бөгөөд тэдгээр өргөтгөлүүдийг дэмждэггүй системүүдтэй ажиллаж чадсан хэвээр байдаг. sysutils/cdrtools sysutils/cdrtools портод ISO 9660 файлын системийг агуулах өгөгдлийн файлыг үүсгэдэг програм &man.mkisofs.8; байдаг. Энэ нь төрөл бүрийн өргөтгөлүүдийг дэмждэг тохируулгуудтай бөгөөд доор тайлбарлагдсан болно. CD шарагч ATAPI CD шарахдаа ямар хэрэгслийг ашиглах нь таны CD шарагч ATAPI юу аль эсвэл өөр үү гэдгээс шалтгаална. ATAPI CD шарагчид нь үндсэн системийн burncd програмыг ашигладаг. SCSI болон USB CD шарагчид нь sysutils/cdrtools портын cdrecord-г ашиглах ёстой. Мөн ATAPI тоног төхөөрөмж дээр SCSI хөтчүүдийн хувьд ATAPI/CAM модул ашиглан cdrecord-г хэрэглэх боломжтой байдаг. Хэрэв та график хэрэглэгчийн интерфэйстэй CD шарагч програм хангамжийг хүсэж байгаа бол X-CD-Roast эсвэл K3b-г үзээрэй. Эдгээр хэрэгслүүд нь багц хэлбэрээр эсвэл sysutils/xcdroast болон sysutils/k3b портуудад байдаг. X-CD-Roast болон K3b нь ATAPI тоног төхөөрөмж дээр ATAPI/CAM модулийг шаарддаг. mkisofs sysutils/cdrtools портын хэсэг &man.mkisofs.8; програм нь &unix;-ийн файлын системийн нэрийн талбар дахь сангийн модны дүрс болох ISO 9660 файлын системийг үүсгэдэг. Хамгийн хялбар хэрэглээ нь: &prompt.root; mkisofs -o imagefile.iso /path/to/tree файлын системүүд ISO 9660 Энэ тушаал нь /path/to/tree дахь модны хуулбар ISO 9660 файлын системийг агуулах imagefile.iso файлыг үүсгэх болно. Энэ процессод файлын нэрсийг ISO 9660 файлын системийн стандартын хязгаарлалтуудад багтах нэрсэд тааруулах бөгөөд ISO файлын системүүдэд байдаггүй нэрс бүхий файлуудыг оруулахгүй байх болно. файлын системүүд HFS файлын системүүд Joliet Тэдгээр хязгаарлалтуудыг давж гарах хэд хэдэн тохируулгууд байдаг. Ялангуяа тохируулга &unix; системүүдэд нийтлэг байдаг Rock Ridge өргөтгөлүүдийг идэвхжүүлдэг, нь Microsoft системүүдэд хэрэглэгддэг Joilet өргөтгөлүүдийг идэвхжүүлдэг бөгөөд нь &macos;-д хэрэглэгддэг HFS файлын системүүдийг үүсгэхэд ашиглагддаг. Зөвхөн FreeBSD системүүдэд ашиглагдах CD-үүдийн хувьд тохируулга бүх файлын нэрийн хязгаарлалтуудыг хаахад ашиглагдаж болно. тохируулгатай хэрэглэгдэх үед энэ нь таны эхэлсэн FreeBSD-ийн модтой ижил файлын системийн дүрсийг үүсгэдэг, гэхдээ энэ нь ISO 9660 стандартыг хэд хэдэн замаар зөрчиж болох юм. CDROM-ууд ачаалагддаг үүсгэх Ердийн хэрэглээний сүүлийн тохируулга нь юм. Энэ нь ачаалагдах El Torito CD-г үүсгэхэд хэрэглэгдэх ачаалагдах дүрсний байрлалыг заахад ашиглагддаг. Энэ тохируулга нь CD уруу бичигдэх модны дээд хэсгийн ачаалагдах дүрс хүрэх замыг заах нэмэлт өгөгдлийг авдаг. Анхдагчаар &man.mkisofs.8; нь floppy disk emulation буюу уян дискний эмуляц гэж нэрлэгддэг горимд ISO дүрсийг үүсгэдэг бөгөөд ачаалагдах дүрсийг яг 1200, 1440, эсвэл 2880 KB хэмжээтэй байна гэж тооцдог. FreeBSD түгээлтийн дискнүүдэд хэрэглэгддэг ачаалагч дуудагч зэрэг зарим ачаалагч дуудагчид нь эмуляц горимыг ашигладаггүй; энэ тохиолдолд тохируулгыг ашиглах шаардлагатай. Тэгэхээр хэрэв /tmp/myboot нь ачаалагдах FreeBSD системийг /tmp/myboot/boot/cdboot дэх ачаалагдах дүрстэй цуг агуулж байвал та ISO 9660 файлын системийн дүрсийг /tmp/bootable.iso-д иймэрхүү маягаар үүсгэж болох юм: &prompt.root; mkisofs -R -no-emul-boot -b boot/cdboot -o /tmp/bootable.iso /tmp/myboot Үүнийг хийснийхээ дараа хэрэв та цөмдөө md-г тохируулсан бол файлын системийг ингэж холбож болно: &prompt.root; mdconfig -a -t vnode -f /tmp/bootable.iso -u 0 &prompt.root; mount -t cd9660 /dev/md0 /mnt Энэ үед та /mnt болон /tmp/myboot нь ижил болохыг шалгаж болно. &man.mkisofs.8;-ийн ажиллагааг нарийн тааруулахын тулд та түүний бусад олон тохируулгуудыг ашиглаж болно. Ялангуяа ISO 9660-ийн байрлал болон Joilet ба HFS дискнүүдийн үүсгэлтэд өөрчлөлтүүд хийж болно. Дэлгэрэнгүйг &man.mkisofs.8;-ийн гарын авлагын хуудаснаас үзнэ үү. burncd CDROM-ууд шарах Хэрэв танд ATAPI CD шарагч байгаа бол та ISO дүрсийг CD уруу шарахдаа burncd тушаалыг ашиглаж болно. burncd нь үндсэн системийн хэсэг бөгөөд /usr/sbin/burncd гэж суулгагдсан байдаг. Энэ нь цөөн тохируулгуудтай болохоор хэрэглэхэд их хялбар байдаг: &prompt.root; burncd -f cddevice data imagefile.iso fixate Дээрх тушаал нь imagefile.iso-н хуулбарыг cddevice уруу шарах болно. Анхдагч төхөөрөмж нь /dev/acd0 юм. Бичих хурд, шарсны дараа CD-г гаргах болон аудио өгөгдөл бичихийг заах тохируулгуудын талаар &man.burncd.8;-с үзнэ үү. cdrecord Хэрэв танд ATAPI CD шарагч байхгүй бол та өөрийн CD-үүдийг шарахын тулд cdrecord-г ашиглах шаардлагатай. cdrecord нь үндсэн системд байдаггүй; та үүнийг sysutils/cdrtools дахь портоос эсвэл тохирох багцаас суулгах ёстой. Үндсэн системд хийгдсэн өөрчлөлт нь энэ програмын хоёртын хувилбарыг ажиллахгүй болгож, магадгүй асуудалд (coaster) хүргэж болох юм. Тийм болохоор та өөрийн системээ шинэчлэхдээ портоо бас шинэчлэх эсвэл хэрэв та -STABLE салбарыг дагаж байгаа бол портыг шинэ хувилбар гарахад нь шинэчлэх хэрэгтэй. cdrecord нь олон тохируулгатай байдаг боловч үндсэн хэрэглээ нь burncd-с бүр илүү хялбар байдаг. ISO 9660 дүрсийг шарахдаа: &prompt.root; cdrecord dev=device imagefile.iso cdrecord-г хэрэглэхэд гардаг нэг заль нь тохируулгыг олох явдал юм. Зөв тохиргоог олохын тулд cdrecord-ийн тугийг хэрэглэх хэрэгтэй бөгөөд энэ нь иймэрхүү үр дүнд хүргэж болох юм: CDROM-ууд шарах &prompt.root; cdrecord -scanbus Cdrecord-Clone 2.01 (i386-unknown-freebsd7.0) Copyright (C) 1995-2004 Jörg Schilling Using libscg version 'schily-0.1' scsibus0: 0,0,0 0) 'SEAGATE ' 'ST39236LW ' '0004' Disk 0,1,0 1) 'SEAGATE ' 'ST39173W ' '5958' Disk 0,2,0 2) * 0,3,0 3) 'iomega ' 'jaz 1GB ' 'J.86' Removable Disk 0,4,0 4) 'NEC ' 'CD-ROM DRIVE:466' '1.26' Removable CD-ROM 0,5,0 5) * 0,6,0 6) * 0,7,0 7) * scsibus1: 1,0,0 100) * 1,1,0 101) * 1,2,0 102) * 1,3,0 103) * 1,4,0 104) * 1,5,0 105) 'YAMAHA ' 'CRW4260 ' '1.0q' Removable CD-ROM 1,6,0 106) 'ARTEC ' 'AM12S ' '1.06' Scanner 1,7,0 107) * Энэ нь жагсаалтан дахь төхөөрөмжүүдийн хувьд тохирох утгыг жагсаадаг. Өөрийн CD шарагчийг олохын тулд тохируулгын утгад гурван дугаарыг таслалаар тусгаарлан хэрэглэнэ. Энэ тохиолдолд CRW төхөөрөмж нь 1,5,0, байх бөгөөд тохирох оролт нь болно. Энэ утгыг заах амархан аргууд байдаг; дэлгэрэнгүйг &man.cdrecord.1;-с үзнэ үү. Мөн тэндээс аудио замуудыг бичих, хурдыг хянах болон бусад зүйлүүдийн тухай мэдээллийг үзэж болно. Аудио CD-үүдийг хувилах Та аудио өгөгдлийг CD-ээс файлуудын цуваа болгон задалж дараа нь эдгээр файлуудыг хоосон CD дээр бичин аудио CD-г хувилж болно. Энэ процесс нь ATAPI болон SCSI хөтчүүдийн хувьд нэлээн өөр байдаг. SCSI хөтчүүд Аудиог cdda2wav ашиглан задлана. &prompt.user; cdda2wav -v255 -D2,0 -B -Owav cdrecord ашиглан .wav файлуудыг бичнэ. &prompt.user; cdrecord -v dev=2,0 -dao -useinfo *.wav хэсэгт тайлбарласны дагуу 2,0 гэж зөв заагдсан эсэхийг шалгаарай. ATAPI хөтчүүд ATAPI CD драйвер нь зам бүрийг /dev/acddtnn маягаар болгодог бөгөөд d нь хөтчийн дугаар ба nn нь шаардлагатай бол урдаа 0 тавьж хоёр оронтой тоогоор бичигдсэн замын дугаар юм. Тэгэхээр эхний диск дээрх эхний зам нь /dev/acd0t01, хоёр дахь нь /dev/acd0t02, гурав дахь нь /dev/acd0t03 гэх мэтчилэн байна. Тохирох файлууд /dev санд байгаа эсэхийг шалгаарай. Хэрэв оруулгууд байхгүй байгаа бол зөөвөрлөгчийг дахин үзэхээр системийг хүчлэх хэрэгтэй: &prompt.root; dd if=/dev/acd0 of=/dev/null count=1 Зам бүрийг &man.dd.1; ашиглан задална. Файлуудыг задлахдаа та тусгай блокийн хэмжээг бас ашиглах ёстой. &prompt.root; dd if=/dev/acd0t01 of=track1.cdr bs=2352 &prompt.root; dd if=/dev/acd0t02 of=track2.cdr bs=2352 ... Задалсан файлуудаа диск уруу burncd ашиглан шарна. Та эдгээрийг аудио файл гэж зааж өгөх хэрэгтэй бөгөөд burncd нь дуусахдаа дискийг бэхжүүлэх ёстой. &prompt.root; burncd -f /dev/acd0 audio track1.cdr track2.cdr ... fixate Өгөгдлийн CD-үүдийг хувилах Та өгөгдлийн CD-г &man.mkisofs.8;-р үүсгэсэн дүрс файлтай ажиллагааны хувьд адилхан дүрс файл уруу хуулж болох бөгөөд та үүнийг ямар ч өгөгдлийн CD хувилахад ашиглаж болно. Энд өгөгдсөн жишээ нь таны CDROM төхөөрөмжийг acd0 гэж үзэх болно. Өөрийн зөв CDROM төхөөрөмжөөр солиорой. &prompt.root; dd if=/dev/acd0 of=file.iso bs=2048 Одоо та нэгэнт дүрстэй болсон болохоор үүнийг CD уруу дээр тайлбарласны дагуу шарж болно. Өгөгдлийн CD-үүдийг ашиглах Одоо та стандарт өгөгдлийн CDROM үүсгэсэн болохоор түүнийг холбож түүн дээрх өгөгдлийг уншихыг хүсэх байх. Анхдагчаар &man.mount.8; нь файлын системийг ufs төрлийнх гэж үздэг. Хэрэв та доорх шиг оролдвол: &prompt.root; mount /dev/cd0 /mnt Incorrect super block гэж гомдоллохыг та харах бөгөөд холболт хийгдэхгүй байх болно. CDROM нь UFS файлын систем биш, тэгэхээр ингэж холбохыг оролдох нь амжилтгүй болох болно. Та &man.mount.8;-д файлын системийн төрөл нь ISO9660 гэж зааж өгөхөд л бүгд ажиллах болно. Та тохируулгыг &man.mount.8;-д өгч үүнийг хийнэ. Жишээ нь хэрэв та CDROM төхөөрөмж /dev/cd0-г /mnt-д холбохыг хүсвэл дараах тушаалыг ажиллуулах болно: &prompt.root; mount -t cd9660 /dev/cd0 /mnt Таны төхөөрөмжийн нэр (энэ жишээн дээр /dev/cd0) таны CDROM ямар интерфэйс ашиглаж байгаагаас хамааран өөр байж болох юм. Мөн тохируулга нь ердөө л &man.mount.cd9660.8;-г ажиллуулдаг. Дээрх жишээг ингэж богиносгож болно: &prompt.root; mount_cd9660 /dev/cd0 /mnt Та ерөнхийдөө энэ аргаар ямар ч үйлдвэрлэгчийн өгөгдлийн CDROM-уудыг ашиглаж болно. Гэхдээ зарим нэг ISO 9660 өргөтгөлүүдтэй дискнүүд хачин ажиллаж болох юм. Жишээ нь Joilet дискнүүд нь бүх файлын нэрсийг хоёр байт Юникод тэмдэгтээр хадгалдаг. FreeBSD цөм нь Юникодоор ярьдаггүй, гэхдээ &os;-ийн CD9660 драйвер Юникод тэмдэгтүүдийг шууд хувиргаж чаддаг. Хэрэв зарим нэг Англи бус тэмдэгтүүд асуултын тэмдэг хэлбэрээр харагдвал та ашиглаж байгаа локал тэмдэгтийн олонлогоо тохируулгаар зааж өгөх хэрэгтэй. Дэлгэрэнгүй мэдээллийг &man.mount.cd9660.8; гарын авлагын хуудаснаас лавлана уу. Энэ тэмдэгтийн хувиргалтыг тохируулгын тусламжтай хийхийн тулд цөм cd9660_iconv.ko модулийг дуудсан байхыг шаардах болно. Энэ мөрийг loader.conf файлд нэмж үүнийг: cd9660_iconv_load="YES" гэж хийн машиныг дахин ачаалах буюу эсвэл модулийг &man.kldload.8;-н тусламжтай дуудан хийж болох юм. Хааяа таныг CDROM-г холбохыг оролдох үед Device not configured гэсэн алдаа гарч болох юм. Энэ нь ихэнхдээ CDROM хөтөч нь төхөөрөмжид диск байхгүй эсвэл хөтөч нь шугаманд (bus) харагдахгүй байна гэж үзэж байна гэсэн үг юм. CDROM хөтөч нь хоёр секундын дотор үүнийг мэддэг болохоор тэвчээртэй байгаарай. Шугамын дахин тогтоолтод хариу өгөх хангалттай хугацаа байхгүйн улмаас заримдаа SCSI CDROM-ийг олохгүй байж болох юм. Хэрэв та SCSI CDROM-той бол та дараах тохируулгыг цөмийн тохиргоондоо нэмж өөрийн цөмийг дахин бүтээнэ үү. options SCSI_DELAY=15000 Энэ нь таны SCSI шугамд ачаалах үедээ 15 секунд түр саатахыг хэлж өгөх бөгөөд ингэснээр шугамын дахин тогтоолтод таны CDROM хөтчөөр хариу өгүүлэхийн тулд бүх байж болох боломжийг түүнд өгч байна гэсэн үг юм. Түүхий өгөгдлийн CD-үүдийг шарах Та ISO 9660 файлын системийг үүсгэлгүйгээр файлыг CD уруу шууд шарахаар сонгож болно. Зарим хүмүүс үүнийг нөөцлөх зорилгоор хийдэг. Энэ нь стандарт CD-г шарахаас илүү хурдан ажилладаг: &prompt.root; burncd -f /dev/acd1 -s 12 data archive.tar.gz fixate Тийм CD-д шарагдсан өгөгдлийг авахын тулд та түүхий төхөөрөмжийн цэгээс өгөгдлийг унших ёстой: &prompt.root; tar xzvf /dev/acd1 Та энэ дискийг ердийн CDROM-ийг холбодог шиг холбож чадахгүй. Ийм CDROM нь FreeBSD-ээс өөр ямар ч үйлдлийн систем дээр уншигдахгүй. Хэрэв та CD-гээ холбохыг эсвэл өөр үйлдлийн системтэй өгөгдлөө хуваалцах хүсэлтэй байгаа бол дээр тайлбарласны дагуу &man.mkisofs.8;-г ашиглах ёстой. Марк Фонвил Хувь нэмэр болгон оруулсан CD шарагч ATAPI/CAM драйвер ATAPI/CAM драйверийг ашиглах Энэ драйвер нь ATAPI төхөөрөмжүүдэд (CD-ROM, CD-RW, DVD хөтчүүд гэх мэт...) SCSI дэд системээр хандах боломжийг олгох бөгөөд ингэснээр sysutils/cdrdao эсвэл &man.cdrecord.1; зэрэг програмуудыг ашиглах боломжийг олгодог. Энэ драйверыг ашиглахын тулд та дараах мөрийг /boot/loader.conf файл уруу нэмэх хэрэгтэй болно: atapicam_load="YES" тэгээд өөрийн машинаа дахин ачаална. Хэрэв та өөрийн цөмдөө &man.atapicam.4; дэмжлэгийг статикаар эмхэтгэхийг хүсвэл энэ мөрийг өөрийн цөмийн тохиргооны файлдаа нэмэх хэрэгтэй болно: device atapicam Мөн та өөрийн цөмийн тохиргооны файлдаа дараах мөрүүдийг бас нэмэх хэрэгтэй болно: device ata device scbus device cd device pass Эдгээр нь аль хэдийн байж байх ёстой. Дараа нь дахин бүтээгээд өөрийн цөмийг суулгаж машинаа дахин ачаалах хэрэгтэй. Ачаалах процессийн үед таны шарагч иймэрхүү маягаар гарч ирэх ёстой: acd0: CD-RW <MATSHITA CD-RW/DVD-ROM UJDA740> at ata1-master PIO4 cd0 at ata1 bus 0 target 0 lun 0 cd0: <MATSHITA CDRW/DVD UJDA740 1.00> Removable CD-ROM SCSI-0 device cd0: 16.000MB/s transfers cd0: Attempt to query device size failed: NOT READY, Medium not present - tray closed Одоо хөтчид /dev/cd0 төхөрөөмжийн нэрийг ашиглан хандаж болох бөгөөд жишээ нь CD-ROM-г /mnt-д холбохдоо дараах тушаалыг бичих хэрэгтэй: &prompt.root; mount -t cd9660 /dev/cd0 /mnt root хэрэглэгчээр дараах тушаалыг ажиллуулж та шарагчийн SCSI хаягийг авч болно: &prompt.root; camcontrol devlist <MATSHITA CDRW/DVD UJDA740 1.00> at scbus1 target 0 lun 0 (pass0,cd0) Тэгэхээр 1,0,0 нь &man.cdrecord.1; болон бусад SCSI програмтай ашиглах SCSI хаяг болох юм. ATAPI/CAM болон SCSI системийн талаар дэлгэрэнгүй мэдээллийг &man.atapicam.4; болон &man.cam.4; гарын авлагын хуудаснуудаас лавлана уу. Марк Фонвил Хувь нэмэр болгон оруулсан Энди Поляков Зарим зүйл оруулсан Оптик зөөвөрлөгчийг (DVD-үүд) үүсгэж ашиглах нь DVD шарах нь Танилцуулга CD-тэй харьцуулахад DVD нь оптик зөөвөрлөгч хадгалалтын технологийн дараачийн үе юм. DVD нь ямар ч CD-ээс илүү өгөгдлийг агуулдаг бөгөөд одоогийн видео хэвлэлтийн стандарт болжээ. Бичигддэг DVD гэж бидний нэрлэдэг DVD-үүдийн физик 5 бичигддэг хэлбэршүүлэлтийг тодорхойлж болно: DVD-R: Энэ нь бичигддэг DVD-ий анхны хэлбэршүүлэлт юм. DVD-R стандарт нь DVD хэлэлцүүлгээр тодорхойлогдсон бөгөөд энэ нь зөвхөн нэг удаа бичих хэлбэршүүлэлт юм. DVD-RW: Энэ нь DVD-R стандартын дахин бичигдэх хувилбар юм. DVD-RW нь ойролцоогоор 1000 удаа бичигдэх боломжтой. DVD-RAM: Энэ нь DVD хэлэлцүүлгийн дэмждэг бас дахин бичигддэг хэлбэршүүлэлт юм. DVD-RAM нь зөөгдөж болох хатуу хөтөч маягаар харагддаг. Гэхдээ энэ зөөвөрлөгч нь ихэнх DVD-ROM хөтчүүд болон DVD-Видео тоглуулагчуудтай нийцтэй биш байдаг; цөөн DVD бичигчид DVD-RAM хэлбэршүүлэлтийг дэмждэг. DVD-RAM-ийн хэрэглээний талаар илүү дэлгэрэнгүйг -с уншина уу. DVD+RW: Энэ нь DVD+RW холбооноос тодорхойлсон дахин бичигдэх хэлбэршүүлэлт юм. DVD+RW нь ойролцоогоор 1000 удаа бичигдэх боломжтой. DVD+R: Энэ хэлбэршүүлэлт нь DVD+RW хэлбэршүүлэлтийн нэг удаа бичих хувилбар юм. Бичигддэг DVD-ий нэг давхарга нь 4,700,000,000 байт буюу 4.38 GB эсвэл 4485 MB (1 килобайт нь 1024 байт) хүртэлх мэдээлэл агуулж чадна. Физик зөөвөрлөгч болон програмыг ялгаж ойлгох ёстой. Жишээ нь DVD-Видео нь дурын бичигддэг DVD физик зөөвөрлөгч DVD-R, DVD+R, DVD-RW гэх зэрэг уруу бичигдэж болох тусгай байршлын зураглал юм. Зөөвөрлөгчийн төрлийг сонгохын өмнө шарагч болон DVD-Видео тоглуулагч (дан тоглуулагч эсвэл компьютер дээрх DVD-ROM хөтөч) нь хэрэглэхээр төлөвлөж байгаа зөөвөрлөгчтэй нийцтэй эсэхийг шалгах хэрэгтэй. Тохиргоо DVD бичлэг хийхэд &man.growisofs.1; програм ашиглагдана. Энэ тушаал нь dvd+rw-tools хэрэгслүүдийн (sysutils/dvd+rw-tools) нэг хэсэг юм. dvd+rw-tools нь DVD зөөвөрлөгчийн бүх төрлийг дэмждэг. Эдгээр хэрэгслүүд нь төхөөрөмжүүд уруу хандахын тулд SCSI дэд системийг ашигладаг, тиймээс таны цөмд ATAPI/CAM дэмжлэг нэмэгдсэн байх ёстой. Хэрэв таны шарагч USB интерфэйс ашигладаг бол энэ нэмэлт нь хэрэггүй бөгөөд та USB төхөөрөмжүүдийн тохиргооны талаар илүү дэлгэрэнгүйг -с унших шаардлагатай. Та мөн ATAPI төхөөрөмжүүдийн хувьд DMA хандалтыг идэвхжүүлэх ёстой бөгөөд дараах мөрийг /boot/loader.conf файлд нэмж үүнийг хийнэ: hw.ata.atapi_dma="1" dvd+rw-tools-г ашиглахаасаа өмнө өөрийн DVD шарагчтай холбоотой мэдээллийг dvd+rw-tools' тоног төхөөрөмжийн нийцтэй байдал хаягаас лавлах хэрэгтэй. Хэрэв та график хэрэглэгчийн интерфэйсийг хүсэж байвал &man.growisofs.1; болон бусад олон шарагч хэрэгслүүдийг хэрэглэгчид ашиглахад амар интерфэйсээр хангадаг K3b (sysutils/k3b) програмыг үзэх хэрэгтэй. Өгөгдлийн DVD-үүдийг шарах нь &man.growisofs.1; тушаал нь mkisofs-ийн нүүр хэсэг юм, энэ нь шинэ файлын системийн байршлыг үүсгэхийн тулд &man.mkisofs.8;-г дуудах бөгөөд DVD дээр бичих үйлдлийг гүйцэтгэнэ. Энэ нь та шарах процессоос өмнө өгөгдлийн дүрсийг үүсгэх хэрэггүй гэсэн үг юм. DVD+R эсвэл DVD-R уруу өгөгдлийг /path/to/data сангаас шарахдаа дараах тушаалыг ашиглана: &prompt.root; growisofs -dvd-compat -Z /dev/cd0 -J -R /path/to/data Файлын системийг үүсгэхдээ тохируулгуудыг &man.mkisofs.8;-д дамжуулдаг (энэ тохиолдолд Joilet болон Rock Ridge өргөтгөлүүдтэй ISO 9660 файлын систем). Дэлгэрэнгүйг &man.mkisofs.8; гарын авлагын хуудаснаас лавлана уу. тохируулгыг ямар ч тохиолдолд (олон сессүүд эсвэл ганц сесс) эхний сессийг бичихдээ хэрэглэдэг. DVD төхөөрөмж /dev/cd0-г өөрийн тохиргооны дагуу өөрчлөх хэрэгтэй. параметр дискийг хаах бөгөөд бичилтийг нэмэх нь боломжгүй болох юм. Энэ нь DVD-ROM хөтчүүдтэй зөөвөрлөгчийн нийцтэй байдлыг илүүтэй хангах юм. Мөн урьдчилан урласан дүрсийг шарах бас боломжтой, жишээ нь imagefile.iso дүрсийг шарахын тулд бид дараах тушаалыг ажиллуулна: &prompt.root; growisofs -dvd-compat -Z /dev/cd0=imagefile.iso Бичих хурдыг олж зөөвөрлөгч ба ашиглагдаж байгаа хөтчөөс хамаарч автоматаар тохируулах болно. Хэрэв та бичих хурдыг өөрчлөх хүсэлтэй байгаа бол параметрийг ашиглах хэрэгтэй. Дэлгэрэнгүй мэдээллийг &man.growisofs.1; гарын авлагын хуудаснаас уншина уу. DVD DVD-Video DVD-Видео шарах нь DVD-Видео нь ISO 9660 болон микро-UDF (M-UDF тодорхойлолтууд дээр тулгуурласан тусгай файлын байршлын зураглал юм. DVD-Видео нь бас өгөгдлийн бүтцийн тусгай шатлалыг үзүүлдэг бөгөөд энэ нь DVD-г зохиохын тулд multimedia/dvdauthor зэрэг тусгай програмыг та яагаад ашиглах хэрэгтэй болдгийн шалтгаан юм. Хэрэв танд DVD-Видео файлын системийн дүрс байгаа бол ямар ч дүрсний нэгэн адил аргаар шарах хэрэгтэй. Өмнөх хэсгийн жишээнээс үзнэ үү. Хэрэв та DVD зохиолт хийсэн бөгөөд үр дүн нь жишээ нь /path/to/video санд байгаа бол DVD-Видеог шарахын тулд дараах тушаалыг ашиглах хэрэгтэй: &prompt.root; growisofs -Z /dev/cd0 -dvd-video /path/to/video тохируулга &man.mkisofs.8;-д дамжуулагдах бөгөөд энэ нь DVD-Видео файлын системийн байршлын зураглал үүсгэхийг тушаах болно. Үүнээс гадна тохируулга нь &man.growisofs.1;-ийн тохируулгыг агуулдаг. DVD DVD+RW DVD+RW ашиглах нь CD-RW-с ялгаатай нь шинэ DVD+RW нь ашиглагдахаа өмнө хэлбэршүүлэгдсэн байх ёстой. &man.growisofs.1; нь шаардлагатай үед автоматаар үүнийг хийх бөгөөд энэ аргыг зөвлөдөг юм. Гэхдээ та dvd+rw-format тушаалыг ашиглан DVD+RW-г хэлбэршүүлж болно: &prompt.root; dvd+rw-format /dev/cd0 Та энэ үйлдлийг зөвхөн нэг удаа хийх хэрэгтэй бөгөөд зөвхөн шинэ DVD+RW зөөвөрлөгчдийн хувьд хэлбэршүүлэх ёстойг санаарай. Дараа нь та DVD+RW-г дээрх хэсгүүдэд дурдсаны адил шарж болно. Хэрэв та шинэ өгөгдлийг (зарим өгөгдлийг нэмэх биш бүр мөсөн шинэ файлын систем шарах) DVD+RW уруу шарахыг хүсэж байгаа бол түүнийг хоосон болгох шаардлагагүй юм, иймэрхүүгээр өмнөх бичилтэн дээрээ (шинэ сесс үүсгээд) дараад л бичих хэрэгтэй юм: &prompt.root; growisofs -Z /dev/cd0 -J -R /path/to/newdata DVD+RW хэлбэршүүлэлт нь өмнөх бичилтэд өгөгдлийг хялбараар нэмэх боломжийг олгодог. Энэ үйлдэл нь шинэ сессийг хуучин байгаатай нь нийлүүлэх бөгөөд энэ нь олон сесс бүхий бичилт биш юм. &man.growisofs.1; нь зөөвөрлөгч дээр байгаа ISO 9660 файлын системийг өсгөх (сунгах) болно. Жишээ нь хэрэв бид өөрсдийн урьдны DVD+RW уруу өгөгдөл нэмэхийг хүсвэл доор дурдсаныг ашиглах хэрэгтэй болно: &prompt.root; growisofs -M /dev/cd0 -J -R /path/to/nextdata Эхний сессийг шарахдаа бидний хэрэглэдэг &man.mkisofs.8;-ийн адил тохируулгууд дараагийн бичилтүүдийн үеэр хэрэглэгдэх ёстой. Хэрэв та DVD-ROM хөтчүүдтэй зөөвөрлөгчийн хувьд илүүтэй нийцтэй байхыг хүсвэл тохируулгыг хэрэглэхийг хүсэж болох юм. DVD+RW тохиолдлын хувьд энэ нь таныг өгөгдөл нэмэхийг болиулж чадахгүй юм. Хэрэв та ямар нэг шалтгаанаар зөөвөрлөгчийг хоосон болгохыг хүсвэл доор дурдсаныг хийх хэрэгтэй: &prompt.root; growisofs -Z /dev/cd0=/dev/zero DVD DVD-RW DVD-RW ашиглах нь DVD-RW нь дискний хоёр хэлбэршүүлэлтийг авдаг: нэмэгдсэн дараалсан хэлбэршүүлэлт болон хязгаарлагдмал дарж бичих хэлбэршүүлэлт юм. Анхдагчаар DVD-RW дискнүүд нь дараалсан хэлбэршүүлэлтэд байдаг. Шинэ DVD-RW нь хэлбэршүүлэлт хийгдэлгүйгээр шууд бичигдэж болдог, гэхдээ шинэ биш дараалсан хэлбэршүүлэлтэд байх DVD-RW нь шинэ эхний сесс бичигдэхээс өмнө хоосон болгогдсон байх шаардлагатай байдаг. Дараалсан горим дахь DVD-RW-г хоослохдоо дараах тушаалыг ажиллуулна: &prompt.root; dvd+rw-format -blank=full /dev/cd0 Бүр мөсөн хоослолт () 1x зөөвөрлөгч дээр нэг цаг орчим болно. Хэрэв DVD-RW нь Disk-At-Once (DAO) горимоор бичигдэх бол хурдан хоослолтыг тохируулга ашиглан хийж болно. DVD-RW-г DAO горимд шарахын тулд дараах тушаалыг ашиглана: &prompt.root; growisofs -use-the-force-luke=dao -Z /dev/cd0=imagefile.iso тохируулгыг шаардах ёсгүй, учир нь &man.growisofs.1; нь (хурдан хоосолсон) зөөвөрлөгчийг илрүүлэхийг бага оролдож DAO бичилтийг захиалах болно. Яг үнэндээ дурын DVD-RW-ийн хувьд хязгаарлагдмал дарж бичих горимыг ашиглах хэрэгтэй бөгөөд энэ хэлбэршүүлэлт нь анхдагч нэмэгдсэн дараалсан хэлбэршүүлэлтээс илүү уян хатан байдаг. Дараалсан DVD-RW дээр өгөгдлийг бичихдээ бусад DVD хэлбэршүүлэлтийн нэгэн адил заавруудыг ашиглана: &prompt.root; growisofs -Z /dev/cd0 -J -R /path/to/data Хэрэв та зарим өгөгдлийг өөрийн урьдны бичлэгт нэмэхийг хүсвэл &man.growisofs.1;-ийн тохируулгыг ашиглах хэрэгтэй болно. Гэхдээ хэрэв та нэмэгдсэн дараалсан горимд байгаа DVD-RW уруу өгөгдлийг нэмэх үйлдлийг хийвэл диск дээр шинэ сесс үүсгэгдэх бөгөөд үүний үр дүн нь олон сесс бүхий диск болох юм. DVD-RW нь хязгаарлагдмал дарж бичих хэлбэршүүлэлтэд шинэ эхний сессээс өмнө хоосон болгогдох шаардлагагүй, та ердөө л дискийг тохируулгатай дарж бичих хэрэгтэй бөгөөд энэ нь DVD+RW тохиолдолтой төстэй юм. Мөн диск дээр бичигдсэн байгаа ISO 9660 файлын системийг DVD+RW-тэй адил аргаар тохируулгын тусламжтай өсгөж (сунгаж) бас болно. Үр дүн нь нэг сесс бүхий DVD болох юм. DVD-RW-г хязгаарлагдмал дарж бичих хэлбэршүүлэлтэд оруулахдаа дараах тушаалыг ашиглах ёстой: &prompt.root; dvd+rw-format /dev/cd0 Дараалсан хэлбэршүүлэлт уруу буцааж өөрчлөхдөө дараах тушаалыг ашиглана: &prompt.root; dvd+rw-format -blank=full /dev/cd0 Олон сесс Маш цөөн DVD-ROM хөтчүүд олон сесс бүхий DVD-үүдийг дэмждэг бөгөөд тэдгээр нь ихэнхдээ зөвхөн эхний сессийг уншдаг. DVD+R, DVD-R болон DVD-RW нь дараалсан хэлбэршүүлэлтдээ олон сессийг хүлээн авч чаддаг бөгөөд DVD+RW болон DVD-RW хязгаарлагдмал дарж бичих хэлбэршүүлэлтүүдийн хувьд олон сесс гэсэн ойлголт байдаггүй. Дараалсан хэлбэршүүлэлтэд DVD+R, DVD-R эсвэл DVD-RW дээрх эхний (хаагдаагүй) сессийн дараа дараах тушаалыг ашиглаж дискэнд шинэ сесс үүсгэнэ: &prompt.root; growisofs -M /dev/cd0 -J -R /path/to/nextdata Энэ тушаалын мөрийг DVD+RW эсвэл DVD-RW-тэй цуг ашиглан хязгаарлагдмал дарж бичих горим дээр шинэ сессийг хуучин байгаатай нийлүүлэн өгөгдлийг нэмэх болно. Үр дүн нь нэг сесс бүхий диск болох юм. Энэ нь эдгээр зөөвөрлөгчүүд дээр эхний бичилтийн дараа өгөгдөл нэмэх арга юм. Зөөвөрлөгч дээрх зарим зай нь сесс бүрийн хооронд сессийн төгсгөл болон эхлэлд хэрэглэгддэг. Тиймээс зөөвөрлөгчийн зайг оновчтой ашиглахын тулд их өгөгдөлтэй сессүүдийг нэмэх ёстой юм. Сессийн тоо DVD+R-ийн хувьд 154, DVD-R-ийн хувьд 2000 орчим, DVD+R хос давхаргын хувьд 127-оор хязгаарлагдана. Дэлгэрэнгүй мэдээллийг DVD-ийн талаар илүү мэдээллийг авахын тулд dvd+rw-mediainfo /dev/cd0 тушаалыг хөтөч дотор диск байхад ажиллуулж болно. dvd+rw-tools-н тухай дэлгэрэнгүй мэдээлэл нь &man.growisofs.1; гарын авлагын хуудас, dvd+rw-tools вэб сайт болон cdwrite захидлын жагсаалтын архивуудаас олдож болно. Бичигдсэн үр дүн эсвэл асуудалтай зөөвөрлөгчийн dvd+rw-mediainfo гаралт нь ямар ч асуудлын тайлангийн чухал хэсэг юм. Энэ гаралтгүйгээр танд туслах бараг л боломжгүй юм. DVD-RAM ашиглах нь DVD DVD-RAM Тохиргоо DVD-RAM бичигчид нь SCSI аль эсвэл ATAPI интерфэйстэй цуг ирдэг. ATAPI төхөөрөмжүүдийн хувьд DMA хандалт идэвхтэй болсон байх ёстой, дараах мөрийг /boot/loader.conf файлд нэмж үүнийг хийнэ: hw.ata.atapi_dma="1" Зөөвөрлөгчийг бэлдэх нь Өмнө нь бүлгийн танилцуулгад дурдсанаар DVD-RAM нь зөөврийн хатуу хөтөч маягаар харагддаг. Бусад хатуу дискнүүдийн адил DVD- RAM нь ашиглагдаж эхлэхээсээ өмнө бэлдэгдсэн байх ёстой. Жишээн дээр дискний бүх зай стандарт UFS2 файлын системтэй ашиглагдана: &prompt.root; dd if=/dev/zero of=/dev/acd0 bs=2k count=1 &prompt.root; bsdlabel -Bw acd0 &prompt.root; newfs /dev/acd0 DVD төхөөрөмж acd0-ийг өөрийн тохиргооны дагуу өөрчлөн ашиглах ёстой. Зөөвөрлөгчийг ашиглах нь Дээрх үйлдлүүд DVD-RAM дээр хийгдсэний дараа үүнийг энгийн хатуу хөтчийн нэгэн адил холбож болно: &prompt.root; mount /dev/acd0 /mnt Үүний дараа DVD-RAM нь уншигдах бичигдэх боломжтой болно. Жулио Мерино Анхлан хийсэн Мартин Карлсон Дахин бичсэн Уян дискнүүдийг үүсгэж ашиглах нь Өгөгдлийг уян дискнүүд уруу хадгалах нь заримдаа ашигтай байдаг. Жишээ нь хэн нэгэнд нь шилжүүлж болдог ямар ч хадгалалтын зөөвөрлөгч байхгүй тохиолдолд эсвэл бага хэмжээний өгөгдлийг өөр компьютер уруу зөөх хэрэгцээ гарсан үед уян диск нь хэрэг болдог. Энэ хэсэг нь FreeBSD дээр уян дискийг хэрхэн ашиглах талаар тайлбарлах болно. Энд 3.5 инчийн DOS уян дискнүүдийг хэлбэршүүлж ашиглах талаар үндсэндээ тайлбарлах бөгөөд гэхдээ энэ ойлголт нь бусад уян дискний хэлбэршүүлэлттэй төстэй юм. Уян дискнүүдийг хэлбэршүүлэх нь Төхөөрөмж Уян дискнүүдэд бусад төхөөрөмжүүдийн адил /dev сан дахь оруулгуудаар ханддаг. Түүхий уян дискэнд хандахын тулд /dev/fdN-г ердөө л ашиглах хэрэгтэй. Хэлбэршүүлэх нь Уян дискийг ашиглахаасаа өмнө доод түвшний хэлбэршүүүлэлт хийсэн байх хэрэгтэй. Үүнийг ихэвчлэн үйлдвэрлэгч хийдэг боловч хэлбэршүүлэлт нь зөөвөрлөгчийн бүрэн бүтэн байдлыг шалгах нэг сайн арга юм. Илүү том (эсвэл жижиг) дискний хэмжээг хүчлэн ашиглах боломжтой байдаг боловч 1440kB хэмжээнд зориулагдан ихэнх уян диск хийгдсэн байдаг. Уян дискэнд доод түвшний хэлбэршүүлэлт хийхийн тулд та &man.fdformat.1;-г ашиглах хэрэгтэй. Энэ хэрэгсэл нь төхөөрөмжийн нэрийг нэмэлт өгөгдөл маягаар оруулахыг хүлээж байдаг. Алдааны мэдэгдлийг тэмдэглэж аваарай, учир нь эдгээр нь дискийг сайн эсвэл муу эсэхийг тодорхойлоход туслах болно. Уян дискнүүдийг хэлбэршүүлэх нь /dev/fdN төхөөрөмжүүдийг ашиглан уян дискийг хэлбэршүүлэх хэрэгтэй. Шинэ 3.5 инч диск өөрийн хөтөч уруугаа хийгээд дараах тушаалыг ажиллуул: &prompt.root; /usr/sbin/fdformat -f 1440 /dev/fd0 Дискний шошго Дискэнд доод түвшний хэлбэршүүлэлт хийсний дараа танд диск дээр шошго тавих хэрэгтэй болно. Энэ дискний шошго нь дараа нь устгагдах боловч дискний хэмжээ болон геометрийг дараа нь тодорхойлоход системд хэрэг болдог. Шинэ дискний шошго нь бүхэл дискийг хамарч уян дискний геометрийн тухай бүх л зөв мэдээллийг агуулах болно. Дискний шошгоны геометрийн утгууд нь /etc/disktab файлд жагсаагдсан байдаг. Та одоо ингэж &man.bsdlabel.8;-г ажиллуулж болно: &prompt.root; /sbin/bsdlabel -B -w /dev/fd0 fd1440 Файлын систем Одоо уян дискэнд дээд түвшний хэлбэршүүлэлт хийхэд бэлэн боллоо. Энэ нь дискийг FreeBSD унших болон түүнд бичих боломжийг олгох шинэ файлын системийг диск дээр байрлуулах болно. Шинэ файлын системийг үүсгэсний дараа дискний шошго устгагдах бөгөөд хэрэв та дискийг дахин хэлбэршүүлэхийг хүсвэл дискний шошгыг дахин үүсгэх шаардлагатай болно. Уян дискний файлын систем нь UFS эсвэл FAT хоёрын аль нэг нь байна. FAT нь ерөнхийдөө уян дискнүүдийн хувьд илүү дээр сонголт байдаг. Уян диск дээр шинэ файлын системийг байрлуулахын талд дараах тушаалыг ажиллуулна: &prompt.root; /sbin/newfs_msdos /dev/fd0 Диск одоо ашиглахад бэлэн боллоо. Уян дискийг ашиглах нь Уян дискийг ашиглахын тулд &man.mount.msdosfs.8; тушаалаар холбох хэрэгтэй. Мөн портын цуглуулгаас emulators/mtools-г ашиглаж бас болох юм. Өгөгдлийн соронзон хальснууд үүсгэж ашиглах нь соронзон хальс зөөвөрлөгч Гол соронзон хальс зөөвөрлөгчүүд нь 4мм, 8мм, QIC, мини-хайрцаг болон DLT юм. 4мм (DDS: Digital Data Storage) соронзон хальс зөөвөрлөгч DDS (4mm) соронзон хальснууд соронзон хальс зөөвөрлөгч QIC соронзон хальснууд 4мм соронзон хальснууд нь QIC-г халж ажлын станцын нөөц зөөвөрлөгч болон сонгогдож байна. Conner компани нь QIC хөтчүүдийн тэргүүлэх үйлдвэрлэгч Archive-г худалдаж авч дараа нь QIC хөтчүүдийг үйлдвэрлэхээ зогсоосноор энэ чиг хандлага нь илүү хурдассан юм. 4мм хөтчүүд нь жижиг, чимээгүй боловч 8мм хөтчүүд шиг найдвартай ажиллагаагаараа алдартай биш юм. Хайрцагнууд нь үнэтэй биш бөгөөд 8мм-ийн хайрцагнуудаас бага (3 x 2 x 0.5 инч, 76 x 51 x 12 мм) юм. 4мм соронзон хальс нь 8мм-ийн нэгэн адил шалтгаанаар толгой нь богино настай бөгөөд хоёулаа мушгиа сканыг ашигладаг. Эдгээр хөтчүүд дээрх өгөгдлийн дамжуулах чадвар нь ~150 kB/s-с эхэлж ~500 kB/s хүрнэ. Өгөгдлийн багтаамж 1.3 GB-с эхэлж 2.0 GB хүрнэ. Тоног төхөөрөмжийн шахалт энэ хөтчүүдийн ихэнхэд байх бөгөөд энэ нь багтаамжийг ойролцоогоор хоёр дахин нэмэгдүүлдэг. Олон хөтөч бүхий соронзон хальсны сан (library) автомат соронзон хальс солигчтой нэг кабинетийн хувьд 6 хөтөчтэй байж болно. Сангийн багтаамж нь 240 GB хүрнэ. DDS-3 стандарт нь одоогоор 12 GB (эсвэл 24 GB шахагдсан) багтаамжтай соронзон хальсыг дэмждэг. 4мм хөтчүүд нь 8мм-ийн хөтчүүдийн нэгэн адил мушгиа хайлтыг хэрэглэдэг. Мушгиа хайлт хийхийн бүх ашигтай тал болон сул талууд нь 4мм болон 8мм-ийн хөтчүүдийн аль алинд нь хамаардаг. Соронзон хальснууд нь 2000 удаагийн ашиглалт эсвэл 100 бүрэн нөөцлөлтийн дараа хэрэглээнээс гарах ёстой. 8мм (Exabyte) соронзон хальс зөөвөрлөгч Exabyte (8мм) соронзон хальснууд 8мм соронзон хальснууд нь хамгийн нийтлэг SCSI соронзон хальсны хөтчүүд юм; тэдгээр нь соронзон хальснууд солих хамгийн сайн сонголт болдог. Бараг сайт бүр Exabyte 2 GB 8мм-ийн соронзон хальсны хөтөчтэй байдаг. 8мм-ийн хөтчүүд нь найдвартай, хэрэглэхэд амар, чимээгүй байдаг. Хайрцагнууд нь хямд, жижиг (4.8 x 3.3 x 0.6 инч; 122 x 84 x 15 мм) байдаг. 8мм-ийн соронзон хальсны нэг сул тал нь толгойнуудын дагуух соронзон хальсны харьцангуй хөдөлгөөний өндөр хувиас болоод харьцангуй богино толгой ба соронзон хальсны амьдрах хугацаатай байдаг явдал юм. Өгөгдөл дамжуулах чадвар нь ~250 kB/s-аас ~500 kB/s хүртэл байна. Өгөгдлийн хэмжээ нь 300 MB-аас эхэлж 7 GB хүрнэ. Тоног төхөөрөмжийн шахалт энэ хөтчүүдийн ихэнхэд байх бөгөөд энэ нь багтаамжийг ойролцоогоор хоёр дахин нэмэгдүүлдэг. Эдгээр хөтчүүд нь нэг буюу эсвэл нэг кабинетдаа 6 хөтөч болон 120 соронзон хальстай олон хөтөч бүхий соронзон хальсны сан (library) хэлбэрээр байдаг. соронзон хальснууд нь автоматаар солигддог. Сангийн багтаамж 840+ GB хүрнэ. Exabyte Mammoth загвар нь нэг соронзон хальс дээр 12 GB ((24 GB шахалттайгаар) дэмждэг бөгөөд ердийн соронзон хальсны хөтчөөс ойролцоогоор хоёр дахин үнэтэй байдаг. Өгөгдөл нь соронзон хальс уруу мушгиа скан ашиглагдан бичигддэг, толгойнууд нь зөөвөрлөгч уруу өнцгөөр байрладаг (ойролцоогоор 6 градус). Соронзон хальс нь толгойнуудыг барьж байдаг дамрын 270 градус орчим ороодог. Соронзон хальс дамар дээгүүр гулгаж байхад дамар нь эргэж байдаг. Үр дүнд нь өгөгдлийн өндөр нягтрал болон соронзон хальсны дагуу нэг ирмэгээс нөгөө уруу өнцөгдсөн ойрхон багцалсан замууд үүсэх болно. QIC соронзон хальс зөөвөрлөгч QIC-150 QIC-150 соронзон хальснууд болон хөтчүүд нь магадгүй хамгийн нийтлэг соронзон хальсны хөтөч, зөөвөрлөгч юм. QIC соронзон хальсны хөтчүүд нь хамгийн хямд нухацтай нөөцлөлтийн хөтчүүд юм. Сул тал нь зөөвөрлөгчийн үнэ байдаг. QIC соронзон хальснууд нь 8мм болон 4мм соронзон хальснуудтай харьцуулахад GB өгөгдлийн хадгалалтын хувьд 5 дахин үнэтэй байдаг. Гэхдээ таны хэрэглээнд цөөн (half-dozen) соронзон хальснууд хангалттай бол QIC нь магадгүй зөв сонголт болж болох юм. QIC нь хамгийн нийтлэг соронзон хальсны хөтөч юм. Сайт бүр ямар нэг хэмжээний QIC хөтөчтэй байдаг. QIC нь физикийн хувьд төстэй (заримдаа адил) соронзон хальснуудад их хэмжээний нягтралтай байдаг. QIC хөтчүүд нь чимээгүй биш юм. Эдгээр хөтчүүд нь өгөгдлийг бичиж эхлэхээсээ өмнө дуутайгаар хайдаг бөгөөд унших, бичих эсвэл хайхдаа мэдэгдэхүйц дуутай байдаг. QIC соронзон хальснууд нь 6 x 4 x 0.7 инч (152 x 102 x 17 мм) хэмжээтэй байдаг. Өгөгдлийн дамжуулах чадвар ~150 kB/s-с ~500 kB/s хүртэл байна. Өгөгдлийн багтаамж 40 MB-с 15 GB хүртэл байна. Шинэ QIC хөтчүүдийн ихэнхэд тоног төхөөрөмжийн шахалт байдаг. QIC хөтчүүд нь бага суулгагддаг; тэдгээр нь DAT хөтчүүдээр шахагдсан юм. Өгөгдөл нь соронзон хальс уруу замаар бичигддэг. Замууд нь соронзон хальсны зөөвөрлөгчийн нэг төгсгөлөөс нөгөө уруу урт тэнхлэгийн дагуу байдаг. Замуудын тоо болон замын өргөн соронзон хальсны багтаамжаас хамаарч өөр өөр байдаг. Бүх шинэ хөтчүүдийн ихэнх нь хамгийн багадаа бодоход уншилтын (ихэнхдээ бас бичилтийн хувьд) хуучинтайгаа нийцтэй байдаг. QIC нь өгөгдлийн аюулгүй байдлын хувьд нэлээн нэр хүндтэй байдаг (механизм нь хөтчүүдийг мушгиа скан хийснээс илүү хялбар бөгөөд хүчирхэг байдаг). 5,000 нөөцлөлтийн дараа соронзон хальснуудыг ашиглахаа болих шаардлагатай. DLT соронзон хальс зөөвөрлөгч DLT DLT нь энд жагсаагдсан бүх хөтчийн төрлүүдээс хамгийн хурдан өгөгдөл дамжуулах чадвартай байдаг. 1/2" (12.5мм) соронзон хальс нь ганц дамартай хайрцагт (4 x 4 x 1 инч; 100 x 100 x 25 мм) байдаг. Хайрцаг нь нэг талаараа ганхах хаалгатай байдаг. Хөтчийн механизм соронзон хальсны тэргүүнийг гаргаж авахын тулд энэ хаалгыг онгойлгодог. Соронзон хальсны тэргүүн нь зууван нүхтэй байх бөгөөд хөтөч соронзон хальсыг дэгээдэхдээ үүнийг ашигладаг. Авах (take-up) дамар нь соронзон хальсны хөтчийн дотор байрладаг. Энд жагсаагдсан бусад соронзон хальсны хайрцагнууд (9 замтай соронзон хальснууд нь жич юм) нь соронзон хальсны хайрцган дотор байрлах хангах болон take-up дамруудтай байдаг. Өгөгдөл дамжуулах чадвар нь ойролцоогоор 1.5 MB/s бөгөөд 4мм, 8м, QIC соронзон хальсны хөтчүүдийн дамжуулах чадвараас 3 дахин их байдаг. Өгөгдлийн багтаамж нь нэг хөтчийн хувьд 10 GB-аас 20 GB хүрдэг. Хөтчүүд нь олон соронзон хальс солигчид болон олон соронзон хальс хэлбэрээр байдаг, олон хөтөч бүхий соронзон хальсны сангууд нь нийтдээ 50 GB-с 9 TB хүртэл хадгалалт бүхий 5-аас 900 хүртэл соронзон хальснуудыг 1-ээс 20 хүртэлх хөтчүүд дээр агуулдаг. Шахалттай бол DLT Төрөл 4 хэлбэршүүлэлт нь 70 GB багтаамжийг дэмждэг. Өгөгдөл нь соронзон хальсны замууд дээр аялалын чиглэлийн дагуу (QIC соронзон хальснуудын адил) зэрэгцээгээр бичигддэг. Хоёр зам нэг удаа бичигддэг. Унших/бичих толгойны амьдрах хугацаа харьцангуй урт байдаг; соронзон хальс хөдлөхөө болиход толгой болон соронзон хальсны хоорондын хамаатай хөдөлгөөн байхгүй болно. AIT соронзон хальс зөөвөрлөгч AIT AIT нь Sony-гоос гаргасан шинэ хэлбэршүүлэлт бөгөөд нэг соронзон хальсны хувьд 50  GB хүртэл (шахалттайгаар) мэдээллийг агуулж чадна. Соронзон хальснууд нь санах ойн бичил схемүүдийг агуулдаг бөгөөд эдгээр нь соронзон хальсны агуулгын индексийг хадгалдаг. Бусад соронзон хальснуудын хувьд хэд хэдэн минут шаардагддаг бол харин энэ индексийг соронзон хальсны хөтөч соронзон хальс дээрх файлуудын байрлалыг тодорхойлохын тулд маш хурдан уншдаг. SAMS:Alexandria зэрэг програм нь соронзон хальсны санах ойн бичил схемтэй шууд холбогдон агуулгыг дэлгэцэд гаргаж, ямар файлууд аль соронзон хальс уруу нөөцлөгдсөнийг тодорхойлж, зөв соронзон хальсыг олон ачаалж соронзон хальснаас өгөгдлийг сэргээн дөч болон түүнээс дээш AIT соронзон хальсны сангуудыг ажиллуулж чаддаг. Үүнтэй адил сангууд $20,000 хавьцаа үнэ хүрч тэдгээрийг сонирхогчдын зах зээлээс бага зэрэг шахдаг байна. Шинэ соронзон хальсыг анх удаа ашиглах нь Анхны удаа шинэ, хов хоосон соронзон хальсыг уншихыг оролдвол амжилтгүй болно. Консолын мэдэгдлүүд үүнтэй төстэй байна: sa0(ncr1:4:0): NOT READY asc:4,1 sa0(ncr1:4:0): Logical unit is in process of becoming ready Соронзон хальс нь Identifier Block буюу Танигч Блокийг (block number 0) агуулаагүй байна. Бүх QIC соронзон хальснууд нь QIC-525 стандартыг хэрэглэж эхэлснээс хойш Танигч Блокийг соронзон хальсанд бичдэг. Хоёр шийдэл байдаг: mt fsf 1 тушаал нь Танигч Блокийг соронзон хальс уруу бичихийг соронзон хальсны хөтчид хэлнэ. Нүүрний товчлуурыг ашиглан соронзон хальсыг гаргаж авна. Соронзон хальсыг дахин хийгээд түүн уруу өгөгдлийг dump хийнэ. dump тушаал нь DUMP: End of tape detected гэж мэдэгдэх бөгөөд консол HARDWARE FAILURE info:280 asc:80,96 гэж харуулна. mt rewind тушаал ашиглан соронзон хальсыг буцаана. Дараа дараачийн соронзон хальсны үйлдлүүд амжилттай болно. Уян диск уруу нөөцлөх Өөрийн өгөгдлийг нөөцлөхийн тулд би уян дискнүүдийг ашиглаж болох уу? нөөц уян дискнүүд уян дискнүүд Уян дискнүүд нь нөөц хийхэд тийм ч тохиромжтой зөөвөрлөгч биш юм, учир нь: Энэ зөөвөрлөгч нь найдваргүй, ялангуяа урт хугацааны туршид найдваргүй байдаг. Нөөцлөх болон буцааж сэргээх нь их удаан байдаг. Тэдгээр нь маш хязгаарлагдмал багтаамжтай (бүхэл бүтэн хатуу дискийг хэдэн арван уян дискэнд нөөцлөх нь их олон өдөр шаардана). Гэхдээ хэрэв танд өөрийн өгөгдлийг нөөцлөх өөр ямар ч арга байхгүй бол уян дискнүүдэд нөөцлөх нь нөөц хийхгүй байснаас хамаагүй дээр юм. Хэрэв та уян дискнүүд ашиглах шаардлагатай болсон бол сайн чанарынхыг ашигласан эсэхээ шалгах хэрэгтэй. Оффис дээр чинь хоёр жил хэвтсэн уян дискнүүд муу сонголт болох юм. Нэр хүндтэй үйлдвэрлэгчээс гаргасан шинэ дискнүүдийг ашиглах нь зүйтэй юм. Тэгэхээр би өөрийн өгөгдлийг уян диск уруу хэрхэн нөөцлөх вэ? Уян диск уруу нөөцлөх хамгийн шилдэг арга нь &man.tar.1; тушаалыг (олон эзлэхүүн) тохируулгатайгаар ашиглах явдал юм. Энэ нь олон уян дискнүүдэд нөөцлөх боломжийг олгодог. Тухайн сан болон дэд сан доторх бүх файлуудыг нөөцлөхийн тулд үүнийг ашиглах хэрэгтэй (root хэрэглэгчээр): &prompt.root; tar Mcvf /dev/fd0 * Эхний уян диск дүүрсний дараа &man.tar.1; нь дараагийн эзлэхүүнийг оруулахыг хүсэх болно (учир нь &man.tar.1; нь зөөвөрлөгчөөс хамааралгүй бөгөөд эзлэхүүнүүдэд ханддаг; энд уян дискийг хэлж байна). Prepare volume #2 for /dev/fd0 and hit return: Энэ нь заагдсан файлууд архивлагдах хүртэл (эзлэхүүний дугаар нэмэгдэн) давтагдах болно. Би өөрийнхөө нөөцүүдийг шахаж болох уу? tar gzip шахалт Харамсалтай нь &man.tar.1; нь олон эзлэхүүн бүхий архивуудын хувьд тохируулгыг ашиглахыг зөвшөөрдөггүй. Мэдээж та бүх файлуудыг &man.gzip.1; хийж тэдгээрийг уян диск уруу &man.tar.1; хийж дараа нь файлуудыг дахин &man.gunzip.1; хийж болно! Би өөрийн нөөцүүдийг хэрхэн сэргээх вэ? Бүхэл архивыг сэргээхдээ дараах тушаалыг ашиглана: &prompt.root; tar Mxvf /dev/fd0 Зөвхөн заагдсан файлуудыг сэргээх хоёр арга байдаг бөгөөд та тэдгээрийг ашиглаж болно. Эхлээд та эхний дискнээс эхлээд дараах тушаалыг ашиглана: &prompt.root; tar Mxvf /dev/fd0 filename &man.tar.1; хэрэгсэл нь шаардлагатай файлыг олох хүртлээ дараа дараагийн уян дискнүүдийг хийхийг танаас хүсэх болно. Өөрөөр, хэрэв та файл нь яг аль уян диск дээр байгааг мэдэж байвал ердөө л тэр уян дискийг оруулж дээрхтэй адил тушаалыг ашиглах хэрэгтэй. Хэрэв уян диск дээрх эхний файл нь өмнөх диск дээрхийн үргэлжлэл бол таныг асуугаагүй байсан ч гэсэн &man.tar.1; үүнийг сэргээж чадахгүй гэж танд анхааруулах болно! Лоуэл Жилбэрт Анхлан хийсэн Нөөцлөх стратегууд Нөөцлөх төлөвлөгөөг боловсруулах эхний шаардлага нь дараах бүх асуудлуудыг хамарсан эсэхийг шалгах явдал юм: Дискний гэмтэл Санамсаргүй файл устгалт Санамсаргүй файлын эвдрэл Газар дээрх нөөцүүд байвал тэдгээрийг оруулаад машины бүрэн сүйрэл (өөрөө хэлбэл гал). Эдгээр асуудал бүрийг шал өөр техникээр шийдэснээр зарим системүүдийг илүүтэй ажиллуулах төгс боломж байж болох юм. Маш бага үнэ цэнэтэй өгөгдөл бүхий чанга хувийн системүүдийг тооцохгүй юм бол нэг техник нь бүх асуудлуудыг хамрах нь бараг боломжгүй юм. Хэрэгслийн хайрцаг дахь зарим нэг техникүүдийг дурдвал: Бүх системийн архивууд нь сайтаас гадна байнгын зөөвөрлөгчид нөөцлөгдөнө. Энэ нь дээр дурдсан бүх асуудлуудаас хамгаалах боловч сэргээх нь тохиромжгүй удаан байдаг. Та нөөцүүдийн хуулбаруудыг газар дээр нь ба/эсвэл шууд авч болохоор хадгалж болох боловч файлуудыг сэргээх нь ялангуяа зөвшөөрөгдөөгүй хэрэглэгчдэд бас л тохиромжгүй хэвээр байдаг. Файлын системийн хормын хувилбарууд. Энэ нь яг үнэндээ зөвхөн санамсаргүйгээр файлыг устгасан тохиолдолд тустай, гэхдээ энэ нь тийм тохиолдолд маш тус болохуйц байдаг бөгөөд хурдан, ажиллахад хялбар байдаг. Бүх файлын систем ба/эсвэл дискнүүдийн хуулбарууд (бүхэл машины үе үе давтагдах &man.rsync.1;). Энэ нь ерөнхийдөө онцгой шаардлага бүхий сүлжээнүүдэд хамгийн ашигтай байдаг. Дискний эвдрэл, гэмтлийн эсрэг ерөнхий хамгаалалтын хувьд энэ нь ихэвчлэн RAID-с чанарын хувьд муу байдаг. Санамсаргүйгээр устгасан файлуудыг сэргээхэд энэ нь UFS хормын хувилбартай дүйцэхээр боловч та алийг дээдэлдгээс хамаарах юм. RAID. Диск эвдрэх, гэмтэх үед зогсох хугацааг багасгаж зайлсхийдэг. Маш бага шаардлагатай хэдий ч дискний эвдрэлүүдтэй илүүтэй зууралдах (учир нь та олон дисктэй) хэрэгтэй болдог. Файлуудын байрлалыг (хурууны хээ) шалгах. Үүнд &man.mtree.8; хэрэгсэл их ашигтай байдаг. Энэ нь нөөцлөх техник биш боловч танд өөрийн нөөцүүддээ хандахаар болох үед та хэрэг болох болно. Энэ нь сайтаас гаднах шууд бус нөөцүүдийн хувьд ялангуяа чухал бөгөөд үе үе шалгагдаж байх ёстой. Үүнээс илүү олон техникийг бодож олох нь амархан бөгөөд тэдгээрийн ихэнх нь дээр дурдсан техникүүдийн өөр хувилбарууд юм. Тусгайлсан шаардлагууд нь ихэвчлэн тусгайлсан техникт хүргэдэг (жишээ нь шууд ажиллаж байгаа мэдээллийн баазыг нөөцлөх нь зөвхөн мэдээллийн санд зориулагдсан аргыг дундын шат болгон ихэвчлэн ашиглахыг шаарддаг). Ямар аюулуудаас та хамгаалахыг хүсэж байгаа болон тэдгээр тус бүртэй хэрхэн ажиллахаа мэдэх нь чухал юм. Нөөцлөлтийн үндсүүд Гурван гол нөөцлөх програм бол &man.dump.8;, &man.tar.1; болон &man.cpio.1; юм. Dump ба Restore нөөцлөх програм хангамж dump / restore dump restore Уламжлалт &unix; нөөцлөх програмууд нь dump ба restore юм. Тэдгээр нь файлын системүүдээр үүсгэгдсэн файлууд, холбоосууд болон сангуудын хийсвэр ойлголтуудын доор хөтчүүд дээр дискний блокуудын цуглуулга хэлбэрээр ажилладаг. Бусад нөөцлөх програмуудаас ялгаатай нь dump нь төхөөрөмж дээрх бүхэл файлын системийг нөөцөлдөг. Файлын системийн зөвхөн хэсгийг эсвэл нэгээс илүү файлын систем дагуу байрлах сангийн модыг энэ нь нөөцөлж чаддаггүй. dump нь файлууд болон сангуудыг соронзон хальс уруу бичдэггүй, харин файлууд болон сангуудаас тогтох түүхий өгөгдлийн блокуудыг бичдэг. Өгөгдлийг задлахад хэрэглэгдэхдээ restore нь анхдагчаар түр зуурын файлуудыг /tmp/ санд хадгалдаг. Хэрэв та жижиг хэмжээний /tmp сан бүхий нөөц сэргээх диск дээрээс ажиллаж байгаа бол сэргээлтийг амжилттай гүйцээхийн тулд илүү чөлөөтэй зайтай сан руу TMPDIR орчны хувьсагчийг зааж өгөх хэрэгтэй байж болох юм. Хэрэв та өөрийн root сандаа dump-г хэрэглэвэл та /home, /usr эсвэл бусад олон сангуудыг нөөцлөхгүй бөгөөд үүний учир бол эдгээр нь ихэвчлэн бусад файлын системүүдийн холбох цэгүүд буюу эсвэл тэдгээр файлын системүүд уруу заасан симболын холбоосууд байдаг. dump нь өөрийн хөгжлийн эхний өдрүүд болох AT&T UNIX-ийн 6-р хувилбараас (1975 он орчим) үлдсэн кодтой байдаг. Анхдагч параметрүүд нь өнөөдөр байгаа өндөр нягтралтай (62,182 ftpi хүртэл) зөөвөрлөгчид биш 9 зам (6250 bpi) бүхий соронзон хальсанд тохирдог. Одоогийн соронзон хальсны хөтчүүдийн багтаамжийг хэрэглэхийн тулд эдгээр анхдагчуудыг тушаалын мөрөөс дарж өөрчлөх ёстой. .rhosts Мөн сүлжээгээр өөр компьютерт холбогдсон соронзон хальсны хөтөч уруу өгөгдлийг rdump болон rrestore тушаал ашиглан нөөцлөх боломжтой байдаг. Энэ хоёр програм нь алсын соронзон хальсны хөтчид хандахдаа &man.rcmd.3; болон &man.ruserok.3;-д тулгуурладаг. Тиймээс нөөцлөлтийг хийж байгаа хэрэглэгч алсын компьютерийн .rhosts файл дотор жагсаагдсан байх ёстой. rdump болон rrestore тушаалуудад өгөх нэмэлт өгөгдлүүд нь алсын компьютер дээр ашиглаж болохоор байх ёстой. komodo гэж нэрлэгдсэн Sun уруу холбогдсон Exabyte соронзон хальсны хөтөч уруу FreeBSD компьютераас rdump хийхдээ дараах тушаалыг ашиглана: &prompt.root; /sbin/rdump 0dsbfu 54000 13000 126 komodo:/dev/nsa8 /dev/da0a 2>&1 Болгоомжлоорой: .rhosts танин нэвтрэлтийг зөвшөөрөх нь аюулгүй байдлын асуудлууд үүсгэдэг. Өөрийн нөхцөл байдлыг анхааралтай үнэлэх хэрэгтэй. Мөн dump болон restore тушаалыг илүү аюулгүй загвараар ssh дээгүүр ашиглах бас боломжтой байдаг. <application>ssh</application>-ээр <command>dump</command>-г ашиглах нь &prompt.root; /sbin/dump -0uan -f - /usr | gzip -2 | ssh -c blowfish \ targetuser@targetmachine.example.com dd of=/mybigfiles/dump-usr-l0.gz Эсвэл dump-ийн дотор байдаг нэг арга болох RSH орчны хувьсагчийг тохируулан ашиглаж болно: <application>ssh</application>-ээр <envar>RSH</envar> тохируулан <command>dump</command>-г ашиглах нь &prompt.root; RSH=/usr/bin/ssh /sbin/dump -0uan -f targetuser@targetmachine.example.com:/dev/sa0 /usr <command>tar</command> нөөцлөх програм хангамж tar &man.tar.1; нь бас AT&T UNIX-ийн 6-р хувилбараас (1975 он орчим) эхтэй. tar нь файлын системтэй хамт ажилладаг; энэ нь файлууд болон сангуудыг соронзон хальс уруу бичдэг. tar нь &man.cpio.1;-д байдаг бүрэн хэмжээний тохируулгуудыг дэмждэггүй боловч энэ нь cpio-ийн хэрэглэдэг ховор тушаалын дамжуулах хоолойг шаарддаггүй. tar FreeBSD 5.3 болон түүнээс хойшх хувилбарт GNU tar болон анхдагч bsdtar тушаалууд байдаг. GNU хувилбарыг gtar гэж ажиллуулж болдог. Энэ нь rdump-тай адил дүрмийг ашиглаж алсын төхөөрөмжүүдийг дэмждэг. komodo гэж нэрлэгдсэн Sun уруу холбогдсон Exabyte соронзон хальсны хөтөч уруу tar хийхдээ дараах тушаалыг ашиглана: &prompt.root; /usr/bin/gtar cf komodo:/dev/nsa8 . 2>&1 Алсын соронзон хальсны хөтөч уруу өгөгдлийг илгээхдээ rsh болон дамжуулах хоолой ашиглан bsdtar тушаалаар үүнийг бас хийж болно. &prompt.root; tar cf - . | rsh hostname dd of=tape-device obs=20b Хэрэв та сүлжээгээр нөөцлөхийн аюулгүй байдалд санаа зовж байгаа бол rsh-ийн оронд ssh тушаалыг ашиглах хэрэгтэй. <command>cpio</command> нөөцлөх програм хангамж cpio &man.cpio.1; нь соронзон зөөвөрлөгчид зориулагдсан &unix;-ийн анхны файл солилцох соронзон хальсны програм юм. cpio нь (бусад олон тохируулгуудын дотроос) байт солилцохыг хийх, хэд хэдэн төрлийн архивын хэлбэршүүлэлтүүдийг бичих болон өгөгдлийг өөр програм уруу хоолойгоор гаргах зэрэг тохируулгуудтай байдаг. Сүүлийн боломж нь cpio-г суулгацын зөөвөрлөгчийн хувьд сайн сонголт болгодог. cpio нь сангийн модоор хэрхэн явахаа мэддэггүй бөгөөд файлуудын жагсаалтыг stdin-ээс хангаж өгөх ёстой. cpio cpio нь сүлжээгээр нөөцлөхийг дэмждэггүй. Та дамжуулах хоолой болон rsh-ийг ашиглаж өгөгдлийг алсын соронзон хальсны хөтөч уруу илгээж болно. &prompt.root; for f in directory_list; do find $f >> backup.list done &prompt.root; cpio -v -o --format=newc < backup.list | ssh user@host "cat > backup_device" directory_list нь таны нөөцлөхийг хүссэн сангуудын жагсаалт бол user@host нь нөөцлөлтийг хийж байгаа хэрэглэгч/хостын нэрийн хослол бөгөөд backup_device нь нөөцлөлт хийгдэх төхөөрөмж (өөрөөр хэлбэл /dev/nsa0) юм. <command>pax</command> нөөцлөх програм хангамж pax pax POSIX IEEE &man.pax.1; нь tar болон cpio тушаалын IEEE/&posix;-ийн хариулт юм. Жил ирэх тутам tar болон cpio тушаалуудын төрөл бүрийн хувилбарууд нь хоорондоо мэдэгдэхүйц нийцгүй болж ирсэн юм. Тэдгээртэй тэмцэж бүр мөсөн стандартчилахын оронд &posix; нь архивын шинэ хэрэгсэл үүсгэсэн юм. pax нь өөрийн шинэ хэлбэршүүлэлтээс гадна cpio болон tar тушаалуудын төрөл бүрийн хэлбэршүүлэлтийн ихэнхийг уншиж бичихийг оролддог. Энэ тушаалын олонлог нь tar тушаалынхтай биш харин cpio тушаалынхтай илүү төстэй байдаг. <application>Amanda</application> нөөцлөх програм хангамж Amanda Amanda Amanda (Advanced Maryland Network Disk Archiver) нь нэг програм биш клиент/сервер програм юм. Amanda сервер нь ганц соронзон хальсны хөтөч уруу Amanda клиенттэй, Amanda сервер уруу сүлжээгээр холбогдсон дурын тооны компьютерийг нөөцлөх болно. Хэд хэдэн том дискнүүд бүхий сайтууд дээр байдаг нийтлэг асуудлууд нь өгөгдлийг соронзон хальс уруу нөөцлөхөд шаардагдах хугацаа нь уг үйлдлийн хувьд зориулагдсан хугацаанаас илүү гарах явдал юм. Amanda нь энэ асуудлыг шийддэг. Amanda нь хэд хэдэн файлын системүүдийг нэг зэрэг нөөцлөхдөө holding disk буюу хүлээгдэх дискийг ашигладаг. Amanda нь архивын олонлогууд буюу Amanda-ийн тохиргооны файлд жагсаагдсан бүх файлын системүүдийн бүрэн нөөцлөлтүүдийг үүсгэхэд хэсэг хугацаанд хэрэглэгдсэн бүлэг соронзон хальснуудыг үүсгэдэг. Архивын олонлогууд нь бас файлын системүүдийн шөнө болгоны нэмэгдсэн (эсвэл ялгаатай) нөөцлөлтүүдийг агуулдаг. Эвдэрсэн файлын системийг сэргээх нь хамгийн сүүлийн бүрэн нөөцлөлт болон нэмэгдсэн нөөцлөлтүүдийг шаарддаг. Тохиргооны файл нь нөөцлөлтүүд болон Amanda-ийн үүсгэдэг сүлжээний урсгалыг нарийн хянах боломжийг хангадаг. Amanda нь өгөгдлийг соронзон хальс уруу бичихийн тулд дээр дурдсан нөөцлөлтийн програмуудыг ашиглана. Amanda нь порт эсвэл багц хэлбэрээр байдаг бөгөөд анхдагчаар суулгагдаагүй байдаг. Юу ч хийхгүй байх Юу ч хийхгүй байх нь компьютерийн програм биш боловч энэ нь хамгийн их ашиглагддаг нөөцлөлтийн стратеги юм. Ямар ч эхний зардал байхгүй. Мөрдөх нөөцлөлтийн төлөвлөгөө байхгүй. Зүгээр л үгүй гэх хэрэгтэй. Хэрэв таны өгөгдөлд ямар нэг асуудал тохиолдвол шүд зуугаад л тэвчих хэрэгтэй! Хэрэв таны цаг болон өгөгдөл нь тийм ч чухал биш эсвэл юу ч биш бол Do nothing буюу юу ч хийхгүй байх нь таны компьютерийн хувьд хамгийн тохиромжтой нөөцлөлтийн програм болох юм. Гэхдээ &unix; нь ашигтай хэрэгсэл юм, та зургаан сарын дотор үнэтэй файлуудын цуглуулгатай болж үүнийг мэдрэх болно. Юу ч хийхгүй байх нь /usr/obj болон таны компьютераар яг үүсгэгдэж болох бусад сангийн моднуудын хувьд зөв нөөцлөх арга болдог. Үүний жишээ нь энэ гарын авлагын HTML эсвэл &postscript;-с тогтох хувилбарын файлууд байж болох юм. Эдгээр баримтын хэлбэршүүлэлтүүд нь SGML оролтын файлуудаас үүсгэгддэг. HTML эсвэл &postscript; файлуудын нөөцлөлтийг үүсгэх нь шаардлагагүй юм. SGML файлууд нь байнга нөөцлөгддөг. Аль нөөцлөлтийн програм хамгийн шилдэг нь вэ? LISA &man.dump.8; Үе. Элизабет Д. Звики энд дурдагдсан бүх нөөцлөлтийн програмуудыг зовоосон тест хийсэн. Өөрийн бүх өгөгдөл болон &unix; файлын системүүдийн онцлогуудыг хадгалах цэвэр сонголт бол dump болсон байна. Элизабет маш их төрөл бүрийн ховор нөхцөлүүдийг (зарим нь тийм ч ховор биш) агуулсан файлын системүүдийг үүсгэж тэдгээр файлын системүүдийг нөөцлөн дараа нь сэргээж програм бүрийг тест хийсэн байна. Онцгой зүйлүүдэд цоорхойтой файлууд, хоосон блоктой болон цоорхойтой файлууд, сонин тэмдэгт бүхий нэрээс тогтсон файлууд, бичигдэх боломжгүй уншигдах боломжгүй файлууд, төхөөрөмжүүд, нөөцлөлтийн үед хэмжээгээ өөрчлөх файлууд, нөөцлөлтийн үед үүсгэгдэж/устгагдсан файлууд зэргийг дурдаж болох юм. Тэрээр үр дүнгээ 1991 оны 10 сард LISA дээр үзүүлсэн байна. Нөөцлөлт болон Архивын програмуудыг зовоох тест холбоосыг үзнэ үү. Яаралтай сэргээх процедур Гамшгийн өмнө Учирч болзошгүй гамшигт бэлтгэхийн тулд таны хийх ёстой дөрвөн үе шат байдаг. bsdlabel Эхлээд өөрийн диск бүрийн bsdlabel (өөрөөр хэлбэл bsdlabel da0 | lpr), өөрийн файлын системийн хүснэгт (/etc/fstab) болон бүх ачаалалтын мэдэгдлүүдийг тус бүр хоёр хувь хэвлэх хэрэгтэй. fix-it уян дискнүүд Дараа нь ачаалах болон уян дискнүүд (boot.flp болон fixit.flp) таны бүх төхөөрөмжүүдийг агуулсан эсэхийг тодорхойлно. Хамгийн хялбараар шалгах арга нь уян дискний хөтөчдөө ачаалах уян дискийг хийж дахин ачаалж ачаалалтын мэдэгдлүүдийг шалгах явдал юм. Хэрэв таны бүх төхөөрөмжүүд байгаад ажиллаж байвал гуравдугаар алхам уруу алгасаарай. Эсрэг тохиолдолд та өөрийн бүх дискийг холбож таны соронзон хальсны хөтчид хандаж чадах цөм бүхий тусгайлсан хоёр ачаалагдах уян диск бэлдэх хэрэгтэй. Эдгээр уян дискнүүд нь fdisk, bsdlabel, newfs, mount болон таны ашигладаг програмуудыг агуулсан байх ёстой. Эдгээр програмууд нь статикаар холбогдсон байх ёстой. Хэрэв та dump-г ашигласан бол уян диск нь restore-г агуулсан байх ёстой. Гуравдугаарт нөөц соронзон хальснуудыг байнга үүсгэж байх хэрэгтэй. Таны сүүлийн нөөцлөлтөөс хойш хийгдсэн өөрчлөлтүүд буцааж авагдах боломжгүйгээр алга болж болох юм. Нөөц соронзон хальснууд уруу хийж болзошгүй бичилтийг хамгаалах хэрэгтэй. Дөрөвдүгээрт уян дискнүүд (boot.flp болон fixit.flp аль эсвэл хоёрдугаар үе дээр таны хийсэн тусгайлсан хоёр ачаалагдах уян дискнүүд.) болон нөөц соронзон хальснуудыг тест хийнэ. Процедурынхаа талаар тэмдэглэгээ хийх хэрэгтэй. Эдгээр тэмдэглэгээнүүдээ ачаалагдах уян дискнүүд, хэвлэсэн зүйл болон нөөц соронзон хальснуудтайгаа цуг хадгалах хэрэгтэй. Сэргээж байх үед таны анхаарал их сарнисан байж болох бөгөөд тэдгээр тэмдэглэгээнүүд чинь таныг өөрийн нөөц соронзон хальснуудаа устгахаас сэргийлэх болно (Яаж? tar xvf /dev/sa0 тушаалын оронд та санамсаргүйгээр tar cvf /dev/sa0 гэж бичээд өөрийн нөөц соронзон хальсыг дарж бичиж болох юм). Аюулгүй байдлын нэмэгдэл арга хэмжээ болгож тухайг бүрт нь ачаалагдах уян дискнүүд болон нөөц соронзон хальс хоёрыг бэлдэж байх хэрэгтэй. Тус бүрийг нь тусад нь алсад өөр газар хадгалах хэрэгтэй. Тэр өөр газар нь яг тэр оффисийн байрны подвал байх ЁСГҮЙ. Дэлхийн Худалдааны Төвийн хэд хэдэн фирм үүнийг хэцүү замаар мэдэрсэн юм. Тэр өөр газар нь таны компьютерууд болон дискний хөтчүүдээс тусгаарлагдсан физикийн хувьд нэлээд зайтай газар байх ёстой. Ачаалагдах уян диск үүсгэх скрипт /mnt/sbin/init gzip -c -best /sbin/fsck > /mnt/sbin/fsck gzip -c -best /sbin/mount > /mnt/sbin/mount gzip -c -best /sbin/halt > /mnt/sbin/halt gzip -c -best /sbin/restore > /mnt/sbin/restore gzip -c -best /bin/sh > /mnt/bin/sh gzip -c -best /bin/sync > /mnt/bin/sync cp /root/.profile /mnt/root chmod 500 /mnt/sbin/init chmod 555 /mnt/sbin/fsck /mnt/sbin/mount /mnt/sbin/halt chmod 555 /mnt/bin/sh /mnt/bin/sync chmod 6555 /mnt/sbin/restore # # create minimum file system table # cat > /mnt/etc/fstab < /mnt/etc/passwd < /mnt/etc/master.passwd < Гамшгийн дараа Түлхүүр асуулт бол: таны тоног төхөөрөмж амьд гарч чадсан уу? Байнгын нөөцлөлт хийж байсан болохоор програм хангамжийн талаар та санаа зовох хэрэггүй юм. Хэрэв тоног төхөөрөмж эвдэрсэн бол компьютерийг ашиглахаасаа өмнө эвдэрсэн хэсгүүдийг солих шаардлагатай. Хэрэв таны тоног төхөөрөмж зүгээр байгаа бол уян дискнүүдээ шалгаарай. Хэрэв та тусгайлан өөрчилсөн ачаалах уян диск ашиглаж байгаа бол ганц хэрэглэгчийн горим уруу ачаалах хэрэгтэй (boot: хүлээх мөрөн дээр -s гэж бичнэ). Дараагийн хэсгийг алгасаарай. Хэрэв та boot.flp болон fixit.flp уян дискнүүдийг ашиглаж байгаа бол цааш нь уншаарай. boot.flp уян дискээ эхний уян дискний хөтөчдөө хийгээд компьютераа ачаалах хэрэгтэй. Эхний суулгах цэс дэлгэц дээр гарах болно. Fixit--Repair mode with CDROM or floppy. тохируулгыг сонгоно. fixit.flp-г асуухад нь хийнэ. Танд хэрэгтэй restore болон бусад програмууд /mnt2/rescue санд байрлана (5.2 хувилбараас хуучин &os;-ийн хувьд /mnt2/stand). Файлын систем бүрийг тус тусад нь сэргээнэ. mount root хуваалт bsdlabel newfs Өөрийн эхний дискний root хуваалтыг mount (өөрөөр хэлбэл mount /dev/da0a /mnt) хийхийг оролдоорой. Хэрэв bsdlabel эвдэрсэн бол bsdlabel тушаалыг ашиглан дискийг дахин хувааж таны хэвлэж хадгалсан шошготой адил тааруулж хаяглах хэрэгтэй. newfs тушаал ашиглан файлын системүүдийг дахин үүсгэнэ. Уян дискний root хуваалтыг унших-бичихээр дахин холбох хэрэгтэй (mount -u -o rw /mnt). Энэ файлын системийн хувьд өгөгдлийг сэргээхийн тулд өөрийн нөөцлөх програм болон соронзон хальснуудыг ашиглана (өөрөөр хэлбэл restore vrf /dev/sa0). Файлын системийг салгана (өөрөөр хэлбэл umount /mnt). Эвдэрсэн файлын систем бүрийн хувьд давтана. Таны систем ажилласны дараа өөрийн өгөгдлийг шинэ соронзон хальс уруу нөөцлөх хэрэгтэй. Сүйрэл эсвэл өгөгдлийн алдагдалд хүргэсэн тэр явдал дахин болж болох юм. Одоо зарцуулсан нэг цаг таныг зовлонд учрахаас хожим аварч болох юм. * I Did Not Prepare for the Disaster, What Now? ]]> Марк Фонвил Дахин зохион байгуулж өргөжүүлсэн Сүлжээ, санах ой болон файл дээр тулгуурласан файлын системүүд виртуал дискнүүд дискнүүд виртуал Өөрийн компьютер уруу физикээр хийж болдог уян диск, CD-үүд, хатуу хөтчүүд гэх зэрэг дискнүүдээс гадна бусад хэлбэрийн дискнүүд буюу виртуал дискнүүдийг FreeBSD ойлгодог. NFS Coda дискнүүд санах ой Эдгээрт Network File System буюу сүлжээний файлын систем болон Coda зэрэг сүлжээний файлын системүүд, санах ой дээр тулгуурласан файлын системүүд болон файл дээр тулгуурласан файлын системүүд орно. FreeBSD-ийн ямар хувилбарыг ажиллуулж байгаагаас хамаарч та файл дээр болон санах ой дээр тулгуурласан файлын системүүдийг үүсгэж ашиглахдаа өөр өөр хэрэгслүүдийг хэрэглэх шаардлагатай болно. Хэрэглэгчийн хувьд мэдэгдэлгүйгээр төхөөрөмжийн цэгүүдийг хуваарилахын тулд &man.devfs.5;-г ашиглана. Файл дээр тулгуурласан файлын систем дискнүүд файл дээр тулгуурласан &man.mdconfig.8; хэрэгсэл нь FreeBSD дээр санах ой дээр тулгуурласан дискнүүд, &man.md.4;-г тохируулж идэвхжүүлэхэд хэрэглэгддэг. &man.mdconfig.8;-г ашиглахын тулд та &man.md.4; модулийг ачаалах хэрэгтэй, эсвэл өөрийн цөмийн тохиргооны файлдаа дэмжлэгийг нэмэх хэрэгтэй болно: device md &man.mdconfig.8; тушаал нь гурван төрлийн санах ой дээр тулгуурласан виртуал дискийг дэмждэг: эдгээр нь &man.malloc.9;-р хуваарилагдсан санах ойн дискнүүд, файл эсвэл swap зай ашигласан санах ойн дискнүүд юм. Нэг боломжтой хэрэглээ нь файлд хадгалагдсан уян эсвэл CD дүрсийг холбох явдал юм. Байгаа файлын системийн дүрсийг холбохдоо: <command>mdconfig</command> ашиглан байгаа файлын системийн дүрсийг холбох нь &prompt.root; mdconfig -a -t vnode -f diskimage -u 0 &prompt.root; mount /dev/md0 /mnt &man.mdconfig.8; ашиглан шинэ файлын системийн дүрсийг үүсгэхдээ: <command>mdconfig</command> тушаал ашиглан шинэ файл дээр тулгуурласан диск үүсгэх нь &prompt.root; dd if=/dev/zero of=newimage bs=1k count=5k 5120+0 records in 5120+0 records out &prompt.root; mdconfig -a -t vnode -f newimage -u 0 &prompt.root; bsdlabel -w md0 auto &prompt.root; newfs md0a /dev/md0a: 5.0MB (10224 sectors) block size 16384, fragment size 2048 using 4 cylinder groups of 1.25MB, 80 blks, 192 inodes. super-block backups (for fsck -b #) at: 160, 2720, 5280, 7840 &prompt.root; mount /dev/md0a /mnt &prompt.root; df /mnt Filesystem 1K-blocks Used Avail Capacity Mounted on /dev/md0a 4710 4 4330 0% /mnt Хэрэв та тохируулгаар нэгжийн дугаарыг зааж өгөхгүй юм бол &man.mdconfig.8; нь хэрэглэгдээгүй төхөөрөмжийг сонгохын тулд &man.md.4; автомат хуваарилалтыг ашиглах болно. Хуваарилагдсан нэгжийн нэр нь stdout уруу md4 мэтээр гарах болно. &man.mdconfig.8;-ийн тухай дэлгэрэнгүй мэдээллийг гарын авлагын хуудаснаас лавлана уу. &man.mdconfig.8; хэрэгсэл нь их ашигтай, гэхдээ энэ нь файл дээр тулгуурласан файлын систем үүсгэхийн тулд олон тушаалын мөрийг асуудаг. FreeBSD нь бас &man.mdmfs.8; гэж нэрлэгддэг хэрэгсэлтэй ирдэг, энэ програм нь &man.md.4;-г &man.mdconfig.8; тушаал ашиглан тохируулж &man.newfs.8; ашиглан UFS файлын систем түүн дээр тавьж &man.mount.8; ашиглан түүнийг холбодог. Жишээ нь хэрэв та дээрхтэй ижил файлын системийн дүрсийг үүсгэж холбохыг хүсвэл ердөө л дараах тушаалыг бичээрэй: <command>mdmfs</command> тушаал ашиглан файл дээр тулгуурласан дискийг тохируулж холбох нь &prompt.root; dd if=/dev/zero of=newimage bs=1k count=5k 5120+0 records in 5120+0 records out &prompt.root; mdmfs -F newimage -s 5m md0 /mnt &prompt.root; df /mnt Filesystem 1K-blocks Used Avail Capacity Mounted on /dev/md0 4718 4 4338 0% /mnt Хэрэв та тохируулгыг нэгжийн дугааргүй ашиглавал &man.mdmfs.8; нь ашиглагдаагүй төхөөрөмжийг автоматаар сонгохдоо &man.md.4; авто-нэгж боломжийг ашиглах болно. &man.mdmfs.8;-ийн тухай дэлгэрэнгүй мэдээллийг гарын авлагын хуудаснаас лавлана уу. Санах ой дээр тулгуурласан файлын систем дискнүүд санах ойн файлын систем Санах ой дээр тулгуурласан файлын системийн хувьд swap backing буюу swap дээрх тулгуурлалтыг ихэнхдээ ашиглах хэрэгтэй. swap дээрх тулгуурлалтыг ашиглах нь санах ойн диск нь анхдагчаар диск уруу swap хийгдэнэ гэсэн үг биш бөгөөд харин ердөө л санах ойн диск нь санах ойн цөөрмөөс хуваарилагдаж хэрэв хэрэгцээтэй бол диск уруу swap хийгдэж болно гэсэн үг юм. Мөн &man.malloc.9; дээр тулгуурласан санах ойн дискийг үүсгэх боломжтой байдаг. Гэхдээ malloc дээр тулгуурласан санах ойн дискнүүдийг, ялангуяа том хэмжээтэйг нь ашиглах нь цөм санах ойгүй болох тохиолдолд системийг сүйрэлд хүргэж болох юм. <command>mdconfig</command> тушаал ашиглан шинэ санах ой дээр тулгуурласан диск үүсгэх нь &prompt.root; mdconfig -a -t swap -s 5m -u 1 &prompt.root; newfs -U md1 /dev/md1: 5.0MB (10240 sectors) block size 16384, fragment size 2048 using 4 cylinder groups of 1.27MB, 81 blks, 192 inodes. with soft updates super-block backups (for fsck -b #) at: 160, 2752, 5344, 7936 &prompt.root; mount /dev/md1 /mnt &prompt.root; df /mnt Filesystem 1K-blocks Used Avail Capacity Mounted on /dev/md1 4718 4 4338 0% /mnt <command>mdmfs</command> тушаал ашиглан шинэ санах ой дээр тулгуурласан диск үүсгэх нь &prompt.root; mdmfs -s 5m md2 /mnt &prompt.root; df /mnt Filesystem 1K-blocks Used Avail Capacity Mounted on /dev/md2 4846 2 4458 0% /mnt Системээс санах ойн дискийг салгах нь дискнүүд санах ойн дискийг салгах нь Санах ой дээр тулгуурласан эсвэл файл дээр тулгуурласан файлын систем ашиглагдахгүй байгаа бол та бүх эх үүсвэрүүдийг системд суллаж өгөх шаардлагатай. Эхний хийх ёстой зүйл нь файлын системийг салгаад дараа нь &man.mdconfig.8; ашиглан дискийг системээс салгаж эх үүсвэрүүдийг суллана. Жишээ нь /dev/md4-г салгаж түүний хэрэглэсэн бүх эх үүсвэрүүдийг чөлөөлөхийн тулд дараах тушаалыг ажиллуулна: &prompt.root; mdconfig -d -u 4 Тохиргоо хийгдсэн &man.md.4; төхөөрөмжүүдийн тухай мэдээллийг mdconfig -l тушаал ашиглан жагсааж болно. Том Рөүдс Хувь нэмэр болгон оруулсан Файлын системийн хормын хувилбарууд файлын системүүд хормын хувилбарууд FreeBSD нь Soft Updates буюу зөөлөн шинэчлэлтүүдийн хамт Файлын системийн хормын хувилбарууд боломжийг санал болгодог. Хормын хувилбарууд нь заасан файлын системүүдийн дүрсийг үүсгэж тэдгээртэй файлтай ханддаг шиг хандах боломжийг хэрэглэгчид зөвшөөрдөг. Хормын хувилбарын файлууд нь үйлдэл хийгдсэн файлын систем дээр үүсгэгдэх ёстой бөгөөд нэг файлын системийн хувьд 20-с ихгүй хормын хувилбаруудыг хэрэглэгч үүсгэж болно. Идэвхтэй хормын хувилбарууд нь супер блокт бичигддэг бөгөөд ингэснээр тэдгээр нь системийн дахин ачаалалтуудын үед салгах болон дахин холбох явцад тэсвэртэй байдаг. Хормын хувилбар нь хэрэггүй болсон үед энэ нь стандарт &man.rm.1; тушаалаар устгагдаж болно. Хормын хувилбарууд нь ямар ч дарааллаар устгагдаж болох бөгөөд гэхдээ ашиглагдсан бүх зайг дахин олж авахгүй байж болох юм. Учир нь өөр нэг хормын хувилбар чөлөөлөгдсөн блокуудын заримыг шаардаж болзошгүй юм. Өөрчлөгдөхгүй файл тохируулга нь хормын хувилбарыг эхлээд үүсгэсний дараа &man.mksnap.ffs.8; тушаалаар заагддаг. &man.unlink.1; тушаал нь хормын хувилбарын файлуудын хувьд орхидог бөгөөд учир нь энэ нь тэдгээрийг устгахыг зөвшөөрдөг байна. Хормын хувилбарууд нь &man.mount.8; тушаалаар үүсгэгддэг. /var-ийн хормын хувилбарыг /var/snapshot/snap файлд байрлуулахын тулд дараах тушаалыг ашиглана: &prompt.root; mount -u -o snapshot /var/snapshot/snap /var Өөрөөр та хормын хувилбар үүсгэхийн тулд &man.mksnap.ffs.8;-г ашиглаж болно: &prompt.root; mksnap_ffs /var /var/snapshot/snap Файлын систем (өөрөөр хэлбэл /var) дээр хормын хувилбарын файлуудыг &man.find.1; тушаал ашиглан олж болно: &prompt.root; find /var -flags snapshot Хормын хувилбар үүсгэгдсэний дараа энэ нь хэд хэдэн хэрэглээтэй байдаг: Зарим администраторууд хормын хувилбарын файлыг нөөцийн зорилгоор ашигладаг, учир нь хормын хувилбар нь CD-үүд эсвэл соронзон хальс уруу дамжуулагдаж болдог. Файлын системийн бүрэн бүтэн байдлыг шалгадаг &man.fsck.8; нь хормын хувилбар дээр ажиллаж болдог. Файлын систем нь холбогдсон үедээ цэвэр байсан гэж үзвэл та үргэлж цэвэр (өөрчлөгдөөгүй) үр дүнг авах болно. Үүнийг гол нь арын &man.fsck.8; процесс хийдэг. &man.dump.8; хэрэгслийг хормын хувилбар дээр ажиллуулдаг. Хормын хувилбарын файлын систем болон цагтай нэг янз хуулбар хийгддэг. &man.dump.8; нь бас хормын хувилбарыг авч нөөц дүрсийг үүсгэж чаддаг бөгөөд дараа нь хормын хувилбарыг нэг тушаалаар тугийг ашиглан устгаж чаддаг. Хормын хувилбарыг файлын системийн хөлдөөгдсөн дүрс маягаар &man.mount.8; хийдэг. /var/snapshot/snap хормын хувилбарыг &man.mount.8; хийхийн тулд доор дурдсаныг ажиллуулна: &prompt.root; mdconfig -a -t vnode -f /var/snapshot/snap -u 4 &prompt.root; mount -r /dev/md4 /mnt Та одоо /mnt-д холбогдсон өөрийн хөлдөөгдсөн /var файлын системийн шатлалаар аялж болно. Хормын хувилбар үүсгэх үе дэх төлвийн адил төлөвт бүгд эхлээд байна. Цорын ганц өөр зүйл нь өмнөх хормын хувилбарууд нь тэг урттай файлууд маягаар гарч ирэх болно. Хормын хувилбарын хэрэглээг хязгаарлах үед үүнийг дараах тушаалыг ажиллуулан салгаж болно: &prompt.root; umount /mnt &prompt.root; mdconfig -d -u 4 буюу зөөлөн шинэчлэлтүүд болон файлын системийн хормын хувилбаруудын талаар дэлгэрэнгүй мэдээллийг техникийн баримтуудыг оролцуулаад та Маршал Кирк МкКюзикийн вэб хуудас уруу зочлон орж үзэж болно. Файлын системийн ноогдлууд бүртгэл хийх дискний зай дискний ноогдлууд Quota буюу ноогдол нь хэрэглэгч эсвэл бүлгийн гишүүдийн хувьд дискний зай ба/эсвэл файлуудын тоог файлын систем тус бүрийн хувьд хуваарилж хязгаарлах боломжийг бүрдүүлэх үйлдлийн системийн нэг нэмэлт боломж юм. Энэ нь дурын нэг хэрэглэгч эсвэл бүлэг хэрэглэгчдийн хуваарилж болох эх үүсвэрүүдийг хязгаарлах шаардлагатай цаг хуваалцах систем дээр ихэвчлэн хэрэглэгддэг. Энэ нь нэг хэрэглэгч эсвэл бүлэг хэрэглэгчид бүх байгаа дискний зайг хэрэглэхээс хамгаалдаг юм. Дискний ноогдлуудыг идэвхтэй болгохын тулд өөрийн системийг тохируулах нь Дискний ноогдлыг ашиглаж эхлэхээсээ өмнө ноогдлууд нь цөмд тохируулагдсан эсэхийг шалгах шаардлагатай. Дараах мөрийг өөрийн цөмийн тохиргооны файлд нэмж үүнийг хийнэ: options QUOTA Анхны GENERIC цөм нь үүнийг анхнаасаа идэвхжүүлээгүй байдаг болохоор та дискний ноогдлуудыг ашиглахын тулд тусгайлсан цөмийг тохируулж бүтээн суулгах хэрэгтэй болох юм. Цөмийн тохиргооны талаар дэлгэрэнгүй мэдээллийг -с лавлана уу. Дараа нь та дискний ноогдлуудыг /etc/rc.conf файлд идэвхжүүлэх хэрэгтэй. Дараах мөрийг нэмж үүнийг хийнэ: enable_quotas="YES" дискний ноогдлууд шалгах нь Өөрийн ноогдлын эхлүүлэлтэд сайн хяналт тавихад хэрэгтэй нэмэлт тохиргооны хувьсагчууд байдаг. Ердийн үед ачаалалтын үеэр файлын систем бүрийн ноогдлын бүрэн бүтэн байдал &man.quotacheck.8; програмаар шалгагддаг. &man.quotacheck.8; боломж нь ноогдлын мэдээллийн бааз дахь өгөгдөл файлын систем дээрх өгөгдлийг зөв тусгаж байгаа эсэхийг шалгаж байдаг. Энэ нь хугацаа их шаардсан процесс бөгөөд таны систем ачаалах хугацаанд мэдэгдэхүйц нөлөөлдөг. Хэрэв та энэ алхмыг алгасахыг хүсвэл энэ зорилгоор хувьсагчийг /etc/rc.conf файлд тохируулах хэрэгтэй: check_quotas="NO" Төгсгөлд нь та файлын систем бүрийн хувьд дискний ноогдлуудыг идэвхжүүлэхийн тулд /etc/fstab файлыг засварлах хэрэгтэй. Энд та хэрэглэгч эсвэл бүлгийн ноогдлууд эсвэп хоёуланг нь өөрийн бүх файлын системийн хувьд идэвхжүүлэх боломжтой юм. Файлын систем дээр хэрэглэгч бүрийн хувьд ноогдлуудыг идэвхжүүлэхийн тулд өөрийн ноогдлууд идэвхжүүлэхийг хүсэж байгаа файлын системийн хувьд /etc/fstab файлын харгалзах оруулгын options буюу тохируулгыг заах талбарт тохируулгыг нэмж өгөх хэрэгтэй. Жишээ нь: /dev/da1s2g /home ufs rw,userquota 1 2 Үүнтэй төстэйгээр бүлгийн ноогдлуудыг идэвхжүүлэхийн тулд тохируулгын оронд тохируулгыг ашиглах хэрэгтэй. Хэрэглэгч болон бүлгийн ноогдлуудыг хоёуланг нь идэвхжүүлэхийн тулд оруулгыг ингэж өөрчилнө: /dev/da1s2g /home ufs rw,userquota,groupquota 1 2 Анхдагчаар ноогдлын файлууд файлын системийн root санд хэрэглэгчийн ноогдлын хувьд quota.user, бүлгийн ноогдлын хувьд quota.group нэрээр хадгалагддаг. Дэлгэрэнгүй мэдээллийг &man.fstab.5;-с үзнэ үү. &man.fstab.5; гарын авлагын хуудас ноогдлын файлуудын хувьд өөр байрлалыг зааж өгч болохыг хэлдэг боловч ноогдлын төрөл бүрийн хэрэгслүүд үүнтэй зөв ажиллаж чаддаггүй болохоор ингэхийг зөвлөдөггүй юм. Энэ үед хүрээд та өөрийн системийг шинэ цөмтэй дахин ачаалах хэрэгтэй. /etc/rc нь таны /etc/fstab файлд идэвхжүүлсэн бүх ноогдлуудын хувьд эхний ноогдлын файлуудыг үүсгэдэг тохирох тушаалуудыг автоматаар ажиллуулах бөгөөд ингэснээр ямар ч тэг урттай ноогдлын файлуудыг гараар үүсгэх шаардлагагүй юм. Ердийн үйлдлүүдийн үед &man.quotacheck.8;, &man.quotaon.8;, эсвэл &man.quotaoff.8; тушаалуудыг та заавал ажиллуулах ёсгүй юм. Гэхдээ тэдгээрийн хийдэг үйлдлүүдтэй танилцахын тулд тэдгээрийн гарын авлагын хуудаснуудыг уншихыг хүсэж болох юм. Ноогдлын хязгаарлалтуудыг тохируулах нь дискний ноогдлууд хязгаарлалтууд Та ноогдлыг идэвхжүүлж өөрийн системийг тохируулсны дараа тэдгээр нь яг жинхэнэдээ идэвхтэй болсон эсэхийг шалгаарай. Үүнийг хийх хялбар арга нь дараах тушаалыг ажиллуулах явдал юм: &prompt.root; quota -v Та ноогдлууд идэвхжүүлэгдсэн файлын систем бүрийн хувьд дискний хэрэглээ болон тухайн үеийн ноогдлын хязгаарлалтуудын ерөнхий нэг мөр үр дүнг харах ёстой. Та одоо &man.edquota.8; тушаал ашиглан ноогдлын хязгаарлалтуудыг зааж өгч эхлэхэд бэлэн боллоо. Хэрэглэгч эсвэл бүлгийн хуваарилж болох дискний зай болон тэд хичнээн файл үүсгэж болох хэмжээний хязгаарлалтуудыг хүчлэн зааж өгч болох хэд хэдэн сонголт танд байдаг. Та хуваарилалтыг дискний зай (блок ноогдлууд) эсвэл файлын тоо (inode ноогдлууд) эсвэл хоёулангийн хослолоор хязгаарлан өгч болно. Эдгээр хязгаарлалт бүр дараа нь хоёр зэрэглэлт хуваагддаг: энэ нь хатуу ба зөөлөн хязгаарлалтууд юм. хатуу хязгаарлалт Хатуу хязгаарлалтаас илүү гарч болохгүй. Хэрэглэгч өөрийн хатуу хязгаарлалтад хүрэхэд асуудалтай байгаа файлын систем дээр хэрэглэгч ямар ч хуваарилалт хийж чадахгүй болно. Жишээ нь хэрэв хэрэглэгч файлын систем дээр 500 кбайт хатуу хязгаарлалттай бөгөөд 490 кбайтыг одоогоор ашиглаж байгаа бол хэрэглэгч зөвхөн 10 кбайтыг нэмж хуваарилж чадна. 11 кбайт нэмж хуваарилахыг оролдох нь амжилтгүй болох болно. зөөлөн хязгаарлалт Нөгөө талаас зөөлөн хязгаарлалтууд нь тодорхой хугацааны туршид илүү гарч болно. Энэ хугацааг энэрэнгүй хугацаа гэдэг бөгөөд анхдагчаар нэг долоо хоног байдаг. Хэрэв хэрэглэгч өөрийн зөөлөн хязгаарлалтаас илүү гарсан хэвээр энэрэнгүй хугацааг өнгөрөх юм бол зөөлөн хязгаарлалт нь хатуу хязгаарлалт болж дахин хуваарилалтыг зөвшөөрдөггүй. Хэрэглэгч зөөлөн хязгаарлалтаас доош орвол энэрэнгүй хугацаа дахин тавигдах болно. Дараах нь &man.edquota.8; тушаалыг ажиллуулах үед таны харж болох гаралтын жишээ юм. &man.edquota.8; тушаалыг ажиллуулахад EDITOR орчны хувьсагчид заагдсан засварлагч уруу эсвэл EDITOR хувьсагч заагдаагүй бол vi засварлагч уруу таныг оруулах бөгөөд энэ нь ноогдлын хязгаарлалтуудыг засварлах боломжийг танд олгоно. &prompt.root; edquota -u test Quotas for user test: /usr: kbytes in use: 65, limits (soft = 50, hard = 75) inodes in use: 7, limits (soft = 50, hard = 60) /usr/var: kbytes in use: 0, limits (soft = 50, hard = 75) inodes in use: 0, limits (soft = 50, hard = 60) Та ноогдлууд идэвхжүүлэгдсэн файлын систем бүрийн хувьд хоёр мөрийг ердийн үед харах болно. Нэг мөр нь блокийн хязгаарлалтад, нөгөө мөр нь inode хязгаарлалтад зориулагддаг. Ноогдлын хязгаарлалтуудыг өөрчлөхийн тулд та ердөө л утгыг шинэчлэхийг хүсэж байгаа утгаараа солих хэрэгтэй. Жишээ нь энэ хэрэглэгчийн блок хязгаарлалтыг зөөлөн хязгаарлалт 50, хатуу хязгаарлалт 75 байсныг зөөлөн хязгаарлалт 500 болон хатуу хязгаарлалт 600 болгон өсгөхийн тулд дараах: /usr: kbytes in use: 65, limits (soft = 50, hard = 75) мөрийг доорх шиг болгож өөрчлөх хэрэгтэй: /usr: kbytes in use: 65, limits (soft = 500, hard = 600) Таныг засварлагчаас гарсны дараа шинэ ноогдлын хязгаарлалтууд байрандаа орох болно. Заримдаа ноогдлын хязгаарлалтуудыг зарим UID-ийн хүрээний хувьд зааж өгөх шаардлага гардаг. Үүнийг &man.edquota.8; тушаалд тохируулгыг ашиглан хийдэг. Эхлээд хэрэглэгчид хүссэн ноогдлын хязгаарлалтаа зааж өгөөд дараа нь edquota -p protouser startuid-enduid тушаалыг ажиллуулна. Жишээ нь хэрэв хэрэглэгч test хүссэн ноогдлын хязгаарлалттай байгаа бол энэ ноогдлын хязгаарлалтыг 10,000-с 19,999 хүртэлх UID-уудад хувилж хамааруулахын тулд дараах тушаалыг ажиллуулна: &prompt.root; edquota -p test 10000-19999 Дэлгэрэнгүй мэдээллийг &man.edquota.8; гарын авлагын хуудаснаас үзнэ үү. Ноогдлын хязгаарлалтууд болон дискний хэрэглээг шалгах нь дискний ноогдлууд шалгах нь Ноогдлын хязгаарлалтууд болон дискний хэрэглээг шалгахын тулд та &man.quota.1; эсвэл &man.repquota.8; тушаалын нэгийг ашиглаж болно. &man.quota.1; тушаалыг хэрэглэгч эсвэл бүлгийн ноогдлууд болон дискний зайг шалгахад хэрэглэж болно. Хэрэглэгч нь зөвхөн өөрийн ноогдол болон өөрийн гишүүн бүлгийн ноогдлыг шалгаж чадна. Зөвхөн супер хэрэглэгч бүх хэрэглэгч болон бүлгийн ноогдлуудыг харж болно. &man.repquota.8; тушаалыг ноогдлууд идэвхжүүлэгдсэн файлын системүүдийн хувьд бүх ноогдлууд болон дискний хэрэглээний ерөнхий дүнг авахад хэрэглэж болно. Дараах нь хоёр файлын систем дээр ноогдлын хязгаарлалттай хэрэглэгчийн хувьд quota -v тушаалын жишээ гаралт юм. Disk quotas for user test (uid 1002): Filesystem usage quota limit grace files quota limit grace /usr 65* 50 75 5days 7 50 60 /usr/var 0 50 75 0 50 60 энэрэнгүй хугацаа Дээрх жишээний /usr файлын систем дээр хэрэглэгч 50 кбайтын зөөлөн хязгаарлалтыг 15 кбайтаар илүүдүүлсэн байгаа бөгөөд 5 хоногийн энэрэнгүй хугацаа үлдсэн байна. Од * тэмдэгт нь хэрэглэгч өөрийн ноогдлын хязгаарлалтаас илүү гарсныг харуулж байна. Ердийн үед хэрэглэгч ямар ч дискний зай ашиглаагүй байгаа тийм файлын системүүд, файлын системийн хувьд ноогдлын хязгаарлалт байсан ч гэсэн &man.quota.1; тушаалын гаралтад харагддаггүй байна. тохируулга нь тэдгээр файлын системүүдийг харуулах бөгөөд дээрх жишээн дээр /usr/var файлын системийг харуулж байна. NFS дээгүүрх ноогдлууд NFS Ноогдлууд нь NFS сервер дээр ноогдлын дэд системээр хянагддаг. &man.rpc.rquotad.8; демон нь NFS клиентүүд дээр өөрсдийн ноогдлын статистикуудыг хэрэглэгчдэд үзэх боломжийг олгож ноогдлын мэдээллийг тэдгээр машинууд дээр &man.quota.1; тушаалд бэлэн болгож өгдөг. rpc.rquotad-г /etc/inetd.conf файлд ингэж идэвхжүүлнэ: rquotad/1 dgram rpc/udp wait root /usr/libexec/rpc.rquotad rpc.rquotad Одоо inetd-г дахин ачаал: &prompt.root; /etc/rc.d/inetd restart Лаки Грийн Хувь нэмэр болгон оруулсан
shamrock@cypherpunks.to
 Дискний хуваалтуудыг шифрлэх нь дискнүүд шифрлэх нь FreeBSD нь өгөгдөлд зөвшөөрөгдөөгүй хандах хандалтын эсрэг маш сайн шууд хамгаалалтуудыг санал болгодог. Файлын зөвшөөрлүүд болон Mandatory Access Control (MAC) буюу Албадмал Хандалт Хяналт (-г үзнэ үү) нь компьютер ассан, үйлдлийн систем идэвхтэй байх үед зөвшөөрөлгүй гуравдагч нөхдүүдийг өгөгдөлд хандахаас хамгаалахад тусалдаг. Гэхдээ хэрэв халдагч компьютерт физик хандалт олж аван компьютерийн хатуу хөтчийг өөр систем уруу зөөн эмзэг өгөгдлийг хуулж шинжилгээ хийж чадах бол үйлдлийн системийн мөрдүүлдэг зөвшөөрлүүд нь хамааралгүй болох юм. Халдагч хэрхэн хатуу диск эсвэл унтраасан компьютерийг эзэмшсэнээс үл хамаарч &os; дээрх GEOM Based Disk Encryption (gbde) буюу GEOM дээр тулгуурласан дискний шифрлэлт болон geli криптограф дэд системүүд нь компьютерийн файлын системүүд дээрх өгөгдлийг бүр чухал эх үүсвэрүүд бүхий, зорилгодоо хүрэхээр ихээхэн чармайсан халдагчдаас хамгаалж чадах юм. Зөвхөн тухайн файл бүрийг шифрлэдэг ярвигтай шифрлэлтийн аргуудаас ялгаатай нь gbde болон geli нь бүх файлын системүүдийг харагдаж мэдэгдэхгүйгээр шифрлэдэг. Хатуу дискний хавтгайд цэвэр текст хэзээ ч бичигддэггүй. <application>gbde</application>-ээр диск шифрлэх <username>root</username> болно gbde-г тохируулахад супер хэрэглэгчийн эрхүүдийг шаарддаг. &prompt.user; su - Password: Цөмийн тохиргооны файлдаа &man.gbde.4; дэмжлэгийг нэмнэ Дараах мөрийг цөмийн тохиргооны файлдаа нэмнэ: options GEOM_BDE Цөмөө -д тайлбарласны дагуу дахин бүтээнэ. Шинэ цөм уруугаа дахин ачаална. Цөмийг дахин бүтээхээс өөр нэг арга нь kldload ашиглаж &man.gbde.4;-г ачаалах явдал юм: &prompt.root; kldload geom_bde Шифрлэгдсэн хатуу хөтчүүдийг бэлдэх нь Дараах жишээ нь таныг өөрийн систем уруу шинэ хатуу хөтөч нэмж ганц шифрлэгдсэн хуваалтыг агуулна гэж тооцдог. Энэ хуваалт нь /private гэж холбогдох болно. gbde нь /home болон /var/mail-г бас шифрлэхэд ашиглагддаг боловч энэ нь энэ танилцуулгын хүрээнээс хальж илүү төвөгтэй заавруудыг шаарддаг. Шинэ хатуу хөтчийг нэмнэ Шинэ хөтчийг систем уруу -д тайлбарласны дагуу нэмнэ. Энэ жишээн дээр шинэ хатуу хөтчийн хуваалт /dev/ad4s1c гэж нэмэгдсэн байгаа. /dev/ad0s1* төхөөрөмжүүд нь жишээ систем дээр байгаа стандарт FreeBSD хуваалтуудыг харуулж байна. &prompt.root; ls /dev/ad* /dev/ad0 /dev/ad0s1b /dev/ad0s1e /dev/ad4s1 /dev/ad0s1 /dev/ad0s1c /dev/ad0s1f /dev/ad4s1c /dev/ad0s1a /dev/ad0s1d /dev/ad4 gbde цоож файлуудыг агуулах санг үүсгэнэ &prompt.root; mkdir /etc/gbde gbde цоож файл нь шифрлэгдсэн хуваалтуудад хандахад gbde-д шаардагдах мэдээллийг агуулдаг. Цоож файлд хандах боломжгүй бол gbde нь шифрлэгдсэн хуваалтын агуулсан өгөгдлийг хөндлөнгийн их хүч шаардсан оролцоогүйгээр буцааж тайлж чадахгүй юм. Үүнийг програм хангамж дэмждэггүй. Шифрлэгдсэн хуваалт бүр тусдаа цоож файл ашигладаг. gbde хуваалтыг эхлүүлнэ gbde хуваалт ашиглагдаж эхлэхээсээ өмнө эхэлж тохируулагдсан байх шаардлагатай. Энэ эхний тохируулга нь зөвхөн нэг удаа хийгдэх ёстой: &prompt.root; gbde init /dev/ad4s1c -i -L /etc/gbde/ad4s1c.lock &man.gbde.8; нь загварт төрөл бүрийн тохиргооны сонголтуудыг зааж өгөх боломжийг танд өгч таны засварлагчийг онгойлгох болно. UFS1 эсвэл UFS2-той ашиглахын тулд sector_size-г 2048 гэж заана: $FreeBSD: src/sbin/gbde/template.txt,v 1.1 2002/10/20 11:16:13 phk Exp $ # # Sector size is the smallest unit of data which can be read or written. # Making it too small decreases performance and decreases available space. # Making it too large may prevent filesystems from working. 512 is the # minimum and always safe. For UFS, use the fragment size # sector_size = 2048 [...] &man.gbde.8; нь өгөгдлийг аюулгүй болгоход хэрэглэгдэх ёстой нэвтрэх үгийг хоёр удаа бичихийг танаас хүснэ. Нэвтрэх үг нь хоёуланд нь адил байх ёстой. gbde-ийн таны өгөгдлийг хамгаалах чадвар таны сонгосон нэвтрэх үгийн чанараас бүхэлдээ хамаарна. Амархан тогтоож болох аюулгүй нэвтрэх үгийг хэрхэн сонгох талаар зөвлөгөөнүүдийг Diceware Passphrase вэб хуудаснаас үзнэ үү. gbde init тушаал нь таны gbde хуваалтад зориулж цоож файлыг үүсгэх бөгөөд энэ жишээн дээр /etc/gbde/ad4s1c.lock гэж хадгалагдсан байна. gbde цоож файлууд нь /etc/rc.d/gbde эхлүүлэх скриптээр зөв танигдахын тулд .lock гэж төгсөх ёстой. gbde цоож файлууд нь шифрлэгдсэн хуваалтуудын агуулгатай цуг нөөцлөгдөх ёстой. Зөвхөн цоож файлыг устгах нь шийдсэн халдагч gbde хуваалтыг буцааж тайлахаас хамгаалж чаддаггүй бөгөөд цоож файлгүйгээр хууль ёсны эзэмшигч нь шифрлэгдсэн хуваалт дээрх өгөгдөлд &man.gbde.8; болон түүнийг зохиогчийн ерөөсөө дэмждэггүй, их хүч шаардсан ажиллагаагүйгээр хандаж чадахгүй болох юм. Шифрлэгдсэн хуваалтыг цөмд залгана &prompt.root; gbde attach /dev/ad4s1c -l /etc/gbde/ad4s1c.lock Шифрлэгдсэн хуваалтыг эхэлж тохируулж байх үед таны сонгосон нэвтрэх үгийг оруулахыг танаас асуух болно. Шинэ шифрлэгдсэн төхөөрөмж /dev дотор /dev/device_name.bde гэж гарч ирнэ: &prompt.root; ls /dev/ad* /dev/ad0 /dev/ad0s1b /dev/ad0s1e /dev/ad4s1 /dev/ad0s1 /dev/ad0s1c /dev/ad0s1f /dev/ad4s1c /dev/ad0s1a /dev/ad0s1d /dev/ad4 /dev/ad4s1c.bde Шифрлэгдсэн төхөөрөмж дээр файлын систем үүсгэнэ Шифрлэгдсэн төхөөрөмж цөмд залгагдсаны дараа та энэ төхөөрөмж дээр файлын систем үүсгэж болно. Шифрлэгдсэн төхөөрөмж дээр файлын систем үүсгэхийн тулд &man.newfs.8;-г ашиглана. Хуучин UFS1 файлын системийг эхлүүлснээс шинэ UFS2 файлын системийг эхлүүлэх нь хамаагүй хурдан учраас &man.newfs.8;-г тохируулгатай хэрэглэхийг зөвлөдөг. &prompt.root; newfs -U -O2 /dev/ad4s1c.bde &man.newfs.8; тушаал нь төхөөрөмжийн нэрэндээ *.bde гэж өргөтгөлөөр танигдах залгагдсан gbde хуваалт дээр хийгдэх ёстой. Шифрлэгдсэн хуваалтыг холбоно Шифрлэгдсэн файлын системд зориулж холбох цэгийг үүсгэнэ. &prompt.root; mkdir /private Шифрлэгдсэн файлын системийг холбоно. &prompt.root; mount /dev/ad4s1c.bde /private Шифрлэгдсэн файлын систем байгаа эсэхийг шалгана Шифрлэгдсэн файлын систем одоо &man.df.1;-д харагдаж ашиглахад бэлэн болох ёстой. &prompt.user; df -H Filesystem Size Used Avail Capacity Mounted on /dev/ad0s1a 1037M 72M 883M 8% / /devfs 1.0K 1.0K 0B 100% /dev /dev/ad0s1f 8.1G 55K 7.5G 0% /home /dev/ad0s1e 1037M 1.1M 953M 0% /tmp /dev/ad0s1d 6.1G 1.9G 3.7G 35% /usr /dev/ad4s1c.bde 150G 4.1K 138G 0% /private Байгаа шифрлэгдсэн файлын системүүдийг холбох нь Ачаалалт бүрийн дараа ямар ч шифрлэгдсэн файлын системүүдийг ашиглаж эхлэхээсээ өмнө цөмд дахин залгаж, алдааг нь шалгаж холбож болно. Шаардлагатай тушаалуудыг root хэрэглэгч ажиллуулах ёстой гэж үздэг. gbde хуваалтыг цөмд залгана &prompt.root; gbde attach /dev/ad4s1c -l /etc/gbde/ad4s1c.lock Шифрлэгдсэн gbde хуваалтыг эхэлж тохируулж байх үед таны сонгосон нэвтрэх үгийг оруулахыг танаас асуух болно. Файлын систем дээр алдааг шалгана Шифрлэгдсэн файлын системүүд нь автоматаар холбогдохын тулд /etc/fstab файлд одоохондоо жагсаагдах боломжгүй учир файлын системүүд дээр алдаа байгаа эсэхийг шалгаж тэдгээрийг холбохоос өмнө &man.fsck.8;-г гараар ажиллуулах ёстой. &prompt.root; fsck -p -t ffs /dev/ad4s1c.bde Шифрлэгдсэн файлын системийг холбоно &prompt.root; mount /dev/ad4s1c.bde /private Шифрлэгдсэн файлын систем одоо ашиглахад бэлэн боллоо. Шифрлэгдсэн хуваалтуудыг автоматаар холбох нь Шифрлэгдсэн хуваалтыг автоматаар залган шалгаж холбох скриптийг үүсгэж болох боловч аюулгүй байдлын шалтгаанаас болоод скрипт нь &man.gbde.8; нууц үгийг агуулсан байх ёсгүй. Харин эдгээр скриптүүдийг гараар ажиллуулж нууц үгийг консол эсвэл &man.ssh.1;-ээр оруулахыг зөвлөдөг. Өөр нэг арга нь rc.d скрипт байдаг. Энэ скриптийн нэмэлт өгөгдлүүдийг &man.rc.conf.5;-оор дамжуулж болно, жишээ нь: gbde_autoattach_all="YES" gbde_devices="ad4s1c" gbde_lockdir="/etc/gbde" Энэ нь gbde нэвтрэх үгийг ачаалах үед оруулахыг шаарддаг. Зөв нэвтрэх үгийг бичсэний дараа gbde шифрлэгдсэн хуваалт автоматаар холбогдох болно. Энэ нь gbde-г зөөврийн компьютер дээр хэрэглэж байгаа үед их ашигтай байдаг. gbde-ийн ажиллуулдаг криптограф хамгаалалтууд &man.gbde.8; нь 128-bit AES-ийг CBC горимд ашиглан сектор ачааг шифрлэдэг. Диск дээрх сектор бүр өөр өөр AES түлхүүрээр шифрлэгддэг. Секторын түлхүүрүүд хэрэглэгчийн оруулсан нэвтрэх үгээс хэрхэн гаргагддаг зэрэг gbde-ийн криптограф дизайны талаар дэлгэрэнгүйг &man.gbde.4;-ээс үзнэ үү. Нийцтэй байдлын асуудлууд &man.sysinstall.8; нь gbde-шифрлэгдсэн төхөөрөмжүүдтэй нийцгүй байдаг. Бүх *.bde төхөөрөмжүүдийг &man.sysinstall.8; эхлүүлэхээс өмнө цөмөөс салгасан байх ёстой бөгөөд ингэхгүй бол энэ нь төхөөрөмжүүдийг шалгаж эхлэхдээ сүйрэх болно. Бидний жишээн дээр ашиглагдсан шифрлэгдсэн төхөөрөмжийг салгахдаа дараах тушаалыг ашиглана: &prompt.root; gbde detach /dev/ad4s1c Мөн &man.vinum.4; нь &man.geom.4; дэд системийг ашигладаггүйг анхаараарай, та gbde-г vinum эзлэхүүнүүдтэй ашиглаж болохгүй. Даниэл Гэрзо Хувь нэмэр болгон оруулсан <command>geli</command>-ээр диск шифрлэх нь Шинэ криптограф GEOM ангилал &os; 6.0-с эхлэн geli гэж орж иржээ. Үүнийг одоогоор &a.pjd; хөгжүүлж байгаа болно. geli нь gbde-ээс өөр бөгөөд энэ нь өөр боломжуудыг санал болгож криптограф үйлдэлдээ өөр схемийг ашигладаг. &man.geli.8;-ийн хамгийн чухал боломжууд бол: &man.crypto.9; тогтолцоог ашигладаг — криптограф тоног төхөөрөмж бэлэн болоход geli түүнийг автоматаар ашигладаг. Олон криптограф алгоритмуудыг дэмждэг (одоогоор AES, Blowfish, болон 3DES). root хуваалтыг шифрлэх боломжийг олгодог. Шифрлэгдсэн root хуваалтад хандахад хэрэглэгддэг нэвтрэх үгийг систем ачаалахад асуудаг. Бие биеэндээ хамааралгүй хоёр түлхүүрүүдийг ашиглахыг зөвшөөрдөг (өөрөөр хэлбэл key болон company key). geli нь хурдан байдаг. Энгийн сектороос сектор уруу шифрлэлтийг хийдэг. Мастер түлхүүрүүдийг нөөцлөх ба сэргээхийг зөвшөөрдөг. Хэрэглэгч өөрийн түлхүүрүүдийг устгах хэрэгтэй болоход нөөцөөс түлхүүрүүдийг сэргээж өгөгдөлд дахин хандах боломжтой болох юм. Дискийг санамсаргүй, нэг удаагийн түлхүүрээр залгахыг зөвшөөрдөг — энэ нь swap хуваалтууд болон түр зуурын файлын системүүдэд ашигтай байдаг. geli-ийн илүү боломжуудыг &man.geli.8;-ийн гарын авлагын хуудаснаас олж болно. Дараагийн алхмууд нь geli-ийн дэмжлэгийг &os; цөмд хэрхэн идэвхжүүлэхийг тайлбарлах бөгөөд шинэ geli шифрлэлт үзүүлэгчийг хэрхэн үүсгэх болон ашиглах талаар өгүүлэх болно. geli-г ашиглахын тулд та &os; 6.0-RELEASE болон түүнээс дээшхи хувилбарыг хэрэглэж байх ёстой. Цөмд өөрчлөлтүүд шаардлагатай учраас супер хэрэглэгчийн эрхүүд хэрэгтэй болно. Цөмд <command>geli</command> дэмжлэгийг нэмэх нь Дараах мөрийг цөмийн тохиргооны файлд нэмнэ: options GEOM_ELI device crypto Цөмөө -д тайлбарласны дагуу дахин бүтээнэ. Мөн geli модулийг ачаалах үед дуудаж болно. Дараах мөрийг /boot/loader.conf файлд нэмнэ: geom_eli_load="YES" &man.geli.8; нь одоо цөмд дэмжигдсэн байх ёстой. Мастер түлхүүр үүсгэх нь Дараах жишээ нь түлхүүр файлыг хэрхэн үүсгэх талаар тайлбарлах бөгөөд энэ нь /private доор холбогдсон шифрлэгдсэн үзүүлэгчийн Мастер түлхүүрийн хэсэг болон ашиглагдах болно. Түлхүүр файл нь Мастер түлхүүрийг шифрлэхэд хэрэглэгдэх зарим санамсаргүй өгөгдлийг өгөх болно. Мастер түлхүүр нь нэвтрэх үгээр бас хамгаалагдах болно. Үзүүлэгчийн секторын хэмжээ 4kB том байх болно. Мөн энэ хэлэлцүүлэг нь geli үзүүлэгчийг хэрхэн залгаж түүн дээр файлын систем үүсгэх, хэрхэн түүнийг холбож ажиллах болон төгсгөлд нь хэрхэн салгах талаар тайлбарлах болно. Илүү сайн ажиллагааг хангахын тулд секторын том хэмжээг (4kB ч юм уу) ашиглахыг зөвлөдөг. Мастер түлхүүр нь нэвтрэх үгээр хамгаалагдах бөгөөд түлхүүр файлд зориулагдсан өгөгдлийн эх нь /dev/random байх болно. Бидний үзүүлэгч гэж нэрлэдэг /dev/da2.eli-ийн секторын хэмжээ 4kB байх болно. &prompt.root; dd if=/dev/random of=/root/da2.key bs=64 count=1 &prompt.root; geli init -s 4096 -K /root/da2.key /dev/da2 Enter new passphrase: Reenter new passphrase: Нэвтрэх үг болон түлхүүр файлыг хоёуланг нь заавал ашиглах шаардлагагүй; Мастер түлхүүрийг нууцлах аль ч аргыг тусад нь ашиглаж болно. Хэрэв түлхүүр файл - гэж өгөгдсөн бол стандарт оролтыг ашиглана. Энэ жишээ нь нэгээс олон түлхүүр файлыг хэрхэн ашиглаж болох талаар харуулж байна. &prompt.root; cat keyfile1 keyfile2 keyfile3 | geli init -K - /dev/da2 Үзүүлэгчийг үүсгэсэн түлхүүрийн тусламжтай залгах нь &prompt.root; geli attach -k /root/da2.key /dev/da2 Enter passphrase: Шинэ цэвэр текст төхөөрөмж /dev/da2.eli гэж нэрлэгдэх болно. &prompt.root; ls /dev/da2* /dev/da2 /dev/da2.eli Шинэ файлын системийг үүсгэх нь &prompt.root; dd if=/dev/random of=/dev/da2.eli bs=1m &prompt.root; newfs /dev/da2.eli &prompt.root; mount /dev/da2.eli /private Шифрлэгдсэн файлын систем &man.df.1;-д харагдаж ашиглахад бэлэн болох ёстой: &prompt.root; df -H Filesystem Size Used Avail Capacity Mounted on /dev/ad0s1a 248M 89M 139M 38% / /devfs 1.0K 1.0K 0B 100% /dev /dev/ad0s1f 7.7G 2.3G 4.9G 32% /usr /dev/ad0s1d 989M 1.5M 909M 0% /tmp /dev/ad0s1e 3.9G 1.3G 2.3G 35% /var /dev/da2.eli 150G 4.1K 138G 0% /private Үзүүлэгчийг холбосныг салгаж залгасныг болиулах Шифрлэгдсэн хуваалт дээрх ажил хийгдэж дуусаад /private хуваалт хэрэггүй болох үед geli шифрлэгдсэн хуваалтыг холбосноо салган цөмд залгаснаа бас салгах нь зүйтэй юм. &prompt.root; umount /private &prompt.root; geli detach da2.eli &man.geli.8;-ийг хэрэглэх тухай дэлгэрэнгүй мэдээллийг гарын авлагын хуудаснаас олж болно. <filename>geli</filename> <filename>rc.d</filename> скриптийг ашиглах нь geli нь geli-ийн хэрэглээг хялбаршуулахад ашиглаж болох rc.d скрипттэй цуг ирдэг. geli-г &man.rc.conf.5;-оор тохируулах жишээг дараахаас харж болно: geli_devices="da2" geli_da2_flags="-p -k /root/da2.key" Энэ нь /dev/da2-г Мастер түлхүүр файл нь /root/da2.key-д байрлах geli үзүүлэгч гэж тохируулах бөгөөд үзүүлэгчийг залгаж байхдаа geli нь нэвтрэх үгийг ашиглахгүй (хэрэв сонголт geli init хийгдэх үед өгөгдсөн тохиолдолд энэ нь ашиглагдах боломжтой). Систем нь geli үзүүлэгчийг цөмөөс систем унтрахаас өмнө салгах болно. rc.d-г тохируулах талаар дэлгэрэнгүй мэдээлэл энэхүү гарын авлагын rc.d хэсэгт байгаа болно. Крисчан Брюффэр Бичсэн Swap зайг шифрлэх swap шифрлэх &os; дээрх swap-ийн шифрлэлт нь тохируулахад амархан байдаг бөгөөд &os; 5.3-RELEASE-с эхлээд ийм боломжтой болсон юм. &os;-ийн аль хувилбарыг ашиглаж байгаагаас хамаараад өөр өөр тохируулгууд байдаг бөгөөд тохиргоо нь нэлээн өөр өөр байдаг. &os; 6.0-RELEASE-с эхлээд &man.gbde.8; эсвэл &man.geli.8; шифрлэх системүүдийг swap-ийг шифрлэхэд ашиглаж болно. Өмнөх хувилбаруудад зөвхөн &man.gbde.8; байдаг. Энэ хоёр систем нь хоёулаа encswap rc.d скриптийг ашигладаг. Өмнөх Дискний хуваалтуудыг шифрлэх хэсэг нь өөр өөр шифрлэх системүүдийн тухай богино хэлэлцүүлгийг агуулдаг. Swap яагаад шифрлэгдэх ёстой вэ? Дискний хуваалтуудын шифрлэлтийн нэгэн адил swap зайн шифрлэлт нь эмзэг мэдээллийг хамгаалахын тулд хийгддэг. Нууц үгстэй ажилладаг програм байлаа гэж бодъё. Эдгээр нууц үгс нь физик санах ойд байгаа үед бүгд зүгээр байна. Гэхдээ хэрэв үйлдлийн систем нь бусад програмуудад зориулж зайг чөлөөлөхийн тулд санах ойн хуудаснуудыг swap хийж эхэлбэл нууц үгс нь дискний хавтгай дээр шифрлэгдэлгүй бичигдэж болох бөгөөд энэ нь өрсөлдөгчийн хувьд олж авахад амархан болох юм. Swap зайг шифрлэх нь энэ тохиолдолд шийдэл болж болох юм. Бэлтгэл Энэ хэсгийн үлдсэн хэсэгт ad0s1b нь swap хуваалт байх болно. Энэ хүртэл swap нь шифрлэгдээгүй байгаа билээ. Аль хэдийн нууц үгс эсвэл бусад эмзэг өгөгдөл дискний хавтгайнууд дээр цэвэр текстээр байж болзошгүй юм. Үүнийг засварлахын тулд swap хуваалт дээрх өгөгдлийг санамсаргүй хаягдлаар дарж бичих хэрэгтэй: &prompt.root; dd if=/dev/random of=/dev/ad0s1b bs=1m &man.gbde.8; ашиглан swap шифрлэлт хийх Хэрэв &os; 6.0-RELEASE болон түүнээс шинэ хувилбар ашиглагдаж байгаа бол .bde дагаварыг /etc/fstab-ийн тохирох swap мөр дэх төхөөрөмжид нэмэх шаардлагатай: # Device Mountpoint FStype Options Dump Pass# /dev/ad0s1b.bde none swap sw 0 0 &os; 6.0-RELEASE хувилбараас өмнөх системүүдэд дараах мөр нь /etc/rc.conf файлд бас хэрэгтэй: gbde_swap_enable="YES" &man.geli.8; ашиглан swap шифрлэлт хийх Өөрөөр, swap шифрлэлтэд зориулж &man.geli.8;-г ашиглах процедур нь &man.gbde.8; ашиглахтай төстэй. .eli дагаварыг /etc/fstab-ийн тохирох swap мөр дэх төхөөрөмжид нэмэх шаардлагатай: # Device Mountpoint FStype Options Dump Pass# /dev/ad0s1b.eli none swap sw 0 0 &man.geli.8; нь AES алгоритмийг анхдагчаар 256 битийн урттай түлхүүртэй ашигладаг. Мөн эдгээр анхдагчуудыг /etc/rc.conf файлд geli_swap_flags тохируулгыг ашиглан өөрчилж болно. Дараах мөр нь encswap rc.d скриптийг detach on last close тохируулгыг зааж 4 килобайтын секторын хэмжээтэй, 128 бит түлхүүрийн урттайгаар Blowfish алгоритм ашиглан &man.geli.8; swap хуваалт үүсгэ гэж хэлж байна: geli_swap_flags="-e blowfish -l 128 -s 4096 -d" &os; 6.2-RELEASE хувилбараас өмнөх системүүд дээр доор дурдсан мөрийг ашиглана: geli_swap_flags="-a blowfish -l 128 -s 4096 -d" &man.geli.8; гарын авлагын хуудсан дахь onetime тушаалын тайлбараас боломжит тохируулгуудын жагсаалтыг лавлана уу. Ажиллаж байгаа эсэхийг шалгах Систем дахин ачаалагдсаны дараа шифрлэгдсэн swap-ийн зөв үйлдлийг swapinfo тушаал ашиглан шалгаж болно. Хэрэв &man.gbde.8; ашиглагдаж байвал: &prompt.user; swapinfo Device 1K-blocks Used Avail Capacity /dev/ad0s1b.bde 542720 0 542720 0% Хэрэв &man.geli.8; ашиглагдаж байвал: &prompt.user; swapinfo Device 1K-blocks Used Avail Capacity /dev/ad0s1b.eli 542720 0 542720 0% diff --git a/mn_MN.UTF-8/books/handbook/virtualization/chapter.sgml b/mn_MN.UTF-8/books/handbook/virtualization/chapter.sgml index a73c51ddc3..973c31a11e 100644 --- a/mn_MN.UTF-8/books/handbook/virtualization/chapter.sgml +++ b/mn_MN.UTF-8/books/handbook/virtualization/chapter.sgml @@ -1,986 +1,1092 @@ Мюррей Стөүкли Хувь нэмэр болгон оруулсан Цагаанхүүгийн Ганболд Орчуулсан Виртуалчлал Ерөнхий агуулга Виртуалчлалын програм хангамж нь олон үйлдлийн системийг нэг компьютер дээр ажиллуулах боломжийг олгодог. PC-үүдэд зориулсан тийм програм хангамжууд нь виртуалчлалын програм хангамжийг ажиллуулж зочин үйлдлийн систем хэд л бол хэдийг дэмжих эх үйлдлийн систем байдаг. Энэ бүлгийг уншсаны дараа, та дараах зүйлсийг мэдэх болно: Хост буюу эх үйлдлийн систем болон зочин үйлдлийн системийн ялгаа. FreeBSD-г &intel; дээр суурилсан &apple; &macintosh; компьютер дээр хэрхэн суулгах талаар. FreeBSD-г Линукс дээр &xen; ашиглан хэрхэн суулгах талаар. FreeBSD-г µsoft.windows; дээр Virtual PC ашиглан хэрхэн суулгах талаар. Виртуалчлалын доор FreeBSD системийг хамгийн сайн ажиллагаатайгаар хэрхэн тааруулах талаар. Энэ бүлгийг уншихаасаа өмнө та дараах зүйлсийг гүйцэтгэх хэрэгтэй: &unix; болон FreeBSD-ийн үндсүүдийг ойлгох (). FreeBSD-г хэрхэн суулгах талаар мэдэх (). Өөрийн сүлжээний холболтоо хэрхэн тохируулах талаар мэдэх (). Нэмэлт гуравдагч програм хангамжуудыг хэрхэн суулгах талаар мэдэх (). FreeBSD-г зочин OS маягаар ашиглах MacOS дээрх Parallels &mac;-д зориулсан Parallels Desktop нь &macos; 10.4.6 буюу түүнээс дээш хувилбарыг ашиглаж байгаа &intel; дээр суурилсан &apple; &mac; компьютеруудад зориулагдсан арилжааны програм хангамжийн бүтээгдэхүүн юм. FreeBSD нь бүрэн дэмжигдсэн зочин үйлдлийн систем юм. &macos; X дээр Parallels суулгагдсаны дараа хэрэглэгч виртуал машинаа тохируулж дараа нь хүсэж байгаа зочин үйлдлийн системээ суулгах ёстой. Parallels/&macos; X дээр FreeBSD-г суулгах FreeBSD-г &macos; X/Parallels дээр суулгах эхний алхам нь FreeBSD-г суулгахад зориулж шинэ виртуал машиныг үүсгэх явдал юм. Guest OS Type буюу Зочин OS-ийн төрөл гэж асуухад нь FreeBSD гэж сонгох хэрэгтэй: Тэгээд энэ виртуал FreeBSD машины хувьд өөрийн төлөвлөгөөнөөс хамаараад боломжийн хэмжээний диск болон санах ойг сонгох хэрэгтэй. Parallels дээр FreeBSD-г ашиглах ихэнх хэрэглээний хувьд 4GB дискний зай ба 512MB хэмжээний RAM сайн ажилладаг. Сүлжээний төрөл болон сүлжээний интерфэйсийг сонгоно: Хадгалаад тохиргоог дуусгана: Таны FreeBSD виртуал машин үүсгэгдсэний дараа та FreeBSD-г түүн дээр суулгах хэрэгтэй болно. Албан ёсны FreeBSD CDROM эсвэл албан ёсны FTP сайтаас татан авсан ISO дүрс ашиглан суулгах нь зүйтэй юм. Та өөрийн локал &mac; файлын систем дээрээ тохирох ISO дүрстэй болонгуутаа эсвэл өөрийн &mac;-ийн CD хөтөч дээр CDROM-той болонгуутаа өөрийн FreeBSD Parallels цонхны баруун доод талд байгаа дискний дүрсэн дээр дарах хэрэгтэй. Энэ нь таны виртуал машин дахь CDROM хөтчийг диск дээрх ISO файл эсвэл таны жинхэнэ CDROM хөтөчтэй холбох боломжийг олгох цонхыг харуулах болно. Өөрийн CDROM эхтэй энэ холболтыг хийснийхээ дараа дахин ачаалах дүрсийг дарж өөрийн FreeBSD машиныг хэвийн үед дахин ачаалдаг шигээ дахин ачаална. Parallels нь хэвийн BIOS-ийн хийдэг шиг танд CDROM байгаа эсэхийг шалгах тусгай BIOS-оор эхлэх болно. Энэ тохиолдолд энэ нь FreeBSD-ийн суулгах зөөвөрлөгчийг олж -т тайлбарлагдсаны адилаар ердийн sysinstall дээр суурилсан суулгалтыг эхлүүлэх болно. Та X11 системийг суулгаж болох боловч энэ удаад тохируулахыг битгий оролдоорой. Суулгалтыг дууссаныхаа дараа та өөрийн шинэ суулгасан FreeBSD виртуал машин руугаа дахин ачаалж ороорой. FreeBSD-г &macos; X/Parallels дээр тохируулах FreeBSD-г Parallels-ийн тусламжтай &macos; X дээр амжилттайгаар суулгасны дараа виртуалчлагдсан ажиллагаанд зориулж системийг оновчтой болгохын тулд хэд хэдэн тохиргооны алхмуудыг хийх ёстой. Ачаалагч дуудагчийн хувьсагчуудыг тохируулна Хамгийн чухал алхам бол Parallels-ийн орчинд FreeBSD-ийн CPU-н хэрэглээг багасгахын тулд -г багасгах явдал юм. Дараах мөрийг /boot/loader.conf файлд нэмэн үүнийг хийж болно: kern.hz=100 Энэ тохиргоогүйгээр, сул зогсож байгаа FreeBSD Parallels зочин OS нэг процессор бүхий &imac;-ийн CPU-ийн 15%-г ойролцоогоор ашиглах болно. Энэ өөрчлөлтийн дараа хэрэглээ нь 5% руу ойртох болно. Шинэ цөмийн тохиргооны файлыг үүсгэнэ Та бүх SCSI, FireWire, болон USB төхөөрөмжийн драйверуудыг арилгаж болно. Parallels нь драйверийн ашигладаг виртуал сүлжээний адаптерийн боломжтой байдаг, тэгэхээр &man.ed.4; болон &man.miibus.4;-д зориулснаас бусад бүх сүлжээний төхөөрөмжүүдийг цөмөөс арилгаж болно. Сүлжээг тохируулна Хамгийн хялбар сүлжээний тохиргоо бол таны хост &mac; шигээр ижил локал сүлжээнд өөрийн виртуал машиныг холбохын тулд DHCP-г ашиглах явдал юм. Үүнийг /etc/rc.conf файлд ifconfig_ed0="DHCP" гэж нэмэн хийж болно. Сүлжээний илүү нарийн тохиргоонууд -д тайлбарлагдсан байгаа. Фуканг Чен (Loader) Хувь нэмэр болгон оруулсан Линукс дээр ажиллах &xen; FreeBSD &xen; хэт бүрхүүл нь нээлттэй эх виртуалчлалын бүтээгдэхүүн бөгөөд түүнийг одоогооор арилжааны XenSource компани дэмждэг. Зочин үйлдлийн системүүд нь domU домэйн гэгддэг бөгөөд хост буюу эх үйлдлийн систем нь dom0 гэгддэг. FreeBSD-ийн виртуал хувилбарыг Линукс дээр ажиллуулах эхний алхам нь Линукс dom0-д зориулж &xen;-ийг суулгах явдал юм. Хост буюу эх үйлдлийн систем нь Slackware Линукс тархац байна. &xen; 3-г Линукс dom0 дээр суулгаж тохируулах &xen; 3.0-г XenSource-с татаж авах xen-3.0.4_1-src.tgz-г -с татаж авах хэрэгтэй. tar хийгдсэн бөмбөгийг задлах хэрэгтэй &prompt.root; cd xen-3.0.4_1-src &prompt.root; KERNELS="linux-2.6-xen0 linux-2.6-xenU" make world &prompt.root; make install dom0-д зориулж цөмийг дахин эмхэтгэхийн тулд: &prompt.root; cd xen-3.0.4_1-src/linux-2.6.16.33-xen0 &prompt.root; make menuconfig &prompt.root; make &prompt.root; make install &xen;-ий хуучин хувилбаруудад make ARCH=xen menuconfig тушаалыг зааж өгөх хэрэгтэй байж болох юм Grub menu.lst-д цэс оруулга нэмэх хэрэгтэй /boot/grub/menu.lst-г засварлаж дараах мөрүүдийг нэмэх хэрэгтэй: title Xen-3.0.4 root (hd0,0) kernel /boot/xen-3.0.4-1.gz dom0_mem=262144 module /boot/vmlinuz-2.6.16.33-xen0 root=/dev/hda1 ro Өөрийн компьютераа &xen; руу дахин ачаална Эхлээд /etc/xen/xend-config.sxp-г засварлаад дараах мөрийг нэмнэ: (network-script 'network-bridge netdev=eth0') Дараа нь бид &xen;-г ажиллуулж болно: &prompt.root; /etc/init.d/xend start &prompt.root; /etc/init.d/xendomains start Бидний dom0 ажиллаж байна: &prompt.root; xm list Name ID Mem VCPUs State Time(s) Domain-0 0 256 1 r----- 54452.9 FreeBSD 7-CURRENT domU &xen; 3.0-д зориулсан FreeBSD domU цөм болон дискний дүрсийг http://www.fsmware.com/ татаж авах хэрэгтэй. kernel-current mdroot-7.0.bz2 xmexample1.bsd xmexample1.bsd тохиргооны файлыг /etc/xen/ санд хийж цөм болон дискний дүрсний хадгалагдсан хэсэгтэй холбоотой оруулгуудыг засварлана. Энэ нь иймэрхүү харагдах ёстой: kernel = "/opt/kernel-current" memory = 256 name = "freebsd" vif = [ '' ] disk = [ 'file:/opt/mdroot-7.0,hda1,w' ] #on_crash = 'preserve' extra = "boot_verbose" extra += ",boot_single" extra += ",kern.hz=100" extra += ",vfs.root.mountfrom=ufs:/dev/xbd769a" mdroot-7.0.bz2 файл шахагдаагүй байх ёстой. Дараа нь kernel-current дахь __xen_guest хэсгийг &xen; 3.0.3-ийн шаарддаг VIRT_BASE-г нэмж өөрчлөх хэрэгтэй: &prompt.root; objcopy kernel-current -R __xen_guest &prompt.root; perl -e 'print "LOADER=generic,GUEST_OS=freebsd,GUEST_VER=7.0,XEN_VER=xen-3.0,BSD_SYMTAB,VIRT_BASE=0xC0000000\x00"' > tmp &prompt.root; objcopy kernel-current --add-section __xen_guest=tmp &prompt.root; objdump -j __xen_guest -s kernel-current kernel-current: file format elf32-i386 Contents of section __xen_guest: 0000 4c4f4144 45523d67 656e6572 69632c47 LOADER=generic,G 0010 55455354 5f4f533d 66726565 6273642c UEST_OS=freebsd, 0020 47554553 545f5645 523d372e 302c5845 GUEST_VER=7.0,XE 0030 4e5f5645 523d7865 6e2d332e 302c4253 N_VER=xen-3.0,BS 0040 445f5359 4d544142 2c564952 545f4241 D_SYMTAB,VIRT_BA 0050 53453d30 78433030 30303030 3000 SE=0xC0000000. Одоо бид өөрсдийн domU-г үүсгэж ажиллуулахад бэлэн боллоо: &prompt.root; xm create /etc/xen/xmexample1.bsd -c Using config file "/etc/xen/xmexample1.bsd". Started domain freebsd WARNING: loader(8) metadata is missing! Copyright (c) 1992-2006 The FreeBSD Project. Copyright (c) 1979, 1980, 1983, 1986, 1988, 1989, 1991, 1992, 1993, 1994 The Regents of the University of California. All rights reserved. FreeBSD 7.0-CURRENT #113: Wed Jan 4 06:25:43 UTC 2006 kmacy@freebsd7.gateway.2wire.net:/usr/home/kmacy/p4/freebsd7_xen3/src/sys/i386-xen/compile/XENCONF WARNING: DIAGNOSTIC option enabled, expect reduced performance. Xen reported: 1796.927 MHz processor. Timecounter "ixen" frequency 1796927000 Hz quality 0 CPU: Intel(R) Pentium(R) 4 CPU 1.80GHz (1796.93-MHz 686-class CPU) Origin = "GenuineIntel" Id = 0xf29 Stepping = 9 Features=0xbfebfbff<FPU,VME,DE,PSE,TSC,MSR,PAE,MCE,CX8,APIC,SEP,MTRR,PGE,MCA,CMOV,PAT,PSE36,CLFLUSH, DTS,ACPI,MMX,FXSR,SSE,SSE2,SS,HTT,TM,PBE> Features2=0x4400<CNTX-ID,<b14>> real memory = 265244672 (252 MB) avail memory = 255963136 (244 MB) xc0: <Xen Console> on motherboard cpu0 on motherboard Timecounters tick every 10.000 msec [XEN] Initialising virtual ethernet driver. xn0: Ethernet address: 00:16:3e:6b:de:3a [XEN] Trying to mount root from ufs:/dev/xbd769a WARNING: / was not properly dismounted Loading configuration files. No suitable dump device was found. Entropy harvesting: interrupts ethernet point_to_point kickstart. Starting file system checks: /dev/xbd769a: 18859 files, 140370 used, 113473 free (10769 frags, 12838 blocks, 4.2% fragmentation) Setting hostname: demo.freebsd.org. lo0: flags=8049<UP,LOOPBACK,RUNNING,MULTICAST> mtu 16384 inet6 ::1 prefixlen 128 inet6 fe80::1%lo0 prefixlen 64 scopeid 0x2 inet 127.0.0.1 netmask 0xff000000 Additional routing options:. Mounting NFS file systems:. Starting syslogd. /etc/rc: WARNING: Dump device does not exist. Savecore not run. ELF ldconfig path: /lib /usr/lib /usr/lib/compat /usr/X11R6/lib /usr/local/lib a.out ldconfig path: /usr/lib/aout /usr/lib/compat/aout /usr/X11R6/lib/aout Starting usbd. usb: Kernel module not available: No such file or directory Starting local daemons:. Updating motd. Starting sshd. Initial i386 initialization:. Additional ABI support: linux. Starting cron. Local package initialization:. Additional TCP options:. Starting background file system checks in 60 seconds. Sun Apr 1 02:11:43 UTC 2007 FreeBSD/i386 (demo.freebsd.org) (xc0) login: domU нь &os; 7.0-CURRENT цөмийг ажиллуулах ёстой: &prompt.root; uname -a FreeBSD demo.freebsd.org 7.0-CURRENT FreeBSD 7.0-CURRENT #113: Wed Jan 4 06:25:43 UTC 2006 kmacy@freebsd7.gateway.2wire.net:/usr/home/kmacy/p4/freebsd7_xen3/src/sys/i386-xen/compile/XENCONF i386 Сүлжээг одоо domU дээр тохируулж болно. &os; domU нь xn0 гэж нэрлэгдэх тусгай интерфэйсийг ашиглах болно: &prompt.root; ifconfig xn0 10.10.10.200 netmask 255.0.0.0 &prompt.root; ifconfig xn0: flags=843<UP,BROADCAST,RUNNING,SIMPLEX> mtu 1500 inet 10.10.10.200 netmask 0xff000000 broadcast 10.255.255.255 ether 00:16:3e:6b:de:3a lo0: flags=8049<UP,LOOPBACK,RUNNING,MULTICAST> mtu 16384 inet6 ::1 prefixlen 128 inet6 fe80::1%lo0 prefixlen 64 scopeid 0x2 inet 127.0.0.1 netmask 0xff000000 dom0 Slackware дээр &xen;-ээс хамаарах зарим сүлжээний интерфэйсүүд харагдах ёстой: &prompt.root; ifconfig eth0 Link encap:Ethernet HWaddr 00:07:E9:A0:02:C2 inet addr:10.10.10.130 Bcast:0.0.0.0 Mask:255.0.0.0 UP BROADCAST RUNNING MULTICAST MTU:1500 Metric:1 RX packets:815 errors:0 dropped:0 overruns:0 frame:0 TX packets:1400 errors:0 dropped:0 overruns:0 carrier:0 collisions:0 txqueuelen:0 RX bytes:204857 (200.0 KiB) TX bytes:129915 (126.8 KiB) lo Link encap:Local Loopback inet addr:127.0.0.1 Mask:255.0.0.0 UP LOOPBACK RUNNING MTU:16436 Metric:1 RX packets:99 errors:0 dropped:0 overruns:0 frame:0 TX packets:99 errors:0 dropped:0 overruns:0 carrier:0 collisions:0 txqueuelen:0 RX bytes:9744 (9.5 KiB) TX bytes:9744 (9.5 KiB) peth0 Link encap:Ethernet HWaddr FE:FF:FF:FF:FF:FF UP BROADCAST RUNNING NOARP MTU:1500 Metric:1 RX packets:1853349 errors:0 dropped:0 overruns:0 frame:0 TX packets:952923 errors:0 dropped:0 overruns:0 carrier:0 collisions:0 txqueuelen:1000 RX bytes:2432115831 (2.2 GiB) TX bytes:86528526 (82.5 MiB) Base address:0xc000 Memory:ef020000-ef040000 vif0.1 Link encap:Ethernet HWaddr FE:FF:FF:FF:FF:FF UP BROADCAST RUNNING NOARP MTU:1500 Metric:1 RX packets:1400 errors:0 dropped:0 overruns:0 frame:0 TX packets:815 errors:0 dropped:0 overruns:0 carrier:0 collisions:0 txqueuelen:0 RX bytes:129915 (126.8 KiB) TX bytes:204857 (200.0 KiB) vif1.0 Link encap:Ethernet HWaddr FE:FF:FF:FF:FF:FF UP BROADCAST RUNNING NOARP MTU:1500 Metric:1 RX packets:3 errors:0 dropped:0 overruns:0 frame:0 TX packets:2 errors:0 dropped:157 overruns:0 carrier:0 collisions:0 txqueuelen:1 RX bytes:140 (140.0 b) TX bytes:158 (158.0 b) xenbr1 Link encap:Ethernet HWaddr FE:FF:FF:FF:FF:FF UP BROADCAST RUNNING NOARP MTU:1500 Metric:1 RX packets:4 errors:0 dropped:0 overruns:0 frame:0 TX packets:0 errors:0 dropped:0 overruns:0 carrier:0 collisions:0 txqueuelen:0 RX bytes:112 (112.0 b) TX bytes:0 (0.0 b) &prompt.root; brctl show bridge name bridge id STP enabled interfaces xenbr1 8000.feffffffffff no vif0.1 peth0 vif1.0 &windows; дээрх Virtual PC &windows;-д зориулсан Virtual PC нь чөлөөтэй татаж авахаар байдаг, µsoft;-ийн програм хангамж юм. Системийн шаардлагууд хуудсыг үзнэ үү. µsoft.windows; дээр Virtual PC суусны дараа хэрэглэгч виртуал машинаа тохируулж хүссэн зочин үйлдлийн системээ суулгах шаардлагатай. Virtual PC/µsoft.windows; дээр FreeBSD суулгах нь µsoft.windows;/Virtual PC дээр FreeBSD суулгах эхний алхам нь FreeBSD-г суулгах шинэ виртуал машин үүсгэх явдал юм. Асуухад нь Create a virtual machine гэсэн цэсийг сонгоно: Тэгээд дараа нь Operating system гэдэг дээр Other гэдгийг сонгоно: Дараа нь энэ виртуал FreeBSD-д зориулсан өөрийн төлөвлөгөөнөөсөө хамаараад хангалттай диск болон санах ойн хэмжээг сонгох хэрэгтэй. Virtual PC дээр FreeBSD-г ашиглахад ихэнхдээ 4GB дискний зай болон 512MB RAM хангалттай байдаг: Хадгалаад тохиргоог дуусгана: Өөрийн FreeBSD виртуал машинаа сонгоод Settings дээр дараад дараа нь сүлжээний төрөл болон сүлжээний интерфэйсийг тохируулна: Өөрийн чинь FreeBSD машин үүсгэгдсэний дараа түүн дээр FreeBSD суулгах шаардлагатай болно. Үүнийг албан ёсны FreeBSD CDROM эсвэл албан ёсны FTP хаягаас татаж авсан ISO дүрснээс суулгах нь зүйтэй. Өөрийн &windows; файлын систем дээр тохирсон ISO дүрс эсвэл CD хөтөчдөө CDROM хийснийхээ дараа өөрийн виртуал FreeBSD машин дээр хоёр дарж эхлүүлэх хэрэгтэй. Дараа нь Virtual PC цонхны CD цэсэн дээр дарж Capture ISO Image... цэсийг сонгоно. Ингэснээр таны виртуал машин дээр CDROM хөтчийг диск дээр байгаа ISO файлтай эсвэл таны өөрийн жинхэнэ CDROM хөтөчтэй холбох боломжийг олгох цонхыг гаргаж ирэх юм. Өөрийн CDROM эхтэй энэ холболтыг хийсний дараа өөрийн FreeBSD виртуал машиныг Action болон Reset цэсүүдийг сонгон дахин ачаалах хэрэгтэй. Virtual PC нь яг л энгийн BIOS шалгадаг шиг л танд CDROM байгаа эсэхийг эхлэн шалгах тусгай BIOS-оор дахин эхлэн ачаалах болно. Энэ тохиолдолд FreeBSD-ийн суулгац зөөвөрлөгчийг олж дээр тайлбарласан шиг энгийн sysinstall дээр тулгуурласан суулгалтыг эхлүүлнэ. Та X11-ийг энэ үед суулгаж болох боловч тохируулахыг бүү оролдоорой. Суулгаж дууссаныхаа дараа CDROM эсвэл хувилбарын ISO дүрсээ гаргаж авахаа мартуузай. Төгсгөлд нь өөрийн шинэхэн суулгасан FreeBSD виртуал машин уруугаа дахин ачаалж орох хэрэгтэй. µsoft.windows;/Virtual PC дээр FreeBSD-г тохируулах нь µsoft.windows; дээр Virtual PC ашиглан FreeBSD-г амжилттай суулгасны дараа виртуалчлагдсан үйлдэлд зориулж системийг оновчтой болгон хийж болох хэд хэдэн тохиргооны алхмууд байдаг. Ачаалагч дуудагчийн хувьсагчуудыг тохируулна Хамгийн чухал алхам бол Virtual PC орчинд FreeBSD-ийн CPU-ийн хэрэглээг багасгахын тулд тохиргоог багасгах явдал юм. Үүнийг хийхийн тулд доор дурдсан мөрийг /boot/loader.conf файлд нэмнэ: kern.hz=100 Энэ тохиргоогүй бол сул зогсож байгаа FreeBSD Virtual PC зочин үйлдлийн систем нэг процессортой компьютерийн CPU-ний 40%-ийг ойролцоогоор ашиглах болно. Энэ тохиргооны дараа хэрэглээ дөнгөж 3% уруу дөхөж очих болно. Цөмийн шинэ тохиргооны файл үүсгэнэ Та SCSI, FireWire болон USB төхөөрөмжийн бүх драйверуудыг устгаж болно. Virtual PC нь &man.de.4; драйверийн ашигладаг виртуал сүлжээний адаптерийн боломжтой бөгөөд тэгэхээр &man.de.4; болон &man.miibus.4;-с бусад бүх сүлжээний төхөөрөмжүүдийг цөмөөс арилгаж болно. Сүлжээг тохируулна Хамгийн энгийн сүлжээний тохиргоо нь өөрийн эх µsoft.windows; холбогдсон тэр дотоод сүлжээндээ өөрийн виртуал машиныг холбохдоо DHCP-ийг ашиглах явдал юм. ifconfig_de0="DHCP" мөрийг /etc/rc.conf файлд нэмж үүнийг хийнэ. Сүлжээний илүү нарийн тохиргоонуудын талаар дээр тайлбарласан байгаа болно. MacOS дээрх VMWare &mac;-д зориулсан VMWare Fusion нь &macos; 10.4.9 болон түүнээс хойшх хувилбар бүхий &intel; дээр тулгуурласан &apple; &mac; компьютеруудад зориулагдсан арилжааны програм хангамж бүтээгдэхүүн юм. FreeBSD нь бүрэн дэмжигдсэн зочин үйлдлийн систем юм. &macos; X дээр VMWare Fusion суулгасны дараа хэрэглэгч виртуал машинаа тохируулж хүссэн зочин үйлдлийн системээ суулгах ёстой. VMWare/&macos; X дээр FreeBSD суулгах нь Эхний алхам нь VMWare Fusion-г эхлүүлнэ, ингэхэд Виртуал Машины Сан ачаалагдах болно. "New"-г дарж VM буюу виртуал машин үүсгэнэ: Энэ нь VM үүсгэхэд тань туслах New Virtual Machine Assistant буюу Шинэ Виртуал Машины Туслагчийг ачаалах бөгөөд Continue дарж үргэлжлүүлнэ: Operating System гэдэг дээр Other гэдгийг сонгоод FreeBSD юм уу эсвэл та 64-битийн дэмжлэг хүсэж байгаа бол FreeBSD 64-bit гэдгийг Version гэдэг дээр сонгоорой: VM дүрсний нэр болон хадгалахыг хүсэж байгаа тэр сангийнхаа нэрийг сонгоно: VM-д зориулсан Виртуал Хатуу Дискийнхээ хэмжээг сонгоно: VM-ийг суулгахдаа ISO дүрс эсвэл CD-ий аль нэгнээс суулгахыг сонгоно: Finish-ийг дарсны дараа VM дахин ачаалах болно: Ердийн суулгадагтайгаа адил юм уу эсвэл -т заасны дагуу &os;-ийг суулгана: Суулгаж дууссаны дараа Санах ойн хэрэглээ зэрэг VM-ийн тохиргоонуудыг өөрчилж болно: VM-ийг ажиллаж байхад VM-ийн системийн тоног төхөөрөмжийн тохиргоонуудыг өөрчилж болдоггүй. VM-ийн хандаж болох CPU-ийн тоо: CD-Rom төхөөрөмжийн төлөв. Хэрэв танд CD-Rom/ISO дахиж хэрэг болохгүй бол та ерөнхийдөө түүнийг VM-ээс салгаж болно. Сүүлийн өөрчлөх юм нь сүлжээнд VM хэрхэн холбогдохыг заах юм. Эх хостоос нь гадна бусад машинуудаас VM рүү холболт хийгддэг байхыг та зөвшөөрөхийг хүсэж байгаа бол Connect directly to the physical network (Bridged) буюу Физик сүлжээнд шууд холбогдох (Гүүр хийгдсэн) гэдгийг сонгоорой. Хэрэв тэгж хүсэхгүй байгаа бол VM-ийг Интернэт рүү хандах боломжтой болгодог боловч сүлжээнээс VM рүү хандах боломжгүй Share the host's internet connection (NAT) буюу хостын интернэтийн холболтыг (NAT) хуваалцах гэсэн сонголтыг сонгохыг зөвлөдөг. Тохиргоонуудыг өөрчилж дууссаныхаа дараа шинээр суулгасан FreeBSD виртуал машинаа ачаалах хэрэгтэй. FreeBSD-г &macos; X/VMWare дээр тохируулах нь &macos; X дээр VMWare-ийн тусламжтайгаар FreeBSD амжилттай суугдсаны дараа виртуалчлагдсан үйлдэлд зориулж системийг оновчтой болгохын тулд хийгдэж болох хэд хэдэн тохиргооны алхмууд байдаг. Ачаалагч дуудагчийн хувьсагчуудыг тохируулна VMWare орчин доор FreeBSD-ийн CPU-ийн хэрэглээг багасгахын тулд тохируулгыг багасгах нь хамгийн чухал алхам юм. Дараах мөрийг /boot/loader.conf-д нэмснээр үүнийг хийж болно: kern.hz=100 Энэ тохиргоогүйгээр сул зогсож байгаа FreeBSD VMWare зочин OS нь ганц процессор бүхий &imac;-ийн CPU-ний бараг 15%-ийг ашиглах болно. Энэ өөрчлөлтийн дараа ашиглалт дөнгөж 5% хүрэх хэмжээний байх болно. Цөмийн шинэ тохиргооны файл үүсгэнэ Та FireWire, болон USB төхөөрөмжийн бүх л драйверуудыг хасаж болно. VMWare нь &man.em.4; драйверийн ашигладаг виртуал сүлжээний адаптераар хангадаг учир &man.em.4;-д зориулснаас бусад сүлжээний бүх төхөөрөмжүүдийг цөмөөс хасаж болно. Сүлжээг тохируулна Хамгийн хялбар сүлжээний тохиргоо нь өөрийн хост &mac; холбогдсон байгаа дотоод сүлжээндээ DHCP ашиглан өөрийн виртуал машинаа холбох явдал юм. /etc/rc.conf файлд ifconfig_em0="DHCP" мөрийг нэмснээр үүнийг хийж болно. Сүлжээний илүү дэлгэрэнгүй тохиргоонуудын талаар -д тайлбарласан байгаа. FreeBSD-г хост буюу эх OS маягаар ашиглах - FreeBSD нь хост буюу эх үйлдлийн систем маягаар ашиглагдахаар - аль ч виртуалчлалын багцад одоогоор албан ёсоор дэмжигдээгүй байгаа боловч - олон хүмүүс VMware-ийн хуучин хувилбаруудыг энэ зорилгоор ашигладаг. - FreeBSD дээр &xen;-ийг хост буюу эх орчин маягаар ажиллуулах тал дээр ажиллаж - байгаа болно. + Олон жилийн туршид &os; нь аль нэг виртуалчлах шийдлийн хувьд + албан ёсоор эх OS маягаар ашиглагдах боломжгүй байлаа. Зарим хүмүүс + &linux;-ийн хоёртын нийлэмжтэй давхаргыг хэрэглэдэг + VMware-ийн ихэвчлэн хуучирсан хувилбарыг (emulators/vmware3 шиг) ашигладаг байлаа. + &os; 7.2 хувилбар гарсны дөнгөж дараахан Sun-ий + &virtualbox;-ийн Нээлттэй Эх Хувилбар + (Open Source Edition (OSE) портын цуглуулгад &os;-ийн + эх програм хэлбэрээр орсон. + + &virtualbox; нь идэвхтэйгээр хөгжүүлэгдэж + байгаа бүрэн хэмжээний виртуалчлалын багц бөгөөд &windows;, &macos;, + &linux; ба &os; зэрэг ихэнх үйлдлийн системүүдийн хувьд байдаг. + Энэ нь &windows; эсвэл &unix; төст зочин үйлдлийн системүүдийг + адил хэмжээгээр ажиллуулах чадвартай юм. Хоёр төрлийн байдаг бөгөөд + нэг нь нээлттэй эх нөгөө нь арилжааны хувилбар юм. Хэрэглэгчийн + зүгээс харахад OSE-ийн хамгийн гол хязгаарлалт нь + USB-ийн дэмжлэг байхгүй явдал юм. Өөр бусад ялгаануудыг дахь + &virtualbox;-ийн викигийн Editions + буюу хувилбарууд хуудаснаас олж болно. Одоогоор зөвхөн OSE + &os;-ийн хувьд байгаа болно. + + + &virtualbox; суулгах нь + + &virtualbox; нь &os;-ийн порт хэлбэрээр + emulators/virtualbox санд байрладаг + бөгөөд дараах тушаалыг ашиглан суулгаж болно: + + &prompt.root; cd /usr/ports/emulators/virtualbox +&prompt.root; make install clean + + Тохиргооны цонхон дээрх сонголтуудаас ашигтай нэг нь + GuestAdditions буюу зочин нэмэлтүүд програмууд + юм. Эдгээр нь хулганын заагчийн нэгдэл (хулганыг эх болон зочин + үйлдлийн системийн хооронд гарын тусгай хослол дарж шилжих шаардлагагүйгээр + хуваалцан хэрэглэх боломжийг бүрдүүлдэг) болон ялангуяа &windows; + зочдын хувьд илүү хурдан видео харуулах зэрэг зочин үйлдлийн системүүдийг + хэд хэдэн ашигтай боломжуудаар хангадаг. Зочны нэмэлтүүд нь + зочин үйлдлийн системийг суулгаж дууссаны дараа Devices + цэсэнд байх болно. + + &virtualbox;-ийг анх удаа эхлүүлэхээсээ + өмнө хэдэн тохиргооны өөрчлөлтүүдийг хийх ёстой. Порт цөмийн + модулийг /boot/modules санд суулгах бөгөөд + ажиллаж байгаа цөмд дараах тушаалаар дуудах ёстой: + + &prompt.root; kldload vboxdrv + + Модулийг дахин ачаалсны дараа үргэлж дуудагддаг байхаар + тохируулахын тулд дараах мөрийг /boot/loader.conf + файлд нэмнэ: + + vboxdrv_load="YES" + + &virtualbox; нь бас + proc файлын системийг холбосон байхыг + шаарддаг: + + &prompt.root; mount -t procfs proc /proc + + Дахин ачаалсны дараа ажилладаг байхаар тохируулахын + тулд дараах мөр /etc/fstab файлд шаардлагатай: + + proc /proc procfs rw 0 0 + + + &virtualbox;-ийг терминалаас ажиллуулахад + алдааны мэдээлэл дараах шиг харагдвал: + + VirtualBox: supR3HardenedExecDir: couldn't read "", errno=2 cchLink=-1 + + Магадгүй шалтгаан нь proc файлын систем байх болно. + Зөв холбогдсон эсэхийг шалгахын тулд mount тушаалыг + ашиглана уу. + + + vboxusers бүлэг &virtualbox;-г + суулгах явцад үүсгэгддэг. &virtualbox;-д + хандах шаардлагатай бүх хэрэглэгчид энэ бүлгийн гишүүн болж нэмэгдсэн + байх ёстой. pw тушаалыг шинэ гишүүдийг нэмэхэд + хэрэглэж болно: + + &prompt.root; pw groupmod vboxusers -m yourusername + + &virtualbox;-ийг ажиллуулахын + тулд график орчны цэснээс Sun VirtualBox-г + сонгох юм уу эсвэл дараахийг терминал дээр бичиж ажиллуулах + хэрэгтэй: + + &prompt.user; VirtualBox + + &virtualbox;-ийг тохируулж + ашиглах талаар дэлгэрэнгүй мэдээллийг + албан ёсны вэб сайтад хандаж үзнэ үү. &os;-ийн порт нь хамгийн + сүүлийн үеийнх бөгөөд маш эрчимтэй хөгжүүлэлт хийгдэж байдаг. + Хамгийн сүүлийн үеийн мэдээлэл болон алдааг олж засварлах + заавруудыг &os;-ийн вики дэх тохирох + хуудсанд хандаж үзнэ үү. + + + + Виртуалчлалын бусад сонголтууд + &os; дээр &xen;-ийг хост орчин + хэлбэрээр ажиллуулахаар ажил хийгдэж байгаа болно. Үүний + туршилтын хувилбар &os; 8.0-д гарах болно. + diff --git a/mn_MN.UTF-8/share/sgml/trademarks.ent b/mn_MN.UTF-8/share/sgml/trademarks.ent index f82f55314f..8db0c0fc6e 100644 --- a/mn_MN.UTF-8/share/sgml/trademarks.ent +++ b/mn_MN.UTF-8/share/sgml/trademarks.ent @@ -1,415 +1,416 @@ 3Com болон HomeConnect нь 3Com Корпорацийн бүртгэгдсэн худалдааны тэмдэгнүүд юм."> 3Com"> 3ware болон Escalade нь 3ware Inc-ийн бүртгэгдсэн худалдааны тэмдэгнүүд юм."> 3ware"> Escalade"> Adaptec нь Adaptec, Inc-ийн бүртгэгдсэн худалдааны тэмдэг юм."> Adaptec"> Adobe, Acrobat, Acrobat Reader, болон PostScript нь бүртгэгдсэн худалдааны тэмдэгнүүд эсвэл Adobe Systems Incorporated-ийн Америкийн Нэгдсэн Улс ба/эсвэл бусад улсууд дахь худалдааны тэмдэгнүүд юм."> Acrobat"> Acrobat Reader"> Adobe"> PostScript"> AMD, Am486, Am5X86, AMD Athlon, AMD Duron, AMD Opteron, AMD-K6, Athlon, Élan, Opteron, болон PCnet нь Advanced Micro Devices, Inc-ийн худалдааны тэмдэгнүүд юм."> Am486"> Am5x86"> AMD Athlon"> AMD Duron"> AMD-K6"> AMD Opteron"> Athlon"> Élan"> Opteron"> Apple, AirPort, FireWire, Mac, Macintosh, Mac OS, Quicktime, болон TrueType нь Америкийн Нэгдсэн Улс ба/эсвэл бусад улсуудад бүртгэгдсэн Apple Computer, Inc.-ийн худалдааны тэмдэгнүүд юм."> AirPort"> Apple"> FireWire"> iMac"> Mac"> Macintosh"> Mac OS"> Quicktime"> TrueType"> ARM нь ARM Limited-ийн бүртгэгдсэн худалдааны тэмдэг юм."> ARM"> Bluetooth үгийн тэмдгийг Bluetooth SIG, Inc эзэмшдэг."> Bluetooth"> Broadcom нь Broadcom корпораци ба/эсвэл түүний салбаруудын бүртгэгдсэн худалдааны тэмдэг юм."> Broadcom"> Check Point, Firewall-1, болон VPN-1 нь Check Point Software Technologies Ltd-ийн худалдааны тэмдэгнүүд юм."> Cisco, Catalyst, ба IOS нь Америкийн Нэгдсэн Улс болон зарим нэг улсууд дахь Cisco Systems, Inc. ба/эсвэл түүний гишүүдийн бүртгэгдсэн худалдааны тэмдэгнүүд юм."> Cisco"> Catalyst"> EtherChannel"> IOS"> Corel болон WordPerfect нь Канад, Америкийн Нэгдсэн Улс ба/эсвэл бусад улсууд дахь Corel корпораци ба/эсвэл түүний салбаруудын бүртгэгдсэн худалдааны тэмдэгнүүд юм."> WordPerfect"> Coverity нь бүртгэгдсэн худалдааны тэмдэг бөгөөд Coverity Extend, Coverity Prevent болон Coverity Prevent SQS нь Coverity Inc-ийн худалдааны тэмдэгнүүд юм."> Coverity"> Coverity Prevent"> Sound Blaster нь Америкийн Нэгдсэн Улс ба/эсвэл бусад улсууд дахь Creative Technology Ltd.-ийн худалдааны тэмдэгнүүд юм."> SoundBlaster"> CVSup нь Жон Д. Полстрагийн бүртгэгдсэн худалдааны тэмдэг юм."> Dell, Dell Precision, Latitude, Optiplex, PowerEdge нь Dell Computer корпорацийн бүртгэгдсэн худалдааны тэмдэгнүүд юм"> Dell"> PowerEdge"> EPSON, EPSON Perfection нь Seiko Epson корпорацийн бүртгэгдсэн худалдааны тэмдэгнүүд юм."> EPSON"> EPSON Perfection"> FreeBSD нь FreeBSD Сангийн бүртгэгдсэн худалдааны тэмдэг юм."> Heidelberg, Helvetica, Palatino, болон Times Roman нь АНУ болон бусад улсууд дахь Heidelberger Druckmaschinen AG-ийн бүртгэгдсэн худалдааны тэмдэгнүүд, аль эсвэл худалдааны тэмдэгнүүд юм."> IBM, AIX, EtherJet, Netfinity, OS/2, PowerPC, PS/2, S/390, болон ThinkPad нь Америкийн Нэгдсэн Улс болон бусад улсууд дахь International Business Machines корпорацийн худалдааны тэмдэгнүүд юм."> AIX"> EtherJet"> Netfinity"> OS/2"> PowerPC"> PS/2"> S/390"> ThinkPad"> IEEE, POSIX, болон 802 нь Америкийн Нэгдсэн Улс дахь Institute of Electrical and Electronics Engineers буюу Цахилгаан ба Электроны Инженерүүдийн Сургуулийн бүртгэгдсэн худалдааны тэмдэгнүүд юм."> IEEE"> POSIX"> Intel, Celeron, EtherExpress, i386, i486, Itanium, Pentium, болон Xeon нь Америкийн Нэгдсэн Улс болон бусад улсууд дахь Intel корпораци эсвэл түүний салбаруудын худалдааны тэмдэгнүүд эсвэл бүртгэгдсэн худалдааны тэмдэгнүүд юм."> Celeron"> EtherExpress"> i386"> i486"> Intel"> Itanium"> Pentium"> Xeon"> Core"> Intuit болон Quicken нь Америкийн Нэгдсэн Улс болон бусад улсууд дахь Intuit Inc. эсвэл түүний аль нэг салбаруудын бүртгэгдсэн тэмдэгнүүд ба/эсвэл бүртгэгдсэн үйлчилгээний тэмдэгнүүд юм."> Iomega, Zip, болон Jaz нь Америкийн Нэгдсэн Улс ба/эсвэл бусад улсууд дахь Iomega корпорацийн бүртгэгдсэн худалдааны тэмдэгнүүд эсвэл худалдааны тэмдэгнүүд юм."> Zip"> Jaz"> Lantronix болон EasyIO нь Lantronix корпорацийн худалдааны тэмдэгнүүд юм."> EasyIO"> Линукс нь Линус Торвалдсын бүртгэгдсэн худалдааны тэмдэг юм."> Linux"> LSI Logic, AcceleRAID, eXtremeRAID, MegaRAID болон Mylex нь LSI Logic Corp-ийн худалдааны тэмдэгнүүд эсвэл бүртгэгдсэн худалдааны тэмдэгнүүд юм."> AcceleRAID"> MegaRAID"> Mylex"> Macromedia, Flash, болон Shockwave Америкийн Нэгдсэн Улс ба/эсвэл бусад улсууд дахь Macromedia Inc-ийн худалдааны тэмдэгнүүд эсвэл бүртгэгдсэн худалдааны тэмдэгнүүд юм."> Flash"> Macromedia"> Shockwave"> Microsoft, IntelliMouse, MS-DOS, Outlook, Windows, Windows Media болон Windows NT нь Америкийн Нэгдсэн Улс ба/эсвэл бусад улсууд дахь Microsoft корпорацийн бүртгэгдсэн худалдааны тэмдэгнүүд эсвэл худалдааны тэмдэгнүүд юм."> IntelliMouse"> Microsoft"> MS-DOS"> Outlook"> Windows"> Windows Media"> Windows NT"> MIPS болон R4000 нь Америкийн Нэгдсэн Улс болон бусад улсууд дахь MIPS Technologies, Inc-ийн бүртгэгдсэн худалдааны тэмдэгнүүд юм."> MIPS"> MySQL нь Америкийн Нэгдсэн Улс, Европын Холбоо болон бусад улсууд дахь MySQL AB-ийн бүртгэгдсэн худалдааны тэмдэгнүүд юм."> MySQL"> M-Systems болон DiskOnChip нь M-Systems Flash Disk Pioneers, Ltd-ийн худалдааны тэмдэгнүүд эсвэл бүртгэгдсэн худалдааны тэмдэгнүүд юм."> DiskOnChip"> NetBSD нь NetBSD сангийн бүртгэгдсэн худалдааны тэмдэг юм."> Netscape болон Netscape Navigator нь Америкийн Нэгдсэн Улс болон бусад улсууд дахь Netscape Communications корпорацийн бүртгэгдсэн худалдааны тэмдэгнүүд юм."> Netscape"> Netscape Navigator"> GateD болон NextHop нь Америкийн Нэгдсэн Улс болон бусад улсууд дахь NextHop-ийн бүртгэгдсэн эсвэл бүртгэгдээгүй худалдааны тэмдэгнүүд юм."> GateD"> NetWare, NetWare Loadable Module, болон NLM нь Америкийн Нэгдсэн Улс болон бусад улсууд дахь Novell, Inc-ийн бүртгэгдсэн худалдааны тэмдэгнүүд эсвэл худалдааны тэмдэгнүүд юм."> Motif, OSF/1, болон UNIX нь Америкийн Нэгдсэн Улс болон бусад улсууд дахь The Open Group-ийн бүртгэгдсэн худалдааны тэмдэгнүүд бөгөөд IT DialTone ба The Open Group нь Америкийн Нэгдсэн Улс болон бусад улсууд дахь The Open Group-ийн худалдааны тэмдэгнүүд юм."> UNIX нь АНУ болон бусад улсууд дахь The Open Group-ийн бүртгэгдсэн худалдааны тэмдэг юм."> Motif"> UNIX"> Oracle нь Oracle корпорацийн бүртгэгдсэн худалдааны тэмдэгнүүд юм."> Oracle"> Parallels нь Parallels Software International Inc.-ийн худалдааны тэмдэг юм."> PowerQuest болон PartitionMagic нь Америкийн Нэгдсэн Улс ба/эсвэл бусад улсууд дахь PowerQuest корпорацийн бүртгэгдсэн худалдааны тэмдэгнүүд юм."> PartitionMagic"> QUALCOMM болон Eudora нь QUALCOMM Incorporated-ийн бүртгэгдсэн худалдааны тэмдэгнүүд юм."> Eudora"> RealNetworks, RealPlayer, болон RealAudio нь RealNetworks, Inc.-ийн бүртгэгдсэн худалдааны тэмдэгнүүд юм."> RealPlayer"> Red Hat, RPM, нь Америкийн Нэгдсэн Улс болон бусад улсууд дахь Red Hat, Inc-ийн худалдааны тэмдэгнүүд эсвэл бүртгэгдсэн худалдааны тэмдэгнүүд юм."> SAP, R/3, болон mySAP нь Герман болон дэлхий дахины бусад улсууд дахь SAP AG-ийн худалдааны тэмдэгнүүд эсвэл бүртгэгдсэн худалдааны тэмдэгнүүд юм."> R/3"> SAP"> Silicon Graphics, SGI, болон OpenGL нь Америкийн Нэгдсэн Улс ба/эсвэл дэлхий дахины бусад улсууд дахь Silicon Graphics, Inc.-ийн бүртгэгдсэн худалдааны тэмдэгнүүд юм."> OpenGL"> Slackware нь Patrick Volkerding болон Slackware Linux, Inc-ийн бүртгэгдсэн худалдааны тэмдэг юм."> Sparc, Sparc64, SPARCEngine, болон UltraSPARC нь Америкийн Нэгдсэн Улс болон бусад улсууд дахь SPARC International, Inc-ийн худалдааны тэмдэгнүүд юм. SPARC худалдааны тэмдэгнүүдийг зүүсэн бүтээгдэхүүнүүд нь Sun Microsystems, Inc-ийн хөгжүүлсэн архитектур дээр суурилсан байдаг."> Sparc"> Sparc64"> SPARCEngine"> UltraSPARC"> Sun, Sun Microsystems, Java, Java Virtual Machine, JavaServer Pages, JDK, JRE, JSP, JVM, Netra, - Solaris, StarOffice, Sun Blade, Sun Enterprise, Sun Fire, SunOS, болон - Ultra нь Америкийн Нэгдсэн Улс болон бусад улсууд дахь Sun Microsystems, Inc-ийн + Solaris, StarOffice, Sun Blade, Sun Enterprise, Sun Fire, SunOS, + Ultra болон VirtualBox нь Америкийн Нэгдсэн Улс болон бусад улсууд дахь Sun Microsystems, Inc-ийн худалдааны тэмдэгнүүд эсвэл бүртгэгдсэн худалдааны тэмдэгнүүд юм."> Java"> Java Virtual Machine"> JavaServer Pages"> JDK"> JRE"> JSP"> JVM"> Netra"> Solaris"> StarOffice"> Sun"> Sun Blade"> Sun Enterprise"> Sun Fire"> Ultra"> SunOS"> +VirtualBox"> Symantec болон Ghost нь Америкийн Нэгдсэн Улс болон бусад улсууд дахь Symantec корпорацийн бүртгэгдсэн худалдааны тэмдэгнүүд юм."> MATLAB нь The MathWorks, Inc-ийн бүртгэгдсэн худалдааны тэмдэг юм."> MATLAB"> SpeedTouch нь Thomson-ий худалдааны тэмдэг юм."> SpeedTouch"> Transmeta болон Crusoe нь Америкийн Нэгдсэн Улс ба/эсвэл бусад улсууд дахь Transmeta корпорацийн худалдааны тэмдэгнүүд эсвэл бүртгэгдсэн худалдааны тэмдэгнүүд юм."> Crusoe"> Transmeta"> U.S. Robotics болон Sportster нь U.S. Robotics корпорацийн бүртгэгдсэн худалдааны тэмдэгнүүд юм."> Sportster"> U.S. Robotics"> Waterloo Maple болон Maple нь Waterloo Maple Inc-ийн худалдааны тэмдэгнүүд эсвэл бүртгэгдсэн худалдааны тэмдэгнүүд юм."> Maple"> Mathematica нь Wolfram Research, Inc-ийн бүртгэгдсэн худалдааны тэмдэг юм."> Mathematica"> VMware нь VMware, Inc-ийн худалдааны тэмдэг юм."> Xen нь Америкийн Нэгдсэн Улс болон бусад улсууд дахь XenSource, Inc.-ийн худалдааны тэмдэг юм."> Xen"> XFree86 нь XFree86 Project, Inc-ийн худалдааны тэмдэг юм."> XFree86"> Ogg Vorbis болон Xiph.Org нь Xiph.Org-ийн худалдааны тэмдэгнүүд юм."> Үйлдвэрлэгчид болон худалдаалагчдын өөрийнхөө бүтээгдэхүүнүүддээ ашигладаг тэмдэгнүүдийн олонхи нь худалдааны тэмдэг гэж хэлэгддэг. Тийм худалдааны тэмдэгнүүд энэ баримтад гарч байх үед, FreeBSD төсөлд худалдааны тэмдэг мэдэгдэж байвал тэмдэгнүүд дээр ™ эсвэл ® тэмдэгт нэмэгддэг.">