diff --git a/mn_MN.UTF-8/books/handbook/Makefile b/mn_MN.UTF-8/books/handbook/Makefile
index c87b8fec44..d4d98ffc68 100644
--- a/mn_MN.UTF-8/books/handbook/Makefile
+++ b/mn_MN.UTF-8/books/handbook/Makefile
@@ -1,272 +1,277 @@
# $FreeBSD$
#
# The FreeBSD Mongolian Documentation Project
#
-# Original revision 1.103
+# Original revision 1.104
#
# Build the FreeBSD Handbook.
#
#
# ------------------------------------------------------------------------
#
# Handbook-specific variables
#
# WITH_PGPKEYS The print version of the handbook only prints PGP
# fingerprints by default. If you would like for the
# entire key to be displayed, then set this variable.
# This option has no affect on the HTML formats.
#
# Handbook-specific targets
#
# pgpkeyring This target will read the contents of
# pgpkeys/chapter.sgml and will extract all of
# the pgpkeys to standard out. This output can then
# be redirected into a file and distributed as a
# public keyring of FreeBSD developers that can
# easily be imported into PGP/GPG.
#
# ------------------------------------------------------------------------
.PATH: ${.CURDIR}/../../share/sgml/glossary
MAINTAINER= doc@FreeBSD.org
DOC?= book
FORMATS?= html-split
HAS_INDEX= true
USE_PS2PDF= yes
INSTALL_COMPRESSED?= gz
INSTALL_ONLY_COMPRESSED?=
IMAGES_EN = advanced-networking/isdn-bus.eps
IMAGES_EN+= advanced-networking/isdn-twisted-pair.eps
IMAGES_EN+= advanced-networking/natd.eps
IMAGES_EN+= advanced-networking/net-routing.pic
IMAGES_EN+= advanced-networking/static-routes.pic
IMAGES_EN+= geom/striping.pic
IMAGES_EN+= install/adduser1.scr
IMAGES_EN+= install/adduser2.scr
IMAGES_EN+= install/adduser3.scr
IMAGES_EN+= install/boot-mgr.scr
IMAGES_EN+= install/console-saver1.scr
IMAGES_EN+= install/console-saver2.scr
IMAGES_EN+= install/console-saver3.scr
IMAGES_EN+= install/console-saver4.scr
IMAGES_EN+= install/desktop.scr
IMAGES_EN+= install/disklabel-auto.scr
IMAGES_EN+= install/disklabel-ed1.scr
IMAGES_EN+= install/disklabel-ed2.scr
IMAGES_EN+= install/disklabel-fs.scr
IMAGES_EN+= install/disklabel-root1.scr
IMAGES_EN+= install/disklabel-root2.scr
IMAGES_EN+= install/disklabel-root3.scr
IMAGES_EN+= install/disk-layout.eps
IMAGES_EN+= install/dist-set.scr
IMAGES_EN+= install/dist-set2.scr
IMAGES_EN+= install/docmenu1.scr
IMAGES_EN+= install/ed0-conf.scr
IMAGES_EN+= install/ed0-conf2.scr
IMAGES_EN+= install/edit-inetd-conf.scr
IMAGES_EN+= install/fdisk-drive1.scr
IMAGES_EN+= install/fdisk-drive2.scr
IMAGES_EN+= install/fdisk-edit1.scr
IMAGES_EN+= install/fdisk-edit2.scr
IMAGES_EN+= install/ftp-anon1.scr
IMAGES_EN+= install/ftp-anon2.scr
IMAGES_EN+= install/hdwrconf.scr
IMAGES_EN+= install/keymap.scr
IMAGES_EN+= install/main1.scr
IMAGES_EN+= install/mainexit.scr
IMAGES_EN+= install/main-std.scr
IMAGES_EN+= install/main-options.scr
IMAGES_EN+= install/main-doc.scr
IMAGES_EN+= install/main-keymap.scr
IMAGES_EN+= install/media.scr
IMAGES_EN+= install/mouse1.scr
IMAGES_EN+= install/mouse2.scr
IMAGES_EN+= install/mouse3.scr
IMAGES_EN+= install/mouse4.scr
IMAGES_EN+= install/mouse5.scr
IMAGES_EN+= install/mouse6.scr
IMAGES_EN+= install/mta-main.scr
IMAGES_EN+= install/net-config-menu1.scr
IMAGES_EN+= install/net-config-menu2.scr
IMAGES_EN+= install/nfs-server-edit.scr
IMAGES_EN+= install/ntp-config.scr
IMAGES_EN+= install/options.scr
IMAGES_EN+= install/pkg-cat.scr
IMAGES_EN+= install/pkg-confirm.scr
IMAGES_EN+= install/pkg-install.scr
IMAGES_EN+= install/pkg-sel.scr
IMAGES_EN+= install/probstart.scr
IMAGES_EN+= install/routed.scr
IMAGES_EN+= install/security.scr
IMAGES_EN+= install/sysinstall-exit.scr
IMAGES_EN+= install/timezone1.scr
IMAGES_EN+= install/timezone2.scr
IMAGES_EN+= install/timezone3.scr
IMAGES_EN+= install/userconfig.scr
IMAGES_EN+= install/userconfig2.scr
IMAGES_EN+= install/xf86setup.scr
IMAGES_EN+= mail/mutt1.scr
IMAGES_EN+= mail/mutt2.scr
IMAGES_EN+= mail/mutt3.scr
IMAGES_EN+= mail/pine1.scr
IMAGES_EN+= mail/pine2.scr
IMAGES_EN+= mail/pine3.scr
IMAGES_EN+= mail/pine4.scr
IMAGES_EN+= mail/pine5.scr
IMAGES_EN+= install/example-dir1.eps
IMAGES_EN+= install/example-dir2.eps
IMAGES_EN+= install/example-dir3.eps
IMAGES_EN+= install/example-dir4.eps
IMAGES_EN+= install/example-dir5.eps
IMAGES_EN+= security/ipsec-network.pic
IMAGES_EN+= security/ipsec-crypt-pkt.pic
IMAGES_EN+= security/ipsec-encap-pkt.pic
IMAGES_EN+= security/ipsec-out-pkt.pic
IMAGES_EN+= vinum/vinum-concat.pic
IMAGES_EN+= vinum/vinum-mirrored-vol.pic
IMAGES_EN+= vinum/vinum-raid10-vol.pic
IMAGES_EN+= vinum/vinum-raid5-org.pic
IMAGES_EN+= vinum/vinum-simple-vol.pic
IMAGES_EN+= vinum/vinum-striped-vol.pic
IMAGES_EN+= vinum/vinum-striped.pic
IMAGES_EN+= virtualization/parallels-freebsd1.png
IMAGES_EN+= virtualization/parallels-freebsd2.png
IMAGES_EN+= virtualization/parallels-freebsd3.png
IMAGES_EN+= virtualization/parallels-freebsd4.png
IMAGES_EN+= virtualization/parallels-freebsd5.png
IMAGES_EN+= virtualization/parallels-freebsd6.png
IMAGES_EN+= virtualization/parallels-freebsd7.png
IMAGES_EN+= virtualization/parallels-freebsd8.png
IMAGES_EN+= virtualization/parallels-freebsd9.png
IMAGES_EN+= virtualization/parallels-freebsd10.png
IMAGES_EN+= virtualization/parallels-freebsd11.png
IMAGES_EN+= virtualization/parallels-freebsd12.png
IMAGES_EN+= virtualization/parallels-freebsd13.png
# Images from the cross-document image library
IMAGES_LIB= callouts/1.png
IMAGES_LIB+= callouts/2.png
IMAGES_LIB+= callouts/3.png
IMAGES_LIB+= callouts/4.png
IMAGES_LIB+= callouts/5.png
IMAGES_LIB+= callouts/6.png
IMAGES_LIB+= callouts/7.png
IMAGES_LIB+= callouts/8.png
IMAGES_LIB+= callouts/9.png
IMAGES_LIB+= callouts/10.png
+IMAGES_LIB+= callouts/11.png
+IMAGES_LIB+= callouts/12.png
+IMAGES_LIB+= callouts/13.png
+IMAGES_LIB+= callouts/14.png
+IMAGES_LIB+= callouts/15.png
#
# SRCS lists the individual SGML files that make up the document. Changes
# to any of these files will force a rebuild
#
# SGML content
SRCS+= audit/chapter.sgml
SRCS+= book.sgml
SRCS+= colophon.sgml
SRCS+= freebsd-glossary.sgml
SRCS+= advanced-networking/chapter.sgml
SRCS+= basics/chapter.sgml
SRCS+= bibliography/chapter.sgml
SRCS+= boot/chapter.sgml
SRCS+= config/chapter.sgml
SRCS+= cutting-edge/chapter.sgml
SRCS+= desktop/chapter.sgml
SRCS+= disks/chapter.sgml
SRCS+= eresources/chapter.sgml
SRCS+= firewalls/chapter.sgml
SRCS+= geom/chapter.sgml
SRCS+= install/chapter.sgml
SRCS+= introduction/chapter.sgml
SRCS+= jails/chapter.sgml
SRCS+= kernelconfig/chapter.sgml
SRCS+= l10n/chapter.sgml
SRCS+= linuxemu/chapter.sgml
SRCS+= mac/chapter.sgml
SRCS+= mail/chapter.sgml
SRCS+= mirrors/chapter.sgml
SRCS+= multimedia/chapter.sgml
SRCS+= network-servers/chapter.sgml
SRCS+= pgpkeys/chapter.sgml
SRCS+= ports/chapter.sgml
SRCS+= ppp-and-slip/chapter.sgml
SRCS+= preface/preface.sgml
SRCS+= printing/chapter.sgml
SRCS+= security/chapter.sgml
SRCS+= serialcomms/chapter.sgml
SRCS+= users/chapter.sgml
SRCS+= vinum/chapter.sgml
SRCS+= virtualization/chapter.sgml
SRCS+= x11/chapter.sgml
# Entities
SRCS+= chapters.ent
SYMLINKS= ${DESTDIR} index.html handbook.html
# Turn on all the chapters.
CHAPTERS?= ${SRCS:M*chapter.sgml}
SGMLFLAGS+= ${CHAPTERS:S/\/chapter.sgml//:S/^/-i chap./}
SGMLFLAGS+= -i chap.freebsd-glossary
pgpkeyring: pgpkeys/chapter.sgml
@${JADE} -V nochunks ${OTHERFLAGS} ${JADEOPTS} -d ${DSLPGP} -t sgml ${MASTERDOC}
#
# Handbook-specific variables
#
.if defined(WITH_PGPKEYS)
JADEFLAGS+= -V withpgpkeys
.endif
URL_RELPREFIX?= ../../../..
DOC_PREFIX?= ${.CURDIR}/../../..
#
# rules generating lists of mirror site from XML database.
#
XMLDOCS= mirrors-ftp:::mirrors.sgml.ftp.inc.tmp \
mirrors-cvsup:::mirrors.sgml.cvsup.inc.tmp \
eresources:::eresources.sgml.www.inc.tmp
DEPENDSET.DEFAULT= transtable mirror
XSLT.DEFAULT= ${XSL_MIRRORS}
XML.DEFAULT= ${XML_MIRRORS}
NO_TIDY.DEFAULT= yes
PARAMS.mirrors-ftp+= --param 'type' "'ftp'" \
--param 'proto' "'ftp'" \
--param 'target' "'handbook/mirrors/chapter.sgml'"
PARAMS.mirrors-cvsup+= --param 'type' "'cvsup'" \
--param 'proto' "'cvsup'" \
--param 'target' "'handbook/mirrors/chapter.sgml'"
PARAMS.eresources+= --param 'type' "'www'" \
--param 'proto' "'http'" \
--param 'target' "'handbook/eresources/chapter.sgml'"
SRCS+= mirrors.sgml.ftp.inc \
mirrors.sgml.cvsup.inc \
eresources.sgml.www.inc
CLEANFILES+= mirrors.sgml.ftp.inc mirrors.sgml.ftp.inc.tmp \
mirrors.sgml.cvsup.inc mirrors.sgml.cvsup.inc.tmp \
eresources.sgml.www.inc eresources.sgml.www.inc.tmp
.include "${DOC_PREFIX}/share/mk/doc.project.mk"
.for p in ftp cvsup
mirrors.sgml.${p}.inc: mirrors.sgml.${p}.inc.tmp
${SED} -e 's,<\([^ >]*\)\([^>]*\)/>,<\1\2>\1>,;s,,,'\
< $@.tmp > $@ || (${RM} -f $@ && false)
.endfor
eresources.sgml.www.inc: eresources.sgml.www.inc.tmp
${SED} -e 's,<\([^ >]*\)\([^>]*\)/>,<\1\2>\1>,;s,,,'\
< $@.tmp > $@ || (${RM} -f $@ && false)
diff --git a/mn_MN.UTF-8/books/handbook/basics/chapter.sgml b/mn_MN.UTF-8/books/handbook/basics/chapter.sgml
index 5b25e0074e..3cd093d990 100644
--- a/mn_MN.UTF-8/books/handbook/basics/chapter.sgml
+++ b/mn_MN.UTF-8/books/handbook/basics/chapter.sgml
@@ -1,2383 +1,2383 @@
Крис
Шамвэй
Дахин бичсэн
Шагдарын
Нацагдорж
Орчуулсан
Юниксийн үндэс
Ерөнхий агуулга
Дараах бүлгүүд нь FreeBSD үйлдлийн системийн үндсэн
тушаал мөн гүйцэтгэлүүдийг хамрах болно. Энэ материалын
ихэнх хэсэг нь &unix;-төрлийн үйлдлийн системтэй хамаатай.
Хэрэв та юникс төрлийн үйлдлийн системтэй танил бол энэ бүлгийг
алгасаж болно. Харин та FreeBSD-г шинээр сурагч бол энэ бүлгийг
тун анхааралтай унших хэрэгтэй.
Энэ бүлгийг уншсаны дараа, та дараах зүйлсийг мэдэх болно:
FreeBSD-н виртуал консолыг
хэрхэн
хэрэглэх.
&os; дээрх файлын тугийг ойлгосноор &unix;-н файлын
зөвшөөрөл хэрхэн ажилладгийг мэдэх.
Үндсэн &os; файл системийн байрлуулалтыг мэдэх.
&os; диск зохион байгуулалт.
Файл системийг хэрхэн холбох болон салгах.
Процесс, далд чөтгөр дэмон, мөн дохионууд гэж юу болох.
Бүрхүүл гэж юу болох, мөн хэрхэн анхны нэвтрэх орчноо өөрчлөх.
Үндсэн текст засварлагчийг хэрхэн хэрэглэх.
Төхөөрөмж болох төхөөрөмжийн цэг гэж юу болох.
&os;-д ямар хоёртын хэлбэр хэрэглэгддэг болох.
Нэмэлт мэдээллийг товч гарын авлагаас хэрхэн харах.
Виртуал консол болон терминал
виртуал консол
терминал
FreeBSD нь олон аргаар хэрэглэгдэж чадна. Тэдний нэг нь
тушаалуудыг текст терминал дээр бичиж хэрэглэх юм. Хэрэв та
FreeBSD-г ингэж хэрэглэвэл, &unix;-н маш олон боломж болон
хүч таны гарт байна гэсэн үг.
Энэ бүлэг танд, терминал
болон консол
гэж юу болох, мөн тэд нарыг FreeBSD дээр хэрхэн хэрэглэх талаар
танд тодорхойлж өгөх болно.
Консол
консол
Хэрэв та FreeBSD-г эхлэх үедээ автоматаар график горимд
эхлүүлэхээр тохируулаагүй бол, систем нь эхлэлтийн гүйцэтгэдэг
бичиглэлүүдээ дуусгасны дараа танд нэвтрэх хуудас харуулдаг.
Та нэг иймэрхүү хуудас харах байх:
Additional ABI support:.
Local package initialization:.
Additional TCP options:.
Fri Sep 20 13:01:06 EEST 2002
FreeBSD/i386 (pc3.example.org) (ttyv0)
login:
Энд харуулсан текстүүд нь таны систем дээр жаахан
өөр байж магадгүй ч, ерөнхийдөө үүнтэй ижил байх ёстой.
Сүүлийн хоёр мөр нь бидэнд одоогоор чухал мөрүүд. Сүүлээсээ
хоёр дахь мөр нь ингэж уншигдаж байна:
FreeBSD/i386 (pc3.example.org) (ttyv0)
Энэ мөр нь таны дөнгөж сая эхлүүлсэн системийн тухай
товч мэдээллийг агуулсан байна. Та x86 архитектуртай тохиромжтой
- Интел юмуу тохирох систем дээр ажиллаж буй FreeBSD
+ Интел юм уу тохирох систем дээр ажиллаж буй FreeBSD
консолыг харж байна
i386 гэдэг нь үүнийг илэрхийлж байгаа юм. Тэмдэглэж хэлэхэд, хэрэв та FreeBSD-г Интел 386 процессор дээр
ажиллуулаагүй байсан ч энэ нь i386 гэж гарна. Энэ нь процессорын төрлийг биш харин процессорын архитектурыг
харуулж байгаа юм.
. Энэ машины нэр нь (&unix; машин болгон
өөрийн нэртэй ) pc3.example.org, бөгөөд
та энэ системийн консолын — ttyv0
нэртэй терминалыг харж байна.
Эцэст нь, сүүлийн мөр бол үргэлж:
login:
Энэ хэсэг нь, таны FreeBSD уруу нэвтрэх
хэрэглэгчийн-нэрээ
бичдэг хэсэг. Дараагийн
хэсэгт энэ талаар тодорхойлсон байгаа.
FreeBSD уруу нэвтрэх
FreeBSD бол олон хэрэглэгчийн бас олон үйлдлийн систем.
Энэ нь, нэг машин уруу олон хүмүүс зэрэг холбогдож
нэгэн зэрэг олон үйлдэл хийж болдог системийн ерөнхий тодорхойлолт
юм.
Олон хэрэглэгчийн систем нь ямар нэгэн аргаар нэг
хэрэглэгчийг
бусдаас нь ялгаж чаддаг байх ёстой.
FreeBSD дээр (мөн бусад &unix;-төрлийн системүүд дээр) энэ нь,
хэрэглэгч ямар нэгэн програм ажиллуулахаасаа өмнө систем уруу
нэвтрэх үйлдэл
хийж хэрэгждэг. Хэрэглэгч бүрд
гоц нэр (
хэрэглэгчийн-нэр
) мөн хувийн нууц үг (
нууц-үг
) харгалзах ёстой. Хэрэглэгчийг програм
хэрэглэж эхлэхээс өмнө FreeBSD энэ хоёрыг асуух болно.
эхлэлийн бичлэг
Дөнгөж FreeBSD эхлэх үедээ эхлүүлэгч бичлэгүүдийг
Эхлэх бичлэгүүд гэдэг нь
FreeBSD эхлэх үед автоматаар ажилладаг програмууд. Тэдгээрийн
үндсэн үүрэг нь, ажиллах ёстой програмуудыг тохируулах, мөн хэрэв ар талд далд ажилладаг ямар нэгэн үр ашигтай үйлдэл хийж байдаг
таны тохируулсан үйлчилгээнүүд байвал тэднийг
эхлүүлэх зэрэг үйлдлүүд юм.
гүйцэтгэж дуусаад танаас зөв
хэрэглэгчийн нэр оруулахыг лавлаж асууна:
login:
Энэ жишээнд зориулаад бүгдээрээ таны хэрэглэгчийн нэрийг
john гэж бодоцгооё. Лавлаж асуусан
мөрөнд john гэж бичээд
Enter товч дарна. Ингээд дараа нь танаас
password
гэж нууц үг асуух болно:
login: john
Password:
john-ны нууц үгийг оруулаад
Enter товч дарна. Нууц үгийг танд
харуулдаггүй! Энэ талаар та одоохондоо санаагаа
зовоох хэрэггүй. Нууцлалын шалтгаанаар ингэж байгаа юм гэж
хэлэхэд хангалттай.
Хэрэв та нууц үгээ зөв оруулсан бол ингээд FreeBSD
уруу нэвтрэх бөгөөд боломжтой бүх програмуудыг туршиж болохоор
боллоо.
Та MOTD эсвэл тухайн өдрийн мэдээллийг
тушаал бичигчийн араас харах болно ( тушаал бичигч нь
#,
$, эсвэл % гэсэн
тэмдэгтүүдийн нэг нь байдаг). Энэ нь таныг FreeBSD уруу
амжилттай нэвтэрснийг илэрхийлдэг.
Олон консолууд
&unix; тушаалуудыг нэг консол дээр гүйцэтгэх нь ердийнх, гэхдээ FreeBSD олон програмыг нэг дор ажиллуулж чадна. FreeBSD
олон програмыг нэг дор нэг цагт ажиллуулж чадаж байхад, нэг консол
дээр олон тушаал өгч суух нь цаг алдахын л нэмэр. Ийм үед л
виртуал консолын
тусламж хэрэг болдог.
FreeBSD нь танд олон төрлийн виртуал консол хэрэглүүлэхээр
тохируулагдаж чаддаг. Нэг виртуал консолоос нөгөөх уруу нь
гарын хэдхэн товчлуур дараад л шилжиж болдог. Консол бүр өөрийн
төрөл бүрийн гаралтын сувагтай бөгөөд FreeBSD нь таныг нэг
консолоос нөгөө консол уруу сэлгэх үед гарын оруулга болон дэлгэцийн
гаралтыг тухайн консолд тохируулж дамжуулж өгдөг.
Гарын тусгай товчлолууд нь FreeBSD дээр консол сэлгэхэд зориулж
нөөцлөгдсөн байдаг
FreeBSD консол мөн гарын тохируулгын тухай нэлээн
дэлгэрэнгүй техникийн мэдээллийг та
&man.syscons.4;, &man.atkbd.4;, &man.vidcontrol.1;
мөн &man.kbdcontrol.1; зэрэг гарын авлагуудаас харж болно. Бид
нар энд задалж нарийвчлахгүй бөгөөд сонирхсон хүмүүс нь гарын авлагуудаас хэрхэн ажилладаг заавар тайлбарыг уншиж болно.
. Та
AltF1,
AltF2, аас
AltF8 хүртэлх товчлуурыг дарж FreeBSD дээр консолуудын хооронд шилжиж болно.
Таныг нэгээс нөгөөх уруу нь шилжих үед, FreeBSD таны дэлгэцийн
гаралтыг хадгалж санаа тавьдаг. Ингэсний үр дүнд гарнаас тушаал оруулж програмуудыг
ажиллуулж болдог маш олон виртуал
дэлгэцүүдтэй
мэт үзэгддэг. Нэг виртуал консол дээр таны ажиллуулсан програм нь уг консолоос сэлгээд өөр консол дээр сэлгэсэн ч гэсэн зогсохгүй
ажиллаж л байдаг.
/etc/ttys Файл
FreeBSD анхны тохируулгаараа найман виртуал
консолтой эхэлдэг. Энэ нь хатуу тогтоосон тохируулга биш бөгөөд
- хэрэв та хүсвэл олон юмуу цөөн болгож амархан өөрчлөх боломжтой. Виртуал консолын тоо болон тохируулга нь
+ хэрэв та хүсвэл олон юм уу цөөн болгож амархан өөрчлөх боломжтой. Виртуал консолын тоо болон тохируулга нь
/etc/ttys файлд байдаг.
Та /etc/ttys файлыг хэрэглэж FreeBSD
дээрх виртуал консолуудыг тохируулж болно. Энэ файлын тайлбар
тавиагүй мөр болгон
( # тэмдгээр эхлээгүй мөрүүд) виртуал
консол эсвэл ганц терминалын тохируулгыг агуулж байдаг.
Энэ файл FreeBSD-тэй анх цуг ирэхдээ есөн виртуал
консолтой гэж тохируулагдаж ирдэг бөгөөд тэдний наймыг нь
хэрэглэж болохыг зөвшөөрсөн байдаг. Тэдгээр нь
ttyv гэж эхэлсэн байдаг:
# name getty type status comments
#
ttyv0 "/usr/libexec/getty Pc" cons25 on secure
# Virtual terminals
ttyv1 "/usr/libexec/getty Pc" cons25 on secure
ttyv2 "/usr/libexec/getty Pc" cons25 on secure
ttyv3 "/usr/libexec/getty Pc" cons25 on secure
ttyv4 "/usr/libexec/getty Pc" cons25 on secure
ttyv5 "/usr/libexec/getty Pc" cons25 on secure
ttyv6 "/usr/libexec/getty Pc" cons25 on secure
ttyv7 "/usr/libexec/getty Pc" cons25 on secure
ttyv8 "/usr/X11R6/bin/xdm -nodaemon" xterm off secure
Виртуал консолыг тохируулдаг энэ файлын баганууд
мөн нэмэлт сонголтуудын дэлгэрэнгүй
тайлбарыг та &man.ttys.5; гарын авлагаас харна уу.
Ганц хэрэглэгчийн горимын консол
Ганц хэрэглэгчийн горим
гэж юу болох талаар дэлгэрэнгүй мэдээлэл -д буй.
FreeBSD дээр ганц хэрэглэгчийн горимд ажиллаж байхад
зөвхөн нэг консол байдаг гэдгийг мэдэх хэрэгтэй. Энэ үед
ямар ч виртуал консолууд боломжгүй. Ганц хэрэглэгчийн
горимын тохируулгыг бас /etc/ttys файл
дотор хийж болно. console гэж эхэлсэн
мөрүүдийг харна уу:
# name getty type status comments
#
# If console is marked "insecure", then init will ask for the root password
# when going to single-user mode.
console none unknown off secure
Дээрх console гэсэн мөрний
дээд хэсэгт бичсэн тайлбарт бичсэний дагуу та secure гэдгийг
insecure гэж өөрчилж болно. Хэрэв та ингэвэл,
FreeBSD ганц хэрэглэгчийн горимд эхэлсэн ч гэсэн танаас
root нууц үг асуух болно.
Үүнийг
insecure гэж солихдоо та тун болгоомжтой
байх хэрэгтэй. Хэрэв та хэзээ нэгэн цагт
root нууц үгээ мартаад ганц хэрэглэгчийн горимд орвол жаахан хүндрэлтэй байх болно. Энэ нь гэхдээ шийдэж болохоор хүндрэл боловч FreeBSD-н эхлэх үйлдэл болон хамрагдсан
програмуудад нь дасаагүй хүнд бол жаахан хүндрэлтэй байж магадгүй.
Зөвшөөрлүүд
UNIX
FreeBSD нь BSD &unix;-ээс уламжилж байх үедээ, &unix;-н
үндсэн хэдэн бүтэц дээр суурилсан. Эхний бөгөөд хамгийн
чухал тунхаглал нь FreeBSD бол олон хэрэглэгчийн
үйлдлийн систем юм.
Систем нь олон хэрэглэгчийн хоорондоо хамааралгүй олон үйлдлийг
ачаалж чаддаг. Хэрэглэгч болгонд шаардагдах компьютерийн төхөөрөмж, санах ой мөн процессорын давтамжийг зөв шударга
хуваарилахыг систем хариуцдаг.
Систем олон хэрэглэгчтэй ажиллах болохоор, системийн
хийх ёстой зүйл нь хэн тухайн нөөцийг унших, бичих,
гүйцэтгэх вэ гэдгийг зохицуулах юм. Эдгээр зөвшөөрлүүд нь
гурав гурваараа нийлүүлэгдсэн гурван хэсэг тоо байдаг. Нэг нь
файлын эзэмшигчид, нөгөөх нь файлын хамаарагддаг бүлэгт, үлдсэн нь
хүн болгонд гэж хуваарилагдана. Энэ тоон дараалал нь дараах
маягаар ажилладаг.:
зөвшөөрөл
файлын зөвшөөрөл
Утга
Зөвшөөрөл
Жагсаах харуулалт
0
Уншигдахгүй, бичигдэхгүй, гүйцэтгэгдэхгүй
---
1
Уншигдахгүй, бичигдэхгүй, гүйцэтгэгдэнэ
--x
2
Уншигдахгүй, бичигдэнэ, гүйцэтгэгдэхгүй
-w-
3
Уншигдахгүй, бичигдэнэ, гүйцэтгэгдэнэ
-wx
4
Уншигдана, бичигдэхгүй, гүйцэтгэгдэхгүй
r--
5
Уншигдана, бичигдэхгүй, гүйцэтгэгдэнэ
r-x
6
Уншигдана, бичигдэнэ, гүйцэтгэгдэхгүй
rw-
7
Уншигдана, бичигдэнэ, гүйцэтгэгдэнэ
rwx
ls
сангууд
Та &man.ls.1; тушаалыг сонголттой
хэрэглэж файлын эзэмшигч, бүлэг, мөн хүн болгонд хуваарилсан
зөвшөөрлийг харуулсан баганатай дэлгэрэнгүй мэдээллийг харж
болно. Жишээлбэл,
ls -l тушаалыг нэг сан дотор гүйцэтгэвэл дараах маягаар харагдана:
&prompt.user; ls -l
total 530
-rw-r--r-- 1 root wheel 512 Sep 5 12:31 myfile
-rw-r--r-- 1 root wheel 512 Sep 5 12:31 otherfile
-rw-r--r-- 1 root wheel 7680 Sep 5 12:31 email.txt
...
Энд ls -l тушаалын эхний баганыг авч үзье:
-rw-r--r--
Хамгийн эхний (зүүн талын) тэмдэг нь үүнийг ердийн файл
юм уу, эсвэл сан, онцгой тэмдэг төхөөрөмж, сокет, эсвэл ямар
нэгэн холбоост файл мөн эсэхийг илэрхийлдэг. Энэ тохиолдолд
- нь ердийн файлыг зааж байна.
Дараагийн гурван тэмдэгт
rw- нь энэ тохиолдолд энэ файлын эзэмшигчид
зөвшөөрөл өгч байна. Дараагийн гурван тэмдэгт r-- нь файлын хамаарах бүлэгт эрх өгч байна.
Сүүлийн гурван тэмдэгт r-- нь бусад бүх хүмүүст
эрх өгч байна. Зураас нь зөвшөөрөл өгөөгүйг
илэрхийлдэг. Энэ файлын тохиолдолд, файлыг унших бичих эрхийг эзэмшигчид нь өгөөд, бүлэг нь файлыг унших эрхтэй, бусад хүмүүс
энэ файлыг зөвхөн унших эрхтэй гэж заагдсан байна.
Дээр тайлбарласан хүснэгтийн дагуу, энэ файлын зөвшөөрөл нь
644 гэж дээрх гурван төрөлд заагдаж байна.
Энэ бол сайн бөгөөд сайхан хэрэг, гэхдээ төхөөрөмж рүү хандах
зөвшөөрлийг систем яаж хянах вэ? FreeBSD бараг ихэнх
төхөөрөмжийг нээж уншиж өгөгдөл бичдэг файл мэт хандаж уншиж
бичдэг. Тэдгээр онцгой төхөөрөмжүүд нь
/dev сан дотор байрладаг.
Сангууд ч гэсэн бас файл мэт хандагддаг. Тэд нарт бас
уншигдах, бичигдэх, гүйцэтгэгдэх зөвшөөрлүүд байдаг.
Сангийн гүйцэтгэгдэх тэмдэг нь файлаас арай өөрөөр хэрэгждэг.
Хэрэв сан нь гүйцэтгэгдэнэ гэж тэмдэглэгдсэн бол, энэ сан нь
дамжиж өнгөрүүлэгдэж болох буюу cd
тушаалыг
(сан сольдог) хэрэглэж ийшээ орж болно гэсэн үг. Энэ нь мөн
сан дотор харагдаж байгаа файлууд уруу хандаж болно гэсэн үг. (бас нэг зүйл, мэдээжээр, файлууд бас өөр дээрээ зөвшөөрөл агуулсан байгаа).
Ерөнхийдөө бол, сан доторх файлуудыг жагсааж харахыг хүсвэл,
уг санд уншигдах зөвшөөрөл суугдсан байх ёстой. Хэрэв санд байгаа
файлыг устгана гэвэл бичигдэх
болон гүйцэтгэгдэх зөвшөөрлүүд уг санд
суугдах ёстой.
Мөн нэмээд хэдэн зөвшөөрлийн битүүд байдаг, гэхдээ тэдгээр нь
ажилладаг файлын setuid дугаар болон sticky сан зэрэг тусгай
зориулалтаар хэрэглэгддэг. Файлын зөвшөөрлийн талаар
нэмэлт мэдээлэл авахыг хүсвэл &man.chmod.1; гарын авлага
хуудаснаас хараарай.
Том
Рөүдс
Хамтарч бичсэн
Тэмдэгт зөвшөөрлүүд
зөвшөөрлүүдүсгэн
Сан эсвэл файлд тоон утганы оронд заримдаа тэмдгэн зөвшөөрлийг
хэрэглэдэг. Тэмдгэн зөвшөөрлийг бичихдээ (хэн) (үйлдэл)
(зөвшөөрөл) гэсэн дарааллаар бичих бөгөөд дараах утгуудыг авдаг:
Сонголт
Үсэг
Илэрхийлэл нь
(хэн)
u
Хэрэглэгч
(хэн)
g
Бүлгийн эзэмшигч
(хэн)
o
Бусад
(хэн)
a
Бүгд (ертөнц
)
(үйлдэл)
+
Зөвшөөрөл нэмэх
(action)
-
Зөвшөөрлийг устгах
(үйлдэл)
=
зөвхөн тухайн зөвшөөрлийг суулгах
(зөвшөөрөл)
r
Унших
(зөвшөөрөл)
w
Бичих
(зөвшөөрөл)
x
Гүйцэтгэх
(зөвшөөрөл)
t
Sticky бит
(зөвшөөрөл)
s
UID эсвэл GID суулгах
Эдгээр утгууд нь өмнөх жишээ шиг &man.chmod.1; тушаалтай
хэрэглэгддэг бөгөөд гэхдээ үсэг хэрэглэнэ. Жишээлбэл, та
FILE уруу бусад хэрэглэгчид
хандахыг хориглохдоо:
&prompt.user; chmod go= FILE
Файлд нэгээс олон өөрчлөлт хийх шаардлага гарвал таслалаар
тусгаарласан мөр бичиж болно. Жишээлбэл, дараах тушаал нь
бүлэг болон дэлхийг
FILE дээр бичих эрхийг нь аваад дараа нь хүн болгонд гүйцэтгэж
болно гэсэн эрх өгч байна:
&prompt.user; chmod go-w,a+x FILE
Том
Рөүдс
Хамтран бичсэн
&os; файлын туг
Өмнө ярилцсан файлын зөвшөөрлөөс гадна &os; нь
файлын туг
хэрэглээгээр хангагдсан байдаг. Эдгээр туг
нь файлд нэмэлт нууцлалын болон хяналтын түвшин тогтоож өгдөг, гэхдээ
санд бол үгүй.
Эдгээр файлын тугнууд нь файлд нэмэлт түвшний хяналт тогтоож
өгснөөрөө зарим тохиолдолд
root хэрэглэгч хүртэл файлыг устгах
- юмуу өөрчилж чадахгүй болгож тусалдаг.
+ юм уу өөрчилж чадахгүй болгож тусалдаг.
Файлын тугнууд нь энгийн загвартай &man.chflags.1;
багажаар ашиглагддаг. Жишээлбэл,
file1 файл дээр устгагдахгүй гэсэн
туг хатгахыг системд зөвшөөрүүлэхийн тулд дараах тушаалыг гүйцэтгэнэ:
&prompt.root; chflags sunlink file1
Хэрэв устгагдахгүй тугийг буцааж авна гэвэл өмнөх тушаал дээрээ
-ын өмнө no
залгаж
ажиллуулна:
&prompt.root; chflags nosunlink file1
Энэ файлын тугийг харахын тулд &man.ls.1; тушаалыг
сонголттой хамт ажиллуулна:
&prompt.root; ls -lo file1
Тушаалын гаралт нь дараах маягаар харагдах ёстой:
-rw-r--r-- 1 trhodes trhodes sunlnk 0 Mar 1 05:54 file1
Нэлээн хэдэн тугнууд нь файлд зөвхөн
root хэрэглэгчээр нэмэгдэж устгагдана.
Бусад тохиолдолд файлын эзэмшигч нь тугийг суулгах боломжтой.
Администраторуудыг &man.chflags.1; болон &man.chflags.2; гарын
авлагуудыг уншихыг зөвлөж байна.
Сангийн бүтэц
сангийн зохион байгуулалт
FreeBSD ийн сангийн бүтэц нь уг системийг ойлгоход тун
чухал үүрэг гүйцэтгэнэ. Хамгийн чухал бөгөөд үндсэн
ойлголт бол root буюу хамгийн дээд эх сан
/
юм. Энэ сан нь систем эхлэх үед хамгийн
түрүүнд танигдах ёстой бөгөөд олон хэрэглэгчид зориулсан
үйлдлийн системийг бэлдэхэд чухал үүрэгтэй. Энэ дээд эх сан
нь мөн таны бусад холбохыг хүсэж байгаа файл
системийг таньж байрлуулах цэгийг агуулж байдаг.
Энэ эх үндсэн файл систем уруу нэмэлт файл системийг холбож
нэмдэг санг таниулах цэг гэж байгаа юм.
Энэ тухай цаашид -д тайлбарласан
байгаа.
Үндсэн холбох цэгүүд нь
/usr, /var, /tmp,
/mnt, мөн /cdrom
сангуудыг агуулж байдаг.
Эдгээр сангууд нь голдуу
/etc/fstab файлд заагдсан байдаг. /etc/fstab файл нь төрөл бүрийн файл системүүдийг
системд ойлгуулах гэж бичсэн хүснэгт бичлэг.
/etc/fstab файлд байгаа ихэнх файл
системүүд компьютер эхэлж ачаалагдах үед автоматаар &man.rc.8;
гүйцэтгэгддэг бичлэгээс таниулагддаг. Гэхдээ хэрэв
гэсэн сонголтыг агуулсан бол
автоматаар таниулагддаггүй.
Дэлгэрэнгүй мэдээлэл хэсэгт буй.
Файл системийн бүтцийн тухай бүрэн мэдээллийг
&man.hier.7;-с харж болно. Одоохондоо байнга хэрэглэгддэг
сангуудыг товч тайлбарлахад хангалттай.
Сан
Тодорхойлолт
/
Файл системийн Root буюу хамгийн дээд эх сан.
/bin/
Ганц болон олон хэрэглэгчийн орчны үндсэн
хэрэгслийн сан.
/boot/
Үйлдлийн систем эхлэж ачаалагдах үеийн програмууд болон тохируулга файлууд.
/boot/defaults/
Анхдагч ачаалах үеийн тохируулгын файлууд; дэлгэрэнгүйг
&man.loader.conf.5; хуудаснаас харна уу.
/dev/
Төхөөрөмжүүд байдаг сан; &man.intro.4; хуудаснаас харна уу.
/etc/
Системийн тохируулгын файлууд болон гүйцэтгэх бичлэгүүд.
/etc/defaults/
Анхдагч системийн тохируулгын файлууд; дэлгэрэнгүйг &man.rc.8; хуудаснаас хараарай.
/etc/mail/
&man.sendmail.8; мэтийн захиа илгээгчдийн
тохируулгын файлууд.
/etc/namedb/
named-н тохируулгын файл;
&man.named.8; хуудаснаас дэлгэрэнгүйг харна уу.
/etc/periodic/
&man.cron.8;-г ашиглаж өдрөөр, сараар, эсвэл жилээр
гэх мэт давтамжаар ажиллаж чаддаг бичлэгүүд ; дэлгэрэнгүйг &man.periodic.8; хуудаснаас харна уу.
/etc/ppp/
ppp тохируулга файлууд;
&man.ppp.8;-с харна уу.
/mnt/
Администратор голдуу түр зуур бусад файл систем эсвэл
төхөөрөмжийг таниулахад хэрэглэдэг хоосон сан.
/proc/
Процесийн файл систем; &man.procfs.5; болон
&man.mount.procfs.8;-с харна уу.
/rescue/
Эвдэрч гэмтсэн үед сэргээхэд хэрэглэгддэг
програмууд &man.rescue.8;-с харна уу.
/root/
root хэрэглэгчийн гэрийн сан.
/sbin/
Ганц болон олон хэрэглэгчийн орчинд хэрэглэж болохоор
системийн програм ба администраторын үндсэн хэрэгслүүд.
/tmp/
Түр зуурын файлууд.
/tmp сан доторх файлууд нь систем шинээр ачаалагдах үед хадгалагдалгүйгээр устгагдана. Санах ойгоос ажилладаг файл системүүд голцуу
/tmp
санд таниулагдаж байрлуулагддаг.
Энэ үйлдэл нь &man.rc.conf.5;-тай холбоотой tmpmfs-төрлийг ашиглаж автоматжуулагдаж болдог
(эсвэл /etc/fstab дотор буй
оруулгууд бүгдээрээ; &man.mdmfs.8;-с харна уу).
/usr/
Програм болон хэрэглэгчийн хэрэглэдэг үндсэн хэрэгслүүд.
/usr/bin/
Үндсэн хэрэгслүүд, програмын багажууд, мөн програмууд.
/usr/include/
Стандарт C-ийн include файлууд.
/usr/lib/
Програмын шахаж бэлдсэн багцууд.
/usr/libdata/
Төрөл бүрийн хэрэгслийн өгөгдлийн файлууд.
/usr/libexec/
Системийн далд чөтгөр буюу дэмон болон системийн
хэрэгслүүд (бусад програмаас дуудагдаж ажилладаг).
/usr/local/
Дотоод гүйцэтгэгддэг болон програмын сангууд гэх мэт програмууд байдаг. Мөн FreeBSD-н портуудын анхны байрлуулах газар болж өгдөг. /usr/local -ийн доторхи нь,
&man.hier.7;-аар
/usr сангийн доторхийг байрлуулсан шиг
зохион байгуулагдах хэрэгтэй. Гэхдээ энэнд хамаарахгүй
сангууд нь man гэж /usr/local/share сан дотор биш
/usr/local дотор байрладаг сан,
мөн
share/doc/port
дотор байдаг портуудын бичиг баримт байдаг сан юм.
/usr/obj/
Архитектураасаа хамаараад /usr/src санг хөрвүүлэх үед бүтээгддэг сан..
/usr/ports
FreeBSD Портын цуглуулга (сонгомол).
/usr/sbin/
Системийн дэмон болон системийн хэрэгслүүд (хэрэглэгчдээр гүйцэтгэгдэнэ).
/usr/share/
Архитектуртаа хамаатай файлууд.
/usr/src/
BSD болон/эсвэл дотоод эх файлууд.
/usr/X11R6/
X11R6 цогцолборын гүйцэтгэж болдог програмууд,
програмын сан зэргүүд
(сонгомол).
/var/
Олон зорилгоор хэрэглэгддэг бүртгэл бичлэг, түр зуурын, дараалал зэргийн файлууд.
Санах ойд тулгуурлаж ажилладаг зарим файлын системүүд
/var дотор
танигдаж үүсгэгддэг.
Энэ үйлдэл нь &man.rc.conf.5;-тай холбоотой varmfs-төрлийг ашиглаж автоматжуулагдаж болдог
(эсвэл /etc/fstab дотор буй
оруулгууд бүгдээрээ; &man.mdmfs.8;-с харна уу).
/var/log/
Системийн төрөл бүрийн бүртгэл бичлэгийн файлууд.
/var/mail/
Хэрэглэгчийн ирсэн захиаг хадгалах файлууд.
/var/spool/
Төрөл бүрийн хэвлэгч болон захианы системийн дарааллыг удирдах сангууд.
/var/tmp/
Түр зуурын файлууд.
Энэ санд буй файлууд нь голдуу системийг эхлэх үед
зориулагдахаар нөөцлөгдсөн байдаг. Гэхдээ, хэрэв
/var
нь санах ойд тулгуурласан файлын систем бол өмнө хэлсэн зүйл хүчингүй.
/var/yp
NIS maps.
Диск зохион байгуулалт
FreeBSD нь файл олохын тулд хэрэглэдэг хамгийн жижиг
хэрэгсэл бол файлын нэр юм. Файлын нэрний том болон бага үсэгнүүд нь
бас ялгаатай. Энэ нь юу гэсэн үг вэ гэвэл
readme.txt болон README.TXT гэсэн хоёр файл нь хоорондоо ялгаатай файл гэсэн үг.
FreeBSD нь файлын төрлийг програм, бичиг баримт, эсвэл бусад төрлийн
файл байна гэж ялгахын тулд
(.txt) гэх мэтийн өргөтгөл хэрэглэдэггүй.
Файлууд сан дотор хадгалагддаг. Сан нь зуу зуун файл агуулж
болох бөгөөд эсвэл хоосон байж болно. Сан нь сангаа агуулж бас болох ба ингэж сангийн угсарсан
модлог бүтэц үүсгэж болно. Ингэвэл та файлуудаа илүү амархан зохицуулах болно.
Файл ба сангууд нь / тэмдгийн араас шаардлагатай бол сангуудын нэрийг бичиж өгөгдсөн нэрээрээ хандагдана.
Хэрэв танд foo нэртэй сан нь
bar санг агуулдаг бөгөөд уг сан дотор
readme.txt файл байгаа бол, файлын хандах
бүтэн нэр буюу
зам нь
foo/bar/readme.txt гэж бичигдэнэ.
Сан болон файлууд нь файл системд хадгалагддаг. Файл систем болгон хамгийн эхний дээд хэсэгт заавал нэг сан агуулдаг бөгөөд, түүнийг уг файл системийн
root сан буюу дээд эх сан гэж нэрлэдэг.
Тэгээд энэ эх сан нь цаашаагаа өөр сангуудыг агуулж явдаг.
Энэ хүртэл таны уншсан зүйлүүд нь таны бусад мэддэг үйлдлийн
системтэй ижил байж магадгүй. Гэхдээ жаахан ялгаанууд бий. Жишээлбэл
&ms-dos; үйлдлийн систем нь файл болон санг тусгаарлахдаа
\ тэмдэг хэрэглэдэг байхад &macos; үйлдлийн
систем нь : тэмдгийг хэрэглэдэг.
FreeBSD дискэнд үсэглэж нэр өгдөггүй бөгөөд үсгээр нэр өгөгдсөн файлын замыг хэрэглэдэггүй. Та FreeBSD дээр c:/foo/bar/readme.txt гэж бичиж болохгүй.
Харин түүний оронд нэг файл системийг нэг root
файл систем гэж ангилдаг. Уг root буюу эх файл системийн эх сан нь
/ гэж хандагдана. Бусад өөр файл системүүд энэ root буюу эх файл систем дотор
холбогддог. Та FreeBSD систем дээрээ
хэдэн ч дисктэй байсан, сан болгонууд нь нэг дискний хэсэг мэт
харагддаг.
Жишээлбэл A,
B, мөн C гэсэн гурван
файл систем танд байна гэж бодъё. Файл систем бүр нь өөртөө хоёр сан агуулсан тус тусын эх сантай гэж үзье. Тэдгээр сангууд нь дараах нэртэй байг.
A1, A2 (гэх мэтчилэн
B1, B2 мөн
C1, C2).
A-г эх сан гэж үзнэ. Хэрэв та
ls тушаалаар энэ сангийн доторхийг харвал, A1 ба
A2 гэсэн хоёр санг та харах болно. Энэ сангийн модлог загвар нь ингэж харагдаж байна:
/
|
+--- A1
|
`--- A2
Хэрэв файл систем өөр файл системд холбогдохоор бол, холбогдож байгаа системийнхээ нэг сан дор холбогдоно. Тэгвэл одоо
B файл системийг A1 санд холбоно гэж үзье. Тэгвэл B-ийн эх сан нь A1-ээр орлуулагдаж,
B доторх файлууд дараах маягаар харагдана:
/
|
+--- A1
| |
| +--- B1
| |
| `--- B2
|
`--- A2
Хэрэв B1 эсвэл
B2 сан доторх файлууд шаардлага гаран
хандагдахаар бол
/A1/B1 эсвэл /A1/B2 гэсэн зам хэрэглэгдэж бичигдэнэ. Хэрэв /A1 дотор файлууд байсан бол тэдгээрийг түр зуур нуудаг. B файл систем A системээс салгагдсан үед л тэр файлууд харагдана.
Хэрэв B файл систем A2
дор холбогдсон бол дараах маягаар харагдана:
/
|
+--- A1
|
`--- A2
|
+--- B1
|
`--- B2
мөн файл уруу хандах зам нь /A2/B1 болон
/A2/B2 гэж тус тусдаа хандагдах болно.
Файл системүүд нэг нэгнийхээ дээр холбогдож болдог. Сүүлийн жишээгээ үргэлжлүүлээд C файл системийг B файл систем доторх
B1 сангийн дээд хэсэгт холбож өгвөл дараах зохион байгуулалт үүсэж байна:
/
|
+--- A1
|
`--- A2
|
+--- B1
| |
| +--- C1
| |
| `--- C2
|
`--- B2
Эсвэл C файл систем
A файл систем дотор A1
санд холбогдож болно:
/
|
+--- A1
| |
| +--- C1
| |
| `--- C2
|
`--- A2
|
+--- B1
|
`--- B2
Хэрэв та &ms-dos; системийг гадарладаг бол энэ нь join тушаалтай төсөөтэй боловч яг адилхан биш.
Угтаа бол энэ нь тийм их анхаарлаа хандуулаад байхаар зүйл биш.
Ердийн үед та FreeBSD суулгах үедээ нэг файл систем үүсгээд хаана холбохыг нь шийдэж холбоод, шинэ диск нэмэхгүй л бол түүнийгээ хэзээ ч өөрчлөх шаардлага гардаггүй.
Өөр файл систем үүсгэлгүйгээр нэг бүхэл эх файл систем үүсгэж болдог. Ийм үед зарим сул талууд гарч ирдэг бөгөөд нэг л давуу тал үүснэ.
Олон файл системүүдийн давуу талууд
Олон төрлийн файл системүүд нь олон төрлийн холбох нөхцөлтэй. Жишээлбэл, сайн төлөвлөсний
- дараагаар, эх файл систем нь зөвхөн уншигдахаар холбогдож, ингэснээр санамсаргүй юмуу алдаа ослын шалтгаанаар чухал файлуудыг устгахаас сэргийлж болно. Хэрэглэгчдээр бичигдэж болдог файл систем, жишээ нь
+ дараагаар, эх файл систем нь зөвхөн уншигдахаар холбогдож, ингэснээр санамсаргүй юм уу алдаа ослын шалтгаанаар чухал файлуудыг устгахаас сэргийлж болно. Хэрэглэгчдээр бичигдэж болдог файл систем, жишээ нь
/home мэтийн бусад системээс тусгаарлаж
nosuid төрлийн гэж холбож болно; энэ сонголт нь файл систем дээр буй гүйцэтгэж болдог файлд suid/guid бит утга тавигдахаас сэргийлж аюулгүй байдлыг хангаж өгдөг.
FreeBSD файл систем ямар зорилгоор хэрэглэгдэхээс нь
хамаараад файл систем дээр файлын зохион байгуулалтыг автоматаар
хийдэг. Тийм болохоор байнга бичигдэж байдаг олон жижигхэн файлуудын
байгаа файл систем дээр цөөхөн бичигддэг том файл агуулсан
файл системийг бодвол олон бичигдэхэд зориулж арай
өөр файлын зохион байгуулалт хийгддэг. Ганц том эх файл системд ийм зохион байгуулалт хийх боломжгүй.
FreeBSD-н файл систем нь цахилгаан тэжээлээс огцом салгагдсан үед ч дискний алдаа үүсгэдэггүй найдвартай байдаг. Гэвч маш ноцтой үед цахилгаан тэжээлээс огцом салгагдахад файл системийн бүтэц эвдэрч болзошгүй юм. Өгөгдлүүдээ олон файл системд хувааж байрлуулах нь дараа нь эвдрэлээс буцааж сэргээхэд амар байдаг.
Нэг файл системтэй байх үеийн давуу тал
Энэ файл систем нь тогтсон хэмжээтэй байдаг. Хэрэв та FreeBSD-ийг суулгах үедээ тодорхой зааж өгсөн файл систем үүсгээд, сүүлд нь түүнийгээ өргөжүүлэхийг хүсвэл, энэ нь тийм амархан биелэхгүй. Та эхлээд байгаа файл системийнхээ файлуудыг нөөцөлж хадгалаад дараа нь файл системдээ шинэ хэмжээ өгч өргөтгөөд дараа нь нөөцөөсөө файлуудаа буцааж сэргээж хадгалах болно.
FreeBSD-н &man.growfs.8; тушаал нь дээрх
хүндрэлийг алга болгож, файлыг нөөцлөх
шаардлагагүйгээр шууд файл системийг өргөтгөж болдог болсон.
Дискний хуваалт дотор файл систем оршиж байдаг. &os; нь юниксээс
уламжилсан болохоор диск хуваалтын ойлголт нь ердийн хэрэглээтэй
ижилхэн биш (жишээлбэл, &ms-dos; диск зохион байгуулалт). Дискний
хуваагдал бүр a үсэгнээс эхлээд
h хүртэл үсгээр тэмдэглэгддэг. Хуваагдал бүр зөвхөн ганцхан файл систем агуулах ёстой. Ийм болохоор файл систем нь агуулж байгаа диск хуваалтынхаа үсгээр илэрхийлэгдэх бөгөөд хэрэв өөр файл системд холбогдвол, холбосон сан нь уг файл системийг илэрхийлнэ.
FreeBSD мөн swap
-д зориулж дискэнд зай бэлддэг. Swap хэмжээ нь FreeBSD-н
виртуал санах ой юм. Ингэснээр таны компьютер
байгаа бодит хэмжээнээсээ илүү санах ой хэрэглэж байгаа мэт ажилладаг.
Хэрэв зарим програм FreeBSD дээр ажиллаад санах ойноос хэтрэх хүндрэл
гарвал, хэрэглэгдэхгүй байгаа хэсгийг swap зай руу зөөж, шаардлагатай
үед буцааж санах ой руу зөөх зарчмаар хэрэглэгддэг.
Зарим дискний хуваалт нь тогтсон журамтай байдаг.
Хуваалт
Тогтсон журам
a
Ихэнхдээ root файл системийг агуулж байдаг
b
Ихэнхдээ swap хэмжээг агуулдаг
c
Ихэнх үед агуулж буй зүсмэлийнхээ хэмжээтэй
ижил хэмжээтэй байдаг. Энэ нь ямар нэгэн хэрэгслүүдийг
(жишээлбэл, дискний эвдэрсэн хэсгийг шалгагч)
c хуваалт дээрх зүсмэл дээр бүхэлд
нь ажиллаж болох зөвшөөрөл өгдөг. Ердийн үед
та үүн дээр файл систем үүсгэх шаардлага байхгүй.
d
Урьд нь d хуваалт онцгой үүрэгтэй байсан
боловч одоо тийм биш, харин ердийн хуваалт шиг хэрэглэгдэж болно.
FreeBSD дээр файл систем агуулж байгаа хуваалтыг
зүсмэл гэж нэрлэдэг. Хуваалтын ерөнхий нэр нь
FreeBSD дээр зүсмэл гэж яригдах бөгөөд FreeBSD-ийн &unix; гаралд
цаад утга учир нь бий. Зүсмэл нь 1 -ээс эхлээд 4 хүртэлх тоогоор
дугаарлагдана.
зүсмэл
хуваалт
аюултай зориулалт
Зүсмэлийн дугаар нь төхөөрөмжийн нэрний араас
s үсгээр эхэлж бичигддэг.
Тэгэхээр da0s1
гэдэг нь,
эхний SCSI диск дээрх эхний зүсмэлийг илэрхийлж байна.
Диск дээр физик чанараараа зөвхөн дөрвөн ширхэг зүсмэл байрлуулж
болно. Харин логик зүсмэлийг та физик зүсмэл дотор дурын хэмжээтэй
үүсгэж болно. Ингэж өргөтгөж нэмсэн зүсмэлүүд нь 5 гэсэн
дугаараар эхэлж цаашаагаа тоологддог. Тэгэхээр
ad0s5
гэдэг нь эхний IDE
диск дээрх эхний өргөтгөсөн зүсмэлийг хэлж байна.
Ингэж өргөтгөсөн зүсмэлүүд нь файл систем агуулж, систем дээр
ердийн зүсмэл мэт харагдаж ажиллана.
Зүсмэлүүд нь физик диск дээр аюултай зориулалт
аар
буюу өөрөөp хэлбэл хүчээр байрлуулагддаг. Харин бусад дискнүүд нь
a -с эхлээд h хүртэл нэрлэсэн
хуваалт агуулж болдог.
Эдгээр үсэгнүүд нь төхөөрөмжийн ард залгагдаж бичигддэг ба
da0a
гэдэг нь
эхний da диск дээр байгаа a хуваалтыг илэрхийлж байна.
ad1s3e
бол хоёр дахь IDE диск дээр байгаа
гурав дахь зүсмэлийн тав дахь хуваалтыг илэрхийлж байна.
Эцэст нь хэлэхэд, диск болгон системд танигдах ёстой.
Дискний нэр нь дискний төрлийг илэрхийлсэн үсгээр эхлээд
тэгээд араас нь хэд дэх диск вэ гэдгийг нь илэрхийлсэн дугаартай
байдаг. Зүсмэлээс ялгарах зүйл нь, дискний дугаар 0 -ээс эхэлдэг.
Ерөнхий хэрэглээний жишээг
хүснэгтээс харна уу.
Хуваалт уруу хандах үед FreeBSD уг хуваалтыг
агуулсан зүсмэл болон дискийг тодорхойлохыг шаарддаг. Тэгээд
зүсмэл рүү хандах үед зүсмэлийг агуулсан дискний нэрийг шаардах
болно. Тэгэхээр, дискний нэр, s, зүсмэлийн дугаар,
тэгээд хуваалтын үсэг гэсэн дарааллаар нэрлэх нь байна.
Жишээнүүдийг -д харуулав.
Танд ойлгоход тань дөхөм болгож
жишээн дээр дискний зохион байгуулалтын тогтсон загварыг харуулж байна.
FreeBSD суулгахын тулд та эхлээд дискний зүсмэлийг тохируулна,
дараа нь зүсмэл дотор FreeBSD-н хэрэглэх хуваалт үүсгээд, дараа нь
хуваалт бүрд файл систем (эсвэл swap зайг) үүсгэж эцэст нь
хаана холбогдохыг нь (mount) зааж өгдөг.
Диск төхөөрөмжийн нэрнүүд
Нэр
Утга
ad
ATAPI (IDE) disk
da
SCSI direct access disk
acd
ATAPI (IDE) CDROM
cd
SCSI CDROM
fd
Floppy disk
Диск, Зүсмэл, Хуваалтын нэрлэх жишээ
Нэр
Утга
ad0s1a
Эхний IDE диск (ad0) дээрх эхний
зүсмэлийн (s1) эхний хуваалт (a).
da1s2e
Хоёр дахь SCSI диск (da1) дээрх
хоёр дахь (s2) зүсмэлийн тав дахь
(e) хуваалт.
Дискний тогтсон загвар
Дараах загвар нь системд буй IDE диск
FreeBSD дээр хэрхэн харагдаж байгааг харуулж байна.
Дискний хэмжээг 4 ГБ-н хэмжээтэй гэж үзээд хоёр ширхэг
2 ГБ зүсмэл байна (нэг зүсмэл дээр нь &ms-dos; хуваалт байгаа).
Эхний зүсмэл нь &ms-dos;-н C: диск агуулсан,
харин хоёр дахь зүсмэл дээр FreeBSD суугдсан.
Энэ жишээн дээр FreeBSD нь гурван хуваалт мөн swap хуваалт хэрэглэж
байна.
Гурван хуваалт нь тус тусдаа файл систем агуулж байгаа.
a хуваалт root файл системд зориулагдаж,
e хуваалт /var санд, мөн
f хуваалт
/usr санд тус тус зориулагдсан.
.-----------------. --.
| | |
| DOS / Windows | |
: : > First slice, ad0s1
: : |
| | |
:=================: ==: --.
| | | Partition a, mounted as / |
| | > referred to as ad0s2a |
| | | |
:-----------------: ==: |
| | | Partition b, used as swap |
| | > referred to as ad0s2b |
| | | |
:-----------------: ==: | Partition c, no
| | | Partition e, used as /var > file system, all
| | > referred to as ad0s2e | of FreeBSD slice,
| | | | ad0s2c
:-----------------: ==: |
| | | |
: : | Partition f, used as /usr |
: : > referred to as ad0s2f |
: : | |
| | | |
| | --' |
`-----------------' --'
Файл системийг холбох болон салгах
Файл систем нь / гэсэн
эхээс эхлэн модлог хэлбэрээр маш сайн харагддаг.
/dev, /usr, мөн
бусад сангууд нь root буюу эх сангаасаа салбарласан
салаа мөчир бөгөөд цаашаа уг мөчир нь бас
/usr/local гэж салаалах зэргээр
өргөжиж салаалж болдог.
root файл систем
Эдгээр сангуудын заримыг нь өөр файл системд
байрлуулах маш олон шалтгаан бий. /var
сан нь жишээлбэл log/,
spool/, гэх зэрэг янз бүрийн түр зуурын
файлуудыг агуулдаг бөгөөд түргэн дүүрэх магадлалтай. Эх сан буюу
root файл систем түргэн дүүрнэ гэдэг бол тийм ч сайн юм биш.
Тийм болохоор /var санг
/ сангаас тусад нь өөр газар байрлуулах нь
тун хэрэгтэй.
Тодорхой хэдэн сангуудыг тусад нь өөр файл систем дээр
байрлуулах хүндтэй шалтгаан бол, хэрвээ уг сангууд нь
өөр физик диск дээр, тусдаа виртуал диск дээр, Сүлжээний файл систем дээр,
эсвэл CDROM дээр байх явдал юм.
fstab файл
файл систем
fstab ашиглаж диск холбогдох
/etc/fstab файлд жагсаагдсан
файл системүүд нь системийн ачаалах явцад автоматаар холбогддог (гэхдээ хэрэв тэдгээр нь
сонголт хэрэглээгүй үед).
/etc/fstab нь дараах маягийн
жагсаалтыг агуулж байдаг:
төхөөрөмж /холбох-цэг файл-системийн-төрөл сонголтууд dumpfreq passno
төхөөрөмж
Төхөөрөмжийн нэр (заавал байх ёстой).
хуудсанд тайлбарласан байгаа.
mount-point буюу холбох цэг
Файл системийг байрлуулах
сангийн нэр (заавал байх ёстой).
файл-системийн-төрөл
&man.mount.8; хуудсанд тайлбарласан байгаа тул алгасав.
FreeBSD-н анхдагч файл систем бол
ufs.
сонголтууд
Уншиж бичигдэх файл системийг заасан
эсвэл зөвхөн уншигдах файл системд
зориулсан сонголт байж болох бөгөөд
цаашаагаа мөн нэмэлт сонголтууд агуулж болно.
Ердийн сонголт бол бөгөөд
ингэснээр систем эхлэх үед уг файл систем холбогддоггүй.
Бусад сонголтууд &man.mount.8; гарын авлагад тодорхой
бичигдсэн байгаа.
dumpfreq
Энэ сонголт нь &man.dump.8; хэрэгслээр
хэрэглэгддэг бөгөөд аль файл системд нөөц хадгалалт хийх вэ гэдгийг
тодорхойлж өгдөг. Хэрэв энэ сонголтыг бичээгүй бол
хоосон утгыг агуулж байдаг.
passno
Энэ сонголтыг ашиглан ямар дарааллаар файл системүүдийг
шалгах вэ гэдгийг зааж өгдөг.
Шалгалгүйгээр алгасна гэсэн файл системүүд нь
passno талбардаа 0 утгатай байх ёстой.
root буюу эх файл системийн (энэ файл систем нь хамгийн түрүүнд
шалгагддаг) passno талбарын утга нь
1 байдаг бөгөөд бусад системийн passno
нь нэгээс их байх ёстой.
Хэрэв нэгээс илүү олон файл системүүд passno
талбартаа ижил утгатай бол &man.fsck.8; нь тэдгээр файл системийг
хэрэв боломжтой зэрэг шалгахыг оролдох болно.
/etc/fstab файлын бүтэц болон тохируулдаг сонголтуудын тухай дэлгэрэнгүй мэдээллийг &man.fstab.5; гарын авлагаас харна уу.
mount тушаал
файл систем
mounting буюу файл систем холбох
&man.mount.8; тушаал нь файл системийг
холбоход хэрэглэгддэг цорын ганц тушаал юм.
Таны хамгийн өргөн хэрэглэх хэлбэр бол:
&prompt.root; mount төхөөрөмж-буюу-диск холбох-цэг
&man.mount.8;-н гарын авлагад зааснаар бол маш олон
сонголт байдаг бөгөөд өргөн хэрэглэгддэг нь:
Холбох тохируулгууд
/etc/fstab файлд
жагсааж бичсэн бүх файл системийг холбоно. Гэхдээ
noauto
гэж тэмдэглэснийг,
гэж туг хатгасныг, эсвэл
өмнө нь холбогдчихсон файл системүүдийг холбохгүй.
Дуудаж ажиллуулж байгаа файл системээсээ бусдад нь
дурын үйлдлээ хийнэ. Энэ сонголтыг
тугтай хамт хэрэглэж
&man.mount.8;-г юу хийж байгааг нь харж болдог.
Бохир файл систем
(аюултай), эсвэл файл системийн унших-бичигдэх төлвөөс
зөвхөн-унших төлөв рүү шилжүүлэн бичих эрхийг хасаж
холбох үед хүчээр холбодог.
Файл системийг зөвхөн-унших төлвөөр холбоно.
Энэ нь сонголтийг
утгатай
(5.2-с өмнөх үед хэрэглэдэг
байсан )
хэрэглэсэнтэй ижил.
fstype
Өгөгдсөн файл системйиг өгөгдсөн төрлөөр холбоно.
Эсвэл сонголт өгөгдсөн бол зөвхөн
өгөгдсөн төрлөөр холбоно.
ufs
нь анхдагч файл систем юм.
Файл системд холболтын сонголтыг шинэчилнэ.
Болж байгаа үйл явцыг харуулж мэдэгдэнэ.
Файл системийг унших-бичих төлвөөр холбоно.
сонголт нь дараах зүйлүүдийг таслалаар тусгаарлаж хэрэглэж болно:
nodev
Файл систем дээр тусгай төхөөрөмж бүү суулга.
Аюулгүй байдлын шалтгаанаар энэ нь маш хэрэгтэй сонголт.
noexec
Энэ нь файл систем дээр хоёрлосон файл буюу ачаалагдаж ажиллаж болдог файл ажиллахыг үл зөвшөөрнө. Энэ нь мөн аюулгүй байдлын зорилгоор хэрэгтэй.
nosuid
Файл систем дээр setuid эсвэл setgid тугуудыг бүү хэрэглэ. Мөн аюулгүй байдлын шалтгаанаар.
umount тушаал
файл систем
файл систем салгах
&man.umount.8; тушаал нь ардаа холбосон цэг, төхөөрөмжийн нэр зэргийг авдаг бөгөөд мөн
сонголт эсвэл бас
сонголтуудыг авч болдог.
Бүх хэлбэрүүд нь сонголтыг хүчээр салгах үед болон сонголтыг явцын мэдээллийг харахад хэрэглэдэг.
сонголт нь тийм сайн санаа биш гэдгийг анхааруулмаар байна. Хүчээр файл системийг салгах нь файл эсвэл системийн эвдрэлд хүргэж болзошгүй.
болон сонголтууд нь холбогдсон бүх файл системийг салгахад хэрэглэгддэг. Эсвэл мөн
сонголтоор өөрчлөгдсөн файл системүүдийг салгахад хэрэглэнэ. Гэхдээ
сонголт нь
root файл системийг салгах гэж оролддоггүй.
Процесс буюу програмын явц
FreeBSD бол олон үйлдэл зэрэг хийх чадвартай систем. Энэ нь олон програм нэг дор зэрэг ажиллана гэсэн үг. Програмын тухайн үед ажиллаж байгааг нь процесс буюу програмын явц гэдэг.
Таны ажиллуулсан тушаал болгон шинэ процесс эхлүүлдэг бөгөөд систем дээр
бүхэлдээ тэр чигээрээ процессууд үргэлж ажиллаж системийн ажиллагааг бүрэлдүүлж байдаг.
Програмын явц бүр
процесс ID, эсвэл PID гэсэн дугаар агуулж байдаг бөгөөд файлтай бас ижилхэн өөрийн гэсэн эзэмшигч болон бүлэгт харъяалагдаж байдаг. Эзэмшигч ба бүлгийн
мэдээлэл нь уг процесс файлд хандах эрхийг нь хэрэглэж файлтай хэрхэн
хандах вэ гэдгийг тодорхойлж өгдөг. Ихэнх процесс нь мөн эцэг процесстой байдаг. Эцэг процесс нь тэдгээр процессийг эхлүүлж өгдөг.
Жишээлбэл, хэрэв та тушаалуудыг бүрхүүлд бичиж гүйцэтгэвэл, бүрхүүл ч процесс, тушаалууд ч процесс болдог бөгөөд таны бичсэн тушаал болгон процесс болдог. Ийм маягаар ажиллуулаад байвал бүрхүүл нь тэдгээр процессуудын эцэг нь болно. Үүнээс өөр онцгой процесс байдаг ба түүнийг
&man.init.8; процесс гэж нэрлэдэг. init
бол хамгийн эхний процесс байдаг бөгөөд үүний PID дугаар үргэлж
1 байдаг. FreeBSD эхлэх үед init процесс
автоматаар эхэлдэг.
Системд гүйцэтгэгдэж байгаа процессуудыг хардаг хоёр тушаал бол
&man.ps.1; ба &man.top.1; хоёр юм. ps тушаал нь одоо ажиллаж байгаа процессуудыг PID дугаартай нь харуулж, мөн хичнээн санах ойн хэмжээ хэрэглэж байгаа, ямар тушаалаар гүйцэтгэгдэж байгаа зэргийг нь харуулдаг. top тушаал нь ажиллаж байгаа
бүх процессуудыг харуулдаг бөгөөд хэдэн секунд тутамд шинэчлэгдэж байдаг. Ингэснээр таны компьютер тухайн үед юу хийж байгааг харж болно.
Анхдагч горимондоо, ps тушаал нь зөвхөн таны эзэмшиж байгаа процессуудыг харуулдаг. Жишээлбэл:
&prompt.user; ps
PID TT STAT TIME COMMAND
298 p0 Ss 0:01.10 tcsh
7078 p0 S 2:40.88 xemacs mdoc.xsl (xemacs-21.1.14)
37393 p0 I 0:03.11 xemacs freebsd.dsl (xemacs-21.1.14)
48630 p0 S 2:50.89 /usr/local/lib/netscape-linux/navigator-linux-4.77.bi
48730 p0 IW 0:00.00 (dns helper) (navigator-linux-)
72210 p0 R+ 0:00.00 ps
390 p1 Is 0:01.14 tcsh
7059 p2 Is+ 1:36.18 /usr/local/bin/mutt -y
6688 p3 IWs 0:00.00 tcsh
10735 p4 IWs 0:00.00 tcsh
20256 p5 IWs 0:00.00 tcsh
262 v0 IWs 0:00.00 -tcsh (tcsh)
270 v0 IW+ 0:00.00 /bin/sh /usr/X11R6/bin/startx -- -bpp 16
280 v0 IW+ 0:00.00 xinit /home/nik/.xinitrc -- -bpp 16
284 v0 IW 0:00.00 /bin/sh /home/nik/.xinitrc
285 v0 S 0:38.45 /usr/X11R6/bin/sawfish
Дээрх жишээнд харуулснаар, &man.ps.1; тушаалын гаралт нь
хэд хэдэн баганаар харуулагдаж байна. PID бол өмнө ярьсны дагуу процессийн ID дугаар. PID дугаарууд нь 1 гэж эхлээд 99999 хүртэл дугаарлагддаг бөгөөд хэтрээд ирэхээрээ эхнээсээ эхэлж тоологддог.
TT багана нь, уг програмын ажиллаж байгаа tty буюу терминалыг нь харуулдаг бөгөөд одоохондоо хэрэгсэх шаардлага байхгүй. STAT нь програмын төлвийг харуулдаг бөгөөд мөн одоохондоо хэрэгсэхгүй байж болно.
TIME нь процессор дээр хэр удаан ажиллаж байгааг нь заадаг бөгөөд гэхдээ энэ нь програм эхэлснээс хойш тооцож эхэлсэн цаг биш. Ихэнх програм нь процессор дээр гүйцэтгэх гэж хэсэг хугацаа зарцуулж хүлээдэг.
Эцэст нь, COMMAND нь тухайн програмыг ажиллуулсан тушаалыг харуулдаг.
Харуулах мэдээллээ өөрчилж болдог хэд хэдэн нэмэлт сонголт &man.ps.1; тушаалд бий. Байнга хэрэглэгддэг сонголтуудын багц бол
auxww юм. сонголт нь зөвхөн өөрийн эзэмшдэг процесс биш харин ажиллаж байгаа бүх процессийг харуулдаг.
сонголт нь процессийг эзэмшиж байгаа хэрэглэгчийн нэрийг харуулдаг бөгөөд мөн хэрэглэж байгаа санах ойг нь харуулдаг.
сонголт нь далд ажиллаж байгаа буюу дэмон эсэхийг нь харуулдаг.
сонголт нь процессуудыг ажиллуулсан тушаалын бүтэн нэрийг нь харуулдаг. Бусад үед, хэрэв тушаалын нэр нь дэлгэцэнд багтахгүй урт байх тохиолдолд хасаж харуулдаг.
&man.top.1; тушаалын гаралт нь өмнөх жишээтэй ижилхэн. Жишээ болгож нэг гаралтыг харцгаая:
&prompt.user; top
last pid: 72257; load averages: 0.13, 0.09, 0.03 up 0+13:38:33 22:39:10
47 processes: 1 running, 46 sleeping
CPU states: 12.6% user, 0.0% nice, 7.8% system, 0.0% interrupt, 79.7% idle
Mem: 36M Active, 5256K Inact, 13M Wired, 6312K Cache, 15M Buf, 408K Free
Swap: 256M Total, 38M Used, 217M Free, 15% Inuse
PID USERNAME PRI NICE SIZE RES STATE TIME WCPU CPU COMMAND
72257 nik 28 0 1960K 1044K RUN 0:00 14.86% 1.42% top
7078 nik 2 0 15280K 10960K select 2:54 0.88% 0.88% xemacs-21.1.14
281 nik 2 0 18636K 7112K select 5:36 0.73% 0.73% XF86_SVGA
296 nik 2 0 3240K 1644K select 0:12 0.05% 0.05% xterm
48630 nik 2 0 29816K 9148K select 3:18 0.00% 0.00% navigator-linu
175 root 2 0 924K 252K select 1:41 0.00% 0.00% syslogd
7059 nik 2 0 7260K 4644K poll 1:38 0.00% 0.00% mutt
...
Тушаалын гаралт хоёр хэсэгт хуваагдсан байна. Толгой хэсэг
(эхний таван мөр) нь сүүлд ажиллаж байгаа PID дугаарыг, системийн ачаалалтын дунджууд
(энэ нь системийг хэр завгүй байгааг илтгэдэг), системийн асаалттай байгаа хугацаа (унтраалгүй хэр удсан эсэхийг) мөн одоогийн цаг зэргийг харуулдаг. Бусад илэрхийллүүд нь, хичнээн процессууд ажиллаж байгаа (энэ тохиолдолд 47 ), хичнээн санах ойн хэмжээ болон swap хэмжээ хэрэглэгдэж байгаа, мөн хичнээн хугацааг процессорын бусад төлөв байдалд зарцуулсан зэргийг илэрхийлж байна.
Доорх баганууд нь &man.ps.1; тушаалтай ойролцоо мэдэгдлүүдийг харуулж байна. Эхлээд PID дугаар дараа нь хэрэглэгчийн нэр, процессороос хэрэглэсэн хугацаа, ажиллуулсан тушаал гэх мэт.
&man.top.1; тушаал нь анхдагч тохируулгаараа, процессийн хэрэглэж байгаа санах ойн хэмжээг харуулдаг. Тэр хэсэг нь хоёр баганад харуулагддаг бөгөөд эхнийх нь нийт хэмжээ дараагийх нь тухайн үеийнх нь хэмжээ юм. Нийт хэмжээ гэдэг нь програм ажиллахад хэд хэрэгтэйг хэлдэг бөгөөд тухайн үеийнх нь хэмжээ нь одоогоор хэдийг хэрэглэж байгааг заадаг. Энэ жишээн дээр
&netscape; програм бараг 30 МБ хэмжээг RAM санах ойд шаардлагатай гэсэн боловч одоогоор 9 МБ хэмжээ хэрэглэж байна гэж заасан байна.
&man.top.1; нь энэ харуулалтыг хоёр секунд тутам шинэчилдэг бөгөөд үүнийг тохируулгаар өөрчилж болно.
Далд чөтгөр буюу дэмонууд, дохионууд, мөн процессуудыг зогсоох нь
Та хэрэв ямар нэг текст засварлагч дээр ажиллаж байхдаа файл нээх, хаах, хадгалах гэх мэт уг програмыг сайн хянаж чаддаг. Та яагаад тэгж
чадаж байна вэ гэвэл, уг програм нь терминал дээр холбогдон ажиллаж танд тийм боломж олгож байгаа билээ.
Зарим програм тэгэхэд үргэлж хүн гарнаас оруулалт хийх шаардлагагүй зориулалтаар бүтээгдсэн байдаг бөгөөд хамгийн эхний боломж гарангуут терминалаас салангид ажилладаг. Жишээлбэл вэб серверүүд өдөржин хүмүүсээс ирсэн хүсэлтэд хариулт өгч байдаг бөгөөд ердийн үед танаас оруулга шаарддаггүй. Ийм төрлийн бас нэг програм бол захиа илгээгч програм юм.
Бид ийм програмыг далд чөтгөр буюу дэмон гэж нэрлэдэг. Дэмонууд нь Грекийн домогт байдаг сайн муугийн аль нь ч биш бөгөөд жижигхэн мөртлөө хүмүүст хэрэгтэй юм хийж байдаг сүнсийг хэлдэг.
Вэб сервер болон захианы серверүүд үүнтэй ижил хүмүүст тустай юм хийдэг. Тийм болохоор BSD нь жижигхэн сэрээ барьсан чөтгөрийг дуртайяа олон жилээр билэг тэмдэг болгож байгаа билээ.
Далд ажиллаж байгаа буюу дэмон болж ажиллаж байгаа програмын нэрний ард d
үсэг залгаж бичдэг зарчим бий. BIND програмын бүтэн нэр нь
Berkeley Internet Name Daemon (үндсэн далд ажилладаг
програмын нэр нь
named юм), мөн Apache вэб серверийн далд ажилладаг програмын нэр нь httpd, хэвлэх дарааллыг далд ажиллаж зохицуулж байдаг програмын нэр нь lpd гэх мэт нэртэй байдаг.
Энэ нь ерөнхийдөө ингэж зарчим гаргасан болохоос хатуу тогтоосон дүрэм биш; жишээлбэл захиа илгээгч үндсэн програм Sendmail-н далд ажилладаг програмыг та maild гэж төсөөлж байгаа бол эндүүрэх бөгөөд харин
sendmail гэж нэрлэдэг.
Заримдаа та эдгээр дэмон процессуудтай холбогдож харилцах хэрэг гарна. Ийм хоорондох харилцааг дохио гэдэг
бөгөөд дэмонтой (эсвэл бусад ажиллаж байгаа процесстой) харилцахын тулд дохио илгээж биелүүлдэг. Маш олон төрлийн илгээж болох дохионууд байдаг — зарим дохионууд онцгой зориулалттай нийтэд нь хэрэгждэг, зарим нь тухайн програмдаа зориулж өөр өөрөөр хөрвүүлэгддэг бөгөөд програмын заавар дээр ямар дохиог яаж хөрвүүлэн ойлгох вэ гэдгийг заасан байдаг. Та өөрийнхөө эзэмшиж байгаа процесс уруугаа дохио илгээж болно. Хэрэв та бусдын эзэмшдэг процесс уруу &man.kill.1; эсвэл &man.kill.2; гэх зэрэг дохио илгээвэл таны эрх дутаж хэрэгждэггүй.
Гэхдээ ийм эрхээр дутагддаггүй хэрэглэгч бол
root хэрэглэгч бөгөөд хүн болгоны процесс уруу дохио илгээж чаддаг.
Мөн FreeBSD-ээс програм уруу зарим тохиолдолд дохио илгээдэг. Жишээлбэл, хэрэв муу зохиогдсон нэг програм санах ойг зориулсан хэмжээнээсээ илүү хэрэглээд эхэлбэл FreeBSD уг програм уруу Хэсгийн буруу
хэрэглээ дохио илгээдэг (SIGSEGV). Мөн хэрэв ямар нэгэн програм нь &man.alarm.3; гэдэг системийн сануулах програмыг ашигласан бол тухайн хугацаа нь хэтрэх үед Сэрүүлэг дохио уг програмд ирэх
(SIGALRM) зэрэг олон дохио бий.
Процесийг зогсоох хоёр дохио байдаг,
SIGTERM ба SIGKILL хоёр.
SIGTERM нь арай эелдэг аргаар процессийг зогсоодог; процесс нь эхлээд дохиог хүлээж аваад өөрийг нь хаах гэж байгаад мэдээд нээлттэй байгаа бүртгэл бичлэг файлуудаа хаагаад тэгээд хийж байгаа ерөнхий үйлдлээ зогсоодог. Зарим тохиолдолд уг процесс нь таслагдаж болохооргүй үйлдэл хийж байх үедээ
SIGTERM дохиог хэрэгсэхгүй байдал үүсдэг.
SIGKILL дохиог ямар ч процесс хэрэгсэхгүй байж чаддаггүй. Өөрөөр хэлбэл энэ нь
Чиний юу хийж байх нь надад хамаагүй, одоо шууд зогсоо
гэсэн дохио юм. Хэрэв та SIGKILL дохиог процесс уруу илгээвэл
FreeBSD уг процессийг зогсоодог
Бас тэр чигээрээ үнэн биш—учир нь зарим таслагдаж болдоггүй нөхцлүүд байдаг. Жишээлбэл, хэрэв сүлжээнд байгаа компьютерийн нэг файлаас унших үйлдэл хийж байгаа процесс нь, хэрэв холбогдсон компьютер нь тодорхойгүй шалтгаанаар холбогдохгүй болох үед (цахилгаан тэжээлээс салгагдах, эсвэл сүлжээ эвдрэх), уг процесс нь
тасрахгүй
нөхцөлд байдаг. Магадгүй хэсэг хугацааны дараа хүлээх хугацаа нь дуусна. Ингэж хүлээх хугацаа нь дууссаны дараа л уг процесс зогсох болно.
.
Таны хэрэглэж болохоор бусад дохионууд нь
SIGHUP, SIGUSR1, мөн
SIGUSR2. Эдгээр дохио нь ерөнхий зориулалтаар хэрэглэгддэг бөгөөд эдгээр дохиог хүлээж авсан програмууд тус тусдаа өөр өөр хариу үйлдэл хийдэг.
Жишээлбэл, та вэб серверийнхээ тохируулгын файлд өөрчлөлт хийгээд уг серверийг тохируулгын файлаа дахин шинээр уншуулахыг хүссэн гэж бодъё. Та httpd дэмоноо зогсоогоод дахин шинээр эхлүүлж болох боловч ажиллаж байгаа вэб серверийг зогсоож болохгүй нөхцөл байж болно. Ихэнх дэмонууд нь
SIGHUP дохиог хүлээж авбал өөрийнхөө тохируулгынхаа файлыг уншина гэж тохируулагдсан байдаг. Тэгэхээр httpd дэмоноо зогсоогоод шинээр ачаалж байхын оронд
SIGHUP дохиог илгээхэд хангалттай. Учир нь энэ дохионд тэгж хариулна гэсэн тогтоосон арга зам байхгүй тул дэмон болгон өөр өөр үйлчлэл үзүүлдгийг ойлгож тухайн дэмоны заавар бичгийг нь судлах хэрэгтэй.
дохио илгээхдээ &man.kill.1; тушаалыг ашигладаг.
Процесс уруу дохио илгээх
Энэ жишээ нь &man.inetd.8; уруу хэрхэн дохио илгээхийг харуулах болно.
inetd -н тохируулгын файл
/etc/inetd.conf гэж байрласан бөгөөд inetd-ийг тохируулгын файлаа дахин уншуулахын тулд SIGHUP дохиог илгээх болно.
Илгээх процессийн процесс ID дугаарыг мэдэх хэрэгтэй. Ингэхийн тулд &man.ps.1; ба &man.grep.1; тушаалуудыг ашиглана. &man.grep.1;
тушаал нь өмнөх тушаалынхаа гаралтаас хайлт хийхэд хэрэглэгддэг бөгөөд хайх мөрөө зааж өгдөг. Энэ тушаал нь энгийн хэрэглэгчээс гүйцэтгэгдэж болох бөгөөд харин &man.inetd.8; програм нь
root хэрэглэгчээр гүйцэтгэгдсэн тул &man.ps.1; тушаалыг сонголттой цуг гүйцэтгэх ёстой.
&prompt.user; ps -ax | grep inetd
198 ?? IWs 0:00.00 inetd -wW
За тэгэхээр, &man.inetd.8;-ийн PID дугаар нь 198 гэж энэ тохиолдолд хэлж байна. Зарим тохиолдолд
grep inetd гэсэн тушаал нь өөрөө энэ гаралтад байж байдаг. Учир нь, &man.ps.1; програм нь уг тушаалыг ажиллуулж байгаа процессийг олсон үед тэгж гаргаж харуулдаг.
&man.kill.1; тушаалыг хэрэглэж дохио илгээнэ. &man.inetd.8; нь
root хэрэглэгчээр гүйцэтгэгдэж байгаа болохоор, та эхлээд &man.su.1; тушаалыг ашиглан
root хэрэглэгч болох хэрэгтэй.
&prompt.user; su
Password:
&prompt.root; /bin/kill -s HUP 198
Ихэнх &unix; системийн тушаалуудын адил, &man.kill.1; тушаал нь хэрэв амжилттай хэрэгжвэл ямар нэгэн төлвийн мэдээлэл харуулдаггүй. Хэрэв та өөрийнхөө эзэмшдэггүй процесс уруу дохио илгээвэл kill:
PID: Operation not
permitted буюу энэ үйлдлийг хийх эрх байхгүй байна гэсэн мэдэгдэл гарч ирнэ. Хэрэв та PID дугаараа буруу бичих, эсвэл буруу процесс уруу дохио илгээвэл, азгүй тохиолдолд уг дохио нь тухайн процесс уруу илгээгдэх бөгөөд, уг процесс нь азаар байхгүй байгаа тохиолдолд kill:
PID: No such process буюу тийм процесс алга байна гэсэн мэдэгдэл гарч ирнэ.
Яагаад /bin/kill тушаалыг хэрэглэх хэрэгтэй вэ?
Ихэнх shells буюу бүрхүүлүүд kill тушаалыг өөртөө агуулсан байдаг бөгөөд /bin/kill тушаалыг бичихийн оронд шууд бүрхүүлд буй тушаалыг нь гүйцэтгэх нь шулуухан байдаг.
Энэ нь амарчилсан ашигтай арга боловч бүрхүүл болгон өөрсдийн илгээх дохионы өөр өөр нэртэй байдгийг мэдэх хэрэгтэй. Тийм болохоор бүрхүүл болгоны дохионы бичлэгийг судлахын оронд шууд
/bin/kill ... тушаалыг хэрэглэх нь зөв арга юм.
Бусад дохио илгээх үйлдлүүд нь үүнтэй тун ижил бөгөөд
TERM эсвэл KILL дохионуудын оронд шаардлагатай дохиогоо бичих хэрэгтэй.
Санаанд орсон тоотой дохио болгоныг устгана гэдэг бол буруу санаа юм. &man.init.8; процесс ялангуяа 1 гэсэн процесс ID байх нь онцгой тохиолдол. Тийм болохоор
/bin/kill -s KILL 1 гэвэл системийг шууд унтраана. &man.kill.1; тушаалыг гүйцэтгэхээсээ өмнө Return товч дарахынхаа өмнө үргэлж ямар процесс уруу ямар дохио илгээж байгаагаа давхар шалгах хэрэгтэй.
Shell буюу бүрхүүл
бүрхүүл
тушаал өгөх орчин
FreeBSD дээр маш олон ажил тушаал бичиж оруулдаг shell буюу бүрхүүл хэмээх орчинд хийгддэг. Бүрхүүлийн гол үүрэг нь гарнаас оруулсан тушаалыг гүйцэтгэх юм. Өдөр болгон гүйцэтгэхэд шаардагддаг файл зохицуулах, тушаал оруулагч мөрийг засварлах, тушаалын багц, орчны хувьсагч зэрэг туслах тушаалуудыг олон бүрхүүлүүд агуулж байдаг. FreeBSD нь
sh буюу Bourne Shell, мөн tcsh буюу
сайжруулсан C-shell зэрэг багц бүрхүүлүүдтэй хамт ирдэг. zsh болон bash зэрэг маш олон бүрхүүлүүд FreeBSD-ийн портын цуглуулганд ирдэг.
- Та ямар бүрхүүл хэрэглэдэг вэ? Энэ бол тухайн хүний дур сонирхолтой хамаатай. Хэрэв та C програмын хэл дээр програм бичдэг бол C-тэй адилхан бичигддэг tcsh төрлийн бүрхүүлд дуртай болж болох юм. Хэрэв та Linux системээс ирсэн юмуу эсвэл &unix;-ийн тушаалуудтай дөнгөж танилцаж байгаа шинэ хүн бол bash бүрхүүлээр эхлэх нь амар байж болох юм.
+ Та ямар бүрхүүл хэрэглэдэг вэ? Энэ бол тухайн хүний дур сонирхолтой хамаатай. Хэрэв та C програмын хэл дээр програм бичдэг бол C-тэй адилхан бичигддэг tcsh төрлийн бүрхүүлд дуртай болж болох юм. Хэрэв та Linux системээс ирсэн юм уу эсвэл &unix;-ийн тушаалуудтай дөнгөж танилцаж байгаа шинэ хүн бол bash бүрхүүлээр эхлэх нь амар байж болох юм.
Хамгийн гол нь бүрхүүл болгон өөрийн гэсэн онцгой шинж чанартай болохоор өөрийнхөө хүсэл зорилгод тааруулж бүрхүүлээ сонгож дадах нь чухал.
- Бүрхүүлийн хамгийн энгийн чадвар бол файлын нэрийн автомат гүйцэтгэл юм. Тушаал юмуу файлын эхний хэдхэн үсгийг бичээд гарын Tab товчийг дарахад уг үсгээр эхэлсэн файлын нэрийг танд гүйцээж бичиж өгдөг. Энд нэг жишээ авч үзье.
+ Бүрхүүлийн хамгийн энгийн чадвар бол файлын нэрийн автомат гүйцэтгэл юм. Тушаал юм уу файлын эхний хэдхэн үсгийг бичээд гарын Tab товчийг дарахад уг үсгээр эхэлсэн файлын нэрийг танд гүйцээж бичиж өгдөг. Энд нэг жишээ авч үзье.
Танд foobar болон foo.bar гэсэн хоёр файл байгаа гэж бодъё. Та
foo.bar файлыг устгахыг хүсэв. Тэгвэл та компьютерийнхаа гаран дээр ингэж бичих болно: rm fo[Tab].[Tab].
Бүрхүүл танд ингэж харуулна rm
foo[BEEP].bar.
[BEEP] гэдэг нь консолоос гаргаж байгаа хонхны дуу бөгөөд ингэж эхэлсэн файлын нэр нэгээс олон байгааг танд мэдэгдэж байгаа юм. foobar болон
foo.bar хоёр хоёулаа fo гэж эхэлж байгаа ч гэсэн
foo гэж танд дүүргэж өгдөг. Хэрэв та
. гэж бичээд Tab дахин дарвал бүрхүүл танд уг хүссэн файлын тань нэрийг гүйцээж өгдөг.
орчны хувьсагчид
Бүрхүүлийн бас нэг шинж чанар бол орчны хувьсагчийн хэрэглээ юм.
Орчны хувьсагч гэдэг нь бүрхүүлийн орчинд хадгалагддаг, нэрэнд утга өгсөн хослол байдаг. Энэ бүрхүүлийн орчин нь уг бүрхүүлээс гүйцэтгэгдэж байгаа бүх програм болон програмын тохируулгад харагдаж байдаг. Байнга хэрэглэгддэг ерөнхий орчны хувьсагчдыг дор жагсааж тайлбарлав:
environment variables
Хувьсагч
Тодорхойлолт
USER
Холбогдсон байгаа тухайн хэрэглэгчийн нэр.
PATH
Ачаалагдаж болдог хоёртын файлуудыг агуулдаг сангуудыг таслалаар тусгаарлаж бичсэн жагсаалт.
DISPLAY
Хэрэв холбогдох боломжтой бол, X11 дэлгэцийн сүлжээгээр холбогдох цэг.
SHELL
Хэрэглэж байгаа shell буюу бүрхүүл.
TERM
Хэрэглэгчийн терминалын нэр. Терминалын шинж чанарыг тодорхойлоход хэрэглэгддэг.
TERMCAP
Төрөл бүрийн терминалуудад алгасах ёстой кодуудын өгөгдлийн бааз.
OSTYPE
Үйлдлийн системийн төрөл. жишээ нь, FreeBSD.
MACHTYPE
Системийн ажиллаж байгаа процессорын архитектур.
EDITOR
Хэрэглэгчийн эрхэмлэж хэрэглэгддэг текст засварлагч.
PAGER
Хэрэглэгчийн эрхэмлэж хэрэглэдэг пэйжер.
MANPATH
Таслалаар тусгаарлаж жагсаасан, гарын авлагын хуудсуудыг агуулсан хайх сангууд.
Bourne shells
Бүрхүүл болгонд орчны хувьсагчаа өөр өөр тохируулдаг. Жишээлбэл, C-маягийн бүрхүүл
tcsh болон csh дээр, та
setenv тушаалыг ашиглаж орчны хувьсагчийг зааж өгдөг.
Bourne төрлийн бүрхүүлүүд болох sh болон
bash дээр, та
export тушаалыг ашиглаж орчны хувьсагчийг зааж өгнө. Жишээ нь, орчны хувьсагч
- EDITOR-г өөрчлөх юмуу зааж өгөхийн тулд csh юмуу эсвэл
+ EDITOR-г өөрчлөх юм уу зааж өгөхийн тулд csh юм уу эсвэл
tcsh бүрхүүл дээр
EDITOR хувьсагчид
/usr/local/bin/emacs утгыг өгөхийн тулд:
&prompt.user; setenv EDITOR /usr/local/bin/emacs
Bourne бүрхүүлүүд дээр:
&prompt.user; export EDITOR="/usr/local/bin/emacs"
Ихэнх бүрхүүлийн орчны хувьсагчийн утгыг харахын тулд хувьсагчийн нэрний урд
$ тэмдгийг хэрэглэж харна. Жишээ нь, echo $TERM гэсэн тушаал нь
$TERM хувьсагчид ямар утга байгааг консол дээр харуулна. Учир нь, бүрхүүл
$TERM дотор буй утгыг echo тушаалд дамжуулж өгснөөр консол дээр харуулагддаг.
Бүрхүүл маш олон тэмдэгтийг тусгай зориулалтаар өгөгдлийг илэрхийлэхдээ хэрэглэдэг бөгөөд тэдгээр тэмдэгтийг мета-тэмдэгтүүд гэж нэрлэдэг. Байнга хэрэглэгддэг тэмдэгтийн нэг нь
* юм. Энэ тэмдэгт нь файлын нэрэнд байгаа тэмдэгтүүдийг хэд ч байсан хамаагүй орохыг илэрхийлдэг. Тэдгээр мета-тэмдэгтүүд нь файлын нэрийг орлуулахад байнга хэрэглэгддэг. Жишээлбэл,
echo * гэсэн тушаал нь
ls тушаалтай ижилхэн үүрэг гүйцэтгэх бөгөөд, яагаад гэвэл бүрхүүл нь * тэмдэгтэд тохирох бүх файлуудыг авч
echo тушаал руу дамжуулж харуулдаг.
Бүрхүүл дээр мета-тэмдэгтүүдийг хэрэв тухайн онцгой тохиолдлоор нь биш харин зүгээр тэмдэгт хэлбэрээр нь хэрэглэхийг хүсвэл, уг тэмдэгтийн урд ташуу зураасыг
(\) бичиж өгдөг. echo
$TERM гэсэн тушаал нь ямар терминал заагдсан байгааг харуулна. Харин
echo \$TERM тушаал нь ердөө $TERM гэж харуулна.
Өөрийнхөө бүрхүүлийг солих
Бүрхүүлээ буюу shell-ээ солих хамгийн амархан арга бол
chsh тушаалыг хэрэглэх юм. chsh тушаал нь
таныг EDITOR орчны хувьсагчид заагдсан засварлагч уруу оруулдаг бөгөөд
хэрэв энэ хувьсагчид утга заагдаагүй байвал шууд
vi засварлагчийг ажиллуулдаг. Тэгээд та Shell:
мөрөнд
буй утгыг өөрчилж бүрхүүлээ өөрчилнө.
Та мөн chsh тушаалыг
сонголттой хэрэглэж болох бөгөөд ингэсэн үед
нэмэлт засварлагч нээлгүйгээр шууд бүрхүүлийг өөрчилдөг.
Жишээ нь та өөрийнхөө бүрхүүлийг bash бүрхүүлээр
солихыг хүсвэл дараа тушаалыг өгөх болно:
&prompt.user; chsh -s /usr/local/bin/bash
Таны хэрэглэхийг хүсэж байгаа бүрхүүл тань
/etc/shells файл дотор заавал
байх ёстой. Хэрэв та портын цуглуулгаас
бүрхүүл суулгасан бол энэ нь автоматаар хийгдчихдэг. Харин та
гар аргаар ямар нэг бүрхүүл суулгавал энэ файлд өөрөө нэмэх хэрэгтэй.
Жишээ нь та bash бүрхүүлийг гар аргаар суулгаад
/usr/local/bin байршилд байрлуулсан бол дараах тушаалыг
өгөх хэрэгтэй:
&prompt.root; echo "/usr/local/bin/bash" >> /etc/shells
Тэгээд дараа нь chsh тушаалыг хэрэглэх хэрэгтэй.
Текст засварлагчид
текст засварлагчид
засварлагчид
FreeBSD дээр текст файлуудыг засварлаж маш олон тохиргоонуудыг хийдэг.
Тийм болохоор та текст засварлагч дээр гаршиж сурах нь чухал.
FreeBSD нь үндсэн хэдэн засварлагчтай хамт ирдэг бөгөөд портын цуглуулга
дээрээ бол олон зуун засварлагчтай.
ee
засварлагчид
ee
Хамгийн амархан бөгөөд сурахад хялбар засварлагч бол
ee бөгөөд easy editor буюу хялбар засварлагч гэдгийг
товчилсон нэр юм. ee-г эхлүүлэхийн тулд тушаал бичих
мөрөнд ee файлын-нэр гэж бичих бөгөөд
файлын-нэр нь засварлагдах файлын нэр.
Жишээ нь, /etc/rc.conf файлыг засварлахын тулд
ee /etc/rc.conf гэж бичнэ.
ee засварлагч дотроо дээд хэсэгт нь програмыг хэрэглэх
заавар нь бичээстэй байдаг. ^ гэсэн тэмдэг нь гарын
Ctrl товчийг илэрхийлдэг бөгөөд ^e гэдэг нь
Ctrle гэсэн
гарын товчлол юм.
ee програмаас гарахын тулд Esc товч
дараад leave editor буюу засварлагчаас гарна гэдгийг сонгох хэрэгтэй.
Хэрэв файлд өөрчлөлт орсон бол гарахаас өмнө хадгалах эсэхийг лавлаж асуух болно.
vi
засварлагчид
vi
emacs
editors
emacs
Мөн FreeBSD нь
vi гэсэн хүчирхэг засварлагчийг системийн
үндсэн хэсэгтэй цуг зөөвөрлөдөг бөгөөд бас
Emacs болон vim зэрэг
зaсварлагчдыг FreeBSD Портын цуглуулгадаа багтаасан байдаг
(editors/emacs болон editors/vim).
Эдгээр засварлагчид нь ажиллах хүчин чадвараараа илүү боловч сурахад арай илүү төвөгтэй байдаг.
Гэвч та текст файлыг засварлахад маш их хөдөлмөр гаргахаар бол
vim эсвэл Emacs
програмуудыг сурснаар таны цаг болон хөдөлмөрийг цаашид улам илүү хөнгөвчлөх болно.
Төхөөрөмж ба төхөөрөмжийн цэгүүд
Төхөөрөмж гэдэг ойлголт нь голдуу
системд буй төхөөрөмж болох диск, хэвлэгч, график карт,
мөн гар зэрэг ордог. FreeBSD эхэлж ачаалах үедээ,
гол чухал таньсан төхөөрөмжүүдээ харуулдаг.
Ингэж эхлэхдээ харуулсан бичлэгийг та дахин харахыг хүсвэл
/var/run/dmesg.boot файлыг хараарай.
Жишээ нь, acd0 гэдэг нь
эхний IDE CDROM төхөөрөмж байхад, kbd0
гэдэг нь гарыг илэрхийлж байдаг.
&unix; үйлдлийн систем нь эдгээр төхөөрөмж уруу хандахдаа
төхөөрөмжийн цэг гэж нэрлэгдэх тусгай файл уруу ханддаг. Эдгээр
төхөөрөмжийн цэгүүд нь
/dev санд байдаг.
Төхөөрөмжийн цэг үүсгэх
Хэрэв системд шинэ төхөөрөмж нэмэгдвэл, эсвэл нэмэлт
төхөөрөмжид зориулсан шаардлага гарвал шинэ төхөөрөмжийн цэг үүсгэх ёстой.
DEVFS (DEVice File System буюу төхөөрөмжийн файл систем)
Төхөөрөмжийн файл систем буюу DEVFS нь ерөнхий файлын
системийн нэрийн талбарын цөм дахь төхөөрөмжийн нэрийн талбарт хандах боломжийг өгдөг.
Төхөөрөмжийн цэгийг үүсгэх эсвэл өөрчлөх зэрэг үйлдлийг
DEVFS нь бидэнд хийж өгч амар болгож өгдөг.
&man.devfs.5; гарын авлагаас нэмэлт мэдээллийг харна уу.
Хоёртын хэлбэрүүд
&os; яагаад &man.elf.5; хэлбэр хэрэглэдгийг ойлгохын тулд, та
ачаалагдаж ажилладаг файлын төрлөөс &unix; дээр ноёлдог
гурван
хэлбэрийг мэдэх ёстой:
&man.a.out.5;
&unix;-н хамгийн хуучин бөгөөд сонгодог
ачаалагддаг файлын хэлбэр. Энэ нь эхэн хэсэгтээ өөрийнхөө
хэлбэрийг таниулах зориулалттай шидэт дугаар агуулж байдаг
(&man.a.out.5; хуудаснаас дэлгэрэнгүй мэдээлэл авна уу).
Ачаалагдсан үедээ санах ойд гурван хэсэгт хуваагддаг:
.text, .data, мөн .bss бөгөөд дээрээс нь хэрэглэгдэх
обьектуудыг агуулсан хүснэгт мөн мөрийн хүснэгтийг агуулж байдаг.
COFF
SVR3 обьект хэлбэр. Толгой хэсэгтээ тодорхой зориулалттай
хүснэгт агуулж байдаг. Тийм болохоор зөвхөн .text, .data,
болон .bss хэсгүүдээс гадна нэмэлт зүйлс агуулж чадна.
&man.elf.5;
COFF-н дараагийн үе. Энэ нь
олон хэсэг агуулахаас гадна 32-бит эсвэл 64-битийн утга агуулах
чадвартай. Нэг муу тал бий: ELF нь тухайн системийн
архитектурт зөвхөн ганцхан ABI байгаа гэж авч үздэг.
SYSV ертөнц (хамгийн багадаа гурван ABI агуулж байдаг: SVR4, Solaris, SCO)
байсаар байхад ингэж авч үзэх нь буруу юм.
FreeBSD нь энэ хүндрэлийг, ABI-н мэдээлэл агуулсан
ачаалагддаг ELF файлуудыг зохицуулдаг
branding хэрэгслийг ашиглаж сайжруулахыг боддог.
Нэмэлт мэдээллийг
&man.brandelf.1; хуудаснаас харна уу.
FreeBSD нь хуучны сонгодог
отгоос салбарлаж гарсан тул
&man.a.out.5; хэлбэрийг хэрэглэж байсан бөгөөд энэ хэлбэрээ 3.X салбар
гарах хүртэл маш олон BSD хувилбартаа ашиглаж байжээ.
Хэдийгээр FreeBSD дээр өмнө нь ELF хоёртын хэлбэрийг
хөрвүүлж мөн ажиллуулж (цөм дээр ч гэсэн) болдог байсан ч,
FreeBSD нь анхнаасаа ELF хэлбэрийг анхдагч хэлбэрээ
болгохыг татгалзсан
билээ. Яагаад? Учир нь,
Линукс систем нь хуваалцдаг кодын сан буюу Shared-Libraries
-д зориулсан үсэрч ажилладаг хүснэгт, мөн түүнийг
хөгжүүлэгчид болон байгууллагад хүндрэлтэй байдаг шалтгаанаар
a.out хэлбэрээс зайлсхийж ELF
хэлбэр рүү шилжих гэж нүсэр хүнд хөдөлмөр зарсан юм.
ELF хэлбэр нь хуваалцдаг кодын сан буюу Shared-Libraries
хүндрэлийг давах боломж олгосон хэрэгслүүдийг санал болгосон бөгөөд тэгээд ч хөгжлийн
явцад нэг алхам урд нь
явж байгааг бодож мөн нэг хэлбэрээс
нөгөө хэлбэрт шилжүүлэх үйл явцад гарах хүнд зардал байсан ч шилжүүлэхээр шийдсэн юм.
FreeBSD-н кодын санг хуваалцах зарчим нь Sun-н
&sunos; загвартай ижил бөгөөд хэрэглэхэд тун хялбар.
Тэгэхээр, яагаад ийм олон хэлбэр байдаг юм бэ?
Энэ асуултанд хариулахын тулд хуучны, энгийн ажиллах зарчимтай төхөөрөмж
хэрэглэж байсан бүүдгэр өнгөрсөн цаг уруу буцацгаая.
Энэ энгийн төхөөрөмж нь энгийн жижигхэн систем дээр л ажиллахыг хүснэ.
a.out нь (PDP-11) төрлийн иймэрхүү энгийн систем
дээр бүгдийг нь хангаж байлаа. Хүмүүс &unix; системийг ийм энгийн
системээс үүсгэсэн болохоор
хуучны загвар болох Motorola 68k, VAXen зэрэг системтэй зохицохын тулд
a.out хэлбэрийг үлдээсэн юм.
Тэгтэл дараа нь нэг сүрхий инженер хөвүүн,
зохиогдсон төхөөрөмжийн зарим ажиллах сул талыг нөхөж процессорыг илүү хурдан
ажиллуулах хөнгөхөн програм бичжээ.
Энэ програм нь шинэ төрлийн архитектурт (тэр үедээ RISC гэж
нэрлэгддэг байсан архитектур) зориулан ажиллахаар бичигдсэн болохоор a.out
хэлбэр нь энэ төхөөрөмжид тохиромжгүй болон хангахуйц сайн биш болж ирэв.
Тийм болохоор энэ шинэ төхөөрөмжтэй илүү үр дүнтэй ажиллахын тулд
илүү олон хэлбэрүүд шинэ загварт зориулж зохиогдож байсан бөгөөд хуучин төрөлд бол
энгийн a.out төрлийг санал болгож болох юм.
COFF, ECOFF мөн өөр илүү хэд хэдэн
хэлбэр нь алдаануудаа нөхөн дэс дараалан үүсгэгдсээр
ELF хүртэл хөгжжээ.
Мөн цаашлаад програмын хэмжээ хэдийгээр ихэссэн ч дискний (мөн
санах ойн) хэмжээ харьцангуй бага байсан болохоор хуваалцаж
болдог кодын сангийн Shared-Libraries
санаа үүссэн юм.
Мөн VM системүүд сайн
хөгжиж эхлэв. Хэдийгээр эдгээр сайжруулалт болгон
a.out хэлбэрийг хэрэглэж байсан ч, шинэ
боломжууд үүсэх тоолонд энэ хэлбэрийг хэрэглэхгүй болж ирэх нь
улам ихэссэн билээ. Мөн түүнчлэн, санах ойг хэмнэх үүднээс
- эхлэн ачаалсны дараа өөр тийшээ үсрэх юмуу эсвэл явцын дунд
+ эхлэн ачаалсны дараа өөр тийшээ үсрэх юм уу эсвэл явцын дунд
код нэмэгдэж болох загваруудыг хүмүүс сонирхож эхлэв.
Програмын хэлүүд улам сайжирч хүмүүс програмын үндсэн хэсгийг автоматжуулсан
код хүсэх болжээ. Энэ бүх боломжуудыг биелүүлэх гэж
a.out хэлбэрийг маш их олон янзаар яргалсан бөгөөд хэсэгтээ
л энэ нь ажилладаг байв. Нэг мэдэхэд a.out
хэлбэр нь ихсэж буй бүх хүндрэлийг зохицуулж чадахааргүй
бичлэгийн төвөгтэй болон хэрэглэхэд хэцүү байдалд хүрсэн байна.
Хэдийгээр энэ хүндрэлүүдийг ELF хэлбэр нь
давдаг боловч шилжих явц нь маш хүндрэлтэй байдаг.
Тийм болохоор ELF хэлбэр руу шилжих төвөг нь
a.out хэлбэрийг хэрэглэх төвгөөс их байвал
ELF хэлбэр нь хүлээгдэхээс өөр аргагүй болжээ.
Гэвч цаг хугацаа өнгөрсөөр, FreeBSD ба түүний уламжилж гарсан системийн
хөрвүүлэх хэрэгсэл нь (ялангуяа ассемблер болон дуудагч буюу loader) хоёр замаар
зэрэг хөгжсөөр байв. FreeBSD салаа нь кодын хуваалцдаг санг нэмж мөн зарим алдааг
нь залруулсан байна. Үүнийг анх бичсэн GNU-н ард түмэн уг кодоо шинэчилж дахин
бичээд янз бүрийн хэлбэрүүдийг нэмж болдог болгоод мөн хөрвүүлэгчээс
хамааралгүй хөрвүүлэгддэг болгох зэрэг цааш нь хөгжүүлжээ.
Хэдийгээр маш олон хүн FreeBSD дээр хөрвүүлэгчээс хамаарахгүй
хөрвүүлэхийг хүссэн боловч FreeBSD-н as болон
ld-д зориулсан хуучин кодноос болоод
азгүйтжээ. GNU-н шинэ хэрэгслүүд нь (binutils)
хөрвүүлэгчээс хамааралгүй, ELF,
кодын хуваалцдаг сан, C++ өргөтгөл зэргүүдийг хөрвүүлж чаддаг болжээ.
Мөн цаашлаад маш олон байгууллагууд
ELF хэлбэртэй хоёртын програмуудыг гаргаж эхэлсэн тул
тэдгээрийг хэрэглэхийн тулд FreeBSD уг хэлбэрийг дэмжих нь зөв гэж шийдсэн юм.
ELF хэлбэр нь a.out хэлбэрийг бодвол
илүү өргөн хүрээтэй бөгөөд үндсэн системийг илүү өргөжүүлдэг.
ELF хэрэгслүүд нь маш сайн зохион байгуулагдсан бөгөөд
хөрвүүлэгчээс хамаардаггүй болохоор хүмүүсийн хүсэлд яг тохирдог.
ELF нь a.out хэлбэрийг бодвол жаахан
удаан байж болох боловч үүнийг хэмжиж тодорхойлно гэдэг нь хэцүү билээ.
Мөн энэ хоёрыг санах ойд хуудас зохицуулах, эхлэн ажиллах зарчим зэргийг нь харьцуулсан
маш олон шинж чанарууд байдаг. Тэдгээр шинж чанарууд нь тийм ч чухал биш бөгөөд
энэ нь зөвхөн ялгаа нь билээ. Одоо бол
a.out хэлбэр нь GENERIC
цөмөөс хасагдсан бөгөөд a.out хэлбэрийг ажиллуулдаг байсан цөм нь
хуучны цөмд тооцогдоно.
Нэмэлт мэдээлэл олж авах нь
Гарын авлага
гарын авлага
Ихэнх дэлгэрэнгүй мэдээллүүд нь FreeBSD дээр гарын авлага хэлбэрээр
оршиж байдаг. Систем дээр ажиллаж байгаа бараг бүх програмууд нь ажиллах болон
авдаг шинж чанараа тодорхойлсон товч заавар буюу гарын авлагатай хамт ирдэг.
Тийм гарын авлагыг man тушаалаар харна.
man тушаалын хэрэглээ нь тун хялбар:
&prompt.user; man тушаал
тушаал нь судалж уншихыг хүссэн тушаалын нэр байх ёстой.
Жишээлбэл ls тушаалын тухай мэдээлэл харахыг хүсвэл:
&prompt.user; man ls
Гарын авлага нь дотроо дараах хэсгүүдэд дугаарлагдаж хуваагддаг:
Хэрэглэгчийн тушаал.
Системийн дуудлага болон алдааны дугаар.
C програмын хэлний санд байрлах функц нь.
Төхөөрөмжийн драйвер.
Файлын хэлбэр.
Тоглоом болон бусад салбар.
Төрөл бүрийн бусад мэдээлэл.
Системээс санаа тавьж үйлдэх тушаал.
Цөм хөгжүүлэгч.
Зарим тохиолдолд гарын авлагын зарим бүлэг нь саяны хуваасан хэсэгт бүрд
ижил байдаг. Жишээлбэл chmod тушаалыг хэрэглэгч нэг янзаар хэрэглэж
байхад систем бас chmod() тушаалыг өөр зорилгоор хэрэглэдэг.
Энэ тохиолдолд та системд аль сэдвээ сонгож байгаагаа ойлгуулахын
тулд харгалзах дугаарыг нь өгөх ёстой:
&prompt.user; man 1 chmod
Энэ тохиолдолд chmod тушаалыг хэрэглэгч яаж дуудаж хэрэглэх
тухай харуулна. Гарын авлагын тухайн хэсгийг нь харахын тулд голдуу
хаалт дотор тухайн хэсгийн дугаарыг нь бичиж ханддаг. Тэгэхээр &man.chmod.1; гэвэл
хэрэглэгчид хамаатай хэсэг нь, &man.chmod.2; гэвэл системд хамаатай хэсэг харуулагдана.
Хэрэв та тушаалынхаа нэрийг мэдэж байвал энэ аргаар маш амархан
хэрэглэх зааврыг уншиж чадахаар боллоо. Гэтэл та тушаалынхаа нэрийг мэдэхгүй
тохиолдолд яах вэ? Энэ үед та man тушаалд тухайн хэрэгтэй
тушаалын зааварт хайх түлхүүр үгийг сонголт ашиглан зааж өгч болдог.
:
&prompt.user; man -k mail
Энэ тохиолдолд, заавартаа mail
гэдэг үг агуулсан
тушаалуудыг жагсааж танд харуулна. Энэ арга нь үндсэндээ
apropos тушаалын үүрэгтэй ижил болно.
За тэгэхээр, таны
/usr/bin санд маш их олон тушаалууд байгааг та мэддэг мөртлөө
ямар үйлдэл хийдгийг нь сайн мэдэхгүй тохиолдолд яах вэ? Хамгийн амархан арга бол:
&prompt.user; cd /usr/bin
&prompt.user; man -f *
эсвэл
&prompt.user; cd /usr/bin
&prompt.user; whatis *
энэ хоёр хоёулаа ижилхэн үйлдэл хийдэг.
GNU Info файлууд
Free Software Foundation
FreeBSD нь Free Software Foundation (FSF) буюу Чөлөөт Програмын Сангаас
бүтээсэн маш олон програмуудыг агуулж байдаг. Гарын авлага хуудаснаас гадна
эдгээр програмууд нь мөн нэмэлт текст загвартай
info файл агуулж байдаг бөгөөд уг төрлийн мэдээлэл нь
info тушаалаар харуулагддаг. Хэрэв та
emacs-г суулгасан бол
emacs-н info горимд бас харж болно.
&man.info.1; тушаалыг хэрэглэхийн тулд ердөө:
&prompt.user; info тушаал
Товч тайлбарыг нь харахын тулд h дарна. Тушаалын
түргэн зааврыг харахын тулд ? гэж дараарай.
diff --git a/mn_MN.UTF-8/books/handbook/firewalls/chapter.sgml b/mn_MN.UTF-8/books/handbook/firewalls/chapter.sgml
index b4da87e481..98783fee84 100644
--- a/mn_MN.UTF-8/books/handbook/firewalls/chapter.sgml
+++ b/mn_MN.UTF-8/books/handbook/firewalls/chapter.sgml
@@ -1,3032 +1,3032 @@
Жозеф Ж.
Баарбиш
Хувь нэмэр болгон оруулсан
Брэд
Дэйвис
SGML уруу хөрвүүлж шинэчилсэн
Лодойсамбын
Баянзул
Орчуулсан
Галт хана
Галт хана
аюулгүй байдал
галт хана
Танилцуулга
Галт ханын тусламжтайгаар систем уруу орж байгаа болон түүнээс гарч байгаа өгөгдлийн урсгалыг шүүн нэвтрүүлэх боломжтой болдог.
Галт хана нь сүлжээгээр дамжин өнгөрч байгаа пакетуудыг, дүрмүүдэд
заасны дагуу эсвэл нэвтрүүлэх, эсвэл хаах үүргийг гүйцэтгэдэг.
Галт ханын дүрмүүд нь пакетийг протоколын төрөл, эхлэл хост хаяг, очих хост хаяг, эхлэл порт хаяг, очих порт хаяг зэрэг хэд хэдэн шинжээр нь шинжлэх боломжийг олгодог.
Галт ханыг ашигласнаар тухайн хостын болон сүлжээний аюулгүй байдлыг нилээд нэмэгдүүлж чадна. Галт ханын тусламжтайгаар дараах зүйлсийг хийх боломжтой :
Дотоод сүлжээнд байрлаж байгаа сервер машин, түүн дээр ажиллаж байгаа програм үйлчилгээг Интернэтээр дамжин орж ирж буй гадны урсгалаас хамгаалах, тусгаарлах.
Дотоод сүлжээнд байрлаж байгаа хостоос Интернэт уруу хандах хандалтыг хаах, хязгаарлах.
Network address translation буюу Сүлжээний Хаягийн Хөрвүүлэлтийг
(NAT) дэмжих. Өөрөөр хэлбэл дотоод сүлжээндээ хувийн IP хаяг хэрэглэж,
Интернэтэд гарахдаа дундаа нэг холболтыг (нэг IP хаяг эсвэл автоматаар оноосон бүлэг хаягаар) хуваан хэрэглэх.
Энэ бүлгийг уншсаны дараа, та дараах зүйлсийг мэдэх болно:
пакетийг шүүн нэвтрүүлэх дүрмүүдийг хэрхэн оновчтойгоор тодорхойлох.
&os;-тэй хамт суусан галт ханануудын ялгаа.
OpenBSD-н
PF галт ханыг хэрхэн тохируулах болон хэрэглэх.
IPFILTER-г хэрхэн тохируулах болон хэрэглэх.
IPFW-г хэрхэн тохируулах болон хэрэглэх.
Энэ бүлгийг уншихаасаа өмнө, та дараах зүйлсийг мэдсэн байх шаардлагатай:
&os; болон Интернэтийн тухай үндсэн ойлголт.
Галт ханын тухай ойлголтууд
галт хана
дүрмүүд
Галт ханын дүрмүүдийг дараах үндсэн хоёр янзаар үүсгэж болно:
inclusive буюу хамааруулсан
эсвэл exclusive буюу хамааруулаагүй
.
Хамааруулаагүй галт хана нь дүрмэнд тохирсон урсгалаас бусдыг нэвтрүүлнэ. Харин хамааруулсан галт хана бол эсрэгээр нь,
дүрмэнд тохирсон урсгалыг нэвтрүүлж бусдыг хаана.
Болохгүй урсгалыг галт ханаар нэвтрүүлэх эрсдэлийг
багасгадаг учраас хамааруулсан галт хана нь хамааруулаагүй
галт ханыг бодвол илүүтэйгээр аюулгүй байдлыг хангаж чаддаг.
Төлөвт галт ханыг
ашиглан аюулгүй байдлыг цааш илүү сайжруулах боломжтой.
Төлөвт галт хана нь галт ханаар дамжин тогтсон холболтуудыг бүртгэж,
зөвхөн таарч байгаа тогтсон холболтоор эсвэл шинэ холболт үүсгэн урсгалыг нэвтрүүлдэг.
Төлөвт галт ханын нэг дутагдалтай тал гэвэл олон шинэ холболтууд нэг дор тогтох үед
Denial of Service буюу Үйлчилгээг Зогсоох(DoS) халдлагад өртөмтгий болдог. Иймээс галт ханыг
зохион байгуулахдаа төлөвт ба төлөвт-бус байдлыг хослуулан хэрэглэх нь хамгийн оновчтой байдаг.
Галт ханын багцууд
&os; дээр гурван янзын галт ханын багцууд хамрагдсан байдаг.
Нэрлэвэл: IPFILTER
(IPF гэж нэрлэх нь элбэг),
IPFIREWALL (IPFW гэж нэрлэх нь элбэг),
ба OpenBSD-н PacketFilter (PF гэж нэрлэх нь элбэг).
&os; нь мөн урсгалыг хязгаарлах(үндсэндээ зурвасын өргөнийг хязгаарлах) хоёр багцын хамт ирдэг:
&man.altq.4; болон &man.dummynet.4;. Dummynet нь IPFW-тай, харин
ALTQ нь IPF/PF-тай нягт холбоотой ажилладаг. IPF,
IPFW, ба PF нь бүгд систем уруу орж байгаа болон гарч байгаа урсгалыг дүрмүүдийн тусламжтай удирдах боловч
синтаксын хувьд ч, арга замын хувьд ч өөр өөр байдаг.
&os; дээр олон галт ханын багцууд хамт ирдэг нь өөр өөр хэрэгцээ шаардлагатай хүмүүст
хүртээмжтэй байхыг гол зорилгоо болгосонд оршино. Түүнээс аль ч галт хана нь нөгөөгөөсөө илүү, эсвэл дутуу гэсэн үг биш юм.
Зохиогч IPFILTER-г сонгон авсан нь түүний төлөвт дүрмүүд нь
NAT орчинд хэрэглэхэд төвөг багатай, мөн
дотроо ftp proxy агуулсан байдгаас болсон хэрэг. Энэхүү ftp proxy-г ашиглан
гадагшаа гарах FTP урсгалыг зөвшөөрсөн дүрмүүдийг бичихэд хялбар байдаг.
Бүх галт ханууд пакет удирдах талбарын утгыг шинжлэх зарчмаар ажиллах тул
галт ханын дүрмүүдийг бичихийн өмнө TCP/IP протокол хэрхэн
ажилладаг талаар болон пакет удирдах талбарын утгууд, энэ утгууд session буюу сесс
үүсэхэд хэрхэн хэрэглэгддэг талаар үндсэн ойлголттой байх шаардлагатай болдог.
Дээрх ойлголтуудын талаар дараах хаягаар орж уншина уу:
.
OpenBSD Пакет шүүгч (PF) ба
ALTQ
галт хана
PF
2003 оны 7 сард OpenBSD-н галт ханын програм болох
PF &os; уруу шилжиж, &os; Портын Цуглуулгад
орсон бөгөөд 2004 оны 11 сард гарсан
&os; 5.3-с эхлэн PF-г
үндсэн системийн багцын нэг хэсэг болгон оруулсан байдаг.
PF нь бүрэн хэмжээнд ажиллах чадвартай
галт хана бөгөөд ALTQ-тай (Alternate
Queuing буюу Ээлжлэн солигдох дараалал) хамтран ажиллах боломжтой. ALTQ-н тусламжтай
шүүн нэвтрүүлэх дүрмүүдийг харгалзан үйлчилгээнүүдэд шаардлагатай
зурвасын өргөнийг баталгаатай олгох Quality of Service буюу Үйлчилгээний Чанарыг (QoS)
хангасан зурвасын өргөнийг хязгаарлах боломжоор хангадаг.
OpenBSD Төсөл нь PF-н Хэрэглэгчдийн Гарын авлагыг хөтлөн
явуулдаг тул давхардуулахгүй үүднээс энэ гарын авлагад
оруулаагүй болно.
Илүү дэлгэрэнгүй мэдээллийг &os;-н PF вэб хуудаснаас үзнэ үү: .
PF-г идэвхжүүлэх
&os; 5.3-с хойших хувилбаруудад PF нь үндсэн суулгацтай
хамт, ажиллах үеийн ачаалах боломжтой модуль байдлаар ирдэг.
rc.conf тохиргооны файл дотор pf_enable="YES" илэрхийлэл байгаа үед
систем PF цөмийн модулийг динамикаар ачаална.
Энэ ачаалах боломжтой модуль нь &man.pflog.4;-н тусламжтай,
бүртгэх боломжтойгоор бүтээгдсэн байдаг.
Энэ модуль нь options INET ба
device bpf-г байгаа гэж тооцдог.
&os;-н 6.0-RELEASE-с өмнөх хувилбарын NOINET6,
хойших хувилбарын NO_INET6-г (жишээ нь &man.make.conf.5;)
системийг үүсгэх үед тодорхойлоогүй бол, options INET6 шаардлагатай.
Цөмийн модуль ачаалагдсан эсвэл цөм нь PF-н хамт
статик байдлаар бүтээгдсэн бол, pf-г
pfctl тушаалын тусламжтай идэвхжүүлж, мөн
идэвхгүй болгож болно.
Энэ жишээн дээр pf-г хэрхэн
идэвхжүүлэхийг харуулав:
&prompt.root; pfctl -e
pfctl тушаалыг ашиглан
pf галт ханатай ажиллах боломжтой.
тушаалыг ашиглахын өмнө &man.pfctl.8; заавар хуудаснаас дэлгэрэнгүй
мэдээллийг авна уу.
Цөмийн боломжууд
цөмийн боломжууд
pf төхөөрөмж
цөмийн боломжууд
pflog төхөөрөмж
цөмийн боломжууд
pfsync төхөөрөмж
&os; цөм уруу дараах боломжуудыг эмхэтгэн PF-г
идэвхжүүлэх албагүй боловч, суурь мэдлэг болгон энд үзүүллээ.
PF-г цөм уруу хөрвүүлэн эмхэтгэснээр ачаалах боломжтой модулийг
хэрэглэх боломжгүй болдог.
Цөмийн тохиргоон дахь PF илэрхийллүүд
/usr/src/sys/conf/NOTES гэсэн цөмийн
эх файлд байх ба доор сийрүүлэв:
device pf
device pflog
device pfsync
device pf мөр Packet Filter
галт ханыг дэмждэг болгоно.
device pflog мөр
хуурамч &man.pflog.4; сүлжээний төхөөрөмжийг идэвхжүүлнэ. Энэ хуурамч
төхөөрөмжийн тусламжтайгаар &man.bpf.4; дескриптор уруу урсгалыг бүртгэх
боломжтой. &man.pflogd.8; дэмонг бүртгэлийг дискэн дээр хадгалахад хэрэглэнэ.
device pfsync мөр
хуурамч &man.pfsync.4; сүлжээний төхөөрөмжийг идэвхжүүлнэ. Энэ хуурамч
төхөөрөмжийн тусламжтайгаар төлвийн өөрчлөлтүүдийг
хянах боломжтой.
Энэ төхөөрөмж нь ачаалах боломжтой модульд байдаггүй тул, түүнийг
ашиглахын тулд цөмийг шинээр бүтээх хэрэгтэй байдаг.
Эдгээр тохируулгууд нь зөвхөн тэдгээрийг тохируулан,
тусгайлан цөм бүтээж суулгасны дараа идэвхждэг.
rc.conf боломжууд
PF-г систем ачаалах үед идэвхтэй болгохын тулд
/etc/rc.conf дотор дараах илэрхийллүүд байх
ёстой:
pf_enable="YES" # Enable PF (load module if required)
pf_rules="/etc/pf.conf" # rules definition file for pf
pf_flags="" # additional flags for pfctl startup
pflog_enable="YES" # start pflogd(8)
pflog_logfile="/var/log/pflog" # where pflogd should store the logfile
pflog_flags="" # additional flags for pflogd startup
Хэрвээ энэ галт ханын цаана LAN байгаа бөгөөд
LAN-д байгаа компьютерууд уруу пакет дамжуулах шаардлагатай бол эсвэл
NAT ашиглах бодолтой байгаа бол дараах илэрхийллийг идэвхжүүлэх хэрэгтэй:
gateway_enable="YES" # Enable as LAN gateway
ALTQ-г идэвхжүүлэх
ALTQ-г идэвхжүүлэх ганц арга зам бол түүний боломжуудыг
&os; цөмтэй хамт хөрвүүлэн эмхэтгэх юм. Мөн сүлжээний картын драйвер болгон ALTQ-г
дэмждэггүй тул өөрийн тань хэрэглэж буй &os; хувилбарын хувьд дэмжигддэг драйверуудын жагсаалтыг
&man.altq.4; гарын авлагын хуудаснаас үзнэ үү. Дараах тохируулгууд
ALTQ-г идэвхжүүлж нэмэлт үүргүүдийг оруулдаг.
options ALTQ
options ALTQ_CBQ # Class Bases Queuing (CBQ)
options ALTQ_RED # Random Early Detection (RED)
options ALTQ_RIO # RED In/Out
options ALTQ_HFSC # Hierarchical Packet Scheduler (HFSC)
options ALTQ_PRIQ # Priority Queuing (PRIQ)
options ALTQ_NOPCC # Required for SMP build
options ALTQ мөр ALTQ
-г бүхэлд нь идэвхжүүлнэ.
options ALTQ_CBQ мөр Class Based Queuing
буюу Ангиллаас Хамаарсан Дараалал Үүсгэх(CBQ) боломжийг идэвхжүүлнэ.
CBQ нь шүүгч дүрмүүд дээр үндэслэн урсгалуудад эрэмбэ тогтоох зорилгоор
зурвасын өргөнийг өөр өөр ангиллуудад болон дарааллуудад хуваах боломжийг олгоно.
options ALTQ_RED мөр Random Early
Detection буюу Санамсаргүй Эрт Илрүүлэлт(RED)-г идэвхжүүлнэ.
RED-г сүлжээний даац хэтрэхээс сэргийлэхэд хэрэглэдэг.
RED дарааллын уртыг хэмжиж, түүнийг байх ёстой дээд ба
доод хэмжээтэй жиших байдлаар ажилладаг. Хэрэв дараалал дээд хэмжээнээс урт болбол
шинэ пакетууд орхигдох болно. Нэртэйгээ адилаар, RED нь холболтуудаас пакетийг
санамсаргүйгээр орхигдуулдаг.
options ALTQ_RIO мөр нь Random Early
Detection In and Out буюу Орох ба Гарах Санамсаргүй Эрт Илрүүлэлтийг идэвхжүүлнэ.
options ALTQ_HFSC мөр нь
Hierarchical Fair Service Curve Packet Scheduler буюу Үе давхаргат Зохимжит Үйлчилгээний Муруйн Пакет Хуваарилагчийг
идэвхжүүлнэ. HFSC талаар илүү дэлгэрэнгүй мэдээллийг дараах хаягаас үзнэ үү:
.
options ALTQ_PRIQ мөр нь Priority Queuing буюу Эрэмбэт Дараалал Үүсгэх
(PRIQ)-г идэвхжүүлнэ. PRIQ нь эрэмбэ өндөртэй дараалалд байгаа
урсгалыг эхэнд нэвтрүүлэх зарчмаар ажилладаг.
options ALTQ_NOPCC мөр нь ALTQ-г
SMP-тай хамт ажиллах боломжтой болгоно.
SMP системийн хувьд энэ боломжийг заавал идэвхжүүлэх хэрэгтэй.
Шүүгч дүрмүүдийг үүсгэх
Пакет Шүүгч нь дүрмүүдээ &man.pf.conf.5; файлаас уншиж, энд заагдсан
дүрмүүд болон тодорхойлолтуудаас хамааран пакетийг нэвтрүүлэх, орхих, эсвэл өөрчлөхийн аль нэгийг
хийнэ. &os; суулгац нь жишээ болон тайлбарыг агуулсан анхдагч /etc/pf.conf
файлын хамт ирдэг.
Хэдийгээр &os; өөрийн /etc/pf.conf
файлтай боловч синтакс нь OpenBSD-ийнхтэй адилхан байна. pf
галт ханыг тохируулах дэлгэрэнгүй мэдээллийг OpenBSD багийнхан бичсэн бөгөөд
хаягаар орж үзэж болно.
pf хэрэглэгчийн гарын авлагаар аялахдаа, &os; хувилбарууд өөр өөрийн
pf хувилбарыг ашигладгийг санаарай. &os; 5.X дээрх pf галт хана
нь OpenBSD-н 3.5 хувилбарынхтай дүйх ба &os; 6.X дээрх pf галт хана
нь OpenBSD-н 3.7 хувилбарынхтай дүйдэг болохыг анхаарна уу.
pf галт ханыг тохируулах, ажиллуулахтай холбоотой
асуултуудаа &a.pf;-с асуугаарай. Мөн асуулт асуухынхаа өмнө, захидлын жагсаалтын архиваар орж үзэхээ
мартуузай.
IPFILTER (IPF) Галт хана
галт хана
IPFILTER
Энэ хэсэг дээр үргэлжлүүлэн ажиллаж байна. Агуулга зарим хэсэгт буруу байхыг үгүйcгэхгүй.
IPFILTER-г зохиосон хүн бол Даррин Рид билээ. IPFILTER нь
үйлдлийн системээс хамааралгүй: нээлттэй эхийн програм бөгөөд
&os;, NetBSD, OpenBSD, &sunos;, HP/UX, ба &solaris; зэрэг олон үйлдлийн систем уруу
шилжүүлэгдсэн юм. IPFILTER эрчимтэй дэмжигдэж,
сайжруулсан хувилбарууд нь тогтмол гарсаар байгаа.
IPFILTER нь цөмийн талд ажиллах галт хана болон
NAT механизм дээр суурилсан бөгөөд түүнийг удирдах, хянахын тулд
хэрэглэгчийн интерфэйс програмыг ашиглана. Галт ханын дүрмүүдийг нэмэх болон хасахдаа
&man.ipf.8; хэрэгслийг хэрэглэнэ. NAT дүрмүүдийг
нэмэх болон хасахдаа &man.ipnat.1; хэрэгслийг хэрэглэнэ. &man.ipfstat.8; хэрэгсэл
нь IPFILTER-н цөмийн талд ажиллаж байгаа хэсгийн статистикийг хэвлэхэд зориулагдсан.
&man.ipmon.8; програм харин IPFILTER-н үйлдлүүдийг системийн бүртгэлийн файлд
бүртгэнэ.
IPF-г анх зохиохдоо сүүлд тохирсон дүрэм дийлнэ
гэсэн
логикийн дагуу бүтээсэн ба зөвхөн төлөвт-бус дүрмүүдийг ашигладаг байлаа.
Цаг хугацаа өнгөрөхөд IPF илүү хөгжиж, quick
тохируулга
болон төлөвт keep state
тохируулгуудыг агуулах болсон нь орчин үеийн
хэрэгцээ шаардлагад илүү нийцэх болжээ. IPF-н албан ёсны баримтжуулалтанд
хуучин уламжлалт дүрмүүдийг бичих параметрүүд болон файлтай ажиллах логикууд багтсан байдаг.
Харин шинэ функцуудыг нь зөвхөн нэмэлт боломж байдлаар оруулсан нь аюулгүй байдлыг хавьгүй
илүү хангасан галт хана бий болгож байгаа тэднийг хэт доогуур тавьсан санагддаг.
Энэ бүлэгт байгаа зааврууд нь quick
болон төлөвт keep state
тохируулгуудыг агуулсан дүрмүүдээс үндсэндээ бүрдсэн байгаа. Энэ бол хамааруулсан галт ханын дүрмүүдийг
бичих үндсэн арга барил юм.
Хамааруулсан галт хана нь зөвхөн дүрмэнд тохирсон пакетуудыг нэвтрүүлнэ.
Ийм маягаар галт ханын цаанаас Интернэт уруу ямар ямар үйлчилгээнүүд
гарч болох болон эсрэгээр Интернэтээс дотоод сүлжээ уруу ямар ямар үйлчилгээнүүд нэвтэрч
болохыг удирдах боломжтой. Эдгээрээс бусад бүх урсгалыг хааж, бүртгэдэг байхаар зохиогдсон
байдаг. Хамааруулсан галт хана нь хамааруулаагүй галт ханаас аюулгүй байдлын хувьд
хэд дахин илүү, тиймээс энд бид зөвхөн хамааруулсан галт ханын дүрмүүдийн талаар
ярилцах болно.
Хуучин уламжлалт дүрмүүдтэй ажиллах аргуудын талаар дэлгэрэнгүй тайлбарыг:
ба хаягаар орж үзнэ үү.
IPF FAQ-г хаягаар орж үзнэ үү.
Нээлттэй эхийн IPFilter програмын захидлын жагсаалтын архивыг хаягаар орж үзнэ үү.
IPF-г идэвхжүүлэх
IPFILTER
идэвхжүүлэх
IPF нь &os; үндсэн суулгацтай хамт, ажиллах үеийн ачаалах боломжтой модуль байдлаар ирдэг.
rc.conf тохиргооны файл дотор ipfilter_enable="YES" илэрхийлэл байгаа үед систем IPF цөмийн
модулийг динамикаар ачаална. Энэ ачаалах боломжтой модуль нь бүртгэх боломжтойгоор,
анхдагч default pass all тохируулгын хамт бүтээгдсэн байдаг. Анхдагч дүрмийг
block all болгохын тулд IPF-г цөмд эмхэтгэх шаардлага байхгүй. Зөвхөн
дүрмүүдийнхээ төгсгөлд бүгдийг хаах дүрмийг бичиж өгөхөд хангалттай.
Цөмийн тохируулгууд
цөмийн тохируулгууд
IPFILTER
цөмийн тохируулгууд
IPFILTER_LOG
цөмийн тохируулгууд
IPFILTER_DEFAULT_BLOCK
IPFILTER
цөмийн тохируулгууд
&os; цөм уруу дараах боломжуудыг эмхэтгэн IPF-г идэвхжүүлэх
албагүй боловч, суурь мэдлэг болгон энд үзүүллээ. IPF-г цөм уруу хөрвүүлэн
эмхэтгэснээр ачаалах боломжтой модулийг хэрэглэх боломжгүй болдог.
Цөмийн тохиргоон дахь жишээ IPF илэрхийллүүд
/usr/src/sys/conf/NOTES гэсэн цөмийн эх файлд
байх ба доор сийрүүлбэл:
options IPFILTER
options IPFILTER_LOG
options IPFILTER_DEFAULT_BLOCK
options IPFILTER мөр нь IPFILTER
галт ханыг идэвхжүүлнэ.
options IPFILTER_LOG мөр нь log
гэсэн түлхүүр үг орсон дүрмүүдийн хувьд урсгалыг ipl
пакет бүртгэх хуурамч—төхөөрөмж уруу бүртгэх боломжтой болгоно.
options IPFILTER_DEFAULT_BLOCK мөр нь
галт ханын pass дүрмэнд тохироогүй пакетийг
хаах анхдагч чанарыг зааж өгнө.
Эдгээр тохируулгууд нь зөвхөн тэдгээрийг тохируулан,
тусгайлан цөм бүтээж суулгасны дараа идэвхждэг.
rc.conf тохируулгууд
IPF-г систем ачаалах үед идэвхтэй болгохын тулд /etc/rc.conf дотор
дараах илэрхийллүүд байх ёстой:
ipfilter_enable="YES" # Start ipf firewall
ipfilter_rules="/etc/ipf.rules" # loads rules definition text file
ipmon_enable="YES" # Start IP monitor log
ipmon_flags="-Ds" # D = start as daemon
# s = log to syslog
# v = log tcp window, ack, seq
# n = map IP & port to names
Хэрэв энэ галт ханын цаана хувийн IP хаяг хэрэглэдэг LAN байгаа бол
NAT функцыг идэвхжүүлэхийн тулд дараах мөрүүдийг нэмэх хэрэгтэй:
gateway_enable="YES" # Enable as LAN gateway
ipnat_enable="YES" # Start ipnat function
ipnat_rules="/etc/ipnat.rules" # rules definition file for ipnat
IPF
ipf
Таны бичсэн дүрмүүдийг ачаалахад ipf тушаалыг хэрэглэнэ. Ер нь бол
та өөрийн дүрмүүдээс бүтсэн файлыг үүсгээд, түүнийгээ дээрх тушаалын ашиглан
галт ханын одоо ажиллаж байгаа дотоод дүрмүүдтэй сольж тавина гэсэн үг юм:
&prompt.root; ipf -Fa -f /etc/ipf.rules
нь бүх дотоод дүрмүүдийн хүснэгтийг цэвэрлэ гэсэн үг.
нь ачаалах дүрмүүдээ энэ файлаас унш гэсэн үг.
Ийм байдлаар та өөрийн хүссэн дүрмүүдийн файлыг үүсгээд,
дээрх IPF тушаалыг ажиллуулан системийг шинээр ачаалахгүйгээр
ажиллаж байгаа галт ханын дүрмүүдийг шинээр өөрчлөх боломжтой болж байна.
Дээрх аргаар галт ханын дүрмүүдийг хэдэн ч удаа сольж болох тул энэ арга нь
шинэ дүрмүүдийг туршихад тохиромжтой арга юм.
Энэ тушаалтай ажиллах боломжтой бусад тугуудын талаар
дэлгэрэнгүйг &man.ipf.8; заавар хуудаснаас үзнэ үү.
&man.ipf.8; тушаал дүрмүүдийн файлыг стандарт текст файл гэж
тооцдог. Симбол орлуулалттай скрипт байдлаар бичигдсэн файлыг ойлгохгүй.
Гэвч скрипт симбол орлуулалтын хүчийг ашиглан IPF дүрмүүдийг бүтээх
арга зам байгаа. Илүү дэлгэрэнгүй мэдээллийг
хэсгээс үзнэ үү.
IPFSTAT
ipfstat
IPFILTER
статистик
&man.ipfstat.8;-н анхдагч чанар бол галт ханыг хамгийн сүүлд асааснаас хойших,
эсвэл ipf -Z тушаалыг өгөн хуримтлуулагчийг хамгийн сүүлд тэглэснээс хойших
галт ханаар орж байгаа болон гарч байгаа пакетуудыг хэрэглэгчийн тодорхойлж өгсөн дүрмүүдээр
шүүсэн үр дүнд бий болсон статистик тоог гаргаж ирэн, дэлгэцэнд харуулах юм.
Дэлгэрэнгүйг &man.ipfstat.8; заавар хуудаснаас үзнэ үү.
&man.ipfstat.8; тушаалын анхдагч үр дүн дараах байдалтай байна:
input packets: blocked 99286 passed 1255609 nomatch 14686 counted 0
output packets: blocked 4200 passed 1284345 nomatch 14687 counted 0
input packets logged: blocked 99286 passed 0
output packets logged: blocked 0 passed 0
packets logged: input 0 output 0
log failures: input 3898 output 0
fragment state(in): kept 0 lost 0
fragment state(out): kept 0 lost 0
packet state(in): kept 169364 lost 0
packet state(out): kept 431395 lost 0
ICMP replies: 0 TCP RSTs sent: 0
Result cache hits(in): 1215208 (out): 1098963
IN Pullups succeeded: 2 failed: 0
OUT Pullups succeeded: 0 failed: 0
Fastroute successes: 0 failures: 0
TCP cksum fails(in): 0 (out): 0
Packet log flags set: (0)
Дотогшоо урсгалын хувьд ,
гадагшаа урсгалын хувьд тохируулгыг өгөхөд
кернелийн ашиглаж буй дүрмүүдийн жагсаалтыг гаргаж харуулна.
ipfstat -in нь дотогшоо урсгалын
дотоод дүрмүүдийн хүснэгтийг дүрмүүдийн дугаарын хамт харуулна.
ipfstat -on нь гадагшаа урсгалын
дотоод дүрмүүдийн хүснэгтийг дүрмүүдийн дугаарын хамт харуулна.
Үр дүн нь дараах байдалтай байна:
@1 pass out on xl0 from any to any
@2 block out on dc0 from any to any
@3 pass out quick on dc0 proto tcp/udp from any to any keep state
ipfstat -ih нь дотогшоо урсгалын
дотоод дүрмүүдийн хүснэгтийг дүрмүүдийн хэдэн удаа тохирсон тооны хамт харуулна.
ipfstat -oh нь гадагшаа урсгалын
дотоод дүрмүүдийн хүснэгтийг дүрмүүдийн хэдэн удаа тохирсон тооны хамт харуулна.
Үр дүн нь дараах байдалтай байна:
2451423 pass out on xl0 from any to any
354727 block out on dc0 from any to any
430918 pass out quick on dc0 proto tcp/udp from any to any keep state
ipfstat тушаалын хамгийн чухал функцуудын
нэг бол, &os;-н ажиллаж байгаа процессийн хүснэгтийг &man.top.1;
харуулдаг шиг төлвийн хүснэгтийг туг харуулдаг явдал юм.
Таны галт хана гадны халдлагад өртөх үед энэ функц түүнийг илрүүлэх, шинжлэх, халдлагад
оролцож буй пакетуудыг харах боломжийг олгоно. Нэмэлт дэд тугууд нь хяналт хийх
эхлэл болон очих IP хаяг, порт, эсвэл протоколыг сонгох боломжийг олгодог.
Дэлгэрэнгүйг &man.ipfstat.8; заавар хуудаснаас үзнэ үү.
IPMON
ipmon
IPFILTER
бүртгэл хөтлөлт
ipmon тушаал зохистой ажиллахын тулд цөмийн
IPFILTER_LOG тохируулга идэвхжсэн байх ёстой. Энэ тушаал хоёр өөр горимд
ажиллах чадвартай. Төрөлх горим нь энэ тушаалыг тушаал мөрөн дээр
туггүйгээр оруулахад ажиллах анхдагч горим юм.
Демон горим нь болж өнгөрсөн үйл явцын бүртгэлийг эргэж харахын тулд
системийн бүртгэлийг тасралтгүй хөтлөн явуулахад тохиромжтой горим юм.
&os; болон IPFILTER энэ горимд ажиллахаар тохируулагдсан байдаг. &os;
нь системийн бүртгэлийг автоматаар тойруулах чадвартай. Тиймээс бүртгэлийн мэдээллийг syslogd
процесс уруу гаргах нь энгийн файл уруу гаргах анхдагч аргаас дээр байдаг.
Анхдагч rc.conf файл дотор ipmon_flags илэрхийлэл
тугуудыг хэрэглэсэн байхыг олж харж болно:
ipmon_flags="-Ds" # D = start as daemon
# s = log to syslog
# v = log tcp window, ack, seq
# n = map IP & port to names
Бүртгэл хөтлөн явуулахын давуу талыг дурдахад илүүц биз.
Бүртгэлийн тусламжтай ямар пакетууд орхигдсон, тэдгээр пакетууд хаанаас ирсэн,
хаашаа явж байсан зэрэг мэдээллийг эргэн харах боломжтой болдог. Энэ бүх мэдээлэл
гадны халдлагыг мөрдөхөд чухал түлхэц болно.
Хэдийгээр бүртгэх боломжоор хангагдсан боловч, IPF дангаараа бүртгэлийг үүсгэж
чадахгүй. Галт ханын администратор аль дүрмийн бүртгэлийг бичихийг шийдэн, тэдгээр дүрмүүдэд
log түлхүүр үгийг нэмж өгнө. Ер нь, зөвхөн deny дүрмүүдийн бүртгэл бичигддэг.
Бүгдийг хориглосон анхдагч дүрмийг log түлхүүр үгийн хамт дүрмүүдийнхээ
хамгийн төгсгөлд бичиж өгөх нь нилээд өргөн хэрэглэгддэг арга юм. Ийм байдлаар
таны дүрмүүдийн алинтай ч тохироогүй пакетуудыг мэдэх боломжтой болно.
IPMON бүртгэл хөтлөлт
Syslogd нь бүртгэлийн мэдээллийг дотор нь ангилах
өөрийн тусгай аргатай. facility
ба түвшин
гэсэн тусгай ангилалаар ялгадаг.
горимон дахь IPMON нь facility
-аар security-г
хэрэглэдэг. IPMON-ы бүх бүртгэлийн мэдээлэл security нэрийн дор бичигддэг. Хэрэв хүсвэл
доорх түвшнүүдийг ашиглан бүртгэгдсэн мэдээллийг илүү ангилж болно:
LOG_INFO - нэвтрүүлэх, хаахаас үл хамааран "log" түлхүүрийг үйлдэл ашиглан пакетуудыг бүртгэх.
LOG_NOTICE - нэвтэрсэн пакетуудыг бүртгэх.
LOG_WARNING - хаагдсан пакетуудыг бүртгэх.
LOG_ERR - бүртгэсэн пакетууд болон богино гэгдсэн пакетууд
IPFILTER-н бүх бүртгэлийн мэдээллийг /var/log/ipfilter.log
файл дотор бичихийн тулд, та энэ файлыг эхлээд үүсгэх хэрэгтэй. Үүний тулд дараах
тушаалыг өгөх хэрэгтэй:
&prompt.root; touch /var/log/ipfilter.log
syslog-н функцуудыг /etc/syslog.conf файл доторх
тодорхойлох илэрхийллүүдээр удирдаж болно. syslog.conf файл нь
IPF мэт програмуудын үүсгэсэн системийн мэдэгдлүүдтэй ажиллахад уян хатан болгодог.
Дараах илэрхийллүүдийг /etc/syslog.conf файл дотор нэмж
бичнэ үү:
security.* /var/log/ipfilter.log
security.* нь бүх бүртгэгдсэн мэдэгдлүүдийг
дурдсан файлд бичихийг хэлж өгч байна.
/etc/syslog.conf файлд хийсэн өөрчлөлтүүдийг
идэвхжүүлэхийн тулд та системээ дахин ачаалах эсвэл /etc/rc.d/syslogd reload
тушаалыг ашиглан syslog процессод /etc/syslog.conf файлыг дахин уншуулах
хэрэгтэй.
Дээр шинээр үүсгэсэн бүртгэлийг тойруулахын тулд
/etc/newsyslog.conf файл дотор өөрчлөлт оруулахаа мартуузай.
Бүртгэгдсэн мэдэгдлийн формат
ipmon-ы үүсгэсэн мэдэгдэл зайгаар тусгаарлагдсан
өгөгдлийн талбаруудаас бүрдэнэ. Бүх мэдэгдэлд байдаг гол талбарууд гэвэл:
Пакетийг хүлээж авсан огноо.
Пакетийг хүлээж авсан цаг. Цаг, минут, секунд, бутархай секундэд (олон орны нарийвчлалтай)
харгалзан HH:MM:SS.F форматтай байна.
Пакеттай ажилласан интерфэйсийн нэр, жишээлбэл dc0.
Дүрмийн бүлэг болон дүрмийн дугаар, жишээлбэл @0:17.
Эдгээрийг ipfstat-in тушаалын тусламжтай үзэж болно.
Үйлдэл: нэвтрүүлсэн бол р, хаасан бол b, богино пакет бол S,
аль ч дүрмэнд тохироогүй бол n, бүртгэх дүрэм бол L. Эдгээр тугуудыг дараах эрэмбээр харуулна:
S, p, b, n, L. Том P эсвэл B үсэг нь тухайн пакет ямар нэг дүрмээс биш, глобал тохиргооноос
хамааран бүртгэгдсэн болохыг заана.
Хаягууд. Үндсэндээ гурван талбар байна: эхлэл
хаяг болон порт (таслалаар тусгаарлагдсан), -> тэмдэг, ба очих хаяг болон порт.
209.53.17.22,80 -> 198.73.220.17,1722.
PR-н дараа протоколын нэр болон дугаар, жишээлбэл PR tcp.
len-ы дараа толгойн урт болон
пакетийн нийт урт, жишээлбэл len 20 40.
Хэрэв TCP пакет бол зураасаар эхэлж тугуудаар удаалсан
нэмэлт талбар байна. Үсгүүд болон түүнд харгалзах тугуудын талаар &man.ipmon.8; заавар
хуудаснаас үзнэ үү.
Хэрэв ICMP пакет бол, төгсгөлд нь хоёр талбар байна.
Эхнийх нь үргэлж ICMP
утгатай байна, дараагийнх нь налуу зураасаар тусгаарлагдсан
ICMP мэдэгдэл болон дэд мэдэгдлийн төрөл, жишээлбэл портод хандаж чадсангүй гэсэн мэдэгдлийн хувьд ICMP 3/3 байна.
Симбол орлуулалттай скриптийг үүсгэх нь
Зарим туршлагатай IPF хэрэглэгчид дүрмүүдийг агуулсан файл үүсгээд
түүнийгээ симбол орлуулалттай скрипт байдлаар ажиллуулах боломжтой болгон бичдэг.
Үүний гол давуу тал нь та зөвхөн симбол нэрд харгалзах утгыг өөрчилбөл, скриптийг ажиллуулахад
уг симбол орлуулалт орсон дүрэм бүр шинэ утгыг авах болно. Скриптийн хувьд,
олон дахин хэрэглэгддэг утгуудыг бичихэд симбол орлуулалтыг ашиглаж, тэдгээрийг
олон дүрмэнд орлуулж өгнө гэсэн үг юм. Дараах жишээн дээрээс харна уу.
Энд хэрэглэгдсэн скриптийн синтакс нь sh, csh, ба tcsh бүрхүүл дээр ажиллах
боломжтой.
Симбол орлуулалтын талбарууд нь урдаа долларын тэмдэгтэй байна: $.
Симбол талбарууд нь $ тэмдэг урдаа байхгүй.
Симбол талбарыг орлох утга нь давхар хашилтан(") дотор байрлана.
Дүрмийн файлаа дараах байдалтай үүсгэж эхлэх хэрэгтэй:
############# Start of IPF rules script ########################
oif="dc0" # name of the outbound interface
odns="192.0.2.11" # ISP's DNS server IP address
myip="192.0.2.7" # my static IP address from ISP
ks="keep state"
fks="flags S keep state"
# You can choose between building /etc/ipf.rules file
# from this script or running this script "as is".
#
# Uncomment only one line and comment out another.
#
# 1) This can be used for building /etc/ipf.rules:
#cat > /etc/ipf.rules << EOF
#
# 2) This can be used to run script "as is":
/sbin/ipf -Fa -f - << EOF
# Allow out access to my ISP's Domain name server.
pass out quick on $oif proto tcp from any to $odns port = 53 $fks
pass out quick on $oif proto udp from any to $odns port = 53 $ks
# Allow out non-secure standard www function
pass out quick on $oif proto tcp from $myip to any port = 80 $fks
# Allow out secure www function https over TLS SSL
pass out quick on $oif proto tcp from $myip to any port = 443 $fks
EOF
################## End of IPF rules script ########################
Байх ёстой бүх зүйлс бүгд байна. Энэ жишээн дээр дүрмүүд чухал биш,
харин симбол орлуулалт хэрхэн ажилладгыг харуулсан байна. Хэрэв дээрх жишээ
/etc/ipf.rules.script нэртэй файл дотор байсан бол, эдгээр
дүрмүүдийг дараах тушаалыг өгч дахин ачаалах боломжтой:
&prompt.root; sh /etc/ipf.rules.script
Суулгагдсан симболтой дүрмийн файлыг хэрэглэхэд нэг асуудал тулгардаг:
IPF симбол орлуулалтыг ойлгохгүй, ийм скриптийг шууд уншиж чаддаггүй.
Дараах скриптийг хоёр аргын нэгээр хэрэглэж болно:
cat-р эхэлсэн мөрийг ил гарга, харин
/sbin/ipf-р эхэлсэн мөрүүдийг далдал. ipfilter_enable="YES"-г
/etc/rc.conf файл дотор байрлуул, дараа нь өөрчлөлт бүрийн дараа скриптийг
ажиллуулан /etc/ipf.rules файлыг үүсгэ эсвэл өөрчлөлт оруул.
/etc/rc.conf файл дотор ipfilter_enable="NO"
(энэ анхдагч утга) мөрийг нэмэн системийн эхлэл скриптэд IPFILTER-г идэвхгүй болго.
Дээрхтэй адил скриптийг өөрийн /usr/local/etc/rc.d/ эхлэл хавтаст
-байрлуул. Энэ скрипт ipf.loadrules.sh ч юмуу ойлгомжтой нэртэй байх ёстой.
+байрлуул. Энэ скрипт ipf.loadrules.sh ч юм уу ойлгомжтой нэртэй байх ёстой.
.sh гэсэн өргөтгөлтэй байх ёстой.
#!/bin/sh
sh /etc/ipf.rules.script
Энэ скриптийн эрхүүд эзэмшигч root-н хувьд
унших, бичих, ажиллах эрхтэй байх ёстой.
&prompt.root; chmod 700 /usr/local/etc/rc.d/ipf.loadrules.sh
Одоо систем ачаалсны дараа таны IPF дүрмүүд ачаалагдсан байх болно.
IPF Дүрмүүдийн олонлог
Пакет дотор агуулагдаж байгаа утгуудыг үндэслэн тухайн пакетийг
нэвтрүүлэх болон хаахыг хэлж байгаа дүрмүүдийг дүрмийн олонлог гэнэ. Хостуудын
хоорондох хоёр чиглэлтэй пакет солилцоо нь сесс харилцааг бүрдүүлнэ. галт ханын
дүрмийн олонлогоор пакет хоёр дахин шүүгдэнэ, эхний удаа Интернэтээс пакетийг
хүлээн авахад, дараагийн удаа буцаж Интернэт рүү гарч явахад. Бүх TCP/IP үйлчилгээнүүдийн
хувьд (жишээ нь: telnet, www, mail, г.м.) ямар протоколоор ажиллах болон эхлэл ба
очих IP хаяг, эхлэл ба очих порт хаяг зэргийг урьдаас тодорхойлж өгсөн байдаг.
Эдгээр үзүүлэлтүүд дээр үндэслэн нэвтрүүлэх болох хаах дүрмүүдийг зохиодог.
IPFILTER
Дүрмүүдтэй ажиллах дэс дараалал
IPF-г анх зохиохдоо сүүлд тохирсон дүрэм дийлнэ
логикийн дагуу бүтээсэн ба зөвхөн төлөвт-бус дүрмүүдийг ашигладаг байлаа.
Цаг хугацаа өнгөрөхөд IPF илүү хөгжиж, quick
тохируулга
болон төлөвт keep state
тохируулгуудыг агуулах болсон нь орчин үеийн
хэрэгцээ шаардлагад илүү нийцэх болжээ.
Энэ бүлэгт байгаа зааврууд нь quick
болон төлөвт keep state
тохируулгуудыг агуулсан дүрмүүдээс үндсэндээ бүрдсэн байгаа. Энэ бол хамааруулсан галт ханын дүрмүүдийг
бичих үндсэн арга барил юм.
Хамааруулсан галт хана нь зөвхөн дүрмэнд тохирсон пакетуудыг нэвтрүүлнэ.
Ийм маягаар галт ханын цаанаас Интернэт уруу ямар ямар үйлчилгээнүүд
гарч болох болон эсрэгээр Интернэтээс дотоод сүлжээ уруу ямар ямар үйлчилгээнүүд хандаж
болохыг удирдах боломжтой. Эдгээрээс бусад бүх урсгалыг хааж, бүртгэдэг байхаар зохиогдсон
байдаг. Хамааруулсан галт хана нь хамааруулаагүй галт ханаас аюулгүй байдлын хувьд
хэд дахин илүү, тиймээс энд бид зөвхөн хамааруулсан галт ханын дүрмүүдийн талаар
ярилцах болно.
Галт ханын дүрмүүдтэй ажиллахдаа маш
анхааралтай байх хэрэгтэй. Зарим тохиргоо серверээс
бүх холбоог тань тасалж мэднэ. Ийм аюулаас хол
байхын тулд, галт ханын тохиргоог анхлан хийхдээ ssh
зэрэг алсын хандалтаас илүүтэйгээр ойрын удирдлагыг сонгоорой.
Дүрмийн синтакс
IPFILTER
дүрмийн синтакс
Энд дурдах дүрмийн синтакс нь орчин үеийн төлөвт
дүрмүүдийн хүрээнд, сүүлд тохирсон дүрэм дийлнэ
логикоор
ажиллахаар хялбаршуулан бичигдсэн байгаа. Хуучин уламжлалт дүрмүүдийн
синтаксын бүрэн тайлбарыг &man.ipf.8; заавар хуудаснаас үзнэ үү.
# гэсэн тэмдэгт тайлбарын эхлэлийг заах ба
дүрэм бичсэн мөрийн төгсгөлд эсвэл өөрөө бүтэн мөр байдлаар байрлана.
Хоосон мөрийг тооцохгүй.
Дүрмүүд нь түлхүүр үгүүдийг агуулна. Эдгээр түлхүүр үгүүд нь
тухайн мөрөнд зүүнээс баруун тийш тодорхой дэс дараагаар бичигдэнэ.
Түлхүүр үгүүд тодоор бичигдэх тул түүгээр нь ялгаж танина. Зарим түлхүүр
үгүүд дэд-тохируулгатай байна. Тэр нь өөрөө түлхүүр үг байж болохоос гадна
цааш дэд-тохируулгуудыг агуулсан байж болно. Доорх синтаксын үг бүр нь
дор байрлах мөрүүдэд задаргааны хамт байгаа.
ACTION IN-OUT OPTIONS SELECTION STATEFUL PROTO
SRC_ADDR,DST_ADDR OBJECT PORT_NUM TCP_FLAG
STATEFUL
ACTION = block | pass
IN-OUT = in | out
OPTIONS = log | quick | on
interface-name
SELECTION = proto value |
source/destination IP | port = number | flags
flag-value
PROTO = tcp/udp | udp | tcp |
icmp
SRC_ADD,DST_ADDR = all | from
object to object
OBJECT = IP address | any
PORT_NUM = port number
TCP_FLAG = S
STATEFUL = keep state
ACTION
Тухайн дүрмэнд тохирч байгаа пакетийг хэрхэхийг action буюу
үйлдэл зааж өгнө. Бүх дүрэм үйлдэлтэй байх ёстой. Дараах
үйлдлүүдийг хэрэглэж болно:
block гэдэг нь пакеттай selection буюу сонголтын
параметрүүд тохирч байвал тухайн пакетийг орхигдуулахыг зааж өгнө.
pass гэдэг нь пакеттай selection буюу сонголтын
параметрүүд тохирч байвал тухайн пакетийг нэвтрүүлэхийг зааж өгнө.
IN-OUT
Дүрэм нь орох болон гарах урсгалын алинд үйлчлэхийг
заавал зааж өгөх ёстой. Энэ нь in эсвэл out түлхүүр үгийн аль нэг нь заавал
бичигдсэн байх ёстой гэсэн үг юм. Үгүй бол синтаксын алдаа өгч, танигдахгүй.
in гэдэг нь Интернэт уруу харж байгаа
интерфэйс дээр хүлээж авсан дотогшоо ирж байгаа пакетийн хувьд энэ дүрэм
үйлчлэхийг зааж өгнө.
out гэдэг нь Интернэт уруу харж байгаа
интерфэйс уруу чиглэсэн гадагшаа явж байгаа пакетийн хувьд энэ дүрэм үйлчлэхийг
зааж өгнө.
OPTIONS
Эдгээр options буюу тохируулгуудыг энд үзүүлсэн дэс
дарааллын дагуу хэрэглэх ёстой.
log гэдэг нь пакеттай selection буюу сонголтын
параметрүүд тохирч байвал пакетийн толгой
ipl бүртгэл уруу (дор Бүртгэл Хөтлөх хэсэгт
заасны дагуу) бичигдэхийг зааж өгнө.
quick гэдэг нь пакеттай selection буюу сонголтын
параметрүүд тохирч байвал энэ дүрэм нь хамгийн сүүлийн дүрэм болохыг зааж өгнө.
Ингэснээр short-circuit
замыг тухайн пакетийн хувьд дараагийн
дүрмүүдийг шалгахыг болиулна. Орчин үеийн дүрэмтэй ажиллах логикийн хувьд энэ
тохируулгыг заавал хэрэглэнэ.
on гэдэг нь selection буюу сонголтын
параметрүүдийн ажиллах интерфэйсийг зааж өгнө. Интерфэйсүүдийн нэрийг
&man.ifconfig.8;-н тусламжтай харж болно. Энэ тохируулгыг хэрэглэснээр,
тухайн дүрэм зөвхөн энэ интерфэйсээр зохих чиглэлд(in/out) явж байгаа
пакетийн хувьд үйлчилнэ. Орчин үеийн дүрэмтэй ажиллах логикийн хувьд энэ
тохируулгыг заавал хэрэглэнэ.
пакетийг бүртгэхэд, түүний толгойг IPL пакет бүртгэх
хуурамч-төхөөрөмж уруу бичнэ. log түлхүүр үгийн дараа шууд залгаад,
дараах тодотгогчдыг(дараах дэс дарааллаар) хэрэглэж болно:
body гэдэг нь пакетийн толгойн дараа
пакетийн агуулгын эхний 128 байтыг бүртгэхийг зааж өгнө.
first Хэрэв log
түлхүүр үг keep state
тохируулгын хамт хэрэглэгдсэн бол,
түүний араас ирэх keep state
-д тохирч байгаа бүх пакетийг
биш зөвхөн энэ тохируулгыг идэвхжүүлсэн эхний пакетийг бүртгэхийн тулд
энэ тохируулгыг хэрэглэнэ.
SELECTION
Энэ бүлэгт танилцуулж байгаа түлхүүр үгүүд тухайн пакетийг
дүрмэнд тохирсон эсэхийг тогтоохын тулд шалгадаг пакетийн онцлогийг
тодорхойлоход хэрэглэгддэг. Мөн subject түлхүүр үг байх ба дэд-тохируулга
түлхүүр үгийн аль нэгийг сонгон хэрэглэнэ. Дараах ерөнхий онцлогуудыг
хэрэглэх боломжтой, гэхдээ доорх дэс дарааллаар хэрэглэх хэрэгтэй:
PROTO
proto гэдэг нь subject түлхүүр үг бөгөөд
өөрийн харгалзах дэд-тохируулгын хамт хэрэглэгдэх ёстой. Утга нь
ямар протокол дээр ажиллахыг хэлж өгнө. Орчин үеийн дүрэмтэй
ажиллах логикийн хувьд энэ тохируулгыг заавал хэрэглэнэ.
tcp/udp | udp | tcp | icmp эсвэл
/etc/protocols файл дотор байгаа протоколуудыг
хэрэглэж болно. Тусгай tcp/udp гэсэн түлхүүр үг
TCP эсвэл UDP пакетийг сонгоход хэрэглэгддэг ба,
давхар эсвэл төстэй дүрмүүдийг арилгах үүднээс нэмэгдсэн байгаа.
SRC_ADDR/DST_ADDR
all гэсэн түлхүүр үг нь
өөр ямар ч параметргүй from any to any
гэдэгтэй адил юм.
from src to dst: from ба to гэсэн
түлхүүр үгүүд IP хаягийг шүүхэд хэрэглэгдэнэ. Дүрэмд хэрэглэхдээ эхлэл ба
очих параметрийг ХОЁУЛАНГ зааж өгөх ёстой. any
гэсэн тусгай түлхүүр үгийн тусламжтай бүх IP хаягийг зөвшөөрч өгч болно.
Хэрэглэх жишээ: from any to any
эсвэл from 0.0.0.0/0 to any
эсвэл from any to
0.0.0.0/0
эсвэл from 0.0.0.0 to any
эсвэл
from any to 0.0.0.0
.
IP хаягийг цэгтэй тоон хэлбэр болон багийн хамт эсвэл
зүгээр цэгтэй тоон хэлбэрээр бичиж болно.
Багаар хялбархан илэрхийлэх боломжгүй IP хаягуудыг
хэрэглэх боломжгүй. Баг бичих талаар тусламжийг дараах вэб хуудсаар
орж үзнэ үү: .
PORT
Хэрэв эхлэл эсвэл очих порт, эсвэл хоёулангаар нь тохируулах бол
энэ нь зөвхөн TCP ба UDP пакетуудад хамаарна. Порт жишсэн дүрэм
бичихдээ /etc/services файл доторх үйлчилгээний нэр эсвэл
бүхэл тоон портын дугаарыг хэрэглэнэ. Портыг from обьекттой хамт хэрэглэх үед
энэ нь эхлэл портын дугаарыг, to обьекттой хамт хэрэглэх үед
энэ нь очих портын дугаарыг заана. Орчин үеийн дүрэмтэй
ажиллах логикийн хувьд port тохиргоог to обьекттой
заавал хамт хэрэглэнэ. Хэрэглэх жишээ: from any to any port = 80
Портыг жиших оператороор эсвэл порт зурвасыг зааж өгөх
зэргээр хэд хэдэн янзаар жишиж болно.
port "=" | "!=" | "<" | ">" | "<=" | ">=" |
"eq" | "ne" | "lt" | "gt" | "le" | "ge".
Порт зурвасыг зааж өгөхдөө, port "<>" |
"><" гэж хэрэглэнэ.
Орчин үеийн дүрэмтэй
ажиллах логикийн хувьд эхлэл болон очих порт тохируулах параметрүүдийн дараа,
дараах хоёр параметрийг заавал хэрэглэнэ.
TCP_FLAG
Тугуудыг зөвхөн TCP шүүлтийн үед хэрэглэнэ.
Үсгүүдээр нь TCP пакетийн толгойтойг шалгах боломжит тугуудыг
үзүүлсэн байна.
Орчин үеийн дүрэмтэй ажиллах логик нь flags S параметрийг
tcp сесс эхлүүлэх хүсэлтийг тэмдэглэхдээ хэрэглэдэг.
STATEFUL
keep state гэдэг нь нэвтрүүлэх төрлийн дүрмийн хувьд
сонгох параметрүүдтэй тохирсан ямар ч пакет төлөвт шүүх нэмэлт боломжийг идэвхжүүлэх ёстойг
зааж өгнө.
Орчин үеийн дүрэмтэй ажиллах логикийн хувьд энэ тохируулгыг заавал
хэрэглэнэ.
Төлөвт шүүлт
IPFILTER
төлөвт шүүлт
Хостуудын хоорондох хоёр чиглэлтэй пакет солилцоо сесс харилцаанаас бүрддэг.
Төлөвт шүүлт нь урсгалыг сесс харилцаанаас бүрдэж буй хоёр чиглэлтэй пакет
солилцоо гэж үздэг. keep-state-г идэвхжүүлсэн үед, keep-state нь хоёр чиглэлтэй сесс харилцааны
үед солилцсон бүх пакетуудын хувьд дотоод дүрмүүдийг динамик байдлаар үүсгэдэг. Мөн
энэ нь сесс эхлүүлсэн болон хүлээн авсан хостуудын хоорондох сесс харилцаа нь
хоёр чиглэлтэй пакет солилцох процедуртай зохицож байгаа эсэхийг магадлах чадвартай байдаг.
Сесс харилцааны загварт зохицоогүй пакетийг хуурамч гэж үзэн хүлээж авахгүй.
TCP эсвэл UDP сесстэй холбоотой
ICMP пакетуудыг keep state нэвтрүүлнэ. Тэгэхээр, keep state дүрмээр
зөвшөөрөгдсөн вэбээр хийх аялалын хариуд ICMP type 3 code 4 хариуг хүлээн авбал
галт хана үүнийг автоматаар нэвтрүүлнэ гэсэн үг юм. Хэрэв IPF хүлээн авсан пакетийг
идэвхтэй байгаа сессийн нэг хэсэг гэж баттай итгэж байвал, өөр протокол дээр байсан ч
пакетийг нэвтрүүлнэ.
Үүний цаана юу болох вэ гэвэл:
Интернэт уруу холбогдсон интерфэйсээр гарч байгаа пакетуудыг
хамгийн түрүүнд динамик төлвийн хүснэгтэнд шалгана. Хэрэв тухайн пакет ямар нэг
идэвхтэй байгаа сесс харилцаанд оролцож байгаа зөвшөөрөгдсөн дараагийн пакет
байх юм бол, галт ханаар нэвтрүүлэх ба динамик төлвийн хүснэгтэн дэх
сесс харилцааны төлөв шинэчлэгдэнэ. Үлдсэн пакетуудыг гадагшаа урсгалын дүрмээр
шалгах болно.
Интернэт уруу холбогдсон интерфэйс дээр ирж байгаа пакетуудыг
хамгийн түрүүнд динамик төлвийн хүснэгтэнд шалгана. Хэрэв тухайн пакет ямар нэг
идэвхтэй байгаа сесс харилцаанд оролцож байгаа зөвшөөрөгдсөн дараагийн пакет
байх юм бол, галт ханаар нэвтрүүлэх ба динамик төлвийн хүснэгтэн дэх
сесс харилцааны төлөв шинэчлэгдэнэ. Үлдсэн пакетуудыг дотогшоо урсгалын дүрмээр
шалгах болно.
Харилцаа дуусахад динамик төлвийн хүснэгтээс зохих бичлэг
устгагдана.
Төлөвт шүүлтийн тусламжтайгаар та шинэ сесс зөвшөөрөх/хаах
үйл ажиллагаан дээр төвлөрч ажиллаж чадна. Хэрэв шинэ сесс зөвшөөрөгдсөн бол
түүний дараагийн бүх пакетуудыг автоматаар нэвтрүүлэх ба хуурамч пакетууд
автоматаар буцаагдана. Хэрэв шинэ сесс хаагдсан бол
түүний дараагийн ямар ч пакет нэвтэрч чадахгүй. Төлөвт шүүлт нь
сүүлийн үеийн халдлагуудад ашиглагдаж байгаа аргуудын эсрэг хамгаалах
чадвартай техникийн хувьд өндөр түвшний асуулга явуулах чадвартай юм.
Хамааруулсан дүрмийн олонлогийн жишээ
Дараах дүрмийн олонлог нь аюулгүй байдлыг маш сайн хангасан, хамааруулсан
галт ханын дүрмүүдийг хэрхэн бичих жишээ юм. Хамааруулсан галт хана нь зөвхөн pass дүрмүүдэд
тохирсон үйлчилгээг зөвшөөрч, бусдыг бүгдийг хаана. Бүх галт хананууд хамгийн багадаа хоёр
интерфэйстэй байх ба галт хана маягаар ажиллахын тулд дүрмүүдийг тусгайлан зааж өгсөн байна.
&os;-г оролцуулаад бүх &unix; төрлийн систем нь үйлдлийн систем дэх
дотоод харилцаандаа lo0 интерфэйс болон 127.0.0.1
гэсэн IP хаягийг хэрэглэхээр бүтээгдсэн байдаг. Галт ханын дүрмүүд нь дотооддоо хэрэглэж байгаа
эдгээр пакетуудыг чөлөөтэй нэвтрүүлэх дүрмүүдийг агуулсан байх ёстой.
Интернэттэй холбогдож байгаа интерфэйс дээр та өөрийн
Интернэт уруу гарч байгаа болон Интернэтээс ирж байгаа хандалтыг удирдах
болон хянах дүрмүүдийг байрлуулна. Энэ нь таны PPP tun0
интерфэйс эсвэл таны DSL эсвэл кабель модемд холбогдсон NIC байж болно.
Галт ханын цаана байгаа хувийн LAN-уудад нэг болон түүнээс дээш тооны NIC-ууд
холбогдсон тохиолдолд, тэдгээр интерфэйсүүдийн хувьд тэдгээр LAN интерфэйсүүдээс ирсэн
пакетуудыг чөлөөтэй нэвтрүүлэх дүрмийг агуулсан байх ёстой.
Дүрмүүд эхлээд гурван үндсэн хэсэгт хуваагдан зохион байгуулагдсан байх
ёстой: бүх чөлөөт халдашгүй интерфэйсүүд, нийтийн гадагшаа интерфэйс, ба
нийтийн дотогшоо интерфэйс.
Нийтийн интерфэйс хэсэгт байгаа дүрмүүд тухайн интерфэйс болон чиглэлийн
хувьд хамгийн олон тохиолддог дүрмүүд нь хамгийн түрүүнд, цөөн тохиолддог дүрмүүдээс өмнө байхаар,
хаах болох бүртгэх дүрмүүд нь хамгийн сүүлд байхаар бичигдсэн байна.
Дараах жишээн дээрх Гадагшаа хэсэг нь Интернэт хандалтыг зөвшөөрч өгөх
үйлчилгээг тодорхойлох сонголтын утгуудыг агуулсан зөвхөн 'pass' дүрмүүдээс бүрдэж байна.
Бүх дүрмүүд 'quick', 'on', 'proto', 'port', ба 'keep state' тохируулгуудыг агуулсан байгаа.
'proto tcp' дүрмүүд нь төлөвт байдлыг идэвхжүүлж байгаа пакетийг тодорхойлох байдлаар,
сесс эхлүүлэх хүсэлтийг тодорхойлох зорилгоор 'flag' тохируулгыг агуулсан байна.
Дотогшоо хэсэгт эхлээд хүсээгүй пакетуудыг хаах дүрмүүдийг бичсэн байна.
Энэ нь хоёр өөр шалтгаантай. Эхнийх нь, энэ дүрмүүдээр хаагдсан зүйлс нь
доор байгаа өөр нэг дүрмээр зөвшөөрөгдсөн пакетийн нэг хэсэг байж болох талтай. Хоёр дахь
шалтгаан нь, цөөхөн тоотой хүлээж авдаг ба бүртгэх хүсэлгүй байгаа пакетуудыг сонгон, тэдгээрийг
бүрнээр хаах дүрмийг эхлээд бичиж өгснөөр эдгээр пакетууд хамгийн сүүлд байгаа ямар ч дүрмүүдэд
тохироогүй пакетуудыг бүртгээд хаана гэсэн дүрмээр дайрахгүй болгож байгаа юм. Учир нь энэ хэсгийн хамгийн
сүүлд байгаа бүгдийг бүртгээд хаана гэсэн дүрэм бол өөрийн систем уруу халдаж байгаа халдлагын нотолгоог
цуглуулах таны нэг арга билээ.
Өөр нэг тэмдэглэн хэлэх зүйл бол, хүсээгүй пакетуудын хариуд ямар ч хариу явуулахгүй,
тэд зүгээр л орхигдож алга болно. Ингэснээр халдлага явуулагч түүний явуулсан пакетууд
таны системд хүрсэн эсэх талаар юу ч мэдэхгүй үлдэх болно. Таны системийн талаар хэдий хэр бага мэднэ,
тэд ямар нэг муу зүйл хийж чадах хүртэл төдий чинээ урт хугацаа зарцуулна гэсэн үг юм.
Дотогшоо 'nmap OS fingerprint' оролдлогын эхний тохиолдлыг би бүртгэж байгаа,
яагаад гэвэл энэ бол гадны халдлагын нэг хэлбэр юм.
'log first' орсон дүрмийн хувьд та анхны бүртгэлийг харах юм бол
ipfstat -hio тушаалаар энэ дүрэм хэдэн удаа тохирсон байгааг
шалгаарай. Магадгүй та халдлагад өртөж байж болох юм.
Хэрвээ мэдэхгүй дугаартай портын хувьд пакетууд бүртгэгдсэн байвал
/etc/services файлаас эсвэл
хаягаар тухайн
порт ямар зориулалтаар ашиглагддагийг орж шалгаарай.
Троянуудын хэрэглэдэг портын дугааруудыг
хаягаар орж шалгаарай.
Дараах дүрмийн олонлог нь миний өөрийн систем дээрээ хэрэглэдэг
аюулгүй байдлыг бүрэн хангасан хамааруулсан галт ханын дүрмийн олонлог байгаа юм.
Та энэ дүрмүүдийг өөрийн системдээ ашиглахад буруудах юмгүй.
Зөвшөөрөхийг хүсэхгүй байгаа үйлчилгээнүүдийн хувьд харгалзах
нэвтрүүлэх дүрмийг далдлаарай.
Хэрэв бүртгэлд байгаа зарим мэдэгдлийг дахин харахыг хүсэхгүй, бүртгэхийг
хүсэхгүй байгаа бол дотогшоо хэсэгт хаах дүрэм нэмж бичээрэй.
Дүрэм бүрт байгаа dc0 гэсэн интерфэйсийн нэрийн оронд
таны системийг Интернэт уруу холбож байгаа NIC картны интерфэйсийн нэрийг сольж тавиарай.
Хэрэглэгчийн PPP-н хувьд, энэ нь tun0 байна.
Дараах илэрхийллүүдийг /etc/ipf.rules дотор бичих хэрэгтэй:
#################################################################
# No restrictions on Inside LAN Interface for private network
# Not needed unless you have LAN
#################################################################
#pass out quick on xl0 all
#pass in quick on xl0 all
#################################################################
# No restrictions on Loopback Interface
#################################################################
pass in quick on lo0 all
pass out quick on lo0 all
#################################################################
# Interface facing Public Internet (Outbound Section)
# Interrogate session start requests originating from behind the
# firewall on the private network
# or from this gateway server destine for the public Internet.
#################################################################
# Allow out access to my ISP's Domain name server.
# xxx must be the IP address of your ISP's DNS.
# Dup these lines if your ISP has more than one DNS server
# Get the IP addresses from /etc/resolv.conf file
pass out quick on dc0 proto tcp from any to xxx port = 53 flags S keep state
pass out quick on dc0 proto udp from any to xxx port = 53 keep state
# Allow out access to my ISP's DHCP server for cable or DSL networks.
# This rule is not needed for 'user ppp' type connection to the
# public Internet, so you can delete this whole group.
# Use the following rule and check log for IP address.
# Then put IP address in commented out rule & delete first rule
pass out log quick on dc0 proto udp from any to any port = 67 keep state
#pass out quick on dc0 proto udp from any to z.z.z.z port = 67 keep state
# Allow out non-secure standard www function
pass out quick on dc0 proto tcp from any to any port = 80 flags S keep state
# Allow out secure www function https over TLS SSL
pass out quick on dc0 proto tcp from any to any port = 443 flags S keep state
# Allow out send & get email function
pass out quick on dc0 proto tcp from any to any port = 110 flags S keep state
pass out quick on dc0 proto tcp from any to any port = 25 flags S keep state
# Allow out Time
pass out quick on dc0 proto tcp from any to any port = 37 flags S keep state
# Allow out nntp news
pass out quick on dc0 proto tcp from any to any port = 119 flags S keep state
# Allow out gateway & LAN users non-secure FTP ( both passive & active modes)
# This function uses the IPNAT built in FTP proxy function coded in
# the nat rules file to make this single rule function correctly.
# If you want to use the pkg_add command to install application packages
# on your gateway system you need this rule.
pass out quick on dc0 proto tcp from any to any port = 21 flags S keep state
# Allow out secure FTP, Telnet, and SCP
# This function is using SSH (secure shell)
pass out quick on dc0 proto tcp from any to any port = 22 flags S keep state
# Allow out non-secure Telnet
pass out quick on dc0 proto tcp from any to any port = 23 flags S keep state
# Allow out FBSD CVSUP function
pass out quick on dc0 proto tcp from any to any port = 5999 flags S keep state
# Allow out ping to public Internet
pass out quick on dc0 proto icmp from any to any icmp-type 8 keep state
# Allow out whois for LAN PC to public Internet
pass out quick on dc0 proto tcp from any to any port = 43 flags S keep state
# Block and log only the first occurrence of everything
# else that's trying to get out.
# This rule enforces the block all by default logic.
block out log first quick on dc0 all
#################################################################
# Interface facing Public Internet (Inbound Section)
# Interrogate packets originating from the public Internet
# destine for this gateway server or the private network.
#################################################################
# Block all inbound traffic from non-routable or reserved address spaces
block in quick on dc0 from 192.168.0.0/16 to any #RFC 1918 private IP
block in quick on dc0 from 172.16.0.0/12 to any #RFC 1918 private IP
block in quick on dc0 from 10.0.0.0/8 to any #RFC 1918 private IP
block in quick on dc0 from 127.0.0.0/8 to any #loopback
block in quick on dc0 from 0.0.0.0/8 to any #loopback
block in quick on dc0 from 169.254.0.0/16 to any #DHCP auto-config
block in quick on dc0 from 192.0.2.0/24 to any #reserved for docs
block in quick on dc0 from 204.152.64.0/23 to any #Sun cluster interconnect
block in quick on dc0 from 224.0.0.0/3 to any #Class D & E multicast
##### Block a bunch of different nasty things. ############
# That I do not want to see in the log
# Block frags
block in quick on dc0 all with frags
# Block short tcp packets
block in quick on dc0 proto tcp all with short
# block source routed packets
block in quick on dc0 all with opt lsrr
block in quick on dc0 all with opt ssrr
# Block nmap OS fingerprint attempts
# Log first occurrence of these so I can get their IP address
block in log first quick on dc0 proto tcp from any to any flags FUP
# Block anything with special options
block in quick on dc0 all with ipopts
# Block public pings
block in quick on dc0 proto icmp all icmp-type 8
# Block ident
block in quick on dc0 proto tcp from any to any port = 113
# Block all Netbios service. 137=name, 138=datagram, 139=session
# Netbios is MS/Windows sharing services.
# Block MS/Windows hosts2 name server requests 81
block in log first quick on dc0 proto tcp/udp from any to any port = 137
block in log first quick on dc0 proto tcp/udp from any to any port = 138
block in log first quick on dc0 proto tcp/udp from any to any port = 139
block in log first quick on dc0 proto tcp/udp from any to any port = 81
# Allow traffic in from ISP's DHCP server. This rule must contain
# the IP address of your ISP's DHCP server as it's the only
# authorized source to send this packet type. Only necessary for
# cable or DSL configurations. This rule is not needed for
# 'user ppp' type connection to the public Internet.
# This is the same IP address you captured and
# used in the outbound section.
pass in quick on dc0 proto udp from z.z.z.z to any port = 68 keep state
# Allow in standard www function because I have apache server
pass in quick on dc0 proto tcp from any to any port = 80 flags S keep state
# Allow in non-secure Telnet session from public Internet
# labeled non-secure because ID/PW passed over public Internet as clear text.
# Delete this sample group if you do not have telnet server enabled.
#pass in quick on dc0 proto tcp from any to any port = 23 flags S keep state
# Allow in secure FTP, Telnet, and SCP from public Internet
# This function is using SSH (secure shell)
pass in quick on dc0 proto tcp from any to any port = 22 flags S keep state
# Block and log only first occurrence of all remaining traffic
# coming into the firewall. The logging of only the first
# occurrence stops a .denial of service. attack targeted
# at filling up your log file space.
# This rule enforces the block all by default logic.
block in log first quick on dc0 all
################### End of rules file #####################################
NAT
NAT
IP маскарад
NAT
сүлжээний хаягийн хөрвүүлэлт
NAT
NAT нь Network Address Translation буюу
Сүлжээний хаягийн Хөрвүүлэлтийн товчлол юм. &linux;-н талаар ойлголттой хүмүүсийн хувьд,
энэ ойлголтыг IP маскарад гэж нэрлэдэг; NAT ба IP маскарад
нь нэг зүйл юм. IPF NAT-н бидэнд олгож байгаа олон зүйлүүдийн нэг бол
галт ханын цаана байгаа Local Area Network буюу Ойрын Зайн Сүлжээ(LAN)-н хувьд
ISP-с оноож өгсөн ганц IP хаягийг Интернэтэд хуваан хэрэглэх юм.
Ингэх ямар шаардлага байнаа гэж та гайхан асуух байх.
ISP-ууд өөрийн ашгийн-бус хэрэглэгчиддээ ихэвчлэн динамик IP хаяг оноодог.
Динамик гэдэг нь таныг ISP руу залган нэвтрэн орох болгонд, кабель эсвэл
DSL модемтой хэрэглэгчдийн хувьд модемоо асааж унтраах болгонд танд
өөр өөр IP хаяг онооно гэсэн үг юм. Энэ IP хаягаар та Интернэтэд гарах болно.
Та гэртээ таван PC-тэй бөгөөд бүгд Интернэт уруу гардаг байх хэрэгтэй гэж бодъё.
Тэгвэл та PC тус бүрт тусад нь эрх худалдан авч, таван утасны үзүүртэй байх хэрэгтэй болно.
Тэгвэл NAT-н тусламжтай та ISP-гаасаа зөвхөн ганцхан эрх худалдан аваад,
бусад дөрвөн PC-гээ switch буюу шилжүүлэгч уруу холбож, харин switch-ээ таны LAN-нд гарц байдлаар ажиллах
&os; системийн NIC руу залгана. NAT нь LAN-д байгаа бүх PC-ны хувьд хувийн IP
хаягийг ганцхан гадаад IP хаяг уруу автоматаар хөрвүүлэх болно. NAT нь эргэж
ирж байгаа пакетуудын хувьд эсрэг хөрвүүлэлтийг мөн хийнэ.
Ихэнх тохиолдолд NAT-г ISP-н зөвшөөрөлгүйгээр,
мэдэгдэлгүйгээр хийдэг бөгөөд хэрэв ISP энэ тухайн мэдвэл таны эрхийг хаах
хүртэл арга хэмжээ авдаг. Зүй нь бол хэрэглэгчид Интернэт холболтондоо илүү мөнгө
төлж, хэзээ ч өөрчлөгдөхгүй бүлэг статик IP хаягийг авах явдал юм. ISP харин хэрэглэгчиддээ
итгэл хүлээлгэн хэрэглэгчид нь NAT-г дотоод хувийн LAN-даа хэрэглэнэ гэж боддог.
NAT хийгдсэн хувийн LAN IP хаягт зориулж бүлэг IP хаягийг тусгайлан
гаргасан байдаг. RFC 1918 стандартад зааснаар бол, дараах бүлэг IP-г хувийн сүлжээндээ ашиглах
боломжтой, эдгээр IP хэзээ ч гадаад Интернэт уруу гарахгүй болно:
Эхлэх IP 10.0.0.0
-
Төгсөх IP 10.255.255.255
Эхлэх IP 172.16.0.0
-
Төгсөх IP 172.31.255.255
Эхлэх IP 192.168.0.0
-
Төгсөх IP 192.168.255.255
IPNAT
NAT
ба IPFILTER
ipnat
NAT дүрмүүдийг ipnat тушаалын
тусламжтай ачаална. Ихэвчлэн NAT дүрмүүд /etc/ipnat.rules
файл дотор байрлана. Дэлгэрэнгүйг &man.ipnat.1; хэсгээс үзнэ үү.
NAT ажиллаж эхэлсний дараа NAT дүрмүүдэд
өөрчлөлт оруулах шаардлагатай бол NAT дүрмүүд байгаа файл дотор өөрчлөлтийг хийсний дараа,
одоо хэрэглэгдэж байгаа NAT дүрмүүдийг устгаж, хөрвүүлэгч хүснэгтийг цэвэрлэхийн
тулд ipnat тушаалыг тугийн хамт ажиллуулах хэрэгтэй.
Харин NAT дүрмүүдийг дахин ачаалахдаа тушаалыг
дараах байдалтай өгөх хэрэгтэй:
&prompt.root; ipnat -CF -f /etc/ipnat.rules
NAT-н талаар зарим статистикийг харъя гэвэл дараах
тушаалыг ашиглана:
&prompt.root; ipnat -s
NAT хүснэгтийн одоо ашиглаж байгаа оноолтын жагсаалтыг
харахын тулд дараах тушаалыг ашиглана:
&prompt.root; ipnat -l
Вербос буюу хэр зэрэг харуулах горимыг нээхийн тулд, дүрэмтэй ажиллах болон идэвхтэй
байгаа дүрмүүдийн хүснэгтийг харахын тулд:
&prompt.root; ipnat -v
IPNAT Дүрмүүд
NAT дүрмүүд нь маш уян хатан бөгөөд хэрэглэгчдийн
хэрэгцээг хангах олон зүйлүүдийг хийж чадна.
Энд үзүүлсэн дүрмийн синтаксыг ашгийн-бус орчинд ихэвчлэн хэрэглэгддэг
дүрмүүдэд зориулан хялбаршуулсан байгаа. Дүрмийн синтаксын бүрэн тайлбарыг &man.ipnat.5;
заавар хуудаснаас үзнэ үү.
NAT дүрмийн синтакс дараах байдалтай байна:
map IF LAN_IP_RANGE -> PUBLIC_ADDRESS
Дүрэм нь map гэсэн түлхүүр үгээр эхэлнэ.
IF-г гадаад интерфэйсээр сольж тавина.
LAN_IP_RANGE нь танай дотоод хэрэглэгчийн
хэрэглэж буй IP хаяглалтыг заана, ихэвчлэн 192.168.1.0/24
гэсэн маягтай байна.
PUBLIC_ADDRESS нь гадаад IP
байж болно эсвэл IF-д оноосон IP хаягийг
хэрэглэхийг заасан 0/32 гэсэн тусгай түлхүүр үг байж болно.
NAT хэрхэн ажилладаг вэ
Гадаад очих хаягтай пакет галт хана дээр LAN-с хүрэлцэн ирнэ.
Эхлээд гадагшаа шүүлтийн дүрмүүдээр гарна, дараа нь NAT-н
ээлж ирэх ба өөрийн дүрмүүдийг дээрээс доош шалгаж эхэлнэ. Хамгийн эхэнд тохирсон нь
дийлнэ. NAT өөрийн дүрэм бүрийг пакетийн интерфэйсийн нэр болон
эхлэл хаягаар тулгаж шалгана. Пакетийн интерфэйсийн нэр NAT
дүрэмтэй тохирвол пакетийн [эхлэл IP хаяг, өөрөөр хэлбэл хувийн LAN IP хаяг]
NAT дүрмийн сумны зүүн талд зааж өгсөн
IP хаягийн зурвас дотор байгаа эсэхийг шалгана. Хэрэв энэ тохирвол
пакетийн эхлэл хаягийг 0/32 түлхүүр үгийн тусламжтай
олж авсан гадаад IP хаягаар сольж бичнэ. NAT
өөрийн дотоод NAT хүснэгтэнд бичлэг нэмэх ба энэ нь
пакет Интернэтээс буцаж ирэхэд түүнийг буцаан хувийн IP хаяг уруу нь хөрвүүлэн,
цааш шүүлтийн дүрмүүдээр оруулах боломжийг олгоно.
IPNAT-г идэвхжүүлэх
IPNAT-г идэвхжүүлэхийн тулд эдгээр илэрхийллүүдийг
/etc/rc.conf дотор нэмж бичнэ.
Өөрийн машиныг интерфэйсүүдийн хооронд пакетуудыг чиглүүлдэг
болгохын тулд:
gateway_enable="YES"
Систем ачаалахад IPNAT-г автоматаар ачаалдаг
болгохын тулд:
ipnat_enable="YES"
IPNAT-н дүрмүүдийг хаанаас ачаалахыг зааж өгөхдөө:
ipnat_rules="/etc/ipnat.rules"
Маш том LAN-д зориулсан NAT
LAN-даа олон тооны PC-тэй сүлжээний хувьд эсвэл нэгээс олон
LAN-тай сүлжээний хувьд, энэ олон хувийн IP хаягуудыг нэг гадаад IP хаяг уруу
нийлүүлэх үйл явцад NAT хийгдсэн олон LAN PC дээр ижил портын
дугаар олон дахин хэрэглэгдсэнээс мөргөлдөөн үүсэх гэх мэт нөөцтэй холбоотой асуудал гардаг.
Нөөцтэй холбоотой энэ асуудлаас гарахын тулд дараах хоёр арга зам байдаг.
Хэрэглэх портуудыг оноох
Энгийн NAT дүрэм дараах байдалтай байна:
map dc0 192.168.1.0/24 -> 0/32
Дээрх дүрмэнд пакет IPNAT-р дайрч өнгөрөхөд
пакетийн эхлэл порт өөрчлөгдөхгүй. portmap гэсэн түлхүүр үгийн тусламжтай
IPNAT эхлэл порт зурвасыг ашиглах боломжтой болно.
Жишээ нь, дараах дүрэм IPNAT-г эхлэл порт хаягийг
тухайн зурвас дотор байхаар өөрчлөхийг зааж өгч байна.
map dc0 192.168.1.0/24 -> 0/32 portmap tcp/udp 20000:60000
Дээр нь бид auto түлхүүр үгийн тусламжтай
аль портуудыг ашиглах боломжтой байгааг өөрөө тодорхойлохыг зааж өгч болно:
map dc0 192.168.1.0/24 -> 0/32 portmap tcp/udp auto
Гадаад хаягийн цөөрмийг хэрэглэх
Маш том LAN-уудын хувьд дэндүү олон LAN хаягуудыг нэг гадаад
хаягт оноох нь боломжгүй болох үе ирдэг. Хэрэв бүлэг гадаад IP сул байгаа бол,
та эдгээр IP хаягуудыг цөөрөм
байдлаар ашиглаж болох ба,
IPNAT эдгээрээс нэгийг сонгон авч гадагшаа явж байгаа
пакетийн хаягт оноох байдлаар хэрэглэх болно.
Жишээ нь, доор үзүүлсэн шиг бүх пакетуудыг ганц
гадаад IP-д оноохын оронд:
map dc0 192.168.1.0/24 -> 204.134.75.1
гадаад IP хаягийн зурвасыг сүлжээний хуваалтын хамт зааж өгч болно:
map dc0 192.168.1.0/24 -> 204.134.75.0/255.255.255.0
эсвэл CIDR тэмдэглэгээг хэрэглэж болно:
map dc0 192.168.1.0/24 -> 204.134.75.0/24
Портын дахин чиглүүлэлт
LAN дотор вэб сервер, цахим шуудангийн сервер, өгөгдлийн
сангийн сервер болон DNS серверийг өөр өөр PC дээр тараан ажиллуулах нь
түгээмэл байдаг. Энэ тохиолдолд эдгээр серверээс гарч байгаа урсгал
мөн NAT хийгдсэн байх ёстой. Гэхдээ гаднаас ирж буй
урсгалыг зөв LAN PC уруу дахин чиглүүлэх арга зам байх хэрэгтэй болно.
Энэ асуудлыг шийдэхийн тулд IPNAT нь дахин чиглүүлэлт хийх
NAT нэмэлт боломжийг олгодог. Таны вэб сервер
10.0.10.25 гэсэн LAN хаягтай байна,
мөн та 20.20.20.5 гэсэн ганц гадаад IP-тай
байлаа гэж бодъё. Тэгвэл та дүрмээ дараах байдалтай:
rdr dc0 20.20.20.5/32 port 80 -> 10.0.10.25 port 80
эсвэл:
rdr dc0 0.0.0.0/0 port 80 -> 10.0.10.25 port 80
эсвэл гаднаас DNS хүсэлтүүд хүлээн авдаг
10.0.10.33 гэсэн хаягтай LAN DNS Серверийн хувьд:
rdr dc0 20.20.20.5/32 port 53 -> 10.0.10.33 port 53 udp
гэж бичих байсан.
FTP ба NAT
FTP-г Интернэт одоогийнх шиг байхаас өмнөх үе, их сургуулиуд
түрээсийн шугамаар хоорондоо холбогдож, судлаач эрдэмтэд хоорондоо файл солилцохын тулд
FTP-г ашигладаг байх үес үлдсэн үлэг гүрвэл гэж хэлж болох юм. Тэр үед
өгөгдлийн аюулгүй байдлын талаар огт анхаардаггүй байлаа. Цаг хугацаа өнгөрөхөд
FTP протоколыг шинээр гарч ирж байгаа Интернэтийн гол нуруу сүлжээнд хэрэглэх болсон ба
түүний хэрэглэгчийн нэр, нууц үгийг цэвэр текст хэлбэрээр дамжуулдаг байдал нь
хэзээ ч өөрчлөгдөөгүй бөгөөд орчин үеийн аюулгүй байдлын шаардлагад
нийцэхгүй болсон билээ. FTP нь active буюу идэвхтэй, passive буюу идэвхгүй гэсэн хоёр
горимд ажилладаг. Өгөгдлийн сувгийг хэрхэн ашиглаж байгаа дээр гол ялгаа нь гардаг.
Өгөгдлийн сувгийг ftp сесс хүсэгч байдлаар ажиллуулдаг тул идэвхгүй горимд ажиллах
нь аюулгүй байдлыг илүүтэйгээр хангана. FTP-н талаар илүү сайн тайлбарыг болон түүний
горимуудын талаар хаягаар үзнэ үү.
IPNAT Дүрмүүд
IPNAT нь дотроо NAT
оноолт дүрэмд тодорхойлж өгөх боломжтой тусгай FTP прокси тохируулгыг
агуулсан байдаг. Энэ нь идэвхтэй болон идэвхгүй FTP сесс эхлүүлэх хүсэлтэд
оролцож байгаа бүх гадагшаа чиглэлтэй FTP пакетийг хянаж чадна. Мөн
өгөгдлийн сувагт үнэхээр хэрэглэгдэж байгаа порт дугаарыг агуулсан түр зуурын
шүүлтийн дүрмүүдийг динамикаар үүсгэж чадна. Ийм байдлаар FTP-с болж үүсдэг
дээд хэсгийн портуудыг өргөн зурвасаар нээх эрсдэлээс галт ханыг хамгаалж байгаа юм.
Доорх дүрэм нь дотоод LAN-н бүх урсгалыг зохицуулна:
map dc0 10.0.10.0/29 -> 0/32 proxy port 21 ftp/tcp
Доорх дүрэм гарцаас ирж буй FTP урсгалыг зохицуулна:
map dc0 0.0.0.0/0 -> 0/32 proxy port 21 ftp/tcp
Доорх дүрэм дотоод LAN-с ирж буй бүх FTP-н биш урсгалыг зохицуулна:
map dc0 10.0.10.0/29 -> 0/32
FTP оноолтын дүрэм нь бидний ердийн оноолтын дүрмүүдийн өмнө бичигдэнэ.
Бүх пакетийг хамгийн дээр бичигдсэн дүрмээс эхлэн шалгана.
Интерфэйсийн нэр тохирвол дотоод LAN эхлэл IP хаяг, дараа нь FTP пакет эсэхийг
шалгана. Хэрэв бүгд тохирвол, тусгай FTP прокси эдгээр FTP сесс пакетуудыг
NAT хийхээс гадна гадагш нь болон дотогш нь нэвтрүүлэх
түр зуурын шүүлтийн дүрмийг үүсгэнэ. FTP-н биш бусад бүх LAN пакетууд эхний
дүрмэнд тохирохгүй тул гуравдугаар дүрэм уруу шилжин дахин шалгагдана. Интерфэйс болон
эхлэл IP тохирох тул NAT хийгдэнэ.
IPNAT FTP Шүүлтийн Дүрмүүд
NAT FTP прокси ашиглаж байгаа тохиолдолд
FTP-н хувьд ганцхан шүүлтийн дүрэм хэрэгтэй.
FTP Прокси байхгүй бол та дараах гурван дүрмийг хэрэглэнэ:
# Allow out LAN PC client FTP to public Internet
# Active and passive modes
pass out quick on rl0 proto tcp from any to any port = 21 flags S keep state
# Allow out passive mode data channel high order port numbers
pass out quick on rl0 proto tcp from any to any port > 1024 flags S keep state
# Active mode let data channel in from FTP server
pass in quick on rl0 proto tcp from any to any port = 20 flags S keep state
FTP NAT Прокси Согог
IPFILTER 3.4.31 хувилбарын хувьд FTP прокси нь FTP сессийн туршид болон
сесс хаах хүртэл ном журмынхаа дагуу ажиллаж байна. Харин хаах үед алсын FTP серверээс
буцаж ирж буй пакетууд хаагдаж, 21-р портон дээр ирсэн гэж бүртгэгдэнэ. NAT
FTP/прокси алсын FTP серверээс сессийг хааж байгаа тухай мэдэгдсэн хариуг
хүлээж авахаас өмнө, сесс төгсгөх үйл явц дутуу байхад өөрийн түр зуурын дүрмүүдийг
устгаж байгаа нь ажиглагдсан байна. Энэ асуудлын талаар IPF захидлын жагсаалтад тайлан
бичигдсэн байгаа.
Энэ асуудлыг шийдэхдээ, хэрэггүй бүртгэлээс салахын тулд
дараах шүүлтийн дүрмийг нэмж бичнэ эсвэл юу ч хийлгүй өөрийн бүртгэл дэх
дотогшоо FTP-н алдааны мэдээллийг үл хэрэгсэнэ. Ихэнх хүмүүс гадагшаа FTP-г
олон хэрэглэдэггүй.
block in quick on rl0 proto tcp from any to any port = 21
IPFW
галт хана
IPFW
Энэ хэсэг дээр үргэлжлүүлэн ажиллаж байгаа болно. Агуулга зарим газар
буруу байхыг үгүйсгэхгүй.
IPFIREWALL (IPFW) нь &os;-ийн хандиваар &os;-ийн сайн дурын гишүүдийн бүтээсэн,
тэдний эрх мэдэлд байдаг галт ханын програм юм. Энэ нь хуучин уламжлалт төлөвт
дүрмүүдийг хэрэглэдэг бөгөөд Simple Stateful logiс буюу Хялбар Төлөвт логикийг
бий болгохын тулд уламжлалт дүрэм бичих техникийг хэрэглэдэг.
Стандарт &os; суулгац дахь IPFW-н хялбар дүрмийн олонлог(/etc/rc.firewall
файл дотор байрлана) нь нилээд хялбар бөгөөд өөрт тохируулан засварласны дараа хэрэглэхээр бодолцон
бичигдсэн байдаг. Жишээн дээр ихэнх суулгацад тохиромжтой төлөвт шүүлтийг хэрэглээгүй байгаа.
Тиймээс энэ хэсэгт энэ жишээг хэрэглэхгүй болно.
IPFW-н төлөвт дүрмийн синтакс нь галт хана суулгах анхан шатны мэдлэгээс
хол давсан техникийн хувьд ярвигтай сонголтын боломжуудаар хүч нэмсэн байдаг.
IPFW нь мэргэжлийн түвшний хэрэглэгчид эсвэл өндөр түвшний пакет сонголт
шаардлагатай байгаа техникийн өндөр түвшний компьютер сонирхогчид зориулагдсан юм.
IPFW-н дүрмүүдийн хүчийг мэдрэхийн өмнө протоколууд өөрийн тусгай пакетийн толгойн
мэдээллийг хэрхэн үүсгэдэг болон хэрэглэдэг талаар нилээд дэлгэрэнгүй мэдлэгийг
олж авсан байх хэрэгтэй. Тийм түвшний тайлбарыг энд өгөх нь номын энэ бүлгийн
мэдлээс халих тул энд оруулах боломжгүй юм.
IPFW нь долоон хэсгээс бүрдэнэ, гол хэсэг болох цөмийн галт ханын шүүлтийн
дүрмийг боловсруулагч болон түүний бусад хэсэг болох пакет данслах боломж, бүртгэх боломж, NAT
боломжийг идэвхжүүлэх 'divert буюу эргүүлэх' дүрэм, болон өндөр түвшний тусгай зориулалттай боломжууд,
dummynet трафик хязгаарлагч боломжууд, 'fwd дүрэм' дамжуулах боломж, гүүр боломжууд, болон
ipstealth боломжуудаас бүрдэнэ.
IPFW-г идэвхжүүлэх
IPFW
идэвхжүүлэх
IPFW нь &os; үндсэн суулгацтай хамт, ажиллах үеийн ачаалах боломжтой модуль байдлаар ирдэг.
rc.conf тохиргооны файл дотор firewall_enable="YES" илэрхийлэл байгаа үед систем IPFW цөмийн
модулийг динамикаар ачаална. NAT функцыг ашиглахгүй бол
IPFW-г цөмд эмхэтгэх шаардлага байхгүй.
rc.conf файл дотор firewall_enable="YES"
илэрхийллийг нэмээд системийг дахин асаасны дараа ачаалах үйл явцын нэг хэсэг болж
дараах мессеж дэлгэцэн дээр гарах болно:
ipfw2 initialized, divert disabled, rule-based forwarding disabled, default to deny, logging disabled
Ачаалах боломжтой модульд бүртгэх боломжийг эмхэтгээгүй байгаа.
Бүртгэлийг идэвхжүүлэхийн тулд, мөн вербос бүртгэлийн хязгаарыг тогтоохын тулд
/etc/sysctl.conf файл дотор дараах илэрхийллүүдийг нэмж өгөх
хэрэгтэй, бүртгэлийн систем дараагийн удаа ачаалахад идэвхжинэ:
net.inet.ip.fw.verbose=1
net.inet.ip.fw.verbose_limit=5
Цөмийн тохируулгууд
цөмийн тохируулгууд
IPFIREWALL
цөмийн тохируулгууд
IPFIREWALL_VERBOSE
цөмийн тохируулгууд
IPFIREWALL_VERBOSE_LIMIT
IPFW
цөмийн тохируулгууд
NAT функцыг хэрэглэхгүй бол &os; цөм уруу
дараах боломжуудыг эмхэтгэн IPFW-г идэвхжүүлэх албагүй болно.
Суурь мэдлэг болгон энд үзүүллээ.
options IPFIREWALL
Энэ тохируулга IPFW-г цөмийн нэг хэсэг болгон идэвхжүүлнэ
options IPFIREWALL_VERBOSE
Энэ тохируулга 'log' гэсэн түлхүүр үг орсон дүрмийн хувьд
IPFW-р дайран өнгөрөх пакетуудыг бүртгэх боломжтой болгоно.
options IPFIREWALL_VERBOSE_LIMIT=5
Энэ тохируулга &man.syslogd.8;-р нэгэн зэрэг бүртгэгдэж буй
пакетийн тоог хязгаарлана. галт ханын үйлдлүүдийг бүртгэхийг хүсэж байгаа
найрсаг орчнуудад та энэ тохируулгыг хэрэглээрэй. Энэ тохируулга нь
syslog-г живүүлэх замаар явагдах үйлчилгээг зогсоох халдлагыг хааж өгөх болно.
цөмийн тохируулгууд
IPFIREWALL_DEFAULT_TO_ACCEPT
options IPFIREWALL_DEFAULT_TO_ACCEPT
Энэ тохируулга нь галт ханыг дамжин өнгөрч байгаа бүх зүйлийг нэвтрүүлэх анхдагч
төлөвт оруулна. галт ханыг анх удаа тохируулж байгаа үед энэ нь илүү тохиромжтой.
options IPV6FIREWALL
options IPV6FIREWALL_VERBOSE
options IPV6FIREWALL_VERBOSE_LIMIT
options IPV6FIREWALL_DEFAULT_TO_ACCEPT
Эдгээр тохируулгууд IPv6-н тохируулгууд боловч IPv4-д байдаг тохируулгуудтай яг адилхан юм.
Хэрэв та IPv6-г хэрэглэдэггүй бол IPV6FIREWALL-г харгалзах ямар ч дүрэмгүйгээр
хэрэглэн бүх IPv6 урсгалыг хааж болох юм.
цөмийн тохируулгууд
IPDIVERT
options IPDIVERT
Энэ тохируулга NAT функцыг идэвхжүүлнэ.
Хэрэв та IPFIREWALL_DEFAULT_TO_ACCEPT-г оруулаагүй эсвэл
ирж байгаа пакетуудыг нэвтрүүлэх дүрмүүд бичээгүй бол та энэ машинаас ирж
байгаа болон явж байгаа бүх пакетуудыг хаачихлаа гэсэн үг юм.
/etc/rc.conf Тохируулгууд
галт ханыг идэвхжүүлэхийн тулд:
firewall_enable="YES"
&os;-тэй хамт ирдэг анхдагч галт ханын төрлүүдээс нэгийг
сонгохын тулд, /etc/rc.firewall файлыг уншсаны дараа
нэгийг сонгоод, түүнийгээ дараах илэрхийлэлд бичиж өгнө:
firewall_type="open"
Боломжит утгууд нь:
open — бүх урсгалыг нэвтрүүлнэ.
client — зөвхөн энэ машиныг хамгаална.
simple — бүхэл бүтэн сүлжээг хамгаална.
closed — loopback интерфэйсээс бусад IP
урсгалыг боломжгүй болгоно.
UNKNOWN — галт ханын дүрмүүдийг ачаалах
боломжгүй болгоно.
filename — галт ханын дүрмүүдийг агуулсан
файлын бүрэн зам.
ipfw галт хана уруу тусгайлан бэлдсэн
дүрмүүдийг хоёр аргаар ачаалж болно. Нэг нь, firewall_type хувьсагчийн
утганд &man.ipfw.8;-д зориулсан ямар ч тушаал мөрийн тохируулгагүйгээр бичигдсэн
галт ханын дүрмүүд-г агуулсан файлын бүрэн замыг өгөх. Дүрмүүдийг агуулсан
хялбар жишээ файл дараах байдалтай байж болно:
add block in all
add block out all
Нөгөө нь, систем ачаалах үед ажиллах ipfw тушаалуудыг
агуулсан ажиллах боломжтой скриптийн бүрэн замыг firewall_script
хувьсагчид оноох юм. Дээр үзүүлсэн дүрмүүдийн файлтай дүйх дүрмүүдийн скрипт дараах байдалтай
байна:
#!/bin/sh
ipfw -q flush
ipfw add block in all
ipfw add block out all
Хэрэв firewall_type нь client
эсвэл simple утгыг авсан бол, /etc/rc.firewall
файл доторх анхдагч дүрмүүдийг тухайн машинд тохируулан өөрчлөх хэрэгтэй.
Мөн энэ бүлэгт хэрэглэж байгаа жишээнүүдийн хувьд firewall_script-н утга
/etc/ipfw.rules гэж үзэж байгаа болно.
Бүртгэлийг идэвхжүүлэхийн тулд:
firewall_logging="YES"
firewall_logging хувьсагчийн
хийх ганц зүйл гэвэл net.inet.ip.fw.verbose sysctl
хувьсагчийн утгыг 1 болгох юм ( хэсгийг үзнэ үү). rc.conf
дотор бүртгэлийг хязгаарлах хувьсагч байхгүй, харин үүний тулд
sysctl хувьсагчаар дамжуулан хийж болно. /etc/sysctl.conf
файл дотор эсвэл гараараа утгыг оноож өгч болно:
net.inet.ip.fw.verbose_limit=5
Хэрэв таны машин гарц байдлаар ажиллаж байгаа бол,
жишээ нь &man.natd.8;-н тусламжтай Сүлжээний хаягийн Хөрвүүлэлт (NAT) хийж байгаа бол,
/etc/rc.conf файл доторх шаардлагатай тохируулгуудын
мэдээллийг хэсэг уруу хандана уу.
IPFW Тушаал
ipfw
галт ханыг ажиллаж байх явцад түүний идэвхтэй байгаа дотоод
дүрмүүдэд шинэ дүрэм нэмэх, дүрэм хасах зэрэг өөрчлөлтүүдийг гараар хийх
гол механизм бол ipfw тушаал юм. Энэ аргыг хэрэглэхэд тулгардаг нэг асуудал
бол нэгэнт системийг унтраасан эсвэл зогсоосон бол таны нэмсэн эсвэл хассан
эсвэл өөрчилсөн бүх дүрмүүд алга болно. Бүх дүрмүүдээ нэг файлд бичээд систем
ачаалах үед энэ файлыг ашиглан дүрмүүдийг ачаалах, эсвэл одоо ажиллаж байгаа
галт ханын дүрмүүдийг файл дотор хийсэн өөрчлөлтүүдээр бүхлээр нь сольж тавих нь
энд хэрэглэж байгаа, та бүхэнд зөвлөх арга барил юм.
Удирдлагын дэлгэцэн дээр ажиллаж байгаа галт ханын
дүрмүүдийг харуулахад ipfw тушаалыг одоо хэр нь хэрэглэсээр байна.
IPFW-н данс хөтлөх боломж нь дүрэм бүрийн хувьд тухайн дүрэмд тохирсон
пакетийг тоолох тоолуурыг үүсгэдэг. Ямар нэг дүрмийг шалгах үйл явцад тухайн
дүрэм ажиллаж байгаа эсэхийг тогтоох аргуудын нэг бол дүрмийг тоолуурын хамт
жагсаан харах байдаг.
Бүх дүрмүүдийг дараагаар нь жагсаан харахын тулд:
&prompt.root; ipfw list
Бүх дүрмүүдийг тухайн дүрэм хамгийн сүүлд тохирсон цагны хамт
жагсаан харахын тулд:
&prompt.root; ipfw -t list
Данслалтын мэдээлэл болон дүрмүүдийг тохирсон пакетийн тооны
хамт харахын тулд. Эхний багана нь дүрмийн дугаар, дараа нь энэ дүрэмд
тохирсон гарч байгаа пакетийн тоо, дараа нь энэ дүрэмд тохирсон орж байгаа
пакетийн тоо, тэгээд дүрэм өөрөө байна.
&prompt.root; ipfw -a list
Статик дүрмүүдээс гадна динамик дүрмүүдийг жагсаан харахын тулд:
&prompt.root; ipfw -d list
Мөн хугацаа нь дууссан динамик дүрмүүдийг харахын тулд:
&prompt.root; ipfw -d -e list
Тоолууруудыг тэглэхийн тулд:
&prompt.root; ipfw zero
Зөвхөн NUM дугаартай тоолуурыг тэглэхийн тулд:
&prompt.root; ipfw zero NUM
IPFW Дүрмийн Олонлог
Пакет дотор агуулагдаж байгаа утгуудыг үндэслэн тухайн пакетийг
нэвтрүүлэх болон хаахыг хэлж байгаа дүрмүүдийг дүрмийн олонлог гэнэ. Хостуудын
хоорондох хоёр чиглэлтэй пакет солилцоо нь сесс харилцааг бүрдүүлнэ. галт ханын
дүрмийн олонлогоор пакет хоёр дахин шүүгдэнэ, эхний удаа Интернэтээс пакетийг
хүлээн авахад, дараагийн удаа буцаж Интернэт уруу гарч явахад. Бүх TCP/IP үйлчилгээнүүдийн
хувьд (жишээ нь: telnet, www, mail, г.м.) ямар протоколоор ажиллах болон эхлэл ба
очих IP хаяг, эхлэл ба очих порт хаяг зэргийг урьдаас тодорхойлж өгсөн байдаг.
Эдгээр үзүүлэлтүүд дээр үндэслэн нэвтрүүлэх болох хаах дүрмүүдийг зохиодог.
IPFW
Дүрмүүдтэй ажиллах дэс дараалал
пакетийг галт хана хүлээн аваад дүрмийн олонлогт байгаа хамгийн
эхний дүрэмтэй тулгах ба цааш дүрмүүдийн дугаарын өсөх дарааллын дагуу
дээрээс доош нэг нэгээр шалгаж эхэлнэ. Пакет аль нэг дүрмийн сонголтын
параметртай тохирвол, түүнд харгалзах үйлдлийг хийж, тухайн пакетийн хувьд
цааш хайлтыг дуусгана. Энэ аргыг эхэнд тохирсон нь дийлнэ
хайлтын
арга гэнэ. Хэрэв тухайн пакет ямар ч дүрэмд тохирохгүй бол, энэ пакетийг 65535 дугаартай
бүх пакетийг хааж, явуулсан хүнд нь ямар ч хариу өгөлгүй орхигдуулна гэсэн
ipfw-н анхдагч дүрэмд албаар тохируулна.
count, skipto ба tee
дүрмүүдийн дараа хайлт үргэлжилнэ.
Энд байгаа зааварчилгаанууд нь төлөвт 'keep state', 'limit', 'in'/'out',
ба via зэрэг тохируулгуудыг агуулсан дүрмүүд дээр үндэслэгдсэн байгаа. Энэ бол хамааруулсан
галт ханын дүрмийн олонлогийг бичих үндсэн арга барил юм.
Хамааруулсан галт хана нь зөвхөн дүрмүүдэд тохирсон пакетуудыг нэвтрүүлнэ.
Ийм маягаар галт ханын цаанаас Интернэт уруу ямар ямар үйлчилгээнүүд
гарч болох болон эсрэгээр Интернэтээс дотоод сүлжээ уруу ямар ямар үйлчилгээнүүд нэвтэрч
болохыг удирдах боломжтой. Эдгээрээс бусад бүх урсгалыг хааж, бүртгэдэг байхаар зохиогдсон
байдаг. Хамааруулсан галт хана нь хамааруулаагүй галт ханаас аюулгүй байдлын хувьд
хэд дахин илүү, тиймээс энд бид зөвхөн хамааруулсан галт ханын дүрмүүдийн талаар
ярилцах болно.
галт ханын дүрмүүдтэй ажиллахдаа маш анхааралтай байх хэрэгтэй.
Зарим тохиргоо серверээс бүх холбоог тань тасалж мэднэ.
Дүрмийн Синтакс
IPFW
дүрмийн синтакс
Энд үзүүлсэн дүрмийн синтакс нь стандарт хамааруулсан
галт хана үүсгэхэд шаардлагатай дүрмийн олонлогийг бичих хэмжээнд
тохируулан хялбаршуулсан байгаа. Дүрмийн синтаксын бүрэн тайлбарыг &man.ipfw.8;
заавар хуудаснаас үзнэ үү.
Дүрмүүд нь түлхүүр үгүүдийг агуулна. Эдгээр түлхүүр үгүүд нь
тухайн мөрөнд зүүнээс баруун тийш тодорхой дэс дараагаар бичигдэнэ.
Түлхүүр үгүүд тодоор бичигдэх тул түүгээр нь ялгаж танина. Зарим түлхүүр
үгүүд дэд-тохируулгатай байна. Тэр нь өөрөө түлхүүр үг байж болохоос гадна
цааш дэд-тохируулгуудыг агуулсан байж болно.
# гэсэн тэмдэгт тайлбарын эхлэлийг заах ба
дүрэм бичсэн мөрийн төгсгөлд эсвэл өөрөө бүтэн мөр байдлаар байрлана.
Хоосон мөрийг тооцохгүй.
CMD RULE_NUMBER ACTION LOGGING SELECTION
STATEFUL
CMD
Шинэ дүрэм бүр дотоод хүснэгтэнд бичигдэхийн тулд
add гэсэн түлхүүр үгийг өмнөө агуулж байх ёстой.
RULE_NUMBER
Дүрэм бүр өөрийн дүрмийн дугаартай байх ёстой.
ACTION
Тухайн дүрмийн сонголтын үзүүлэлтэд пакет тохироход
заасан action буюу үйлдлийг гүйцэтгэх ба дүрэм нь дараах үйлдлүүдийн
аль нэгтэй холбогдсон байна.
allow | accept | pass |
permit
Эдгээр нь бүгд нэг зүйлийг, тухайлбал: дүрэмд тохирсон пакетуудыг нэвтрүүлж, галт ханын
дүрэмтэй ажиллах явцаас гарахыг хэлж өгч байна. Эдгээр дүрмүүдийн дараа хайлт
дуусна.
check-state
нь динамик дүрмийн хүснэгттэй пакетуудыг
тулгана. Хэрэв тохирвол, энэ динамик дүрмийг үүсгэсэн дүрэмд харгалзах
үйлдлийг гүйцэтгэнэ, үгүй бол дараагийн дүрэмд шилжинэ. check-state дүрэмд
сонголтын шалгуур байхгүй. Хэрэв дүрмийн олонлогт check-state дүрэм байхгүй бол
эхний keep-state эсвэл limit дүрмийг динамик дүрмийн хүснэгттэй тулгана.
deny | drop
Энэ хоёр үг хоёул дүрэмд тохирсон пакетуудыг хаяхыг
заана. Хайлт энд дуусна.
Бүртгэл хөтлөлт
log эсвэл logamount
Пакет log гэсэн түлхүүр үг орсон дүрэмд тохироход, энэ тухай мессеж
syslogd уруу SECURITY гэсэн facility нэртэйгээр бүртгэгдэнэ. Зөвхөн
тухайн дүрмийн хувьд бүртгэгдсэн пакетийн тоо logamount параметрийн утгыг
даваагүй тохиолдолд бүртгэл явагдана. Хэрэв logamount-н утгыг зааж өгөөгүй бол,
sysctl-н net.inet.ip.fw.verbose_limit хувьсагчийн утгыг хязгаарын утга болгон авна.
Аль ч тохиолдолд тэг гэсэн утга бүртгэлийн хязгаарыг үгүй болгоно. Хязгаарт тулсан
тохиолдолд, бүртгэлийг дахин идэвхжүүлэхийн тулд бүртгэлийн тоолуурыг эсвэл
тухайн дүрмийн пакет тоолуурыг дахин эхлүүлнэ. ipfw reset log тушаалыг үзнэ үү.
Бүртгэл нь бусад бүх пакет тохирох нөхцлүүд амжилттай нотлогдсоны дараа,
мөн тухайн пакет дээр эцсийн үйлдлийг(зөвшөөрөх, татгалзах) хийхийн өмнө явагдана.
Ямар дүрмүүдийн хувьд бүртгэл явуулахыг та шийдэх болно.
Сонголт
Энд танилцуулах түлхүүр үгнүүд нь тухайн пакет дүрэмд тохирч байгаа
үгүй эсэхийг тодорхойлох үед, шалгагдаж байгаа пакетийн шинжүүдийг тодорхойлно.
Дараах байнгын хэрэглээний шинжүүд өгөгдсөн байдаг ба доорх дэс дарааллаар хэрэглэнэ:
udp | tcp | icmp
эсвэл /etc/protocols файлд байгаа ямар ч протоколын
нэрийг хэрэглэж болно. Харин утга нь шалгагдах протоколын нэрийг заана. Энэ бол заавал
тавигдах шаардлага юм.
from src to dst
from src to dst: from ба to гэсэн
түлхүүр үгүүд IP хаягийг шүүхэд хэрэглэгдэнэ. Хэрэглэх бол эхлэл ба
очих параметрийг ХОЁУЛАНГ зааж өгөх хэрэгтэй. any
гэсэн тусгай түлхүүр үгийн тусламжтай ямар ч IP хаягийг зөвшөөрч өгч болно.
Хэрэглэх жишээ: from any to any
эсвэл from 0.0.0.0/0 to any
эсвэл from any to
0.0.0.0/0
эсвэл from 0.0.0.0 to any
эсвэл
from any to 0.0.0.0
.
from ба to гэсэн түлхүүр үгүүд IP хаягийг шүүхэд хэрэглэгдэнэ.
Дүрмэнд хэрэглэхдээ эхлэл ба очих параметрүүдийг ХОЁУЛАНГ зааж өгөх ёстой.
any гэсэн тусгай түлхүүр үгийн тусламжтай бүх IP хаягийг
зөвшөөрч өгч болно. me гэсэн тусгай түлхүүр үг нь таны
&os; системийн аль нэг интерфэйс дээр тохируулсан IP хаягийг заах ба
галт хана ажиллаж байгаа PC-г (өөрөөр хэлбэл энэ машин) 'from me to any'
эсвэл 'from any to me' эсвэл 'from 0.0.0.0/0 to any' эсвэл 'from any to 0.0.0.0/0'
эсвэл 'from 0.0.0.0 to any' эсвэл 'from any to 0.0.0.0' эсвэл 'from me to 0.0.0.0'
гэсэн байдлаар төлөөлнө. IP хаягуудыг цэгтэй тоон хэлбэр/багийн-урт байдлаар эсвэл
зүгээр цэгтэй тоон хэлбэрээр бичиж болно. Энэ бол заавал тавигдах шаардлага юм.
Багийн уртыг бичихтэй холбоотой тусламжийг дараах хаягаар орж үзнэ үү.
port number
Портын дугаарыг дэмждэг протоколуудын хувьд
(TCP ба UDP гэх мэт), тааруулахыг хүсэж байгаа портын
дугаарыг заавал бичиж өгөх ёстой байдаг. Портын тоон утгын оронд үйлчилгээний нэрийг(/etc/services
файлаас) хэрэглэж болно.
in | out
Орж байгаа болон гарч байгаа пакетуудыг харгалзан тааруулна.
in ба out нь түлхүүр үгүүд бөгөөд дүрэмд тааруулах шалгуур болгож энэ хоёр
үгийн аль нэгийг заавал бичсэн байх ёстой.
via IF
Нэрээр нь зааж өгсөн интерфэйсээр дайран өнгөрч буй пакетуудыг
тааруулна. via гэсэн түлхүүр үг нь тухайн интерфэйсийг тааруулах үйл явцын
нэг хэсэг байдлаар байнга шалгаж байхыг зааж өгнө.
setup
Энэ түлхүүр үг нь TCP пакетуудын хувьд
сесс эхлүүлэх хүсэлтийг зааж өгч байгаа заавал хэрэглэх түлхүүр үг юм.
keep-state
Энэ бол заавал хэрэглэх түлхүүр үг юм. Дүрэм таарахад, галт хана
яг тэр протоколыг ашиглан эхлэл болон очих IP/портын хооронд үүсэх
хоёр чиглэлтэй урсгалыг тааруулах анхдагч чанартай динамик дүрэм үүсгэнэ.
limit {src-addr | src-port | dst-addr |
dst-port}
Дүрэмд заасантай адил параметрүүдтэй холболтын тоог N-р
хязгаарлана. Нэг ба түүнээс дээш тооны эхлэл болон очих хаягууд, портуудыг зааж өгч болно.
'limit' ба 'keep-state'-г нэг дүрэмд хамтад нь хэрэглэж болохгүй. Limit нь 'keep-state'-тэй адил төлөвт
функцуудыг гүйцэтгэхээс гадна өөрийн нэмэлт функцүүлтэй.
Төлөвт Дүрмийн Тохируулгууд
IPFW
төлөвт шүүлт
Төлөвт шүүлт нь урсгалыг сесс харилцаанаас бүрдэж буй хоёр чиглэлтэй пакет
солилцоо гэж үздэг. Мөн энэ нь сесс эхлүүлсэн болон хүлээн авсан хостуудын хоорондох сесс харилцаа нь
хоёр чиглэлтэй пакет солилцох процедуртай зохицож байгаа эсэхийг магадлах чадвартай байдаг.
Сесс харилцааны загварт зохицоогүй пакетийг хуурамч гэж үзэн хүлээж авахгүй.
'check-state' нь IPFW дүрмийн олонлогийн хаана нь пакетийг
динамик дүрмүүдийн боломжоор шалгахыг тогтооно. Таарсан тохиолдолд,
пакет галт ханыг нэвтэрч цааш явах ба энэ хоёр чиглэлт сесс харилцааны туршид
солилцох пакетуудын хувьд шинэ динамик дүрэм үүснэ. Таараагүй тохиолдолд,
пакет дүрмийн олонлогийн дараагийн дүрэмд шалгагдахаар шилжинэ.
Динамик дүрмүүдийн боломж нь маш олон тооны динамик дүрмүүдийг
нээдэг SYN-живүүлэх халдлагаас үүсэх нөөцийн хомсдолд эмзэг байдаг. Энэ халдлагаас зайлсхийхийн
тулд &os; limit гэсэн шинэ тохируулгыг нэмж өгсөн байдаг. Энэ тохируулгын
тусламжтай нэгэн зэрэг явагдах сесс харилцааны тоог хязгаарлана. Limit тохируулгад
зааж өгсөн эхлэл болон очих талбаруудаар пакетийн IP хаягийг асуулга явуулах замаар шалгасны дараа,
энэ дүрэмд энэ IP хаягийн хослол хэдэн удаа таарсан тоог харгалзан хэрэв энэ тоо хязгаараас
давсан бол тухайн пакетийг гээнэ.
галт ханын мессежийг бүртгэх
IPFW
бүртгэл хөтлөлт
Бүртгэл хөтлөлтийн ашиг тус тодорхой юм: Таны бүртгэхээр идэвхжүүлсэн
дүрмүүдийн хувьд, ямар пакетууд гээгдсэн, тэдгээр нь ямар хаягаас ирсэн, хаашаа явж байсан
зэрэг мэдээллийг эргэн харах боломжийг олгох ба гадны халдлагыг мөрдөхөд танд чухал хувь
нэмэр болно.
Бүртгэл хөтлөх боломжийг идэвхжүүлсэн хэдий ч,
IPFW нь өөрөө ямар ч дүрмийг үүсгэхгүй. Администратор аль дүрмүүдийн хувьд
бүртгэл явуулахыг шийдэн, тэдгээр дүрмүүддээ log гэсэн түлхүүр үгийг нэмж бичнэ.
Ихэвчлэн зөвхөн татгалзах дүрмүүдийг бүртгэдэг, жишээлбэл ирж буй ICMP ping-г
татгалзах гэх мэт. Хамгийн сүүлд байгаа ipfw-н анхдагч татгалзах дүрмийг хувилан log түлхүүр
үгтэйгээр үүсгэх нь элбэг байдаг. Ийм байдлаар дүрмийн олонлогийн аль ч дүрмэнд таараагүй
пакетуудыг харах боломжтой болно.
Бүртгэл хөтлөлт нь хоёр талдаа иртэй сэлэмтэй адил юм,
хэрэв та хайхрамжгүй хандвал, диск дүүрэн бүртгэлийн мэдээлэл
дотроо учраа олохгүй суух болно. Дискийг дүүргэх DoS халдлага нь
хамгийн эртний халдлагуудын нэг юм. Эдгээр бүртгэлийн мессеж нь syslogd-д
бичигдэхээс гадна, root консол дэлгэцэн дээр гарах учир удахгүй ядаргаатай санагдаж
эхэлдэг.
IPFIREWALL_VERBOSE_LIMIT=5 гэсэн
цөмийн тохируулга нь системийн бүртгэл хөтлөгч болох syslogd уруу
шидэгдэж байгаа тухайн дүрэмд тохирсон пакетад харгалзах
дараалсан мессежийн тоог хязгаарлана. Энэ тохируулгыг идэвхжүүлсэн үед,
тодорхой дүрмийн хувьд дараалсан мессежийн тоог зааж өгсөн тоогоор хязгаарлана.
Нэг ижил зүйлийг хэлсэн 200 бүртгэлийн бичлэгээс мэдэж авах зүйл хомс юм.
Жишээ нь, тодорхой дүрмийн хувьд дараалсан таван бичлэг syslogd-д бичигдэнэ,
үлдсэн дараалсан ижил бичлэгүүд тоологдоод syslogd-д дараах байдалтай бичигдэнэ:
last message repeated 45 times
Бүртгэл хөтлөгдөж байгаа бүх пакетуудын мессежүүд /etc/syslog.conf
файлд анхдагч байдлаар зааж өгсөн /var/log/security файлд бичигдэнэ.
Дүрмийн скриптийг бүтээх
Туршлагатай IPFW хэрэглэгчид дүрмүүдийг агуулсан файл үүсгээд
түүнийгээ скрипт байдлаар ажиллуулах боломжтой байхаар бичдэг.
Үүний гол давуу тал нь шинэ дүрмүүдийг идэвхжүүлэхийн тулд
системийг дахин ачаалах шаардлагагүй болно. Энэ аргыг ашиглан хэдэн ч
удаа дараалан галт ханын дүрмүүдийг ачаалж болох тул шинэ дүрмүүдийг
шалгах үед хэрэглэхэд тохиромжтой байдаг. Скрипт учраас олон дахин бичигдэж байгаа
утгын оронд симбол орлуулалтыг ашиглах боломжтой. Энэ талаар дараах жишээн дээрээс харна уу.
Энд хэрэглэгдсэн скриптийн синтакс нь sh, csh, ба tcsh бүрхүүл дээр ажиллах
боломжтой. Симбол орлуулалттай талбарууд нь урдаа $ буюу долларын тэмдэгтэй байна.
Симбол талбарууд нь $ тэмдэг урдаа байхгүй. Симбол талбарыг орлох утга нь
давхар хашилтан (") дотор байрлана.
Дүрмийн файлаа дараах байдалтай үүсгэж эхлэх хэрэгтэй:
############### start of example ipfw rules script #############
#
ipfw -q -f flush # Delete all rules
# Set defaults
oif="tun0" # out interface
odns="192.0.2.11" # ISP's DNS server IP address
cmd="ipfw -q add " # build rule prefix
ks="keep-state" # just too lazy to key this each time
$cmd 00500 check-state
$cmd 00502 deny all from any to any frag
$cmd 00501 deny tcp from any to any established
$cmd 00600 allow tcp from any to any 80 out via $oif setup $ks
$cmd 00610 allow tcp from any to $odns 53 out via $oif setup $ks
$cmd 00611 allow udp from any to $odns 53 out via $oif $ks
################### End of example ipfw rules script ############
Байх ёстой бүх зүйлс бүгд байна. Энэ жишээн дээр дүрмүүд чухал биш,
харин симбол орлуулалт хэрхэн ажилладагыг харуулсан байна.
Хэрэв дээрх жишээ /etc/ipfw.rules нэртэй файл дотор байсан бол,
эдгээр дүрмүүдийг дараах тушаалыг өгч дахин ачаалах боломжтой:
&prompt.root; sh /etc/ipfw.rules
/etc/ipfw.rules гэсэн файл ямар ч нэртэй байж
болох ба таны хүссэн ямар ч газар байж болно.
Дараах скриптийг хоёр аргын нэгээр хэрэглэж болно:
Дээрхтэй адил зүйлсийг дараах тушаалыг гараар оруулан
гүйцэтгэж болно:
&prompt.root; ipfw -q -f flush
&prompt.root; ipfw -q add check-state
&prompt.root; ipfw -q add deny all from any to any frag
&prompt.root; ipfw -q add deny tcp from any to any established
&prompt.root; ipfw -q add allow tcp from any to any 80 out via tun0 setup keep-state
&prompt.root; ipfw -q add allow tcp from any to 192.0.2.11 53 out via tun0 setup keep-state
&prompt.root; ipfw -q add 00611 allow udp from any to 192.0.2.11 53 out via tun0 keep-state
Төлөвт дүрмийн олонлог
Дараах NAT хийгдээгүй дүрмийн олонлог нь
аюулгүй байдлыг маш сайн хангасан, хамааруулсан галт ханын дүрмүүдийг
хэрхэн бичих жишээ юм. Хамааруулсан галт хана нь зөвхөн pass дүрмүүдэд тохирсон
үйлчилгээг зөвшөөрч, бусдыг бүгдийг хаана. Бүх галт хананууд хамгийн багадаа хоёр
интерфэйстэй байх ба галт хана маягаар ажиллахын тулд дүрмүүдийг тусгайлан зааж
өгсөн байна.
&os;-г оролцуулаад бүх &unix; төрлийн систем нь үйлдлийн систем
дэх дотоод харилцаандаа lo0 интерфэйс болон 127.0.0.1 гэсэн IP хаягийг хэрэглэхээр
бүтээгдсэн байдаг. Галт ханын дүрмүүд нь дотооддоо хэрэглэж байгаа эдгээр пакетуудыг
чөлөөтэй нэвтрүүлэх дүрмүүдийг агуулсан байх ёстой.
Интернэттэй холбогдож байгаа интерфэйс дээр та өөрийн Интернэт уруу гарч
байгаа болон Интернэтээс ирж байгаа хандалтыг удирдах болон хянах дүрмүүдийг байрлуулна.
Энэ нь таны PPP tun0 интерфэйс эсвэл таны DSL эсвэл кабель
модемд холбогдсон NIC байж болно.
Галт ханын цаана байгаа хувийн LAN-уудад нэг болон түүнээс дээш
тооны NIC-ууд холбогдсон тохиолдолд, тэдгээр интерфэйсүүдийн хувьд тэдгээр LAN
интерфэйсүүдээс ирсэн пакетуудыг чөлөөтэй нэвтрүүлэх дүрмийг агуулсан байх ёстой.
Дүрмүүд эхлээд гурван үндсэн хэсэгт хуваагдан зохион байгуулагдсан
байх ёстой: бүх чөлөөт халдашгүй интерфэйсүүд, нийтийн гадагшаа интерфэйс болон нийтийн дотогшоо интерфэйс.
Нийтийн интерфэйс бүр дээр байгаа дүрмүүдийн дараалал нь хамгийн олон тохиолддог
дүрмүүд нь хамгийн түрүүнд цөөн тохиолддог дүрмүүдээс өмнө байхаар, тухайн интерфэйс болон чиглэлийн
хувьд хаах болон бүртгэх дүрмүүд нь хамгийн сүүлд байхаар бичигдсэн байна.
Дараах жишээн дээрх гадагшаа хэсэг нь Интернэт хандалтыг зөвшөөрч өгөх
үйлчилгээг тодорхойлох сонголтын утгуудыг агуулсан зөвхөн 'allow' дүрмүүдээс бүрдэж байна.
Бүх дүрмүүд 'proto', 'port', 'in/out', 'via' ба 'keep state' тохируулгуудыг агуулсан байгаа.
'proto tcp' дүрмүүд нь төлөвт байдлыг идэвхжүүлж байгаа пакетийг keep state төлөвт хүснэгтэд нэмэх байдлаар,
сесс эхлүүлэх хүсэлтийг тодорхойлох зорилгоор 'setup' тохируулгыг агуулсан байна.
Дотогшоо хэсэгт эхлээд хүсээгүй пакетуудыг хаах дүрмүүдийг бичсэн байна.
Энэ нь хоёр өөр шалтгаантай. Эхнийх нь, энэ дүрмүүдээр хаагдсан зүйлс нь доор байгаа өөр нэг дүрмээр
зөвшөөрөгдсөн пакетийн нэг хэсэг байж болох талтай. Хоёр дахь шалтгаан нь, цөөхөн тоотой хүлээж авдаг
ба бүртгэх хүсэлгүй байгаа пакетуудыг сонгон, тэдгээрийг бүрнээр хаах дүрмийг эхлээд бичиж өгснөөр
эдгээр пакетууд хамгийн сүүлд байгаа ямар ч дүрмүүдэд тохироогүй пакетуудыг бүртгээд хаана гэсэн
дүрмээр дайрахгүй болгож байгаа юм. Учир нь энэ хэсгийн хамгийн сүүлд байгаа бүгдийг бүртгээд хаана
гэсэн дүрэм бол өөрийн систем уруу халдаж байгаа халдлагын нотолгоог цуглуулах таны нэг арга билээ.
Өөр нэг тэмдэглэн хэлэх зүйл бол, хүсээгүй пакетуудын хариуд ямар ч хариу явуулахгүй,
тэд зүгээр л орхигдож алга болно. Ингэснээр халдлага явуулагч түүний явуулсан пакетууд таны системд
хүрсэн эсэх талаар юу ч мэдэхгүй үлдэх болно. Таны системийн талаар хэдий хэр бага мэднэ, төдий чинээ
аюулгүй байна гэсэн үг юм. Хэрвээ мэдэхгүй дугаартай портын хувьд пакетууд бүртгэгдсэн байвал
/etc/services/ файлаас эсвэл
хаягаар тухайн порт ямар зориулалтаар ашиглагддагийг орж шалгаарай.
Троянуудын хэрэглэдэг портын дугааруудыг хаягаар орж шалгаарай.
Хамааруулсан дүрмийн олонлогийн жишээ
Дараах NAT хийгдээгүй дүрмийн олонлог нь
бүрэн хэмжээний хамааруулсан дүрмийн олонлог байгаа юм. Та энэ дүрмүүдийг өөрийн системдээ
ашиглахад буруудах юмгүй. Зөвшөөрөхийг хүсэхгүй байгаа үйлчилгээнүүдийн хувьд харгалзах
нэвтрүүлэх дүрмийг далдлаарай. Хэрэв бүртгэлд байгаа зарим мэдэгдлийг дахин харахыг хүсэхгүй,
бүртгэхийг хүсэхгүй байгаа бол дотогшоо хэсэгт хаах дүрэм нэмж бичээрэй. Дүрэм бүрт байгаа
'dc0' гэсэн интерфэйсийн нэрийн оронд таны системийг Интернэт уруу холбож байгаа NIC картны
интерфэйсийн нэрээр сольж тавиарай. Хэрэглэгчийн PPP-н хувьд, энэ нь 'tun0' байна.
Эдгээр дүрмүүдийг хэрэглэх явцад та хэв маяг олж харах болно.
Интернэт уруу чиглэсэн сесс эхлүүлэх хүсэлтийг төлөөлж байгаа
илэрхийллүүд бүгд keep-state хэрэглэж байгаа.
Интернэтээс ирж буй бүх зөвшөөрөгдсөн үйлчилгээнүүд живүүлэх халдлагыг
зогсоох үүднээс limit гэсэн тохируулгын хамт бичигдсэн байгаа.
Бүх дүрмүүд чиглэлийг тодотгохын тулд in эсвэл out-г хэрэглэсэн байгаа.
Бүх дүрмүүд пакетийн дайран өнгөрөх интерфэйсийг тодорхойлж өгөхдөө via-г хэрэглэсэн байгаа.
Дараах дүрмүүд /etc/ipfw.rules дотор байрлана.
################ Start of IPFW rules file ###############################
# Flush out the list before we begin.
ipfw -q -f flush
# Set rules command prefix
cmd="ipfw -q add"
pif="dc0" # public interface name of NIC
# facing the public Internet
#################################################################
# No restrictions on Inside LAN Interface for private network
# Not needed unless you have LAN.
# Change xl0 to your LAN NIC interface name
#################################################################
#$cmd 00005 allow all from any to any via xl0
#################################################################
# No restrictions on Loopback Interface
#################################################################
$cmd 00010 allow all from any to any via lo0
#################################################################
# Allow the packet through if it has previous been added to the
# the "dynamic" rules table by a allow keep-state statement.
#################################################################
$cmd 00015 check-state
#################################################################
# Interface facing Public Internet (Outbound Section)
# Interrogate session start requests originating from behind the
# firewall on the private network or from this gateway server
# destine for the public Internet.
#################################################################
# Allow out access to my ISP's Domain name server.
# x.x.x.x must be the IP address of your ISP.s DNS
# Dup these lines if your ISP has more than one DNS server
# Get the IP addresses from /etc/resolv.conf file
$cmd 00110 allow tcp from any to x.x.x.x 53 out via $pif setup keep-state
$cmd 00111 allow udp from any to x.x.x.x 53 out via $pif keep-state
# Allow out access to my ISP's DHCP server for cable/DSL configurations.
# This rule is not needed for .user ppp. connection to the public Internet.
# so you can delete this whole group.
# Use the following rule and check log for IP address.
# Then put IP address in commented out rule & delete first rule
$cmd 00120 allow log udp from any to any 67 out via $pif keep-state
#$cmd 00120 allow udp from any to x.x.x.x 67 out via $pif keep-state
# Allow out non-secure standard www function
$cmd 00200 allow tcp from any to any 80 out via $pif setup keep-state
# Allow out secure www function https over TLS SSL
$cmd 00220 allow tcp from any to any 443 out via $pif setup keep-state
# Allow out send & get email function
$cmd 00230 allow tcp from any to any 25 out via $pif setup keep-state
$cmd 00231 allow tcp from any to any 110 out via $pif setup keep-state
# Allow out FBSD (make install & CVSUP) functions
# Basically give user root "GOD" privileges.
$cmd 00240 allow tcp from me to any out via $pif setup keep-state uid root
# Allow out ping
$cmd 00250 allow icmp from any to any out via $pif keep-state
# Allow out Time
$cmd 00260 allow tcp from any to any 37 out via $pif setup keep-state
# Allow out nntp news (i.e. news groups)
$cmd 00270 allow tcp from any to any 119 out via $pif setup keep-state
# Allow out secure FTP, Telnet, and SCP
# This function is using SSH (secure shell)
$cmd 00280 allow tcp from any to any 22 out via $pif setup keep-state
# Allow out whois
$cmd 00290 allow tcp from any to any 43 out via $pif setup keep-state
# deny and log everything else that.s trying to get out.
# This rule enforces the block all by default logic.
$cmd 00299 deny log all from any to any out via $pif
#################################################################
# Interface facing Public Internet (Inbound Section)
# Interrogate packets originating from the public Internet
# destine for this gateway server or the private network.
#################################################################
# Deny all inbound traffic from non-routable reserved address spaces
$cmd 00300 deny all from 192.168.0.0/16 to any in via $pif #RFC 1918 private IP
$cmd 00301 deny all from 172.16.0.0/12 to any in via $pif #RFC 1918 private IP
$cmd 00302 deny all from 10.0.0.0/8 to any in via $pif #RFC 1918 private IP
$cmd 00303 deny all from 127.0.0.0/8 to any in via $pif #loopback
$cmd 00304 deny all from 0.0.0.0/8 to any in via $pif #loopback
$cmd 00305 deny all from 169.254.0.0/16 to any in via $pif #DHCP auto-config
$cmd 00306 deny all from 192.0.2.0/24 to any in via $pif #reserved for docs
$cmd 00307 deny all from 204.152.64.0/23 to any in via $pif #Sun cluster interconnect
$cmd 00308 deny all from 224.0.0.0/3 to any in via $pif #Class D & E multicast
# Deny public pings
$cmd 00310 deny icmp from any to any in via $pif
# Deny ident
$cmd 00315 deny tcp from any to any 113 in via $pif
# Deny all Netbios service. 137=name, 138=datagram, 139=session
# Netbios is MS/Windows sharing services.
# Block MS/Windows hosts2 name server requests 81
$cmd 00320 deny tcp from any to any 137 in via $pif
$cmd 00321 deny tcp from any to any 138 in via $pif
$cmd 00322 deny tcp from any to any 139 in via $pif
$cmd 00323 deny tcp from any to any 81 in via $pif
# Deny any late arriving packets
$cmd 00330 deny all from any to any frag in via $pif
# Deny ACK packets that did not match the dynamic rule table
$cmd 00332 deny tcp from any to any established in via $pif
# Allow traffic in from ISP's DHCP server. This rule must contain
# the IP address of your ISP.s DHCP server as it.s the only
# authorized source to send this packet type.
# Only necessary for cable or DSL configurations.
# This rule is not needed for .user ppp. type connection to
# the public Internet. This is the same IP address you captured
# and used in the outbound section.
#$cmd 00360 allow udp from any to x.x.x.x 67 in via $pif keep-state
# Allow in standard www function because I have apache server
$cmd 00400 allow tcp from any to me 80 in via $pif setup limit src-addr 2
# Allow in secure FTP, Telnet, and SCP from public Internet
$cmd 00410 allow tcp from any to me 22 in via $pif setup limit src-addr 2
# Allow in non-secure Telnet session from public Internet
# labeled non-secure because ID & PW are passed over public
# Internet as clear text.
# Delete this sample group if you do not have telnet server enabled.
$cmd 00420 allow tcp from any to me 23 in via $pif setup limit src-addr 2
# Reject & Log all incoming connections from the outside
$cmd 00499 deny log all from any to any in via $pif
# Everything else is denied by default
# deny and log all packets that fell through to see what they are
$cmd 00999 deny log all from any to any
################ End of IPFW rules file ###############################
NAT болон Төлөвт дүрмийн олонлогийн жишээ
NAT
ба IPFW
IPFW-н NAT функцыг идэвхжүүлэхийн тулд зарим
нэмэлт тохиргооны илэрхийллүүдийг идэвхжүүлэх хэрэгтэй болдог. Цөмийн эх кодын
бусад IPFIREWALL илэрхийллүүд дээр 'option divert' илэрхийллийг нэмж эмхэтгэн
тусгайлан бэлдсэн цөмийг гаргаж авах хэрэгтэй.
/etc/rc.conf доторх энгийн IPFW тохируулгууд дээр
нэмж дараах тохируулгууд хэрэгтэй болно.
natd_enable="YES" # Enable NATD function
natd_interface="rl0" # interface name of public Internet NIC
natd_flags="-dynamic -m" # -m = preserve port numbers if possible
Төлөвт дүрмүүдийг divert natd (Сүлжээний хаягийн Хөрвүүлэлт)
дүрмийн хамт хэрэглэх нь дүрмийн олонлог бичих логикийг төвөгтэй болгодог.
'check-state' ба 'divert natd' дүрмүүдийн дүрмийн олонлог дахь байрлал нь маш
их нөлөөтэй. Энэ нь хялбар дайраад-өнгөрөх логик урсгал биш болно.
'skipto' гэсэн шинэ үйлдлийн төрлийг хэрэглэх болно. skipto тушаалыг хэрэглэхийн тулд
хаашаа үсрэхээ тодорхойлохын тулд бүх дүрмүүдийг дугаарлах хэрэгтэй болно.
Дараах тайлбаргүй жишээн дээр пакет дүрмийн олонлогоор дайрч
өнгөрөх дарааллыг тайлбарлахаар сонгон авсан дүрэм бичих арга байгаа юм.
Дүрэмтэй ажиллах процесс дүрмийн файлд байгаа хамгийн эхний
дүрмээр эхлэн цааш дүрмүүдийг нэг нэгээр уншин, файлын төгсгөл хүртэл эсвэл
пакет аль нэг дүрмийн сонголтын шалгуурт тохирч галт ханыг орхих хүртэл үргэлжилнэ.
100, 101, 450, 500, ба 510 дугаартай дүрмүүдийн байрлалыг сайн анзаарах хэрэгтэй.
Эдгээр дүрмүүд нь гадагшаа болон дотогшоо чиглэлтэй пакетуудын хөрвүүлэлтийг
удирдах бөгөөд ингэснээр keep-state динамик хүснэгтэн дэх тэдгээрт харгалзах
мөрөнд хувийн LAN IP хаяг бүртгэгдсэн байх нөхцөлийг хангана. Дараа нь,
бүх зөвшөөрөх болон татгалзах дүрмүүдэд пакетийн явж буй чиглэл (өөрөөр хэлбэл гадагшаа эсвэл дотогшоо)
ба интерфэйсийг зааж өгсөн байгааг анзаараарай. Мөн гадагшаа сесс эхлүүлэх хүсэлтүүд,
сүлжээний хаягийн хөрвүүлэлтийн бүх skipto дүрмүүд 500-с эхэлж байгааг анзаарна уу.
Нэгэн LAN хэрэглэгч вэб хуудас үзэхийн тулд вэб хөтчийг хэрэглэж байна гэж бодъё.
Веб хуудсууд 80-р портыг ашиглан холбогдоно. Пакет галт хананд ирнэ,
гадагшаа чиглэж байгаа тул 100-р дүрмэнд тохирохгүй. 101-р дүрмийг мөн
өнгөрнө, яагаад гэвэл энэ нь хамгийн анхны пакет тул keep-state
динамик хүснэгтэнд хараахан бичигдэж амжаагүй байгаа. Пакет эцэст нь
125-р дүрэм дээр ирж, дүрэмд таарна. Энэ пакет Интернэт уруу харсан
NIC-р гадагшаа гарч байгаа. пакетийн эхлэл IP хаяг нь хувийн LAN IP хаяг хэвээр байгаа.
Энэ дүрмэнд таарах үед хоёр үйлдэл хийгдэнэ. keep-state тохируулга энэ дүрмийг
keep-state динамик дүрмийн хүснэгтэнд нэмнэ, мөн зааж өгсөн үйлдлийг гүйцэтгэнэ.
Үйлдэл нь динамик хүснэгтэд нэмэгдсэн мэдээллийн нэг хэсэг байна. Энэ тохиолдолд
"skipto rule 500" байна. 500-р дүрэм нь пакетийн IP хаягийг NAT хийж,
пакетийг гадагш явуулна. Үүнийг бүү мартаарай, энэ бол маш чухал шүү.
Энэ пакет өөрийн замаар хүрэх газраа хүрээд буцаж ирэхдээ мөн л энэ дүрмийн олонлогийг дайрна.
Энэ үед харин 100-р дүрэмд тохирч, очих IP хаяг нь буцаж харгалзах LAN IP хаяг уруу хөрвүүлэгдэнэ.
Дараа нь check-state дүрмээр гарах ба хүснэгтэнд явагдаж байгаа сесс харилцаанд оролцож байгаа
гэж тэмдэглэгдсэн тул цааш LAN уруу нэвтрэн орно. Тэгээд өөрийг нь анх явуулсан LAN PC уруу очих ба
алсын серверээс өөр хэсэг өгөгдлийг авахыг хүссэн шинэ пакетийг явуулна. Энэ удаа энэ пакет
check-state дүрмээр шалгагдах ба түүний гадагшаа урсгалд харгалзах мөр олдох тул харгалзах
үйлдэл 'skipto 500'-г гүйцэтгэнэ. Пакет 500-р мөр уруу үсэрч NAT хийгдэн цааш
өөрийн замаар явах болно.
Дотогшоо урсгал дээр, идэвхтэй сесс харилцаанд оролцож байгаа
гаднаас ирж байгаа бүх зүйлс автоматаар check-state дүрмээр болон зохих
divert natd дүрмүүдээр шийдэгдэнэ. Энд бидний хийх ёстой зүйл бол
хэрэггүй пакетуудыг татгалзаж, зөвшөөрөгдсөн үйлчилгээг нэвтрүүлэх юм.
Галт ханын байгаа машин дээр апачи сервер ажиллаж байна, тэгээд Интернэтээс
хүмүүс энэ дотоод вэб сайт уруу хандаж байна гэж бодъё. Шинэ дотогшоо сесс эхлүүлэх
хүсэлтийн пакет 100-р дүрэмд тохирох бөгөөд түүний IP хаяг галт ханын LAN IP
хаяг уруу оноолт хийгдэнэ. Дараа нь энэ пакет цааш бүх дүрмүүдээр шалгагдан
эцэст нь 425-р дүрэмд тохирно. Энэ дүрэмд таарах үед хоёр үйлдэл хийгдэнэ.
Энэ дүрэм keep-state динамик дүрмийн хүснэгтэнд нэмэгдэнэ, мөн зааж өгсөн үйлдлийг гүйцэтгэнэ.
Гэвч энэ тохиолдолд энэ эхлэл IP хаягнаас эхэлсэн шинэ сесс эхлүүлэх хүсэлтийн тоо 2-оор хязгаарлагдана.
Энэ нь тодорхой порт дээр ажиллаж байгаа үйлчилгээний хувьд DoS халдлагаас хамгаална.
Харгалзах үйлдэл нь зөвшөөрөгдсөн тул пакет LAN уруу нэвтэрнэ. Буцах замд check-state
дүрэм энэ пакетийг идэвхтэй сесс харилцаанд хамаарч байгааг таних тул 500-р дүрэм уруу шилжүүлэн,
пакет тэнд NAT хийгдээд цааш гадагшаа интерфэйсээр гарна.
Жишээ дүрмийн олонлог #1:
#!/bin/sh
cmd="ipfw -q add"
skip="skipto 500"
pif=rl0
ks="keep-state"
good_tcpo="22,25,37,43,53,80,443,110,119"
ipfw -q -f flush
$cmd 002 allow all from any to any via xl0 # exclude LAN traffic
$cmd 003 allow all from any to any via lo0 # exclude loopback traffic
$cmd 100 divert natd ip from any to any in via $pif
$cmd 101 check-state
# Authorized outbound packets
$cmd 120 $skip udp from any to xx.168.240.2 53 out via $pif $ks
$cmd 121 $skip udp from any to xx.168.240.5 53 out via $pif $ks
$cmd 125 $skip tcp from any to any $good_tcpo out via $pif setup $ks
$cmd 130 $skip icmp from any to any out via $pif $ks
$cmd 135 $skip udp from any to any 123 out via $pif $ks
# Deny all inbound traffic from non-routable reserved address spaces
$cmd 300 deny all from 192.168.0.0/16 to any in via $pif #RFC 1918 private IP
$cmd 301 deny all from 172.16.0.0/12 to any in via $pif #RFC 1918 private IP
$cmd 302 deny all from 10.0.0.0/8 to any in via $pif #RFC 1918 private IP
$cmd 303 deny all from 127.0.0.0/8 to any in via $pif #loopback
$cmd 304 deny all from 0.0.0.0/8 to any in via $pif #loopback
$cmd 305 deny all from 169.254.0.0/16 to any in via $pif #DHCP auto-config
$cmd 306 deny all from 192.0.2.0/24 to any in via $pif #reserved for docs
$cmd 307 deny all from 204.152.64.0/23 to any in via $pif #Sun cluster
$cmd 308 deny all from 224.0.0.0/3 to any in via $pif #Class D & E multicast
# Authorized inbound packets
$cmd 400 allow udp from xx.70.207.54 to any 68 in $ks
$cmd 420 allow tcp from any to me 80 in via $pif setup limit src-addr 1
$cmd 450 deny log ip from any to any
# This is skipto location for outbound stateful rules
$cmd 500 divert natd ip from any to any out via $pif
$cmd 510 allow ip from any to any
######################## end of rules ##################
Дараах жишээ дээрхтэй нилээд төстэй боловч туршлагагүй IPFW дүрэм бичигчид зориулан
дүрмүүд юунд зориулагдсаныг тайлбарласан тайлбартай байгаагаараа онцлог юм.
Жишээ дүрмийн олонлог #2:
#!/bin/sh
################ Start of IPFW rules file ###############################
# Flush out the list before we begin.
ipfw -q -f flush
# Set rules command prefix
cmd="ipfw -q add"
skip="skipto 800"
pif="rl0" # public interface name of NIC
# facing the public Internet
#################################################################
# No restrictions on Inside LAN Interface for private network
# Change xl0 to your LAN NIC interface name
#################################################################
$cmd 005 allow all from any to any via xl0
#################################################################
# No restrictions on Loopback Interface
#################################################################
$cmd 010 allow all from any to any via lo0
#################################################################
# check if packet is inbound and nat address if it is
#################################################################
$cmd 014 divert natd ip from any to any in via $pif
#################################################################
# Allow the packet through if it has previous been added to the
# the "dynamic" rules table by a allow keep-state statement.
#################################################################
$cmd 015 check-state
#################################################################
# Interface facing Public Internet (Outbound Section)
# Interrogate session start requests originating from behind the
# firewall on the private network or from this gateway server
# destine for the public Internet.
#################################################################
# Allow out access to my ISP's Domain name server.
# x.x.x.x must be the IP address of your ISP's DNS
# Dup these lines if your ISP has more than one DNS server
# Get the IP addresses from /etc/resolv.conf file
$cmd 020 $skip tcp from any to x.x.x.x 53 out via $pif setup keep-state
# Allow out access to my ISP's DHCP server for cable/DSL configurations.
$cmd 030 $skip udp from any to x.x.x.x 67 out via $pif keep-state
# Allow out non-secure standard www function
$cmd 040 $skip tcp from any to any 80 out via $pif setup keep-state
# Allow out secure www function https over TLS SSL
$cmd 050 $skip tcp from any to any 443 out via $pif setup keep-state
# Allow out send & get email function
$cmd 060 $skip tcp from any to any 25 out via $pif setup keep-state
$cmd 061 $skip tcp from any to any 110 out via $pif setup keep-state
# Allow out FreeBSD (make install & CVSUP) functions
# Basically give user root "GOD" privileges.
$cmd 070 $skip tcp from me to any out via $pif setup keep-state uid root
# Allow out ping
$cmd 080 $skip icmp from any to any out via $pif keep-state
# Allow out Time
$cmd 090 $skip tcp from any to any 37 out via $pif setup keep-state
# Allow out nntp news (i.e. news groups)
$cmd 100 $skip tcp from any to any 119 out via $pif setup keep-state
# Allow out secure FTP, Telnet, and SCP
# This function is using SSH (secure shell)
$cmd 110 $skip tcp from any to any 22 out via $pif setup keep-state
# Allow out whois
$cmd 120 $skip tcp from any to any 43 out via $pif setup keep-state
# Allow ntp time server
$cmd 130 $skip udp from any to any 123 out via $pif keep-state
#################################################################
# Interface facing Public Internet (Inbound Section)
# Interrogate packets originating from the public Internet
# destine for this gateway server or the private network.
#################################################################
# Deny all inbound traffic from non-routable reserved address spaces
$cmd 300 deny all from 192.168.0.0/16 to any in via $pif #RFC 1918 private IP
$cmd 301 deny all from 172.16.0.0/12 to any in via $pif #RFC 1918 private IP
$cmd 302 deny all from 10.0.0.0/8 to any in via $pif #RFC 1918 private IP
$cmd 303 deny all from 127.0.0.0/8 to any in via $pif #loopback
$cmd 304 deny all from 0.0.0.0/8 to any in via $pif #loopback
$cmd 305 deny all from 169.254.0.0/16 to any in via $pif #DHCP auto-config
$cmd 306 deny all from 192.0.2.0/24 to any in via $pif #reserved for docs
$cmd 307 deny all from 204.152.64.0/23 to any in via $pif #Sun cluster
$cmd 308 deny all from 224.0.0.0/3 to any in via $pif #Class D & E multicast
# Deny ident
$cmd 315 deny tcp from any to any 113 in via $pif
# Deny all Netbios service. 137=name, 138=datagram, 139=session
# Netbios is MS/Windows sharing services.
# Block MS/Windows hosts2 name server requests 81
$cmd 320 deny tcp from any to any 137 in via $pif
$cmd 321 deny tcp from any to any 138 in via $pif
$cmd 322 deny tcp from any to any 139 in via $pif
$cmd 323 deny tcp from any to any 81 in via $pif
# Deny any late arriving packets
$cmd 330 deny all from any to any frag in via $pif
# Deny ACK packets that did not match the dynamic rule table
$cmd 332 deny tcp from any to any established in via $pif
# Allow traffic in from ISP's DHCP server. This rule must contain
# the IP address of your ISP's DHCP server as it's the only
# authorized source to send this packet type.
# Only necessary for cable or DSL configurations.
# This rule is not needed for 'user ppp' type connection to
# the public Internet. This is the same IP address you captured
# and used in the outbound section.
$cmd 360 allow udp from x.x.x.x to any 68 in via $pif keep-state
# Allow in standard www function because I have Apache server
$cmd 370 allow tcp from any to me 80 in via $pif setup limit src-addr 2
# Allow in secure FTP, Telnet, and SCP from public Internet
$cmd 380 allow tcp from any to me 22 in via $pif setup limit src-addr 2
# Allow in non-secure Telnet session from public Internet
# labeled non-secure because ID & PW are passed over public
# Internet as clear text.
# Delete this sample group if you do not have telnet server enabled.
$cmd 390 allow tcp from any to me 23 in via $pif setup limit src-addr 2
# Reject & Log all unauthorized incoming connections from the public Internet
$cmd 400 deny log all from any to any in via $pif
# Reject & Log all unauthorized out going connections to the public Internet
$cmd 450 deny log all from any to any out via $pif
# This is skipto location for outbound stateful rules
$cmd 800 divert natd ip from any to any out via $pif
$cmd 801 allow ip from any to any
# Everything else is denied by default
# deny and log all packets that fell through to see what they are
$cmd 999 deny log all from any to any
################ End of IPFW rules file ###############################
diff --git a/mn_MN.UTF-8/books/handbook/install/chapter.sgml b/mn_MN.UTF-8/books/handbook/install/chapter.sgml
index 316b7cce5c..ba39bcbb4c 100644
--- a/mn_MN.UTF-8/books/handbook/install/chapter.sgml
+++ b/mn_MN.UTF-8/books/handbook/install/chapter.sgml
@@ -1,4957 +1,4957 @@
Жим
Мок
Дахин засварлаж, зарим хэсгийг нь шинээр бичсэн
Рэнди
Пратт
Суулгацын ерөнхий дараалал болон зургийг бэлдсэн
Шагдарын
Нацагдорж
Орчуулсан
FreeBSD суулгах нь
Ерөнхий агуулга
суулгац
FreeBSD нь sysinstall гэдэг нэртэй
хэрэглэхэд амархан текст хэлбэртэй програмтай ирдэг. Энэ бол
FreeBSD-н програм суулгахад хэрэглэгддэг анхдагч програм бөгөөд хэрэв хүсвэл
програм зохиогчид нь өөрсдийнхөө програмдаа зориулж суулгах програм бас бичиж болно.
Энэ бүлэгт FreeBSD-г суулгахын тулд sysinstall програмыг
хэрхэн хэрэглэх талаар тайлбарлах болно.
Энэ бүлгийг уншсаны дараа, та дараах зүйлсийг мэдэх болно:
FreeBSD суулгадаг дискнүүдийг хэрхэн үүсгэх.
FreeBSD таны диск уруу хэрхэн ханддаг болон хуваадаг талаар.
sysinstall-г хэрхэн эхлүүлэх.
sysinstall-аас танд тавигдах
асуултууд, тэд ямар учиртай болох мөн хэрхэн хариулах тухай.
Энэ бүлгийг уншихаасаа өмнө та дараах зүйлсийг гүйцэтгэх хэрэгтэй:
Суулгах гэж буй FreeBSD-нхээ хувилбар, мөн түүний дэмжиж чаддаг төхөөрөмжүүдийн
жагсаалтыг хянаж тэр дунд таны төхөөрөмжүүд байгаа эсэхийг магадлах.
Ер нь, энэ суулгах заавар нь &i386; (PC төрлийн
) архитектурт
зориулж бичсэн. Шаардлагатай тохиолдолд бусад тусгай тавцангуудын (жишээлбэл Alpha) хувьд
зориулагдсан заавруудыг оруулах болно. Хэдийгээр энэ гарын авлагыг аль болох
шинэчилж байгаа боловч та суулгагч болон энд дурдсан хоёрын хооронд бага зэргийн өөрчлөлтүүд
байгааг анзаарч болох юм.
Тийм болохоор энэ гарын авлагыг үгчилсэн заавар биш ерөнхий суулгах заавар болгож хэрэглэхийг танд
зөвлөж байна.
Системд тавигдах төхөөрөмжийн шаардлага
Хамгийн бага тохиргоо
&os;-г суулгахад шаардагдах хамгийн бага тохиргоо нь
&os;-н хувилбар болон төхөөрөмжийн төрлөөс их хамаарна.
Хамгийн бага шаардагдах тохиргоог &os;-н вэб хуудасны Хувилбарын
мэдээлэл гэсэн хуудсан дотор суулгацын мэдээлэл хэсэгт харж болно.
Эдгээр мэдээллийн ерөнхий дүгнэсэн мэдээллийг энэ хэсэгт та унших болно.
- &os;-г суулгах аргаасаа хамаараад танд уян диск юмуу эсвэл CDROM төхөөрөмж,
+ &os;-г суулгах аргаасаа хамаараад танд уян диск юм уу эсвэл CDROM төхөөрөмж,
зарим тохиолдолд сүлжээний адаптер хэрэг болох болно. Энэ тухай
хэсэгт дурьдсан буй.
&i386; болон pc98 архитектур
- &os;/&i386 болон &os;/pc98 хоёр хоёулаа 486 юмуу эсвэл түүнээс
+ &os;/&i386 болон &os;/pc98 хоёр хоёулаа 486 юм уу эсвэл түүнээс
дээш илүү төрлийн процессор шаарддаг бөгөөд хамгийн багадаа 24 MБ
RAM буюу шуурхай санах ой хэрэглэдэг. Танд хамгийн бага хэмжээгээр суулгахын
тулд ядаж 150 MБ дискний сул хэмжээ хэрэгтэй.
Хуучны тохиргоонд бол, ихэнх тохиолдолд, их хэмжээний санах ой ба дискний
хэмжээ нь хурдан процессороос илүү хэрэгтэй байдаг.
Alpha архитектур
&os;/alpha-г суулгахын тулд танд дэмжигдсэн төхөөрөмжүүд
( хэсэгт харж болно)
болон &os;-д зориулсан диск байх хэрэгтэй. Одоогоор дискээ
өөр үйлдлийн системтэй хамтарч хэрэглэж болохгүй. Энэ диск нь
SCSI хянагч уруу холбогдсон байх ёстой бөгөөд тохируулах
- програмын төрөл нь SRM байх ёстой юмуу эсвэл IDE дискнээс ачаалагдаж
+ програмын төрөл нь SRM байх ёстой юм уу эсвэл IDE дискнээс ачаалагдаж
болдог SRM гэж танигдаж болдог IDE диск байх хэрэгтэй.
Таны системд SRM програмын консол байх шаардлагатай.
Зарим тохиолдолд AlphaBIOS (эсвэл ARC) төрлөөс SRM төрлийн хооронд
хоёр тийшээгээ сэлгэж сольж болдог. Бусад тохиолдолд тухайн төхөөрөмжийг
үйлдвэрлэдэг газрын вэб хуудаснаас шаардлагатай таниулах програмуудыг нь
татаж авах нь зүйтэй.
amd64 архитектур
&os;/amd64 нь &amd.athlon;64,
&amd.athlon;64-FX, &amd.opteron; эсвэл түүнээс дээшхи төрлийн процессор
шаарддаг.
Хэрэв таны машин nVidia nForce3 Pro-150 дээр үндэслэсэн бол
та BIOS-н тохируулга дээр IO APIC сонголтыг хорих ёстой.
Хэрэв танд ингэх сонголт байхгүй бол ACPI-г оронд нь хорих хэрэгтэй.
Pro-150 төрлийн бичил схемд алдаа байдаг бөгөөд одоогоор тэр алдаа засагдаагүй
байгаа билээ.
&sparc64; архитектур
&os;/&sparc64;-г суулгахын тулд түүний дэмждэг төхөөрөмжүүдийг нь
хангасан байх ёстой ( хэсэгт харна уу).
Танд &os;/&sparc64;-д зориулсан диск тусад нь байх хэрэгтэй. Одоогоор
диск дээр өөр төрлийн системүүдийг давхар суулгах боломж үгүй.
Дэмждэг төхөөрөмжүүд
Дэмждэг төхөөрөмжүүдийг &os;-н хувилбар бүрийн
Hardware Notes буюу төхөөрөмжийн мэдээлэл хэсэгт жагсаасан байдаг.
Энэ мэдээлэл нь голдуу HARDWARE.TXT нэрээр
- суулгацын CDROM юмуу FTP-н хамгийн дээд сан дотор эсвэл
+ суулгацын CDROM юм уу FTP-н хамгийн дээд сан дотор эсвэл
sysinstall програмын documentation буюу
баримт цэсэнд байрласан байдаг билээ. Энэ нь тухайн төрлийн архитектур бүрт
ямар ямар төхөөрөмжүүд танигдаж болохыг &os;-н хувилбар бүрт зориулж
жагсаасан байдаг. Төрөл бүрийн хувилбар болон архитектурт зориулсан жагсаалтын
бас нэг хуулбарыг &os;-н вэб хуудасны Release
Information буюу хувилбарын мэдээлэл хуудаснаас олж болно.
Суулгацын өмнө
Өөрийнхөө компьютерийг судална
Та FreeBSD-г суулгахын өмнө өөрийнхөө компьютерийн бүрдэл
хэсгүүдийг судлах хэрэгтэй. FreeBSD суулгах явцдаа таны компьютерт
буй бүрдлүүдийг (хатуу диск, сүлжээний карт, CDROM хөтлөгч гэх мэт)
тэдгээрийн загвар болон үйлдвэрлэгчийнх нь дугаартай нь харуулдаг.
Мөн FreeBSD нь тэдгээр төхөөрөмжүүдийг IRQ болон IO порт зэргүүдийг
автоматаар зөв тохируулахыг оролддог. Компьютерийн бүрдлийг
үйлдвэрлэдэгчдийн түмэн төрлөөс хамаарч зөв тохируулах энэ автомат үйлдэл нь
заримдаа тийм амжилттай болж чаддаггүй тул магадгүй та FreeBSD-н тодорхойлсон
тохируулгыг өөрчлөх хэрэг гарч болзошгүй.
Хэрэв та &windows; эсвэл Линукс үйлдлийн систем суулгасан байгаа бол
тухайн төхөөрөмжүүд ямар тохируулгаар суугдсан байгааг харах нь зүйтэй.
Хэрвээ өргөтгөл картын дугаар болон нэрийг зөв таньсан эсэхээ мэдэхгүй бол
уг карт дээр буй үйлдвэрлэсэн бичгийг нь харах хэрэгтэй. Байнгын хэрэглэдэг IRQ
дугаарууд нь 3, 5, мөн 7 бөгөөд ихэнх хэрэглэгддэг IO портын хаягууд нь голдуу
0x330 гэх мэт арван зургаат тооллын систем дээр бичсэн дугаарууд байдаг.
FreeBSD-г суулгахаасаа өмнө эдгээр дугааруудыг тэмдэглэж авахыг зөвлөж байна.
Та дараах маягийн хүснэгт хөтлөх хэрэгтэй:
Төхөөрөмжийн бүртгэлийн жишээ
Төхөөрөмжийн нэр
IRQ
IO порт(ууд)
Тэмдэглэгээ
Эхний хатуу диск
мэдэхгүй
мэдэхгүй
40 ГБ, Seagate үйлдвэрлэсэн, эхний мастер IDE
CDROM
мэдэхгүй
мэдэхгүй
Эхний хоёр дахь IDE
Хоёр дахь хатуу диск
мэдэхгүй
мэдэхгүй
20 ГБ, IBM үйлдвэрлэсэн, хоёр дахь мастер IDE
Эхний IDE хянагч
14
0x1f0
Сүлжээний карт
мэдэхгүй
мэдэхгүй
&intel; 10/100
Модем
мэдэхгүй
мэдэхгүй
&tm.3com; 56K факс модем, COM1 дээр зоогдсон
…
Өөрийнхөө өгөгдлийг нөөцөлж авах
Хэрэв таны FreeBSD суулгах гэж байгаа компьютерт чухал мэдээлэл
байвал, уг мэдээллээ нөөцөлж хадгалж авах нь зүйтэй бөгөөд уг
нөөцөлсөн мэдээллээ зөв хадгалснаа шалгах хэрэгтэй. FreeBSD-н суулгах
явц нь диск уруу бичиж эхлэхээсээ өмнө танаас лавлаж асуудаг бөгөөд
хэрэв нэг бичигдээд эхэлбэл буцаах арга байхгүй.
FreeBSD-г хаана суулгахаа шийдэх
Хэрэв та FreeBSD-д бүх дискээ хэрэглүүлнэ гэж бодож байвал
энэ хэсэгт анхаарлаа хандуулалгүй цааш нь унших хэрэгтэй.
Харин, хэрэв та FreeBSD-г өөр үйлдлийн системтэй хамт
хэрэглэнэ гэж бодож байвал диск дээр өгөгдөл хэрхэн байрладаг
мөн хэрхэн ажилладаг талаар үндсэн мэдлэгтэй байх хэрэгтэй.
&i386; дээрх дискний өгөгдөл байрлуулалт
Компьютерийн диск нь хэд хэдэн хэсэгт хэсэгчилж болдог.
Эдгээр хуваагдсан хэсгүүдийг нь partitions буюу хуваалтууд
гэж нэрлэдэг. Анхнаасаа компьютерийн нэг дискийг зөвхөн дөрөв
хувааж болохоор зохиосон байна. Эдгээр хуваалтуудыг
primary partitions буюу анхдагч хуваалтууд гэж
нэрлэдэг. Энэ хязгаарлалтыг тойрон гарч дөрвөн хуваалтаас илүүг зөвшөөрөхийн тулд шинэ
хуваалтын арга үүссэн бөгөөд түүнийг extended partition
буюу өргөтгөсөн хуваалт гэж нэрлэжээ. Диск зөвхөн
ганцхан өргөтгөсөн хуваалт агуулж болно. Өргөтгөсөн хуваалт дотор
хичнээн бол хичнээн logical partitions
буюу логик хуваалтууд агуулж болдог байна.
Хуваалт болгон partition ID буюу хуваалтын ID дугаар
агуулж байдаг бөгөөд энэ дугаар нь тухайн хуваалтын төрлийг илэрхийлж
байдаг. FreeBSD төрлийн хуваалтууд нь 165 гэсэн
ID дугаартай байдаг.
Үйлдлийн систем болгон дискний хуваалтуудыг таних өөр
өөрийн арга хэрэглэдэг. Жишээлбэл DOS буюу түүнтэй ижил төрлийн
&windows; системүүд нь дискний хуваалтыг танихын тулд
үсэгчлэн дугаарласан диск аргыг хэрэглэдэг бөгөөд
C: үсгээр эхлэж тэмдэглэдэг.
FreeBSD нь primary partition буюу дискний анхдагч хуваалт дээр суугдах ёстой.
FreeBSD таны үүсгэсэн файлуудыг, бас өөрийнхөө файлуудыг энэ хуваалт дээр
хадгалдаг. Хэрэв танд олон диск байвал мөн та тэдгээр дээр эсвэл тэдний зарим дээр
FreeBSD төрлийн хуваалт үүсгэж болно. FreeBSD суулгах үедээ дискний нэг хуваалтыг бэлэн байлгах хэрэгтэй.
- Энэ хуваалт нь таны урьдчилан бэлдсэн хоосон хуваалт юмуу эсвэл онц шаардлагагүй
+ Энэ хуваалт нь таны урьдчилан бэлдсэн хоосон хуваалт юм уу эсвэл онц шаардлагагүй
өгөгдөл хадгалсан хуваалт байсан ч болно.
Хэрэв та өөрийн бүх диск дэх бүх хуваалтыг хэрэглэж байсан бол тэдгээрийн
нэгийг нь FreeBSD-д зориулж ямар нэгэн үйлдлийн системд байдаг
хэрэгслийг ашиглан хоосон болгох хэрэгтэй (жишээ нь, DOS or &windows;
дээр байдаг fdisk програм).
Хэрэв танд илүүчилж болохоор хуваалт байвал тэр хэсгийг бас хэрэглэж болно.
- Гэхдээ та өмнө нь байж байсан хуваалтын хэмжээг ихэсгэж юмуу багасгаж хэрэглэж
+ Гэхдээ та өмнө нь байж байсан хуваалтын хэмжээг ихэсгэж юм уу багасгаж хэрэглэж
хэрэгтэй болно.
FreeBSD суугдаж чадах хамгийн бага хэмжээ бол 100 MБ билээ.
Гэхдээ энэ хэмжээ бол өөрийнхөө файлуудыг хадгалахад бараг
хүрэлцэхээргүй хамгийн бага хэмжээ юм.
Арай боломжийн бага хэмжээ бол график орчныг оруулалгүйгээр 250 MБ
хэмжээ юм. Хэрэв график орчинг оруулбал 350 MБ болно.
Хэрэв та гуравдагч програм зохиогчдын програмыг суулгаж хэрэглэнэ
гэж бодож байвал мэдээж түүнээс илүү хэмжээ хэрэгтэй.
Та &partitionmagic; гэдэг үнэтэй
програмыг, эсвэл GParted зэрэг үнэгүй програмыг
FreeBSD-д зориулж дискэндээ зай гаргахад хэрэглэж болох юм. Ийм үйлдэлд
зориулагдсан CDROM дээр буй tools сан дотор FIPS
ба PResizer гэсэн хоёр үнэгүй програм байдаг.
Эдгээр програмыг хэрэглэх бичиг баримт нь уг сан дотор нь бас бий.
FIPS, PResizer, мөн
&partitionmagic; гэсэн програмууд нь
&ms-dos; -с эхлээд &windows; ME хүртэлх үйлдлийн системд хэрэглэгддэг
FAT16 болон FAT32
хуваалтуудын хэмжээг ихэсгэж багасгахад хэрэглэгддэг.
&partitionmagic; ба
GParted нар NTFS
төрлийн хуваалт дээр ажиллаж чаддаг.
Эдгээр хэрэгслийг буруу ашиглавал дискэн дээр байгаа мэдээлэл тань устах болно.
Тэдгээрийг хэрэглэхээсээ өмнө өөрийнхөө өгөгдлийг нөөцөлж хадгалж авах хэрэгтэй.
Байгаа дискний хуваалтыг өөрчлөлгүйгээр хэрэглэх нь
Жишээлбэл, &windows; систем суулгасан 4 ГБ диск танд байгаа
гэж бодъё. Мөн та тэр дискийг 2 ГБ хэмжээгээр C: ба
D: гэж хоёр хуваасан байгаа. Танд
C: дээр 1 ГБ, D: дээр
0.5 ГБ өгөгдөл хадгалсан байгаа гэж үзье.
Энэ бол үсэгчлэн тэмдэглэсэн хоёр хуваалт танд байна гэсэн үг.
Та D: дээр байгаа бүх өгөгдлийг
C: руу хуулж чөлөөлөөд түүн дээр
FreeBSD суулгаж болно.
Байгаа хуваалтын хэмжээг сунгаж өөрчлөх
Танд &windows; суулгасан 4 ГБ диск байна гэж үзье.
&windows; суулгах үедээ та зөвхөн C:
гэж нэрлэсэн 4 ГБ хэмжээтэй ганцхан бүхэл хуваалт үүсгэжээ.
Та одоогоор уг хэмжээний 1.5 ГБ-ийг ашигласан гэж бодоцгооё. Тэгээд та
уг дискний 2 ГБ хэмжээ дээр FreeBSD суулгахыг хүссэн гэж авч үзье.
FreeBSD-г суулгахын тулд доор дурдсанаас аль нэгийг хийх болно:
&windows; дээр байсан өгөгдлөө нөөцөлж хадгалж аваад
&windows;-г дахин суулгаж гэхдээ түүндээ 2 ГБ хэмжээ үүсгэж хэрэглэх.
&partitionmagic; мэтийн програм ашиглаж
&windows;-н дискний хэмжээг дээрх хэмжээнд тохируулж өөрчлөх.
Alpha дээрх дискний байрлуулалт
Alpha
Танд Alpha дээр FreeBSD-г суулгах тусгайлан бэлдсэн диск хэрэгтэй.
Өөр үйлдлийн системтэй хамт дискийг энэ үед хэрэглэж болохгүй. Танд байгаа
Alpha машины төрлөөс хамаараад хэрэв уг дискнээс ачаалж болж л байвал
- энэ диск нь SCSI юмуу эсвэл IDE диск байж болно.
+ энэ диск нь SCSI юм уу эсвэл IDE диск байж болно.
Digital / Compaq -н гарын авлагад заасны дагуу
SRM оруулгыг том үсгээр харуулдаг. SRM-д том жижиг
үсгүүд нь ялгаатай.
Машиндаа буй дискний нэр болон төрлийг мэдэхийн тулд
SHOW DEVICE тушаалыг SRM консолд бичдэг:
>>>SHOW DEVICE
dka0.0.0.4.0 DKA0 TOSHIBA CD-ROM XM-57 3476
dkc0.0.0.1009.0 DKC0 RZ1BB-BS 0658
dkc100.1.0.1009.0 DKC100 SEAGATE ST34501W 0015
dva0.0.0.0.1 DVA0
ewa0.0.0.3.0 EWA0 00-00-F8-75-6D-01
pkc0.7.0.1009.0 PKC0 SCSI Bus ID 7 5.27
pqa0.0.0.4.0 PQA0 PCI EIDE
pqb0.0.1.4.0 PQB0 PCI EIDE
Дээрх жишээ нь Digital Personal Workstation
433au машиных бөгөөд гурван диск холбогдсон байна. Эхнийх нь
CDROM хөтлөгч DKA0 нэртэй байгаа бөгөөд
бусад хоёр диск нь
DKC0 ба
DKC100 гэсэн нэртэй байна.
DKx гэж эхэлсэн дискнүүд нь
SCSI диск юм. Жишээ нь DKA100
гэдэг нь SCSI диск бөгөөд SCSI-н эхний шугам (A) дээр буй ID 1
дискийг илэрхийлж байхад, DKC300 гэдэг нь
гуравдагч шугам (C) дээр буй SCSI ID 3 дискийг зааж байна.
PKx гэдэг нь SCSI гол үндсэн шугамыг хэлж байна.
SHOW DEVICE тушаалд харуулснаар бол SCSI
CDROM төхөөрөмж нь бусад SCSI хатуу диск шиг харуулагддаг.
IDE дискнүүд нь DQx гэж илэрхийлэгдэж байхад
гол шугам нь PQx гэж нэрлэгддэг.
Сүлжээний нарийвчилсан тохируулгаа мэдэх
Хэрэв та FreeBSD-н суулгацыг интернэт холболттой хийнэ гэж
бодож байвал (жишээ нь, суулгацыг FTP эсвэл NFS серверээс татан суулгаж байвал),
та сүлжээнийхээ тохируулгыг мэдэж байх хэрэгтэй. Ийм мэдээллийг суулгах үед
танаас лавлаж асуугаад, тохируулж интернэтэд холбогддог.
Дотоод сүлжээ эсвэл Кабель/DSL Модемоор холбогдох
- Хэрэв та дотоод сүлжээнд холбогдсон байгаа юмуу эсвэл кабел, DSL-ээр холбогдохоор бол
+ Хэрэв та дотоод сүлжээнд холбогдсон байгаа юм уу эсвэл кабел, DSL-ээр холбогдохоор бол
дараах тохируулах мэдээллийг мэдсэн байх хэрэгтэй:
IP хаяг
Анхны gateway буюу гарцын IP хаяг
Hostname буюу серверийн нэр
DNS сервер IP хаяг
Subnet Mask буюу дэд сүлжээний баг (тусгаарлан ангилах дугаар)
- Хэрэв та эдгээр мэдээллийг мэдэхгүй байгаа бол уг сүлжээ хариуцагч юмуу
+ Хэрэв та эдгээр мэдээллийг мэдэхгүй байгаа бол уг сүлжээ хариуцагч юм уу
интернэт уруу холбогдох байгууллага уруу хандах хэрэгтэй.
Гэтэл тэд танд, эдгээр мэдээлэл нь
DHCP ашиглаж автоматаар тохируулагдана гэж хэлж магадгүй.
Хэрэв тийм бол та эдгээр мэдээллийг заавал мэдсэн байх албагүй
бөгөөд энэ хэсгийг зүгээр санаад авахад илүүдэхгүй.
Модем хэрэглэж холбогдох
Хэрэв та интернэтээр хангагч байгууллага уруу ердийн модем ашиглан
утсаар холбогддог бол, та мөн FreeBSD-г интернэтээр суулгаж болох бөгөөд
жаахан удах л байх даа.
Дараах зүйлсийг мэдэж байх шаардлагатай:
ISP буюу интернэтийн үйлчилгээ үзүүлэгчийн холбогдох утасны дугаар
Модемийн хэрэглэх COM: портын дугаар
Интернэтийн үйлчилгээ үзүүлэгчид бүртгүүлсэн хэрэглэгчийн нэр болон нууц үг
FreeBSD-н алдааны бүртгэл
FreeBSD төсөл нь гаргаж буй хувилбар болгоноо алдаагүй баттай байлгахыг
чармайж байдаг боловч зарим тохиолдолд жижиг алдаанууд гарах тохиолдол үүсдэг. Маш ховор
үед ийм алдаа суулгах үед гардаг. Эдгээр алдааг илрүүлж засаад, энэ тухайгаа
FreeBSD алдааны бүртгэл
хуудсан дээр тэмдэглэж бичдэг. Та суулгаж байх үед ийм хүндрэлтэй тулгарахгүйн тулд энэ хуудас уруу
орж шалгах хэрэгтэй.
Хувилбар бүрд гарсан алдаануудыг бүх хувилбартай нь жагсаасан бүртгэлийг
FreeBSD-н вэб хуудасны
хувилбарын мэдээлэл хэсэгт харж болно.
FreeBSD-н суулгац файлуудыг бэлдэх
FreeBSD-г суулгах явц нь дараах байршилд буй файлаас гүйцэтгэгдэж болно:
Дотоод төхөөрөмжөөс
CDROM эсвэл DVD
Уг компьютерт буй DOS хэсгээс
SCSI эсвэл QIC бичлэгээс
Уян дискнээс
Сүлжээ
FTP хаягнаас. Хэрэв шаардлагатай бол галт хана эсвэл HTTP проксигоор дамжина
NFS сервер
- Зориулалтын параллел юмуу цуваа холболт
+ Зориулалтын параллел юм уу цуваа холболт
Хэрэв та FreeBSD -н суулгацыг CD эсвэл DVD хэлбэрээр авсан бол
танд хэрэгтэй бүх зүйл бэлэн болох бөгөөд энэ хэсгийг алгасаад дараагийн
хэсэг уруу шилжиж болно.
().
Хэрэв та FreeBSD-н суулгац файлуудыг бэлдэж аваагүй бол
хэсэг уруу очиж дээрх байршлаас
хэрхэн бэлдэж авах талаар тайлбарласныг уншина уу. Тэр хэсгийг уншиж
дуусаад буцаж эндээс
хэсэг уруу орох хэрэгтэй.
Эхлэн ачаалах төхөөрөмжийг бэлдэх
FreeBSD суулгац нь таны компьютер ачаалах үед эхэлдэг—
энэ нь өөр үйлдлийн системээс эхлүүлдэг програм биш.
Таны компьютер ердийн үед хатуу дискэн дээр суугдсан үйлдлийн
системээр эхлэж ачаалагддаг. Гэхдээ үүнийг бас
ачаалагдаж болдог
уян дискнээс эхлүүлж болохоор
тохируулж болдог. Орчин үеийн ихэнх компьютерууд CDROM дотор буй
CDROM дискнээс эхлэн ачаалагдаж чаддаг.
- Хэрэв та FreeBSD-г CDROM эсвэл DVD дээр (худалдаж авсан юмуу
+ Хэрэв та FreeBSD-г CDROM эсвэл DVD дээр (худалдаж авсан юм уу
эсвэл өөрөө бэлдэж авсан бол) бэлдэж авсан бөгөөд таны компьютер
CDROM эсвэл DVD-ээс эхлэн ачаалагдаж болдог (ихэнх BIOS дээр Boot
Order буюу ачаалах дараалал
гэсэн эсвэл үүнтэй төсөөтэй
сонголтоор тохируулагддаг) бол энэ хэсгийг уншилгүй алгасаж болно.
FreeBSD-н CDROM болон DVD дээр байгаа файлууд нь нэмэлт зүйлс шаардалгүй
шууд суугдах боломжтой.
Ачаалагдаж болдог уян диск бэлдэхийн тулд дараах алхмыг гүйцэтгэнэ:
Ачаалагддаг уян дискний Image буюу дүрс файлыг бэлдэх
Ачаалагддаг дискнүүд нь таны суулгац файлыг хадгалсан төхөөрөмжний
floppies/ сан дотор байрладаг бөгөөд мөн
ftp://ftp.FreeBSD.org/pub/FreeBSD/releases/<arch>/<version>-RELEASE/floppies/.
хаягнаас бас хуулагдаж болно. <arch> болон
<version> -ны оронд хүссэн архитектур ба хувилбараа орлуулах хэрэгтэй.
Жишээ нь &i386;-д зориулсан &os; &rel.current;-RELEASE хувилбарын ачаалагддаг уян дискийг
хаягаас татаж авна.
Уян дискний images буюу дүрс файл нь .flp гэсэн өргөтгөлтэй байдаг.
floppies/ сан нь янз бүрийн дүрс файл агуулж байдаг бөгөөд
суулгах төхөөрөмж болон FreeBSD-нхээ хувилбарт тохируулан сонголт хийдэг.
Ихэнх тохиолдолд танд гурван ширхэг уян диск хэрэг болно. Тэдгээр нь
boot.flp,
kern1.flp, мөн
kern2.flp юм. Уг санд буй
README.TXT файлаас уг уян дисктэй холбоотой сүүлийн үеийн
мэдээллийг шалгаарай.
Нэмэлт төхөөрөмжид зориулсан таниулах програм юм уу
драйверууд нь &os; 5.3 ээс хуучин 5.X хувилбаруудад
шаардагдаж магадгүй. Эдгээр драйверууд нь
drivers.flp дүрсэнд байдаг.
Эдгээр дүрс файлыг татаж авах FTP програм нь binary mode
буюу хоёртын файлын хэлбэр горимоор татаж авах ёстой. Зарим вэб хөтөч програмууд нь
текст (эсвэл
ASCII) горим хэрэглэдэг бөгөөд ийм үед таны уян
диск анхлан ачаалагдаж чадахгүй.
Уян диск бэлдэх
Татаж авсан дүрс файл болгонд нэг уян диск бэлдэх ёстой.
Уг дискнүүд нь ямар нэгэн алдаагүй байх шаардлагатай.
Шалгах хамгийн амар арга бол шууд форматлах буюу цэвэрлэх
хэрэгтэй. Урьдчилан цэвэрлэсэн дискэнд итгэх хэрэггүй.
&windows; -н цэвэрлэдэг хэрэгсэл нь дискэн дээр байгаа
эвдэрсэн хэсгийг мэдээлдэггүй бөгөөд тэдгээрийг зүгээр
bad буюу муу
гэж тэмдэглээд өнгөрдөг.
Шинэ диск хэрэглэн суулгах үйлдэл хийхийг танд зөвлөж байна.
Хэрэв таны FreeBSD-г суулгах явц гацах, эвдрэх, ямар нэг
гаж нөлөө үзүүлбэл та хамгийн түрүүнд уян дискээ хардах хэрэгтэй.
Шинэ дискэнд дүрс файлаа бичээд дахин оролдоорой.
Дүрс файлыг уян диск уруу бичих
.flp файлууд нь диск уруу зүгээр
хуулдаг энгийн файл биш юм.
Тэд бол дискний бүхэл бүтцийг агуулсан дүрс файл.
Тийм болохоор ийм файлыг диск уруу шууд хуулж болохгүй.
Харин, дүрс файлыг диск уруу буулгах тусгай хэрэгсэл ашигладаг.
DOS
Хэрэв та &ms-dos;/&windows; үйлдлийн систем дээр ажиллаж байгаа бол
fdimage хэрэгсэл хэрэглэх хэрэгтэй.
Хэрэв уян дискнүүд CDROM дээр байгаа бөгөөд таны
CDROM E: гэж танигдсан бол та дараах тушаалыг өгөх
хэрэгтэй:
E:\> tools\fdimage floppies\kern.flp A:
Энэ тушаалыг уян дискээ сэлгэж .flp файл болгонд гүйцэтгээд
дараа нь дэс дараалан тэмдэглэх хэрэгтэй.
.flp файлын байрлалаас хамааран тушаалаа тохируулж өгөх хэрэгтэй.
Хэрэв танд CDROM байхгүй бол fdimage нь FreeBSD-н FTP
багажнууд
сангаас хуулагдах боломжтой.
Хэрэв та уян дискийг &unix; системээс бэлдэж байгаа бол(
өөр FreeBSD системээс) та &man.dd.1; тушаалыг ашиглан дүрс файлыг
уян диск дээр буулгаж болно. FreeBSD дээр:
&prompt.root; dd if=kern.flp of=/dev/fd0
FreeBSD дээр /dev/fd0 гэхээр эхний уян дискний
хөтлөгч уруу ханддаг ( A: төхөөрөмж).
/dev/fd1 гэвэл
B: төхөөрөмж гэх мэтчилэн үргэлжилдэг.
Бусад &unix; төрлийн систем дээр уян дискний төхөөрөмж нь өөр өөр
нэртэй байж болох бөгөөд шаардлагатай бол
тухайн системийн бичиг баримтаас лавлах хэрэгтэй.
Та одоо FreeBSD-н суулгацыг эхлүүлэхэд бэлэн боллоо.
Суулгацыг эхлүүлэх
Дараах мэдэгдлийг харах хүртэл суулгац програм нь таны
диск(нүүд)эд ямар нэгэн өөрчлөлт хийдэггүй:
Last Chance: Are you SURE you want continue the installation?
If you're running this on a disk with data you wish to save then WE
STRONGLY ENCOURAGE YOU TO MAKE PROPER BACKUPS before proceeding!
We can take no responsibility for lost disk contents!
Үүнийг орчуулбал:
Сүүлийн боломж: Та суулгацыг үргэлжлүүлэхдээ ИТГЭЛТЭЙ байна уу?
Хэрэв та хэрэгтэй мэдээллээ хадгалсан дискнээс уг суулгацыг
эхлүүлж байгаа бол, эхлүүлэхээсээ өмнө ӨӨРИЙНХӨӨ ӨГӨГДЛИЙГ НАЙДВАРТАЙ ХАДГАЛЖ
АВАХЫГ БИД ЗӨВЛӨЖ БАЙНА!
Дискэнд буй өгөгдөлд учирсан эвдрэлд бид хариуцлага хүлээхгүй!
Суулгац програм нь энэ анхааруулга хүртэл дискэнд
өөрчлөлт хийлгүйгээр цуцалж гарах боломжтой. Хэрэв та ямар нэгэн
- зүйл буруу тохируулсан юмуу өөрчлөх ёстой гэж бодож байвал, энэ мөчид
+ зүйл буруу тохируулсан юм уу өөрчлөх ёстой гэж бодож байвал, энэ мөчид
та компьютераа унтраахад ямар ч эвдрэл үүсэхгүй.
Эхлэн ачаалалт
&i386; системд эхлэн ачаалах
Компьютер унтарсан үеэс эхлэх хэрэгтэй.
Компьютерийг асаана. Эхлэх үед дэлгэц дээр системийн BIOS-н
үндсэн тохируулга уруу ордог гарын товчлолыг харуулдаг. Энэ нь голдуу
F2, F10,
Del, эсвэл
Alt
S
гэсэн товчлолуудын нэг нь байдаг. Дэлгэцэнд юу гэж заасан байна,
уг товлолыг дарж BIOS-н тохируулга уруу орох хэрэгтэй. Зарим тохиолдолд, эхлэх
үед график зураг харуулдаг бөгөөд голдуу Esc товч дарснаар
уг зургийг болиулж хүссэн текстээ дэлгэцэнд харах боломжтой.
Систем аль төхөөрөмжөөс эхлэж ачаалах вэ гэсэн тохируулгыг олох хэрэгтэй.
Энэ нь голдуу Boot Order буюу эхлэх дараалал
гэсэн хэсэгт байдаг
бөгөөд ачаалж болох
Floppy, CDROM,
First Hard Disk гэсэн ачаалж болох төхөөрөмжийн
жагсаалтыг агуулсан байдаг.
Хэрэв та уян дискнээс ачаална гэж бодсон бол уг жагсаалтнаас
уян дискийг сонгох хэрэгтэй. Эсвэл та CDROM -ноос эхэлж ачаална гэж
бодож байвал түүнийг сонгох хэрэгтэй. Аль нь зөв эсэхээ мэдэхгүй
эргэлзэж байгаа бол уг компьютертай цуг ирдэг гарын авлагаас хараарай.
Тохирсон өөрчлөлтөө хийж хадгалаад гарна. Компьютер ингэсний дараа
шинээр дахин ачаалагдаж эхэлнэ.
Хэрэв та
дээр заасан шиг уян диск бэлдсэн бол,
kern.flp файлыг агуулсан уян диск нь эхнийх нь бөгөөд
шинээр ачаалагдах үед тэр уян диск нь хөтлөгч дотор байх ёстой.
Хэрэв та CDROM -с эхэлж ачаалж байгаа бол компьютераа асаангуутаа
CDROM уруу дискээ хийж эхлүүлэх хэрэгтэй.
Хэрэв таны компьютер асаад, өмнө суусан байсан үйлдлийн системнээс
ердийнхөөрөө эхлэж байвал шалтгаан нь доор дурдсанаас аль нэг нь байж болно:
Ачаалах явцаас өмнө нь амжиж дискээ оруулаагүй байх. Дискээ оруулаад
компьютераа дахин шинээр ачаал.
Өмнө хийсэн BIOS -ийн өөрчлөлт зөв хийгдээгүй байх. Уг өөрчлөх үйлдлийг дахин
хийж зөв тохируулгыг хийх.
Магадгүй таны бэлдсэн төхөөрөмжөөс эхлэж ачаалах үйлдлийг таны BIOS
дэмжээгүй байж болно.
FreeBSD ачаалагдаж эхлэнэ. Хэрэв та CDROM -ноос эхлүүлсэн бол
дараах зүйлтэй адилхан мэдэгдэл харах болно (хувилбарын хэсгийг оруулаагүй болно):
Verifying DMI Pool Data ........
Boot from ATAPI CD-ROM :
1. FD 2.88MB System Type-(00)
Uncompressing ... done
BTX loader 1.00 BTX version is 1.01
Console: internal video/keyboard
BIOS drive A: is disk0
BIOS drive B: is disk1
BIOS drive C: is disk2
BIOS drive D: is disk3
BIOS 639kB/261120kB available memory
FreeBSD/i386 bootstrap loader, Revision 0.8
/kernel text=0x277391 data=0x3268c+0x332a8 |
|
Hit [Enter] to boot immediately, or any other key for command prompt.
Booting [kernel] in 9 seconds... _
Хэрэв та уян дискнээс эхлүүлж байгаа бол дараах мэдэгдэлтэй ижил
бичиглэлийг харна (хувилбарын хэсгийг оруулаагүй болно):
Verifying DMI Pool Data ........
BTX loader 1.00 BTX version is 1.01
Console: internal video/keyboard
BIOS drive A: is disk0
BIOS drive C: is disk1
BIOS 639kB/261120kB available memory
FreeBSD/i386 bootstrap loader, Revision 0.8
/kernel text=0x277391 data=0x3268c+0x332a8 |
Please insert MFS root floppy and press enter:
Уг зааврын дагуу
boot.flp дискийг гаргаад
kern1.flp дискийг оруулаад
Enter товчийг дараарай. Эхний дискнээс эхэлж ачаалаад
дараа нь шаардсан дискнүүдийг нь дараалан оруулах хэрэгтэй.
Уян диск эсвэл CDROM ны алинаас нь ч эхлүүлсэн бай
дараах хэсэгт тулж ирдэг:
Hit [Enter] to boot immediately, or any other key for command prompt.
Booting [kernel] in 9 seconds... _
Арван секунд хүлээх, эсвэл шууд Enter товч дарж болно.
Alpha систем дээр эхлүүлэх
Alpha
Компьютераа унтраастай үед эхэлнэ.
Асаагаад эхлүүлэх хэсэг гарч иртэл хүлээнэ.
Хэрэв та
дээр заасан шиг уян диск бэлдсэн бол,
boot.flp файлыг агуулсан уян диск нь эхнийх нь бөгөөд
шинээр ачаалагдах үед тэр уян диск нь хөтлөгч дотор байх ёстой.
Тэгээд дараах тушаалыг өгөх хэрэгтэй
(уян дискний хөтлөгчийн нэрийг өөрийнхөөрөө бичих хэрэгтэй):
>>>BOOT DVA0 -FLAGS '' -FILE ''
Хэрэв CDROM -оос эхлүүлсэн бол дараах тушаалыг өгнө
( CDROM-ийн нэр нь таны компьютерийнх байх хэрэгтэй):
>>>BOOT DKA0 -FLAGS '' -FILE ''
FreeBSD ачаалагдаж эхлэнэ. Хэрэв та уян дискнээс эхэлсэн бол
дараах хэсэгт тулна:
Insert disk labelled "Kernel floppy 1" and press any key...
Уг зааврын дагуу
boot.flp дискийг гаргаад
kern1.flp дискийг оруулаад
Enter товчийг дараарай.
Уян диск эсвэл CDROM ны алинаас нь ч эхлүүлсэн бай
дараах хэсэгт тулж ирдэг:
Hit [Enter] to boot immediately, or any other key for command prompt.
Booting [kernel] in 9 seconds... _
Арван секунд хүлээх, эсвэл шууд Enter товч. Энэ нь
цөмийн тохируулах цэс уруу хөтөлнө.
Төхөөрөмжийн шалгаж бүртгэсэн хэсгийг харах
Сүүлд нь урсаж өнгөрдөг хэдэн зуун мөр текст нь
дэлгэцийн түр хадгалагч уруу хадгалагддаг бөгөөд
сүүлд дахин харж болдог.
Түр хадгалагдсан мөрийг дахин харахын тулд Scroll Lock
товч дараарай. Энэ нь дэлгэцэнд урсаж өнгөрсөн текстүүдийг дээш нь эргүүлж
- харах боломж өгдөг. Та дээш заасан сум товчоор юмуу эсвэл
+ харах боломж өгдөг. Та дээш заасан сум товчоор юм уу эсвэл
PageUp мөн PageDown товчнуудаар дээш доош гүйлгэн
харж болно. Scroll Lock товчийг дахин дарж гулгуулах үйлдлээ зогсоодог.
Та уг товчийг дарж дээш гулгуулан харах хэрэгтэй. Энэ нь цөм хэрхэн төхөөрөмжүүдийг
таньсан тухай харуулдаг. Та дээр харуулсантай ижил
бичиглэл харах бөгөөд харин төхөөрөмжүүдийн нэрс нь таны компьютерийнхаас өөр байж магадгүй.
Төхөөрөмж таньсан бүртгэл бичлэг
avail memory = 253050880 (247120K bytes)
Preloaded elf kernel "kernel" at 0xc0817000.
Preloaded mfs_root "/mfsroot" at 0xc0817084.
md0: Preloaded image </mfsroot> 4423680 bytes at 0xc03ddcd4
md1: Malloc disk
Using $PIR table, 4 entries at 0xc00fde60
npx0: <math processor> on motherboard
npx0: INT 16 interface
pcib0: <Host to PCI bridge> on motherboard
pci0: <PCI bus> on pcib0
pcib1:<VIA 82C598MVP (Apollo MVP3) PCI-PCI (AGP) bridge> at device 1.0 on pci0
pci1: <PCI bus> on pcib1
pci1: <Matrox MGA G200 AGP graphics accelerator> at 0.0 irq 11
isab0: <VIA 82C586 PCI-ISA bridge> at device 7.0 on pci0
isa0: <iSA bus> on isab0
atapci0: <VIA 82C586 ATA33 controller> port 0xe000-0xe00f at device 7.1 on pci0
ata0: at 0x1f0 irq 14 on atapci0
ata1: at 0x170 irq 15 on atapci0
uhci0 <VIA 83C572 USB controller> port 0xe400-0xe41f irq 10 at device 7.2 on pci
0
usb0: <VIA 83572 USB controller> on uhci0
usb0: USB revision 1.0
uhub0: VIA UHCI root hub, class 9/0, rev 1.00/1.00, addr1
uhub0: 2 ports with 2 removable, self powered
pci0: <unknown card> (vendor=0x1106, dev=0x3040) at 7.3
dc0: <ADMtek AN985 10/100BaseTX> port 0xe800-0xe8ff mem 0xdb000000-0xeb0003ff ir
q 11 at device 8.0 on pci0
dc0: Ethernet address: 00:04:5a:74:6b:b5
miibus0: <MII bus> on dc0
ukphy0: <Generic IEEE 802.3u media interface> on miibus0
ukphy0: 10baseT, 10baseT-FDX, 100baseTX, 100baseTX-FDX, auto
ed0: <NE2000 PCI Ethernet (RealTek 8029)> port 0xec00-0xec1f irq 9 at device 10.
0 on pci0
ed0 address 52:54:05:de:73:1b, type NE2000 (16 bit)
isa0: too many dependant configs (8)
isa0: unexpected small tag 14
orm0: <Option ROM> at iomem 0xc0000-0xc7fff on isa0
fdc0: <NEC 72065B or clone> at port 0x3f0-0x3f5,0x3f7 irq 6 drq2 on isa0
fdc0: FIFO enabled, 8 bytes threshold
fd0: <1440-KB 3.5" drive> on fdc0 drive 0
atkbdc0: <Keyboard controller (i8042)> at port 0x60,0x64 on isa0
atkbd0: <AT Keyboard> flags 0x1 irq1 on atkbdc0
kbd0 at atkbd0
psm0: <PS/2 Mouse> irq 12 on atkbdc0
psm0: model Generic PS/@ mouse, device ID 0
vga0: <Generic ISA VGA> at port 0x3c0-0x3df iomem 0xa0000-0xbffff on isa0
sc0: <System console> at flags 0x100 on isa0
sc0: VGA <16 virtual consoles, flags=0x300>
sio0 at port 0x3f8-0x3ff irq 4 flags 0x10 on isa0
sio0: type 16550A
sio1 at port 0x2f8-0x2ff irq 3 on isa0
sio1: type 16550A
ppc0: <Parallel port> at port 0x378-0x37f irq 7 on isa0
pppc0: SMC-like chipset (ECP/EPP/PS2/NIBBLE) in COMPATIBLE mode
ppc0: FIFO with 16/16/15 bytes threshold
plip0: <PLIP network interface> on ppbus0
ad0: 8063MB <IBM-DHEA-38451> [16383/16/63] at ata0-master UDMA33
acd0: CD-RW <LITE-ON LTR-1210B> at ata1-slave PIO4
Mounting root from ufs:/dev/md0c
/stand/sysinstall running as init on vty0
FreeBSD-дээр таны хүссэн төхөөрөмжийг зөв таньсан эсэхийг уг
бичлэг дээр тулгаж харах хэрэгтэй. Хэрэв төхөөрөмж олдоогүй бол
уг бичлэгт харуулагдахгүй. Хэрэв төхөөрөмж нь IRQ болон порт хаягаар
тохируулагдах ёстой бол, зөв дугаарууд нь оруулагдсан эсэхийг
нягтлаарай.
Хэрэв та хэрэглэгчид тохируулсан энэ төхөөрөмжийг таних үйлдэлд
өөрчлөлт оруулахыг хүсвэл sysinstall програмаас
гараад дахин эхлүүлэх хэрэгтэй. Ингэснээр та ч гэсэн уг үйлдэлд гаршиж
сурахад дөхөм байх болно.
Sysinstall-аас гарах
Сумтай товч хэрэглэж үндсэн цэснээс
Exit Install цэсийг сонгоно.
Дараах бичиглэл танд харуулагдана:
User Confirmation Requested
Are you sure you wish to exit? The system will reboot
(be sure to remove any floppies from the drives).
[ Yes ] No
Хэрэв диск хөтлөгч дотор CDROM-г үлдээсэн хэвээр байгаа бол
&gui.yes; цэсийг сонгож системийг дахин эхлүүлнэ.
Хэрэв та уян дискнээс эхлүүлсэн бол дахин ачаалахаасаа өмнө
boot.flp дискийг гаргах хэрэгтэй.
Sysinstall-н танилцуулга
sysinstall бол FreeBSD төслөөс гаргасан
суулгац програм юм. Энэ нь консол дээр тулгуурлаж ажилладаг
бөгөөд зохих цэсийг нь ашиглаж суулгах явцыг хянаж тохируулдаг.
sysinstall-н цэс нь сумтай товч,
Enter буюу мөр нугалагч, Space буюу зай авагч,
гэх мэт товчнуудаар залагддаг. Эдгээр товчны тухай дэлгэрэнгүй мэдээлэл
sysinstall-н хэрэглэх зааварт бичээстэй буй.
Эдгээр мэдээллийг харахын тулд
Usage буюу хэрэглээ хэсэгт очоод
[Select] хэсгийг сонгож -д харуулсан шиг байдалд болгоод
Enter товч дарах хэрэгтэй.
Цэстэй хэрхэн ажиллах тухай заавар харуулагдана. Хэрэглэх
зааврыг уншиж дуусаад Enter товч дарж буцаад
үндсэн цэсэнд очно.
Sysinstall-н үндсэн цэсэнд Usage буюу хэрэглээг сонгох нь
Documentation буюу бичиг баримт цэсийг сонгох
Үндсэн цэснээс сумтай товч ашиглан Doc
цэсийг сонгоод Enter дарна.
Documentation буюу бичиг баримтын цэс сонгох
Энэ нь бичиг баримтыг харуулах болно.
Хамт ирсэн бичиг баримтыг нь унших хэрэгтэй.
Бичиг баримтыг үзэхийн тулд сумтай товч хэрэглэж сонгоод
Enter товч дарна. Уншиж дуусаад
Enter товч дарвал Documentation буюу бичиг баримтын
цэс уруу буцна.
Суулгацын үндсэн цэсэнд буцаж очихын тулд
Exit буюу гарах гэсэн цэсийг сонгоод
Enter товч дараарай.
Keymap буюу гарын товчлуур хуваарилалт цэсийг сонгох
Гарын товчлуурын хуваарилалтыг өөрчлөхийг хүсвэл
сумтай товчоор Keymap цэсийг сонгоод
Enter товч дарна. Энэ нь зөвхөн
стандарт буюу US америк гарын хуваарилалт хэрэглэдэггүй тохиолдолд л
танд хэрэгтэй.
Sysinstall-н үндсэн цэс
Өөр өөр гарын хуваарилалтыг та сумтай товчоор сонгоод
Space товч дарж сонгох бөгөөд дахин
Space дарж сонголтоо цуцлана.
Сонгож дуусаад &gui.ok; цэсийг сумтай товч ашиглан сонгоод
Enter товч дараарай.
Энэ харуулсан дэлгэцэнд зөвхөн зарим хэсгийг нь харуулсан болно.
Tab товч хэрэглэж &gui.cancel; цэсийг сонговол
анхдагч гарын хуваарилалтыг сонгоод үндсэн цэс уруу буцдаг.
Суулгацын Options буюу тохируулгууд нүүр
Options цэсийг сонгоод
Enter дарна.
Sysinstall-н үндсэн цэс
Sysinstall Options хэсэг
Анхдагч утга нь ихэнх хэрэглэгчдэд өөрчлөлтгүйгээр хэрэглэгдэхэд
хангалттай. Хувилбарын нэр нь суулгаж байгаа төрлөөсөө хамаарч өөр өөр байна.
Сонгогдсон цэсийн тайлбар нь дэлгэцийн доод хэсэгт цэнхэр дэвсгэртэй
бичигддэг. Тэмдэглэж хэлэхэд, Use Defaults цэсийг сонговол
бүх утгыг анхдагч утгад нь тохируулдаг.
F1 товч дарж сонголтын төрөл бүрийн мэдээлэл агуулсан
туслах мэдээллийг харж болно.
Q товч дарвал үндсэн цэсэнд буцаж очно.
Үндсэн суулгацыг эхлүүлэх
&unix; эсвэл FreeBSD үйлдлийн системийг сурч байгаа хүнд бол
Standard цэсийг сонгож үндсэн суулгацыг
эхлүүлэх хэрэгтэй. Сумтай товч хэрэглэн Standard
цэсийг сонгоод Enter товч дарвал үндсэн суулгац эхэлнэ.
Үндсэн суулгацыг эхлүүлэх нь
Дискний зайг зохицуулах
Таны эхний үйлдэл бол FreeBSD-д зориулж дискний зай бэлдэж түүндээ
нэр өгнө. Ингэснээр sysinstall уг дискийг таньж
бэлддэг. Үүнийг хийхийн тулд FreeBSD диск дээр байгаа
мэдээллийг хэрхэн уншиж хэрэглэдэг талаар мэдэх хэрэгтэй.
BIOS-н диск дугаарлалт
Өөрийнхөө систем дээр FreeBSD -г суулгаж тохируулахын тулд
зарим зүйлсийг анхаарч мэдэх хэрэгтэй. Ялангуяа та олон диск
хэрэглэдэг бол энэ нь тун чухал.
DOS
Microsoft Windows
Компьютер дээр BIOS-оос хамаарч ажилладаг
&ms-dos; эсвэл µsoft.windows; зэрэг үйлдлийн системүүдэд, BIOS
дискнүүдийг дугаарладаг бөгөөд уг үйлдлийн системүүд нь уг дугаарласан
өөрчлөлтийг нь дагаж ажилладаг. Энэ нь primary
master буюу анхны дискнээс
өөр дискнээс үйлдлийн систем
эхэлж ажиллах боломж өгдөг. Энэ арга нь
Ghost
эсвэл XCOPY зэрэг програм ашиглан
нэг дискний ерөнхий зургийг хуулж түүнтэй адилхан хоёр дахь диск уруу
хуулан системдээ найдвартай хадгалалт хийдэг хүмүүст тун хэрэгтэй байдаг.
Тэгээд, хэрэв эхний диск эвдрэх, эсвэл вирустаж гэмтэх зэрэг хүндрэл
гарвал, BIOS дээр дискнүүдийн дарааллыг өөрчилж хуулбарласан өгөгдөлтэй
дискнээс үйлдлийн системээ эхлүүлэн ажиллаж болдог.
Энэ нь бараг дискнүүдийн кабелийг хайрцгийг нь нээлгүйгээр
сольж байгаатай ижил юм.
SCSI
BIOS
SCSI диск хянагчтай системүүд нь голдуу
BIOS өргөтгөлтэй байдаг бөгөөд найм хүртэлх SCSI дискнүүдийг
иймэрхүү зарчмаар дараалуулж чаддаг.
Иймэрхүү арганд дассан хүнд FreeBSD арай өөрөөр
үйлчилдэг бөгөөд энэ нь их цочирдуулдаг.
FreeBSD BIOS-г ашигладаггүй бөгөөд BIOS-н логик дискний дугаарлалтыг
мэддэггүй
. Энэ нь ялангуяа яг адилхан дискэн дээр
дискний зургийг хуулбарласан үед бодсоноос өөр үйлчлэл үзүүлэхэд хүргэдэг.
FreeBSD-г хэрэглэх үедээ BIOS-г үргэлж өөрөөр нь диск дугаарлалт
хийлгэж, тэр чигээр нь үлдээх хэрэгтэй. Хэрэв та дискний дугаарлалтыг
өөрчлөхөөр бол, компьютерийнхаа хайрцгийг онгойлгож дискний сэлгүүр
болон залгууруудыг тохируулж залгах хэрэгтэй.
Билл болон Фрэд нарт тохиолдсон явдлыг авч үзэцгээе:
Билл өөрийнхөө хуучин Wintel компьютераа янзалж FreeBSD суулгаад
Фрэдэд өгөхөөр болжээ. Билл нэг SCSI хянагчтай бөгөөд түүний эхний SCSI
диск дээр FreeBSD-г суулгажээ.
Фрэд суулгасан системийг хэрэглэж эхлэв. Гэвч хэсэг өдрийн дараа
хуучин SCSI дискэн дээр зарим алдаанууд гараад байна гэж Биллд хэлжээ.
Хэдэн өдрийн дараа уг хүндрэлийг Билл засахаар шийджээ.
Тэгээд арынхаа өрөөнөөс уг дисктэй ижил, нөөц хадгалалт
хийсэн дискээ авчирчээ. Авчирсан дискэн дээрээ гадаргууны шалгалт хийхэд
ямар ч алдаагүй гэж гарч ирэв. Тэгэхээр нь нөхөр Билл тэр дискийг
SCSI хяналтын дөрөв дэх залгуур дээр залгаад эхний дискнээс дөрөв дэх диск уруу
нөөц image буюу хуулбар дүрс хийж авч гэнэ. Шинэ залгасан диск сайхан ажиллаж
байсан тул баярласан Билл уг дискийг цаашид хэрэглэхээр шийдээд
SCSI BIOS дээр үйлдлийн системийг ачаалах дискний дугаарыг дөрөв болгож
өөрчилжээ. FreeBSD-н эхлэх ачаалалт зүгээр байсан бөгөөд маш сайхан
ажиллаж эхлэв.
Фрэд цааш нь хэдэн хоног ажилласны дараа төдий удалгүй Билл болон Фрэд
хоёр FreeBSD-г шинэчлэх шинэ адал явдал хөөцөлдөх хүсэл төржээ. Билл SCSI хянагчийн
эхний дискийг аваад оронд нь үүнтэй ижилхэн өөр нөөцөлсөн
диск авчирж
залгав. Билл
FreeBSD -н шинэ хувилбарыг эхний SCSI диск дээр Фрэдийн шидэт интернэтээс FTP-ээс
татаж авсан уян дискнээс эхлүүлж суулгав. Суулгац маш амжилттай болжээ.
Фрэд гуай FreeBSD -н шинэ хувилбарыг хэдэн хоног туршиж үзээд
инженерийн салбарт хэрэглэхэд тун тохиромжтой юм байна гэсэн дүгнэлт өгч гэнэ.
Ингээд хуучин хувилбар дээр хийж байсан ажлуудаа хэрэглэх хэрэг болж гэнэ.
Тэгээд Фрэд гуай дөрөвдүгээр SCSI дискээ mount буюу холболт хийж
(өмнө суулгасан FreeBSD-н хуучин хувилбар) гэнэ. Фрэд гуайн нүдэнд
дөрөв дэх SCSI дискэн дээр өөрийнх нь хийж байсан ажлууд байхгүй байлаа.
Тэр өгөгдлүүд хаачсан бэ?
Эхний дискнээс дөрөв дэх диск уруу Билл гуай дүрс хуулалт
хийснээр дөрөв дэх диск нь хуулбар
болсон билээ.
Билл гуайн SCSI BIOS дээр дөрөв дэх дискнээс ачаалалт эхлүүлнэ
гэсэн тохиргоо бол тэнэглэл байжээ.
FreeBSD нь SCSI BIOS тохируулгыг үл харгалзан
эхний SCSI дискнээс эхлүүлсээр байсан байна.
BIOS дээр иймэрхүү өөрчлөлт хийснээр зарим ачаалах үйлдэл болон
ажиллуулагч тохируулгыг өөрчилдөг боловч,
FreeBSD эхлэх үедээ энэ тохируулгыг харгалзаж үздэггүй бөгөөд
өөрийнхөөрөө диск дугаарлалт хийж эхэлдэг.
Энд үзүүлснээр, систем нь эхний SCSI дискнээс эхэлсээр байсан бөгөөд
Фрэдийн бүх өгөгдөл дөрөв дээр биш эхний диск дээр байсан байна.
Хүмүүст бол дөрөв дэх SCSI дискнээс эхэлж байгаа мэт харагдсан байна.
Ийм үйлдэл болсны дараа ямар ч өгөгдөл устаж алга болоогүй болохыг
бид танд мэдэгдэж байгаадаа баяртай байна. Учир нь, хуучин эхний SCSI
дискийг буцааж залгаад Фрэдийн бүх өгөгдлийг буцааж авч чаджээ.
(Билл эхний дискнээс эхлүүлсэн байна).
Хэдийгээр бид нар SCSI дискэн дээр жишээ татсан боловч иймэрхүү үйлдэл
IDE диск дээр бас тохиолдож болно.
FDisk ашиглан дискний зүсмэл үүсгэх
Энэ хэсэгт хийсэн өөрчлөлт тань диск уруу бичигдэхгүй.
Хэрэв та ямар нэгэн алдаа хийж гэж бодоод дахин шинээр эхлэхийг хүсвэл
sysinstall-н гарах цэсийг ашиглах, эсвэл
U товч дарж Undo буюу буцаж үйлдэж болно.
Хэрэв та бүр эргэлзэж юу хийхээ мэдэхгүй болоод ирвэл компьютераа шууд
унтрааж болно.
Стандарт суулгацыг сонгосны дараа
sysinstall танд дараах мэдэгдлийг харуулна:
Message
In the next menu, you will need to set up a DOS-style ("fdisk")
partitioning scheme for your hard disk. If you simply wish to devote
all disk space to FreeBSD (overwriting anything else that might be on
the disk(s) selected) then use the (A)ll command to select the default
partitioning scheme followed by a (Q)uit. If you wish to allocate only
free space to FreeBSD, move to a partition marked "unused" and use the
(C)reate command.
[ OK ]
[ Press enter or space ]
Энэ хэсгийг орчуулбал:
Мэдэгдэл
Дараагийн хэсэгт та өөрийнхөө дискэнд DOS-маягийн ("fdisk")
диск хуваалт хийх хэрэгтэй. Хэрэв та дискнийхээ бүх хэмжээг
FreeBSD-д зориулна гэж бодож байвал (дискэн дээр байгаа бүх өгөгдлийг
дарж бичнэ) (A)ll тушаалыг сонгоод дараа нь (Q)uit цэсийг сонгож
гараарай. Хэрэв та зөвхөн сул чөлөөтэй байгаа хэсгийг FreeBSD-д
зориулна гэж бодож байгаа бол "unused" буюу хэрэглэгдээгүй гэсэн хэсгийг
сонгоод (C)reate буюу үүсгэ гэсэн тушаалыг сонгоорой.
[ OK ]
[ enter товч эсвэл зай авагч товч дарна уу]
Энд голдуу Enter товч дардаг. Ингэсний дараа
цөмд эхлэх үед таньж туршсан хатуу дискнүүдийн жагсаалтыг танд харуулах
болно.
дээр IDE дисктэй системийн жишээ
харуулав. Тэдгээр нь
ad0 болон ad2 гэсэн
нэртэй буй.
FDisk-н хэрэглэх дискийг сонгох
Та магадгүй яагаад ad1 дискийг
энд харуулсангүй вэ? гэж гайхаж мадагүй.
Танд хоёр ширхэг IDE хатуу диск байна гэж үзье. Нэг нь
нэг IDE залгуур дээр мастер диск болж залгагдсан бөгөөд нөгөөх нь
хоёр дахь IDE залгуур дээр суугдсан байг. Хэрэв FreeBSD нь тэдгээрийг
ad0 ба
ad1 гэж дугаарласан бол бүх юм зүгээр л ажиллах байсан.
Гэвч, хэрэв та гурав дахь дискийг эхний IDE залгуур дээрх
мастер дисктэй боол болгож залгавал уг диск ad1
гэж дугаарлагдах бөгөөд өмнө нь ad1 гэж дугаарлагдсан
диск ad2 гэж нэрлэгдэнэ. Дискэнд өгсөн нэрийг ашиглан
(жишээ нь ad1s1a) файл системийг хайхад хэрэглэдэг учраас
гэнэт таны дискнүүд өөр харагдаж эхлэх бөгөөд та FreeBSD-н тохируулгыг дахин хийх
шаардлага гарна.
Ийм хүндрэлийг арилгахын тулд цөм нь IDE дээр залгагдсан дискнүүдийг таньсан
дарааллаар нь биш харин залгагдсан байрлалаас нь хамааран дугаарладаг.
Ийм учраас хэрэв IDE-н хоёр дахь залгуур дээр залгагдсан мастер диск нь
үргэлж ad2 гэж нэрлэгдэх бөгөөд
ad0 эсвэл ad1 дискнүүд
бүр байхгүй байсан ч энэ нэрээрээ л байх болно.
Энэ нь FreeBSD-н цөмийн анхны тохируулга бөгөөд, ийм шалтгааны улмаас
ad0 болон ad2 гэж харуулж байна.
Тэгэхээр энэ зурган дээр байгаа машины IDE 2 залгуур дээр хоёр мастер
диск залгагдсан бөгөөд ямар ч боол диск байхгүй байна гэж харуулж байна.
Та аль диск дээр нь FreeBSD-г суулгахаа сонгоод &gui.ok; дээр дарах хэрэгтэй.
FDisk эхлэх бөгөөд
дэлгэц дээр -тэй төстэй зураг харуулагдах болно.
FDisk нь дэлгэц дээр гурван хэсэгт
хуваагдаж харуулагддаг.
Эхний хэсэгт нь дээд хоёр мөр хамаарагддаг бөгөөд сонгогдсон
дискний нарийвчилсан мэдээллүүдийг харуулдаг. Энэ нь FreeBSD-н
өгсөн нэр, дискний зохион байгуулалт мөн дискний нийт хэмжээ
зэргийг харуулдаг.
Хоёр дахь хэсэгт дискэн дээр байгаа зүсмэлүүдийг харуулдаг ба
хаанаас эхлээд хаана дууссан, ямар хэмжээгээр зүсэгдсэн бөгөөд
FreeBSD хэрхэн нэр өгсөн, бас уг зүсмэлийг тодорхойлсон тодорхойлолт болон
дэд төрлийг нь харуулдаг. Энэ жишээ дээр, компьютер дээрх дискний хэрэглэгдээгүй хоёр
зүсмэлийг харуулсан байна. Уг зурган дээр бас нэг том FAT
зүсмэл байгааг харуулсан байгаа бөгөөд магадгүй энэ нь &ms-dos; / &windows;
системийн C: диск байж болзошгүй.
Мөн уг зурган дээр бас нэг өргөтгөсөн зүсмэл байгааг харуулсан байгаа ба, бас энэ
нь &ms-dos; / &windows; систем дээр нэг өргөтгөсөн диск байж магадгүй.
Гурав дахь хэсэг нь
FDisk дээр хэрэглэж болох тушаалуудын жагсаалт байна.
Засварлаж эхлэхээс өмнөх Fdisk-н диск хуваалтын жишээ
Одоо таны хийх алхам дискээ хэрхэн зүсэж хуваахаас их хамаарна.
Хэрэв та дискээ бүхлээр нь FreeBSD-д зориулна гэж бодож байвал
(дискэн дээр байгаа бүх өгөгдлийг дарж суугдах бөгөөд
sysinstall танаас суулгацын явцад лавлаж асуух болно)
Use Entire Disk буюу дискийг бүхлээр нь хэрэглэ гэсэн заалтад
буй A товч дарах хэрэгтэй.
Байсан бүх зүсмэлүүд арилах бөгөөд жижигхэн хэсэг нь unused буюу хэрэглэгдээгүй
гэж хуваагдаад (компьютер диск шалгахад зориулагддаг хэсэг) үлдсэн том хэсэг нь
FreeBSD-д зориулж хуваагддаг. Ингэж сонгосны дараа сумтай товч хэрэглэн
шинээр үүссэн FreeBSD-н зүсмэлийг сонгоод S товч дарж
уг зүсмэлээс эхлэн ачаалагддаг болгох хэрэгтэй. Таны дэлгэц
-тэй төсөөтэй зураг харуулах ёстой.
Тэмдэглэж хэлэхэд, Flags баганад буй
A үсэг нь уг зүсмэлийг active буюу идэвхтэй
гэдгийг илэрхийлж байгаа бөгөөд энэ зүсмэлээс эхлэж ачаалагдах болно гэдгийг
харуулж байгаа юм.
Хэрэв та өмнө нь хэрэглэгдэж байсан зүсмэлүүдээс нэгийг нь FreeBSD-д зориулна
гэж бодсон бол уг зүсмэлийг сонгоод D товч дарж устгах хэрэгтэй.
Дараа нь та C товч дарвал үүсгэх зүсмэлийн хэмжээг танаас асуудаг.
Хүссэн хэмжээгээ оруулаад Enter товч дарах хэрэгтэй. Уг лавлаж асуусан
цонх дээр буй анхны тоо бол уг зүсмэл дээр хэрэглэж болох хамгийн их хэмжээг зааж байдаг
тул уг зүсмэлийг бүхлээр нь хэрэглэнэ гэж бодвол шууд уг тоог өөрчлөлгүй хэрэглэх хэрэгтэй.
Хэрэв та урьдчилан FreeBSD -д зориулан дискээ суллачихсан байвал (магадгүй
&partitionmagic; гэх мэтийн програм ашиглан дискээ бэлтгэсэн бол)
дараа нь C товч дарж шинэ зүсмэл үүсгээрэй. Дахин сануулахад, зүсмэл үүсгэх
үед хуваах зүсмэлийн хэмжээг танаас асуух болно.
Fdisk дискийг бүхлээр нь хэрэглэж буй жишээ
Хувааж дуусаад Q товч дарж гарна.
Таны өөрчилсөн өөрчлөлтүүд sysinstall дээр
хадгалагдах бөгөөд диск уруу одоохондоо бичигдээгүй байгаа.
Boot Manager буюу эхлэн ачаалалт зохицуулагчийг суулгах
Танд одоо эхлэн ачаалалт зохицуулагчийг суулгах эсэхээ сонгох
боломж гардаг. Хэрэв танд дараах нөхцлүүд биелж байвал
голдуу FreeBSD boot manager-ийг сонгох нь элбэг:
Танд олон дискнүүд байгаа бөгөөд FreeBSD-г
эхнийх дээр нь суулгаагүй бол.
Та FreeBSD-г өөр үйлдлийн системтэй хамт нэг диск дээр суулгаад
компьютер эхлэх үед FreeBSD-г эхлүүлэх үү эсвэл нөгөө үйлдлийн системийг
эхлүүлэх үү гэж сонголт хиймээр байгаа бол.
Хэрэв FreeBSD нь уг машин дээр байгаа цорын ганц
үйлдлийн систем байхаар бол
Standard -г сонгоход хангалттай.
Хэрэв та FreeBSD-г эхлүүлж чадах өөр ямар нэгэн програм
суулгасан бол None -г сонгоорой.
Сонголтоо хийгээд Enter товчийг дар.
Sysinstall-н эхлэн ачаалалт зохицуулагчийн цэс
F1 товч дарвал тусламжийн цэс харуулагдах бөгөөд
өөр үйлдлийн системтэй хамтарч хэрэглэх үед ямар хүндрэл үүсэж болох талаар
тайлбарлаж өгдөг.
Бусад диск дээр зүсмэл үүсгэх
Хэрэв танд нэгээс илүү олон дискнүүд байгаа бол эхлэн ачаалалтын
зохицуулагчийг сонгосны дараа диск сонгох цэсэнд буцаж очдог. Хэрэв та
FreeBSD-г олон диск хэрэглэж суулгахыг хүсвэл,
FDisk ашиглан цааш нь зүсэж хуваах хэрэгтэй.
Хэрэв та FreeBSD-г эхний дискнээс өөр диск дээр суулгаж байгаа бол
FreeBSD-н эхлэн ачаалалтыг зохицуулагчийг хоёулан дээр нь суулгах хэрэгтэй.
Диск сонгох цэснээс гарах
Tab товч хэрэглэн дискнүүд болон &gui.ok;, эсвэл
&gui.cancel; зэрэг тушаалууд уруу сэлгэж болно.
Tab товч хэрэглэн
&gui.ok;, дээр сонгоод Enter товч дарж суулгацыг цааш нь
үргэлжлүүлнэ.
Disklabel буюу дискэнд нэр өгч хуваалт үүсгэх
Та одоо үүсгэсэн зүсмэл дотроо хуваалт үүсгэх ёстой.
Хуваалт болгон
a үсгээр эхлээд h хүртэл нэр авдаг бөгөөд
b, c болон
d гэсэн нэрнүүд нь тусгай зөвшлийн дагуу өөр
зориулалтаар хэрэглэгддэг тул
та үүнийг хүлээн зөвшөөрөх хэрэгтэй.
Хэрэв олон диск дээр хуваалт үүсгэж байгаа бол
зарим програмууд нь зорилгоосоо хамаараад онцгой
хуваалтын загвар хэрэглэдэг. Гэхдээ та одоогоор
FreeBSD-г анх удаагаа суулгаж байгаа диск дээр
хэрхэн хуваалт үүсгэх тухай нэг их бодох шаардлага байхгүй.
Хамгийн чухал нь FreeBSD-г суулгаад хэрхэн хэрэглэдэг талаар сурах
явдал юм. Та үйлдлийн системд нэлээн гаршиж сайжирсан үедээ
FreeBSD-г дахин шинээр хэдийд ч суулгаж болно.
Энд үзүүлж буй хуваалтын загвар нь дөрвөн хуваалттай байна. Нэг нь swap хэмжээнд,
бусад гурав нь файлын системд зориулагдсан байна.
Эхний дискний хуваалт
Хуваалт
Файл систем
Хэмжээ
Тодорхойлолт
a
/
100 MБ
Энэ бол root буюу эх файл систем юм. Бусад бүх файл системүүд
ямар нэгэн аргаар энд танигдаж хэрэглэгддэг. 100 MБ хэмжээ
бол тухайн зорилгодоо таарсан хэмжээ. Та энд тийм их өгөгдөл хадгалахгүй
бөгөөд ердийн FreeBSD-н суулгац нь энд 40 MБ-г хэрэглэдэг.
- / дээр үлдсэн зай нь дараа нь хэрэглэгдэх зорилгоор юмуу эсвэл түр
+ / дээр үлдсэн зай нь дараа нь хэрэглэгдэх зорилгоор юм уу эсвэл түр
зуурын өгөгдөл зэрэгт зориулагддаг.
b
N/A
2-3 x RAM
Системийн swap зай нь энэ хуваагдал дээр
байрладаг. swap-д зориулж хэмжээгээ тохируулах нь
бас чухал. Хамгийн сайн хэрэглэгддэг арга бол, байгаа санах ойныхоо (RAM)
- хэмжээнээс хоёр юмуу гурав дахин их хэмжээтэй байхад болно.
+ хэмжээнээс хоёр юм уу гурав дахин их хэмжээтэй байхад болно.
Хэрэв танд 32 MБ хэмжээтэй RAM санах ой байгаа бол ядаж 64 MБ
хэмжээтэй swap бэлдэх хэрэгтэй.
Хэрэв та нэгээс их дисктэй бол диск болгонд зориулж swap
зай үүсгэж болно. Ингэвэл, FreeBSD нь диск болгонд буй
swap зайг хэрэглэснээр илүү үр дүнтэй ажилладаг. Энэ тохиолдолд
хэрэглэх нийт swap-нхаа хэмжээг
(жишээ нь, 128 MБ) байгаа дискнийхээ тоонд хувааж
(жишээ нь хоёр дисктэй гэж үзье) гарсан хэмжээг дискэн дээр swap-д
зориулж бэлдэх хэрэгтэй бөгөөд жишээний дагуу бол 64 MБ диск болгонд
ногдож байна.
e
/var
50 MБ
/var санд байнга өөрчлөгдөж байдаг файлууд байрладаг;
бүртгэл файл, мөн бусад удирдах болон хянах файлууд энэ төрлийн файлд ордог. Эдгээр
файлын ихэнх нь FreeBSD дээр ажилладаг програмуудаар өдрийн турш уншигдаж бас
бичигдэж байдаг. Иймэрхүү файлуудыг нэг дор байрлуулснаар
FreeBSD нь өөр файл систем уруу хандаж цаг заралгүй идэвхитэй ажиллаж чаддаг.
f
/usr
Дискний үлдсэн хэсэг
Бараг бусад бүх файлууд нь
/usr санд болон түүн дотор буй дэд сангуудад байрладаг.
Хэрэв та FreeBSD-г олон дискнүүд дээр дамнан суулгаж байгаа бол
бусад дискнүүд дээр үүсгэсэн зүсмэл дотроо хуваалт үүсгэх хэрэгтэй.
Хамгийн амархан арга нь диск болгонд хоёр хуваагдал үүсгээд нэгийг нь
swap зай болгоод нөгөөх нь ямар нэгэн файл систем болгох арга байдаг.
Бусад дискэн дээрх дискний хуваалт
Хуваалт
Файл систем
Хэмжээ
Тодорхойлолт
b
N/A
Тодорхойлолтоос уншина уу
Өмнө дурьдсанчлан, swap хэмжээг диск болгон дээр
үүсгэж болдог. Хэдийгээр a хуваалт
сул байсан ч гэсэн зарчмын дагуу swap зай нь
b хуваалт дээр байрладаг.
e
/diskn
Дискний үлдсэн хэмжээ
Дискний үлдсэн хэмжээ нь нэг бүхэл хуваалт болдог.
Энэ нь e хуваалт дээр биш харин a
хуваалт дээр байрлаж болох байсан ч зарчмын дагуу a
хуваагдал дээр root буюу эх файл систем (/) суугддаг.
Та энэ зарчмыг дагахгүй байж болох боловч
sysinstall харин дагадаг: Энэ зарчмыг дагаснаар
суулгацыг цэвэрхэн болгодог. Та энэ файл системийг хаана ч холбож болох бөгөөд
энэ жишээн дээр бол уг файл системийг
/diskn гэсэн сан дотор
холбосон байна. n үсэг нь дискний
дугааруудыг илэрхийлж байна. Гэхдээ та хүсвэл өөр газар холбож болно.
Хуваагдлынхаа загвараа ингэж хийж дуусаад
sysinstall-г ашиглаж үүсгэх хэрэгтэй. Үүсгэх үед дараах мэдэгдлийг
танд харуулдаг:
Message
Now, you need to create BSD partitions inside of the fdisk
partition(s) just created. If you have a reasonable amount of disk
space (200MB or more) and don't have any special requirements, simply
use the (A)uto command to allocate space automatically. If you have
more specific needs or just don't care for the layout chosen by
(A)uto, press F1 for more information on manual layout.
[ OK ]
[ Press enter or space ]
Үүний хөрвүүлбэл:
Мэдэгдэл
Та одоо, fdisk ашиглан бий болгосон хуваалтаар BSD хуваалт үүсгэх хэрэгтэй.
Хэрэв танд тодорхой хэмжээний дискний зай (200MБ эсвэл түүнээс дээш) байгаа
бөгөөд ямар нэгэн онцгой шаардлага тавигдаагүй бол (A)uto тушаалыг ашиглан
- дискний зайг автоматаар тохируулж болно. Хэрэв танд онцгой шаардлага бий юмуу
+ дискний зайг автоматаар тохируулж болно. Хэрэв танд онцгой шаардлага бий юм уу
эсвэл (A)uto тушаалаар үүсгэх байрлуулалт тийм чухал биш бол
F1 товч дарж гарын авлага дээрх нэмэлт мэдээллийг харж болно
[ OK ]
[ enter товч эсвэл зай авагч товч дарна уу]
Enter товч дарж FreeBSD-н диск хуваалтыг үүсгэж бичдэг
Disklabel нэртэй програм харуулагдана.
дээр Disklabel
-г анх эхлүүлэх үеийг харуулсан. Дэлгэц гурван хэсэгт хуваагдсан байгаа.
Эхний хэдэн мөрөнд, таны ажиллаж байгаа дискний нэрийг харуулсан бөгөөд
мөн хуваагдал агуулсан зүсмэлийг (энд Disklabel зүсмэл
гэж нэрлэлгүй харин Partition name буюу хуваалтын нэр гэж
нэрлэсэн байна) харуулсан байна.
Энэ хэсэгт мөн зүсмэлд буй сул хэсгийн хэмжээг харуулдаг бөгөөд уг зураг дээр бол
уг хэмжээ нь одоогоор ямар ч хуваалтад хэрэглэгдээгүй байна.
Дэлгэцийн дунд хэсэг үүсгэгдсэн хуваалтуудыг харуулдаг бөгөөд үүнд,
хуваалтын агуулж байгаа файл системийн нэр, түүний хэмжээ, мөн файл системд
хамаатай нэмэлт сонголтуудыг харуулдаг.
Дэлгэцийн доод гурав дахь хэсэгт Disklabel
дээр хэрэглэж болох гарын товчлууруудыг харуулдаг юм.
Sysinstall-н Disklabel буюу дискэнд нэр өгөн засварлагч
Disklabel нь мөн автоматаар
хуваалтуудыг үүсгээд анхдагч хэмжээг нь үүсгэж чаддаг.
Үүнийг туршихын тулд A товчийг дарж үзээрэй.
Тэгвэл танд -тай төстэй зураг
харуулагдана. Таны хэрэглэж байгаа дискнээс хамаараад
анхны зааж өгсөн хэмжээ нь өөр байж болох юм. Хэрэв та анхны
хэмжээг нь хүлээн зөвшөөрч л байвал энэ тийм чухал биш.
Анхдагч хуваалтад /tmp санг /
хуваалтаас тусад нь өөр хуваалтад үүсгэдэг бөгөөд ингэснээр
/ хуваалтыг түр зуурын файлуудаар түргэн
дүүргэхээс сэргийлж өгдөг.
Sysinstall-н Disklabel хэрэгслийн автомат тохируулалт
Хэрэв та энэ автомат анхдагч хуваалтыг хүсэлгүй, өөрийнхөөрөө
хуваахыг хүсвэл, сумтай товч хэрэглэж сонгоод D
товч дарж устгаарай. Уг товчийг дахин дахин дарж бүх санал болгосон
хуваалтыг устгана.
Эхний хуваалтыг үүсгэхийн тулд (a үсэг нь
/ — root буюу эх файлын систем болдог),
дэлгэцийн дээд хэсэгт буй зүсмэлийг сонгож байгаад C
товч дарах хэрэгтэй. Лавлаж асуух цонх гарч ирэх бөгөөд уг цонхонд
шинэ үүсгэх хуваалтын хэмжээг ( дээр
харуулсан шиг) шаарддаг. Та хэрэв хүсвэл, уг талбарт хуваалтын хэмжээг дискний
блок хэмжээг, эсвэл тоо оруулаад ард нь M үсэг тавьж мегабайтаар,
G үсэг тавьж гигабайтаар, эсвэл
C үсэг тавьж цилиндрийн тоогоор илэрхийлж өгч болдог.
FreeBSD 5.X хувилбараас эхлээд UFS2-г
хэрэглэж сонгоод (&os; 5.1 дээр бол анхнаасаа сонгогдсон байдаг бөгөөд
түүнээс дээш хувилбар дээр бас адил) Custom Newfs буюу дурын шинэ файл систем
(Z товч) сонголтыг ашиглан дискний нэрүүдийг
Auto Defaults сонголтоор үүсгээд Custom Newfs сонголт ашиглан
эсвэл сонголт ашиглаж үүсгэж болдог.
Програмын аргаар шинэчлэх буюу гэсэн сонголтыг
Custom Newfs сонголтоор өөрчлөх үедээ нэмэх ёстойг мартаж болохгүй!
Root буюу эх хуваалт дээрх сул зай
Анхны харуулж байгаа хэмжээ нь зүсмэл дээр үлдсэн хэмжээг
зааж харуулдаг. Хэрэв та өмнө харуулсан хуваалтын хэмжээг
харж байгаа бол
Backspace товч дарж устгаад дээр
харуулсан шиг 64M гэж оруулаад дараа нь
&gui.ok; дээр дарах хэрэгтэй.
Root partition буюу эх хуваалтын хэмжээ
Хуваалтад зориулсан хэмжээг зааж өгсний дараа
танаас уг хуваалт дээр файл систем байрлуулах уу эсвэл
swap зай байрлуулах уу гэж асуудаг. Уг асуух цонхыг
дээр харуулав. Эхний
хуваалт заавал файл систем байх ёстой учир энэ удаад
FS гэсэн сонголтыг сонгоод
Enter дээр дарах хэрэгтэй.
Root Partition буюу эх хуваалтын төрлийг сонгох
Сүүлд нь, та файл систем үүсгэж байгаа болохоор
хаана таниулж холбохыг Disklabel дээр
зааж өгөх хэрэгтэй. Уг заалтыг оруулдаг цонхыг
дээр харуулав. root буюу
эх файл системийн холбох цэг бол / болохоор
та / гэж бичээд Enter дараарай.
Root-г холбох цэг
Дэлгэцэн дээр үүсгэсэн хуваалтуудыг шинэчилж
харуулах болно. Та өмнө хийсэн үйлдлээ бусад хуваалт дээр
хийх хэрэгтэй. Хэрэв та swap хуваалт үүсгэх болонгуут
swap хуваалтыг холбох шаардлага байдаггүй учир
танаас файл системийн холбох цэг гэж асуухгүй.
Сүүлийн хуваалт
/usr-г үүсгэх үед санал болгосон
хэмжээг өөрчлөлгүй тэр чигээр нь авч хэрэглэснээр зүсмэлийн
үлдсэн бүх хэмжээг ашиглаж дуусах нь тэр билээ.
Таны FreeBSD DiskLabel дээрх сүүлчийн харуулалт нь
зурагтай
төстэй байх болов уу. Гэхдээ таны сонгосон хэмжээнээс
мэдээж өөр байж болно. Q товч дарж
уг хэсгийг дуусгана.
Sysinstall Disklabel засварлагч
Юу суулгахаа сонгох
Суулгах түгээлтийн төрлөө сонгох
Ямар түгээлтийн төрөл суулгах нь системийг ямар зорилгоор хэрэглэх
болон дискэнд байгаа сул зайнаас маш их хамаарна.
Суулгацад зориулж урьдчилан бэлдсэн суулгах хэмжээ нь
суулгаж болох хамгийн бага хэмжээнээс эхлүүлээд бүгдийг суулгах
хүртэл боломж өгнө. &unix; ба/эсвэл FreeBSD системийг шинээр сурч
байгаа хүмүүст эдгээр сонголтоос нэгийг нь сонгох хэрэгтэй байх.
Урьдчилан бэлдсэн түгээлтийн төрлийг өөрчилж суулгах нь дадлагажсан туршлагатай
хэрэглэгчдэд илүүтэй зориулагдсан байдаг.
F1 товчийг түгээлтийн төрөл бүр дээр дарж
юу агуулсан болохыг нь харж болно. Тусламж файлыг харсны дараа
Enter товч дээр дарвал Select Distributions буюу
түгээлтийн төрөл сонгох цэсэнд буцаж очдог.
Хэрэв та график горимд ажиллана гэж бодож байвал
X ээр эхэлсэн түгээлтийн төрлүүдээс сонгох хэрэгтэй.
X серверийн тохиргоо болон анхдагч график горимын орчны сонголт нь
&os;-г суулгасны дараа хийгдэх ёстой. Х сервертэй хамаатай нэмэлт
мэдээллийг хэсгээс уншаарай.
X11-н анхдагч хувилбар нь таны суулгаж байгаа
FreeBSD-н түгээлтийн төрлөөс хамаарна. FreeBSD-н 5.3 гэсэн
хувилбараас өмнөх хувилбаруудын хувьд анхдагчаар суугддаг
X11 нь &xfree86; 4.X бөгөөд
&os; 5.3-с дээшхи хувилбаруудын анхдагч X11 нь
&xorg; болжээ.
Хэрэв та цаашдаа өөртөө тохируулсан цөм эмхэтгэж бэлдэнэ
гэж бодож байгаа бол source code буюу эх бичлэг агуулсан сонголтыг
сонгох хэрэгтэй. Яагаад өөрчилж тохируулсан цөм хэрэгтэй тухай
нэмэлт мэдээллийг хэсгээс харна уу.
Мэдээж, элдэв ид шидтэй, уян хатан систем бол
юм болгоныг л агуулдаг. Хэрэв хангалттай дискний
хэмжээ танд байгаа бол
зурагт харуулсны дагуу All гэдгийг
сонгоод Enter товч дарах хэрэгтэй. Хэрэв танд
дискний сул зай тийм чухал бол өөртөө тохирсон түгээлтийн төрлийг нь сонгоорой.
Суулгацын дараа бусад түгээлтийн төрлөөс нэмж болох учраас та төгс сонголт байхгүй байна гэж бүү цухалдаарай.
Суулгах түгээлтийн төрлөөс сонгох
Портын цуглуулгыг суулгах
Хүссэн түгээлтийн төрлөө сонгосны дараа FreeBSD-н портын цуглуулгыг
суулгах боломж гардаг. Портын цуглуулга гэдэг нь програм суулгах
амарчилсан арга юм. Портын цуглуулга нь шаардлагатай програмын эх
бичлэгийг агуулдаггүй, харин гуравдагч хөгжүүлэгчдийн бүтээсэн
програмыг татаж аваад хөрвүүлж суулгах автоматжуулсан үйлдлүүд
байдаг. дээр портын цуглуулгыг хэрэглэх
талаар дурьдсан буй.
Порт суулгах програм нь таны дискний зай хангалттай эсэхийг шалгадаггүй.
Тийм болохоор дискэнд тань хангалттай зай байгаа тохиолдолд энэ сонголтыг хийх
хэрэгтэй. FreeBSD &rel.current; хувилбарын байдлаар бол портын цуглуулга
нь ойролцоогоор &ports.size; хэмжээг дискэн дээр эзэлдэг. FreeBSD-н хувилбар шинэчлэх
тутамд энэ хэмжээ ихсэнэ гэж тооцох хэрэгтэй.
User Confirmation Requested
Would you like to install the FreeBSD ports collection?
This will give you ready access to over &os.numports; ported software packages,
at a cost of around &ports.size; of disk space when "clean" and possibly much
more than that if a lot of the distribution tarballs are loaded
(unless you have the extra CDs from a FreeBSD CD/DVD distribution
available and can mount it on /cdrom, in which case this is far less
of a problem).
The Ports Collection is a very valuable resource and well worth having
on your /usr partition, so it is advisable to say Yes to this option.
For more information on the Ports Collection & the latest ports,
visit:
http://www.FreeBSD.org/ports
[ Yes ] No
Портын цуглуулга суулгана гэвэл &gui.yes; гэдгийг сонгоно, хэрэв
суулгахгүй гэвэл &gui.no; гэдгийг сонгоод Enter
товч дээр дарж цааш нь үргэлжлүүлнэ. Choose Distributions буюу
суулгах түгээлтийн төрөл сонгох цэс дахин гарч ирэх болно.
Сонгосон суулгах түгээлтийн төрлөө лавлах
Хэрэв сонгосон түгээлтийн төрөлдөө та сэтгэл хангалуун байгаа бол
сумтай товч ашиглан Exit цэсийг сонгоод
дараа нь &gui.ok; сонголт идэвхитэй байх үед Enter
дээр дарж цааш нь үргэлжлүүлнэ.
Суулгацын төхөөрөмжөө сонгох
Хэрэв CDROM эсвэл DVD-нээс суулгахаар бол сумтай товчийг ашиглан
Install from a FreeBSD CD/DVD буюу FreeBSD-г CD/DVD-нээс
суулга гэдгийг сонгоно. Дараа нь &gui.ok; товчийг сонгосны
дараа Enter товч дарж суулгацыг үргэлжлүүлнэ.
Суулгацын бусад төрлийг сонгохоор бол тухайн тохирсон сонголтыг сонгож
харгалзах зааврыг нь дагах хэрэгтэй.
F1 товч дарж суулгацын төхөөрөмжийн тухай
тусламжийг үзэж болно. Enter товч дарж тусламжаас гаран
суулгацын төхөөрөмж сонгох цэс рүү буцна.
Суулгацын төхөөрөмж сонгох
FTP суулгацын горим
суулгац
сүлжээ
FTP
Таны сонгож болох гурван төрлийн FTP суулгацын горим бол:
active FTP буюу идэвхитэй FTP, passive FTP буюу идэвхгүй FTP, эсвэл HTTP
proxy буюу HTTP прокси.
FTP Active (идэвхитэй): Install from an FTP
server (FTP серверээс суулгах)
Энэ сонголт нь бүх FTP дамжуулалтыг Active буюу идэвхитэй
горим ашиглаж гүйцэтгэдэг. Энэ холболт нь галт ханаар дамжиж ажиллахгүй бөгөөд
харин идэвхгүй горимыг дэмждэг хуучин FTP серверүүдтэй ихэвчлэн ажилладаг.
Хэрэв таны холболт идэвхгүй горимд (анхдагч горим) гацаж байвал
идэвхитэй болгоод үзэх хэрэгтэй!
FTP Passive (идэвхгүй): Install from an FTP server through a
firewall (галт ханаар дамжиж FTP серверээс суулгах)
FTP
идэвхгүй горим
Энэ сонголт нь sysinstall-г бүх FTP
үйлдлийг Passive буюу идэвхгүй
горимд ажиллана гэж
тохируулдаг. Энэ нь дурын TCP порт дээр ирж байгаа холболтыг
зөвшөөрдөггүй галт ханаар дамжиж ажиллах боломж өгдөг.
FTP via a HTTP proxy (HTTP проксигоор дамжиж): Install from an FTP server
through a http proxy (HTTP проксигоор дамжин FTP серверээс суулгах)
FTP
HTTP проксигоор дамжин
Энэ сонголт нь sysinstall-г
HTTP протокол ашиглан (вэб хөтлөгч шиг) прокситой холбогдож
бүх FTP үйлдлийг гүйцэтгэхээр тохируулж өгдөг. Прокси нь ирсэн
хүсэлтийг хөрвүүлээд цааш нь FTP сервер уруу дамжуулдаг.
Ингэснээр хэрэглэгчид бүх FTP холболтыг хориод HTTP холболтыг
зөвшөөрсөн галт ханын дундуур дамжих боломж олгодог.
Энэ тохиолдолд та FTP серверийг зааж өгөхөөс гадна мөн проксигийн
нэрийг зааж өгдөг.
Прокси FTP серверийн тохируулгад жинхэнэ холбогдох серверийнхээ
нэрийг хэрэглэгчийн нэрийн хэсэг мэт @
тэмдгийн араас
оруулж өгөх хэрэгтэй. Ингэснээр прокси серверийг жинхэнэ сервер мэт
хуурч
ажиллуулдаг. Жишээ нь та
ftp.FreeBSD.org гэсэн серверээс суулгах
хэрэгтэй бөгөөд 1234 порт дээр буй foo.example.com гэсэн
FTP проксигоор дамжих ёстой байсан гэж авч үзье.
Энэ тохиолдолд та сонгох цэс рүү очоод, FTP хэрэглэгчийн нэрийг
ftp@ftp.FreeBSD.org гэж оруулаад нууц үгэнд нь
захианыхаа хаягийг бичих хэрэгтэй. Суулгацын төхөөрөмжөө FTP (эсвэл
прокси нь дэмждэг бол идэвхгүй FTP) гэж сонгоод URL хаягийг
ftp://foo.example.com:1234/pub/FreeBSD гэж оруулна.
ftp.FreeBSD.org-д буй
/pub/FreeBSD хаяг нь
foo.example.com гэсэн нэрээр дамжигдах бөгөөд
та суулгацыг энэ машинаас (уг машин таны файлуудыг
ftp.FreeBSD.org хаягнаас танд зуучилж өгнө)
татаж авч өгдөг.
Суулгацыг баталж гүйцээх
Хэрэв хүсвэл, одоо суулгацыг гүйцэтгэж болно. Энэ нь мөн хатуу дискэнд
өөрчлөлт оруулахаас сэргийлж цуцалж болох сүүлийн боломж юм.
User Confirmation Requested
Last Chance! Are you SURE you want to continue the installation?
If you're running this on a disk with data you wish to save then WE
STRONGLY ENCOURAGE YOU TO MAKE PROPER BACKUPS before proceeding!
We can take no responsibility for lost disk contents!
[ Yes ] No
&gui.yes; товчийг сонгоод
Enter товч дарж суулгацыг гүйцэтгэнэ.
Сонгосон түгээлт, суулгацын төхөөрөмж, компьютерийн хурд зэргээс
хамаараад суулгах хугацаа нь янз бүр.
Суулгацын үед явцын төлөв байдлыг илэрхийлсэн хэд хэдэн бичиглэл харуулагддаг.
Дараах бичиглэл харуулагдсан үед суулгац гүйцсэн байдаг:
Message
Congratulations! You now have FreeBSD installed on your system.
We will now move on to the final configuration questions.
For any option you do not wish to configure, simply select No.
If you wish to re-enter this utility after the system is up, you may
do so by typing: /stand/sysinstall .
[ OK ]
[ Press enter to continue ]
Enter товч дээр дарж суулгацын дараах тохируулгыг
хийх шатанд ордог.
&gui.no; товчийг сонгоод Enter товч дарвал
суулгац цуцлагдах бөгөөд системд ямар ч өөрчлөлт хийгдэхгүй. Тэгээд
дараах мэдээллийг харуулдаг:
Message
Installation complete with some errors. You may wish to scroll
through the debugging messages on VTY1 with the scroll-lock feature.
You can also choose "No" at the next prompt and go back into the
installation menus to retry whichever operations have failed.
[ OK ]
Юу ч суулгаагүй тохиолдолд энэ мэдээлэл харуулагддаг.
Enter товч дарж суулгацаас гарч болох
Суулгацын үндсэн цэсэнд буцаж очдог.
Суулгацын дараах тохиргоо
Амжилттай суулгацын дараа маш олон тохируулгын хэсэг эхэлдэг.
Уг тохируулгыг, шинээр FreeBSD-г ачаалахын өмнө хийж болох бөгөөд
эсвэл суулгацын дараа sysinstall (5.2 хувилбараас хуучин
&os; хувилбаруудад /stand/sysinstall)-г
ажиллуулан Configure-г сонгож тохиргоог дахин хийж болдог.
Сүлжээний тохиргоо
Хэрэв та өмнө нь FTP суулгац хийхдээ РРР тохируулга хийчихсэн бол, энэ дэлгэц танд харуулагдахгүй бөгөөд хэрэв дахин тохируулах шаардлагатай бол өмнө бичсэний дагуу үйлдэх боломж буй.
Дотоод сүлжээний тухай нарийвчилсан мэдээлэл мөн FreeBSD-г сүлжээний
gateway/router буюу хаалга/дамжуулагч (гарц/чиглүүлэгч) хэрхэн болгох талаар
Нэмэлт сүлжээ хэсгээс харна уу.
User Confirmation Requested
Would you like to configure any Ethernet or SLIP/PPP network devices?
[ Yes ] No
Сүлжээний төхөөрөмжийг тохируулахыг хүсвэл &gui.yes; гэж сонгоод Enter товч дээр дарах хэрэгтэй.
Үгүй бол &gui.no; гэдгийг сонгоод цааш нь үргэлжлүүлээрэй.
Сүлжээний төхөөрөмж сонгох нь
Тохируулах төхөөрөмжөө сумтай товч хэрэглэж сонгоод Enter товч дээр дарна.
User Confirmation Requested
Do you want to try IPv6 configuration of the interface?
Yes [ No ]
Энэ жишээ болгож авсан хувийн локал сүлжээнд одоо сонгосон байгаа интернэт төрлийн протокол нь (IPv4) бүрэн хангалттай болохоор &gui.no; гэж сонгогдоод Enter товч дарагдсан байна.
Хэрэв та өмнө нь байсан IPv6 сүлжээгээр RA сервер уруу холбогдсон байгаа бол &gui.yes; гэж сонгоод Enter дарах хэрэгтэй. Ингэсний дараа хэсэг хугацааны турш RA серверийг хайдаг.
User Confirmation Requested
Do you want to try DHCP configuration of the interface?
Yes [ No ]
Хэрэв DHCP (Dynamic Host Configuration Protocol буюу Динамикаар компьютерийг тохируулах протокол) шаардлагагүй бол &gui.no; гэж сонгоод Enter дээр дарах хэрэгтэй.
&gui.yes; гэж сонгосноор dhclient хэрэгслийг ажиллуулдаг бөгөөд хэрэв энэ нь амжилттай болвол сүлжээний тохиргоо автоматаар хийгдсэн байдаг. Нэмэлт мэдээлэл авахыг хүсвэл
хэсгээс харна уу.
Дараах сүлжээг тохируулах цонхонд, уг системийг дотоод сүлжээний gateway буюу хаалга болгон тохируулж байгааг харуулж байна.
ed0-д сүлжээний тохиргоог хийх нь
Tab товч хэрэглэн тохиргооны талбаруудад сэлгэж шаардлагатай тохируулгыг нь оруулаарай:
Host буюу уг компьютерийн нэр
Уг компьютерийн бүрэн нэр. Жишээ нь энэ тохиолдолд k6-2.example.com.
Domain буюу домэйн
Таны компьютерийн ашиглаж буй домэйн нэр. Энэ тохиолдолд example.com болж байна.
IPv4 Gateway буюу хаалга
- Дотоод биш компьютер уруу өгөгдөл цааш дамжуулан илгээгч компьютерийн IP хаяг. Хэрэв таны тохируулж байгаа машин тань сүлжээндээ ийм дамжуулагчийн үүрэг гүйцэтгэгч биш, харин тийм дамжуулагчийг ашигладаг бол, энэ талбарт бөглөөрэй. Хэрэв таны машин интернэт уруу оруулдаг gateway буюу хаалганы үүрэг гүйцэтгэдэг бол, энэ талбарыг хоосон орхих ёстой . IPv4 Gateway буюу хаалга нь анхдагч хаалга юмуу эсвэл анхдагч route буюу зам заагч гэж нэрлэгддэг.
+ Дотоод биш компьютер уруу өгөгдөл цааш дамжуулан илгээгч компьютерийн IP хаяг. Хэрэв таны тохируулж байгаа машин тань сүлжээндээ ийм дамжуулагчийн үүрэг гүйцэтгэгч биш, харин тийм дамжуулагчийг ашигладаг бол, энэ талбарт бөглөөрэй. Хэрэв таны машин интернэт уруу оруулдаг gateway буюу хаалганы үүрэг гүйцэтгэдэг бол, энэ талбарыг хоосон орхих ёстой . IPv4 Gateway буюу хаалга нь анхдагч хаалга юм уу эсвэл анхдагч route буюу зам заагч гэж нэрлэгддэг.
Name server буюу Нэр шийдвэрлэгч сервер
Дотоод DNS серверийн IP хаяг. Хэрэв дотоод хувийн сүлжээнд DNS сервер гэж байхгүй бол интернэтээр хангагч байгууллагын DNS серверийн хаягийг оруулж өгдөг.
(энэ жишээнд 208.163.10.2).
IPv4 хаяг
Энэ сүлжээний төхөөрөмжид өгөгдсөн IP хаяг нь
192.168.0.1 гэж тохируулагдаж байна
Netmask буюу сүлжээний ангилагч
Энэ дотоод сүлжээний хаягийн хувьд ашиглагдах хаягийн блок нь
255.255.255.0 бүхий сүлжээний ангилагчтай
байх бөгөөд ингэснээр хаяглалт нь 192.168.0.0 -
192.168.255.255 хүртэл байх болно.
Extra options to ifconfig буюу ifconfig-н нэмэлт тохиргоонууд
ifconfig дээр нэмэгдэх сүлжээний төхөөрөмжтэй холбоотой нэмэлт тохиргоонууд энд бичигдэнэ. Энэ жишээн дээр нэмэх зүйл байхгүй байна.
Хэрэв дууссан бол Tab товч ашиглан &gui.ok; цэсийг сонгоод Enter товч дарна.
User Confirmation Requested
Would you like to Bring Up the ed0 interface right now?
[ Yes ] No
&gui.yes; гэж сонгоод Enter товч дарснаар уг машины сүлжээний холболтыг идэвхжүүлдэг. Нэгэнт машиныг дараа нь дахин ачаалах хэрэг гардаг болохоор энэ холболт нь нэг их ашиглагдаад байдаггүй билээ.
Gateway буюу сүлжээний хаалганы тохиргоо
User Confirmation Requested
Do you want this machine to function as a network gateway?
[ Yes ] No
Хэрэв уг машин нь, дотоод сүлжээнд хаалгачийн үүрэг гүйцэтгэж машинуудын хооронд
багц мэдээллүүдийг дамжуулах үүрэгтэй бол &gui.yes; гэдгийг сонгоод Enter дээр дараарай. Хэрэв зөвхөн сүлжээнд холбогдох машин бол &gui.no; гэж сонгоод
Enter дээр дарж үргэлжлүүлнэ.
Интернэт үйлчилгээнүүдийг тохируулах
User Confirmation Requested
Do you want to configure inetd and the network services that it provides?
Yes [ No ]
Хэрэв &gui.no; гэж сонговол,
telnetd гэх мэт төрөл бүрийн үйлчилгээнүүдийг
хорьдог. Ингэсэн үед алсаас холбогдох хэрэглэгч нь telnet
мэтийн програм хэрэглэж уг машин уруу холбогдож чадахгүй болно гэсэн үг. Харин дотоод
хэрэглэгчид бол гадаад машин уруу telnet-г ашиглан
холбогдож чадсаар байх болно.
Эдгээр үйлчилгээнүүдийг суулгацын дараа /etc/inetd.conf
файлыг дуртай завсарлагчаараа нээж засварласнаар идэвхжүүлж болдог.
Энэ тухай дэлгэрэнгүй мэдээллийг хэсгээс харна уу.
Хэрэв та суулгаж байх явцад эдгээр үйлчилгээнүүдийг тохируулахыг хүсвэл
&gui.yes; гэж сонгоно. Нэмэлт лавлаж асуусан цонх харуулагдах болно:
User Confirmation Requested
The Internet Super Server (inetd) allows a number of simple Internet
services to be enabled, including finger, ftp and telnetd. Enabling
these services may increase risk of security problems by increasing
the exposure of your system.
With this in mind, do you wish to enable inetd?
[ Yes ] No
&gui.yes; дээр дарж үргэлжлүүлээрэй.
User Confirmation Requested
inetd(8) relies on its configuration file, /etc/inetd.conf, to determine
which of its Internet services will be available. The default FreeBSD
inetd.conf(5) leaves all services disabled by default, so they must be
specifically enabled in the configuration file before they will
function, even once inetd(8) is enabled. Note that services for
IPv6 must be separately enabled from IPv4 services.
Select [Yes] now to invoke an editor on /etc/inetd.conf, or [No] to
use the current settings.
[ Yes ] No
&gui.yes; гэж сонгосноор тохируулгын файлыг засварлагч файл дээр
нээдэг бөгөөд мөрний урд нь буй
# тэмдгийг авсанаар тухайн үйлчилгээг идэвхжүүлдэг.
inetd.conf файлыг засварлах нь
Хүссэн үйлчилгээгээ нэмсний дараа Esc
товч дарвал, хийсэн өөрчлөлтөө хадгалаад гарах сонголттой цэс харуулагддаг.
Anonymous буюу нэр нь үл мэдэгч FTP үйлчилгээ
FTP
anonymous буюу нэр нь үл мэдэгдэгч хэрэглэгч
User Confirmation Requested
Do you want to have anonymous FTP access to this machine?
Yes [ No ]
Anonymous буюу нэр нь үл мэдэгдэгч FTP хэрэглэгчийг хориглох
Анхдагч сонгогдсон байгаа &gui.no; гэдэг дээр
Enter дарвал нэр нь үл мэдэгдэгчээр FTP үйлчилгээг
хориглодог бөгөөд харин FTP хандах эрхтэй ба нууц үгтэй хэрэглэгчид хандаж болдог.
Anonymous буюу нэр нь үл мэдэгдэгч FTP хэрэглэгчийг зөвшөөрөх
Энэ тохиолдолд хүн болгон таны машин уруу нэр нь үл мэдэгдэгч болж
FTP холболт хэрэглэн хандаж болдог. Нууцлал болон аюулгүй байдлынхаа талаар
сайн бодсоны дараа энэ үйлчилгээг хэрэглэх эсэхээ шийдэх хэрэгтэй. Нууцлал болон аюулгүй
байдлын талаар хуудсанд бичсэн буй.
anonymous буюу нэр нь үл мэдэгдэгч FTP хэрэглэгчийг зөвшөөрөхийн тулд, сумтай товч ашиглан &gui.yes; гэж сонгоод Enter дараарай.
Дараах дэлгэц (эсвэл үүнтэй ижил) танд харуулагдах болно:
Anonymous нэр нь үл мэдэгдэгч FTP үйлчилгээний анхдагч тохиргоо
F1 товч дарвал тусламжийн цонх гарч ирнэ:
This screen allows you to configure the anonymous FTP user.
The following configuration values are editable:
UID: The user ID you wish to assign to the anonymous FTP user.
All files uploaded will be owned by this ID.
Group: Which group you wish the anonymous FTP user to be in.
Comment: String describing this user in /etc/passwd
FTP Root Directory:
Where files available for anonymous FTP will be kept.
Upload subdirectory:
Where files uploaded by anonymous FTP users will go.
Үүнийг сийрүүлбэл:
Энэ цонх нь танд anonymous буюу нэр нь үл мэдэгдэгч FTP хэрэглэгчийн
тохиргоог хийхэд хэрэглэгдэнэ.
Дараах хэсгүүд тохиргоонд зориулж өөрчлөгдөх боломжтой:
UID: Нэр нь үл мэдэгдэх FTP хэрэглэгчдэд хамааруулах хэрэглэгчийн ID дугаар.
Сервер уруу илгээгдсэн бүх файлууд уг хэрэглэгчийн ID дугаарт харьяалагдаж эзэмшигдэнэ.
Group: Аль бүлэгт нэр нь үл мэдэгдэх FTP хэрэглэгчдийг багтаах вэ.
Comment: /etc/passwd файлд бичигдэх уг хэрэглэгчдэд оруулсан тайлбар мөр
FTP Root Directory:
anonymous буюу нэр нь үл мэдэгдэх FTP хэрэглэгчдэд зориулж татаж авагдах файлуудыг байрлуулах хэсэг.
Upload subdirectory:
Хэрэглэгчдээс илгээгдсэн файлуудыг байрлуулах хэсэг.
ftp-н root буюу эх сан нь анхдагч тохиргоогоор /var
санд байрлагддаг. Хэрэв тэнд хангалттай зай байхгүй бол
/usr санг ашиглаж FTP эх сангаа
/usr/ftp гэж тохируулж болох юм.
Хэрэв та оруулсан утгуудыг зөв болсон гэж бодож байгаа бол
Enter дээр дарж үргэлжлүүлээрэй.
User Confirmation Requested
Create a welcome message file for anonymous FTP users?
[ Yes ] No
Хэрэв та &gui.yes; гэж сонгоод
Enter дээр дарвал, танаас текст оруулуулах зорилгоор засварлагч програм
автоматаар ажилладаг.
FTP мэндчилгээний бичлэгийг засварлах нь
Энэ бол ee гэгч засварлагч юм. Зааврын дагуу
мэндчилгээний захиаг өөрчилж болох бөгөөд, эсвэл дараа нь өөрийн дуртай засварлагчаар
нээж уг бичлэгийг өөрчилж бас болно. Тэмдэглэж хэлэхэд, уг файлын нэр болон байрлал нь
програмын доод хэсэгт харуулагдаж байгааг анзаарна уу.
Esc дээр дарвал, цэстэй жижиг цонх үүсэх бөгөөд түүн дотор
a) leave editor буюу засварлагчаас гарах цэс анхдагчаар
сонгогдсон байдаг.
Enter дарж гараад үргэлжлүүлж болно. Эсвэл
Enter дахин дарж оруулсан өөрчлөлтүүдээ хадгалдаг.
Network File System буюу сүлжээний файл системийг тохируулах
Network File System (NFS) нь сүлжээнд буй файлуудыг хувааж хэрэглэх боломж олгодог. Машин нь сервер, хэрэглэгч эсвэл хоёулангаар нь болж тохируулагдаж болдог.
хэсгээс нэмэлт мэдээллийг харна уу.
NFS сервер
User Confirmation Requested
Do you want to configure this machine as an NFS server?
Yes [ No ]
Хэрэв танд сүлжээний файл системийн сервер шаардлагагүй бол
&gui.no; гэж сонгоод
Enter дараарай.
Хэрэв сервер хэрэгтэй гэвэл &gui.yes; гэж сонгох хэрэгтэй бөгөөд
танд жижиг цонхон дээр exports файл үүсгэгдэх
ёстой гэсэн сануулга гарч ирдэг.
Message
Operating as an NFS server means that you must first configure an
/etc/exports file to indicate which hosts are allowed certain kinds of
access to your local filesystems.
Press [Enter] now to invoke an editor on /etc/exports
[ OK ]
Enter дарж үргэлжлүүлдэг. Текст засварлагч ажиллаж, түүнд
exports файлуудыг үүсгэх ба засварлах үйлдлүүдийг гүйцэтгэдэг.
exports файлыг засварлах нь
Заавар ашиглан, одоо байгаа файл системийг нэмэх эсвэл сүүлд дуртай засварлагчаараа
нээж засварлаж болох юм. Файлын нэр болон байршлыг дэлгэцийн доод хэсэгт харуулсан байгааг анзаарна уу.
Esc дарахад цэстэй цонх үүсэх бөгөөд
a) leave editor буюу засварлагчийг орхи цэс анхлан сонгогдсон байдаг.
Enter дарж гараад цааш нь үргэлжлүүлнэ.
NFS Client буюу хэрэглэгч
NFS хэрэглэгчид нь NFS сервер уруу холбогддог.
User Confirmation Requested
Do you want to configure this machine as an NFS client?
Yes [ No ]
Сумтай товч ашиглан &gui.yes;
эсвэл &gui.no; сонголтыг шийдвэрээсээ шалтгаалан сонгоод Enter
дээр дараарай.
Системийн консол тохиргоо
Системийнхээ консолыг өөрчлөх хэд хэдэн тохиргоо байдаг.
User Confirmation Requested
Would you like to customize your system console settings?
[ Yes ] No
- Тохиргооны сонголтуудыг харах юмуу тохируулахын тулд
+ Тохиргооны сонголтуудыг харах юм уу тохируулахын тулд
&gui.yes; гэж сонгоод
Enter дарна.
Системийн консолын тохируулгын сонголтууд
Дэлгэц амраах тохиргоо байнга хэрэглэгддэг. Сумтай товчоор
Saver гэж сонгоод
Enter дараарай.
Дэлгэц амраах тохиргоо
Сум товч ашиглаж хүссэн дэлгэц амраах хөтөлбөрөө сонгоод Enter
дарна. Системийн консол тохируулах цонх буцаж гарч ирдэг.
Дэлгэц амраах хөтөлбөрийн ажиллах анхдагч хугацаа нь 300 секунд байдаг.
Цагийн энэ хугацааг өөрчлөхийнх тулд Saver гэдгийг дахин
сонгоно. Түүн дотор байгаа сонголтуудаас Timeout
гэдгийг сумтай товч ашиглаж сонгоод Enter дээр дарна. Ингэхэд танд
жижиг цонх харуулагддаг:
Дэлгэц амраагчийн ажиллах хугацаа
Утгыг өөрчлөөд &gui.ok; гэж сонгон
Enter дээр дарж буцаад системийн консолын тохиргооны цэсэнд очдог.
Системийн консолын тохиргооноос гарах
Exit гэдгийг сонгоод
Enter дээр дарвал суулгацын дараах тохиргоогоо
үргэлжлүүлэх хэсэгт очино.
Цагийн бүсийг тохируулах
Машиныхаа цагийн бүсийг тохируулснаар тухайн бүсийн цагтай холбогдолтой
өөрчлөлтүүд автоматаар хийгдэх давуу талтай байдаг.
Жишээн дээр, Америкийн Нэгдсэн Улсын Eastern буюу зүүн хэсгийн цагийн
бүсийг тохируулж байна. Таны тохируулга байгаа газраасаа шалтгаалж өөр байх болно.
User Confirmation Requested
Would you like to set this machine's time zone now?
[ Yes ] No
&gui.yes; гэж сонгоод
Enter дарвал цагийн бүсийг тохируулах болно.
User Confirmation Requested
Is this machine's CMOS clock set to UTC? If it is set to local time
or you don't know, please choose NO here!
Yes [ No ]
Машиныхаа цагийн тохируулгаасаа хамаарч &gui.yes;
эсвэл &gui.no; гэдгийг сонгоод Enter дарна ( мэдэхгүй бол &gui.no; гэдгийг сонгоорой ) .
Оршин буй бүсээ сонгох
Тохирсон бүсээ сумтай товч хэрэглэж сонгоод
Enter дээр дарна.
Оршин буй улсаа сонгох
Тохирох улсаа сонгоод Enter дээр дарна.
Цагийн бүсээ сонгох
Сумтай товч хэрэглэж тохирсон цагийн бүсээ сонгоод
Enter дээр дарна.
Confirmation
Does the abbreviation 'EDT' look reasonable?
[ Yes ] No
Цагийн бүсийн товчлол нэрийг лавлаж асуух хэсэг гарч ирдэг.
Хэрэв уг товчлол нь танд тохирч байвал Enter дарж суулгацын дараах
тохиргоог цааш нь үргэлжлүүлээрэй.
Линукс тохиромж
User Confirmation Requested
Would you like to enable Linux binary compatibility?
[ Yes ] No
&gui.yes; гэж сонгоод
Enter дээр дарвал Линуксийн програмууд FreeBSD дээр
ажиллах боломжтой болдог. Суулгац нь Линукстай тохиромжтой ажиллуулах
нэмэлт багцыг нэмдэг.
Хэрэв та FTP-р суулгаж байгаа бол машин интернэт уруу холбогдох
хэрэгтэй болно. Заримдаа алсад буй ftp байрлалд Линуксийн тохиромжийн файлууд
байхгүй байдаг. Гэвч үүнийг сүүлд суулгах боломжтой.
Хулганы тохиргоо
Энэ тохиргоо нь таныг 3 товчтой хулганаар, програм болон консолд
текст тасдаж сануулах болон буулгах боломж өгдөг. Хэрэв 2 товчит хулгана
хэрэглэж байгаа бол &man.moused.8; гарын авлагаас лавлаж хэрхэн гурван товчтой хулгана болгон ажиллуулж болдгийг харж болно. Энэ жишээн дээр USB биш төрлийн хулганы тохируулгыг харуулж байна (PS/2 эсвэл COM портоор холбогддог хулгана):
User Confirmation Requested
Does this system have a non-USB mouse attached to it?
[ Yes ] No
&gui.yes; гэж USB биш төрлийн хулганыг сонгох юм уу эсвэл
&gui.no; гэж USB төрлийн хулганыг сонгоод
Enter товч дээр дараарай.
Хулганы холбогдох төрлийг сонгох нь
Сумтай товч ашиглан Type гэж сонгоод Enter дарна.
Хулганы холбогдох төрлийг тохируулах
Энэ жишээнд хэрэглэгдэж байгаа хулгана PS/2 төрлийнх бөгөөд анхдагч
Auto буюу автомат гэсэн тохируулга таарч байдаг.
Энэ холбогдох төрлийг нь өөрчлөнө гэвэл сумтай товч ашиглан сонгоорой. Дараа нь &gui.ok;-г гэрэлтүүлж сонгогдсон эсэхийг магадлаад Enter дээр дарж энэ цэснээс гарах болно.
Хулганы холбогдох портыг нь сонгох
Сумтай товч ашиглан Port цэсийг сонгоод Enter дээр дарна.
Хулганы портыг тохируулах
Энэ системд PS/2 төрлийн хулгана хэрэглэгдэж байгаа болохоор
анхдагч тохируулга болох
PS/2 сонгогдсон байдаг. Портыг солихын тулд сумтай товч ашиглаж сонгоод Enter дээр дараарай.
Хулганы Daemon буюу далд чөтгөрийг идэвхжүүлэх нь
Эцэст нь сумтай товч ашиглаад
Enable буюу идэвхжүүл гэж сонгоод
Enter товч дээр дарж хулганыг ажиллуулагч далд чөтгөрийг
ажиллуулж эхэлдэг.
Хулганы далд чөтгөрийг шалгах
Хулганаа дэлгэцэн дээр хөдөлгөж шалгаж үзэх хэрэгтэй.
Хэрэв зүгээр байх юм бол &gui.yes; гэж сонгоод Enter дарна.
Хэрэв үгүй бол хулгана зөв тохируулагдаагүй байна гэсэн үг — тийм болохоор
&gui.no; гэж сонгоод өөр тохируулга хийж турших хэрэгтэй.
Exit буюу гарах гэдгийг сумтай товчоор очиж
сонгоод Enter дээр дарж суулгацын дараах тохируулга уруу буцаж очиж үргэлжлүүлнэ.
Том
Рөүдс
Хувь нэмэр болгон оруулсан
Сүлжээний үйлчилгээний нэмэлт тохиргоо
Сүлжээний үйлчилгээнүүдийг тохируулах нь, энэ талын мэдлэггүй шинэ хэрэглэгчдэд нэлээн хатуу боорцог мэт санагддаг. Сүлжээний тохиргоог хийж интернэт хэрэглэнэ гэдэг бол &os;-г оруулаад орчин үеийн үйлдлийн системүүдэд маш чухал үйлдэл бөгөөд ингэж сурах явцдаа &os;-н сүлжээтэй холбоотой нэмэлт боломжуудыг ойлгож авдаг. Суулгацын явцад энэ үйлдлийг хийхээсээ өмнө, хэрэглэгч нь хэрэглэх үйлчилгээнийхээ тухай тодорхой ойлголттой байх ёстой.
Сүлжээний үйлчилгээнүүд нь, сүлжээгээр ямар нэгэн оруулга хүлээж авдаг програмуудыг хэлж байгаа юм. Эдгээр програмуудыг эвдэлж сөнөөдөг
төрлийнх биш байлгах гэж маш их хичээсэн байдаг.
- Харамсалтай нь програмчид төгс биш байдаг болохоор сүлжээний үйлчилгээнд байгаа ямар нэг цоорхой нүх хорхойг довтлогчид ашиглан муу юманд хэрэглэдэг. Та зөвхөн өөрийнхөө мэддэг болон хэрэгтэй сүлжээний үйлчилгээгээ идэвхжүүлэх нь чухал. Хэрэв танд эргэлзээтэй байгаа бол, уг үйлчилгээг хэрэгцээтэй болох хүртлээ хорьсон байх нь дээр байдаг. Та үүнийг сүүлд sysinstall ашиглаад юмуу эсвэл
+ Харамсалтай нь програмчид төгс биш байдаг болохоор сүлжээний үйлчилгээнд байгаа ямар нэг цоорхой нүх хорхойг довтлогчид ашиглан муу юманд хэрэглэдэг. Та зөвхөн өөрийнхөө мэддэг болон хэрэгтэй сүлжээний үйлчилгээгээ идэвхжүүлэх нь чухал. Хэрэв танд эргэлзээтэй байгаа бол, уг үйлчилгээг хэрэгцээтэй болох хүртлээ хорьсон байх нь дээр байдаг. Та үүнийг сүүлд sysinstall ашиглаад юм уу эсвэл
/etc/rc.conf файлын тусламжтайгаар хэзээд идэвхжүүлж болно.
Networking тохируулгыг сонгоход доор дурдсантай төстэй
цэсийг үзүүлэх болно:
Сүлжээний дээд түвшний тохиргоо
Эхний тохиргоо Interfaces буюу сүлжээний төхөөрөмжийн талаар бид өмнө нь хэсэгт үзсэн болохоор энд алгаслаа.
AMD сонголтыг сонгосноор
BSD automatic mount буюу автоматаар таньж холбох хэрэгслийг нэмж өгдөг.
Энэ нь голдуу
NFS холболт (өмнө тайлбарласан буй) ашиглах үед, алсад буй файл системийг таньж холбоход хэрэглэгддэг.
Ямар нэгэн онцгой тохируулга энд шаардлагагүй.
Дараагийн тохируулга, AMD Flags
сонголт. Хэрэв энэ сонгогдвол жижиг цэстэй цонх үсэрч гарч ирдэг бөгөөд ямар AMD тохиргоо хийхийг зааж өгдөг.
Уг цэсэнд анхдагч тохируулгууд нь заагдчихсан байдаг:
-a /.amd_mnt -l syslog /host /etc/amd.map /net /etc/amd.map
сонголт нь анхдагч таньж холбох байршлыг зааж өгдөг бөгөөд энэ тохиолдолд
/.amd_mnt гэсэн байна.
сонголт анхдагч log буюу бүртгэл файлыг зааж өгдөг боловч хэрэв syslogd хэрэглэгдэж байгаа бол бүх бүртгэж бичих үйлдлүүд системийн log daemon буюу далд ажилладаг бүртгэл бичигч чөтгөр уруу илгээгддэг.
/host сан нь алсад буй компьютерийн экспортолсон файлуудыг таньж холбох санг илэрхийлж байхад, /net
сан нь
IP хаягаас экспортлогдсон файлуудыг таньж холбох санг зааж өгч байна.
/etc/amd.map файл нь AMD-н экспортын анхдагч тохируулгуудыг заасан байна.
FTP
anonymous
Anon FTP сонголт нь anonymous буюу нэр үл мэдэгдэгч
FTP холболтыг зөвшөөрдөг. Үүнийг сонгосноор, уг машиныг
нэр нь үл мэдэгдэгч холболт хүлээж авдаг FTP сервер болгож байна.
Энэ сонголтыг дагаад үүсэх нууцлал болон аюулгүй байдлыг бодох хэрэгтэй.
Өөр цэс үүсэж аюулгүй байдалтай холбоотой нөхцлүүд болон тохируулгын талаар сануулга өгдөг.
Gateway тохируулга нь өмнө тайлбарласны дагуу машиныг хэрхэн сүлжээний хаалга болгож тохируулах тохиргоонуудыг санал болгодог. Энэ хэсэгт та өмнө нь суулгацын үед санамсаргүй хүсэлгүйгээр тохируулснаа Gateway сонголт ашиглаж буцааж болно.
Inetd сонголтоор өмнө тайлбарласан &man.inetd.8; далд чөтгөрийг тэр чигээр нь хорьж болно.
Mail сонголтоор системийн
андагч MTA буюу Mail Transfer Agent буюу захиа дамжуулагч агентийг тохируулдаг.
Энэ сонголтыг сонгох үед дараах цэс харуулагддаг:
Анхдагч MTA-г сонгох
- Та энэ хэсэгт, суулгах анхдагч MTA-г сонгох гэж байна. MTA бол системийн хэрэглэгчид уруу юмуу эсвэл интернэтэд байгаа хэрэглэгчид уруу захиа илгээгч энгийн сервер билээ.
+ Та энэ хэсэгт, суулгах анхдагч MTA-г сонгох гэж байна. MTA бол системийн хэрэглэгчид уруу юм уу эсвэл интернэтэд байгаа хэрэглэгчид уруу захиа илгээгч энгийн сервер билээ.
Sendmail-г сонгосноор, та &os;-н анхдагч бөгөөд алдаршиж тархсан sendmail серверийг суулгах болно. Sendmail local сонголт нь
sendmail-г анхдагч
MTA болгож суулгах боловч интернэтээс ирж байгаа захиануудыг хүлээж авахгүйгээр тохируулдаг. Бусад сонголтууд болох
Postfix болон
Exim нар нь
Sendmail-тэй ижил үүрэг гүйцэтгэдэг. Тэд хоёулаа захиа илгээдэг бөгөөд зарим хэрэглэгчид
sendmail-н оронд
MTA болгож хэрэглэж болдог.
- MTA-г сонгосны дараа юмуу эсвэл MTA-г сонголгүйгээр цаашлах үед, NFS client тохируулгыг хийх сүлжээний тохируулгын цэс гарч ирдэг.
+ MTA-г сонгосны дараа юм уу эсвэл MTA-г сонголгүйгээр цаашлах үед, NFS client тохируулгыг хийх сүлжээний тохируулгын цэс гарч ирдэг.
NFS client сонголт нь системийг
NFS сүлжээгээр сервертэй холбоход хэрэглэгддэг. NFS сервер нь NFS протокол ашиглан, файл системийг сүлжээгээр бусад машинд хандах боломж өгдөг. Хэрэв энэ нь дангаараа ажилладаг машин бол, энэ сонголтыг сонгохгүйгээр үлдээж болно. Систем танаас нэмэлт тохируулга хийхийг шаардаж магадгүй; сервер хэрэглэгч хоёрын тохиргооны тухай дэлгэрэнгүй мэдээллийг
хэсгээс харна уу.
Саяны сонголтын доор нь NFS server-н тохируулга байгаа бөгөөд системийг
NFS сервер болгоход хэрэглэгдэнэ. Энэ хэсэгт RPC буюу алсад буй компьютерт програм ажиллуулагч үйлчилгээг эхлүүлэх тохиргоо хийдэг. RPC нь компьютер болон програм хоёрын хоорондох холболтыг зохицуулахад хэрэглэгддэг.
Түүний дараа Ntpdate гэсэн сонголт байгаа ба энэ нь цаг тохируулах үүрэгтэй. Хэрэв үүнийг сонговол, дараах цэс танд харуулагдана:
Ntpdate тохиргоо
Энэ хэсэгт, өөртөө хамгийн ойрхон буй серверийг сонгох хэрэгтэй. Ойрхон сервер сонгосноор, таны цагийн тохиргоог хол байгаа сервер уруу мэдээлэл авах гэж цаг алдалгүйгээр илүү нарийвчлалтай хийх боломж ихсэнэ.
Дараагийн сонголт бол PCNFSD юм.
Энэ сонголт
net/pcnfsd багцыг
Портын цуглуулгаас суулгадаг. Энэ нь Microsoft-н
&ms-dos; зэрэг таньж бүртгэн нэвтрэх үйлчилгээ хийж чаддаггүй үйлдлийн системүүдэд
NFS таньж нэвтрүүлэх үйлчилгээг санал болгодог тун хэрэгтэй систем юм.
Та одоо жаахан доош нь гулгуулж дараагийн сонголтуудыг харах хэрэгтэй:
Доод түвшний сүлжээний тохируулга
&man.rpcbind.8;, &man.rpc.statd.8;, болон
&man.rpc.lockd.8; хэрэгслүүд бүгдээрээ Remote Procedure
Calls (RPC) буюу алс компьютерт процедур ажиллуулагчид хэрэглэгдэнэ.
rpcbind хэрэгсэл NFS сервер болон хэрэглэгчийн хоорондох холболтыг зохицуулдаг бөгөөд NFS серверийг зөв ажиллаж байх нөхцөл шаарддаг. rpc.statd далд чөтгөр нь өөр компьютер дээр буй rpc.statd далд чөтгөртэй харилцаж төлөв байдлыг хянаж байдаг. Мэдээлэгдэх ёстой төлөв байдлууд нь
/var/db/statd.status файлд хадгалагаж байгаа.
Дараагийн сонголт нь rpc.lockd бөгөөд энэ нь сонгогдвол файлуудыг түгжих үйлдлийг хангаж өгдөг. Энэ голдуу
rpc.statd-тэй хэрэглэгддэг бөгөөд ямар компьютер ямар файлыг хорихыг хүсэж байна, хэр давтамжтай хүсэж байгаа зэргийн төлвийг хянаж байдаг.
Сүүлийн хоёр сонголт нь дибаг хийхэд маш гайхамшигтай байдаг боловч эдгээр нь NFS сервер болон хэрэглэгч зөв
ажиллахад шаардлагагүй.
Цааш нь харвал
Routed сонголт буй. Энэ нь дамжуулга хийгч далд чөтгөр юм. &man.routed.8; хэрэгсэл нь сүлжээний дамжуулах хүснэгтийг удирдаж multicast дамжуулагчдыг олж хүсэлтийн дагуу сүлжээн дэх физик холболттой машинд өөрийнхөө дамжуулах хүснэгтийг нийлүүлж байдаг. Энэ хэрэгсэл нь голдуу дотоод сүлжээндээ хаалганы үүрэг гүйцэтгэж байгаа машинд хэрэглэгддэг. Үүнийг сонговол цэс гарч ирэн уг хэрэгслийн байрлах анхдагч байршлыг асуудаг. Уг цэсэн дээр анхдагч байршил нь аль хэдийнээ сонгогдсон байдаг болохоор шууд Enter дарж болно. Танд дахин өөр цэс харуулагдах бөгөөд, энэ үед танаас routed далд чөтгөрийг ажиллууллах нэмэлт сонголт оруулахыг асуудаг. Анхдагч сонголт нь
байдаг бөгөөд үргэлж энэ сонголттойгоо харуулагдах болно.
- Дараагийн тохиргооны сонголт бол Rwhod бөгөөд хэрэв энэ сонгогдвол, системийн эхлэн ачаалах үед &man.rwhod.8; далд чөтгөрийг ажиллуулдаг. rwhod хэрэгсэл нь сүлжээгээр байнга системийн мэдээнүүдийг цацах, эсвэл consumer
горимдоо байгаа бол уг мэдээнүүдийг цуглуулж байдаг. Дэлгэрэнгүй мэдээллийг &man.ruptime.1; юмуу
+ Дараагийн тохиргооны сонголт бол Rwhod бөгөөд хэрэв энэ сонгогдвол, системийн эхлэн ачаалах үед &man.rwhod.8; далд чөтгөрийг ажиллуулдаг. rwhod хэрэгсэл нь сүлжээгээр байнга системийн мэдээнүүдийг цацах, эсвэл consumer
горимдоо байгаа бол уг мэдээнүүдийг цуглуулж байдаг. Дэлгэрэнгүй мэдээллийг &man.ruptime.1; юм уу
&man.rwho.1;-н гарын авлагаас харж болно.
Жагсаалтын сүүлийн өмнөх сонголт бол
&man.sshd.8;далд чөтгөр юм. Энэ нь OpenSSH-д зориулсан, нууцлалын хувиргууртай бүрхүүлийн сервер бөгөөд энгийн хэрэглээнд байдаг telnet болон FTP серверүүдийн оронд хэрэглэхийг санал болгодог. sshd сервер нь нэг компьютераас нөгөө уруу нууцлалын хувиргалттай холболт тогтоож байдаг.
Эцэст нь TCP Extensions
сонголт байгаа. Энэ хэрэв сонгогдвол, RFC 1323 болон
RFC 1644-д заасан байдаг TCP өргөтгөлийг идэвхжүүлдэг. Ихэнх компьютер дээр энэ нь сүлжээний хурдыг ихэсгэдэг ч гэсэн зарим холболтыг унагаж болзошгүй. Энэ нь зөвхөн дангаараа ажилладаг серверт санал болгогдож байдаг.
Ингээд та сүлжээнийхээ үйлчилгээнүүдийг тохируулж дууслаа. Та хамгийн сүүлд байгаа Exit буюу Гарах цэсийг сонгож дараагийн тохируулгын хэсэг уруу үргэлжлүүлж болно.
X Серверийг тохируулах
&os; 5.3-ХУВИЛБАРААС эхлэн X серверийн тохиргоо
sysinstall-с салаад, &os;-г суулгасны дараа X серверийг тохируулдаг болсон билээ.
X серверийг суулгах болон тохируулах тухай нэмэлт мэдээллийг хэсэгт харж болно. Хэрэв та 5.3-ХУВИЛБАРААС өмнөх хувилбарын &os;-г суулгаагүй байгаа бол энэ хэсгийг алгасаж болно.
График дүрслэлтэй хэрэглэгчийн харьцах нүүр
KDE, GNOME,
гэх мэтчилэн бусад програмыг хэрэглэхийн тулд Х сервер заавал тохируулагдах ёстой.
root биш эрхээр &xfree86;-г ажиллуулдаг болохын тулд, та x11/wrapper-г суулгасан байх шаардлагатай. FreeBSD 4.7-с эхлэн энэ нь анхнаасаа суугддаг болсон билээ. Өмнөх хувилбаруудад үүнийг портын цуглуулгаас олж нэмж болно.
Таны дэлгэцийн карт дэмжигдсэн эсэхийг &xfree86; вэб хуудаснаас шалгаарай.
User Confirmation Requested
Would you like to configure your X server at this time?
[ Yes ] No
Дэлгэцийнхээ төрөл болон дэлгэцийн картныхаа тухай мэдээллийг мэдэж байх нь тун чухал. Хэрэв буруу тохируулбал төхөөрөмж эвдэрч болзошгүй. Хэрэв танд эдгээр мэдээллүүд байхгүй бол
&gui.no; гэж сонгоод суулгасны дараа
sysinstall ( &os;-н 5.2 хувилбараас өмнөх хувилбаруудад /stand/sysinstall гэж буй) програм ашиглан
Configure гэж сонгоод
XFree86 гэж сонгож тохируулна. Энэ байрлалд Х серверийн буруу тохиргоо нь таны машиныг гацаадаг. Х серверийг суулгаж дууссаны дараа тохируулахыг үргэлж санал болгож байдаг.
Хэрэв танд дэлгэцийн болон картын тань мэдээлэл байгаа бол
&gui.yes; гэж сонгоод Enter дээр дарж Х серверийг тохируулахаар үргэлжлүүлэх болно.
Тохируулах горимыг сонгох
Х серверийг тохируулах хэд хэдэн арга бий.
Сумтай товч ашиглан аль нэг аргыг нь сонгоод
Enter дээр дарах хэрэгтэй. Бүх заавруудыг нь тун анхааралтай уншаарай.
xf86cfg болон
xf86cfg -textmode арга нь хэдэн секундын турш дэлгэцийг тань хар болгож магадгүй. Тэвчээртэй хүлээгээрэй.
Дараах хэсэгт
xf86config тохируулгыг харуулав. Тохируулах зарим хэсгүүд нь төхөөрөмжийн төрлөөс хамаарах тул, энд үзүүлсэн зарим тохиргоо нь таныхаас зөрж магадгүй юм:
Message
You have configured and been running the mouse daemon.
Choose "/dev/sysmouse" as the mouse port and "SysMouse" or
"MouseSystems" as the mouse protocol in the X configuration utility.
[ OK ]
[ Press enter to continue ]
Энэ нь хулганы далд чөтгөр өмнө нь тохируулагдсан байна гэж харуулж байна.
Enter дарж үргэлжлүүлнэ.
xf86config эхлэхдээ богино заавар харуулдаг:
This program will create a basic XF86Config file, based on menu selections you
make.
The XF86Config file usually resides in /usr/X11R6/etc/X11 or /etc/X11. A sample
XF86Config file is supplied with XFree86; it is configured for a standard
VGA card and monitor with 640x480 resolution. This program will ask for a
pathname when it is ready to write the file.
You can either take the sample XF86Config as a base and edit it for your
configuration, or let this program produce a base XF86Config file for your
configuration and fine-tune it.
Before continuing with this program, make sure you know what video card
you have, and preferably also the chipset it uses and the amount of video
memory on your video card. SuperProbe may be able to help with this.
Press enter to continue, or ctrl-c to abort.
Enter дээр дарвал хулганы тохиргоог эхлүүлдэг.
Зааврын дагуу явж
Mouse Systems
-г хулганы холбогдох төрөл гэж тооцох ба доор харуулсан шиг
PS/2 төрөл байсан ч гэсэн /dev/sysmouse-г хулганы төрөл гэж авч үзэх хэрэгтэй.
First specify a mouse protocol type. Choose one from the following list:
1. Microsoft compatible (2-button protocol)
2. Mouse Systems (3-button protocol) & FreeBSD moused protocol
3. Bus Mouse
4. PS/2 Mouse
5. Logitech Mouse (serial, old type, Logitech protocol)
6. Logitech MouseMan (Microsoft compatible)
7. MM Series
8. MM HitTablet
9. Microsoft IntelliMouse
If you have a two-button mouse, it is most likely of type 1, and if you have
a three-button mouse, it can probably support both protocol 1 and 2. There are
two main varieties of the latter type: mice with a switch to select the
protocol, and mice that default to 1 and require a button to be held at
boot-time to select protocol 2. Some mice can be convinced to do 2 by sending
a special sequence to the serial port (see the ClearDTR/ClearRTS options).
Enter a protocol number: 2
You have selected a Mouse Systems protocol mouse. If your mouse is normally
in Microsoft-compatible mode, enabling the ClearDTR and ClearRTS options
may cause it to switch to Mouse Systems mode when the server starts.
Please answer the following question with either 'y' or 'n'.
Do you want to enable ClearDTR and ClearRTS? n
You have selected a three-button mouse protocol. It is recommended that you
do not enable Emulate3Buttons, unless the third button doesn't work.
Please answer the following question with either 'y' or 'n'.
Do you want to enable Emulate3Buttons? y
Now give the full device name that the mouse is connected to, for example
/dev/tty00. Just pressing enter will use the default, /dev/mouse.
On FreeBSD, the default is /dev/sysmouse.
Mouse device: /dev/sysmouse
Дараа нь гар тохируулагддаг. Ердийн
- 101-товчтой гар хүртэл танд харуулагдана. Тохирох гараа сонгох юмуу эсвэл бүр болохгүй бол шууд Enter дарж анхдагч тохиргоог нь хэрэглэж болно.
+ 101-товчтой гар хүртэл танд харуулагдана. Тохирох гараа сонгох юм уу эсвэл бүр болохгүй бол шууд Enter дарж анхдагч тохиргоог нь хэрэглэж болно.
Please select one of the following keyboard types that is the better
description of your keyboard. If nothing really matches,
choose 1 (Generic 101-key PC)
1 Generic 101-key PC
2 Generic 102-key (Intl) PC
3 Generic 104-key PC
4 Generic 105-key (Intl) PC
5 Dell 101-key PC
6 Everex STEPnote
7 Keytronic FlexPro
8 Microsoft Natural
9 Northgate OmniKey 101
10 Winbook Model XP5
11 Japanese 106-key
12 PC-98xx Series
13 Brazilian ABNT2
14 HP Internet
15 Logitech iTouch
16 Logitech Cordless Desktop Pro
17 Logitech Internet Keyboard
18 Logitech Internet Navigator Keyboard
19 Compaq Internet
20 Microsoft Natural Pro
21 Genius Comfy KB-16M
22 IBM Rapid Access
23 IBM Rapid Access II
24 Chicony Internet Keyboard
25 Dell Internet Keyboard
Enter a number to choose the keyboard.
1
Please select the layout corresponding to your keyboard
1 U.S. English
2 U.S. English w/ ISO9995-3
3 U.S. English w/ deadkeys
4 Albanian
5 Arabic
6 Armenian
7 Azerbaidjani
8 Belarusian
9 Belgian
10 Bengali
11 Brazilian
12 Bulgarian
13 Burmese
14 Canadian
15 Croatian
16 Czech
17 Czech (qwerty)
18 Danish
Enter a number to choose the country.
Press enter for the next page
1
Please enter a variant name for 'us' layout. Or just press enter
for default variant
us
Please answer the following question with either 'y' or 'n'.
Do you want to select additional XKB options (group switcher,
group indicator, etc.)? n
Дараа нь бид дэлгэцээ тохируулах болно. Дэлгэцийнхээ тохируулах давтамжийг хэтрүүлж болохгүй. Ингэвэл эвдэрч болзошгүй. Хэрэв та энэ тал дээр эргэлзэж байвал, мэдээлэл авсан хойноо сүүлд суулгаж болно.
Now we want to set the specifications of the monitor. The two critical
parameters are the vertical refresh rate, which is the rate at which the
whole screen is refreshed, and most importantly the horizontal sync rate,
which is the rate at which scanlines are displayed.
The valid range for horizontal sync and vertical sync should be documented
in the manual of your monitor. If in doubt, check the monitor database
/usr/X11R6/lib/X11/doc/Monitors to see if your monitor is there.
Press enter to continue, or ctrl-c to abort.
You must indicate the horizontal sync range of your monitor. You can either
select one of the predefined ranges below that correspond to industry-
standard monitor types, or give a specific range.
It is VERY IMPORTANT that you do not specify a monitor type with a horizontal
sync range that is beyond the capabilities of your monitor. If in doubt,
choose a conservative setting.
hsync in kHz; monitor type with characteristic modes
1 31.5; Standard VGA, 640x480 @ 60 Hz
2 31.5 - 35.1; Super VGA, 800x600 @ 56 Hz
3 31.5, 35.5; 8514 Compatible, 1024x768 @ 87 Hz interlaced (no 800x600)
4 31.5, 35.15, 35.5; Super VGA, 1024x768 @ 87 Hz interlaced, 800x600 @ 56 Hz
5 31.5 - 37.9; Extended Super VGA, 800x600 @ 60 Hz, 640x480 @ 72 Hz
6 31.5 - 48.5; Non-Interlaced SVGA, 1024x768 @ 60 Hz, 800x600 @ 72 Hz
7 31.5 - 57.0; High Frequency SVGA, 1024x768 @ 70 Hz
8 31.5 - 64.3; Monitor that can do 1280x1024 @ 60 Hz
9 31.5 - 79.0; Monitor that can do 1280x1024 @ 74 Hz
10 31.5 - 82.0; Monitor that can do 1280x1024 @ 76 Hz
11 Enter your own horizontal sync range
Enter your choice (1-11): 6
You must indicate the vertical sync range of your monitor. You can either
select one of the predefined ranges below that correspond to industry-
standard monitor types, or give a specific range. For interlaced modes,
the number that counts is the high one (e.g. 87 Hz rather than 43 Hz).
1 50-70
2 50-90
3 50-100
4 40-150
5 Enter your own vertical sync range
Enter your choice: 2
You must now enter a few identification/description strings, namely an
identifier, a vendor name, and a model name. Just pressing enter will fill
in default names.
The strings are free-form, spaces are allowed.
Enter an identifier for your monitor definition: Hitachi
Жагсаалтаас тохирох дэлгэцийн картаа сонгох нь дараагийн алхам билээ. Хэрэв жагсаалтыг алгасаад
Enter дарвал жагсаалт дахин харуулагдах болно. Энэ жагсаалтад зөвхөн зарим хэсгийг нь харуулсан байгаа:
Now we must configure video card specific settings. At this point you can
choose to make a selection out of a database of video card definitions.
Because there can be variation in Ramdacs and clock generators even
between cards of the same model, it is not sensible to blindly copy
the settings (e.g. a Device section). For this reason, after you make a
selection, you will still be asked about the components of the card, with
the settings from the chosen database entry presented as a strong hint.
The database entries include information about the chipset, what driver to
run, the Ramdac and ClockChip, and comments that will be included in the
Device section. However, a lot of definitions only hint about what driver
to run (based on the chipset the card uses) and are untested.
If you can't find your card in the database, there's nothing to worry about.
You should only choose a database entry that is exactly the same model as
your card; choosing one that looks similar is just a bad idea (e.g. a
GemStone Snail 64 may be as different from a GemStone Snail 64+ in terms of
hardware as can be).
Do you want to look at the card database? y
288 Matrox Millennium G200 8MB mgag200
289 Matrox Millennium G200 SD 16MB mgag200
290 Matrox Millennium G200 SD 4MB mgag200
291 Matrox Millennium G200 SD 8MB mgag200
292 Matrox Millennium G400 mgag400
293 Matrox Millennium II 16MB mga2164w
294 Matrox Millennium II 4MB mga2164w
295 Matrox Millennium II 8MB mga2164w
296 Matrox Mystique mga1064sg
297 Matrox Mystique G200 16MB mgag200
298 Matrox Mystique G200 4MB mgag200
299 Matrox Mystique G200 8MB mgag200
300 Matrox Productiva G100 4MB mgag100
301 Matrox Productiva G100 8MB mgag100
302 MediaGX mediagx
303 MediaVision Proaxcel 128 ET6000
304 Mirage Z-128 ET6000
305 Miro CRYSTAL VRX Verite 1000
Enter a number to choose the corresponding card definition.
Press enter for the next page, q to continue configuration.
288
Your selected card definition:
Identifier: Matrox Millennium G200 8MB
Chipset: mgag200
Driver: mga
Do NOT probe clocks or use any Clocks line.
Press enter to continue, or ctrl-c to abort.
Now you must give information about your video card. This will be used for
the "Device" section of your video card in XF86Config.
You must indicate how much video memory you have. It is probably a good
idea to use the same approximate amount as that detected by the server you
intend to use. If you encounter problems that are due to the used server
not supporting the amount memory you have (e.g. ATI Mach64 is limited to
1024K with the SVGA server), specify the maximum amount supported by the
server.
How much video memory do you have on your video card:
1 256K
2 512K
3 1024K
4 2048K
5 4096K
6 Other
Enter your choice: 6
Amount of video memory in Kbytes: 8192
You must now enter a few identification/description strings, namely an
identifier, a vendor name, and a model name. Just pressing enter will fill
in default names (possibly from a card definition).
Your card definition is Matrox Millennium G200 8MB.
The strings are free-form, spaces are allowed.
Enter an identifier for your video card definition:
Дараа нь, дэлгэцийнхээ нягтрал/зуралтыг тохируулах болно. Нүдэнд тохиромжтой болон дэлгэцийн хэмжээ, дэлгэцийн картны чадвараас хамаардаг ч ердийн хэрэглэдэг зуралтууд бол 640x480, 800x600, болон 1024x768
юм. Өнгөнийхөө нягтралыг сонгосны дараа, дэлгэцийнхээ зурж чадах хамгийн их зуралтыг нь сонгоорой.
For each depth, a list of modes (resolutions) is defined. The default
resolution that the server will start-up with will be the first listed
mode that can be supported by the monitor and card.
Currently it is set to:
"640x480" "800x600" "1024x768" "1280x1024" for 8-bit
"640x480" "800x600" "1024x768" "1280x1024" for 16-bit
"640x480" "800x600" "1024x768" "1280x1024" for 24-bit
Modes that cannot be supported due to monitor or clock constraints will
be automatically skipped by the server.
1 Change the modes for 8-bit (256 colors)
2 Change the modes for 16-bit (32K/64K colors)
3 Change the modes for 24-bit (24-bit color)
4 The modes are OK, continue.
Enter your choice: 2
Select modes from the following list:
1 "640x400"
2 "640x480"
3 "800x600"
4 "1024x768"
5 "1280x1024"
6 "320x200"
7 "320x240"
8 "400x300"
9 "1152x864"
a "1600x1200"
b "1800x1400"
c "512x384"
Please type the digits corresponding to the modes that you want to select.
For example, 432 selects "1024x768" "800x600" "640x480", with a
default mode of 1024x768.
Which modes? 432
You can have a virtual screen (desktop), which is screen area that is larger
than the physical screen and which is panned by moving the mouse to the edge
of the screen. If you don't want virtual desktop at a certain resolution,
you cannot have modes listed that are larger. Each color depth can have a
differently-sized virtual screen
Please answer the following question with either 'y' or 'n'.
Do you want a virtual screen that is larger than the physical screen? n
For each depth, a list of modes (resolutions) is defined. The default
resolution that the server will start-up with will be the first listed
mode that can be supported by the monitor and card.
Currently it is set to:
"640x480" "800x600" "1024x768" "1280x1024" for 8-bit
"1024x768" "800x600" "640x480" for 16-bit
"640x480" "800x600" "1024x768" "1280x1024" for 24-bit
Modes that cannot be supported due to monitor or clock constraints will
be automatically skipped by the server.
1 Change the modes for 8-bit (256 colors)
2 Change the modes for 16-bit (32K/64K colors)
3 Change the modes for 24-bit (24-bit color)
4 The modes are OK, continue.
Enter your choice: 4
Please specify which color depth you want to use by default:
1 1 bit (monochrome)
2 4 bits (16 colors)
3 8 bits (256 colors)
4 16 bits (65536 colors)
5 24 bits (16 million colors)
Enter a number to choose the default depth.
4
Эцэст нь энэ тохируулга хадгалагдах ёстой. /etc/X11/XF86Config гэж тохиргоог хадгалахыг танаас лавлаж асууна.
I am going to write the XF86Config file now. Make sure you don't accidently
overwrite a previously configured one.
Shall I write it to /etc/X11/XF86Config? y
Хэрэв тохиргоо амжилтгүй болсон бол дараах сануулга харуулагдах бөгөөд &gui.yes; гэж сонгоод дахин тохируулга хийж болно:
User Confirmation Requested
The XFree86 configuration process seems to have
failed. Would you like to try again?
[ Yes ] No
Хэрэв та &xfree86;-г тохируулах явцад хүндрэл гарсан бол &gui.no; гэж сонгоод Enter
дээр дараад суулгах явцыг цааш нь үргэлжлүүлэх хэрэгтэй. Суулгасны дараа
- root эрхээр xf86cfg -textmode юмуу эсвэл
+ root эрхээр xf86cfg -textmode юм уу эсвэл
xf86config гэж тушаалын мөрний горимд тохируулга хийж болно. &xfree86;-г тохируулах тухай нэмэлт мэдээлэл
-д заасан буй. Хэрэв та энэ үед
&xfree86;-г тохируулахгүй гэж сонговол, програмын багц суулгах хэсэг рүү цаашаагаа үргэлжлэх болно.
Серверийг шууд зогсоох анхдагч тохиргоо бол
CtrlAlt
Backspace гэсэн гарын товчлуурын хослол байдаг. Үүнийг ямар нэгэн зүйл буруудах юм уу төхөөрөмж эвдрэхээс сэргийлж хэрэглэх хэрэгтэй.
Х серверийг ажиллаж байх үед нь дэлгэцийн зуралтын горимыг өөрчилж туршиж болох товчлуурын хослол бол
CtrlAlt+
эсвэл
CtrlAlt-
юм.
&xfree86;-г ажиллуулсны дараа дэлгэцийнхээ өргөн болон өндрийг
xvidtune ашиглан тохируулж болно.
Буруу тохиргоо нь төхөөрөмжийг эвддэг тухай сануулга танд харуулагдах болно. Тэднийг анхаарах хэрэгтэй. Хэрэв эргэлзэж байгаа бол хийх хэрэггүй. Харин түүний оронд дэлгэцэн дээрх товчоор өөрчилж үзсэн нь дээр. Ингэсэн үед текст горим болон дэлгэцийн горим хоёрын хооронд ялгаа гарч магадгүй. Гэвч энэ нь дэлгэц эвдрэхээс мэдээж илүү билээ.
&man.xvidtune.1;-н гарын авлагын хуудсыг ямар нэгэн тохируулга хийхээсээ өмнө уншиж үзнэ үү.
&xfree86;-г амжилттай тохируулсны дараах алхам бол анхдагч график орчныг сонгох юм.
X-н анхдагч график орчинг сонгох нь
&os; 5.3-RELEASE хувилбараас эхлэн X график орчны сонголт нь
sysinstall-с хасагдсан бөгөөд, та &os;-г суулгасны дараа X график орчныг суулгаарай. Х орчныг суулгах болон тохируулах тухай нэмэлт мэдээллийг -с харж болно. Та хэрэв 5.3-RELEASE-с өмнөх хувилбарыг суулгаагүй бол энэ хэсгийг алгасаж болно.
График орчны маш олон орчин бий. Энгийн үндсэн орчноос эхлээд олон програмаар цэнэглэгдсэн төгс дүүрэн орчин хүртэл буй. Зарим нь маш бага дискний зай шаарддаг байхад зарим нь ихийг шаардах нь бий. Аль нь танд илүү тохирох вэ гэдгийг сонгох сайн арга бол, тэднээс хэд хэдийг нь туршиж үзэх юм. Эдгээр нь портын цуглуулгад байдаг ба суулгацын дараа бас суулгаж болдог.
Та олонд дэлгэрсэн орчнуудаас нэгийг нь анхдагч орчин болгож сонгож болно. Ингэснээр суулгац дууссан хойно уг график орчноор эхлэх боломж олгодог.
Анхдагч график орчныг сонгох нь
Сумтай товч ашиглан орчноо сонгоод
Enter дээр дараарай. Сонгосон орчныг суулгах явц эхлэх болно.
Програмын багц суулгах
Багцууд нь урьдчилан хөрвүүлэгдсэн програмууд бөгөөд програм суулгах хамгийн эвтэйхэн арга юм.
Үзүүлэх журмаар нэг багцыг суулгах явцыг энд харуулав.
Хэрэв шаардлагатай бол нэмэлт багцууд мөн давхар суугддаг.
sysinstall (&os;-н 5.2-с бага хувилбаруудад /stand/sysinstall гэж буй)-г нэмэлт багц суулгахад хэрэглэж болно.
User Confirmation Requested
The FreeBSD package collection is a collection of hundreds of
ready-to-run applications, from text editors to games to WEB servers
and more. Would you like to browse the collection now?
[ Yes ] No
&gui.yes; гэж сонгоод Enter дарвал багц програмуудыг сонгох цонхонд очих болно:
Багцын төрлийг сонгох
Зөвхөн тухайн үед сонгогдсон байгаа суулгацын төрөл дээр байгаа багцууд харуулагдах болно.
Хэрэв
All гэж сонговол, байгаа бүх багцыг харж болно. Сумтай товч ашиглан сонгоод Enter дээр дараарай.
Байгаа бүх багцууд сонгогдож болохоор танд харуулагдах болно:
Багц сонгох
Энд харуулснаар bash бүрхүүл сонгогдсон байна. Space товч ашиглаж суулгахыг хүссэн бүх багцаа сонгоорой. Сонгох бүрд дэлгэцийн доод хэсэгт багцны товч тайлбар гардаг.
Tab товчоор сонгогдсон багц болон
&gui.ok;, ба &gui.cancel; сонголтуудын хооронд дамжиж болно.
Суулгахаар хүссэн багцаа сонгож дууссаны дараа
Tab товч дарж &gui.ok; гэж сонгоод
Enter дээр дарж багц сонгох цэс рүү буцаж очдог.
Зүүн ба баруун товчоор бас &gui.ok; ба
&gui.cancel;-н хооронд сэлгэж болно. Энэ аргаар та бас &gui.ok; гэж сонгоод Enter дээр дарж багц сонгох хэсэгт буцаж очиж бас болно.
Багц суулгах
- Tab юмуу эсвэл сумтай товч ашиглан [ Install ] гэж сонгоод Enter дарах хэрэгтэй. Таны сонгосон багцуудыг танд харуулж суулгахыг хүсэж байгааг тань лавлаж асуух болно:
+ Tab юм уу эсвэл сумтай товч ашиглан [ Install ] гэж сонгоод Enter дарах хэрэгтэй. Таны сонгосон багцуудыг танд харуулж суулгахыг хүсэж байгааг тань лавлаж асуух болно:
Багц суулгалтын лавлалт
&gui.ok; гэж сонгоод Enter дарж багц суулгалтыг гүйцэтгэдэг. Суулгах явцын мэдэгдлүүд суулгаж дуустал танд харуулагддаг. Хэрэв ямар нэг алдаа гарвал тэмдэглэж авах хэрэгтэй.
Багц суулгасны дараа сүүлийн тохиргоог хийдэг. Та багц суулгаж дууссан ч гэсэн сүүлийн тохируулгыг хийхийн тулд
Install гэдгийг бас дарж болно.
Хэрэглэгч/Бүлэг нэмэх
Суулгацын явцад та хамгийн багадаа нэг хэрэглэгчийн эрх нээх хэрэгтэй бөгөөд, энэ эрхээрээ root эрх хэрэглэлгүйгээр системдээ нэвтэрч болно. root хуваалт нь голдуу тун бага хэмжээтэй байдаг болохоор
root эрхээр програм ажиллуулбал түргэн дүүрдэг. Хамгийн хэцүү хүндрэлийг доор мэдүүлж байна:
User Confirmation Requested
Would you like to add any initial user accounts to the system? Adding
at least one account for yourself at this stage is suggested since
working as the "root" user is dangerous (it is easy to do things which
adversely affect the entire system).
[ Yes ] No
&gui.yes; гэж сонгоод
Enter дарж шинэ хэрэглэгч нэмэх болно.
User буюу хэрэглэгч гэж сонгоно
Сумтай товч хэрэглэн User гэж сонгоод
Enter дээр дарна.
Хэрэглэгчийн мэдээллийг оруулах
Tab товч хэрэглэн талбаруудад дамжин оруулга хийх бүр доор харуулсан тайлбарууд талбар бүрд харуулагдах болно:
Login ID
Хэрэглэгчийн нэвтрэх шинэ нэр(заавал шаардлагатай).
UID
Уг хэрэглэгчийн ID дугаар (хоосон орхивол автоматаар сонгогдох болно).
Group
Уг хэрэглэгчийн хамрагдах бүлгийн нэр (хоосон орхивол автоматаар сонгогдох болно).
Password
Тухайн хэрэглэгчийн нууц үг (энэ талбарт тун анхааралтай оруулах хэрэгтэй!).
Full name
Хэрэглэгчийн бүтэн нэр (дэлгэрэнгүй мэдээлэл).
Member groups
Энэ хэрэглэгчийн хамрагдаж болох бүлгүүд (өөрөөр хэлбэл хандаж болох бүлгүүд).
Home directory
Хэрэглэгчийн эхлэл сан (хоосон орхивол автоматаар сонгогдох болно ).
Login shell
Хэрэглэгчийн холбогдох бүрхүүл (хоосон орхивол анхдагч бүрхүүл сонгогдох болно. Өөрөөр хэлбэл,
/bin/sh).
Жишээн дээр bash-г суулгасан болохоор, /bin/sh гэдгийг
/usr/local/bin/bash гэж орлуулж болно.
Суугдаагүй бүрхүүл хэрэглэвэл систем уруугаа нэвтэрч чадахгүй болно.
BSD ертөнцөд хамгийн өргөн хэрэглэдэг бүрхүүл бол C бүрхүүл бөгөөд
/bin/tcsh гэж олддог.
Мөн энэ хэрэглэгч нь wheel бүлэг рүү нэмэгдсэн бөгөөд ингэснээр
root эрхүүдтэй супер хэрэглэгч болох боломжтой болно.
Хэрэв та оруулсан мэдээллээ зөв боллоо гэж бодож байгаа бол &gui.ok; дээр дарахад хэрэглэгч ба бүлэг нэмэх цонх дахин харуулагддаг:
Хэрэглэгч ба бүлэг зохицуулах хэсгээс гарах
Хэрэгцээтэй бол энэ үед бүлэг нэмж болно.
Хэрэв шаардлага гарвал суулгацын дараа
sysinstall (&os;-н 5.2-с бага хувилбарт /stand/sysinstall гэж буй) ашиглан нэмж болно.
Хэрэв та хэрэглэгч нэмж дууссан бол сумтай товч ашиглан Exit гэж сонгоод
Enter дээр дарж суулгацаа үргэлжлүүлээрэй.
root нууц үг оруулах
Message
Now you must set the system manager's password.
This is the password you'll use to log in as "root".
[ OK ]
[ Press enter to continue ]
Enter дээр дарж root
нууц үг оруулна.
- Нууц үгийг хоёр удаа зөв оруулах ёстой. Мартахааргүй нууц үг оруулаарай гэж сануулах нь илүүдэх байх. Таны оруулсан нууц үгийг давтаж харуулах юмуу эсвэл одоор дүрсэлж харуулахгүй болохыг сануулж байна.
+ Нууц үгийг хоёр удаа зөв оруулах ёстой. Мартахааргүй нууц үг оруулаарай гэж сануулах нь илүүдэх байх. Таны оруулсан нууц үгийг давтаж харуулах юм уу эсвэл одоор дүрсэлж харуулахгүй болохыг сануулж байна.
Changing local password for root.
New password :
Retype new password :
Нууц үгийг амжилттай оруулсны дараа суулгац цаашаагаа үргэлжлэх болно.
Суулгацаас гарах
- Хэрэв та одоо нэмэлт сүлжээний тохиргоо юм уу эсвэл ямар нэгэн өөр тохиргоо хийхийг хүсвэл, та яг одоо юмуу эсвэл суулгасны дараа
+ Хэрэв та одоо нэмэлт сүлжээний тохиргоо юм уу эсвэл ямар нэгэн өөр тохиргоо хийхийг хүсвэл, та яг одоо юм уу эсвэл суулгасны дараа
sysinstall
(&os;-н 5.2-с доошхи хувилбарт /stand/sysinstall гэж буй ) ашиглаж суулгана.
User Confirmation Requested
Visit the general configuration menu for a chance to set any last
options?
Yes [ No ]
Сумтай товчоор &gui.no; гэж сонгоод
Enter дээр дарж үндсэн суулгацын цэс рүү буцах болно.
Суулгацаас гарах
Сумтай товчоор [X Exit Install] гэдгийг сонгон Enter дээр дарна. Танаас гарах гэж буйг тань лавлаж асуух болно:
User Confirmation Requested
Are you sure you wish to exit? The system will reboot (be sure to
remove any floppies from the drives).
[ Yes ] No
Хэрэв уян дискнээс эхлүүлсэн бол &gui.yes; гэж сонгоод уян дискийг авах хэрэгтэй. CDROM хөтлөгч нь машиныг шинээр ачаалагдах хүртэл түгжигдсэн байдаг болохоор ачаалагдах үед CDROM-с гаргах хэрэгтэй (аль болох түргэн).
Систем одоо шинээр ачаалагдах бөгөөд ямар нэгэн алдаа гарахыг ажиглах хэрэгтэй.
FreeBSD эхлэн ачаалалт
&i386; машин дээрх FreeBSD-н эхлэн ачаалалт
Хэрэв бүх зүйл амжилттай болсон бол дэлгэцэн дээр тань мэдэгдлүүд урсаж өнгөрөөд нэвтрэх хэсэгт тулж ирэх болно. Урсаж өнгөрсөн мэдэгдлүүдийг эргэж харахын тулд Scroll-Lock товчийг дараад
PgUp болон PgDn товчоор дээш доош нь гулгуулдаг.
Scroll-Lock товчийг дахин дарснаар нэвтрэх хэсэгт буцаж ирдэг.
Бүх мэдэгдэл харуулагдахгүй байх нөхцөл үүсвэл (түр хадгалагчийн хэмжээнээс болж) сүүлд нь тушаал өгдөг горим дээр
dmesg тушаалаар харж болдог.
Суулгацын үед нэмж оруулсан хэрэглэгчийн нэр болон нууц үгээр нэвтэрч орох хэрэгтэй (энэ тохиолдолд rpratt гэж буй). Шаардлага гараагүй бол
root эрхээр орохоос сэргийлэх хэрэгтэй.
Ердийн эхлэн ачаалах үеийн мэдэгдэл (хувилбарын тухай хэсгийг оруулалгүйгээр):
Copyright (c) 1992-2002 The FreeBSD Project.
Copyright (c) 1979, 1980, 1983, 1986, 1988, 1989, 1991, 1992, 1993, 1994
The Regents of the University of California. All rights reserved.
Timecounter "i8254" frequency 1193182 Hz
CPU: AMD-K6(tm) 3D processor (300.68-MHz 586-class CPU)
Origin = "AuthenticAMD" Id = 0x580 Stepping = 0
Features=0x8001bf<FPU,VME,DE,PSE,TSC,MSR,MCE,CX8,MMX>
AMD Features=0x80000800<SYSCALL,3DNow!>
real memory = 268435456 (262144K bytes)
config> di sn0
config> di lnc0
config> di le0
config> di ie0
config> di fe0
config> di cs0
config> di bt0
config> di aic0
config> di aha0
config> di adv0
config> q
avail memory = 256311296 (250304K bytes)
Preloaded elf kernel "kernel" at 0xc0491000.
Preloaded userconfig_script "/boot/kernel.conf" at 0xc049109c.
md0: Malloc disk
Using $PIR table, 4 entries at 0xc00fde60
npx0: <math processor> on motherboard
npx0: INT 16 interface
pcib0: <Host to PCI bridge> on motherboard
pci0: <PCI bus> on pcib0
pcib1: <VIA 82C598MVP (Apollo MVP3) PCI-PCI (AGP) bridge> at device 1.0 on pci0
pci1: <PCI bus> on pcib1
pci1: <Matrox MGA G200 AGP graphics accelerator> at 0.0 irq 11
isab0: <VIA 82C586 PCI-ISA bridge> at device 7.0 on pci0
isa0: <ISA bus> on isab0
atapci0: <VIA 82C586 ATA33 controller> port 0xe000-0xe00f at device 7.1 on pci0
ata0: at 0x1f0 irq 14 on atapci0
ata1: at 0x170 irq 15 on atapci0
uhci0: <VIA 83C572 USB controller> port 0xe400-0xe41f irq 10 at device 7.2 on pci0
usb0: <VIA 83C572 USB controller> on uhci0
usb0: USB revision 1.0
uhub0: VIA UHCI root hub, class 9/0, rev 1.00/1.00, addr 1
uhub0: 2 ports with 2 removable, self powered
chip1: <VIA 82C586B ACPI interface> at device 7.3 on pci0
ed0: <NE2000 PCI Ethernet (RealTek 8029)> port 0xe800-0xe81f irq 9 at
device 10.0 on pci0
ed0: address 52:54:05:de:73:1b, type NE2000 (16 bit)
isa0: too many dependant configs (8)
isa0: unexpected small tag 14
fdc0: <NEC 72065B or clone> at port 0x3f0-0x3f5,0x3f7 irq 6 drq 2 on isa0
fdc0: FIFO enabled, 8 bytes threshold
fd0: <1440-KB 3.5" drive> on fdc0 drive 0
atkbdc0: <keyboard controller (i8042)> at port 0x60-0x64 on isa0
atkbd0: <AT Keyboard> flags 0x1 irq 1 on atkbdc0
kbd0 at atkbd0
psm0: <PS/2 Mouse> irq 12 on atkbdc0
psm0: model Generic PS/2 mouse, device ID 0
vga0: <Generic ISA VGA> at port 0x3c0-0x3df iomem 0xa0000-0xbffff on isa0
sc0: <System console> at flags 0x1 on isa0
sc0: VGA <16 virtual consoles, flags=0x300>
sio0 at port 0x3f8-0x3ff irq 4 flags 0x10 on isa0
sio0: type 16550A
sio1 at port 0x2f8-0x2ff irq 3 on isa0
sio1: type 16550A
ppc0: <Parallel port> at port 0x378-0x37f irq 7 on isa0
ppc0: SMC-like chipset (ECP/EPP/PS2/NIBBLE) in COMPATIBLE mode
ppc0: FIFO with 16/16/15 bytes threshold
ppbus0: IEEE1284 device found /NIBBLE
Probing for PnP devices on ppbus0:
plip0: <PLIP network interface> on ppbus0
lpt0: <Printer> on ppbus0
lpt0: Interrupt-driven port
ppi0: <Parallel I/O> on ppbus0
ad0: 8063MB <IBM-DHEA-38451> [16383/16/63] at ata0-master using UDMA33
ad2: 8063MB <IBM-DHEA-38451> [16383/16/63] at ata1-master using UDMA33
acd0: CDROM <DELTA OTC-H101/ST3 F/W by OIPD> at ata0-slave using PIO4
Mounting root from ufs:/dev/ad0s1a
swapon: adding /dev/ad0s1b as swap device
Automatic boot in progress...
/dev/ad0s1a: FILESYSTEM CLEAN; SKIPPING CHECKS
/dev/ad0s1a: clean, 48752 free (552 frags, 6025 blocks, 0.9% fragmentation)
/dev/ad0s1f: FILESYSTEM CLEAN; SKIPPING CHECKS
/dev/ad0s1f: clean, 128997 free (21 frags, 16122 blocks, 0.0% fragmentation)
/dev/ad0s1g: FILESYSTEM CLEAN; SKIPPING CHECKS
/dev/ad0s1g: clean, 3036299 free (43175 frags, 374073 blocks, 1.3% fragmentation)
/dev/ad0s1e: filesystem CLEAN; SKIPPING CHECKS
/dev/ad0s1e: clean, 128193 free (17 frags, 16022 blocks, 0.0% fragmentation)
Doing initial network setup: hostname.
ed0: flags=8843<UP,BROADCAST,RUNNING,SIMPLEX,MULTICAST> mtu 1500
inet 192.168.0.1 netmask 0xffffff00 broadcast 192.168.0.255
inet6 fe80::5054::5ff::fede:731b%ed0 prefixlen 64 tentative scopeid 0x1
ether 52:54:05:de:73:1b
lo0: flags=8049<UP,LOOPBACK,RUNNING,MULTICAST> mtu 16384
inet6 fe80::1%lo0 prefixlen 64 scopeid 0x8
inet6 ::1 prefixlen 128
inet 127.0.0.1 netmask 0xff000000
Additional routing options: IP gateway=YES TCP keepalive=YES
routing daemons:.
additional daemons: syslogd.
Doing additional network setup:.
Starting final network daemons: creating ssh RSA host key
Generating public/private rsa1 key pair.
Your identification has been saved in /etc/ssh/ssh_host_key.
Your public key has been saved in /etc/ssh/ssh_host_key.pub.
The key fingerprint is:
cd:76:89:16:69:0e:d0:6e:f8:66:d0:07:26:3c:7e:2d root@k6-2.example.com
creating ssh DSA host key
Generating public/private dsa key pair.
Your identification has been saved in /etc/ssh/ssh_host_dsa_key.
Your public key has been saved in /etc/ssh/ssh_host_dsa_key.pub.
The key fingerprint is:
f9:a1:a9:47:c4:ad:f9:8d:52:b8:b8:ff:8c:ad:2d:e6 root@k6-2.example.com.
setting ELF ldconfig path: /usr/lib /usr/lib/compat /usr/X11R6/lib
/usr/local/lib
a.out ldconfig path: /usr/lib/aout /usr/lib/compat/aout /usr/X11R6/lib/aout
starting standard daemons: inetd cron sshd usbd sendmail.
Initial rc.i386 initialization:.
rc.i386 configuring syscons: blank_time screensaver moused.
Additional ABI support: linux.
Local package initialization:.
Additional TCP options:.
FreeBSD/i386 (k6-2.example.com) (ttyv0)
login: rpratt
Password:
RSA болон DSA түлхүүрүүдийг үүсгэх явц нь удаан машин дээр хэсэг хугацаа авч магадгүй. Энэ явц нь зөвхөн суулгацын дараах анхны эхлэн ачаалах үед л хийгддэг. Дараагийн ачаалах үед хийгддэггүй болохоор хурдан байх болно.
Хэрэв Х сервер тохируулагдаад анхдагч график орчин сонгогдсон байгаа бол, startx гэсэн тушаалаар тэдгээрийг ажиллуулж болно.
Alpha машин дээрх FreeBSD-н эхлэн ачаалалт
Alpha
Суулгац дууссан бол, FreeBSD-г эхлүүлэхийн тулд
SRM тушаал оруулах мөрөнд доор дурдсаныг бичнэ:
>>>BOOT DKC0
Энэ нь уг машинд тухайн бичсэн дискнээс эхлэн ачаалахыг зааж өгч байна.
Цаашдаа FreeBSD-г автоматаар эхлүүлдэг болгохын тулд дараах тушаалыг өгөх хэрэгтэй:
>>> SET BOOT_OSFLAGS A
>>> SET BOOT_FILE ''
>>> SET BOOTDEF_DEV DKC0
>>> SET AUTO_ACTION BOOT
Эхлэн ачаалагдах явц нь &i386; машиныхтай ойролцоо ижил (гэх бүр ижил биш) байх болно.
FreeBSD-г унтраах
Үйлдлийн системийг зөв унтраах нь тун чухал. Шууд хүч хэрэглэн унтрааж болохгүй. Эхлээд su гэсэн тушаал оруулаад
root нууц үгээ бичиж өгөн супер хэрэглэгч болох хэрэгтэй. Энэ нь зөвхөн тухайн хэрэглэгч
wheel бүлэгт хамаарагдсан үед биелнэ.
Эсвэл root хэрэглэгч болж нэвтрэх хэрэгтэй. Ингээд
shutdown -h now тушаалыг оруулна.
The operating system has halted.
Please press any key to reboot.
Унтраах тушаал өгсний дараа Please press any key to reboot буюу дурын товч дарж шинээр ачаална уу
гэсэн мэдэгдэл гарсан үед унтраах нь зөв юм. Хэрэв шууд унтраалгүйгээр ямар нэгэн товч дарвал систем шинээр ачаалагдах болно.
Та мөн
Ctrl
Alt
Del
товчлуурын хослол хэрэглэн шинээр ачаалж болох боловч, ердийн үед энэ нь тийм ч их хэрэглэгддэг арга биш.
Хүндрэл тулгарвал
суулгац
хүндрэл тулгарвал
Дараах хэсэгт хүмүүсийн мэдээлсний дагуу тэдэнд тулгарч байсан
энгийн хүндрэлийн тухай авч хэлэлцэх болно. Мөн энэ хэсэгт &ms-dos;
үйлдлийн системийг FreeBSD-тэй хамт хэрхэн нэг компьютерт суулгаж
ачаалах тухай хүмүүсийн асуусан асуулт болон хариултыг агуулсан буй.
Хэрэв буруу тийшээ эргээд эхэлбэл юу хийх хэрэгтэй вэ
Компьютерийн төрлөөс хамааран бүх юмыг 100% цэвэр гүйцэтгэж болохгүй
ч гэсэн хэрэв ямар нэгэн зүйл буруу болбол, та хэд хэдэн арга хэмжээг
авч чадна.
FreeBSD-н хувилбартай хамт ирдэг төхөөрөмжийн бүртгэл
бичлэгт таны төхөөрөмжийг дэмжсэн эсэхийг нь шалгах хэрэгтэй.
Хэрэв таны төхөөрөмж дэмжигдсэн мөртлөө хүндрэл гарвал, компьютераа
шинээр ачаалаад цөмийн тохиргоо хийх сонголт гарч ирэх үед түүнийг сонгоорой.
Ингэснээр, системдээ буй төхөөрөмжийнхөө болон дэмжигдсэн мэдээллийг
харах болно. Ачаалагч дискэн дээр буй цөм нь таны төхөөрөмжүүдийг
IRQ-үүд, IO хаяг, мөн DMA суваг зэрэг тохиргоог үйлдвэрээс зааж өгсөн
анхныхаа утгатайгаа байгаа гэж авч үздэг. Хэрэв та төхөөрөмжийнхөө
тохируулгыг өөрчилсөн бол, FreeBSD-д юуг өөрчилсөн эсэхээ зааж өгөх
хэрэгтэй.
Мөн залгаж туршигдаагүй төхөөрөмжүүд сүүлд залгагдаад туршигдах үед
алдаа үүсгэх тохиолдол гардаг. Ийм үед хүндрэлтэй байгаа төхөөрөмжийн
драйвер буюу таниулагч файлуудыг нь хорих хэрэгтэй.
Ихэнх суулгацын хүндрэлүүд нь төхөөрөмжийн үйлдвэрээс гаргасан
сүүлийн үеийн таниулагч файлуудыг нь татаж авч суулгаснаар илаарших
нөхцөл бүрддэг бөгөөд ялангуяа motherboard буюу эх хавтан дээр иймэрхүү
үзэгдэл их гардаг. Эх хавтангийн үйлдвэрээс гаргасан програмыг ер нь
BIOS гэж нэрлэдэг ба бараг бүх
үйлдвэрүүд өөрсдийн гэсэн вэб хуудастай бөгөөд уг програмыг хэрхэн
сүүлийн үеийн хэлбэрт шинэчлэх тухай мэдээлэл болон файлууд агуулж байдаг.
Ихэнх үйлдвэрлэгчид нь, ямар нэгэн ноцтой хүндрэл гарахаас
зайлсхийж хүндтэй нөхцөл үүсээгүй бол
BIOS-г шинэчилж хэрэггүй гэж зөвлөдөг.
Шинэчлэх явц амжилтгүй болох нөхцөл нь
BIOS цахилгаан схемд ноцтой эвдрэл гаргаж
болзошгүйг анхаарна уу.
Суулгах явцад хэрэгтэй байдаг дэлгэцийн (sc0)
таниулагч драйвер файл зэргийг хорьж хэрэггүй.
- Тохиргооны дараа суулгац дуусах юмуу ямар нэгэн алдаа үүсэж гарах тохиолдол
- гарвал, та ямар нэгэн болохгүй юмыг зөөсөн юмуу өөрчилсөн байж таарна.
+ Тохиргооны дараа суулгац дуусах юм уу ямар нэгэн алдаа үүсэж гарах тохиолдол
+ гарвал, та ямар нэгэн болохгүй юмыг зөөсөн юм уу өөрчилсөн байж таарна.
Компьютераа шинээр ачаалаад дахин оролдоорой.
Тохиргооны үед та дараах зүйлсийг хийж болно:
Цөмд буй төхөөрөмжийн таниулагч файлуудын жагсаалтыг харах.
Таны системд байхгүй байгаа төхөөрөмжийн таниулагч файлуудыг хорих.
Төхөөрөмжийн таниулагч файлд хэрэглэгддэг IRQs, DRQs, болон IO порт хаяг зэргийг өөрчлөх.
Цөмд төхөөрөмжийнхөө тохируулгыг хийснийхээ дараа
Q товч дарж шинэ тохиргоотойгоор шинээр ачаалах хэрэгтэй.
Суулгац дууссаны дараа таны тохируулгын горимд хийсэн өөрчлөлт тань хадгалагдаж
үлдэх бөгөөд шинээр ачаалах тоолонд шинээр тохируулах шаардлага гарахгүй.
Энэ нь бараг өөрчлөн тохируулсан цөм бүтээхтэй ижил үйлдэл юм.
Өмнө нь байсан дискний &ms-dos; хуваалттай ажиллах
DOS
Ихэнх хэрэглэгчид &os;-г өмнө нь µsoft;-н үйлдлийн систем
суусан компьютер дээр суулгахыг хүсдэг. Ийм нөхцөлд &os;-д
FIPS нэртэй хэрэгсэл байдаг. Энэ хэрэгсэл нь
суулгац CD-ROM-ын tools сан дотор байдаг бөгөөд
эсвэл &os; толин салбаруудаас татаж авч болно.
FIPS хэрэгсэл нь оршин байгаа
&ms-dos; хуваалтыг хоёр хэсэгт салгаж хуваадаг бөгөөд өмнө байсан
системийг эхнийхэд нь байрлуулаад хоёр дахь хэсэг дээр нь таныг өөр
үйлдлийн систем суулгах боломж өгдөг.
Эхлээд та өөрийнхөө &ms-dos; хуваалт дээр defragment буюу эмхэлж
ангилах үйлдлийг &windows; дээр байдаг Disk Defragmenter
хэрэгслээр хийх хэрэгтэй (Explorer буюу файл болон сан цэгцлэгч дээр
хатуу диск дээрээ хулганы баруун товчийг дараад defrag цэсийг сонгоно). Эсвэл
Norton Disk Tools багажийг ашиглаж болно.
Дараа нь та FIPS хэрэгслийг ажиллуулна.
Энэ нь танд тухайн үйлдэлдээ тохирсон лавлаж асуусан мэдээлэл харуулдаг
бөгөөд дэлгэцэнд заасан зааврын дагуу цааш нь явах хэрэгтэй.
Ингэсний дараа компьютераа шинээр ачаалаад шинэ зүсмэл хэсэг дээрээ
&os;-г суулгаж болно. Distributions цэсэн дээр
тухайн суулгахыг хүссэн төрөлд хичнээн хэмжээний дискний зай хэрэглэгдэхийг
харж болно.
Мөн PowerQuest-с гаргасан
(http://www.powerquest.com)
&partitionmagic; нэртэй маш хэрэгтэй програм байдаг.
Энэ програм нь FIPS-г бодвол илүү их үйлдэл
хийх чадвартай байдаг бөгөөд хэрэв та байнга үйлдлийн системүүдээ устгаж суулгаж
оролддог бол үүнийг хэрэглэх нь зүйтэй. Гэвч энэ нь үнэтэй бөгөөд
хэрэв та &os;-г суулгаад тэр чигт нь өөрчлөхгүй гэж бодож байвал FIPS
танд илүү тохиромжтой байх болов уу.
&ms-dos; болон &windows;-н файл системийг хэрэглэх нь
&os; нь одоогийн байдлаар Double Space™
програмаар шахсан файл системийг дэмждэггүй. Тийм болохоор, хэрэв ийм төрлийн
файл системд хандахаар бол эхлээд уг файл системийн шахалтыг задлаад, дараа нь
файл уруу хандах хэрэгтэй. Задлах энэ үйлдэл нь Compression Agent
програмыг Start> Programs > доторхи
System Tools цэснээс гүйцэтгэгдэж болно.
&os; нь &ms-dos; дээр үндэслэгдсэн файл системүүдийг дэмждэг.
Ийм файл систем рүү хандахдаа &man.mount.msdosfs.8; тушаалыг холбогдох
параметртай нь хэрэглэдэг. Энэ хэрэгслийн ерөнхий хэрэглэх бичлэг нь:
&prompt.root; mount_msdosfs /dev/ad0s1 /mnt
Энэ жишээн дээр, &ms-dos; файл систем нь эхний дискний эхний хуваалт
дээр байрласныг харуулж байна. Мэдээж таны систем дээр янз бүр байх бөгөөд
dmesg болон mount тушаалуудын гаралтын
мэдээллийг харах хэрэгтэй. Эдгээр тушаалууд нь дискний хуваалтын
тухай хангалттай мэдээллийг өгч чаддаг.
Өргөтгөсөн &ms-dos; файл системүүд нь голдуу
&os;-н суусан хуваалтын дараа байдаг. Өөрөөр хэлбэл, дискний хуваалтын дугаар нь
&os;-н суусан хуваалтын дугаараас их байна. Жишээ нь,
эхний &ms-dos; хуваалт
/dev/ad0s1 дээр, &os; хуваалт
/dev/ad0s2 дээр, өргөтгөсөн &ms-dos; хуваалт
/dev/ad0s3 дээр гэж байрласан байж болно. Зарим хүнд
энэ нь үл ойлгогдохоор байж болох юм.
NTFS хуваалтыг бас таниулан холбохдоо өмнөхтэй ижил аргаар
&man.mount.ntfs.8; тушаал хэрэглэж болно.
Alpha системийн хэрэглэгчдийн асуулт болон хариултууд
Alpha
Энэ хэсэгт FreeBSD-г Alpha систем дээр суулгах үед гарч болох
зарим асуултанд хариулна.
Би ARC эсвэл Alpha BIOS Консолоос эхлэн ачаалалт хийж болох уу?
ARC
Alpha BIOS
SRM
Үгүй. &os; нь, Compaq Tru64 болон VMS системүүдтэй адилхан зөвхөн
SRM консолоос ачаалагддаг.
Надад ямар ч дискний зай байхгүй болчихлоо! Туслаарай?
Өмнө байгаа файлуудаа эхлээд устгасан нь дээр үү?
Харамсалтай нь, устгахаас өөр арга үгүй.
Би өөрийнхөө Compaq Tru64 эсвэл VMS файл системийг таниулж холбож болох уу?
Одоохондоо лав үгүй.
Валентино
Вашетто
Хамтарч бэлтгэсэн
Суулгацын нэмэлт гарын авлага
Энэ хэсэгт FreeBSD-г хэрхэн онцгой тохиолдолд суулгах талаар
өгүүлэх болно.
- FreeBSD-г дэлгэц юмуу гар үгүй систем дээр суулгах нь
+ FreeBSD-г дэлгэц юм уу гар үгүй систем дээр суулгах нь
суулгац
headless буюу толгойгүй (serial console)
serial console
Энэ төрлийн суулгацыг FreeBSD-г суулгаж байгаа
- машин нь дэлгэцгүй юмуу тэр байтугай дэлгэцийн залгуургүй
+ машин нь дэлгэцгүй юм уу тэр байтугай дэлгэцийн залгуургүй
байдаг учраас headless
install буюу толгойгүй суулгац
гэж нэрлэдэг.
Яаж ингэж болдог юм бол? гэж та гайхаж байвал, serial console буюу
цуваа консол хэрэглэснээр ийм суулгац хийж болдог.
Цуваа консолоор өөр машиныг дэлгэц болон гар болгож ашиглаж болдог.
Үүнийг гүйцэтгэхийн тулд дээр заасан зааврын дагуу суулгац уян дискийг
бэлдэх хэрэгтэй.
Энэ уян дискийг өөрчилж цуваа консолоос эхлэн ачаалахын тулд
дараах алхмуудыг биелүүлэх хэрэгтэй:
Эхлэн ачаалагч уян дискнүүдийг цуваа консол уруу холбогдохыг зөвшөөрөх
mount
Хэрэв та урьд нь уян дискнээс эхлэн ачаалж байсан бол, FreeBSD
нь ердийн энгийн суулгацын горимоор эхлэн ачаалах болно.
Гэхдээ бид нар суулгацаа цуваа холболт уруу орж эхлүүлэх ёстой билээ.
Ингэхийн тулд FreeBSD уруу kern.flp дискийг
&man.mount.8; тушаал ашиглаж таниулж холбох хэрэгтэй.
&prompt.root; mount /dev/fd0 /mnt
Одоо та уян дискээ таниулж холбосон болохоор
/mnt сан уруу орох хэрэгтэй:
&prompt.root; cd /mnt
Энд одоо цуваа консолоос хэрхэн эхлэн ачаалах тохируулга эхэлж байна.
Та эхлээд boot.config нэртэй файл үүсгээд тэрэн дотроо
/boot/loader -h гэж бичих хэрэгтэй.
Ингэснээр та цуваа консолоос эхлэн ачаалах болно гэж тохируулж байна.
&prompt.root; echo "/boot/loader -h" > boot.config
Ингээд та уян дискээ зөв тохируулчихсан учраас таниулсан дискээ
&man.umount.8; тушаалаар буцааж салгах хэрэгтэй:
&prompt.root; cd /
&prompt.root; umount /mnt
Одоо та уян дискээ дискний төхөөрөмжөөс авч болно.
Null-modem кабелиар холбох
null-modem кабел
Та одоо хоёр машинаа null-modem кабелиар
холбох хэрэгтэй. Уг хоёр машины цуваа холболтын залгууранд нь тус тусад нь
залгах хэрэгтэй. Ердийн цуваа залгуур энэ тохиолдолд ажилладаггүй
бөгөөд дундаа сэлгэж залгагдсан null-modem залгуур танд хэрэгтэй.
Суулгац эхлүүлэх гэж шинээр ачаалах
Одоо суулгацаа эхлүүлэх цаг боллоо. kern.flp
дискээ толгойгүй машиндаа хийгээд асаах хэрэгтэй.
Толгойгүй машин уруугаа холбогдох
cu тушаал
Та одоо тэр машин уруугаа &man.cu.1; тушаал хэрэглэж
холбогдох хэрэгтэй:
&prompt.root; cu -l /dev/cuaa0
Ингээд л боллоо! Та одоо нөгөө толгойгүй машинаа
cu тушаалын хэсгээр удирдах боломжтой боллоо.
Энэ хэсэгт таныг mfsroot.flp дискээ хийхийг шаардах бөгөөд
дараа нь ямар төрлийн терминал хэрэглэхийг асуух болно. Тэр үед нь
FreeBSD color console буюу өнгөт консол гэдгийг сонгоод цааш нь
суулгацаа үргэлжлүүлээрэй!
Өөртөө зориулж тусгай суулгацын төхөөрөмж бэлдэх нь
Дахин нуршихаас сэргийлж таны худалдаж авсан юм уу бэлдэж авсан
CDROM эсвэл DVD нарыг FreeBSD диск
гэж нэрлэв.
Заримдаа танд өөрийн гэсэн өөрчилж тохируулсан FreeBSD суулгацын
төхөөрөмжөөс суулгах хэрэг гарч болзошгүй. Энэ нь физик төхөөрөмж
- болох бичлэгт хальс юмуу эсвэл sysinstall
+ болох бичлэгт хальс юм уу эсвэл sysinstall
дээр зааж өгсөн FTP хуудас эсвэл &ms-dos; хуваалтад буй файлаас
суулгаж болзошгүй.
Жишээ нь:
Танд маш олон компьютер холбогдсон дотоод сүлжээ байгаа бөгөөд
зөвхөн нэг л FreeBSD диск байж болох юм. Та дотоод FTP хуудас үүсгээд
тэрэндээ FreeBSD дискээ байрлуулж, уг хуудаснаас бусад компьютерууд холбогдож
суулгац хийж болохоор тохируулж болно.
Танд FreeBSD диск байгаа боловч таны CD/DVD төхөөрөмж уг дискийг
танихгүй харин &ms-dos;/&windows; дээр таньдаг байг. Та уг компьютерийнхаа
DOS хуваалт дээрээ FreeBSD суулгацыг хуулаад дараа нь уг файл уруу
FreeBSD-г суулгах үед хандаж болно.
Таны суулгахыг хүссэн компьютерт CD/DVD төхөөрөмж болон сүлжээний картын
аль нь ч байхгүй бөгөөд та зөвхөн
Laplink-style
цуваа юм уу зэрэгцээ холболтын кабелиар холбогдож
гүйцэтгэж болно.
Та FreeBSD суулгаж болдог бичлэгт хальс бэлдэж болно.
Суулгацын CDROM үүсгэх
Хувилбар бүрд зориулж хоёр ширхэг CDROM дүрс бэлтгэдэг (ISO images буюу дискний дүрс
).
Эдгээр буулгац дүрс нь хэрэв танд CD бичигч байвал CD дээр буулгагдаж (бичигдэж
) болдог.
Хэрэв танд CD бичигч байдаг бөгөөд хямд үнэтэй интернэт сайн холболт байвал энэ нь
FreeBSD-г суулгах хамгийн амархан арга болно.
Зөв ISO Images буюу буулгац дүрсийг татаж авах
Хувилбар бүрд зориулсан ISO буулгац дүрсийг ftp://ftp.FreeBSD.org/pub/FreeBSD/ISO-IMAGES-arch/version
- хаягаас юмуу эсвэл хуулбар толин тусгалуудаас татаж авч болно.
+ хаягаас юм уу эсвэл хуулбар толин тусгалуудаас татаж авч болно.
Машины төрөл болон хувилбарыг arch болон
version гэсэн хэсгүүдэд тус тусад нь орлуулж бичих хэрэгтэй.
Уг сан нь дараах буулгац дүрснүүдийг агуулж байдаг:
FreeBSD 4.X ISO буулгац дүрсний нэр болон агуулга
Файлын нэр
Агуулалт
version-RELEASE-arch-miniinst.iso
FreeBSD-г суулгахад хэрэгтэй бүх юм бий.
version-RELEASE-arch-disc1.iso
FreeBSD-г суулгахад хэрэгтэй бүх юмс мөн дискэнд багтахаар нь
шингээсэн гуравдагчдын бүтээсэн програмын багцууд.
version-RELEASE-arch-disc2.iso
live filesystem буюу амьд файл систем
гэж нэрлэгддэг
бөгөөд sysinstall-д хэрэглэгдэхээр
Repair буюу засварлах
хэсгийг агуулсан байдаг.
FreeBSD-н CVS модон бүтцийг агуулдаг. Мөн дискэнд багтах хэмжээгээр нь
гуравдагчдын бүтээсэн програмын багцыг агуулсан байдаг.
FreeBSD 5.X ISO буулгац дүрсний нэр болон агуулга
Файлын нэр
Агуулга
version-RELEASE-arch-bootonly.iso
FreeBSD цөмөөс эхлүүлж суулгацын хэсгийг эхлүүлэхэд хэрэглэгдэх
бүх хэсэг буй. Энэ суулгаж болдог файлуудыг FTP юм уу бусад эх сурвалжаас
татаж авч болно.
version-RELEASE-arch-miniinst.iso
FreeBSD-г суулгахад хэрэглэгдэх бүх юм бий.
version-RELEASE-arch-disc1.iso
&os;-г суулгахад хэрэгтэй бүх юм болон sysinstall
дээр хэрэглэгдэх Repair буюу засварлах
ад хэрэглэгддэг
live filesystem буюу амьд файл систем
.
version-RELEASE-arch-disc2.iso
&os;-н бичиг баримт болон дискэн дээр багтахаар нь шингээсэн
гуравдагчдын бүтээсэн програмын багцууд.
- Та miniinst ISO юмуу эсвэл нэгдүгээр диск хоёрын аль нэгийг
+ Та miniinst ISO юм уу эсвэл нэгдүгээр диск хоёрын аль нэгийг
татаж авах ёстой. Нэгдүгээр диск нь
miniinst ISO дискний бүтцийг агуулж байдаг болохоор энэ хоёрыг хоёуланг
татаж авч хэрэггүй.
miniinst ISO-г интернэт холболт хямд газарт суулгах хэрэгтэй.
Үүгээр та FreeBSD-г суулгаад, дараа нь гуравдагч програмуудыг интернэтээр татаж
авч суулгаж болно (
-с харна уу).
- Нэгдүгээр дискийг хийгээд &os;-г суулгах юмуу эсвэл дискэн дээр байгаа
+ Нэгдүгээр дискийг хийгээд &os;-г суулгах юм уу эсвэл дискэн дээр байгаа
гуравдагчдын багц програмыг суулгана гэж сонгох хэрэгтэй.
Бусад дискнүүд нь хэрэв танд хурдтай интернэт холболт байхгүй л бол
тийм чухал шаардлагатай биш.
CD-нүүдийг бичих
Та хуулбар дүрс нарыг дискэн дээр бичих хэрэгтэй. Хэрэв та энэ алхмыг
өөр FreeBSD систем дээр гүйцэтгэж байгаа бол
хэсгээс нэмэлт мэдээллийг үзэх хэрэгтэй (
болон
хэсгүүдэд зарим нь буй).
Хэрэв та энэ үйлдлийг өөр үйлдлийн систем дээр гүйцэтгэж байгаа бол,
уг систем дээр байгаа CD бичигчээ удирддаг дурын програмыг нь ашиглаж бичих
нь зүйтэй. Эдгээр дүрс нь стандарт ISO хэлбэрээр байгаа тул маш олон бичигч
нар энэ төрлийг дэмждэг билээ.
Хэрэв өөрийн гэсэн FreeBSD хувилбар бүтээнэ гэх юм бол
Хувилбарыг инженерчлэх мэдээллээс
хараарай.
FreeBSD дисктэй дотоод FTP хуудас бэлтгэх нь
суулгац
сүлжээ
FTP
FreeBSD дискний зохион байгуулалт нь FTP хуудастайгаа ижил байрлуулагдсан буй.
Ингэснээр танд дотоод FTP хуудас байгуулж сүлжээгээр FreeBSD-г суулгахад
тун дөхөм болж өгдөг.
FTP хуудас эрхэлж байх ёстой FreeBSD компьютерт CDROM төхөөрөмж байх
шаардлагатай бөгөөд /cdrom санд таниулж холбосон
байх ёстой.
&prompt.root; mount /cdrom
anonymous FTP эрх
/etc/passwd дотор үүсгэх хэрэгтэй. Ингэхийн тулд
&man.vipw.8; хэрэгслийг ашиглан
/etc/passwd файлыг засварлахдаа дараах мөрийг нэмэх
хэрэгтэй:
ftp:*:99:99::0:0:FTP:/cdrom:/nonexistent
/etc/inetd.conf дотор FTP service буюу үйлчилгээ
зөвшөөрөгдсөн эсэхийг лавлах хэрэгтэй.
Ингээд одоо таны компьютертай сүлжээгээр холбогдож чадах машин болгон
суулгац эхлүүлэхийн тулд, суулгах төхөөрөмжөө сонгох цэснээс Other буюу бусад
гэдгийг сонгоод цааш нь FTP гэж сонгон
ftp://машины нэр
гэж оруулах хэрэгтэй.
Хэрэв таны FTP үйлчилгээг ашиглаж байгаа хэрэглэгчийн эхлэн ачаалах
төхөөрөмж нь (голдуу уян диск байдаг) FTP дээр буй хувилбартай яг ижил хувилбар
биш бол, sysinstall нь таны суулгацыг бүрэн
гүйцэтгэж чаддаггүй. Хэрэв хувилбарууд ижил биш байсан ч гэсэн дарж
бичихийг та хүсэж байгаа бол Options цэснээс
distribution name буюу тархацын нэрийг any гэж
бичих хэрэгтэй.
Энэ арга нь галт ханаар хамгаалагдсан дотоод сүлжээнд бол найдвартай
ажилладаг. Энэ FTP үйлчилгээгээ интернэтээр дамжуулан өөр машинд
(таны дотоод сүлжээнээс гадуурх сүлжээнд буй компьютерт) санал болговол
зарим компьютерийн сүлжээ эвдэгч хүмүүсийн анхаарлыг татаж эвгүй үр дүнд
хүргэж болзошгүй. Хэрэв та нууцлалын маш сайн дадлагатай биш л бол ингэж
гадуурх сүлжээнд ил гаргахаас болгоомжлохыг бид танд зөвлөж байна.
Суулгацын уян дискийг бэлдэх нь
суулгац
уян дискнүүд
- Хэрэв таны компьютер өөр дэмжлэггүйгээс болоод юмуу эсвэл та
- юмыг хүндрүүлж хийхийг хүссэнээс ч болоод юмуу, суулгацыг уян дискнээс
+ Хэрэв таны компьютер өөр дэмжлэггүйгээс болоод юм уу эсвэл та
+ юмыг хүндрүүлж хийхийг хүссэнээс ч болоод юм уу, суулгацыг уян дискнээс
суулгах ёстой бол (энэ аргыг
хэрэглэхгүй байхыг санал болгож байна), та эхлээд
уян дискнүүдийг суулгацад бэлдэх ёстой.
Хамгийн багадаа л гэхэд bin санд буй хоёртын
файлуудыг багтаахад шаардлагатай хэд л бол хэдэн 1.44 MБ эсвэл 1.2 MБ-н
дискнүүдийг бэлдэх ёстой. Хэрэв уян дискээ DOS-с бэлдэж байгаа бол
&ms-dos;-н FORMAT командыг ашиглан дискнүүдийг шинэчилж
бэлдэх ёстой. Хэрэв та &windows;-с бэлдэхээр бол,
Explorer дээр дискийг форматлаж болдог (
A: төхөөрөмж дээр хулганы баруун товчийг дараад
Format
цэсийг сонгоорой).
Үйлдвэрээс урьдчилан бэлтгэж цэвэрлэсэн дискэнд итгэж
болохгүй шүү. Найдвартай байхын тулд тэдгээрийг дахин
цэвэрлэх хэрэгтэй. Сүүлийн үед маш олон хэрэглэгчид зөв цэвэрлэж янзлаагүй
дискнээсээ болж маш их алдаа гарлаа гэж мэдээлсэн учраас бид ингэж танд
анхааруулж байгаа билээ.
Хэрэв та уян дискээ DOS файл систем дээр биш харин өөр FreeBSD машин дээр
бэлтгэж байсан ч гэсэн цэвэрлэх нь зөв санаа гэдгийг дахин сануулмаар байна.
Та bsdlabel болон newfs
тушаалуудыг ашиглаж UFS файлын систем суулгахыг хүсвэл ( 3.5" 1.44 MБ диск дээр)
дараах тушаалуудыг өгөх хэрэгтэй:
&prompt.root; fdformat -f 1440 fd0.1440
&prompt.root; bsdlabel -w -r fd0.1440 floppy3
&prompt.root; newfs -t 2 -u 18 -l 1 -i 65536 /dev/fd0
5.25" 1.2 MБ дискэнд бол fd0.1200 болон
floppy5 гэж өгөх хэрэгтэй.
Дараа нь дискээ таниулаад жирийн файл систем шиг бичиж болно.
Уян дискнүүдээ цэвэрлэж бэлтгэсний дараа файлуудаа хуулах хэрэгтэй.
Тархцын файлууд нь зохицох зорилгоор тааруулж хуваагддаг бөгөөд таван ширхэг
1.44 MБ диск дээр багтахаар тохируулагдсан байдаг. Бүх уян диск болгондоо
багтах хэмжээгээр нь тулгаж хуулах зарчмаар түгээлтийн бүх файлуудыг багтааж
хуулах хэрэгтэй. Тархац бүр уян диск дээр :
a:\bin\bin.aa,
a:\bin\bin.ab гэх мэтчилэн хуулагдах ёстой.
Суулгацын явцад суулгах төхөөрөмжөө сонгох Media цэс гарах үед
Floppy цэсийг сонгоод цаашаагаа
суулгацаа үргэлжлүүлээрэй.
&ms-dos; хуваалтаас суулгах нь
суулгац
MS-DOS оос
&ms-dos; хуваалтаас суулгацыг бэлтгэхийн тулд, уг хуваалтын эх хэсэг дээр
freebsd нэртэй сан үүсгэж дотор нь түгээлтийн файлуудыг
- хуулах хэрэгтэй. Жишээ нь, c:\freebsd. CDROM юмуу FTP
+ хуулах хэрэгтэй. Жишээ нь, c:\freebsd. CDROM юм уу FTP
хуудсанд байсан файлуудын сангийн бүтэц нь уг сан доторхтой ижил байх ёстой бөгөөд
хуулахын тулд DOS-н
xcopy тушаалыг ашиглан CD-с хуулаарай.
Жишээ нь, FreeBSD-н хамгийн бага суулгацыг гүйцэтгэхийн тулд:
C:\> md c:\freebsd
C:\> xcopy e:\bin c:\freebsd\bin\ /s
C:\> xcopy e:\manpages c:\freebsd\manpages\ /s
Энд C: дискийг сул зайтай гэж үзсэн бөгөөд
E: диск дээр CDROM-г таниулсан гэж авч үзэв.
Хэрэв танд CDROM төхөөрөмж байхгүй бол тархац файлыг
ftp.FreeBSD.org
-с татаж авч болно. Тархац бүр өөрсдийн сан дотроо байгаа бөгөөд,
жишээ нь, base тархац &rel.current;/base/
сан дотор буй.
&ms-dos;-с суулгахыг хүссэн тархац болгоныг (хэрэв танд хангалттай сул
зай байгаа л бол) c:\freebsd сан дотор хуулах хэрэгтэй
бөгөөд — зөвхөн хамгийн багаар суулгах зориулалттай файлууд л
BIN сан дотор байх шаардлагатай.
Суулгацын бичлэг тууз бэлтгэх нь
суулгац
QIC/SCSI бичлэгт туузнаас
- Бичсэн туузнаас суулгах нь FTP юмуу CDROM-с суулгаснаас
+ Бичсэн туузнаас суулгах нь FTP юм уу CDROM-с суулгаснаас
хамаагүй амархан арга байж болох юм. Суулгац програм нь
бичлэг дээр tar хэлбэрээр нэгтгэж бичигдсэн байх ёстой.
Суулгахыг хүссэн тархцаа авсны дараа туузан дээр
шахаж бичих хэрэгтэй:
&prompt.root; cd /freebsd/distdir
&prompt.root; tar cvf /dev/rwt0 dist1 ... dist2
Суулгацыг гүйцэтгэх явцдаа туузан дээр түр зуур хэрэглэхээр
(сонголтоос хамаарч) туузан дээрх файлуудыг бүхлээр нь
хуулахад багтаахаар сул зайг үлдээх ёстой.
Шуурхай санамсаргүй хандалт хийгдэж болдоггүй учраас туузан дээр их хэмжээний
сул зай бэлэн байлгах шаардлага гардаг юм.
Суулгацыг эхлүүлэх үед уян дискнээс эхлүүлэхээсээ өмнө
туузыг төхөөрөмж рүү нь хийсэн байх ёстой. Ингэхгүй бол суулгац олохгүй байх
магадлалтай.
Сүлжээгээр суулгахаасаа өмнө
суулгац
сүлжээ
цуваа холболт (SLIP эсвэл PPP)
суулгац
сүлжээ
зэрэгцээ холболт (PLIP)
суулгац
сүлжээ
Ethernet
Сүлжээгээр суулгах гурван төрлийн арга бий.
Цуваа холболт (SLIP эсвэл PPP), Зэрэгцээ холболт (PLIP (laplink cable)),
эсвэл Ethernet сүлжээгээр (стандарт Ethernet төхөөрөмжөөр (
PCMCIA-г оруулаад)).
SLIP-р холбох нь цуваа холболтын залгуураар нэг компьютерийг
өөр компьютертай холбодог явцуу арга юм. SLIP суулгац нь утсан холбоогоор
залгах боломжгүй болгож зөвхөн шууд залгасан залгуураар л залгагдах болно.
Энэ боломж нь хэрэв SLIP-ийг хэрэглэж болохоор үед л РРР тохируулгаар
хэрэгждэг.
Хэрэв та модем хэрэглэж байгаа бол PPP таны бараг цорын ганц сонголт
байх болов уу. Суулгацаа бүр эхлүүлэхээсээ өмнө интернэт хөтлөгч байгууллага
уруугаа холбогдох мэдээллээ сайн бэлтгэж авсан байх хэрэгтэй.
Хэрэв та ISP руугаа PAP эсвэл CHAP хэрэглэж холбогддог бол
(өөрөөр хэлбэл, ISP уруугаа ямар нэгэн скрипт буюу гүйцэтгэдэг бичлэг
хэрэглэлгүйгээр &windows;-с холбогдож байвал), ppp-н
тушаал оруулах мөрөнд dial гэж оруулахад болно.
Өөр тохиолдолд, PPP хэрэглэж утасдах горим нь тун энгийн терминал үйлчилгээгээр
хангагдсан байдаг болохоор, та ISP руугаа модемондоо тохирсон AT тушаал
хэрэглэж холбогдох хэрэгтэй. Хэрэглэгчийн ppp бүртгэлийн гарын авлага эсвэл FAQ буюу байнга асуудаг асуулт хариулт
хэсгээс нэмэлт мэдээллийг харж болно.
Хэрэв танд хүндрэл тулгарвал, set log local ... тушаал
ашиглаж ерөнхий явцын бүртгэл бичлэгийг дэлгэцэн дээрээ зэрэг хянаж болно.
Хэрэв та өөр FreeBSD (2.0-R эсвэл түүнээс дээшхи хувилбар) машин уруу
шууд залгаж холбогдох боломжтой бол laplink
зэрэгцээ кабелиар
гүйцэтгэж болох юм. Зэрэгцээ холболтоор өгөгдөл нь цуваа холболтыг бодвол
арай хурдан дамжигдах (50 кбайт/сек хүртэл) бөгөөд, ингэснээр илүү
түргэн суулгацаа гүйцэтгэж болох юм.
Эцэст нь сүлжээний картаа ашиглаж интернэт суулгах арга бол мэдээж хамгийн
сайн сонголт байх болно! FreeBSD нь ихэнх сүлжээний картуудыг дэмжиж
таньдаг бөгөөд Hardware Notes буюу төхөөрөмжийн тухай мэдээлэл хэсэгт
дэмждэг картуудыг (мөн тэдгээрт шаардагдах тохируулгатай нь) жагсаасан буй.
Хэрэв та аль нэгэн дэмжигдсэн PCMCIA сүлжээний карт хэрэглэж байвал зөөврийн
компьютераа асаахаасаа өмнө нь залгаарай. Харамсалтай нь
одоогоор PCMCIA төрлийн картуудыг явцын дунд шууд залгаж хараахан чадахгүй
байгаа билээ.
Та мөн сүлжээнийхээ IP хаягаа салгаж ангилсан netmask буюу сүлжээний
шүүлт хаягтай нь хамт мэдэж байх ёстой. Хэрэв та PPP холболт ашиглаж
холбогдож байгаа бол, ISP газраас тань автоматаар хаяглалт хийдэг болохоор
тогтмол зааж өгсөн IP хаяг бүү зоож тохируулаарай. Таны сүлжээ тохируулагч тань
ямар ямар тохируулга шаардлагатайг танд мэдэгдэх байх. Хэрэв та IP хаяг биш
харин ямар нэгэн серверийн нэр оруулж тохируулах ёстой бол, танд бас
name server буюу серверүүдийн нэрүүдийг зохицуулагч серверийн нэрийг мөн
магадгүй gateway серверийн хаягийг бас оруулах хэрэгтэй болох байх
(хэрэв та PPP хэрэглэж байгаа бол энэ нь таны интернэтээр хангагч байгууллагын тань
IP хаяг байх ёстой). Хэрэв та HTTP проксигоор дамжин FTP-нээс суулгац хийх
ёстой бол, та мөн проксигийн хаягийг оруулж өгөх хэрэгтэй. Хэрэв та
эдгээр олон асуултанд хариулж мэдэхгүй байгаа тохиолдолд, сүлжээ тохируулагчаасаа
- юмуу эсвэл ISP-аасаа суулгацаа эхлүүлэхээсээ өмнө
+ юм уу эсвэл ISP-аасаа суулгацаа эхлүүлэхээсээ өмнө
лавлаж асуух нь чухал.
NFS-р суулгахаасаа өмнө
суулгац
сүлжээ
NFS
NFS суулгац бол харьцангуй хурдан шулуухан байдаг. NFS сервер
дээрээ FreeBSD тархалтынхаа хуулбарыг хуулаад дараа нь суулгац гүйцэтгэх
төхөөрөмжийг сонгох цэсэн дээр NFS гэж зааж өгөхөд болно.
Хэрэв сервер зөвхөн заагдсан порт
ашиглах ёстой бол
(Sun төрлийн компьютерт энэ нь анхнаасаа заагдсан байдаг шиг), та
Options цэсэн дээр NFS Secure сонголтыг
сонгож тохируулаад суулгацаа цааш нь үргэлжлүүлээрэй.
Хэрэв таны сүлжээний карт тийм сайн биш бөгөөд хурдан дамжуулалт хийдэггүйг
та мэддэг бол NFS Slow гэдгийг бас сонгож тохируулаарай.
NFS суулгацыг ажиллуулахын тулд сервер нь дэд санг
таньдаг байх ёстой. Жишээ нь, хэрэв таны FreeBSD &rel.current; тархац:
ziggy:/usr/archive/stuff/FreeBSD санд байгаа бол,
ziggy нь /usr эсвэл
/usr/archive/stuff гэх мэтчилэн дамжиж таниулах биш
харин шууд /usr/archive/stuff/FreeBSD
санг таньж байхаар тохируулагдах ёстой.
FreeBSD-н /etc/exports файл дотор үүнийг тохируулахын
тулд гэсэн сонголт оруулж өгдөг. Бусад NFS серверүүд
өөр зохион байгуулалттай байж болох юм. Хэрэв та
permission denied буюу хандах эрх зөвшөөрөгдөхгүй
гэсэн мэдээлэл серверээс хүлээж авбал, та саяны сонголтыг оруулж өгөөгүй
байна гэсэн үг юм.
diff --git a/mn_MN.UTF-8/books/handbook/ports/chapter.sgml b/mn_MN.UTF-8/books/handbook/ports/chapter.sgml
index 881d1e8ee6..81fd988797 100644
--- a/mn_MN.UTF-8/books/handbook/ports/chapter.sgml
+++ b/mn_MN.UTF-8/books/handbook/ports/chapter.sgml
@@ -1,1350 +1,1350 @@
Шагдарын
Нацагдорж
Орчуулсан
Програм суулгах: Багцууд болон портууд
Ерөнхий агуулга
портууд
багцууд
Маш олон системийн хэрэгслүүд FreeBSD-н үндсэн системтэй нь хамт суугддаг. Гэхдээ зарим хүмүүст ажлаа гүйцээхийн тулд маш олон гуравдагчдын бэлтгэсэн програмыг суулгах шаардлага гардаг билээ. Таны систем дээр гуравдагчийн бүтээсэн програмуудыг суулгах хоёр үндсэн маш сайн аргыг FreeBSD хангаж өгдөг нь: FreeBSD-н портын цуглуулга (эх бичлэгээс нь суулгахад зориулагдсан), ба багцууд (урьдчилан хөрвүүлсэн хоёртын хэлбэрийн файлаас суулгахад зориулагдсан) юм.
- Энэ хоёр арга нь хоёулаа таны суулгахыг хүссэн програмын хамгийн сүүлийн хувилбарыг сүлжээ юмуу дотоод төхөөрөмжөөс суулгахад хэрэглэгдэнэ.
+ Энэ хоёр арга нь хоёулаа таны суулгахыг хүссэн програмын хамгийн сүүлийн хувилбарыг сүлжээ юм уу дотоод төхөөрөмжөөс суулгахад хэрэглэгдэнэ.
Энэ бүлгийг уншсаны дараа, та дараах зүйлсийг мэдэх болно:
Гуравдагчдын бүтээсэн програмын багцыг хэрхэн суулгах.
Портын цуглуулга ашиглаж гуравдагчдын програмыг эх бичлэгээс нь хэрхэн бүтээх.
- Өмнө суугдсан багц юмуу эсвэл портуудыг хэрхэн устгах.
+ Өмнө суугдсан багц юм уу эсвэл портуудыг хэрхэн устгах.
Портын цуглуулгын хэрэглэдэг анхдагч утгуудыг хэрхэн дарж бичих.
Шаардлагатай програмын багцаа хэрхэн хайж олох.
Програмаа хэрхэн шинэчилсэн түвшинд авчрах.
Програм суулгацын ерөнхий ойлголт
Хэрэв та урьд нь &unix; системийг хэрэглэж байсан бол, гуравдагчдын бүтээсэн програмыг суулгах явц дараах маягаар явагддаг билээ:
- Програмыг татаж авах. Энэ нь голдуу эх бичлэг хэлбэрээрээ юмуу эсвэл хөрвүүлэгдсэн хоёрт файлын хэлбэрээр байдаг.
+ Програмыг татаж авах. Энэ нь голдуу эх бичлэг хэлбэрээрээ юм уу эсвэл хөрвүүлэгдсэн хоёрт файлын хэлбэрээр байдаг.
Авсан програмаа задлах
(ихэнх нь &man.compress.1;,
&man.gzip.1;, эсвэл &man.bzip2.1; нараар шахагдсан байдаг).
Бичиг баримт нь хаана байгааг олоод (голдуу
- INSTALL юмуу README
+ INSTALL юм уу README
файлууд байдаг ба, эсвэл doc/
гэсэн дэд санд буй бичиг баримтууд) хэрхэн суулгах зааврыг нь унших.
Хэрэв програм нь эх бичлэг хэлбэрээрээ байгаа бол, түүнийг хөрвүүлэх.
Ингэхийн тулд магадгүй
Makefile файлыг засварлах, эсвэл
configure скриптийг ажиллуулах зэрэг ажлууд байдаг.
Програмыг шалгаад, дараа нь суулгах.
Хэрэв бүх зүйл сайхан бүтсэн үед л ийм явц үйлдэгддэг. Хэрэв та тусад нь FreeBSD-д зориулж порт болгоогүй програмыг суулгахыг хүсвэл, магадгүй та уг програмыг ажиллуулахын тулд тухайн програмын эх кодыг засварлах хэрэг гарна.
Хэрэв та хүсэж байгаа бол, иймэрхүү
уламжлалт
аргаар програмыг FreeBSD дээр суулгаж болно. Гэхдээ FreeBSD дээр таны нөр их хөдөлмөрийг хөнгөлөх хоёр арга байдаг нь:
багцууд болон портууд юм. Энэ баримтжуулалтыг бэлтгэж байх үед &os.numports; гаран гуравдагчийн бэлтгэсэн програмууд ийм аргаар бэлэн болсон байгаа.
Ямар ч програм байсан, FreeBSD дээрх уг програмын багц гэж ердөө нэг л файлыг та татаж авах ёстой байдаг. Уг багц дотор тухайн програмын урьдчилан хөрвүүлсэн хувилбар, бичиг баримт болон тохируулга хийх скриптүүд зэрэг нь багтсан байгаа. Татаж авагдсан багц файлыг &man.pkg.add.1;, &man.pkg.delete.1;, &man.pkg.info.1; зэрэг FreeBSD-н багц зохицуулагч програмаар өөрчилж болдог. Шинэ програм суулгах явцыг нэг л тушаалаар гүйцэтгэхийг эрмэлзсэн байдаг билээ.
Програмуудын FreeBSD порт гэдэг нь, тухайн програмуудыг эх бичлэгээс хөрвүүлж автоматаар суулгах зориулалттай бүлэглэгдсэн файлуудыг хэлдэг.
Програмыг эх бичлэгээс нь хөрвүүлж суулгахад хэд хэдэн үйлдэл (татаж авах, задлах, нөхөх, хөрвүүлэх, суулгах) хийдгийг та санаж байгаа байх. Портын агуулж буй файлууд нь яг энэ явцыг танд зориулж автоматжуулахад зориулагдсан мэдээлэл агуулсан байдаг. Та энгийн хэдэн тушаалыг гарнаас оруулахад л, уг програм татагдаж авагдаад, задлагдан, нөхөгдөж, хөрвүүлэгдээд суугдах болно.
Яг үнэн хэрэгтээ, портлох арга нь тухайн програмыг дараа нь pkg_add болон бусад багц зохицуулагч програмуудад хэрэглэгдэж болохоор багц үүсгэж хэрэглэгдэж бас болдог.
Багц болон портлох энэ хоёр арга нь хоёулаа, тухайн програмын dependencies буюу хамаатан програмуудыг мэдэж байдаг. Та нэг програм суулгах шаардлагатай байгаа бөгөөд уг програм нь бас нэг програмын сан файлыг суугдсан байхыг шаарддаг байна хэмээн авч үзье. Уг хоёр програм хоёулаа
FreeBSD-н порт ба багц хэлбэрээр танд байгаа гэж бодъё. Хэрэв та
- pkg_add тушаалыг хэрэглэх юмуу эсвэл портын аргыг хэрэглэж уг програмыг суулганэ гэвэл, энэ хоёр арга нь хоёулаа уг програмыг суулгахад шаардагдах сан файл суугдаагүй байвал суугдаагүй байна гэж мэдээлээд, тэр сан файлыг эхлээд суулгадаг.
+ pkg_add тушаалыг хэрэглэх юм уу эсвэл портын аргыг хэрэглэж уг програмыг суулганэ гэвэл, энэ хоёр арга нь хоёулаа уг програмыг суулгахад шаардагдах сан файл суугдаагүй байвал суугдаагүй байна гэж мэдээлээд, тэр сан файлыг эхлээд суулгадаг.
Энэ хоёр аргыг харах юм бол хоорондоо тун ижилхэн үйлдэл хийдгийг та ажиглаж магадгүй юм. Тэгээд яагаад FreeBSD гуай энэ хоёр аргатай хоёулантай нь зууралдаад байгаа юм бол гэж гайхаж мададгүй. Багц болон порт хоёр нь таны суулгах нөхцлөөс шалтгаалан өөрсдийн гэсэн хүчирхэг давуу талтай.
Багцын давуу тал
Програмын шахсан багц файл нь уг програмын эх бичлэгийг агуулдаггүй болохоор хэмжээний хувьд бага байдаг.
Багцууд нэмэлт хөрвүүлэх үйлдэл шаарддаггүй.
Mozilla,
KDE, эсвэл
GNOME зэрэг том програмуудыг удаавтар систем дээр суулгахаар бол, энэ арга нь тун их давуу талтай юм.
Багцууд нь FreeBSD дээрх ямар нэгэн хөрвүүлэх явцын тухай мэдээлэл шаарддаггүй.
Портын давуу талууд
Багцыг аль болох олон систем дээр тохирогдон суулгах гэж хичээсэн болохоор, ийм багц нь маш өргөн дэлгэр сонголттойгоор хөрвүүлэгдэж бэлтгэгдсэн байдаг. Порт хэрэглэн програм суулгахаар бол, (жишээ нь) Pentium
IV эсвэл Athlon процессордоо зориулж програмын тохируулгыг өөрчилж болдог.
Зарим програмууд өөрийнхөө чадах болон чадахгүй зэрэг нөхцлөөсөө хамаараад хөрвүүлэгдэх явцад өөрчлөлт хийгдэх тохиолдлууд байдаг. Жишээ нь,
Apache програм нь маш олон төрлийн өөртөө агуулсан тохиргоотой ирдэг. Ийм програмыг та портоос бүтээх үедээ анхдагч тохиргоонуудыг нь өөрчилж өөртөө тохируулж болно.
Заримдаа, ижил төрлийн програмууд өөрсдийнхөө онцгой тохиргооноос хамаараад хэдэн хэдэн янзаар хөрвүүлэгдэж багцлагдсан байдаг. Жишээ нь, Х11 сервер суусан эсэхээс хамаараад
Ghostscript програм нь
ghostscript гэсэн нэртэй багцлагдсан байдаг ба бас
ghostscript-nox11 гэсэн нэрээр мөн багц хэлбэртэй байдаг. Багцлах аргад иймэрхүү явцуу тохируулгаас хамаарсан арга байдаг боловч, хэрэв хөрвүүлэх үеийн тохиргоо нь ихсэх болбол энэ арга нь тун явуургүй болдог билээ.
Зарим програмын лицензэнд, уг програмыг хөрвүүлэгдсэн хэлбэрээр түгээхийг хорьсон байдаг. Тийм програмуудыг эх бичлэг хэлбэрээр нь түгээх ёстой болдог билээ.
Зарим хүмүүс хөрвүүлэгдсэн хоёртын файлын түгээлтэнд дургүй байдаг. Ядаж эх бичлэг нь байвал, та (онолын хувьд) эх бичлэгийг уншиж болзошгүй аюулыг илрүүлж болох юм.
Хэрэв танд нөхөлт бичлэг (засвар) байгаа бол, та уг нөхөлтийг зөвхөн эх бичлэг дээр л хийж чадна.
Зарим хүмүүс эх бичлэгээр наадах дуртай байдаг. Тэд нар эх бичлэгийг уншаад залхуу нь хүрээд ирэхээрээ уг бичлэгийг өөрчилж эвдэх, эсвэл зээлдэж өөрчлөх ( мэдээж лицензийн дагуу ) гэх мэтээр оролддог.
Портын шинэчлэлийн тухай мэдээлэл авч байхыг хүсвэл
&a.ports; болон &a.ports-bugs; зэрэг захианы жагсаалтад бүртгүүлэх хэрэгтэй.
Ямар нэгэн програм суулгахаасаа өмнө -с програмын нууцлалын тухай мэдээллийг харах нь зүйтэй.
Та мөн ports-mgmt/portaudit-г суулгаж болох бөгөөд энэ нь, програмыг суулгахын өмнө уг програмын хуучралт болон аюулгүй байдалтай хамаатай шаардлагатай шалгалтуудыг хийж өгдөг. Иймэрхүү шалгалтыг зарим багц суулгасны дараа та portaudit
-F -a гэсэн тушаал хэрэглэн үйлдэж болно.
Энэ бүлгийн үлдсэн хэсэгт
- FreeBSD дээр порт юмуу багц ашиглан хэрхэн програм суулгах талаар өгүүлэх болно.
+ FreeBSD дээр порт юм уу багц ашиглан хэрхэн програм суулгах талаар өгүүлэх болно.
Програмаа олох нь
Ямар нэгэн програм суулгахаасаа өмнө та ямар програм суулгахыг хүсэж
байгаа болон ямар нэртэй гэдгийг нь мэдсэн байх хэрэгтэй.
FreeBSD-н програмын жагсаалт нь цаг тутамд нэмэгдэж байдаг.
Аз болж таны хүссэн програмыг олох хэд хэдэн арга бий:
FreeBSD-н вэб хуудас нь http://www.FreeBSD.org/ports/ хаяг дээр бүх байгаа програмын шинэчлэгдсэн хувилбаруудыг нь хайж болох хэлбэрээр арчилж байдаг.
Портууд нь төрөлжиж хуваагдсан байдаг бөгөөд та хүссэн програмаа хайж олох
(хэрэв та нэрийг нь мэдэж байвал) эсвэл тухайн төрөлд байгаа бүх програмуудын нэрсийн жагсаалтыг харж болно.
FreshPorts буюу шинэхэн портууд
Dan Langille гэгч нь FreshPorts хуудсыг хаяг дээр арчлан эрхэлдэг. FreshPorts нь порт дээр гарсан өөрчлөлтүүдийг хянаж байдаг бөгөөд хэрэв таныг хүсвэл
таны сонгосон хэд хэдэн портуудыг ажиглаж
байгаад өөрчлөлт
гарангуут танд захиагаар мэдэгддэг.
FreshMeat
Хэрэв та програмынхаа нэрийг нь мэдэхгүй байгаа бол FreshMeat () хуудсан дээр хайж үзэх хэрэгтэй.
Хэрэв уг хуудсан дээр шинэ програм олдсон бол буцаад FreeBSD хуудсанд очиж
уг хуудсыг порт болсон эсэхийг магадлах нь зүйтэй.
Хэрэв та портынхоо нэрийг яг мэддэг боловч ямар төрөлд багтдагийг нь
мэдэх хэрэгтэй бол
&man.whereis.1; тушаалыг ашиглаарай.
Ердөө л whereis
файлын_нэр гэж бичих бөгөөд
файлын_нэр нь суулгахыг хүссэн програмын нэр билээ. Хэрэв уг програм нь олдвол, танд хаана байгааг нь дараах маягаар харуулна:
&prompt.root; whereis lsof
lsof: /usr/ports/sysutils/lsof
Энэ нь бидэнд lsof (системийн нэгэн
хэрэгсэл) програмыг
/usr/ports/sysutils/lsof
санд буй гэж мэдэгдэж байна.
Хүссэн портоо олох бас нэг арга бол портын цуглуулга дотор нь байдаг
өөрийнх нь хайгчийг нь ашиглах билээ. Уг хайгчийг нь хэрэглэхийн тулд
та /usr/ports сан дотор байх шаардлагатай. Уг сан
дотроос make search
name=програмын-нэр гэж бичих бөгөөд
програмын-нэр нь таны олохыг хүссэн програмын
нэр байх ёстой. Жишээлбэл
lsof програмыг олохын тулд:
&prompt.root; cd /usr/ports
&prompt.root; make search name=lsof
Port: lsof-4.56.4
Path: /usr/ports/sysutils/lsof
Info: Lists information about open files (similar to fstat(1))
Maint: obrien@FreeBSD.org
Index: sysutils
B-deps:
R-deps:
Уг хайлтын үр дүнд та Path:
гэсэн мөрөнд
анхаарлаа хандуулах хэрэгтэй бөгөөд энэ нь хаана байгааг илэрхийлж байдаг.
Бусад харуулж байгаа мэдээллүүд нь програм суулгахад хэрэглэгддэггүй болохоор
энд дэлгэн ярихгүй.
Бүр нарийвчилан хайхыг хүсвэл make
search key=хайх-мөр гэх бөгөөд
хайх-мөр нь тухайн програмтай холбоотой мөр
байдаг.
Энэ нь портын нэр, тайлбар, тодорхойлолт болон хамааралтай програм зэргүүдэд
хайлт хийдэг болохоор тухайн програмынхаа талаар дэлгэрэнгүй мэдээлэл байхгүй
хүнд хайхад тун тохиромжтой.
Дээрх хоёр тохиолдолд хайх мөр тань жижиг болон том бичсэнээс хамаардаггүй. LSOF
гэж хайх нь
lsof
гэж хайсантай ижилхэн үр дүнд хүргэнэ.
Chern
Lee
Хамтран бичсэн
Багцалсан системийг хэрэглэх нь
Багц суулгах
багц
суулгах
pkg_add
- Та &man.pkg.add.1; хэрэгслийг ашиглан өөртөө хадгалагдсан юмуу
+ Та &man.pkg.add.1; хэрэгслийг ашиглан өөртөө хадгалагдсан юм уу
эсвэл сүлжээнд буй серверээс
FreeBSD-н програмын багц суулгаж болдог.
Багц татаж аваад суулгах явц
&prompt.root; ftp -a ftp2.FreeBSD.org
Connected to ftp2.FreeBSD.org.
220 ftp2.FreeBSD.org FTP server (Version 6.00LS) ready.
331 Guest login ok, send your email address as password.
230-
230- This machine is in Vienna, VA, USA, hosted by Verio.
230- Questions? E-mail freebsd@vienna.verio.net.
230-
230-
230 Guest login ok, access restrictions apply.
Remote system type is UNIX.
Using binary mode to transfer files.
ftp> cd /pub/FreeBSD/ports/packages/sysutils/
250 CWD command successful.
ftp> get lsof-4.56.4.tgz
local: lsof-4.56.4.tgz remote: lsof-4.56.4.tgz
200 PORT command successful.
150 Opening BINARY mode data connection for 'lsof-4.56.4.tgz' (92375 bytes).
100% |**************************************************| 92375 00:00 ETA
226 Transfer complete.
92375 bytes received in 5.60 seconds (16.11 KB/s)
ftp> exit
&prompt.root; pkg_add lsof-4.56.4.tgz
Хэрэв танд багц суулгах дотоод эх үүсвэр (
FreeBSD CD-ROM гэх мэт) байхгүй бол
&man.pkg.add.1; хэрэгслийг сонголттой хамт
хэрэглэх нь зүйтэй. Энэ нь тухайн програмыг төрөл болон хувилбар зэрэг
мэдээллийг нь автоматаар таньж мэдээд FTP хуудаснаас татан авч
суулгадаг.
pkg_add
&prompt.root; pkg_add -r lsof
Дээрх жишээн дээр уг хэрэгсэл нь хэрэглэгчийн оролцоогүйгээр
татаж аваад суулгаж буйг харуулж байна.
Хэрэв та татаж авах алс хаягийг нь адилхан толин тусгал болох өөр нэг
&os; багцын хаягаар солихыг хүсвэл
PACKAGESITE утгад анхных нь утгыг нь дарж өөр хаяг өгөх хэрэгтэй. &man.pkg.add.1; нь
&man.fetch.3;-г ашиглаж файл татаж авдаг бөгөөд янз бүрийн орчны хувьсагчийн
утга хэрэглэдэг. Тэд нар нь
FTP_PASSIVE_MODE, FTP_PROXY, мөн
FTP_PASSWORD гэх мэт хувьсагчид байдаг.
Хэрэв та галт хананы цаана байгаа юм уу эсвэл
FTP/HTTP прокси хэрэглэж байгаа бол уг хувьсагчдыг өөрчлөх ёстой.
Хувьсагчдын бүрэн жагсаалтыг &man.fetch.3; хуудаснаас харна уу.
Дээрх жишээн дээр
lsof нь
lsof-4.56.4 оронд хэрэглэгдэв. Хэрэв та алсаас автоматаар
татаж авах үйлдэл хийж байгаа бол багцны хувилбарын дугаарыг оруулалгүй бичих
хэрэгтэй. &man.pkg.add.1; нь тухайн програмын сүүлийн хувилбарыг автоматаар
таньж суулгадаг.
Хэрэв та &os.current; эсвэл
&os.stable; хувилбарыг хэрэглэж байгаа бол &man.pkg.add.1; нь
програмын хамгийн сүүлийн хувилбарыг татаж авч суулгадаг. Хэрэв
та -RELEASE хувилбар хэрэглэж байгаа бол таны хэрэглэж байгаа
тухайн хувилбарт тохирсон хувилбарыг нь татаж авч суулгадаг. Гэхдээ
иймэрхүү үйлдлийг нь өөрчлөхийг хүсвэл PACKAGESITE
гэсэн орчны хувьсагчийг өөрчлөөрэй.
Жишээлбэл та &os; 5.4-RELEASE
систем дээр &man.pkg.add.1; хэрэгслийг ажиллуулбал анхдагч хаяг нь
ftp://ftp.freebsd.org/pub/FreeBSD/ports/i386/packages-5.4-release/Latest/ байх болно.
Хэрэв та &man.pkg.add.1;-г
&os; 5-STABLE багц суулгахаар тохируулахыг хүсвэл PACKAGESITE
хувьсагчийг
ftp://ftp.freebsd.org/pub/FreeBSD/ports/i386/packages-5-stable/Latest/ гэж зааж өгөх хэрэгтэй.
Багц файлууд нь .tgz
болон .tbz гэсэн хэлбэртэй байдаг.
Та тэдгээрийг
хаягнаас олж болох бөгөөд эсвэл FreeBSD CD-ROM дээр бас буй.
FreeBSD-н 4 ширхэг CD тус бүрийн /packages сан дотор
багц байрлаж байгаа. Багц байрлуулалт нь
/usr/ports-н загвартай ижил модлог байдаг.
Төрөл болгон өөрийн гэсэн сантай ба багц болгон бас
All буюу бүгд гэсэн сангаас олддог.
Багцны сангийн бүтэц нь портын бүтэцтэй таарч багц портын системийг
бүрэлдүүлдэг юм.
Багц зохицуулалт
багц
зохицуулах
&man.pkg.info.1; хэрэгсэл нь суугдсан багцтай холбоотой
мэдээллүүдийг харуулдаг.
pkg_info
&prompt.root; pkg_info
cvsup-16.1 A general network file distribution system optimized for CV
docbook-1.2 Meta-port for the different versions of the DocBook DTD
...
&man.pkg.version.1; хэрэгсэл нь суугдсан бүх багцны ерөнхий мэдээллийг
харуулж байдаг. Энэ нь багцны хувилбарыг портын санд буй програмын хувилбартай
жишиж харьцуулдаг.
pkg_version
&prompt.root; pkg_version
cvsup =
docbook =
...
Хоёр дахь баганад буй тэмдэгт нь порт доторх програмын хувилбартай харьцуулсан харьцуулалт юм.
Тэмдэг
Утга
= Суугдсан багцны хувилбар нь портын хувилбартай
адилхан байна.
<
Суугдсан хувилбар нь портын хувилбараас хуучин байна.
>Суугдсан хувилбар нь портын хувилбараас
шинэ байна. (Дотоод порт тань хуучирсан байж болзошгүй)
?Суугдсан багц нь портын жагсаалтад
- олдсонгүй. (Энэ тохиолдож болох юм. Жишээлбэл суугдсан порт нь устгагдах юмуу нэр нь өөрчлөгдсөн байж болзошгүй.)
+ олдсонгүй. (Энэ тохиолдож болох юм. Жишээлбэл суугдсан порт нь устгагдах юм уу нэр нь өөрчлөгдсөн байж болзошгүй.)
*Багц олон хувилбартай байна.
Багц устгах
pkg_delete
багц
устгах
Өмнө суугдсан байгаа багцыг устгахдаа
&man.pkg.delete.1; хэрэгслийг ашиглана.
&prompt.root; pkg_delete xchat-1.7.1
Бусад мэдүүштэй зүйлс
Бүх багцтай холбоотой мэдээллүүд
/var/db/pkg сан дотор хадгалагдаж байдаг. Суугдсан багцны жагсаалт болон холбогдох тодорхойлолтууд нь уг санд буй файл дотроос уншигдах
боломжтой.
Портын цуглуулгыг хэрэглэх нь
Дараах хэсэгт системдээ портын цуглуулгыг ашиглан хэрхэн програм
суулгах болон устгах талаар өгүүлэх болно. make
хөрвүүлэгчийн байршил болон орчны хувьсагчийн тухай нэмэлт тодорхой мэдээллийг
&man.ports.7; хуудаснаас харна уу.
Портын цуглуулгыг суулгах нь
Порт суулгахаасаа өмнө нь /usr/ports сан
дотор Makefiles, patches буюу нөхөгч файл, мөн
тодорхойлолт файлуудыг агуулсан портын цуглуулгыг суулгах хэрэгтэй.
FreeBSD-г суулгах үед
sysinstall програм танаас портын цуглуулгыг
суулгах эсэхийг тань асуудаг. Хэрэв та тэр үед үгүй гэж хариулсан бол
энэ хэсэгт хэрхэн суулгах талаар тайлбарлана:
CVSup арга
Энэ арга нь CVSup-г ашиглан
портын цуглуулгаа суулгаж мөн байнга шинэчилж болох хамгийн түргэн арга юм.
Хэрэв та CVSup-н талаар дэлгэрэнгүй мэдэхийг
хүсэж байвал CVSup-г хэрэглэх нь хэсгээс хараарай.
csup гэдэг програм нь
CVSup програмыг C програм дээр
- дахин бичсэн хувилбар нь бөгөөд &os;-н 6.2 юмуу эсвэл
+ дахин бичсэн хувилбар нь бөгөөд &os;-н 6.2 юм уу эсвэл
түүнээс дээшхи хувилбарт боломжтой буй.
csup нь үндсэн суулгацтай хамт
суулгагддаг болохоор #1 дүгээр алхмыг алгасаад
cvsup-н оронд
csup гэж бичиж хэрэглэх хэрэгтэй.
Хуучны хувилбаруудад
csup-г
net/csup сан дотроос
порт/багц хэлбэрээс суулгаж болно.
CVSup-г анх удаагаа ажиллуулахынхаа өмнө
/usr/ports санг хоосон байлгах хэрэгтэй.
Хэрэв уг сан дотор өөр эх сурвалжаас суулгасан портын цуглуулга байвал,
CVSup нь уг файлуудыг шинэчилж нөхдөггүй билээ.
net/cvsup-without-gui багцыг эхлээд суулгана:
&prompt.root; pkg_add -r cvsup-without-gui
CVSup-г суулгах () хэсгээс нэмэлт мэдээллийг харна уу.
cvsup-г ажиллуулна:
&prompt.root; cvsup -L 2 -h cvsup.FreeBSD.org /usr/share/examples/cvsup/ports-supfile
cvsup.FreeBSD.org гэдгийг
өөртэйгээ ойрхон орших
CVSup серверийн нэрээр
солих хэрэгтэй.
CVSup толин тусгалууд () хэсгээс толин тусгал хуудаснуудын бүрэн
жагсаалтыг хараарай.
Зарим нэг нь өөрийнхөө бэлтгэсэн
ports-supfile файлыг хэрэглэхийг хүсэж болох юм.
Ингэсэн үед тушаал бичих мөрөнд CVSup
серверийн нэрийг бичих шаардлага гардаггүй.
Ингэхийг хүссэн үед root эрхээр ороод
/usr/share/examples/cvsup/ports-supfile файлыг
шинэ сан уруу хуулах хэрэгтэй. Жишээлбэл
/root юм уу эсвэл өөрийнхөө эхлэл санд хуулж болно.
ports-supfile файлыг засварлана.
CHANGE_THIS.FreeBSD.org мөрийг
өөртэйгөө ойрхон буй CVSup серверийн нэрээр
солино. CVSup
Толин тусгалууд () хэсэгт толин тусгалуудын бүрэн жагсаалтыг харж болно.
Одоо cvsup-г ажиллуулахын тулд дараах алхмыг хийх хэрэгтэй:
&prompt.root; cvsup -L 2 /root/ports-supfile
Дараа нь &man.cvsup.1; тушаалыг ажиллуулснаар тухайн үед хөрвүүлж байгаа
портуудыг эс оруулаад бүх портын цуглуулгыг татаж аван сүүлд орсон өөрчлөлтүүдийг мөн шинэчилдэг.
Portsnap арга
Portsnap нь портын цуглуулгыг шинэчлэх бас нэг арга
билээ. Энэ програм нь анх &os; 6.0 хувилбарт эхлэн хэрэглэгдсэн. Хуучин
хувилбаруудад үүнийг ports-mgmt/portsnap гэсэн багцыг суулгаж ашиглана:
&prompt.root; pkg_add -r portsnap
Portsnap-г хэрэглэх нь хэсгээс
Portsnap-тай холбоотой бүх мэдээллийг харна уу.
&os; 6.1-RELEASE хувилбар болон
Portsnap порт юм уу багцын сүүлийн
хувилбартай бол энэ хэсгийг та алгасаж болно. /usr/ports сан нь
&man.portsnap.8; тушаалыг анх удаагаа хэрэглэх үед автоматаар үүсгэгддэг.
Portsnap-н өмнөх хувилбаруудтай бөгөөд
/usr/ports сан байхгүй бол хоосон ийм
сан үүсгэх хэрэгтэй:
&prompt.root; mkdir /usr/ports
Шахсан хэлбэртэй портын цуглуулгыг
/var/db/portsnap сан дотор
татаж авах хэрэгтэй. Хэрэв та хүсвэл энэ алхмын дараа интернэтээс
салгаатай ажиллаж болдог.
&prompt.root; portsnap fetch
Хэрэв та Portsnap-г анх удаагаа
ажиллуулж байгаа бол шахагдсан уг цуглуулгыг /usr/ports сан дотор задална:
&prompt.root; portsnap extract
Хэрэв та өмнө нь /usr/ports сан дотор цуглуулгыг суулгасан бөгөөд
энэ үед зөвхөн шинэчлэхийг хүсэж байгаа бол дараах тушаалыг өгөх хэрэгтэй:
&prompt.root; portsnap update
Sysinstall арга
Энэ арга нь суулгацын төхөөрөмжөөс sysinstall-г
ашиглан портын цуглуулгыг суулгах арга юм. Гэхдээ тухайн төхөөрөмж дээр байгаа
цуглуулга нь тухайн хувилбарыг гаргасан өдрийн хувилбартай байдгийг анзаарах
хэрэгтэй. Хэрэв танд интернэт холболт байдаг бол дээр өгүүлсэн хоёр аргыг урьтал
болгох нь зүйтэй.
root эрхээр ороод
sysinstall гэсэн тушаал өгөх хэрэгтэй
(/stand/sysinstall гэж &os;
-н 5.2-с хуучин хувилбаруудад бичих ёстой):
&prompt.root; sysinstall
Configure гэдгийг сонгоод
Enter товч дарна.
Distributions цэсийг сонгоод
Enter дээр дарна.
ports гэж сонгон
Space товч дээр дарах хэрэгтэй.
Дээр буй Exit гэдгийг олж сонгон
Enter дээр дарна.
CDROM юм уу FTP гэх мэт суулгах төхөөрөмжөө сонгоно.
Дээр буй Exit цэсийг сонгоод
Enter дээр дарна.
X дээр дарж
sysinstall-с гарах болно.
Порт суулгах нь
портууд
суулгах
Портын цуглуулгын талаар яриа хийхийн өмнө портын
skeleton буюу араг яс
ны талаар ойлголт авах хэрэгтэй.
Хамгийн энгийн ойлголтоор бол энэ нь FreeBSD системд програмыг
цэвэрхэн хөрвүүлээд суулгахыг зааварласан товч заавар байдаг.
Порт болгоны араг яс дараах зүйлсийг агуулж байдаг:
Makefile.
Makefile нь янз бүрийн заавар бичлэгүүд
агуулж байдаг бөгөөд энэ нь програм хэрхэн хөрвүүлэгдэх,
бас хаана суугдах зэрэг үйлдлүүдийг тодорхойлсон байгаа.
distinfo файл. Энэ файл нь
хөрвүүлж бүтээгдэх ёстой
файлуудын татаж авалт болон тэдгээрийн алдаагүй
татагдсан эсэхийг &man.md5.1; хэрэгсэл ашиглаж шалгах
зэрэг мэдээллүүдийг агуулж байдаг.
files нэртэй сан. Энэ санд таны
FreeBSD систем дээр суугдах програмуудын хөрвүүлэгдэхэд
хэрэглэгддэг patches буюу нөхөөс файлуудыг агуулна.
Нөхөөс файлууд нь жижигхэн хэмжээний файл бөгөөд тодорхой
зарим файлд гарсан өөрчлөлтүүдийг агуулдаг.
Нөхөөсүүд текст хэлбэрээр оршдог ба голдуу
10 дугаар мөрийг устга
эсвэл 26 дугаар
мөрийг үүгээр соль ...
гэсэн зааврууд байдаг.
Нөхөөсүүдийг мөн
diffs буюу ялгааны
төрлийн файл гэж ярьцгаадаг. Ийм
ялгааг нь илэрхийлсэн файлыг үүсгэхдээ
&man.diff.1; програмыг хэрэглэдэг юм.
Энэ санд портыг бүтээхэд шаардагдах өөр төрлийн файлууд бас байж
болох юм.
pkg-descr файл. Энэ файл дотор тухайн
програмын тухай нэлээн дэлгэрэнгүй тодорхойлолт агуулагдаж байдаг.
pkg-plist файл. Энэ файл дотор порт
суугдах явцад хуулагдаж суугдах файлуудын жагсаалт байдаг. Энэ нь
мөн портыг устгах үед портын системд мэдэгдэх файлуудын
жагсаалт билээ.
Зарим портууд
pkg-message гэх мэтийн өөр файлууд агуулж байдаг.
Портын систем нь онцгой тохиолдолд уг файлуудтай хандаж тухайн
портод харгалзах үйлдлүүдийг хийх болно. Хэрэв та ийм файлуудын
тухай дэлгэрэнгүй мэдээлэл мөн портын тухай үндсэн ойлголт
авахыг хүсвэл FreeBSD порт бүтээгчийн
гарын авлага хуудаснаас харна уу.
Порт дотор програмын эх бичлэгийг хэрхэн хөрвүүлж бүтээх
тухай заавар байдаг болохоос уг програмын эх бичлэг нь байдаггүй.
Та уг програмын эх бичлэгийг CD-ROM эсвэл интернэтээс
уг зохиогчийнх нь гаргасан хэлбэрээр татаж авч болно. Голдуу
эх бичлэгүүд нь tar болон gzip шахалтаар шахаж бэлдсэн байдаг боловч
заримдаа өөр төрлийн хэрэгсэл ашиглан шахсан тохиолдол тулгарч
магадгүй. Ямар ч хэлбэрээр програмын эх бичлэгийг авсан байг, түүнийг
distfile
гэж нэрийддэг. Доор &os; порт суулгах
хоёр аргыг танилцуулж байна.
Порт суулгахын тулд та root эрхэнд
сэлгэсэн байх ёстой.
Ямар нэгэн портыг суулгахаасаа өмнө портынхоо цуглуулгыг та
шинэчилсэн байх хэрэгтэй бөгөөд хуудсанд тухайн
порттой холбоотой аюул нууцлалын тухай сэдэв хөндөгдсөн эсэхийг
шалгах хэрэгтэй.
Ямар ч порт суулгахаасаа өмнө аюулгүйн нууцлалын хувьд
сул тал буй эсэхийг portaudit-р
автоматаар шалгаж болно. Энэ хэрэгслийг портын цуглуулга дотор
олох боломжтой (ports-mgmt/portaudit). Шинэ портыг суулгахаасаа
өмнө portaudit -F гэж ажиллуулснаар
аюулгүйн нууцлалд гарсан сул тал нүхнүүдийн тухай мэдээллийн
өгөгдлийн баазаас мэдээллүүдийг авч нөхөлт хийдэг. Аюулгүйн нууцлалын
мэдээллийн өгөгдлийн баазын шинэчлэх явц өдөр болгон давтагдаж хийгдэх
болно. Нэмэлт дэлгэрэнгүй мэдээллийг &man.portaudit.1; болон
&man.periodic.8; хуудаснаас харна уу.
Портын цуглуулга таныг интернэт холболттой гэж авч үздэг.
Хэрэв танд интернэт холболт байхгүй бол
distfile файлуудыг /usr/ports/distfiles
санд хуулах хэрэгтэй.
Эхлэхийн өмнө суулгах гэж буй портын санд орох хэрэгтэй:
&prompt.root; cd /usr/ports/sysutils/lsof
Тэгээд lsof санд орсон хойноо уг сан дотор
та тухайн портын араг ясыг харах болно. Дараагийн алхам бол
портыг хөрвүүлэх буюу
бүтээх
билээ. Ингэхийн тулд тушаал бичих мөрөнд
make гэж бичнэ. Ингэж гүйцэтгэсний дараа
дараах маягийн явцын мэдээллийг та харах болно:
&prompt.root; make
>> lsof_4.57D.freebsd.tar.gz doesn't seem to exist in /usr/ports/distfiles/.
>> Attempting to fetch from ftp://lsof.itap.purdue.edu/pub/tools/unix/lsof/.
===> Extracting for lsof-4.57
...
[extraction output snipped]
...
>> Checksum OK for lsof_4.57D.freebsd.tar.gz.
===> Patching for lsof-4.57
===> Applying FreeBSD patches for lsof-4.57
===> Configuring for lsof-4.57
...
[configure output snipped]
...
===> Building for lsof-4.57
...
[compilation output snipped]
...
&prompt.root;
Хөрвүүлэлт дуусаад та буцаад тушаал бичих мөрөнд ирэнгүүт
хийх ёстой дараагийн алхам бол портыг суулгах билээ. Ингэхийн тулд
таны хийх ёстой зүйл бол make тушаалыг
өөр нэг үгтэй хамт бичих ёстой бөгөөд тэр үг нь
install юм:
&prompt.root; make install
===> Installing for lsof-4.57
...
[installation output snipped]
...
===> Generating temporary packing list
===> Compressing manual pages for lsof-4.57
===> Registering installation for lsof-4.57
===> SECURITY NOTE:
This port has installed the following binaries which execute with
increased privileges.
&prompt.root;
Ингээд тушаал бичих мөр боломжтой болонгуут суулгасан портоо
ажиллуулах боломжтой болдог. Бид нарын жишээ авч суулгасан
lsof програм нь нууцлалын давуу эрх
шаарддаг болохоор аюулгүйн нууцлалын анхааруулга харуулагддаг.
Порт суулгах үед хэрэв анхааруулга харуулагдваас түүнийг тун
анхааралтай уншиж ойлгох хэрэгтэй.
Програмыг хөрвүүлж бүтээхэд хэрэглэгдсэн түр файлуудыг
хадгалсан дэд сангуудыг устгах нь зүйтэй. Энэ нь дискний зайг
хэмнэхээс гадна тухайн портыг шинэчлэх үед алдаа гаргуулахгүй
маш сайн зуршил юм.
&prompt.root; make clean
===> Cleaning for lsof-4.57
&prompt.root;
Та make,
make install мөн make clean гэсэн
дамжлагуудыг make
install clean гэж товчилж бичиж болно.
Зарим shells буюу бүрхүүлийн орчнууд нь PATH
орчны хувьсагч дотор буй сангууд доторхи ачаалагдаж болдог
програмуудын тушаалын хайлтыг түргэвчлэх зорилгоор түр хадгалагчид
хадгалсан байдаг. Та хэрэв ийм төрлийн бүрхүүлийн орчин
ашиглаж байгаа бол порт суулгасны дараа rehash
тушаалыг хэрэглэн портын ачаалагдах файлыг бүрхүүлийн таних
сан дотор нэмдэг. Энэ тушаал нь
tcsh маягийн бүрхүүлд ажилладаг.
sh төрлийн бүрхүүлд hash -r
гэж ашигладаг. Тухайн бүрхүүлд хамаатай нэмэлт мэдээллийг нь харна уу.
FreeBSD
Mall зэрэг зарим гуравдагчдын гаргасан DVD-ROM дээр distfiles
файлууд агуулагдсан байдаг. Тэдгээрийг портын цуглуулганд хэрэглэж
болно. DVD-ROM-г /cdrom санд таниулж холбоно.
Хэрэв та өөр санд холбосон бол уг сангийн нэрийг
CD_MOUNTPTS орчны хувьсагчид зааж өгөөрэй.
Шаардлагатай distfiles файлууд нь дискнээс автоматаар хэрэглэгддэг.
Зарим нэг цөөн тооны портуудын лицензийг нь анхаарах
хэрэгтэй. Ийм төрлийн портуудын эх бичлэг нь CD-ROM дээр
- байдаггүй. Тэдгээрийг татаж авах юмуу цааш нь
+ байдаггүй. Тэдгээрийг татаж авах юм уу цааш нь
түгээхийн тулд ямар нэгэн гэрээ бөглөх илгээх ёстой болдог.
Хэрэв таны суулгах порт CD-ROM дээр байхгүй байгаа бол интернэт рүү
орон хэлсний дагуу гүйцэтгэх хэрэгтэй.
Портын систем нь &man.fetch.1; хэрэгслийг ашиглан файлуудыг
татаж авдаг. Уг хэрэгсэл нь
FTP_PASSIVE_MODE, FTP_PROXY,
мөн FTP_PASSWORD гэх мэтчилэн төрөл бүрийн орчны
хувьсагчдыг ашиглаж ажилладаг. Хэрэв та галт хана юм уу
FTP/HTTP прокси хэрэглэдэг бол эдгээр хувьсагчдад тохирох утгыг нь
зааж өгөх хэрэгтэй. &man.fetch.3; хуудаснаас хувьсагчдын бүрэн жагсаалтыг
харна уу.
Интернэтэд байнга холбогддоггүй хэрэглэгчдэд зориулж
make fetch тушаал
байдаг. Уг тушаалыг портын дээд сан
(/usr/ports) дотор гүйцэтгэхэд шаардагдах
бүх файлуудыг татаж авдаг. Уг тушаалыг мөн
/usr/ports/net гэх зэргийн дэд сан дотор гүйцэтгэж
болно.
- Хэрэв тухайн порт өөр сан юмуу портоос хамаардаг бол fetch гүйцэтгэл
+ Хэрэв тухайн порт өөр сан юм уу портоос хамаардаг бол fetch гүйцэтгэл
нь тэдгээр хамаарлыг нь
нөхөж татдаггүйг анхаараарай.
Харин fetch гэдгийг
fetch-recursive гэж орлуулснаар
тухайн портын хамааралтай порт болон сангуудыг давхар татаж авдаг.
Та бүх портуудыг хөрвүүлж бүтээнэ гэвэл make
тушаалыг make
fetch тушаалыг тайлбарласан шиг дээд санд
гүйцэтгэж болдог. Гэвч зарим порт байхгүй тохиолдолд ийм үйлдэл бол аюултай. Мөн зарим портууд хоёр өөр файлыг нэг нэрээр суулгах хүндрэл гаргаж болзошгүй.
Мөш цөөхөн тохиолдолд хэрэглэгчид
MASTER_SITES (татаж авах файлуудын байршил) хаягнаас
өөр байршил ашиглан эх файлуудыг татаж авах шаардлага гарч болох юм.
Ийм үед
MASTER_SITES хувьсагчийн утгыг дараах тушаалаар
өөрчилдөг:
&prompt.root; cd /usr/ports/directory
&prompt.root; make MASTER_SITE_OVERRIDE= \
ftp://ftp.FreeBSD.org/pub/FreeBSD/ports/distfiles/ fetch
Энэ жишээн дээр бид
MASTER_SITES-н утгыг ftp.FreeBSD.org/pub/FreeBSD/ports/distfiles/
гэж өөрчиллөө.
Зарим порт нь өөрийнхөө зарим хэсгийг
шаардлагагүй гэж үзэх тохиолдолд, эсвэл аюулгүйн нууцлалын
- шалтгаанаар ч юмуу өөрчлөлт хийх боломж (эсвэл шаарддаг)
+ шалтгаанаар ч юм уу өөрчлөлт хийх боломж (эсвэл шаарддаг)
өгдөг.
www/mozilla, security/gpgme, мөн mail/sylpheed-claws зэргүүдийг жишээ
болгож болох юм. Иймэрхүү мэдэгдлүүд байвал тухайн үед танд
харуулагдах болно.
Портын анхдагч санг дарж бичих
Заримдаа портыг хөрвүүлэх болон суулгах өөр санг хэрэглэх
нь хэрэгтэй (онц шаардлагатай) байдаг.
WRKDIRPREFIX болон PREFIX
хувьсагчдын утгыг өөрчилж анхдагч сангийн байршлыг сольдог.
Жишээ нь:
&prompt.root; make WRKDIRPREFIX=/usr/home/example/ports install
гэсэн тушаал нь портыг
/usr/home/example/ports сан дотор хөрвүүлээд
хөрвүүлэгдэж бүтээгдсэн файлуудыг /usr/local
санд суулгадаг.
&prompt.root; make PREFIX=/usr/home/example/local install
гэсэн тушаал нь портыг /usr/ports санд хөрвүүлж
бэлдээд /usr/home/example/local санд суулгана.
Мэдээж
&prompt.root; make WRKDIRPREFIX=../ports PREFIX=../local install
гэж хоёр хувьсагчийг хослуулан хэрэглэж бас болно
(танд зөвхөн ерөнхий ойлголт өгөх зорилгоор урт мөрийг товчилж харуулсан
билээ).
Мөн та уг хувьсагчдыг өөрийнхөө орчны хувьсагч болгож
зарлаж болно. Тухайн бүрхүүлийнхээ орчны тухай зааврыг эхлээд
уншиж танилцах нь зүйтэй.
imake-г хэрэглэх
Зарим порт imake-г хэрэглэдэг ( X
цонхот системийн хэсэг) бөгөөд
PREFIX хувьсагч ашиглалгүй
/usr/X11R6 санд суулгадаг. Үүнтэй ижил
зарим Perl портууд PREFIX хувьсагч хэрэглэлгүй
Perl-н санд суулгадаг. Эдгээр портуудыг
PREFIX хувьсагчтай хамтран ажиллуулж
энэ хувьсагчийг ойлгож хүндэтгэдэг болгоно гэдэг бол тун хэцүү бөгөөд
бараг боломжгүй ажил юм.
Суугдсан портыг устгах нь
портууд
устгах
Та одоо портыг хэрхэн суулгах талаар мэдсэн юм чинь
хэрэв буруу портоо суулгасан бол түүнийг
хэрхэн утсгадаг талаар мэдэхийг хүсэж байгаа байх.
Өмнөх жишээнд суулгасан портоо бид устгацгаая (анхааралгүй
уншсан нэгэнд нь lsof програм гэж сануулъя).
Портууд багцтай ижилхэн
&man.pkg.delete.1; тушаалаар устгагдаж болно (
Багц сонголт хэсэгт тайлбарласан буй):
&prompt.root; pkg_delete lsof-4.57
Порт шинэчлэх
порт
шинэчлэх
Хамгийн түрүүнд &man.pkg.version.1; тушаал ашиглан
портын цуглуулгаас шинэ хувилбар агуулсан портуудыг жагсаах хэрэгтэй:
&prompt.root; pkg_version -v
/usr/ports/UPDATING
Портыг шинэчлэхээсээ өмнө портын цуглуулгаа шинэчлээд
/usr/ports/UPDATING файлыг шалгана.
Энэ файл дотор портыг шинэчлэхэд шаардагдах үйлдлүүд болох
өөрчлөгдсөн төрөл, тохируулгын өөрчлөлт, эсвэл өмнөх хувилбартайгаа
зөрчилдөх хэсгүүд гэх мэтийн чухал мэдээллүүд агуулагдаж байдаг.
Хэрэв UPDATING файлд саяны таны уншсан
зүйлүүдээс өөр юм агуулагдаж байвал уг файлд буй зааврыг дагах нь
зүйтэй.
Portupgrade ашиглан порт шинэчлэх нь
portupgrade
portupgrade хэрэгсэл нь портыг
амархан шинэчлэхэд зориулагдсан. Үүнийг ports-mgmt/portupgrade портоос суулгаж болно.
Бусад портын нэгэн адил порт суулгадаг журмаар make install
clean гэсэн тушаалаар суулгадаг:
&prompt.root; cd /usr/ports/ports-mgmt/portupgrade
&prompt.root; make install clean
Суугдсан портын жагсаалтыг pkgdb
-F тушаал ашиглан шалгаад үр дүнгийн мэдээлэлд байгаа
зөрчлүүдийг нь залруулж засах хэрэгтэй. Шинэчлэл хийхээсээ өмнө ингэж
зөрчлүүдийг арилгах нь тун сайн санаа билээ.
Хэрэв та portupgrade -a гэж ажиллуулбал
таны системд суугдсан бүх хуучирсан портуудыг
portupgrade шинэчилж эхэлдэг.
Хэрэв та суугдах шинэчлэл болгонд лавлаж асуух үйлдэл хийлгэхийг хүсвэл
сонголт нэмээрэй.
&prompt.root; portupgrade -ai
Хэрэв та бүх шинэчлэгдэх порт биш харин зөвхөн тодорхой нэгэн
портыг шинэчлэх хүсэлтэй бол portupgrade
багцны-нэр гэж бичнэ.
сонголт нэмснээр тухайн програмд шаардагдах
портуудыг portupgrade эхлээд нь шинэчлэдэг.
&prompt.root; portupgrade -R firefox
Портын оронд багц хэрэглэж суулгахыг хүсвэл
сонголт хэрэглэнэ. Энэ сонголттой үед
portupgrade нь
PKG_PATH хувьсагчид зааж өгсөн жагсаалтад буй сан дотроос
багцуудыг хайх ба хэрэв уг санд байхгүй байгаа бол сүлжээнээс татаж нөхдөг.
Хэрэв дотоод сан болон сүлжээнээс багц олдоогүй тохиолдолд
portupgrade нь портоор суулгахыг оролдох болно.
Порт хэлбэрээр суулгах үйлдлийг зогсоохын тулд
сонголтыг нэмж өгдөг.
&prompt.root; portupgrade -PR gnome2
Хэрэв хөрвүүлж суулгалгүйгээр зөвхөн distfiles файлыг татаж авах (хэрэв
сонголттой бол багц файлыг ) шаардлагатай бол
сонголтыг ашиглаарай.
Дэлгэрэнгүй мэдээллийг &man.portupgrade.1; хэсэгт харна уу.
Portmanager ашиглан портыг шинэчлэх нь
portmanager
Portmanager бол портыг суулгаж
шинэчлэхийг амарчилсан өөр нэг хэрэгсэл билээ. Үүнийг
ports-mgmt/portmanager портноос
суулгаж болно:
&prompt.root; cd /usr/ports/ports-mgmt/portmanager
&prompt.root; make install clean
Бүх суугдсан портууд дараах энгийн тушаалаар шинэчлэгдэж болдог:
&prompt.root; portmanager -u
Та мөн сонголт нэмснээр
Portmanager-н гүйцэтгэх алхам бүрийг лавлах асуух хэлбэрт оруулан хянаж болдог.
Portmanager-г ашиглан системд шинэ портыг суулгаж болно.
make install clean гэсэн ердийн тушаалаас ялгаатай нь
тухайн сонгосон портыг суулгахаасаа өмнө түүнд хамааралтай бүх портуудыг
шинэчлэдэг.
&prompt.root; portmanager x11/gnome2
Хэрэв сонгосон портын хамааралтай портод ямар нэгэн
хүндрэл гарвал Portmanager-г тэр хүндрэл
гарсан портоос эхлэн дахин шинээр хөрвүүлж бэлд гэж зааж өгч болдог.
Ингэсэн үед хүндрэл гаргасан портыг эхлэж хөрвүүлээд дараа нь
портоо шинэчлэх явцаа цааш нь үргэлжлүүлдэг.
&prompt.root; portmanager graphics/gimp -f
Дэлгэрэнгүй мэдээллийг
Portmanager-н гарын авлагаас харна уу.
Порт ба дискний хэмжээ
порт
дискний хэмжээ
Портын цуглуулга нь дискний хэмжээг байнга идэж байдаг. Портоос
програмыг хөрвүүлж суулгасны дараа бэлдэж байсан
санг make
clean тушаалаар цэвэрлэхээ үргэлж санах
хэрэгтэй. Та портын цуглуулгыг бүхлээр нь дараах тушаалаар цэвэрлэж болно:
&prompt.root; portsclean -C
Маш олон эх файлууд
distfiles санд явцын үр дүнд
хадгалагдаж байдаг. Та тэдгээрийг гар аргаар устгаж болох ба дараах
тушаал хэрэглэн ямар нэгэн порттой холбоогүй болсон бүх distfiles
устгаж болно:
&prompt.root; portsclean -D
Эсвэл таны системд одоо суугдсан байгаа порттой хамаагүй
бүх distfiles-уудыг дараах тушаалаар устгана:
&prompt.root; portsclean -DD
portsclean хэрэгсэл нь
portupgrade програмын нэг бүрдэл хэсэг.
Суулгасан портоо хэрэглэхгүй болсон үедээ устгахаа мартаж болохгүй.
Иймэрхүү автоматжуулалтыг гүйцэтгэдэг эвтэйхэн програм бол
ports-mgmt/pkg_cutleaves порт билээ.
Порт суулгасны дараах үйлдлүүд
Ердийн програмыг суулгасны дараа тухайн програмтай холбоотой
бичиг баримтыг унших, ямар нэгэн тохиргооны файл засварлах, эсвэл
уг програм компьютер ачаалагдах үед эхлэх (хэрэв энэ нь далд чөтгөр бол)
эсэхийг нь шалгах шаардлага гарч болзошгүй.
Суулгасан програм болгоныг тохируулах зарчим өөр өөр. Гэхдээ
та шинэ програм суулгачихаад Одоо яах вэ?
гэсэн асуулттай тулгарах үед дараах зүйлс тусалж магадгүй:
&man.pkg.info.1; тушаалыг ашиглан ямар файл хаана яаж суугдсаныг
харна. Жишээ нь та саяхан FooPackage version 1.0.0, програмыг суулгасан
бол
&prompt.root; pkg_info -L foopackage-1.0.0 | less
гэсэн тушаал нь уг програмыг суулгах явцад хуулсан бүх файлуудыг
харуулдаг. man/ санд хуулсан файл байвал тун
анхааралтай харах хэрэгтэй. Энэ нь гарын авлага файлууд байдаг.
Мөн etc/ санд хуулсан файлууд нь тохируулгын
файлууд байдаг бөгөөд doc/ санд бол дэлгэрэнгүй
бичиг баримтуудыг хадгалсан байдаг.
Хэрэв та програмынхаа хувилбарын талаар сайн мэдэхгүй байгаа бол
&prompt.root; pkg_info | grep -i foopackage
гэсэн тушаал нь бүх суугдсан програм дотор
foopackage гэсэн нэртэй програм байвал
харуулдаг. foopackage-н оронд хүссэн програмынхаа нэрийг бичээрэй.
Програмын гарын авлага хаана суугдсаныг мэдсэн үедээ
&man.man.1;-г ашиглан харах хэрэгтэй. Мөн түүнчлэн ийм аргаар
тохируулга болон нэмэлт мэдээллийн файлуудыг нь тухай бүрд
нь харах хэрэгтэй.
Хэрэв уг програм өөрийн гэсэн вэб хуудастай бол түүнд нь зорчин
нэмэлт мэдээлэл авах, байнгын асуулт хариултыг нь үзэх гэх мэтчилэн
оролдоорой. Уг програмын вэб хуудасны хаяг нь
&prompt.root; pkg_info foopackage-1.0.0
тушаалын гаралт дээр WWW: гэсэн хэсэгт
байдаг.
Эхлэн ачаалагдах үед эхлэх ёстой портууд (Интернэт сервер гэх мэт)
голдуу
/usr/local/etc/rc.d сан дотор эхлүүлэх
- файлаа хуулдаг. Та уг файлыг шаардлагатай бол засварлах юмуу өөрчилж болно.
+ файлаа хуулдаг. Та уг файлыг шаардлагатай бол засварлах юм уу өөрчилж болно.
Үйлчилгээг эхлүүлэх хэсгээс дэлгэрэнгүй мэдэээллийг харна уу.
Эвдрэлтэй портыг засах нь
Хэрэв та портыг ажиллуулж чадаагүй тохиолдолд хийж болох
хэд хэдэн алхам бий:
Problem Report
database хуудсанд уг портын засварлах заавар бий эсэхийг
шалгах. Хэрэв байвал уг зааврын дагуу засварлах хэрэгтэй.
Уг портыг арчилж сайжруулдаг хүнээс тусламж авах.
- make maintainer тушаал ашиглаад юмуу эсвэл
+ make maintainer тушаал ашиглаад юм уу эсвэл
Makefile файл дотроос тухайн
арчлагчийн захианы хаягийг нь олох хэрэгтэй. Захиандаа
портынхоо нэр болон хувилбарыг оруулан
(Makefile файлд буй
$FreeBSD:
мөрийг илгээх хэрэгтэй ) хэрэв боломжтой бол алдаа заасан
явцын мэдээллүүдийг явуулах хэрэгтэй.
Зарим порт нь хувь хүнээр биш харин захианы
жагсаалтаар арчлагдаж байдаг. Энэ жагсаалтад бүгд биш ч гэсэн ихэнх хүмүүс нь
freebsd-listname@FreeBSD.org маягийн
захианы хаягтай байдаг. Ийм хүмүүс рүү захиагаа явуулах хэрэгтэй.
Голдуу
freebsd-ports@FreeBSD.org-р арчлагдаж
байгаа гэсэн портууд нэг тодорхой хүнээр арчлагдаагүй байдаг.
Завсарлалт болон тусламж зэргүүд нь ихэнхдээ захианы жагсаалтад буй
хүмүүсээс ирдэг. Туслан дэмжих хүмүүс бидэнд үргэлж хэрэгтэй байгаа!
Хэрэв та ямар нэгэн хариулт аваагүй бол
&man.send-pr.1;-г ашиглан алдааны мэдэгдэл (
FreeBSD-н алдааг мэдээлэх хэсгийг харна уу) хийж болно.
Өөрөө засаад үз! Порт хийгчдийн гарын авлага дотор
портын
ажиллах зарчим болон бүтэц заавар, засах дараалал, тэр байтугай өөрөө порт зохиох талаар дурдсан байгаа!
Ойрхон байгаа FTP хуудаснаас багцыг татаж авах хэрэгтэй.
Үндсэн
багцны цуглуулга ftp.FreeBSD.org хуудасны багцны санд байдаг бөгөөд орон нутгийн толин тусгалуудыг эхлээд турш! Ингэсэн нь эх бичлэгийг хөрвүүлэхээс
түргэн бэлэн болсон багцыг татаж аван цаг хэмнэж байдаг. &man.pkg.add.1; програмыг ашиглан өөртөө хадгалсан багцаа систем дээрээ суулгана.
diff --git a/mn_MN.UTF-8/books/handbook/printing/chapter.sgml b/mn_MN.UTF-8/books/handbook/printing/chapter.sgml
index bf0013d827..d14efd6c2d 100644
--- a/mn_MN.UTF-8/books/handbook/printing/chapter.sgml
+++ b/mn_MN.UTF-8/books/handbook/printing/chapter.sgml
@@ -1,4932 +1,4932 @@
Шон
Келли
Хувь нэмэр болгон оруулсан
Жим
Мок
Дахин бүтцийг өөрчилж шинэчилсэн
Цагаанхүүгийн
Ганболд
Орчуулсан
Шагдарын
Нацагдорж
Хэвлэлт
Ерөнхий агуулга
LPD түр хадгалах систем
хэвлэлт
FreeBSD дээр хамгийн хуучин цохидог хэвлэгчдээс авахуулаад хамгийн сүүлийн
хэвлэгчид хүртэл, мөн тэдгээрийн хооронд байгаа хэвлэгчид зэрэг төрөл бүрийн
хэвлэгчдийг хэвлэхэд ашиглаж болдог бөгөөд энэ нь таны ажиллаж байгаа програмуудаас
өндөр чанарын хэвлэсэн гаралтыг бүтээх боломж олгох юм.
FreeBSD-г бас сүлжээн дэх хэвлэх сервер болгон тохируулж бас болдог; энэ
боломжид FreeBSD нь бусад FreeBSD компьютерууд, &windows; болон &macos; хостууд
зэрэг төрөл бүрийн бусад компьютеруудаас хэвлэх ажлуудыг хүлээн авдаг.
FreeBSD нь зөвхөн нэг ажлыг тухайн үед хэвлэхийг баталгаажуулж ихэнх хэвлэлтийг аль
хэрэглэгчид болон машинууд хийж байгаа талаар статистикууд цуглуулж
хэний хэвлэсэн зүйл хэнийх болохыг үзүүлэх сурталчилгаа
хуудаснуудыг бүтээх зэрэг олон үйлдлийг хийж чаддаг.
Энэ бүлгийг уншиж дууссаны дараа та дараах зүйлсийг мэдэх болно:
FreeBSD-ийн хэвлэгчийн түр хадгалагчийг хэрхэн тохируулах талаар.
Ирж байгаа баримтуудыг таны хэвлэгчид ойлгодог хэвлэх хэлбэршилтэд оруулж хөрвүүлэх
зэрэг тусгай хэвлэх ажлуудыг өөрөөр зохицуулдаг хэвлэх шүүлтүүрүүдийг хэрхэн
суулгах талаар.
Толгой эсвэл сурталчилгаа хуудаснуудыг өөрийн хэвлэх зүйл дээрээ
хэрхэн идэвхжүүлэх талаар.
Бусад компьютерууд уруу холбогдсон хэвлэгчдээр хэрхэн хэвлэх талаар.
Сүлжээнд шууд холбогдсон хэвлэгчдээр хэрхэн хэвлэх талаар.
Хэвлэх ажлуудын хэмжээг хязгаарлах болон зарим хэрэглэгчдийг хэвлэхийг
болиулах зэрэг хэвлэгчийн хязгаарлалтуудыг хэрхэн хянах талаар.
Хэвлэгчийн статистикууд болон хэвлэгчийн хэрэглээнд зориулсан
бүртгэлийг хэрхэн хадгалж байх талаар.
Хэвлэх асуудлуудыг хэрхэн олж засварлах талаар.
Энэ бүлгийг уншихаасаа өмнө, та дараах зүйлсийг мэдэх шаардлагатай:
Шинэ цөмийг хэрхэн тохируулж суулгах талаар мэдэх
().
Танилцуулга
FreeBSD дээр хэвлэгчдийг ашиглахын тулд та тэдгээрийг
LPD түр хадгалах систем буюу ердөө л
LPD гэж бас нэрлэгддэг Берклигийн
шугаман хэвлэгчийн түр хадгалах системтэй ажиллахаар болгож тохируулж болох юм.
Энэ нь FreeBSD дээрх стандарт хэвлэгч хянагч систем юм. Энэ бүлэг нь
LPD-г танилцуулж түүний тохиргоог
тайлбарлах болно.
Хэрэв та LPD юм уу эсвэл бусад
хэвлэгчийн түр хадгалах системийг мэддэг бол Үндсэн тохируулга хэсэг
уруу шууд орохыг хүсэж болох юм.
LPD нь хостын хэвлэгчдийн талаар
бүгдийг хянадаг. Энэ нь хэд хэдэн зүйлсийг хариуцдаг:
Залгагдсан хэвлэгчид болон сүлжээн дэх өөр хостуудад залгагдсан
хэвлэгчдэд хандах хандалтыг хянадаг.
хэвлэх ажлууд
Файлууд хэвлэхээр өгөх боломжийг хэрэглэгчдэд зөвшөөрдөг; эдгээр
өгөлтүүд нь jobs буюу ажлууд
гэгддэг.
Хэвлэгч болгоны хувьд queue буюу
дарааллыг зохицуулж олон хэрэглэгчид нэгэн зэрэг хэвлэгчид хандах хандалтаас
сэргийлдэг.
Хэрэглэгчид хэвлэсэн тоо томшгүй олон юмнаас өөрсдийн хэвлэсэн ажлуудыг
хялбархан олдог байхын тулд энэ нь толгой хуудаснуудыг
(бас сурталчилгаа эсвэл тэсрэлт
хуудсууд гэгддэг) хэвлэдэг.
Цуваа портууд дээр холбогдсон хэвлэгчдийн холбооны параметрүүдэд
анхаарлаа хандуулдаг.
Өөр хост дээр байгаа LPD түр хадгалагч
уруу сүлжээгээр ажлууд илгээж чаддаг.
Төрөл бүрийн хэвлэгчийн хэлнүүд эсвэл хэвлэгчийн боломжуудад
зориулж хэвлэх ажлуудыг хэлбэршүүлэх тусгай шүүлтүүрүүдийг ажиллуулж
чаддаг.
Хэвлэгчийн хэрэглээг бүртгэж чаддаг.
Тохиргооны файл (/etc/printcap) болон
тусгай шүүлтүүр програмууд ашиглан олон төрлийн хэвлэгч тоног төхөөрөмжүүдийн хувьд
дээр дурдсануудын заримууд болон бүгдийг хийдэг байхаар
LPD системийг та идэвхжүүлж чадна.
Яагаад заавал түр хадгалагчийг ашиглах ёстой гэж
Та системийнхээ цорын ганц хэрэглэгч бол
хандалтын хяналт, толгой хуудаснууд эсвэл хэвлэгчийн бүртгэл танд хэрэгггүй
байхад яагаад заавал түр хадгалагчийн талаар санаа зовох ёстой гэж та
гайхаж байж болох юм. Хэвлэгч уруу шууд хандалтыг идэвхжүүлэх
боломжтой байдаг боловч та түр хадгалагчийг ямар ч байсан ашиглах ёстой,
учир нь:
LPD нь ажлуудыг ард
хэвлэдэг; та өгөгдлийг хэвлэгч уруу хуулагдахыг хүлээх
хэрэггүй юм.
&tex;
LPD нь огноо/цаг бүхий толгой
нэмэх эсвэл тусгай файлын хэлбэршилтээс (&tex; DVI файл зэрэг)
хэвлэгчийн ойлгох хэлбэршилт уруу хөрвүүлдэг шүүлтүүрүүдээр дамжуулан
хэвлэгдэх ажлыг тохиромжтойгоор ажиллуулдаг. Та гараараа эдгээр алхмуудыг
хийх шаардлагагүй юм.
Хэвлэх боломж бүхий чөлөөтэй, арилжааны олон програмууд нь
таны систем дээрх түр хадгалагчтай ярилцахыг ихэвчлэн хүлээж
байдаг. Түр хадгалагч системийг тохируулснаар танд байгаа болон
таны сүүлд суулгаж болох бусад програм хангамжуудыг илүү
амархнаар та дэмжих болно.
Үндсэн тохируулга
LPD түр хадгалах системтэй хэвлэгчдийг
ашиглахын тулд өөрийн хэвлэгчийн тоног төхөөрөмж болон LPD
програм хангамжийг тохируулах хэрэгтэй болно. Энэ баримт нь тохиргооны
хоёр түвшинг тайлбарладаг:
Хэвлэгчийг хэрхэн холбохыг сурахын тулд
Хэвлэгчийн хялбар тохиргоо
хэсгийг үзэж LPD-д хэрхэн түүнтэй
холбоо тогтоохыг хэлж хэвлэгч уруу цэвэр текст файлуудыг хэвлэх.
Төрөл бүрийн тусгай файлын хэлбэршилтүүдийг хэрхэн хэвлэх,
толгой хуудаснуудыг хэрхэн хэвлэх, сүлжээгээр хэрхэн хэвлэх, хэвлэгчдэд
хандах хандалтыг хэрхэн хянах болон хэрхэн хэвлэгчийн бүртгэлийг хийхийг
сурахын тулд Хэвлэгчийн илүү
нарийн тохиргоо хэсгийг үзэх.
Хэвлэгчийн хялбар тохиргоо
Энэ хэсэг нь хэвлэгчийг ашиглахын тулд хэвлэгчийн тоног төхөөрөмж болон
LPD програм хангамжийг хэрхэн тохируулахыг
хэлж өгнө. Энэ нь үндсэн ойлголтуудад сургана:
Тоног төхөөрөмжийн тохиргоо
хэсэг нь хэвлэгчийг таны компьютер дээрх порт уруу холбох зарим
заавруудыг өгдөг.
Програм хангамжийн тохиргоо
хэсэг нь LPD түр хадгалагчийн
тохиргооны файлыг (/etc/printcap)
хэрхэн тохируулахыг үзүүлдэг.
Хэвлэх өгөгдлийг хүлээн авахдаа компьютерийн локал интерфэйсүүдийг
биш сүлжээний протоколыг ашигладаг хэвлэгчийг та тохируулж байгаа бол
Сүлжээнд
холбогдсон өгөгдлийн урсгалын интерфэйсүүдтэй хэвлэгчид хэсгийг
үзнэ үү.
Энэ хэсэг нь Хэвлэгчийн хялбар тохиргоо
гэгддэг
боловч яг үнэндээ нэлээн төвөгтэй юм. Хэвлэгчийг өөрийн компьютер болон
LPD түр хадгалагчтай цуг ажиллуулна гэдэг
хамгийн хэцүү хэсэг юм. Толгой хуудаснууд болон бүртгэл хийх зэрэг дэвшилтэт
тохируулгууд нь хэвлэгчийг ажиллуулсны дараа нэлээн амархан байдаг.
Тоног төхөөрөмжийн тохиргоо
Энэ хэсэг нь өөрийн PC-тэй хэвлэгч холбох төрөл бүрийн аргуудын
талаар хэлдэг. Энэ нь портууд ба кабелиудын талаар болон FreeBSD-г хэвлэгчтэй
харилцдаг болгохын тулд танд хэрэг болох цөмийн тохиргооны талаар бас
өгүүлнэ.
Хэрэв та өөрийн хэвлэгчийг аль хэдийн холбосон бөгөөд
өөр үйлдлийн систем дээр түүгээр амжилттай хэвлэсэн бол
Програм хангамжийн тохиргоо
хэсэг уруу алгасаж болох юм.
Портууд ба кабелиуд
PC дээр ашиглагдах зориулалттай худалдаалж байгаа хэвлэгчид нь
ерөнхийдөө доорх гурван интерфэйсийн аль нэг юм уу эсвэл
олон интерфэйстэй ирдэг:
хэвлэгчид
цуваа
Цуваа интерфэйсүүд буюу бас
RS-232 эсвэл COM портууд гэгддэг интерфэйсүүд нь өгөгдлийг
хэвлэгч уруу илгээхдээ таны компьютер дээрх цуваа портыг
ашигладаг. Цуваа интерфэйсүүд нь компьютерийн аж үйлдвэрлэлд
түгээмэл байдаг бөгөөд кабелиуд нь бэлэн байж байдгаас гадна
хийхэд хялбар байдаг. Цуваа интерфэйсүүд нь заримдаа
тусгай кабелиудыг шаарддаг бөгөөд танаас төвөгтэй холбооны
сонголтуудыг тохируулахыг шаардаж болох юм. Ихэнх PC-ний
цуваа портууд нь хамгийн их дамжуулах хурдны хувьд 115200 bps
хурдтай байдаг бөгөөд их том график хэвлэх ажлыг үүгээр хийх
нь практикийн хувьд төвөгтэй болгодог.
хэвлэгчид
зэрэгцээ
Зэрэгцээ интерфэйсүүд нь
өгөгдлийг хэвлэгч уруу илгээхдээ таны компьютерийн
зэрэгцээ портыг ашигладаг. Зэрэгцээ интерфэйсүүд нь
PC-ийн зах зээлд нийтлэг байдаг бөгөөд RS-232 цуваагаас
илүү хурдан байдаг. Кабелиуд нь байдаг боловч гараар хийхэд
илүү төвөгтэй байдаг. Зэрэгцээ интерфэйсүүдэд холбооны сонголтууд
ихэвчлэн байдаггүй болохоор тэдгээрийн тохиргоог маш хялбар
болгодог.
centronics
зэрэгцээ хэвлэгчид
Зэрэгцээ интерфэйсүүд нь хэвлэгчийн холбогчийн төрлийн
нэрээр нэрлэгдсэн Centronics
интерфэйсүүд гэж заримдаа хэлэгддэг.
хэвлэгчид
USB
Universal Serial Bus буюу Универсал Цуваа Шугам гэгддэг
USB интерфэйсүүд нь зэрэгцээ болон RS-232 цуваа интерфэйсүүдээс
бүр илүү хурдаар ажиллаж чаддаг. Кабелиуд нь хялбар бөгөөд
хямд байдаг. USB нь RS-232 болон Зэрэгцээ интерфэйсүүдээс
хэвлэхийн хувьд илүү хүчирхэг боловч &unix; системүүд дээр
тийм ч сайн дэмжигдсэн байдаггүй. Энэ асуудлыг тойрон гарахын
тулд олон хэвлэгчид байдаг USB болон Зэрэгцээ интерфэйсүүдтэй
тийм хэвлэгч худалдан авах явдал юм.
Ерөнхийдөө зэрэгцээ интерфэйсүүд нь зөвхөн нэг талын холбоог
(компьютераас хэвлэгч уруу) санал болгодог бол цуваа болон
USB нь хоёр талын холбоог өгдөг. Шинэ зэрэгцээ портууд
(EPP болон ECP) болон хэвлэгчид нь IEEE-1284 нийцтэй
кабель ашиглаж байгаа бол FreeBSD дээр хоёр тал уруу
чиглэсэн холбоог хийж чаддаг.
PostScript
Зэрэгцээ портоор хэвлэгч уруу чиглэсэн хоёр талын холбоог
ерөнхийдөө хоёр аргын аль нэгээр хийдэг. Эхний арга нь
хэвлэгчийн ашигладаг хувийн хэлээр ярьдаг FreeBSD-ийн
өөрчлөн бүтээсэн хэвлэгчийн драйверийг хэрэглэдэг. Энэ нь
бэхэн хэвлэгчдэд нийтлэг байдаг бөгөөд бэхний түвшин
болон бусад төлвийн мэдээллийг үзүүлэхэд хэрэглэгддэг.
Хоёр дахь аргыг хэвлэгч &postscript;-г дэмждэг үед
ашигладаг.
&postscript; ажлууд нь жинхэнэдээ хэвлэгч уруу илгээсэн
програмууд юм; тэдгээр нь цаас бүтээх ерөөсөө шаардлагагүй
бөгөөд үр дүнгүүдийг компьютер уруу шууд буцааж болох юм.
&postscript; нь &postscript; програм дахь алдаанууд,
эсвэл цаас гацсан зэрэг асуудлуудыг компьютерт хэлэхийн
тулд хоёр талын холбоог бас ашигладаг. Таны хэрэглэгчид
тийм мэдээллийг аваад талархах байх. Бас &postscript;
хэвлэгчийн хувьд үр ашигтай бүртгэл хийх хамгийн шилдэг
арга нь хоёр талын холбоог шаарддаг: хэвлэгчээс
хуудасны тоог (өөрийн амьдралын хугацаандаа нийт хичнээн хуудас
хэвлэсэн талаар) та асууж дараа нь хэрэглэгчийн ажлыг илгээж
тэгээд дахиад хуудасны тоог асуудаг. Хоёр утгын нэгээс нөгөөг
хасаад хэрэглэгчээс хичнээн цаасны төлбөр авахыг та мэдэх
болно.
Зэрэгцээ портууд
Хэвлэгчийг зэрэгцээ интерфэйс ашиглаад залгахын тулд
Centronics кабелийг хэвлэгч болон компьютерийн хооронд
холбоно. Хэвлэгч, компьютер эсвэл хоёулантай нь цуг ирсэн
зааврууд танд бүрэн гүйцэд заавар өгөх ёстой.
Компьютер дээрээ аль зэрэгцээ портыг ашигласнаа санах
хэрэгтэй. Эхний зэрэгцээ порт нь FreeBSD-д
ppc0 байх бөгөөд хоёр дахь
ppc1 гэх мэтээр байна.
Хэвлэгчийн төхөөрөмжийн нэр мөн адил схемийг ашигладаг:
/dev/lpt0 нь эхний зэрэгцээ
порт дээрх хэвлэгч гэх мэтээр байна.
Цуваа портууд
Цуваа интерфэйсүүдийг ашиглан хэвлэгчийг залгахдаа зөв цуваа
кабелийг хэвлэгч болон компьютерийн хооронд холбоно.
Хэвлэгч, компьютер эсвэл хоёулантай нь цуг ирсэн
зааврууд танд бүрэн гүйцэд заавар өгөх ёстой.
Хэрэв та зөв цуваа кабель
нь юу
вэ гэдэгт эргэлзэж байвал та дараах боломжуудаас аль
нэгийг туршиж үзэхийг хүсэж болох юм:
Модемийн кабель нь кабелийн нэг талд
байгаа холбогчийн зүү бүрийг нөгөө талд байгаа холбогчийн харгалзах зүүнд
шулуухан холбодог. Энэ төрлийн кабелийг DTE-ээс DCE
кабель гэж бас нэрлэдэг.
null-модем кабель
null-модем кабель нь зарим зүүнүүдийг
шууд шулуухнаар, заримуудыг нь хооронд нь солбидог (жишээ нь өгөгдлийг
хүлээн авахын тулд өгөгдлийг илгээдэг) бөгөөд заримыг нь дотроо
холбогч бүрийн таг дотор богино холбодог. Энэ төрлийн кабелийг
DTE-ээс DTE
кабель гэж бас нэрлэдэг.
Зарим нэг ховор хэвлэгчдэд шаардагддаг
цуваа хэвлэгчийн кабель нь null-модем кабельтай
адил боловч дотроо богино холбохын оронд зарим дохионуудыг өөрсдийн
эсрэг талдаа илгээдэг.
baud хурд
parity
урсгал хянах протокол
Та хэвлэгчийн хувьд холбооны параметрүүдийг бас тохируулах
хэрэгтэй бөгөөд эдгээрийг хэвлэгч дээрх нүүрэн талын хяналтууд юм уу эсвэл
DIP шилжүүлэгчдээр хийдэг. Таны компьютер болон хэвлэгч дэмждэг
хамгийн их bps-ийг (bits per second буюу секундэд
дамжих битийн тоо, заримдаа baud хурд) сонгох хэрэгтэй.
7 юм уу эсвэл 8 өгөгдлийн бит; байхгүй (none), тэгш (even),
эсвэл сондгой (odd) parity;
болон 1 эсвэл 2 стоп битийг сонгох хэрэгтэй. Бас урсгал хянах протоколыг
сонгох хэрэгтэй: байхгүй (none) юм уу аль эсвэл XON/XOFF (бас
in-band
эсвэл software
гэгддэг)
урсгал хяналтыг сонгох хэрэгтэй. Дараах програм хангамжийн тохиргоонд
зориулж эдгээр тохируулгуудыг санах хэрэгтэй.
Програм хангамжийн тохиргоо
Энэ хэсэг нь FreeBSD дээр LPD
түр хадгалах системээр хэвлэхэд шаардлагатай програм хангамжийн тохируулгыг
тайлбарладаг.
Энд шаардлагатай алхмуудыг дурдав:
Хэвлэгчийн хувьд ашиглаж байгаа портод зориулж шаардлагатай
бол өөрийн цөмийг тохируулна; Таны юу хийх ёстойг
Цөмийн тохиргоо хэсэг
хэлж өгнө.
Хэрэв та зэрэгцээ порт ашиглаж байгаа бол зэрэгцээ
портынхоо хувьд холбооны горимыг тохируулах хэрэгтэй;
Зэрэгцээ портын
хувьд холбооны горимыг тохируулах нь хэсгээс
дэлгэрэнгүйг үзээрэй.
Үйлдлийн систем өгөгдлийг хэвлэгч уруу илгээж чадаж байгаа
эсэхийг тест хийнэ. Үүнийг хэрхэн хийх тухай зарим нэгэн
зөвлөгөөнүүдийг Хэвлэгчийн
холбоонуудыг шалгах нь хэсэг өгдөг.
/etc/printcap файлыг засаж
хэвлэгчдээ зориулж тохируулна. Үүнийг хэрхэн хийх талаар
сүүлд нь энэ бүлгээс олох болно.
Цөмийн тохиргоо
Үйлдлийн системийн цөм тусгайлсан хэдэн төхөөрөмжүүдтэй
ажиллахаар эмхэтгэгдсэн байдаг. Таны хэвлэгчид зориулагдсан
цуваа болон зэрэгцээ интерфэйс нь эдгээрийн нэг хэсэг юм.
Тийм болохоор хэрэв таны цөм ингэж тохируулагдаагүй бол
нэмэлт цуваа эсвэл зэрэгцээ портын дэмжлэгийг нэмэх хэрэгтэй
байж болох юм.
Таны ашиглаж байгаа цөм цуваа интерфэйсийг дэмжиж байгаа
эсэхийг мэдэхийн тулд доор дурдсаныг бичнэ:
&prompt.root; grep sioN /var/run/dmesg.boot
Энд байгаа N нь тэгээс эхлэх
цуваа портын дугаар юм. Хэрэв та доор дурдсантай төстэй гаралтыг
харвал:
sio2 at port 0x3e8-0x3ef irq 5 on isa
sio2: type 16550A
цөм нь портыг дэмждэг гэсэн үг юм.
Цөм нь зэрэгцээ интерфэйсийг дэмждэг эсэхийг мэдэхийн тулд доор дурдсаныг бичнэ:
&prompt.root; grep ppcN /var/run/dmesg.boot
Энд байгаа N нь тэгээс эхлэх
зэрэгцээ портын дугаар юм. Хэрэв та доор дурдсантай төстэй гаралтыг
харвал:
ppc0: <Parallel port> at port 0x378-0x37f irq 7 on isa0
ppc0: SMC-like chipset (ECP/EPP/PS2/NIBBLE) in COMPATIBLE mode
ppc0: FIFO with 16/16/8 bytes threshold
цөм нь портыг дэмждэг гэсэн үг юм.
Таны хэвлэгчдээ зориулан ашиглаж байгаа зэрэгцээ эсвэл
цуваа портыг үйлдлийн систем таньж хэрэглэдэг байхын тулд та өөрийн
цөмийг дахин тохируулах хэрэгтэй болж болох юм.
Цуваа портод зориулж дэмжлэг нэмэхийн тулд цөмийн тохиргооны
тухай хэсгийг үзнэ үү. Зэрэгцээ портод зориулж дэмжлэг
нэмэхийн тулд тэр хэсгийг болон дараагийн
хэсгийг үзнэ үү.
Зэрэгцээ портын хувьд холбооны горимыг тохируулах нь
Зэрэгцээ интерфэйсийг ашиглаж байхдаа FreeBSD нь
хэвлэгчийн хувьд тасалдлаар зохицуулагдах юм уу эсвэл байнга шалгах
холбооны алийг ашиглахыг та сонгож болно. FreeBSD дээрх ердийн
хэвлэгчийн төхөөрөмжийн драйвер (&man.lpt.4;) нь
портын бичил схемийг &man.ppc.4; драйвераар хянадаг
&man.ppbus.4; системийг ашигладаг.
interrupt-driven буюу тасалдлаар зохицуулагдах
арга нь GENERIC цөмд анхдагч байдаг. Энэ арганд
үйлдлийн систем нь хэвлэгч өгөгдөл хүлээн авахад хэзээ бэлэн
байгааг тодорхойлохын тулд IRQ шугамыг ашигладаг.
polled буюу байнга шалгах арга нь
үйлдлийн системд хэвлэгчээс өгөгдөл хүлээн авахад бэлэн
байгаа эсэхийг нь давталттайгаар асуухыг зааж өгдөг. Бэлэн гэж хариулбал
цөм илүү өгөгдөл илгээдэг.
Тасалдлаар зохицуулагдах арга нь ихэвчлэн хурдан байдаг боловч
нандин IRQ шугамыг ихээр ашигладаг. Зарим шинэ HP хэвлэгчид
нь зарим (яг тодорхой ойлгогдоогүй) хугацааны асуудлуудаас болоод
тасалдлын горимд зөв ажилладаггүй гэгддэг. Эдгээр хэвлэгчдэд
байнга шалгах горим хэрэгтэй. Аль ажиллаж байгааг нь л та ашиглах
хэрэгтэй. Зарим хэвлэгчид нь аль алин дээр нь ажилладаг боловч
тасалдлын горим асар удаан байдаг.
Та холбооны горимыг хоёр аргаар тохируулж болно: цөмийг
тохируулах замаар эсвэл &man.lptcontrol.8; програм
ашиглан хийж болно.
Цөмийг тохируулах замаар холбоог тохируулахдаа:
Өөрийн цөмийн тохиргооны файлаа засварлана. ppc0
оруулгыг хайна. Хэрэв та хоёр дахь зэрэгцээ портыг тохируулж байгаа бол
ppc1-г ашиглаарай. Гурав дахь портын хувьд
ppc2 гэх мэтээр ашиглана.
Хэрэв та тасалдлаар зохицуулагдах горимыг хүсэж байгаа бол
дараах мөрийг:
hint.ppc.0.irq="N"
/boot/device.hints файлд засварлаж
N-ий оронд зөв IRQ дугаарыг
солих хэрэгтэй. Цөмийн тохиргооны файл &man.ppc.4; драйверийг
бас агуулсан байх ёстой:
device ppc
Хэрэв та байнга шалгадаг горимыг хүсэж байвал
өөрийн /boot/device.hints файлаас
дараах мөрийг арилгана:
hint.ppc.0.irq="N"
Зарим тохиолдолд энэ нь FreeBSD дээр портыг байнга шалгах
горимд оруулахад хангалтгүй байдаг. Ихэнхдээ энэ нь
&man.acpi.4; драйвераас гардаг бөгөөд энэ нь
төхөөрөмжүүдийг шалгаж болон залгаж чаддаг
болохоор хэвлэгчийн порт уруу хандах горимыг
хянаж чаддаг байна. Энэ асуудлыг засварлахын тулд
та өөрийн &man.acpi.4; тохиргоог шалгах хэрэгтэй.
Файлыг хадгална. Дараа нь цөмд тохиргоо хийн бүтээж цөмийг
суулгаад дахин ачаална. Илүү дэлгэрэнгүйг цөмийн тохиргоо хэсгээс үзнэ үү.
Холбооны горимыг
&man.lptcontrol.8;-р тохируулахын тулд:
Доор дурдсаныг бичиж:
&prompt.root; lptcontrol -i -d /dev/lptN
lptN-д зориулж
тасалдлаар зохицуулагдах горимыг тохируулна.
Доор дурдсаныг бичиж:
&prompt.root; lptcontrol -p -d /dev/lptN
lptN-д зориулж
байнга шалгах горимыг тохируулна.
Эдгээр тушаалуудыг өөрийн /etc/rc.local файлд
нэмж таны системийг ачаалах болгонд горимыг тохируулдаг байхаар хийж болох
юм. Илүү мэдээллийг &man.lptcontrol.8;-с үзнэ үү.
Хэвлэгчийн холбоог шалгах нь
Түр хадгалагч системийг тохируулахаасаа өмнө та үйлдлийн системийг
өгөгдлийг амжилттайгаар өөрийн хэвлэгч уруу илгээж чадаж байгаа
эсэхийг шалгах хэрэгтэй. Хэвлэгчийн холбоо болон түр хадгалагч системийг
тусад нь дибаг хийх нь хамаагүй хялбар байдаг.
Хэвлэгчийг тест хийхийн тулд бид ямар нэг текст түүн үрүү илгээнэ.
Илгээгдсэн тэмдэгтүүдийг тэр даруй нь хэвлэх хэвлэгчдийн хувьд
&man.lptest.1; програм төгс байдаг: энэ нь бүх 96 хэвлэх
боломжтой ASCII тэмдэгтүүдийг 96 мөрөнд үүсгэдэг.
PostScript
&postscript; (эсвэл бусад хэлэн дээр суурилсан) хэвлэгчийн
хувьд бидэнд илүү төвөгтэй тест хэрэгтэй. Доор дурдсантай төстэй
жижиг &postscript; програм хангалттай байх болно:
%!PS
100 100 moveto 300 300 lineto stroke
310 310 moveto /Helvetica findfont 12 scalefont setfont
(Is this thing working?) show
showpage
Дээрх &postscript; кодыг файлд хийгээд доорх хэсгүүдэд гарч
байгаа жишээнүүдэд үзүүлсэн шигээр ашиглаж болно.
PCL
Энэ баримт нь хэвлэгчийн хэл гэдгийг Hewlett
Packard-ийн PCL биш харин &postscript;-тэй адил
хэлийг хэлж байгаа юм. PCL нь мундаг ажиллагаатай боловч
та цэвэр текстийг өөрийнх нь escape (зугтах) дарааллуудтай нь
хольж болдог. &postscript; нь цэвэр текстийг шууд хэвлэж
чаддаггүй бөгөөд энэ нь тусгай зохицуулалтууд хийж өгөх ёстой
тийм хэвлэгчийн хэл юм.
Зэрэгцээ хэвлэгчийг шалгах нь
хэвлэгчид
зэрэгцээ
Энэ хэсэг нь зэрэгцээ порт уруу холбогдсон хэвлэгчтэй
FreeBSD холбогдож чадах эсэхийг хэрхэн шалгахыг хэлж
өгөх болно.
Зэрэгцээ порт дээрх хэвлэгчийг тест хийхийн тулд:
&man.su.1; ашиглан root болно.
Хэвлэгч уруу өгөгдөл илгээнэ.
Хэрэв хэвлэгч цэвэр текст хэвлэж чаддаг бол &man.lptest.1;-г
ашиглана. Доор дурдсаныг бичнэ:
&prompt.root; lptest > /dev/lptN
Энд байгаа N нь
тэгээс эхлэх зэрэгцээ портын дугаар юм.
Хэрэв хэвлэгч &postscript; эсвэл бусад хэвлэгчийн
хэлийг ойлгодог бол жижиг програм хэвлэгч уруу илгээх
хэрэгтэй. Доор дурдсаныг бичнэ:
&prompt.root; cat > /dev/lptN
Тэгээд мөр мөрөөр програмыг анхааралтай оруулах хэрэгтэй.
Учир нь RETURN
эсвэл ENTER дарсны дараа та засварлаж
чадахгүй болох юм. Програмаа оруулж дуусаад
CONTROL+D юм уу эсвэл файлын төгсгөл
товчлуур ямар байна тэрийг дарах хэрэгтэй.
Мөн өөрөөр програмыг файлд хийж доор дурдсаныг бичин өгч болно:
&prompt.root; cat file > /dev/lptN
Энд байгаа file нь
таны илгээхийг хүсэж байгаа програмыг агуулсан файлын
нэр юм.
Та ямар нэгэн зүйл харах ёстой. Текст зөв харагдахгүй
байвал санаа зовсны хэрэггүй; бид иймэрхүү зүйлсийг
сүүлд нь засах болно.
Цуваа хэвлэгчийг шалгах нь
хэвлэгчид
цуваа
Энэ хэсэг нь цуваа порт уруу холбогдсон хэвлэгчтэй
FreeBSD холбогдож чадах эсэхийг хэрхэн шалгахыг хэлж
өгөх болно.
Цуваа порт дээрх хэвлэгчийг тест хийхдээ:
&man.su.1; ашиглан root болно.
/etc/remote файлыг засварлана.
Дараах мөрийг нэмнэ:
printer:dv=/dev/port:br#bps-rate:pa=parity
bits-per-second
цуваа порт
parity
Энд байгаа port нь
цуваа портод (ttyd0,
ttyd1, гэх мэт) зориулсан төхөөрөмжийн оруулга,
bps-rate нь хэвлэгчийн
холбогдох секундэд илгээх битийн хурд, болон parity
нь хэвлэгчийн шаарддаг parity юм (even,
odd, none, эсвэл
zero).
Цуваа шугамаар гурав дахь цуваа порт уруу 19200 bps хурдаар
parity байхгүйгээр холбогдсон хэвлэгчид зориулсан жишээ оруулга энд
байна:
printer:dv=/dev/ttyd2:br#19200:pa=none
&man.tip.1; ашиглан хэвлэгч уруу холбогдоно.
Доор дурдсаныг бичнэ:
&prompt.root; tip printer
Хэрэв энэ алхам нь ажиллахгүй бол /etc/remote
файлыг дахин засварлаж /dev/ttydN-ийн
оронд /dev/cuaaN-г
ашиглаж үзээрэй.
Өгөгдлийг хэвлэгч уруу илгээнэ.
Хэрэв хэвлэгч цэвэр текст хэвлэж чаддаг бол &man.lptest.1;-г
ашиглана. Доор дурдсаныг бичнэ:
&prompt.user; $lptest
Хэрэв хэвлэгч &postscript; эсвэл бусад хэвлэгчийн
хэлийг ойлгодог бол жижиг програм хэвлэгч уруу илгээх
хэрэгтэй. Програмыг мөр мөрөөр маш анхааралтайгаар
бичиж оруулах хэрэгтэй. Учир нь арилгах болон бусад
засварлах товчлуурууд хэвлэгчийн хувьд чухал байж болох
юм. Та програмыг бүгдийг нь хүлээж авсан гэж хэвлэгчид
таниулахын тулд тусгай файлын төгсгөл товчлуурыг хэвлэгчид
зориулж оруулах хэрэгтэй. &postscript;-ийн хэвлэгчдийн
хувьд CONTROL+D дарна.
Мөн өөрөөр та програмыг файлд хийж доор дурдсаныг бичин оруулж
болно:
&prompt.user; >file
Энд байгаа file нь
програмыг агуулж байгаа файлын нэр юм. &man.tip.1;
файлыг илгээсний дараа шаардлагатай файлын төгсгөл
товчлуурыг дарах хэрэгтэй.
Та ямар нэгэн зүйл хэвлэгдэхийг харах ёстой. Текст зөв харагдахгүй
байвал санаа зовсны хэрэггүй; бид иймэрхүү зүйлсийг
сүүлд нь засах болно.
Түр хадгалагчийг идэвхжүүлэх нь: /etc/printcap
файл
Энэ үед таны хэвлэгч залгагдаж таны цөм түүнтэй холбогдохоор
тохируулагдсан (хэрэв шаардлагатай бол) бөгөөд та хэвлэгч уруугаа зарим
энгийн өгөгдлийг илгээж чаддаг байна. Одоо бид таны хэвлэгч уруу хандах
хандалтыг хянахын тулд LPD-г тохируулахад
бэлэн боллоо.
Та /etc/printcap файлыг засварлаж
LPD-г тохируулна. LPD
түр хадгалагч систем нь түр хадгалагч ашиглагдах болгонд энэ файлыг уншдаг
учир энэ файл уруу хийгдсэн шинэчлэл шууд нөлөөлөх болно.
хэвлэгчид
боломжууд
&man.printcap.5; файлын хэлбэршилт хялбархан.
/etc/printcap файлд засвар хийхдээ
өөрийн дуртай текст засварлагчийг ашиглах хэрэгтэй. Хэлбэршилт нь
/usr/share/misc/termcap болон
/etc/remote зэрэг бусад боломжийн
файлуудтай төстэй байдаг. Хэлбэршилтийн тухай бүрэн
мэдээллийг &man.cgetent.3;-с үзнэ үү.
Энгийн түр хадгалагчийн тохиргоо дараах алхмуудаас тогтоно:
Хэвлэгчид зориулж нэр (болон хэдэн тохиромжтой alias-уудыг)
сонгож /etc/printcap файлд
хийж өгнө; Нэрлэх тухай дэлгэрэнгүй мэдээллийг
Хэвлэгчийг нэрлэх нь
хэсгээс үзнэ үү.
толгой хуудаснууд
sh боломжийг оруулан толгой хуудаснуудыг
болиулах хэрэгтэй (анхдагчаар идэвхтэй байдаг); Дэлгэрэнгүй мэдээллийг
Толгой хуудаснуудыг
дарах нь хэсгээс үзнэ үү.
Түр хадгалах санг үүсгэж түүний байрлалыг sd
боломжоор зааж өгөх хэрэгтэй; Дэлгэрэнгүй мэдээллийг Түр хадгалах санг үүсгэх нь
хэсгээс үзнэ үү.
Хэвлэгчид зориулж ашиглахаар /dev
оруулгыг тохируулж lp боломжоор
/etc/printcap файлд түүнийг тэмдэглэх
хэрэгтэй; Дэлгэрэнгүй мэдээллийг Хэвлэгчийн төхөөрөмжийг таних нь
хэсгээс үзнэ үү. Хэрэв хэвлэгч цуваа порт дээр байгаа бол
холбооны параметрүүдийг Түр хадгалагчийн холбооны
параметрүүдийг тохируулах нь хэсэгт хэлэлцсэн
ms# боломжоор тохируулах хэрэгтэй.
Цэвэр текст оруулах шүүлтүүрийг суулгана; Дэлгэрэнгүйг
Текст шүүгчийг суулгах нь
хэсгээс үзнэ үү.
&man.lpr.1; тушаалаар ямар нэг юм хэвлэж тест хийнэ.
Илүү дэлгэрэнгүйг Турших нь болон
Алдааг олж засварлах
хэсгүүдээс үзнэ үү.
&postscript; хэвлэгчид зэрэг хэлэн дээр суурилсан хэвлэгчид цэвэр
текстийг шууд хэвлэж чаддаггүй. Дээр болон дараагийн хэсгүүдэд
тайлбарласан энгийн тохиргоо нь хэрэв та ийм хэвлэгч суулгаж байгаа бол
таныг зөвхөн хэвлэгчийн ойлгодог файлыг хэвлэнэ гэж тооцдог.
Хэрэглэгчид нь цэвэр текстийг таны системд суулгагдсан дурын хэвлэгч уруу
өгч хэвлэж болно гэж ихэвчлэн боддог. LPD уруу
залгагдсан програмууд өөрсдийн хэвлэлтийг хийхдээ бас ингэж тооцдог.
Хэрэв та тийм хэвлэгч суулгаж хэвлэгчийн хэл дээр ажлуудаа хэвлэх
болон цэвэр текст ажлуудыг хэвлэж чаддаг байхыг
хүсэж байгаа бол дээр дурдсан энгийн тохиргоонд нэмэлт алхам нэмж өгөх
зайлшгүй шаардлагатай: цэвэр текстээс &postscript; уруу автоматаар хөрвүүлэх
програмыг суулгах хэрэгтэй. Цэвэр текст ажлуудыг
&postscript; хэвлэгчид дээр тааруулах нь гэж нэрлэгдсэн
хэсэг үүнийг хэрхэн хийхийг хэлж өгнө.
Хэвлэгчийг нэрлэх нь
Эхний (хялбар) алхам бол өөрийн хэвлэгчид зориулж нэр сонгох явдал
юм. Ажиллагаатай нь холбогдуулж юм уу эсвэл этгээд чамин нэр
сонгох нь яг үнэндээ хамаагүй юм. Учир нь та хэвлэгчид зориулж
бас хэд хэдэн alias буюу өөр нэрсийг өгч болох юм.
/etc/printcap-д тодорхойлогдсон
хэвлэгчдийн хамгийн багаар бодоход аль нэг lp
гэсэн alias-тай байх ёстой. Энэ нь анхдагч хэвлэгчийн нэр юм.
Хэрэв хэрэглэгчдэд PRINTER орчны хувьсагч
байхгүй юм уу эсвэл LPD тушаалуудыг
өгөх тушаалын мөрөнд хэвлэгчийн нэрийг зааж өгөөгүй бол
lp нь тэдгээрийн ашиглаж сурсан
анхдагч хэвлэгч болох юм.
Хэвлэгчийн хамгийн сүүлийн alias-д хэвлэгчийн бүрэн тайлбарыг
үйлдвэрлэгч болон загварыг оруулан өгөх нь нийтлэг практик байдаг.
Нэр болон зарим нийтлэг alias-уудыг сонгосныхоо дараа тэдгээрийг
/etc/printcap файлд хийж өгөх хэрэгтэй.
Хэвлэгчийн нэр хамгийн зүүн баганаас эхлэх ёстой. Alias болгоныг
босоо шугамаар тусгаарлаж хамгийн сүүлийн alias-ийн ард тодорхойлох
цэг тавина.
Дараах жишээн дээр хоёр хэвлэгчийг (Diablo 630 шугамын хэвлэгч болон Panasonic KX-P4455 &postscript;
лазерийн хэвлэгч) тодорхойлох /etc/printcap
файлаас бид эхлэх болно:
#
# /etc/printcap for host rose
#
rattan|line|diablo|lp|Diablo 630 Line Printer:
bamboo|ps|PS|S|panasonic|Panasonic KX-P4455 PostScript v51.4:
Энэ жишээн дээр эхний хэвлэгч нь rattan гэж
нэрлэгдсэн бөгөөд line, diablo,
lp, болон Diablo 630 Line
Printer гэсэн alias-уудтай байна. Энэ нь
lp alias-тай болохоор энэ нь
бас анхдагч хэвлэгч юм. Хоёр дахь нь bamboo гэж
нэрлэгдсэн бөгөөд ps, PS,
S, panasonic, болон
Panasonic KX-P4455 PostScript v51.4 гэсэн
alias-уудтай байна.
Түр хадгалах санг үүсгэх нь
хэвлэгчийн түр хадгалалт
хэвлэх ажлууд
Түр хадгалагчийн энгийн тохиргоон дахь дараагийн алхам нь хэвлэгдэх
ажлууд хэвлэгдэх хүртлээ байдаг, түр хадгалагчийн бусад дэмжлэгийн
файлууд бас байдаг түр хадгалах санг
үүсгэх явдал юм.
Түр хадгалах сангийн хувьсамтгайгаас болоод эдгээр сангуудыг
/var/spool-д хийх нь зуршил
болсон зүйл юм. Түр хадгалах сангуудын агуулгыг заавал нөөцлөх
ч бас шаардлагагүй юм. Тэдгээрийг үүсгэх нь
&man.mkdir.1; тушаалыг ажиллуулахтай адил хялбар юм.
Доор үзүүлсэн шиг хэвлэгчийн нэртэй адил нэрээр санг үүсгэх нь бас зуршил болсон
байдаг:
&prompt.root; mkdir /var/spool/хэвлэгчийн-нэр
Гэхдээ та сүлжээндээ их олон хэвлэгчидтэй бол
түр хадгалах сангуудаа зөвхөн LPD-ээр хэвлэхийн тулд
нөөцөлсөн нэг сангийн доор хийхийг хүсэж болох юм. Бид
rattan болон bamboo
гэсэн хоёр жишээ хэвлэгчдээ зориулж үүнийг хийх болно:
&prompt.root; mkdir /var/spool/lpd
&prompt.root; mkdir /var/spool/lpd/rattan
&prompt.root; mkdir /var/spool/lpd/bamboo
Хэрэглэгчдийн хэвлэх ажлын нууцлалын талаар та бодож байгаа бол
түр хадгалах санд олон нийт хандах боломжгүй болгож түүнийг хамгаалахыг хүсэж
болох юм. Түр хадгалах сангуудыг хэрэглэгчийн дэмон болон бүлгийн
дэмон эзэмшиж, өөр хэнээр ч биш зөвхөн эдгээр дэмонуудаар уншигдах,
бичигдэх, болон хайлт хийх боломжтой байх ёстой. Бид үүнийг
өөрсдийн жишээ хэвлэгчдэд зориулж хийх болно:
&prompt.root; chown daemon:daemon /var/spool/lpd/rattan
&prompt.root; chown daemon:daemon /var/spool/lpd/bamboo
&prompt.root; chmod 770 /var/spool/lpd/rattan
&prompt.root; chmod 770 /var/spool/lpd/bamboo
Төгсгөлд нь та эдгээр сангуудын талаар LPD
програмд /etc/printcap файл ашиглан
хэлж өгөх хэрэгтэй. Түр хадгалах сангийн замыг sd
боломжтой цуг зааж өгнө:
#
# /etc/printcap for host rose - added spooling directories
#
rattan|line|diablo|lp|Diablo 630 Line Printer:\
:sh:sd=/var/spool/lpd/rattan:
bamboo|ps|PS|S|panasonic|Panasonic KX-P4455 PostScript v51.4:\
:sh:sd=/var/spool/lpd/bamboo:
Хэвлэгчийн нэр эхний баганаас эхэлж харин хэвлэгчийг тайлбарлах
бусад бүх оруулгууд догол мөрөөс эхэлж мөр бүрийн төгсгөл урагш
налуу тэмдэгтээр төгсөх ёстой.
Хэрэв та түр хадгалах санг sd-ээр зааж өгөхгүй бол
түр хадгалах систем нь анхдагчаар /var/spool/lpd-г
ашиглах болно.
Хэвлэгч төхөөрөмжийг таних нь
Портын хэсэгт зориулагдсан оруулгуудад бид
/dev сан дахь аль оруулгыг
FreeBSD нь хэвлэгчтэй холбогдохдоо ашиглахыг мэдлээ.
Одоо бид LPD-д тэр
мэдээллийг хэлнэ. Түр хадгалах систем нь хэвлэх ажилтай
байгаа үедээ шүүгч програмын өмнөөс заасан төхөөрөмжийг онгойлгох
болно (шүүгч програм нь өгөгдлийг хэвлэгч уруу дамжуулахыг
хариуцдаг).
lp боломж ашиглан
/etc/printcap файлд
/dev оруулгын замыг жагсааж өгнө.
Бидний ажиллах жишээн дээр rattan нь
эхний зэрэгцээ порт дээр, bamboo нь
зургаа дахь цуваа порт дээр байгаа гэж үзье; энд /etc/printcap
файлд хийгдэх нэмэлтүүд байна:
#
# /etc/printcap for host rose - identified what devices to use
#
rattan|line|diablo|lp|Diablo 630 Line Printer:\
:sh:sd=/var/spool/lpd/rattan:\
:lp=/dev/lpt0:
bamboo|ps|PS|S|panasonic|Panasonic KX-P4455 PostScript v51.4:\
:sh:sd=/var/spool/lpd/bamboo:\
:lp=/dev/ttyd5:
Хэрэв та өөрийн /etc/printcap файл дээрээ
хэвлэгчдээ зориулж lp боломжийг зааж өгөхгүй
бол LPD нь анхдагчаар
/dev/lp-г ашиглах болно.
/dev/lp нь одоогоор FreeBSD дээр
байхгүй байгаа.
Хэрэв таны суулгаж байгаа хэвлэгч зэрэгцээ порт уруу холбогдсон бол
Текст шүүгчийг суулгах нь
хэсэг уруу алгасаарай. Үгүй бол дараагийн хэсэг дэх заавруудыг
дагахаа битгий мартаарай.
Түр хадгалагчийн холбооны параметрүүдийг тохируулах нь
хэвлэгчид
цуваа
Зэрэгцээ портууд дээрх хэвлэгчдийн хувьд LPD нь
bps хурд, parity, болон бусад цуваа холбооны параметрүүдийг хэвлэгч уруу өгөгдөл
илгээдэг шүүгч програмын өмнөөс тохируулж чаддаг. Энэ нь давуу талуудтай, учир нь:
Энэ нь /etc/printcap файлыг
засварлан өөр холбооны параметрүүдийг турших боломжийг танд
олгодог; та шүүгч програмыг дахин эмхэтгэх шаардлагагүй.
Энэ нь өөр өөр цуваа холбооны тохируулгуудтай байж болох олон
хэвлэгчдэд зориулж нэг шүүгч програмыг ашиглахаар
болгож түр хадгалах системийг идэвхжүүлдэг.
Дараах /etc/printcap боломжууд нь
lp боломжид жагсаагдсан төхөөрөмжийн
цуваа холбооны параметрүүдийг хянадаг:
br#bps-rate
Төхөөрөмжийн холбооны хурдыг bps-rate
болгож тохируулах бөгөөд bps-rate нь
секундэд 50, 75, 110,
134, 150, 200, 300, 600, 1200, 1800, 2400, 4800, 9600,
19200, 38400, 57600, эсвэл 115200 бит байж болно.
ms#stty-mode
Төхөөрөмжийг онгойлгосны дараа терминал төхөөрөмжид зориулж
сонголтуудыг тохируулна. &man.stty.1; нь байж болох сонголтуудыг
тайлбарладаг.
lp боломжоор заагдсан төхөөрөмжийг
LPD онгойлгох үед
энэ нь төхөөрөмжийн үзүүлэлтүүдийг ms#
боломжоор заагдсанаар тохируулдаг. Тухайлбал,
&man.stty.1; гарын авлагын хуудсанд тайлбарлагдсан байгаа
parenb,
parodd, cs5,
cs6, cs7,
cs8, cstopb,
crtscts, болон ixon
горимууд юм.
Зургаа дахь цуваа порт дээр өөрсдийн жишээ хэвлэгчээ нэмье.
Бид bps хурдыг 38400 гэж тохируулна. Горимын хувьд бид
-parenb тохируулгаар parity байхгүй,
cs8 тохируулгаар 8 бит тэмдэгтүүд,
clocal тохируулгаар модемийн хяналт
байхгүй, crtscts тохируулгаар
тоног төхөөрөмжийн урсгалын хяналт байхгүй гэж тохируулах
болно:
bamboo|ps|PS|S|panasonic|Panasonic KX-P4455 PostScript v51.4:\
:sh:sd=/var/spool/lpd/bamboo:\
:lp=/dev/ttyd5:ms#-parenb cs8 clocal crtscts:
Текст шүүгчийг суулгах нь
хэвлэлт
шүүгчид
Одоо бид хэвлэгч уруу ажлууд илгээхийн тулд ямар текстийн шүүгчийг
ашиглахыг LPD-д хэлэхэд бэлэн
боллоо. Оролтын шүүгч гэж бас нэрлэгддэг
Текст шүүгч нь хэвлэх ажил байхад
LPD-ийн ажиллуулдаг програм
юм. LPD нь хэвлэгчид
зориулж текст шүүгчийг ажиллуулахдаа шүүгчийн стандарт оролтыг
хэвлэх ажил уруу тохируулж өгдөг бөгөөд стандарт гаралтыг
lp боломжоор заагдсан хэвлэгчийн төхөөрөмж
уруу тохируулдаг. Шүүгч нь стандарт оролтоос ажлыг уншиж
хэвлэгчид зориулж шаардлагатай орчуулгыг хийж үр дүнг стандарт
гаралт уруу бичихээр хийгдсэн байдаг. Ингэснээр хэвлэгдэх болно.
Текст шүүгчийн тухай дэлгэрэнгүй мэдээллийг
Шүүгчид
хэсгээс үзнэ үү.
Бидний энгийн хэвлэгчийн тохиргооны хувьд текст шүүгч нь
хэвлэгч уруу ажлыг илгээхийн тулд /bin/cat
тушаалыг ажиллуулах жижиг бүрхүүлийн скрипт байж болох юм.
FreeBSD нь устгах болон доогуур зурах зэрэг тэмдэгтийн урсгалуудтай
сайн ажиллаж чаддаггүй хэвлэгчдэд зориулсан тэдгээр тэмдэгтүүдийг
зохицуулдаг lpf гэсэн өөр шүүгчтэй
ирдэг. Тэгээд мэдээж та хүссэн өөр бусад шүүгч програмыг ашиглаж
болно. lpf шүүгч нь
lpf: текстийн шүүгч
хэсэгт дэлгэрэнгүй тайлбарлагдсан байгаа.
Эхлээд /usr/local/libexec/if-simple
гэсэн бүрхүүлийн скриптийг энгийн текст шүүгч болгоё. Энэ файлдаа өөрийн
дуртай засварлагчаа ашиглан дараах текстийг оруулъя:
#!/bin/sh
#
# if-simple - Simple text input filter for lpd
# Installed in /usr/local/libexec/if-simple
#
# Simply copies stdin to stdout. Ignores all filter arguments.
/bin/cat && exit 0
exit 2
Файлыг ажиллах боломжтой болгоно:
&prompt.root; chmod 555 /usr/local/libexec/if-simple
/etc/printcap файлд
if боломжоор үүнийг зааж
LPD-д ашиглах ёстойг нь хэлж өгнө. Бид үүнийг
/etc/printcap жишээ файл дахь
одоогоор бидэнд байгаа өөрсдийн хоёр хэвлэгчдээ нэмэх
болно:
#
# /etc/printcap for host rose - added text filter
#
rattan|line|diablo|lp|Diablo 630 Line Printer:\
:sh:sd=/var/spool/lpd/rattan:\ :lp=/dev/lpt0:\
:if=/usr/local/libexec/if-simple:
bamboo|ps|PS|S|panasonic|Panasonic KX-P4455 PostScript v51.4:\
:sh:sd=/var/spool/lpd/bamboo:\
:lp=/dev/ttyd5:ms#-parenb cs8 clocal crtscts:\
:if=/usr/local/libexec/if-simple:
if-simple скриптийн хуулбарыг
/usr/share/examples/printing
сангаас олж болно.
LPD-г идэвхжүүлэх
&man.lpd.8; нь lpd_enable хувьсагчаар
хянагддаг /etc/rc-с ажилладаг.
Энэ хувьсагчийн анхдагч утга нь NO байдаг.
Тэгж хийгээгүй байгаа бол та:
lpd_enable="YES"
мөрийг /etc/rc.conf файлд нэмж
өөрийн машиныг дахин ачаалах юм уу эсвэл ердөө л &man.lpd.8;-г
ажиллуулах хэрэгтэй.
&prompt.root; lpd
Турших нь
Та энгийн LPD тохиргооны
төгсгөлд хүрлээ. Харамсалтай нь баяр хүргэх арай л
болоогүй байна. Учир нь бид тохиргоог тест хийж асуудал байвал
засварлах хэрэгтэй хэвээр байгаа билээ. Тохиргоог тест хийхийн тулд
ямар нэгэн юм хэвлэхийг оролдож үзээрэй.
LPD системээр хэвлэхийн тулд
ажлыг хэвлэхээр илгээдэг &man.lpr.1; тушаалыг ашиглана.
Та &man.lpr.1;-г Хэвлэгчийн холбоог шалгах нь
хэсэгт танилцуулсан &man.lptest.1; програмтай
цуг хамтатган ямар нэг тест текст үүсгэхийн тулд ашиглаж болно.
Энгийн LPD тохиргоог тест
хийхийн тулд:
Доор дурдсаныг бичнэ:
&prompt.root; lptest 20 5 | lpr -Pprinter-name
Энд байгаа printer-name нь
/etc/printcap файлд заагдсан
хэвлэгчийн нэр (эсвэл alias) юм. Анхдагч хэвлэгчийг тест хийхийн тулд
&man.lpr.1;-г ямар нэгэн нэмэлт өгөгдөлгүйгээр
бичих хэрэгтэй. Дахин хэлэхэд &postscript;-г хүлээж байдаг
хэвлэгчийг тест хийж байгаа бол &man.lptest.1;-г ашиглахын оронд
&postscript; програмыг тэр хэл дээр нь илгээх хэрэгтэй.
Ингэхийн тулд та програмыг файлд хийж lpr
file гэж бичиж болно.
&postscript; хэвлэгчийн хувьд та програмын үр дүнг авах ёстой.
Хэрэв та &man.lptest.1;-г ашиглаж байгаа бол таны авсан
үр дүн иймэрхүү харагдах ёстой:
!"#$%&'()*+,-./01234
"#$%&'()*+,-./012345
#$%&'()*+,-./0123456
$%&'()*+,-./01234567
%&'()*+,-./012345678
Хэвлэгчийг цааш тест хийхийн тулд илүү том програмуудыг
(хэлэн дээр суурилсан хэвлэгчдийн хувьд) татаж авах юм уу
эсвэл &man.lptest.1;-г өөр нэмэлт өгөгдлүүдтэй ажиллуулж үзээрэй.
Жишээ нь lptest 80 60 тушаал нь
мөр бүртээ 80 тэмдэгттэй 60 мөрийг үүсгэх болно.
Хэрэв хэвлэгч ажиллаагүй бол Алдааг олж засварлах
хэсгийг үзнэ үү.
Хэвлэгчийн илүү нарийн тохиргоо
Энэ хэсэгт онцгой загварчлагдсан файлыг шүүгчид, хуудасны толгой хэсэг,
сүлжээгээр хэвлэх мөн хэвлэгчийг хэрэглэх эрх болон хязгаарлалт гэсэн зүйлүүдийн
тухай зааварлах болно.
Шүүлтүүрүүд
хэвлэх
шүүлтүүр
Хэдийгээр LPD нь сүлжээний протокол,
дараалал, хандалтын хяналт гэх мэтчилэн хэвлэлтийн асуудлуудыг хариуцдаг ч
жинхэнэ ажлыг нь шүүлтүүрүүд хийдэг.
Шүүлтүүрүүд нь тусгай програмууд бөгөөд хэвлэгчийн төхөөрөмжүүд болон
онцгой шаардлагуудыг нь хариуцаж байдаг. Бид хамгийн энгийн суулгац хийх үед
их амархан бөгөөд бараг бүх хэвлэгчид тохирдог текст шүүлтүүр
суулгасан билээ. (Текст шүүлтүүр суулгах нь хэсэгт).
Хэвлэх төрлийн хувиргалт, хэвлэгчийн онцгой шинж чанар зэрэг давуу
чанаруудыг нь хэрэглэхийн тулд танд шүүлтүүрийг зөв ойлгох шаардлага гарна.
Ийм ажлуудыг зөвхөн шүүлтүүр хийдэг. Тэгээд муу мэдээ нь юу вэ гэхээр
тэдгээр бүгдийг та тодорхойлж өгөх ёстой. Сайн мэдээ нь
юу вэ гэхээр тэдгээрийн ихэнх нь боломжтой бэлэн байдаг бөгөөд хэрэв бичихээр
бол тун амархан бичигддэг юм.
Мөн түүнчлэн FreeBSD
/usr/libexec/lpr/lpf гэдэг нэртэй, бараг бүх хэвлэгчид
ердийн текст хэвлэж чаддаг шүүлтүүртэй ирдэг. (энэ нь файл дотор байгаа
зай болон том зай авалтуудыг таньдаг бөгөөд мөн эрх үүсгэх гээд түүний
чаддаг бүх зүйл нь үүгээр дуусдаг)
FreeBSD-н портын цуглуулга дотор хэд хэдэн шүүлтүүр болон шүүлтүүрийн
бүрдэл хэсгүүд байдаг.
Энэ хэсэгт танд танилцуулах зүйлсүүдийг харуулъя:
Шүүлтүүр хэрхэн
ажилладаг вэ хэсэгт хэвлэх явцад шүүлтүүр ямар үүрэг гүйцэтгэдэг
талаар тайлбарлахыг оролдох болно. LPD хэвлэх
үедээ шүүлтүүрийг хөшигний цаана
хэрхэн ашигладаг талаар
та энд ойлгох болно. Үүнийг мэдсэнээр хэрэв өөр үед та олон шүүлтүүр суулгах
үед хүндрэл гарвал даван туулахад тань хэрэг болно.
LPD нь хэвлэгч бүрийг анхны тохируулгаараа
ердийн текстийг хэвлэж чадна гэж авч үздэг. Энэ нь &postscript; (
эсвэл бусад програмын хэл дээр үндэслэсэн хэвлэгчид ) хэвлэгч
зэргийн ердийн текстийг шууд хэвлэж чаддаггүй хэвлэгчид дээр хүндрэл
гаргадаг.
&postscript; хэвлэгчид дээр ердийн текст хэвлэдэг болох хэсэгт
иймэрхүү хүндрэлийг даван туулах талаар хэлэх болно. Хэрэв танд
&postscript; хэвлэгч байдаг бол энэ хэсгийг уншаарай.
&postscript; нь маш олон програмын гаралт болж байдаг.
Тэр бүү хэл зарим хүмүүс шууд &postscript; бичиж чаддаг. Харамсалтай нь
&postscript; хэвлэгч нар үнэтэй. &postscript; биш төрлийн хэвлэгчийг
&postscript; мэт хэрэглэх хэсэгт танд &postscript; өгөгдлийг
&postscript; биш төрлийн хэвлэгч дээр
хэвлэж болдог талаар зааварлах болно. Хэрэв танд &postscript; хэвлэгч
байхгүй бол энэ хэсгийг та уншаарай.
Хувиргагч шүүлтүүрүүд
хэсэг танд онцгой төрлийн файлууд болох график эсвэл
өөр төрлийн бичиглэлтэй файлуудыг хэрхэн таны хэвлэгчийн ойлгодог
төрөл рүү хувиргаж хэвлэх талаар өгүүлэх болно.
Энэ хэсгийг уншсаны дараа, та жишээ нь хэрэглэгчид
lpr -t тушаал өгөн troff өгөгдөл хэвлэх
эсвэл lpr -d тушаал өгөн &tex; DVI өгөгдөл
хэвлэх эсвэл lpr
-v тушаал өгөн зураг төрлийн файл хэвлэх зэрэг
зүйлүүдийг мэдэх болно. Энэ хэсгийг заавал унших хэрэгтэй гэж танд
зөвлөж байна.
Гаралтын шүүлтүүр
хэсэг нь LPD-н нэг их
хэрэглэгддэг шинж чанарууд болох гаралтын шүүлтүүрүүдийн
тухай өгүүлэх болно:
Та хуудасны толгой хэсгийг хэвлэж болж л байвал
(Хуудасны толгой хэсэг
хэсэгт харна уу) энэ хэсгийг та алгасаж болно.
lpf: текст шүүлтүүр
хэсэгт FreeBSD-тэй хамт нэлээн төгс ажиллагаатай
мөрөөр нь хэвлэдэг (лазер хэвлэгч нар мөр мөрөөр нь хэвлэдэг
туузан хэвлэгч шиг ажилладаг) lpf текст шүүлтүүрийн
тухай өгүүлэх болно. Хэрэв та хэвлэгчийнхээ эрхийг түргэн бэлэн
болгох эсвэл таны хэвлэгч хоосон зайг утаа байна гэж хүлээж
аваад байвал та яах аргагүй lpf-тэй
ажиллах хэрэг гарна.
Доорх хэсэгт харуулах янз бүрийн скриптийн хуулбарыг /usr/share/examples/printing сангаас
олж болно.
Шүүлтүүр хэрхэн ажилладаг вэ
Өмнө дурдсанаар шүүлтүүр нь хэвлэгчтэй холбогдох төхөөрөмжөөс чөлөөтэй
хэсгийг зохицуулах LPD-ээр эхлүүлэгдэн
ажилладаг програм юм.
Ажил дахь файлыг LPD хэвлэхийг
хүсэхдээ шүүлтүүр програмыг эхлүүлдэг. Энэ нь шүүлтүүрийн стандарт оролтыг
хэвлэх файл уруу, өөрийн стандарт гаралтыг хэвлэгч уруу, өөрийн стандарт алдааг
алдаа бүртгэх файл (/etc/printcap файл
дахь lf боломжид эсвэл анхдагчаар
/dev/console) уруу тохируулдаг.
troff
LPD аль шүүлтүүрийг эхлүүлэх болон
/etc/printcap файлд юу байгаа болон
&man.lpr.1; тушаалын мөр дэх ажилд зориулж хэрэглэгч ямар нэмэлт өгөгдлүүд
зааснаас шүүлтүүрийн нэмэлт өгөгдлүүд хамаардаг. Жишээ нь хэрэв хэрэглэгч
lpr -t тушаал бичсэн бол
LPD нь хүрэх хэвлэгчийн tf
боломжид жагсаагдсан troff шүүлтүүрийг эхлүүлэх болно. Хэрэв хэрэглэгч
цэвэр текстийг хэвлэхийг хүссэн бол энэ нь if
шүүлтүүрийг эхлүүлэх байсан (энэ нь бараг л үнэн юм: дэлгэрэнгүйг Гаралтын шүүлтүүрүүд хэсгээс
үзнэ үү).
/etc/printcap файлд зааж өгч болох гурван
төрлийн шүүлтүүр байдаг:
текст шүүлтүүр буюу
оролтын шүүлтүүр гэж LPD
баримтад толгой эргүүлмээр нэрлэгдсэн шүүлтүүр нь ердийн текст хэвлэлтийг
зохицуулдаг. Үүнийг анхдагч шүүлтүүр гэж бодох хэрэгтэй.
LPD нь хэвлэгч бүрийг цэвэр текстийг
анхдагчаар хэвлэж чаддаг гэж тооцдог бөгөөд устгах тэмдэгтүүд, tab-ууд
эсвэл бусад тусгай тэмдэгтүүд хэвлэгчийг будлиулахгүй байлгахад санаа
тавих нь текст шүүлтүүрийн ажил юм. Хэрэв та хэвлэгчийн хэрэглээний
хувьд бүртгэлтэй тийм орчинд байгаа бол текст шүүлтүүр нь
хэвлэгдсэн мөрүүдийн тоог тоолж тэр тоогоо хэвлэгчийн дэмждэг нэг хуудсан
дахь мөрийн тоотой жишиж хэвлэсэн хуудаснуудыг бас бүртгэх ёстой.
Текст шүүлтүүрийг дараах нэмэлт өгөгдлийн жагсаалттай эхлүүлдэг:
filter-name
-c
-wwidth
-llength
-iindent
-n login
-h host
acct-file
энд байгаа
нь ажил lpr
-l тушаалаар илгээгдсэн бол гарч ирнэ
width
нь /etc/printcap файлд
заагдсан pw (хуудасны өргөн) боломжийн
утга юм. Анхдагчаар 132 байна
length
нь pl (хуудасны урт)
боломжийн утга бөгөөд анхдагчаар 66 байна
indent
нь lpr
-i тушаалаас өгөгдөх догол мөрний хэмжээ юм.
Анхдагчаар 0 байна
login
нь файлыг хэвлэж байгаа хэрэглэгчийн бүртгэл юм
host
нь ажлыг илгээсэн хостын нэр юм
acct-file
нь af боломжийн
бүртгэлийн файлын нэр юм.
хэвлэлт
шүүлтүүрүүд
Хувиргах шүүлтүүр нь тусгай файлын хэлбэршилтийг
хэвлэгчийн цаасан дээр амилуулж чадах хэлбэршилт уруу хувиргадаг. Жишээ нь
ditroff маяг хийгдсэн өгөгдлийг шууд хэвлэж болдоггүй боловч
ditroff өгөгдлийг хэвлэгчийн ойлгож хэвлэх хэлбэр уруу хувиргах ditroff
файлуудад зориулсан хувиргах шүүлтүүрийг та суулгаж болох юм.
Тэдгээрийн талаар бүгдийг Хувиргах шүүлтүүрүүд
хэсэг хэлж өгдөг. Хэрэв танд хэвлэгчийн бүртгэл хийлт хэрэгтэй бол хувиргах шүүлтүүрүүд
бас бүртгэл хийх хэрэгтэй болно. Хувиргах шүүлтүүрүүдийг дараах нэмэлт өгөгдлүүдтэй
эхлүүлдэг:
filter-name
-xpixel-width
-ypixel-height
-n login
-h host
acct-file
энд байгаа pixel-width нь
px боломжийн утга (анхдагчаар 0) бөгөөд
pixel-height нь py
боломжийн утга юм (анхдагчаар 0).
Гаралтын шүүлтүүр нь шүүх текст байхгүй байх
юм уу эсвэл толгой хуудаснууд идэвхтэй байх тохиолдолд зөвхөн ашиглагддаг.
Миний туршлага дээрээс харахад гаралтын шүүлтүүрүүд ховор ашиглагддаг.
Гаралтын шүүлтүүрүүд хэсэг
тэдгээрийг тайлбарладаг. Гаралтын шүүлтүүрт зөвхөн хоёр нэмэлт өгөгдөл
байдаг:
filter-name
-wwidth
-llength
эдгээр нь текст шүүлтүүрийн болон
нэмэлт өгөгдлүүдтэй адил юм.
Шүүлтүүрүүд нь бас дараах гарах төлөвтэйгөөр гарах
ёстой:
exit 0
Шүүлтүүр файлыг амжилттай хэвлэсэн тохиолдолд.
exit 1
Шүүлтүүр файлыг хэвлэж чадаагүй боловч LPD-гээр
файлыг дахин хэвлүүлэхээр оролдохыг хүссэн. LPD нь
шүүлтүүр энэ төлөвтэй гарсан бол түүнийг дахин эхлүүлэх болно.
exit 2
Шүүлтүүр файлыг хэвлэж чадаагүй бөгөөд LPD-гээр
файлыг дахин хэвлүүлэхийг хүсээгүй. LPD-нь
файлыг гаргаж хаях болно.
FreeBSD хувилбартай цуг ирдэг текст шүүлтүүр /usr/libexec/lpr/lpf нь
хуудасны өргөн болон уртын нэмэлт өгөгдлүүдийг ашиглан хэзээ form feed илгээх
болон хэвлэгчийн хэрэглээг хэрхэн бүртгэхийг тодорхойлдог. Энэ нь бүртгэлийн оруулгуудыг
бичихийн тулд нэвтрэлт, хост болон файлын нэмэлт өгөгдлүүдийн бүртгэл хийлтийг
ашигладаг.
Хэрэв та шүүлтүүр худалдаж авахыг хүсэж байгаа бол тэдгээр нь LPD-тэй
нийцтэй эсэхийг нь үзээрэй. Хэрэв тийм бол тэдгээр нь дээр тайлбарласан
нэмэлт өгөгдлийн жагсаалтуудыг дэмжих ёстой. Та ердийн хэрэглээнд зориулж
шүүлтүүрүүд бичих төлөвлөгөөтэй байгаа бол дээрх нэмэлт өгөгдлийн жагсаалт
болон гарах кодуудыг дэмждэгээр тэдгээрийг хийгээрэй.
&postscript; хэвлэгчид дээр цэвэр текст ажлуудыг тааруулах нь
хэвлэх ажлууд
Та өөрийн компьютер болон &postscript; (эсвэл бусад хэлэн дээр
суурилсан) хэвлэгчийнхээ зөвхөн цорын ганц хэрэглэгч бөгөөд өөрийн хэвлэгч уруугаа
цэвэр текстийг хэзээ ч илгээхгүй, таны хэвлэгч уруу цэвэр текстийг илгээхийг хүсдэг
төрөл бүрийн програмуудын боломжуудыг хэзээ ч ашиглахгүй гэж амлах юм бол та
энэ хэсгийн талаар санаа ерөөсөө зовох хэрэггүй юм.
Гэхдээ та &postscript; болон цэвэр текст ажлуудыг хэвлэгч уруу илгээхийг
хүсэж байгаа бол өөрийн хэвлэгчийн тохиргоог нэн даруй нэмэх хэрэгтэй юм. Ингэхийн
тулд ирж байгаа ажил цэвэр текст үү эсвэл &postscript; үү гэдгийг илрүүлэх
текст шүүлтүүртэй байна. Бүх &postscript; ажлууд %!-аар
(бусад хэвлэгчийн хэлнүүдийн хувьд өөрийн хэвлэгчийн баримтыг үзнэ үү) эхлэх ёстой.
Хэрэв тэдгээр нь ажил дахь эхний хоёр тэмдэгт байгаа бол бид &postscript;-ийг
ашиглаж ажлын үлдсэн хэсгийг шууд дамжуулж болно. Хэрэв тэдгээр нь файл дахь
эхний хоёр тэмдэгт биш бол шүүлтүүр текстийг &postscript; уруу хувиргаж
үр дүнг хэвлэх болно.
Үүнийг бид хэрхэн хийх вэ?
хэвлэгчид
цуваа
Хэрэв танд цуваа хэвлэгч байгаа бол үүнийг хийх агуу арга нь
lprps-г суулгах явдал юм. lprps
нь хэвлэгчтэй хоёр талын холбоог хийдэг &postscript; хэвлэгчийн шүүлтүүр юм.
Энэ нь хэвлэгчийн төлвийн файлыг хэвлэгчийн дэлгэрэнгүй мэдээллээр шинэчилдэг.
Ингэснээр хэрэглэгчид болон администраторууд хэвлэгчийн төлөвийг яг ямар байгааг
(toner low эсвэл paper jam
гэх зэрэг) харах боломжтой болох юм. Гэхдээ илүү чухал зүйл бол энэ нь
ирж байгаа ажлыг цэвэр текст эсэхийг илрүүлж &postscript; уруу хөрвүүлэх
textps (lprps-тэй цуг ирдэг
өөр програм) тушаалыг дууддаг psif
гэгддэг програмыг агуулдаг явдал юм. Дараа нь хэвлэгч уруу ажлыг илгээхийн тулд
lprps тушаалыг энэ нь ашигладаг.
lprps нь FreeBSD-ийн портын цуглуулгад
байдаг (Портын цуглуулга бүлгийг үзнэ үү).
Мэдээж та өөрөө татаж аван бүтээж суулгаж болно. lprps-г
суулгасны дараа lprps-ийн хэсэг болох psif
програмд замыг зааж өгөх хэрэгтэй. Хэрэв та lprps-г
портын цуглуулгаас суулгасан бол доор дурдсаныг /etc/printcap
файл дахь цуваа &postscript; хэвлэгчийн оруулгад ашиглах хэрэгтэй:
:if=/usr/local/libexec/psif:
Та бас rw боломжийг зааж өгөх хэрэгтэй;
энэ нь LPD-д хэвлэгчийг унших-бичих горимоор
онгойлгохыг хэлж өгдөг.
Хэрэв танд зэрэгцээ &postscript; хэвлэгч байгаа (бөгөөд
тиймээс lprps-д хэрэгтэй хоёр талын холбоог хэвлэгчтэй
цуг ашиглаж чадахгүй байгаа) бол та дараах бүрхүүлийн
скриптийг текст шүүлтүүр маягаар ашиглаж болно:
#!/bin/sh
#
# psif - Print PostScript or plain text on a PostScript printer
# Script version; NOT the version that comes with lprps
# Installed in /usr/local/libexec/psif
#
IFS="" read -r first_line
first_two_chars=`expr "$first_line" : '\(..\)'`
if [ "$first_two_chars" = "%!" ]; then
#
# PostScript job, print it.
#
echo "$first_line" && cat && printf "\004" && exit 0
exit 2
else
#
# Plain text, convert it, then print it.
#
( echo "$first_line"; cat ) | /usr/local/bin/textps && printf "\004" && exit 0
exit 2
fi
Дээрх скрипт дээр байгаа textps нь цэвэр текстийг
&postscript; уруу хувиргахаар бидний тусдаа суулгасан програм юм.
Та дурын текстээс-&postscript; уруу хувиргадаг хүссэн програмаа ашиглаж болно.
FreeBSD-ийн портын цуглуулга (Портын цуглуулга
бүлгийг үзнэ үү) нь өргөн боломжтой текстээс-&postscript; уруу хувиргадаг
a2ps гэгддэг програмыг агуулдаг бөгөөд та магадгүй үүнийг
судлахыг хүсэж болох юм.
&postscript; биш хэвлэгчид дээр &postscript; дүр үзүүлэх
PostScript
эмуляц хийх
Ghostscript
&postscript; нь өндөр чанарын маяг тохируулалт болон хэвлэлтэд зориулагдсан
албан ёсны стандарт юм. &postscript; нь гэхдээ
үнэтэй стандарт юм.
Aladdin Enterprises-ийн ачаар харин чөлөөтэй &postscript;-тэй төстэй,
FreeBSD дээр ажилладаг Ghostscript гэгддэг
програм байдаг. Ghostscript нь ихэнх &postscript; файлуудыг уншиж чаддаг бөгөөд
тэдгээрийн хуудаснуудыг PostScript биш хэвлэгчдийн олон загваруудыг оролцуулаад
төрөл бүрийн төхөөрөмжүүд рүү амилуулж чаддаг. Ghostscript-г суулгаж
өөрийн хэвлэгчийн хувьд тусгай текстийн шүүлтүүрийг ашиглан та өөрийн &postscript;
биш хэвлэгчийг жинхэнэ &postscript; хэвлэгч шигээр ажиллуулах боломжтой
байдаг.
Ghostscript нь FreeBSD-ийн портын цуглуулгад байдаг учир хэрэв та үүнийг
суулгахыг хүсвэл тэндээс суулгаж болно. Та өөрөө үүнийг хялбархнаар татан авч, бүтээн
суулгаж бас болох юм.
&postscript; шиг дүр үзүүлэхийн тулд &postscript; файл хэвлэж байна уу
гэдгийг илрүүлэх текст шүүлтүүр бидэнд байна. Хэрэв энэ нь тийм биш бол шүүлтүүр нь
файлыг хэвлэгч уруу шууд дамжуулна; үгүй бол энэ нь файлыг хэвлэгчийн ойлгодог
хэлбэр уруу эхлээд хувиргах Ghostscript-г ашиглах болно.
Энд жишээ байна: дараах скрипт нь Hewlett Packard DeskJet 500
хэвлэгчдэд зориулсан текст шүүлтүүр юм. Бусад хэвлэгчдийн хувьд
нэмэлт өгөгдлийг сольж gs (Ghostscript)
тушаал уруу өгөх хэрэгтэй. (Ghostscript-ийн тухайн үеийн суулгацын дэмждэг төхөөрөмжүүдийн
жагсаалтыг авахын тулд gs -h гэж бичих хэрэгтэй.
#!/bin/sh
#
# ifhp - Print Ghostscript-simulated PostScript on a DeskJet 500
# Installed in /usr/local/libexec/ifhp
#
# Treat LF as CR+LF (to avoid the "staircase effect" on HP/PCL
# printers):
#
printf "\033&k2G" || exit 2
#
# Read first two characters of the file
#
IFS="" read -r first_line
first_two_chars=`expr "$first_line" : '\(..\)'`
if [ "$first_two_chars" = "%!" ]; then
#
# It is PostScript; use Ghostscript to scan-convert and print it.
#
/usr/local/bin/gs -dSAFER -dNOPAUSE -q -sDEVICE=djet500 \
-sOutputFile=- - && exit 0
else
#
# Plain text or HP/PCL, so just print it directly; print a form feed
# at the end to eject the last page.
#
echo "$first_line" && cat && printf "\033&l0H" &&
exit 0
fi
exit 2
Төгсгөлд нь та шүүлтүүрийн LPD-д
if боломжийн тусламжтай мэдэгдэх хэрэгтэй:
:if=/usr/local/libexec/ifhp:
Ингээд л боллоо. Та lpr plain.text болон
lpr whatever.ps гэж бичиж болох бөгөөд
хоюулаа амжилттайгаар хэвлэгдэх болно.
Хувиргах шүүлтүүрүүд
Хэвлэгчийн энгийн тохиргоо хэсэгт
тайлбарласан энгийн тохиргоог дуусгасны дараа магадгүй таны хамгийн эхэнд хийхийг хүссэн
зүйл чинь өөрийн дуртай файлын хэлбэршилтүүдэд (цэвэр ASCII текстээс гадна)
зориулж хувиргах шүүлтүүрүүдийг суулгах явдал байж болох юм.
Хувиргах шүүлтүүрүүдийг яагаад суулгах ёстой вэ?
&tex;
DVI файлуудыг хэвлэх
Хувиргах шүүлтүүрүүд нь төрөл бүрийн файлуудыг хэвлэхэд амар болгодог.
Жишээ нь бид &tex; хэв маяг тохируулах системтэй их ажилладаг бөгөөд
бидэнд &postscript; хэвлэгч байна гэж бодъё. &tex;-ээс DVI файлыг
үүсгэх болгонд бид DVI файлыг &postscript; уруу хувиргалгүйгээр
шууд хэвлэж чадахгүй. Тушаалын дараалал иймэрхүү хийгдэнэ:
&prompt.user; dvips seaweed-analysis.dvi
&prompt.user; lpr seaweed-analysis.ps
DVI файлуудад зориулсан хувиргах шүүлтүүрийг суулгаж
LPD-ээр өөрсөддөө зориулан хийлгэж
бид гараар хувиргах алхмыг алгасаж болно. Одоо, DVI файлыг авах болгонд
бидэнд хэвлэхэд нэг алхам дутуу байх болно:
&prompt.user; lpr -d seaweed-analysis.dvi
Бидэнд зориулж DVI файлын хувиргалтыг хийх LPD
програмд тохируулгыг зааж өгнө.
Хэлбэршүүлэх болон хувиргах
тохируулгууд хэсэг хувиргах тохируулгуудыг жагсаасан байгаа.
Таны хүсэх хэвлэгчийн дэмжих хувиргах тохируулга бүрт зориулж
хувиргах шүүлтүүр суулгаж түүний замыг
/etc/printcap файлд зааж өгнө.
Хувиргах шүүлтүүр нь энгийн хэвлэгчийн тохиргоон дахь
(Текст шүүлтүүрийг
суулгах нь хэсгийг үзнэ үү) текст шүүлтүүртэй төстэй. Ялгаа нь
цэвэр текст хэвлэхийн оронд энэ шүүлтүүр нь файлыг хэвлэгчийн ойлгодог
хэлбэршилт уруу хувиргадаг.
Аль хувиргах шүүлтүүрүүдийг би суулгах ёстой вэ?
Та ашиглах хувиргах шүүлтүүрүүдээ суулгах ёстой. Хэрэв та маш их
DVI өгөгдлийг хэвлэх бол DVI хувиргах шүүлтүүр хэрэглэгдэнэ.
Хэрэв танд маш их troff хэвлэх хэрэгтэй бол та troff шүүлтүүрийг
суулгахыг хүсэх байх.
Дараах хүснэгтэд LPD-ийн
ажилладаг шүүлтүүрүүд, тэдгээрийн /etc/printcap
файл дахь боломжийн оруулгууд болон тэдгээрийг lpr
тушаалаар хэрхэн дуудах талаар дурдсан болой:
Файлын төрөл
/etc/printcap боломж
lpr тохируулга
cifplot
cf
DVI
df
plot
gf
ditroff
nf
FORTRAN текст
rf
troff
tf
raster
vf
цэвэр текст
if
none, , or
Бидний жишээн дээрх lpr -d тушаалыг ашиглах нь
хэвлэгчийн хувьд /etc/printcap файл дахь түүний
оруулгад df боломж хэрэгтэй гэсэн үг юм.
FORTRAN
Бусад хүмүүс магадгүй маргаж болох юм. Гэхдээ FORTRAN текст болон
plot зэрэг хэлбэршилтүүд нь магадгүй хуучирсан хэлбэршилтүүд юм.
Та өөрийн талдаа эдгээр шинэ ойлголтууд юм уу эсвэл ердөө л
өөрчлөн тохируулсан шүүлтүүрүүдийг суулгаж аль нэг хэлбэршилтийн
сонголтуудыг өгч болох юм. Жишээ нь та Printerleaf файлуудыг
(Interleaf ширээний хэвлэх програмаас гарах файлууд) шууд хэвлэхийг
хүсчээ. Гэхдээ plot файлуудыг хэзээ ч хэвлэхгүй гэж бодъё.
Тэгвэл та gf боломжийн доор
Printerleaf хувиргах шүүлтүүрийг суулгаж lpr -g
тушаал нь Printerleaf файлуудыг хэвлэх
гэсэн үг болохыг өөрийн хэрэглэгчиддээ сургах хэрэгтэй болох юм.
Хувиргах шүүлтүүрүүдийг суулгах нь
Хувиргах шүүлтүүрүүд нь үндсэн FreeBSD суулгацаас гадна суулгах програмууд
бөгөөд /usr/local сан дотор байрлана.
/usr/local/libexec сан нь түгээмэл хэрэглэгддэг
байрлал юм. Учир нь тэдгээр нь LPD-ийн
зөвхөн ажиллуулах тусгай програмууд юм; ердийн хэрэглэгчид нь тэдгээрийг
хэзээ ч ажиллуулах хэрэггүй юм.
Хувиргах шүүлтүүрийг идэвхжүүлэхийн тулд /etc/printcap
файлд хүрэх хэвлэгчийн хувьд тохирох боломжийн доор түүний замыг зааж өгөх
явдал юм.
Бидний жишээн дээр bamboo гэж нэрлэгдсэн хэвлэгчийн
оруулгад DVI хувиргах шүүлтүүрийг бид нэмэх болно. bamboo
хэвлэгчийн хувьд шинэ df боломжийг оруулсан
/etc/printcap файлын жишээг энд дахин
үзүүлэв.
#
# /etc/printcap for host rose - added df filter for bamboo
#
rattan|line|diablo|lp|Diablo 630 Line Printer:\
:sh:sd=/var/spool/lpd/rattan:\
:lp=/dev/lpt0:\
:if=/usr/local/libexec/if-simple:
bamboo|ps|PS|S|panasonic|Panasonic KX-P4455 PostScript v51.4:\
:sh:sd=/var/spool/lpd/bamboo:\
:lp=/dev/ttyd5:ms#-parenb cs8 clocal crtscts:rw:\
:if=/usr/local/libexec/psif:\
:df=/usr/local/libexec/psdf:
DVI шүүлтүүр нь /usr/local/libexec/psdf
гэж нэрлэгдсэн бүрхүүлийн скрипт юм. Энд тэр скриптийг үзүүлэв:
#!/bin/sh
#
# psdf - DVI to PostScript printer filter
# Installed in /usr/local/libexec/psdf
#
# Invoked by lpd when user runs lpr -d
#
exec /usr/local/bin/dvips -f | /usr/local/libexec/lprps "$@"
Энэ скрипт нь dvips-г шүүлтүүрийн горимд
( нэмэлт өгөгдөл) хэвлэх ажил болох стандарт
оролт дээр ажиллуулдаг. Дараа нь &postscript; хэвлэгчийн шүүлтүүр
lprps-г (&postscript; хэвлэгчид
дээр текст ажлуудыг тааруулах нь хэсгийг үзнэ үү)
LPD-ийн
энэ скрипт уруу дамжуулсан нэмэлт өгөгдлүүдтэй цуг эхлүүлнэ.
lprps тушаал нь хэвлэсэн хуудаснуудыг
бүртгэхийн тулд тэдгээр нэмэлт өгөгдлүүдийг ашиглах болно.
Хувиргах шүүлтүүрийн зарим жишээнүүд
Хувиргах шүүлтүүрүүдийг суулгах тогтмол алхмууд байдаггүй болохоор
зарим жишээнүүдийг энд дурдъя. Эдгээрийг өөрийн шүүлтүүрийг
хийхдээ заавар болгон ашиглаарай. Тохирохоор бол шууд ашиглах
хэрэгтэй.
Энэ жишээ скрипт нь Hewlett Packard LaserJet III-Si хэвлэгчид
зориулсан raster (яг үнэндээ GIF файл) хувиргах шүүлтүүр
юм:
#!/bin/sh
#
# hpvf - Convert GIF files into HP/PCL, then print
# Installed in /usr/local/libexec/hpvf
PATH=/usr/X11R6/bin:$PATH; export PATH
giftopnm | ppmtopgm | pgmtopbm | pbmtolj -resolution 300 \
&& exit 0 \
|| exit 2
Энэ нь GIF файлыг зөөгдөх anymap уруу, гарсныг нь зөөгдөх graymap уруу,
гарсныг нь зөөгдөх bitmap уруу, тэр гарсныг нь LaserJet/PCL-тэй
нийцтэй өгөгдөлд хувиргаж ажилладаг.
Дээрх шүүлтүүрийг ашиглаж байгаа хэвлэгчид зориулсан оруулгатай
/etc/printcap файлыг энд үзүүлэв:
#
# /etc/printcap for host orchid
#
teak|hp|laserjet|Hewlett Packard LaserJet 3Si:\
:lp=/dev/lpt0:sh:sd=/var/spool/lpd/teak:mx#0:\
:if=/usr/local/libexec/hpif:\
:vf=/usr/local/libexec/hpvf:
Дараах скрипт нь bamboo гэж нэрлэгдсэн
&postscript; хувилагчийн groff маяг тохируулах системээс troff
өгөгдөлд зориулсан хувиргах шүүлтүүр юм:
#!/bin/sh
#
# pstf - Convert groff's troff data into PS, then print.
# Installed in /usr/local/libexec/pstf
#
exec grops | /usr/local/libexec/lprps "$@"
Дээрх скрипт нь хэвлэгчтэй хийх холбоог зохицуулахын тулд
lprps-г дахин ашигладаг. Хэрэв хэвлэгч
зэрэгцээ порт дээр байгаа бол бид энэ скриптийг харин ашиглах болно:
#!/bin/sh
#
# pstf - Convert groff's troff data into PS, then print.
# Installed in /usr/local/libexec/pstf
#
exec grops
Ингээд л боллоо. Шүүлтүүрийг идэвхжүүлэхийн тулд бид
дараах оруулгыг /etc/printcap файлд
нэмэх хэрэгтэй:
:tf=/usr/local/libexec/pstf:
Хуучин гаруудыг FORTRAN-с ичихэд хүргэх жишээг энд үзүүлэв.
Энэ нь цэвэр текстийг шууд хэвлэж чадах дурын хэвлэгчид зориулсан
FORTRAN-текст шүүлтүүр юм. Бид үүнийг teak
хэвлэгчид зориулж суулгах болно:
#!/bin/sh
#
# hprf - FORTRAN text filter for LaserJet 3si:
# Installed in /usr/local/libexec/hprf
#
printf "\033&k2G" && fpr && printf "\033&l0H" &&
exit 0
exit 2
Тэгээд бид энэ шүүлтүүрийг идэвхжүүлэхийн тулд
teak хэвлэгчид зориулж
/etc/printcap файлд энэ мөрийг
нэмэх болно:
:rf=/usr/local/libexec/hprf:
Энд сүүлийн бөгөөд зарим талаараа төвөгтэй жишээ байна. Бид DVI шүүлтүүрийг
өмнө танилцуулсан LaserJet хэвлэгч teak-д
нэмэх болно. Эхлээд амархан хэсэг нь: /etc/printcap
файлыг DVI шүүлтүүрийн байрлалаар шинэчлэх явдал юм:
:df=/usr/local/libexec/hpdf:
Одоо хэцүү хэсэг нь: шүүлтүүр хийх явдал юм. Үүний тулд бидэнд
DVI-ээс-LaserJet/PCL уруу хувиргах програм хэрэгтэй. FreeBSD-ийн
портын цуглуулгад (see Портын цуглуулга)
нэг байдаг: dvi2xx нь багцын нэр юм.
Энэ багцыг суулгах нь бидэнд хэрэгтэй програм dvilj2p-г
өгдөг. Энэ нь DVI-г LaserJet IIp, LaserJet III, болон LaserJet 2000-тай
нийцтэй кодууд уруу хувиргадаг.
dvilj2p нь шүүлтүүр hpdf-г
нэлээн төвөгтэй болгодог. Учир нь dvilj2p нь
стандарт оролтоос уншиж чаддаггүй. Энэ нь файлын нэртэй ажиллахыг хүсдэг.
Юу нь бүр муу вэ гэхээр файлын нэр нь .dvi гэж
төгсөх ёстой. Тэгэхээр /dev/fd/0-г
стандарт оролтод зориулж ашиглах нь асуудалтай болно.
Бид түр зуурын файлын нэрийг (.dvi-аар төгссөн)
/dev/fd/0 уруу болгож холбоос үүсгэн энэ асуудлыг
тойрон гарч болох юм. Ингэснээр dvilj2p тушаалыг
стандарт оролтоос уншуулах юм.
Асуудалтай нэг зүйл нь бид /tmp-г түр зуурын
холбоост ашиглаж болохгүй явдал юм. Симболын холбоосуудыг
bin хэрэглэгч болон бүлэг эзэмшдэг. Тэгээд
/tmp санд наалттай (sticky) бит тохируулагдсан
байдаг. Шүүлтүүр нь холбоос үүсгэж чадах боловч холбоос нь өөр хэрэглэгчид
харьяалагдах болохоор дууссаныхаа дараа цэвэрлэж устгаж чаддаггүй юм.
Харин шүүлтүүр нь түр хадгалах сан (/etc/printcap файлд
sd боломжоор заагдсан) болох одоо ажиллаж
байгаа санд симболын холбоос үүсгэх болно . Энэ нь шүүлтүүрийн ажлаа хийх
төгс газар юм. Ялангуяа илүү их чөлөөтэй дискний зай /tmp сан
доторхоос илүү түр хадгалах санд (заримдаа) байдаг.
Ингээд эцэст нь шүүлтүүр энэ байна:
#!/bin/sh
#
# hpdf - Print DVI data on HP/PCL printer
# Installed in /usr/local/libexec/hpdf
PATH=/usr/local/bin:$PATH; export PATH
#
# Define a function to clean up our temporary files. These exist
# in the current directory, which will be the spooling directory
# for the printer.
#
cleanup() {
rm -f hpdf$$.dvi
}
#
# Define a function to handle fatal errors: print the given message
# and exit 2. Exiting with 2 tells LPD to do not try to reprint the
# job.
#
fatal() {
echo "$@" 1>&2
cleanup
exit 2
}
#
# If user removes the job, LPD will send SIGINT, so trap SIGINT
# (and a few other signals) to clean up after ourselves.
#
trap cleanup 1 2 15
#
# Make sure we are not colliding with any existing files.
#
cleanup
#
# Link the DVI input file to standard input (the file to print).
#
ln -s /dev/fd/0 hpdf$$.dvi || fatal "Cannot symlink /dev/fd/0"
#
# Make LF = CR+LF
#
printf "\033&k2G" || fatal "Cannot initialize printer"
#
# Convert and print. Return value from dvilj2p does not seem to be
# reliable, so we ignore it.
#
dvilj2p -M1 -q -e- dfhp$$.dvi
#
# Clean up and exit
#
cleanup
exit 0
Автомат хувиргалт: Хувиргагч шүүлтүүртэй ижилхэн шүүлтүүрүүд
Эдгээр бүх хувиргагч шүүлтүүрүүд нь таны хэвлэх
орчинд тань маш олон ажлыг гүйцэтгэж өгдөг ч хэрэглэгчдийг
тэднээс аль нэгийг нь хэрэглэхийг шаарддаг (&man.lpr.1;-н тушаалын
мөрөн дээр). Хэрэв таны хэрэглэгчид компьютер дээр
сайн гаршаагүй хүмүүс бол иймэрхүү шүүлтүүрийн сонголтууд
тэд нарыг залхаах болно. Бүр муудаж болох нөхцөл юу гэвэл
буруу сонгосон шүүлтүүрийг буруу файлд хэрэглэснээр
хэвлэгчээр олон зуун хуудас үр дүнгүй хэвлэгдэх явдал юм.
Анхнаасаа хувиргагч шүүлтүүрүүдийг суулгахаасаа өмнө
эхлээд та энгийн текст шүүлтүүрийг суулгаад (анхдагч
шүүлтүүр ) хэвлэгдэх файлын төрлийг нь таниад хэрэгтэй
шүүлтүүрийг хэрэглэх нь зүйтэй. file
гэх мэтийн хэрэгслүүд иймэрхүү зүйлд ашиглагдаж болох юм.
Мэдээж зарим файлын төрлийг хооронд нь
ялгахад бэрх боловч мэдээж тэдэнд зориулж та шүүлтүүр үүсгэж
болно.
apsfilter
хэвлэх
шүүлтүүр
apsfilter
FreeBSD-н портын цуглуулга дотор apsfilter
нэртэй автомат хувиргалт хийдэг текст шүүлтүүр бий. Энэ шүүлтүүр нь
энгийн текст, &postscript;, мөн DVI файлуудыг таньж тэдэнд
тохирсон шүүлтүүрийг нь автоматаар ажиллуулдаг.
Гаралтын шүүлтүүрүүд
LPD түр хадгалагч системд
бид нарын нээгээгүй бас нэг шүүлтүүрийн төрөл бий.
Гаралтын шүүлтүүр гэгч нь текст шүүлтүүр шиг зөвхөн энгийн
текст хэвлэх зориулалттай бөгөөд маш олон зүйлийг
хялбаршуулсан байдаг. Хэрэв та текст шүүлтүүр хэрэглээгүй мөртлөө
гаралтын шүүлтүүр хэрэглэж байгаа бол:
LPD нь хэвлэгдэх файл болгонд
шүүлтүүр ажиллуулалгүйгээр гаралтын шүүлтүүрийг нэг удаа л
эхлүүлдэг.
LPD нь гаралтын шүүлтүүрт
зориулж файлын эхлэл болон төгсгөлийг мэдээлэх алба байхгүй.
LPD нь хэрэглэгчийн болон компьютерийн нэвтрэх эрхийг дамжуулдаггүй болохоор бүртгэл хийх зориулалт
байдаггүй. Үнэн хэрэгтээ бол энэ нь ердөө хоёр утга авдаг:
шүүлтүүрийн-нэр
-wөргөн
-lурт
Энд өргөн нь
pw-н шинж чанар бөгөөд
урт нь
pl-н шинж чанар юм.
Гаралтын шүүлтүүрийн амарчлалд бас найдах хэрэггүй. Хэрэв
хэвлэгдэх файлуудыг тусдаа хуудаснаас эхлүүлэхийг та хүсэж байгаа
бол гаралтын шүүлтүүр ажиллахгүй. Үүнд
текст шүүлтүүр (бас оролтын шүүлтүүр гэж нэрлэдэг) хэрэглэх
хэрэгтэй ба Текст шүүлтүүрийг суулгах нь
хэсгээс харна уу.
Мөн цаашлаад үнэн чанартаа бол гаралтын шүүлтүүрүүд нь байт
хэлбэрээр урсаж байгаа хэвлэгдэх зүйлсээс
онцгой тэмдэгтүүдийг ялгаж
LPD-н нэрийн өмнөөс дохио илгээх
маягаар ажилладаг
нэлээн төвөгтэй систем юм.
Хэрэв та толгой хуудаснуудыг хэвлэхийг хүсэж escape дарааллууд юм уу
эсвэл эхлүүлэх мөрүүдийг илгээх хэрэгтэй бол гарах шүүлтүүр нь
шаардлагатай юм. (Гэхдээ
хэрэв та толгой хуудаснуудыг хүсэж байгаа хэрэглэгчийн бүртгэлээс
төлбөр авах хүсэлтэй байгаа бол энэ нь дэмий зүйл юм.
Учир нь LPD нь гаралтын шүүлтүүрт ямар ч
хэрэглэгч юм уу эсвэл хостын мэдээллийг өгдөггүй юм.)
Нэг хэвлэгч дээр LPD нь гаралтын
шүүлтүүр болон текст эсвэл бусад шүүлтүүрүүдийг зөвшөөрдөг. Ийм тохиолдолд
LPD нь зөвхөн толгой хуудсыг хэвлэхийн тулд
гаралтын шүүлтүүрийг эхлүүлэх болно (Толгой хуудаснууд
хэсгийг үзнэ үү). Тэгээд LPD нь хоёр байтыг
шүүлтүүр рүү илгээж гаралтын шүүлтүүр нь өөрийгөө зогсооно
гэж тооцдог: эдгээр хоёр байт нь ASCII 031 дараа нь ASCII 001 юм.
Гаралтын шүүлтүүр нь эдгээр хоёр байтыг (031, 001) хараад өөртөө SIGSTOP
илгээж зогсох ёстой. LPD бусад шүүлтүүрийг
ажиллуулж дууссаны дараа гаралтын шүүлтүүрт SIGCONT
илгээж түүнийг дахин эхлүүлэх болно.
Хэрэв гаралтын шүүлтүүр байгаа боловч текст шүүлтүүр байхгүй
бөгөөд LPD цэвэр текст ажил дээр ажиллаж байгаа
бол LPD нь ажлыг хийхийн тулд гаралтын шүүлтүүрийг
ашигладаг. Өмнө хэлсэнчлэн гаралтын шүүлтүүр нь ажлын файл бүрийг дарааллаар
form feed-үүд эсвэл бусад цаасны дэвшилт зэрэг хөндлөнгийн оролцоогүйгээр хэвлэх
бөгөөд энэ нь таны хүсэж байгаа зүйл биш байж
болох юм. Бараг бүх тохиолдолд танд текст шүүлтүүр хэрэгтэй.
lpf гэж танд урьд нь текст шүүлтүүр хэмээн
танилцуулсан шүүлтүүр бас гаралтын шүүлтүүр болон ажилладаг.
Хэрэв танд ямар нэгэн урсгалаас байт таньж код илгээх гаралтын
шүүлтүүр бичилгүйгээр түргэн-боловч-бултар шүүлтүүр хэрэгтэй
бол lpf-г хэрэглээрэй. Та мөн бүрхүүл дээр
скрипт бичиж хэвлэгчид шаардлагатай анхдагч утгуудыг нь
lpf-аар тохируулж бас болно.
lpf: Текст шүүлтүүр
FreeBSD хоёртын түгээлттэй цуг ирдэг /usr/libexec/lpr/lpf
програм нь гаралтад (lpr -i тушаалаар илгээгдсэн ажил) догол гаргах,
үсгэн тэмдэгтүүдийг дамжуулахыг зөвшөөрөх (lpr -l тушаалаар
илгээгдсэн ажил), ажил дахь устгах тэмдэгтүүд болон tab-уудад зориулж хэвлэх байрлалыг
тааруулах болон хэвлэсэн хуудаснуудыг бүртгэж чаддаг текст шүүлтүүр (оролтын шүүлтүүр) юм.
Энэ нь бас гаралтын шүүлтүүр шиг ажиллаж чаддаг.
lpf нь олон хэвлэх орчнуудад тохирдог. Хэдийгээр
энэ нь хэвлэгч уруу эхлүүлэх дарааллуудыг илгээх боломжгүй боловч хэрэгтэй эхлүүлэлтийг
хийж lpf-г ажиллуулах бүрхүүлийн скрипт бичихийг хялбар
болгодог.
хуудас бүртгэл
бүртгэл
хэвлэгч
Хуудсын бүртгэлийг lpf-ээр зөв хийлгэхийн тулд
/etc/printcap файл дахь
pw болон pl боломжуудад
зөв утгуудыг оруулах хэрэгтэй. Хуудсанд хичнээн текст багтах болон хэрэглэгчийн
ажилд хичнээн хуудас байгааг тодорхойлохын тулд энэ нь эдгээр утгуудыг ашигладаг.
Хэвлэгчийн бүртгэлийн тухай дэлгэрэнгүй мэдээллийг Хэвлэгчийн хэрэглээг бүртгэх нь
хэсгээс үзнэ үү.
Сүлжээгээр хэвлэх
хэвлэгчид
сүлжээ
сүлжээгээр хэвлэх
FreeBSD нь хэвлэх ажлыг алсад буй компьютер руу илгээж
сүлжээгээр хэвлэхийг бас дэмждэг. Сүлжээгээр хэвлэх нь
хоёр зүйлийг хамарч байдаг.
Алсад буй компьютерт залгагдсан хэвлэгч рүү хандах. Та нэг
хэвлэгчийг нэг компьютер дээр тохирох цуваа юм уу зэрэгцээ
холболтоор хэвлэгчийг залгана. Дараа нь та
LPD-г суулгаж алсад буй компьютер
уг хэвлэгч залгагдсан компьютер руу хандаж болохыг
тохируулна. Алсад буй
компьютерт залгагдсан хэвлэгч хэсэгт үүнийг хэрхэн
хийх талаар зааварласан бий.
Шууд сүлжээнд залгагдсан хэвлэгч рүү хандах. Ийм хэвлэгч нь
цуваа юм уу эсвэл зэрэгцээ холболтын төхөөрөмжөөс гадна
сүлжээний залгууртай байдаг. Ийм хэвлэгч дараах маягаар
ажилладаг:
Хэвлэгч LPD-н дамжуулах
протоколыг таньж ойлгох ба алсаас ирүүлсэн ажлуудад
дараалал үүсгэж чаддаг. Ийм тохиолдолд уг хэвлэгч нь
өөр дээрээ LPD суулгасан
ердийн компьютер шиг ажиллах болно.
Алсад буй
компьютерт залгагдсан хэвлэгчид хэсэгт иймэрхүү
хэвлэгчийг хэрхэн тохируулах талаар харна уу.
Хэвлэгч нь сүлжээгээр өгөгдлийг урсгал мэт хүлээж авдаг
тийм төрлийн холболт дэмждэг байж болох юм.
Энэ тохиолдолд та нэг компьютерт уг хэвлэгчийг
залгаад
суулгасан компьютер нь
ирж буй ажлуудыг түр хадгалах хариуцлагыг нь дааж хэвлэгч рүүгээ
өгөгдлийг урсгаж байхаар тохируулах хэрэгтэй.
Сүлжээний өгөгдлийн урсгал холболтын төхөөрөмжтэй
хэвлэгчид хэсэгт ийм төрлийн хэвлэгчийг
хэрхэн суулгах талаар зааварласан байгаа.
Алсад буй компьютерт залгагдсан хэвлэгчид
LPD-д өөрт нь өөр газар
LPD (эсвэл LPD-тэй
зохимжтой) ажиллаж байгаа машин руу хэвлэх ажлыг илгээж чаддаг
ажиллагаа байдаг. Энэ шинж чанарыг ашиглаж та өөр компьютерт хэвлэгчээ
залгаад түүнд өөр газраас хандаж болох боломж нээж өгч байна.
Энэ арга нь мөн LPD дамжуулах
протоколыг ойлгодог хэвлэгчид дээр бас ажиллана .
Иймэрхүү алсаас хэвлэх ажиллагааг гүйцэтгэхийн тулд эхлээд
хэвлэгчээ хэвлэгчийн эзэн болгож нэг машинд
Хэвлэгч суулгах энгийн явц
хэсэгт заасны дагуу залгах хэрэгтэй. Шаардлагатай бол
Хэвлэгчийн нэмэлт тохиргоо хэсэгт
заасан тохиргоог хийж болно. Хэвлэгчээ хэвлэж байгааг нь магадлаад
LPD тохиргоог зөвшөөрсөн эсэхийг
шалгах хэрэгтэй.
Мөн remote host дотор
local host нь LPD
үйлчилгээг хэрэглэх эрхтэй эсэхийг шалгаарай (Алсад буй
хэвлэгчид хэвлэх хязгаарлалт хийх хэсэгт харна уу).
хэвлэгчид
сүлжээ
сүлжээгээр хэвлэх
Хэрэв та сүлжээний карттай бөгөөд LPD
протокол дэмждэг хэвлэгч хэрэглэж байгаа бол дээр өгүүлснээр
хэвлэгчийн эзэн болон хэвлэгчийн нэр
нь уг тохируулж буй хэвлэгчийн нэр байх ёстой. Хэвлэгчтэй хамт ирсэн
үйлдвэрлэгчийнх нь гарын авлагаас хэвлэгчийнх нь тухай эсвэл сүлжээний
төхөөрөмжийнх нь тухай мэдээллийг хараарай.
Хэрэв та Hewlett Packard Laserjet хэвлэгч хэрэглэж байгаа
бол text нэртэй хэвлэгч нь автоматаар
LF-г CRLF руу хувиргадаг болохоор hpif скрипт
хэрэглэх шаардлагагүй.
Дараа нь хэвлэгч рүү хандах гэж буй нөгөө машины
/etc/printcap файл дотор дараах зүйлсийг
оруулж өгдөг:
Хүссэн нэрээ оруулна. Алсад буй компьютерийн нэрэнд давхар
нэр өгч оруулан амарчилж болох юм.
lp тохиргоог хоосон орхино.
(:lp=:).
Түр хадгалах сан үүсгэж түүний байршлыг sd хэсэгт
зааж өгдөг. LPD нь алсад буй
хэвлэгч рүү ажлуудыг илгээхээсээ өмнө энэ санд хадгалдаг.
Хэвлэгчийн эзний нэрийг rm хэсэгт
бичиж өгнө.
Хэвлэгчийн эзэнд холбогдсон
хэвлэгчийн нэрийг rp
хэсэгт оруулна.
Ингээд болох нь тэр. Та хувиргах шүүлтүүр, цаасны хэмжээ гэх мэтийг
/etc/printcap файл дотор оруулах шаардлагагүй.
Энд нэг жишээ татъя. rose нэртэй машин
bamboo болон rattan гэсэн
хоёр хэвлэгчтэй.
Бид одоо orchid машиныг уг хэвлэгчид рүү хандаж болдог
болгож тохируулцгаая.
Энд ( Толгой хуудсыг
зөвшөөрөх хэсгээс дахин авав)
orchid машины /etc/printcap файл
хэрхэн харагдаж байгааг харуулав. Уг машинд өмнө нь
teak нэртэй машин тохируулагдсан байгаа бөгөөд
бид rose машины хоёр хэвлэгчийг нэмэх болно:
#
# /etc/printcap for host orchid - added (remote) printers on rose
#
#
# teak is local; it is connected directly to orchid:
#
teak|hp|laserjet|Hewlett Packard LaserJet 3Si:\
:lp=/dev/lpt0:sd=/var/spool/lpd/teak:mx#0:\
:if=/usr/local/libexec/ifhp:\
:vf=/usr/local/libexec/vfhp:\
:of=/usr/local/libexec/ofhp:
#
# rattan is connected to rose; send jobs for rattan to rose:
#
rattan|line|diablo|lp|Diablo 630 Line Printer:\
:lp=:rm=rose:rp=rattan:sd=/var/spool/lpd/rattan:
#
# bamboo is connected to rose as well:
#
bamboo|ps|PS|S|panasonic|Panasonic KX-P4455 PostScript v51.4:\
:lp=:rm=rose:rp=bamboo:sd=/var/spool/lpd/bamboo:
Дараа нь бид orchid дээр түр хадгалах
сан нэмэх хэрэгтэй:
&prompt.root; mkdir -p /var/spool/lpd/rattan /var/spool/lpd/bamboo
&prompt.root; chmod 770 /var/spool/lpd/rattan /var/spool/lpd/bamboo
&prompt.root; chown daemon:daemon /var/spool/lpd/rattan /var/spool/lpd/bamboo
Одоо orchid дээрх хэрэглэгчид
rattan болон bamboo хэвлэгчдийг
хэрэглэж чадна. Жишээ нь orchid дээрх хэрэглэгч
дараах тушаал өгвөл
&prompt.user; lpr -P bamboo -d sushi-review.dvi
orchid дээрх LPD
систем хэвлэх ажлуудыг /var/spool/lpd/bamboo
гэсэн түр хадгалагч руу хуулна. Энэ хэвлэгдэх ажил нь
DVI файл байсныг та анзаарна уу. rose машинд
bamboo түр хадгалах сан үүсэнгүүт
хоёр машины LPD-ууд хоорондоо
уг файлыг rose машин уруу дамжуулдаг.
Дараа нь уг файл rose-н дараалалд очиж зогсоод
хэвлэгдэх хүртлээ хүлээгдэнэ. Энэ файл DVI-с
&postscript; уруу (bamboo нь &postscript; хэвлэгч учир)
rose дээр хувиргагдана.
Сүлжээгээр өгөгдлийг урсгал хэлбэрээр дамжуулдаг
холболттой хэвлэгчид
Ихэнх тохиолдолд, хэвлэгчдэд зориулж сүлжээний төхөөрөмж авах
үед танд хоёр сонголт бий: түр хадгалагчтай (илүү үнэтэй),
- эсвэл цуваа юмуу зэрэгцээ холболтоор холбогдсон мэт өгөгдлийг
+ эсвэл цуваа юм уу зэрэгцээ холболтоор холбогдсон мэт өгөгдлийг
хэвлэгч рүү шууд илгээдэг (хямд үнэтэй).
Энэ хэсэгт хямд үнэтэйг нь авч хэлэлцэнэ. Үнэтэйг нь Алсад буй компьютерт
холбогдсон хэвлэгчид хэсгээс хараарай.
/etc/printcap файлд
- ямар цуваа юмуу эсвэл ямар зэрэгцээ холболт хэрэглэхийг зааж өгдөг
+ ямар цуваа юм уу эсвэл ямар зэрэгцээ холболт хэрэглэхийг зааж өгдөг
бөгөөд (хэрэв та цуваа холболтоор холбосон бол ) ямар
давтамжаар илгээх, ямар урсгал хянагч ашиглах, илгээх
завсарлагаа, шинэ мөр тэмдгийг хэрхэн хувиргах гэх мэтчилэн
маш олон зүйлийг тохируулж болно. Хэрэв хэвлэгч TCP/IP порт
- юмуу эсвэл өөр сүлжээний порт чагнаж байгаа хэвлэгчийг энд
+ юм уу эсвэл өөр сүлжээний порт чагнаж байгаа хэвлэгчийг энд
зааж өгөх боломжгүй.
Сүлжээнд холбогдсон хэвлэгч рүү илгээхийн тулд
текст болон хувиргах шүүлтүүрээр дуудагдаж болдог
холболтын програм та бичих хэрэгтэй.
Энд нэг жишээ үзүүлье.
netprint нэртэй скрипт нь
бүх өгөгдлийг ердийн оролтоос аваад сүлжээнд холбогдсон
хэвлэгч рүү илгээх болно. Хэвлэгч холбогдсон компьютерийн нэрийг нь
эхний утгаар авах бөгөөд хоёр дахь утгаараа чагнаж буй
портын дугаарыг netprint-д өгнө. Тэмдэглэж хэлэхэд,
энэ нь зөвхөн нэг чиглэлтэй холболт (FreeBSD-с хэвлэгч рүү) бөгөөд
ихэнх сүлжээний хэвлэгчид хоёр тийш чиглэсэн холболтыг дэмждэг
болохоор тэр чанарыг нь та мөн ашиглаж болох юм
(хэвлэгчийн төлөв байдлыг мэдэх, бүртгэл хийх гэх мэт).
#!/usr/bin/perl
#
# netprint - Text filter for printer attached to network
# Installed in /usr/local/libexec/netprint
#
$#ARGV eq 1 || die "Usage: $0 <printer-hostname> <port-number>";
$printer_host = $ARGV[0];
$printer_port = $ARGV[1];
require 'sys/socket.ph';
($ignore, $ignore, $protocol) = getprotobyname('tcp');
($ignore, $ignore, $ignore, $ignore, $address)
= gethostbyname($printer_host);
$sockaddr = pack('S n a4 x8', &AF_INET, $printer_port, $address);
socket(PRINTER, &PF_INET, &SOCK_STREAM, $protocol)
|| die "Can't create TCP/IP stream socket: $!";
connect(PRINTER, $sockaddr) || die "Can't contact $printer_host: $!";
while (<STDIN>) { print PRINTER; }
exit 0;
Дараа нь бид энэ скриптийг янз бүрийн шүүлтүүртэй хамт хэрэглэж болно.
Сүлжээнд
Diablo 750-N туузан хэвлэгч холбогдсон байна гэж авч үзье.
Хэвлэгч хэвлэгдэх өгөгдлийг 5100 гэсэн портын дугаар дээр хүлээж авна.
Хэвлэгчийн холбогдсон компьютерийн нэр нь scrivener.
Одоо энэ хэвлэгчид дараах текст шүүлтүүр хэрэглэе:
#!/bin/sh
#
# diablo-if-net - Text filter for Diablo printer `scrivener' listening
# on port 5100. Installed in /usr/local/libexec/diablo-if-net
#
exec /usr/libexec/lpr/lpf "$@" | /usr/local/libexec/netprint scrivener 5100
Хэвлэгч хэрэглэх хязгаарлалт
хэвлэгчид
хэрэглэх хязгаарлалт
Энэ хэсэгт хэвлэгч хэрэглэлтийг хязгаарлах талаар өгүүлэх болно.
LPD систем хэвлэгчийг гадаад сүлжээ юм уу
дотоодоос хэн олон хувилах, хэр зэрэг том хэмжээний
ажил хэвлэж болох, хэвлэгчийн дараалал хэр урт байх ёстой зэргийг
зааж өгч болно.
Олон хэвлэлтийг хязгаарлах
LPD нь хэрэглэгчдэд нэг файлыг олон
хэвлэхийг амарчилж өгдөг. Хэрэглэгч нар lpr -#5
(жишээ болгож) тушаалаар файлыг таван удаа хувилж чадна.
Үүний сайн эсэх нь танаас хамаарна.
Хэрэв ингэж олон хувилах нь цаг болон цаасны дайсан юм байна
гэж үзэж байгаа бол сонголтыг
&man.lpr.1; дээр хорьж болох бөгөөд ингэхийн тулд
sc сонголтыг
/etc/printcap файл дотор оруулж өгнө.
Хэрэв хэрэглэгч сонголттой хэвлэх тушаал илгээвэл
дараах мэдэгдлийг харах болно:
lpr: multiple copies are not allowed
Хэрэв та алсын хэвлэгч тохируулсан байвал (Алсын компьютерт холбогдсон хэвлэгчид хэсгээс харна уу)
sc сонголтыг алсад буй компьютерийн
/etc/printcap файл дотор хийж өгөхгүй бол
хэрэглэгчид хүссэн тоогоороо хувилж чадсаар байх болно.
Энд нэг жишээ авцгаая. Дараах файл бол алсад буй
rose компьютерийн
/etc/printcap файл.
Хэвлэгч rattan нь нэлээн өгөөмөр бөгөөд
хэн хүссэнд нь хувилж өгдөг байхад лазер хэвлэгч
bamboo нь нэлээн харамч болохоор
өөртөө sc тохиргоог агуулж байна:
#
# /etc/printcap for host rose - restrict multiple copies on bamboo
#
rattan|line|diablo|lp|Diablo 630 Line Printer:\
:sh:sd=/var/spool/lpd/rattan:\
:lp=/dev/lpt0:\
:if=/usr/local/libexec/if-simple:
bamboo|ps|PS|S|panasonic|Panasonic KX-P4455 PostScript v51.4:\
:sh:sd=/var/spool/lpd/bamboo:sc:\
:lp=/dev/ttyd5:ms#-parenb cs8 clocal crtscts:rw:\
:if=/usr/local/libexec/psif:\
:df=/usr/local/libexec/psdf:
Одоо sc тохиргоог мөн orchid
компьютерийн
/etc/printcap файл дотор оруулж
өгөх хэрэгтэй (бид өөрсдөө энэ компьютер дээр байгаа болохоор
teak хэвлэгч дээр олон хуулбар хийхийг хорих болно):
#
# /etc/printcap for host orchid - no multiple copies for local
# printer teak or remote printer bamboo
teak|hp|laserjet|Hewlett Packard LaserJet 3Si:\
:lp=/dev/lpt0:sd=/var/spool/lpd/teak:mx#0:sc:\
:if=/usr/local/libexec/ifhp:\
:vf=/usr/local/libexec/vfhp:\
:of=/usr/local/libexec/ofhp:
rattan|line|diablo|lp|Diablo 630 Line Printer:\
:lp=:rm=rose:rp=rattan:sd=/var/spool/lpd/rattan:
bamboo|ps|PS|S|panasonic|Panasonic KX-P4455 PostScript v51.4:\
:lp=:rm=rose:rp=bamboo:sd=/var/spool/lpd/bamboo:sc:
sc тохиргоог хэрэглэснээр
lpr -# тушаалын хэрэглээг хорих боловч
&man.lpr.1; тушаалын олон удаагийн хэрэглээ юм уу эсвэл
нэг удаагийн хэвлэгдэх ажилд нэг файлыг дараах маягаар олон илгээхийг хорих
боломжгүй:
&prompt.user; lpr forsale.sign forsale.sign forsale.sign forsale.sign forsale.sign
Үүнийг хорих олон арга бий бөгөөд та чөлөөтэй оролдон үзэх
хэрэгтэй (үл тоомсорлох аргыг оруулаад).
Хэвлэгч рүү хандах хандалтыг хязгаарлах
&unix;-н бүлэглэл болон /etc/printcap файлын
rg тохиргоог ашигласнаар ямар хэвлэгч рүү хэн
хандаж юм хэвлэж болохыг та тохируулж болдог. Нэг тодорхой бүлэгт
хэрэглэгчдээ хамруулж оруулаад тэр бүлгийнхээ нэрийг
rg тохиргоонд бичиж өгөөд л болох нь тэр.
Хэрэв тухайн хяналттай хэвлэгч рүү уг бүлэгт хамаараагүй
хэрэглэгч (root-г оруулаад) юм хэвлэхийг оролдох үед
lpr: Not a member of the restricted group
гэсэн алдаатай тулгарах болно.
sc (suppress multiple copies буюу олон хуулбарыг хорих)
тохиргооны адилаар алсын компьютерууд таны хэвлэгч рүү хандахаар хэрэв та зөвшөөрсөн
бол rg-г тохируулах хэрэгтэй болно.
(Алсын компьютерт суугдсан хэвлэгчид
хэсгээс харна уу)
Жишээ нь, ямар ч хэрэглэгч
rattan хэвлэгч рүү хандаж чадахаар, харин
artists бүлгийн хэрэглэгчид зөвхөн bamboo хэвлэгчийг
хэрэглэж болно гэж үзье. Энд бидний танил rose компьютерийн
/etc/printcap файлыг харуулж байна:
#
# /etc/printcap for host rose - restricted group for bamboo
#
rattan|line|diablo|lp|Diablo 630 Line Printer:\
:sh:sd=/var/spool/lpd/rattan:\
:lp=/dev/lpt0:\
:if=/usr/local/libexec/if-simple:
bamboo|ps|PS|S|panasonic|Panasonic KX-P4455 PostScript v51.4:\
:sh:sd=/var/spool/lpd/bamboo:sc:rg=artists:\
:lp=/dev/ttyd5:ms#-parenb cs8 clocal crtscts:rw:\
:if=/usr/local/libexec/psif:\
:df=/usr/local/libexec/psdf:
/etc/printcap файлын (
orchid машины) тохиргоог орхие. Мэдээж
orchid дээрх хэн гуай ч bamboo-г
хэрэглэж чадахгүй.
Магадгүй
orchid дээрх онцгой хэрэглэгчдийг хэвлэгч рүү
хандах эрх олгож болох юм. Үгүй ч байсан болох юм :)
Хэвлэгч бүрд зөвхөн нэг л хязгаарлах бүлэг байж болно.
Хэвлэгдэхээр илгээгдэх файлын хэмжээг хязгаарлах
хэвлэх
Хэрэв танд хэвлэгч хэрэглэх эрхтэй хэвлэгчид байгаа бол тэдгээрийн
хэвлэх файлд нь хэмжээг нь хязгаарлах тохиргоо хийхийг хүсэж болох юм.
Хэдийгээр файл систем дээрх хэвлэгчийн түр хадгалагчийн санд
хангалттай зай байгаа ч гэсэн хэрэглэгч бүрд тохирсон тодорхой хэмжээг
зааж өгөх шаардлага гарч магадгүй.
ажлыг хэвлэх
хянах
LPD нь mx тохиргоонд
зааж өгсөн байтын хэмжээгээр хэвлэгдэх ажлын хэмжээг хязгаарлах
боломж өгдөг. Хэмжих нэгж нь
BUFSIZ-д зааж өгсөн багцын хэмжээ байдаг ба
нэг багц нь 1024 байт байдаг билээ. Хэрэв та энэ тохиргоонд тэгийн тоо бичих юм бол
файлын хэмжээнд хязгаар тавихгүй болно. Гэхдээ та ямар ч
mx тохиргоо зааж өгөөгүй бол
анхдагч хязгаарлалт нь
1000 багц байдаг.
Энэ хязгаарлалт нь хэвлэгдэх гэж буй файлд хамаатай
болохоос хэвлэгдэх бүх ажлуудыг
хязгаарлана гэсэн үг биш.
LPD нь хэвлэгдэх файл нь хязгаарласан хэмжээнээс
их файл ирвэл татгалздаггүй харин хязгаар хүртэлх хэмжээг нь хэвлэх дараалалд оруулж
өгдөг бөгөөд тэр хэсэг нь хэвлэгддэг. Үлдсэн хэсэг нь цуцлагдах болно.
Иймэрхүү хязгаарлалт нь зөв буруу эсэх нь таны шийдэл билээ.
Бидний жишээ болсон
rattan болон bamboo нар дээрээ
хязгаарлалт хийж үзэцгээе. Зураг бүтээл туурвидаг нөхдийн
&postscript; файлууд их хэмжээтэй байх хандлагатай байдаг болохоор
тэдгээрийг таван мегабайтаас хэтрэхгүй гэж хязгаарлая. Энгийн
текст файлд харин ямар ч хязгаарлалт өгөхгүй байя:
#
# /etc/printcap for host rose
#
#
# No limit on job size:
#
rattan|line|diablo|lp|Diablo 630 Line Printer:\
:sh:mx#0:sd=/var/spool/lpd/rattan:\
:lp=/dev/lpt0:\
:if=/usr/local/libexec/if-simple:
#
# Limit of five megabytes:
#
bamboo|ps|PS|S|panasonic|Panasonic KX-P4455 PostScript v51.4:\
:sh:sd=/var/spool/lpd/bamboo:sc:rg=artists:mx#5000:\
:lp=/dev/ttyd5:ms#-parenb cs8 clocal crtscts:rw:\
:if=/usr/local/libexec/psif:\
:df=/usr/local/libexec/psdf:
Зөвхөн дотоод хэрэглэгчдэд ийм хязгаарлалт хэрэгжих болно гэдгийг
дахин сануулъя. Хэрэв та алсад буй хэвлэгчид ийм хязгаарлалт
хийвэл алсаас хандагдаж буй хэрэглэгчдэд энэ хязгаарлалт хүчингүй.
Үүнийг биелүүлэхийн тулд алсад буй машины /etc/printcap
файл дотор mx
тохиргоог зааж өгөх ёстой.
Алсад буй компьютер дээр
холбогдсон хэвлэгчид
хэсгээс алсын хэвлэлт хийх талаар уншаарай.
Алсад буй хэвлэгчид хязгаарлалт тавих өөр нэг онцгой арга байдаг.
Алсын хэвлэгч дээр
хэвлэх үйлдлийг хязгаарлах
хэсгээс дэлгэрэнгүй уншина уу.
Алсаас хэвлэгч дээр
хэвлэх үйлдлийг хязгаарлах
LPD нь алсын компьютераас
илгээгдсэн хэвлэх ажлыг бас хянаж болдог боломж олгодог:
Компьютерээр нь хязгаарлах
Дотоод
LPD руу ямар компьютер хандаж болохыг
/etc/hosts.equiv болон
/etc/hosts.lpd файлд зааж өгснөөр
хянаж болдог.
LPD нь саяны хоёр файлын аль нэгэнд нь
хэвлэлт хүссэн компьютерийн нэр байгаа эсэхийг шалгадаг.
Хэрэв нэр нь байхгүй бол
LPD уг хүсэлтээс татгалздаг.
Уг файлын загвар бол тун энгийн.
/etc/hosts.equiv файл нь мөн
&man.ruserok.3; протоколд хэрэглэгддэг бөгөөд
&man.rsh.1; болон &man.rcp.1; зэрэг програмд нөлөөлдөг
болохоор тун болгоомжтой хэрэглэхийг сануулж байна.
Жишээ нь, rose компьютер дээрх
/etc/hosts.lpd файл:
orchid
violet
madrigal.fishbaum.de
Энэ нь тэгэхээр rose компьютер нь
orchid, violet,
болон madrigal.fishbaum.de зэрэг
компьютераас хэвлэх хүсэлт хүлээж авч болно гэсэн үг.
Хэрэв эдгээрээс өөр компьютерууд rose-н
LPD руу хандахыг хүсвэл
тэр хүсэлт нь татгалзагдах болно.
Хэмжээгээр нь хязгаарлах
Түр хадгалагч санд байрлаж болох файлуудын хэмжээ нь хэд
хүртэл байж болохыг хянаж болдог.
Дотоод хэвлэгчид зориулсан
түр хадгалах сан дотор minfree нэртэй
файл үүсгэх хэрэгтэй. Уг файл дотор алсаас ирсэн хэвлэгдэх
ажлын хэмжээ нь хичнээн дискний багцаар
(512 байт) байж болох дугаарыг бичиж өгдөг.
Ингэснээр алсаас хэрэглэх хэрэглэгчид таны дискийг
дүүргэхээс сэргийлнэ. Та энэ файлыг ашигласнаар бас
тодорхой дотоод хэрэглэгчдэд давуу эрхийн дараалал
тогтоож болдог ба
minfree файлд зааж өгсөн хэмжээнээс
хэтэрсэн хэмжээгээр нь дараалал тогтоодог.
Жишээ болгож minfree
файлыг bamboo хэвлэгчид зориулж нэмж үзье.
Бид /etc/printcap файл дээр
дадлага хийх бөгөөд
хэвлэгчид зориулсан түр хадгалагч тохируулсан хэсгийг
нь олж харцгаая. Ингээд bamboo-н
оруулгыг харуулъя:
bamboo|ps|PS|S|panasonic|Panasonic KX-P4455 PostScript v51.4:\
:sh:sd=/var/spool/lpd/bamboo:sc:rg=artists:mx#5000:\
:lp=/dev/ttyd5:ms#-parenb cs8 clocal crtscts:rw:mx#5000:\
:if=/usr/local/libexec/psif:\
:df=/usr/local/libexec/psdf:
Түр хадгалах санг sd
тохиргооны хэсэгт зааж өгсөн байна.
Одоо LPD-н алсаас илгээгдсэн
хэвлэгдэх
ажилд зориулж гурван мегабайт хэмжээг
(6144 дискний багц) зааж өгцгөөе.
:
&prompt.root; echo 6144 > /var/spool/lpd/bamboo/minfree
Хэрэглэгчээр нь хязгаарлах
Та ямар хэрэглэгч алсаас хэвлэх хүсэлт тавьж болохыг
/etc/printcap файл дотор
rs тохиргооны хэсэгт зааж өгдөг.
Хэрэв дотоод хэвлэгчийн оруулгын хэсэгт
rs гэж харагдвал
LPD нь
алсаас хэвлэх хүсэлт илгээсэн компьютерийн
хэрэглэгч
хэрэв дотоод компьютер дээрх
нэвтрэх эрхтэй ижилхэн нэртэй хэрэглэгч байвал
зөвшөөрөл өгч хэвлүүлнэ.
Бусад тохиолдолд LPD нь
тухай ажлыг хэвлэхээс татгалзана.
Энэ тохиргоо нь (жишээлбэл) нэг хэвлэгчийг
хувааж хэрэглэдэг олон салбартай байгууллагад ашиглагдаж болох
бөгөөд зарим хэрэглэгчид нь хэд хэдэн салбарт харьяалагддаг
бол уг хэрэглэгчид эрх өгснөөр
өөрийнхөө байгаа салбараас өөр салбарт буй
хэвлэгчид хэвлэх ажил илгээх маягаар ашиглаж болох юм.
Хэрэв та тэдгээр хэрэглэгчдийг зөвхөн
таны хэвлэгчийг л хэрэглэх бөгөөд бусад зүйлсийг ашиглуулахгүй
гэж бодож байгаа бол тэд нарт эхлэл сан байхгүй
бөгөөд /usr/bin/false гэсэн хэрэглэгдэхгүй
бүрхүүлтэй
хязгаарлагдмал
бүртгэл үүсгэх хэрэгтэй.
Хэвлэгчийн хэрэглээнд бүртгэл тооцох
бүртгэл
хэвлэгч
За тэгэхээр та хэвлэлт болгонд мөнгө тооцох шаардлага байг.
Цаас болон хэвлэх хорнуудыг мөнгөөр авдаг болохоор яагаад
болохгүй гэж?
Мөн дээрээс нь хэвлэгчийн эд анги байнга хөдөлж эвдрэх магадлалтай
байдаг болохоор хэвлэгчээ тордох нь бас үнэтэй билээ.
Та хэвлэгчээ арчилж хуудас болгондоо
(эсвэл хуудасны хэсэг бүрд, гарчиг бүрд, эсвэл юу ч байсан яахав)
мөнгө тооцохыг хүсэв. Тэгэхээр та яаж хэвлэгдсэн
хуудас болгонд мөнгө тооцож чадах вэ?
Гэхдээ, жаахан таагүй мэдээ нь юу вэ гэхээр
LPD түр хадгалагч гуай иймэрхүү талын
үйлчилгээ хийхдээ тун тааруу юм. Иймэрхүү бүртгэл тооцоо нь
хэвлэгчээ хэрхэн ашиглахаас их хамаардаг бөгөөд
хэвлэгдэх загвар, мөн
таны хэвлэгчээсээ мөнгө олборлох
шаардлагаас их шалтгаална.
Бүртгэл тооцоо хийхийн тулд та хэвлэгчийнхээ
текст шүүлтүүрийг өөрчлөх хэрэгтэй
(энгийн текст ажлаас мөнгө тооцохын тулд) бөгөөд
мөн хувиргагч шүүлтүүрүүдийг бас (мөн бусад файл төрлүүдээс)
өөрчлөх шаардлагатай. Энгийн шүүлтүүр ашиглаад
та бүртгэл тооцоо хийж чадахгүй. Шүүлтүүр
хэсгийг харна уу.
Ерөнхийдөө бүртгэл тооцоо хийж болох хоёр арга бий:
Үечлэн бүртгэл тооцох гэдэг бол
тун амархан бөгөөд байнга хэрэглэгддэг арга. Хэн нэгэн
хэвлэх үед хэрэглэгчийн нэр, компьютерийн нэр, мөн
хэвлэсэн хуудасны дугаар зэргийг бүртгэл файлд хадгалдаг.
Хэвлэгчдээ зориулсан нэгжийнх нь тооцоог та сараар, эсвэл
жилээр, эсвэл өөрийнхөө заасан хугацаагаар хэрэглэгч
бүрийн хувьд тохирсон жагсаалт авч болдог. Ингэж бүртгэл тооцоо
хийгээд уг файлыг цэвэрлэж дараагийн үеэр нь
мөн тооцоо хийхээр бэлтгэнэ.
Цагаар бүртгэж тооцох гэдэг нь
жаахан хэцүү болохоор нэлээн бага хэрэглэгддэг.
Энэ арганд хэрэглэгчдийг хэвлэж эхлэнгүүт тооцоо хийдэг
шүүлтүүр байдаг. Дискний хэмжээ хязгаарлагчтай ижилхэн
энэ бүртгэл тооцоо нь харьцангуй шулуухан гүйцэтгэгддэг.
Та хэрэглэгчдийн диск хязгаарлалт нь тодорхой хэмжээнээс
хэтрэнгүүт хэрэглэгчдийг тооцоог нь хийлгэж байхаар
тохируулж болно. Гэвч энэ арга нь
хэрэглэгчийн бүртгэл болон тэдгээрийн хязгаарласан хэмжээг
мөрдөхийн тулд зарим өгөгдлийн бааз руу хандах
шаардлагатай байдаг.
Та шаардагдах шүүлтүүрүүдийг, мөн бүртгэж тооцоо хийх
кодыг нь хангаж чадаж л байвал LPD
түр хадгалагч систем нь өмнө тайлбарласан хоёр аргыг дэмждэг.
Бүртгэж тооцох арганд бас онцгой тал байдаг.
Жишээ нь та үечилж үү эсвэл цагаар тооцох уу гэдгээ сонгож болно.
Та ямар мэдээллийг бүртгэж бичихээ сонгоно: хэрэглэгчийн нэр,
компьютерийн нэр, хэвлэсэн төрөл, хэвлэгдсэн хуудасны
тоо, загвар, хэр удаан хэрэглэсэн гэх мэт.
Та шүүлтүүрүүдийг өөрчилж эдгээр мэдээллийг хадгалдаг болгох хэрэгтэй.
Хэвлэлтэд тооцоо хийх түргэн бөгөөд бохир арга
FreeBSD нь бүртгэл тооцоо хийхэд хэрэглэгдэх
хоёр үечлэн тооцоо хийдэг програмтай хамт ирдэг. Тэдгээр нь
lpf текст шүүлтүүрүүд бөгөөд lpf: Текст шүүлтүүр
хэсэгт тайлбарлагдсан байгаа. Нөгөөх нь
&man.pac.8; бөгөөд энэ нь хэвлэлтийн бүртгэл тооцоо хийх файлд буй
оруулгуудыг цуглуулдаг програм.
Шүүлтүүрийн хэсэгт тайлбарласны дагуу (Шүүлтүүрүүд),
LPD нь текст болон хувиргагч шүүлтүүрийг
бүртгэл файлтай нь хамт шүүлтүүрийн тушаалын мөрнөөс
эхлүүлдэг. Шүүлтүүр нь ингэж тушаалын мөрнөөс авсан
утгаар хаана бүртгэл файлд оруулах вэ гэдгээ мэддэг.
Энэ файлын нэр нь /etc/printcap файл
доторх af тохиргоонд заагдсан байдаг
ба хэрэв файлынх нь зам нь яг нарийвчилж заагдаагүй
байгаа бол түр хадгалагчийн сангийн байрлалтай харьцангуй хэлбэрээр
мөн зааж өгч болно.
LPD нь lpf-г
хуудасны өргөн болон өндрийн утгатай нь
(pw болон pl
тохиргуулаас авч) эхлүүлдэг. lpf нь эдгээр утгыг
ашиглаж хичнээн хуудас хэвлэгдэх вэ гэдгийг тодорхойлдог.
Файлыг хэвлэгч рүү илгээсний дараа бүртгэл тооцооны файлд тооцоо
хийх утга нь оруулагддаг. Энэ оруулга нь дараах маягтай байдаг:
2.00 rose:andy
3.00 rose:kelly
3.00 orchid:mary
5.00 orchid:mary
2.00 orchid:zhang
Та болж өгвөл хэвлэгч болгонд тус тусад нь бүртгэл тооцооны
файл хөтлөх хэрэгтэй. Учир нь
lpf-д ямар ч түгжиж зохицуулдаг шинж
чанар байхгүй болохоор хоёр
lpf-ууд нэг файлд хандах тохиолдолд
мөргөлдөөн үүсэж болзошгүй. Тус тусад нь бүртгэл тооцооны
файл хөтлөх амар арга бол /etc/printcap дотор
af=acct гэсэн тохиргоог оруулах хэрэгтэй.
Дараа нь хэвлэгчид зориулсан түр хадгалах сан бүрд
acct гэсэн файл хөтлөгдөх болно.
Хэрэглэгчдээс хэвлэлтийн төлбөрийг шаардах үедээ
&man.pac.8; програмыг ажиллуулах хэрэгтэй.
Тооцоо хийх хэвлэгчийнхээ түр хадгалах санд оронгуутаа
pac гэсэн тушаал ажиллуулахад болно.
Дараа нь доллараар тооцсон дараах маягийн үр дүнг харах болно:
Login pages/feet runs price
orchid:kelly 5.00 1 $ 0.10
orchid:mary 31.00 3 $ 0.62
orchid:zhang 9.00 1 $ 0.18
rose:andy 2.00 1 $ 0.04
rose:kelly 177.00 104 $ 3.54
rose:mary 87.00 32 $ 1.74
rose:root 26.00 12 $ 0.52
total 337.00 154 $ 6.74
&man.pac.8;-тай хамт хавсруулж хэрэглэдэг сонголтуудыг жагсааж харуулъя:
Энэ нь тооцоо бодох хэвлэгчийг зааж өгнө.
/etc/printcap файл доторх
af сонголтод яг нарийвчилсан файлын зам
зааж өгсөн үед л энэ нь хэрэгждэг.
Хэрэглэгчдийн нэрээр биш үнээр нь эрэмбэлж харуулдаг.
Тооцоо хийх файлаас компьютерийн нэрийг алгасаж харуулдаг.
Ийм үед alpha компьютер дээрх
smith нэртэй хэрэглэгч gamma
компьютер дээрх
smith нэртэй хэрэглэгчээс ялгардаггүй.
/etc/printcap файлд буй
pc тохируулгад зааж өгсөн үнийн оронд
нэгж хуудас болгоныг үнэээр
үнэлж доллараар тооцдог бөгөөд эсвэл хоёр центээр (
анхдагч хэмжээ нь) тооцно. Та энэ үнэ-г
бутархай тоон хэлбэрээр бас бичиж болно.
Эрэмбэлэх дарааллыг эсрэгээр үйлдэнэ.
Төлбөр тооцооны дүгнэсэн хуудас үүсгэж бүртгэл тооцооны файлыг
богиносгодог.
хэрэглэгч
…
Зөвхөн зааж өгсөн
хэрэглэгчийн бүртгэл тооцоог харуулна.
&man.pac.8; боловсруулсан анхдагч тооцоонд
янз бүрийн компьютераас хэвлэсэн хэрэглэгч бүрд хуудасных нь
дугаарыг харуулдаг. Хэрэв танд компьютерийн нэр харуулах
шаардлага байхгүй (хэрэглэгч янз бүрийн машинаас хэвлэсэн
байж болно) гэж үзвэл pac -m гэсэн тушаалаар
доорх маягаар үр дүнг харах болно:
Login pages/feet runs price
andy 2.00 1 $ 0.04
kelly 182.00 105 $ 3.64
mary 118.00 35 $ 2.36
root 26.00 12 $ 0.52
zhang 9.00 1 $ 0.18
total 337.00 154 $ 6.74
Долларын хэмжээг тооцохын тулд
&man.pac.8; нь /etc/printcap доторх
pc тохиргооны утгыг ашигладаг
(анхдагч утга нь хуудас болгонд 200, эсвэл 2 цент гэж байдаг).
Энэ тохируулгад хуудас бүрд юм уу эсвэл алхам бүрд тооцох центүүдийг
зааж өгдөг. Та энэ утгыг &man.pac.8;-г ажиллуулахдаа
гэсэн хавсралт сонголтоор дарж хэрэглэж
болдог. сонголтод хэрэглэх утга нь
центээр биш доллараар байх ёстой. Жишээ нь
&prompt.root; pac -p1.50
гэснээр хуудас бүр нэг доллар тавин цент болж байна. Та энэ тохиргоог ашиглаж
үнэхээр ашиг олж болох юм шүү.
Эцэст нь pac -s гэж тушааснаар
дүгнэсэн тооцоог дүнгийн бүртгэл файл уруу хадгалах бөгөөд
энэ файл нь хэвлэгчийн тооцооны файлын нэрийн ард нь _sum
гэж залгагдсан нэртэй файл болж хадгалагдана. Дараа нь бүртгэлийн файлыг
богиносгодог. Хэрэв та &man.pac.8;-г дахин ажиллуулбал энэ нь
дүгнэлт файлаас нийт утгыг уншиж аваад ердийн тооцооны файлаас авсан утган дээр
нэмээд ерөнхий нийт нийлбэрийг харуулах болно.
Хэвлэгдсэн хуудасны тоог яаж тооцох вэ?
Бүр алсаас бүртгэл хийлтийг зөв хийж гүйцэтгэхийн тулд ажил хэр их
цаас ашигладгийг та тодорхойлж чаддаг байх хэрэгтэй. Энэ нь хэвлэгчийн бүртгэл хийлтийн
үндсэн асуудал юм.
Цэвэр текст ажлуудын хувьд энэ асуудлыг шийдэх нь тийм ч хэцүү биш юм:
та ажилд хичнээн мөр байгааг тоолж тэр тоогоо таны хэвлэгч нэг хуудсандаа хичнээн мөрийг
дэмждэгтэй харьцуулах хэрэгтэй. Мөрүүдийг давхар хэвлэдэг файл дахь устгах тэмдэгтүүд эсвэл
нэг буюу хэд хэдэн нэмэлт мөрүүд болдог урт логик мөрүүдийг бодолцохоо мартуузай.
Текст шүүлтүүр lpf (lpf: Текст шүүлтүүр хэсэгт
танилцуулагдсан) нь бүртгэл хийхдээ эдгээр зүйлсийг бодолцдог. Бүртгэл хийх хэрэгтэй
текст шүүлтүүр та бичиж байгаа бол lpf-ийн эх кодыг та
магадгүй үзэхийг хүсэж болох юм.
Тэгэхээр та бусад файлын хэлбэршилтүүдтэй хэрхэн ажиллах вэ?
DVI-аас-LaserJet эсвэл DVI-аас-&postscript; руу хийх хөрвүүлэлтийн
хувьд dvilj эсвэл dvips
тушаалаас гарах оношлогооны гаралтыг та өөрийн шүүлтүүрээр оруулж
хичнээн хуудаснууд хөрвүүлэгдсэнийг хайж олж болох юм. Бусад файлын хэлбэршилтүүд
болон хөрвүүлэх програмуудын хувьд та эдгээртэй төстэй зүйлсийг хийж чадах
ёстой.
Гэхдээ хэвлэгч нь тэдгээр бүх хуудаснуудыг жинхэнэдээ хэвлэхгүй байж
болох сул тал энэ аргуудад ажиглагддаг. Жишээ нь цаас гацах, хор дуусах, эсвэл
дэлбэрсэн хэр нь хэрэглэгчид төлбөр ноогдуулсан хэвээр байж болох зэргийг
дурдаж болох юм.
Тэгэхээр та юу хийж чадах вэ?
Зөв бүртгэл хийх цорын ганц
найдвартай арга байдаг. Хичнээн цаас ашигладаг болохоо
хэлж чаддаг хэвлэгч аваад цуваа шугамаар юм уу эсвэл сүлжээгээр залгах хэрэгтэй.
Бараг бүх &postscript; хэвлэгчүүд үүнийг дэмждэг. Бусад загварууд
бас ингэж чаддаг (жишээ нь сүлжээнд холбогдсон Imagen laser хэвлэгчүүд).
Хэвлэгчүүдийг ажил бүрийг хэвлэснийхээ дараа хуудасныхаа хэрэглээг
авч зөвхөн тэр утга дээрээ үндэслэн бүртгэлийн мэдээллээ
бүртгүүлдэг болгохын тулд эдгээр хэвлэгчүүдийн хувьд шүүлтүүрүүдийг өөрчлөх хэрэгтэй.
Мөр тоолох эсвэл алдаагүй файл шалгалт шаардлагагүй юм.
Мэдээж та үргэлж өгөөмөр байж бүх хэвлэлтийг үнэгүй болгож болох юм.
Хэвлэгчдийг ашиглах нь
хэвлэгчид
хэрэглээ
Энэ хэсэгт таны FreeBSD дээр тохируулсан хэвлэгчийг хэрхэн хэрэглэх
талаар өгүүлэх болно. Хэрэглэгчийн ашиглаж болох тушаалууд нь:
&man.lpr.1;
Хэвлэх үйлдлийг гүйцэтгэдэг
&man.lpq.1;
Хэвлэгчийн хэвлэх дарааллыг шалгадаг
&man.lprm.1;
Хэвлэгчийн хэвлэх дарааллаас устгадаг
Энд мөн удирдаж зохицуулах тушаалууд байдаг. Тэр нь
Хэвлэгчдийг зохицуулах
хэсэгт өгүүлсэн &man.lpc.8; тушаал юм.
&man.lpr.1;, &man.lprm.1;, мөн &man.lpq.1; гэсэн эдгээр тушаалууд
нь бүгдээрээ гэсэн сонголт
авдаг бөгөөд үүгээрээ /etc/printcap файлд
буй хэвлэгч/дараалалтай ажилладаг. Энэ нь хэвлэгчийн ажлыг
нэмэх, устгах эсвэл хэвлэгдэж байгаа ажлыг шалгах зэрэгт хэрэглэгддэг.
Хэрэв та сонголт хэрэглэдэггүй бол
PRINTER гэсэн орчны хувьсагчийн утгыг энэ тушаал
хэрэглэдэг. Эцэст нь хэрэв танд PRINTER
орчны хувьсагч зарлагдаагүй бол lp
нэртэй хэвлэгчийг анхдагч хэвлэгч гэж ханддаг.
Энд анхдагч хэвлэгч гэдэг нь
PRINTER орчны хувьсагч дотор буй хэвлэгч юм уу
эсвэл уг орчны хувьсагчид хэвлэгч заагдаагүй байвал
lp гэсэн нэртэй хэвлэгч байна гэж авч үзэхийг
хэлж байгаа юм.
Хэвлэх ажиллагаа
Файлыг хэвлэхийн тулд:
&prompt.user; lpr файлын-нэр ...
хэвлэх нь
Энэ нь жагсааж өгсөн файлуудыг
анхдагч хэвлэгч рүү илгээж хэвлэдэг. Хэрэв та ямар ч файл зааж
өгөөгүй бол &man.lpr.1; нь гарнаас оруулах утгуудыг
хэвлэгч рүү илгээдэг. Жишээ нь дараах тушаал нь
системийн чухал файлуудыг хэвлэнэ:
&prompt.user; lpr /etc/host.conf /etc/hosts.equiv
Хэвлэгчийг онцгойлж сонгохыг хүсвэл :
&prompt.user; lpr -P хэвлэгчийн-нэр файлын-нэр ...
Дараах жишээн дээр тухайн байгаа сангийн файлуудыг
жагсааж rattan нэртэй
хэвлэгч рүү илгээхийх харуулах болно:
&prompt.user; ls -l | lpr -P rattan
Ямар ч файлын жагсаалт өгөөгүй болохоор
&man.lpr.1; тушаал нь ls
-l тушаалын гаралтыг өөрийнхөө оруулга гэж авч үзсэн байна.
&man.lpr.1; тушаал нь файл хувиргалт хийх,
олон хуулбарлаж хэвлэх гэх мэтчилэн маш олон төрлийн сонголт
хүлээн авч хэвлэх үйлдлийнхээ загварыг өөрчилж чаддаг.
Хэвлэх сонголтууд
хэсгээс нэмэлт мэдээллүүдийг уншина уу.
Хэвлэж буй ажлыг шалгах
хэвлэх ажиллагаа
&man.lpr.1; тушаалаар хэвлэгдэх зүйлс
LPD түр хадгалагч дээр очдог бөгөөд
тэдгээрийг ерөнхийд нь хэвлэгдэх ажил
гэж нэрлэдэг.
Хэвлэгч болгонд хэвлэгдэх ёстой ажлууд жагсаагдсан байдаг бөгөөд
таны хэвлэхийг хүссэн юм тань бусад хэрэглэгчидтэй адилхан
хэвлэгдэх дараалалд ээлжээ хүлээгээд зогсож байдаг. Хэвлэгч нь
ирсэн зүйлсийг хэн-түрүүлж-ирнэ түүнийг-түрүүлж-хэвлэнэ гэсэн
зарчим баримталж хэвлэдэг.
Анхдагч хэвлэгчийн дарааллыг харуулахын тулд &man.lpq.1;
тушаалыг бичдэг. Хэрэв хэвлэгчээр нь сонгож харахыг хүсвэл
сонголт хэрэглэдэг. Жишээлбэл
&prompt.user; lpq -P bamboo
гэсэн тушаал нь bamboo нэртэй хэвлэгч дээр байгаа
хэвлэх дарааллыг хардаг. Доорх хэсэгт lpq
тушаалын гаралтыг харуулав:
bamboo is ready and printing
Rank Owner Job Files Total Size
active kelly 9 /etc/host.conf, /etc/hosts.equiv 88 bytes
2nd kelly 10 (standard input) 1635 bytes
3rd mary 11 ... 78519 bytes
Энэ нь bamboo хэвлэгчид гурван файл
жагсаагдан ээлжээ хүлээж байгааг харуулсан байна.
Эхний ээлжит ажлыг kelly хэрэглэгч илгээсэн бөгөөд
хэвлэх дугаар нь
9 байна.
Хэвлэх ажил болгон давтагдаагүй өөрийн гэсэн дугаар авдаг.
Та хэвлэх дарааллын энэ дугаарыг хэрэгсэхгүй байж болох ч гэсэн
хэрэв хэвлэх ажлыг цуцлах хэрэг гарвал уг дугаарыг мэдэж байх нь
танд хэрэгтэй билээ. Энэ талаар Хэвлэх ажлыг устгах хэсгээс
харна уу.
Ес гэсэн дугаартай хэвлэх ажил нь хоёр ширхэг файлаас
бүтсэн байна.
&man.lpr.1; тушаалд хэрэв олон файл өгсөн бол тэдгээрийг нэг ажилд
тооцдог. Энэ ажил нь одоогийн идэвхитэй ажил (Rank
нэртэй баганад active гэж бичсэн байгааг
анхаарна уу) бөгөөд хэвлэгч яг одоо түүнийг хэвлэж байна гэсэн үг.
Хоёр дахь ажил нь стандарт оруулгаас &man.lpr.1; тушаал уруу
илгээгдсэн ажил байна. Гурав дахь ажил нь mary
хэрэглэгчээс илгээгдсэн бөгөөд нэлээн их хэмжээнийх юм байна. Файлын
нэрийн урт нь их байгаа учраас &man.lpq.1; нь түүнийг
гурван цэгээр товчилж харуулсан байна.
&man.lpq.1; тушаалын гаралтын хамгийн эхний мөр бас чухал
утга илэрхийлдэг нь:
хэвлэгч яг одоо юу хийж байгааг (ядаж хэвлэгчийн юу хийж байгааг
LPD нөхөр бодож байгааг) харуулдаг.
&man.lpq.1; тушаал нь мөн сонголтыг дэмждэг
бөгөөд энэ нь уртасгасан жагсаалтыг харуулдаг юм. Доор
lpq -l тушаалын гаралтыг харуулав:
waiting for bamboo to become ready (offline ?)
kelly: 1st [job 009rose]
/etc/host.conf 73 bytes
/etc/hosts.equiv 15 bytes
kelly: 2nd [job 010rose]
(standard input) 1635 bytes
mary: 3rd [job 011rose]
/home/orchid/mary/research/venus/alpha-regio/mapping 78519 bytes
Хэвлэх ажлыг устгах
Хэрэв та хэвлэе гэсэн бодлоо өөрчилбөл &man.lprm.1; тушаалаар
хэвлэгдэх ажлыг устгаж болно. Мөн та
&man.lprm.1; тушаалаар хэвлэгдэж байгаа ажлыг бас устгаж болдог боловч
зарим хэсэг нь хэвлэгдэж магадгүй юм.
Анхдагч хэвлэгчээс ажил устгахын тулд эхлээд
&man.lpq.1; тушаал хэрэглэж дарааллынх нь дугаарыг нь мэддэг.
Тэгээд дараа нь:
&prompt.user; lprm дарааллын-дугаар
Хэвлэгдэх ажлыг хэвлэгчийн нэрийг нь онцгойлж хандан
устгахын хүсвэл
сонголт хэрэглэнэ.
Дараах тушаал нь bamboo нэртэй хэвлэгчээс
10 дугаартай ажлыг устгана:
&prompt.user; lprm -P bamboo 10
&man.lprm.1; тушаалын хэд хэдэн товчлол бий:
lprm -
Танд хамаатай бүх хэвлэгдэх ажлыг устгадаг (анхдагч хэвлэгчээс).
lprm хэрэглэгч
Хэрэглэгч-д хамаатай бүх
ажлыг устгана (анхдагч хэвлэгчээс). Супер хэрэглэгч мэдээж
бүх хэрэглэгчдийн ажлыг устгаж болох бөгөөд хэрэв та биш бол
зөвхөн өөрийнхөө л ажлыг устгана.
lprm
Ямар ч дарааллын дугаар, хэрэглэгчийн нэр,
эсвэл сонголт зэргийг оруулаагүй
бол танд хамаатай яг одоо хэвлэгч дээр идэвхитэй байгаа
ажлыг &man.lprm.1; устгадаг. Супер хэрэглэгч бол
яг одоо идэвхитэй байгаа хэний ч дараалал байсан гэсэн устгана.
Дээрх товчлолуудыг сонголт ашиглан хэвлэгчийн
нэр зааж өгөн ямар нэгэн хэвлэгч рүү онцгойлон хандаж болдог.
Жишээлбэл дараах тушаал нь rattan хэвлэгчээс
тухайн хэрэглэгчийн бүх дарааллыг устгана:
&prompt.user; lprm -P rattan -
Хэрэв та сүлжээний орчинд ажиллаж байгаа бол
&man.lprm.1; тушаал нь өөр ижил нэртэй хэвлэгч
өөр машинд залгаатай байсан ч зөвхөн илгээсэн компьютерийн л дарааллыг
устгахад зөвшөөрдөг. Доорх жишээнд үүнийг тодруулав:
&prompt.user; lpr -P rattan myfile
&prompt.user; rlogin orchid
&prompt.user; lpq -P rattan
Rank Owner Job Files Total Size
active seeyan 12 ... 49123 bytes
2nd kelly 13 myfile 12 bytes
&prompt.user; lprm -P rattan 13
rose: Permission denied
&prompt.user; logout
&prompt.user; lprm -P rattan 13
dfA013rose dequeued
cfA013rose dequeued
Энгийн текстээс өөр зүйлс хэвлэх нь: Хэвлэх сонголтууд
&man.lpr.1; тушаал нь текст загварчлах, зураг файлыг
өөр хэлбэрт хувиргах, олон хуулбар хийх, хэвлэгдэж байгаа
файлууд уруу хандах гэх мэтчилэн маш олон сонголттой. Энэ
хэсэгт тэр тухай зааварлах болно.
Хэлбэршүүлэх болон хувиргах сонголтууд
Дараах &man.lpr.1;-н сонголтууд нь хэвлэгдэх ажлын
хэлбэршүүлэлтийг хянадаг. Эдгээр сонголтуудыг хэрэв таны
- хэвлэх зүйлс тань энгийн текст хэлбэртэй биш юмуу эсвэл
+ хэвлэх зүйлс тань энгийн текст хэлбэртэй биш юм уу эсвэл
текстээ &man.pr.1; хэрэгсэл ашиглан өөрчилж хэвлэх үед
хэрэглэнэ.
&tex;
Жишээлбэл дараах тушаал нь fish-report.dvi
нэртэй DVI төрлий файлыг (&tex; төрлийн бичилтийн системийн ) bamboo хэвлэгч рүү явуулна:
&prompt.user; lpr -P bamboo -d fish-report.dvi
Энэ сонголт нь хэвлэгдэх гэж буй бүх файлд хэрэгждэг болохоор
жишээ нь та DVI болон ditroff файлуудыг хамт хэвлэгч рүү илгээж
болохгүй. Түүний оронд файлуудыг тусад нь тусдаа сонголттой илгээх
хэрэгтэй.
болон
сонголтуудаас бусад бүх сонголтуудад
хэвлэгч дээр суугдсан хөрвүүлж хувиргадаг шүүгч ажиллагаа
шаардагддаг. Жишээ нь сонголт DVI
хөрвүүлж хувиргадаг шүүлт шаарддаг. Хувиргагч шүүлтүүрүүд
хэсэгт тодорхой өгүүлсэн буй.
cifplot файлуудыг хэвлэнэ.
DVI файлуудыг хэвлэнэ.
FORTRAN текст файлуудыг хэвлэнэ.
plot төрлийн зураг график файлуудыг хэвлэнэ.
Гаралтыг тоогоор зай авч
хэвлэнэ. Хэрэв та тоо оруулахгүй
тушаавал 8 гэсэн зайгаар хэвлэнэ. Энэ сонголт зөвхөн тодорхой хэдэн
шүүлтүүртэй л ажилладаг.
сонголт болон тоо хоёрын завсар
ямар ч зай байж болохгүй.
Текст файлд буй зарим хянагч тэмдэгтүүдтэй нь
шууд үсэгчлэн хэвлэнэ.
ditroff (төхөөрөмж болгоноос хамааралгүй troff) өгөгдлийг
хэвлэнэ.
-p
Хэвлэхээсээ өмнө энгийн текстийг &man.pr.1; хэрэгслээр
хэлбэршүүлдэг. Нэмэлт мэдээллийг &man.pr.1; гарын авлагаас
харна уу.
&man.pr.1; хуудасны толгой хэсэгт файлын нэрийг
байрлуулахын оронд зааж өгсөн Гарчиг-г
хэвлэдэг. Энэ сонголт нь гэхдээ зөвхөн
сонголт хэрэглэсэн үед л хэрэгждэг.
troff өгөгдлийг хэвлэнэ.
raster өгөгдлийг хэвлэнэ.
Жишээ: Дараах тушаал нь &man.ls.1;-н гарын авлагыг
аятайхан загварчлаад анхдагч хэвлэгчээр хэвлэнэ:
&prompt.user; zcat /usr/share/man/man1/ls.1.gz | troff -t -man | lpr -t
&man.zcat.1; тушаал нь &man.ls.1; гарын авлагын эх
шахсан файлыг нь задлаад GNU troff хэлбэрт оруулдаг
&man.troff.1; тушаал уруу дамжуулна. Уг хэлбэрт оруулсны дараа
&man.lpr.1; руу дамжигдах бөгөөд энэ нь хэвлэх ажлыг
LPD түр хадгалагч уруу илгээдэг.
Бид сонголт &man.lpr.1; дээр хэрэглэсэн
болохоор түр хадгалагч хэвлэгдэх үед GNU troff гаралтыг
хэвлэгчийн ойлгох хэлбэрт хувиргаж хэвлэнэ.
Хэвлэлтэд хандах сонголтууд
&man.lpr.1; тушаалд өгсөн дараах сонголтууд
LPD дээрх хэвлэгдэх ажлуудад
онцгойлж ханддаг:
-# хуулбарлах-тоо
Зөвхөн нэг удаа хэвлэгдэх ажлуудыг хуулбарлах-тоогоор хувилдаг. Систем хянаж зохицуулагч албатай хүн магадгүй
хэвлэгчийн ингэж ахин дахин хуулбарлаж хэвлэхийн оронд
хувилах фото хуулбар үүсгээд түүнийгээ шууд буулгах
сонголт санал танд тавьж болох юм. Олон хуулбарлалтыг
хязгаарлах хэсэгт тодорхой заасан байгаа.
Доорх жишээн дээр parser.c файлыг
гурав, parser.h файлыг мөн гурав хувилж
хэвлэв:
&prompt.user; lpr -#3 parser.c parser.h
-m
Хэвлэх ажил дууссаны дараа захиа илгээнэ.
Хэвлэгдэх ажил дууссаны дараа LPD
систем таны бүртгэл рүү захиа явуулдаг.
Захиан дотроо таны хэвлэх ажиллагаа амжилттай болсон эсвэл
алдаа гарсан тухай мэдэгддэг бөгөөд алдаа гарсан байвал
(голдуу) ямар алдаа гарсныг нь бичсэн байдаг.
-s
Түр хадгалагч сан уруу хуулахгүйгээр уг файлуудад
тэмдэгт холбоос үүсгэдэг.
Хэрэв та том хэмжээний файл хэвлэх гэж байгаа бол
энэ сонголт танд тун хэрэг болно. Ингэснээр түр хадгалагчид
буй дискний хэмжээг хэмнэдэг ( таны том хэмжээний файл
түр хадгалагчийн хэмжээнээс хэтэрч түүнтэй зэрэгцээ орших
зай уруу илүүдэж гарах аюултай). LPD
мөн хэвлэх файлыг хуулах гэж цаг зарцуулахгүй түргэн байх
болно.
Нэг сул тал бий:
LPD нь хэвлэгдэх файл уруу
шууд хандаж байгаа болохоор хэвлэгдэж дуусахаас нааш та уг файлыг
засварлаж чадахгүй байх болно.
Хэрэв та сүлжээгээр өөр хэвлэгч рүү хэвлэж байгаа бол
LPD нь уг компьютераас алсад буй
хэвлэгч рүү файлыг хуулдаг болохоор сонголт
нь дотоод зайгаа хэмнэхээс биш алсад буй компьютерийн
дискний зайг хэмнэдэггүй. Гэвч ийм байсан ч хэрэгтэй сонголт билээ.
-r
- Түр хадгалагч уруу хуулсны дараа юмуу эсвэл
+ Түр хадгалагч уруу хуулсны дараа юм уу эсвэл
сонголт хэрэглэж хэвлэсний дараа уг файлыг
утсгана. Энэ сонголтыг тун болгоомжтой хэрэглэнэ үү!
Хуудасны толгой хэсгийг загварчлах сонголтууд
&man.lpr.1; тушаалд хэрэглэсэн эдгээр сонголтууд нь
хуудасны толгой хэсэгт хэвлэгддэг текстийг зааж өгөхөд
хэрэглэгддэг. Хэрэв хуудасны толгой хэсгийг өөр програм
өөрчилнө гэж заасан байвал энэ сонголт хүчингүй болдог.
Хуудасны толгой
хэсэг хэсэгт энэ талаар тодорхой өгүүлсэн байгаа.
-C текст
Толгой хэсэгт байдаг компьютерийн нэрийг
зааж өгсөн текстээр орлуулдаг.
Ердийн үед бол уг хэвлэх ажлыг илгээсэн компьютерийн нэр байдаг.
-J текст
Толгой хэсэгт байдаг хэвлэх ажлын нэрийг зааж өгсөн
текстээр орлуулдаг.
Ердийн үед ажлын нэр нь хэвлэх файлын нэр байдаг ба
хэрэв та консолийн стандарт оруулга хэрэглэсэн бол
stdin гэж байдаг.
-h
Толгой хэсэггүй хэвлэнэ.
Хэрэв өөр програмаар толгой хэсэг нь бэлтгэгдсэн бол
энэ сонголт зарим тохиолдолд хүчингүй болдог. Хуудасны
толгой хэсэг хуудсанд энэ тухай тайлбарласан буй
Хэвлэгчдийг зохицуулах
Хэвлэгчдийг зохицуулагчийн зүгээс тэдгээрийг суулгаж шалгахад
үүрэгтэй байдаг. &man.lpc.8; тушаал ашиглан хэвлэгчтэйгээ
та олон аргаар харилцаж чадна. &man.lpc.8; тушаал ашиглан
Хэвлэгчийг эхлүүлэх болон зогсоох
Хэвлэгдэх дарааллыг хорих болон зөвшөөрөх
Дараалалд буй хэвлэгдэх ажлын ээлж дарааг өөрчлөх
Эхлээд жаахан тодруулцгаая: Хэрэв хэвлэгч зогссон
бол дараалалд буй ямар ч ажлыг хэвлэхгүй. Хэрэглэгчид хэвлэх
ажил илгээж болох бөгөөд тийм ажлууд бүгд дараалалд нэмэгдэж
- хэвлэгчийг эхлэх хүртэл юмуу эсвэл дарааллыг
+ хэвлэгчийг эхлэх хүртэл юм уу эсвэл дарааллыг
цэвэрлэх хүртэл тэнд хадгалагдана.
Хэрэв дараалал хоригдсон бол ямар ч
хэрэглэгч (root хэрэглэгчээс бусад)
хэвлэгч рүү юм илгээж чадахгүй. Дараалал
зөвшөөрөгдсөн үед л хэвлэх ажил хүлээж авдаг.
Хэвлэгч эхлэх үедээ мөн хоригдсон
дарааллыг хоосортол нь хэвлэнэ.
&man.lpc.8; тушаалыг хэрэглэхийн тулд та
root эрхтэй байх хэрэгтэй байдаг. Энгийн
хэрэглэгчид бол &man.lpc.8; тушаалыг хэвлэгчийн
төлөв байдал юм уу эсвэл гацсан хэвлэгчийг
эхлүүлэхэд хэрэглэнэ.
Энд &man.lpc.8; тушаалын нэгтгэсэн жагсаалтыг харуулав.
Ихэнх тушаалуудад онцгойлон хэвлэгч рүү хандахын тулд
хэвлэгчийн-нэр нэмж өгдөг. Хэрэв
та all гэж хэвлэгчийн-нэр-н
оронд өгвөл /etc/printcap файл жагсаалттай
буй бүх хэвлэгчийг илэрхийлэх болно.
abort
хэвлэгчийн-нэр
Одоогийн хэвлэж байгаа ажлыг цуцлаад хэвлэгчийг
зогсооно. Хэрэв дараалал хоригдоогүй бол хэрэглэгчид хэвлэх
зүйлс илгээж байж болно.
clean
хэвлэгчийн-нэр
Хэвлэгчийн түр хадгалагчид буй хуучин файлуудыг устгана.
LPD уг файлыг ямар нэгэн шалтгааны
улмаас устгаагүй байж болох юм. Энэ нь хэвлэх үед
алдаа гарах, эсвэл зохион байгуулах зарим үйлдэл хийгдэх гэх
мэт янз бүрийн шалтгаан байж болно. Энэ тушаал түр хадгалагч
санд хамаарахгүй файлуудыг шалгаж олоод устгадаг.
disable
хэвлэгчийн-нэр
Шинээр ирэх ажлуудад дарааллыг хорьно. Хэрэв хэвлэгч тухайн үед хэвлэж байвал
дараалалд үлдсэн байгаа зүйлсүүдийг хэвлэдэг.
Супер хэрэглэгч (root) дараалал хоригдсон
байсан ч хэвлэх зүйл илгээдэг.
Энэ тушаал шинэ хэвлэгчийн суулгац юм уу шүүлтийг шалгахад
их хэрэгтэй. Жишээ нь хэвлэх дарааллыг хориод
root эрхээр хэвлэж туршиж болно.
Бусад хэрэглэгчид дарааллыг идэвхжих хүртэл
дараалал уруу ажил илгээж чадахгүй.
down хэвлэгчийн-нэр
мэдээлэл
Хэвлэгчийг унтраана. disable тушаалыг
stop-тай хамт хэрэглэсэнтэй ижил.
- Хэрэв хэрэглэгч хэвлэгчийн &man.lpq.1; юмуу эсвэл
+ Хэрэв хэрэглэгч хэвлэгчийн &man.lpq.1; юм уу эсвэл
lpc
status тушаал хэрэглэн төлөв байдлыг
мэдье гэсэн үед уг зааж өгсөн мэдээлэл
харуулагддаг.
enable
хэвлэгчийн-нэр
Хэвлэгчийн дарааллыг зөвшөөрдөг. Хэрэглэгч хэвлэгч рүү
юм илгээж болох боловч хэвлэгч эхлэхээс нааш хэвлэгдэхгүй.
help
тушаал
тушаалын хэрэглэх тусламжийг харуулдаг. Хэрэв тушаал бичилгүйгээр тушаавал боломжтой бүх
тушаалын ерөнхий мэдээллийг харуулна.
restart
хэвлэгчийн-нэр
Хэвлэгчийг эхлүүлдэг. Ердийн хэрэглэгчид энэ тушаалыг хэрэв
ямар нэгэн тохиолдлоор LPD гацсан үед
- хэвлэгчийг эхлүүлэхэд хэрэглэж болдог боловч stop юмуу
+ хэвлэгчийг эхлүүлэхэд хэрэглэж болдог боловч stop юм уу
down тушаал хэрэглэн ажиллаж байгаа хэвлэгчийг
зогсоож чаддаггүй. restart тушаал нь
abort тушаалыг
start тушаалтай хэрэглэсэнтэй ижилхэн.
start
хэвлэгчийн-нэр
Хэвлэгчийг эхлүүлнэ. Хэвлэгч дараалалд байгаа ажлуудыг
хэвлэж эхэлдэг.
stop
хэвлэгчийн-нэр
Хэвлэгчийг зогсооно. Хэвлэгч яг хэвлэж байсан ажлаа дуусгаад
дараалалд байгаа ажлуудыг хэвлэлгүйгээр зогсоно. Хэвлэгч зогссон
байсан ч хэрэглэгчид хэвлүүлэх ажлаа дараалалд илгээж болно.
topq хэвлэгчийн-нэр
- ажил-юмуу-хэрэглэгчийн-нэр
+ ажил-эсвэл-хэрэглэгчийн-нэр
хэвлэгчийн-нэр нэртэй хэвлэгчийн
дараалалд байгаа ажлуудын хамгийн дээд хэсэгт нь
зааж өгсөн хэрэглэгчийн-нэр хэрэглэгчийн
ажлыг оруулдаг. Энэ тушаалыг
all гэж
хэвлэгчийн-нэр-н оронд хэрэглэх боломжгүй.
up
хэвлэгчийн-нэр
down тушаалын эсрэгээр
уг хэвлэгчийг шинээр эхлүүлдэг.
start тушаалыг
enable-тай хэрэглэсэнтэй ижилхэн.
&man.lpc.8; нь дээрх тушаалуудыг тушаал бичих мөрнөөс
хүлээж авдаг. Хэрэв та ямар ч тушаал оруулаагүй бол &man.lpc.8; нь
exit юм уу
quit, эсвэл end-of-file тэмдэгт илгээх хүртэл
гарнаас тушаал оруулж ажиллах харилцах горимд шилждэг.
Хэвлэгчийн стандарт түр хадгалагчидтай ижил хадгалагчид
Хэрэв та энэ гарын авлагыг эхнээс нь уншиж байгаа бол FreeBSD-тэй цуг ирдэг
түр хадгалах систем болох LPD-ийн
талаар бүх л мэдэж болох зүйлсийг одоо сурсан байх ёстой. Та үүний олонхи
дутагдалтай талуудыг үнэлж чадах байх. Энэ нь дараах асуултанд хүргэдэг:
Өөр ямар (FreeBSD-тэй ажилладаг) түр хадгалах системүүд
байдаг вэ?
LPRng
LPRng
LPRng буюу LPR: the Next
Generation
гэгддэг дараа үеийн систем нь PLP-ийг дахин
бичсэн хувилбар юм. Патрик Пауэл болон Жастин Мэйсон (PLP-ийн гол арчлагч)
нар нийлэн LPRng-г хийсэн юм.
LPRng-ийн гол сайт бол юм.
CUPS
CUPS
CUPS буюу Common UNIX Printing
System нь &unix; дээр тулгуурласан үйлдлийн системүүдэд зориулсан
зөөгдөж болох хэвлэх давхаргын боломжийг олгодог. Энэ нь
бүх &unix; үйлдвэрлэгчид болон хэрэглэгчдэд зориулж стандарт
хэвлэх шийдлийг дэмжихийн тулд Easy Software Products-аас
хөгжүүлэгдсэн юм.
CUPS нь Internet Printing
Protocol (IPP) буюу Интернэтийн Хэвлэх Протоколыг
ашиглаж хэвлэх ажлууд болон дарааллуудыг удирдах үндсээ болгодог.
Line Printer Daemon (LPD) буюу Шугамын
Хэвлэгчийн Дэмон, Server Message Block (SMB)
буюу Серверийн Мэдэгдлийн Блок, болон AppSocket (JetDirect гэгддэг)
протоколууд нь багасгасан ажиллагаатайгаар бас дэмжигдсэн байдаг.
CUPS нь амьдралд байх &unix; дээрх хэвлэлтийг дэмжихийн тулд
сүлжээний хэвлэгч олох (browsing) болон PostScript Printer Description
(PPD) буюу PostScript Хэвлэгчийн Тайлбар дээр
суурилсан хэвлэх тохируулгуудыг нэмдэг.
CUPS-ийн гол сайт нь юм.
Алдааг олж засварлах
&man.lptest.1; програмын тусламжтайгаар энгийн шалгах
үйлдэл хийж дуусахад та зөв хэвлэгдсэн хүссэн үр дүнд биш
харин дараах алдаануудтай тулгарч болзошгүй юм:
- Хэвлэж болж байна, гэхдээ хэсэг хугацааны дараа юмуу эсвэл
+ Хэвлэж болж байна, гэхдээ хэсэг хугацааны дараа юм уу эсвэл
анхнаасаа хуудасны тал хэсгийг хэвлээд зогсох.
Хэвлэгч дээд хэсгийг нь хэвлээд хэсэг хугацааны дараа
юу ч хийхгүй болох. Ийм үед та хэвлэгч дээрх
PRINT REMAINING эсвэл FORM FEED товч дарж үлдсэн хэсгийг нь
хэвлэх эсэхийг харах хэрэгтэй.
Хэрэв хэвлэгч өөр хэвлэх юм байгаа эсэхийг хүлээгээд байгаа
тийм нөхцөлд орвол хэвлэгч рүү
FORM FEED тэмдгийг илгээснээр (эсвэл ямар нэгэн юм) уг асуудал
шийдэгдэж болох юм. Өөрийнхөө түр хадгалагч дээр орж ирсэн өгөгдлийг
шууд хэвлэдэг хэвлэгчдэд иймэрхүү арга хэрэглэхэд хангалттай билээ.
Хэрэв өмнөх хуудас нь хуудасны тал хүртэл байгаад дараагийн хуудас нь
шинээр хуудаснаас эхлэх байсан болоод дууссан хуудасны тал
хэсгээс хэвлэхгүй байгаад байх нөхцөл үүссэн байж болзошгүйг
шалгахад мөн илүүдэхгүй.
/usr/local/libexec/if-simple
бүрхүүлийн скриптэд оруулсан дараах оруулга нь хэвлэх
үйлдлийн дараа хэвлэгч рүү хуудас дууссан тэмдэгт илгээнэ:
#!/bin/sh
#
# if-simple - Simple text input filter for lpd
# Installed in /usr/local/libexec/if-simple
#
# Simply copies stdin to stdout. Ignores all filter arguments.
# Writes a form feed character (\f) after printing job.
/bin/cat && printf "\f" && exit 0
exit 2
Гэхдээ энэ нь хачирхалтай нөлөө
үүсгэж болох юм.
Та дараах зүйлсийг хуудсан дээрээ харах болно:
!"#$%&'()*+,-./01234
"#$%&'()*+,-./012345
#$%&'()*+,-./0123456
MS-DOS
OS/2
ASCII
Энэ нь таныг шинэ мөр илэрхийлдэг тэмдэгт хөрвүүлэгдээгүй
улмаас өнөөх хачирхалтай нөлөөний хохирогч
нь болсон байна гэдгийг илэрхийлж байна.
&unix; төрлийн үйлдлийн системүүд мөр дууссаныг илэрхийлэхийн тулд
ASCII-н 10 гэсэн дугаарыг буюу line feed (LF) гэсэн нэг л
тэмдэгт хэрэглэдэг. Харин &ms-dos;, &os2;, болон бусад үйлдлийн
системүүд ASCII-н 10 ба ASCII-н
13 (CR буюу шинэ мөр эхлэх) гэсэн хоёр тэмдгийг хамтад нь
хэрэглэдэг. Ихэнх хэвлэгч нар шинэ мөрийг илэрхийлэхдээ
&ms-dos;-н шийдлийг хэрэглэдэг.
Хэрэв та FreeBSD-с хэвлэхээр бол таны текстүүд
зөвхөн мөр дууссан тэмдэгт л агуулсан байгаа.
Мөр дууссан тэмдэгтийг хэвлэгч хүлээж авангуутаа хуудсаа нэг мөрөөр
дээшлүүлсэн мөртлөө яг тухайн байрлалдаа дараагийн тэмдэгт ирэхийг
хүлээж зогсдог. Энэ үед л шинэ мөр гэсэн тэмдэгт ирж байж хэвлэгчийн
толгой зүүн хэсэг рүүгээ гүйдэг билээ.
FreeBSD дараах маягаар хэвлэх хэрэгтэй байдаг:
Хэвлэгч CR тэмдэг хүлээж авлаа
Хэвлэгч CR гэж хэвлэв
Хэвлэгч LF тэмдэгт хүлээж авлаа
Хэвлэгч CR + LF гэж хэвлэх
Үүнийг залруулах хэдэн арга бий:
Хэвлэгчийнхээ тохируулгын цонхыг ашиглан
эдгээр тэмдэгтийг өөрөөр хөрвүүлж ойлгохоор тохируулах.
Иймэрхүү тохиргоо байдаг эсэхийг хэвлэгчийнхээ
гарын авлагад харах хэрэгтэй.
Хэрэв та системээ шинээр ачаалахдаа
давхар суусан өөр үйлдлийн систем рүү орвол
тухайн үйлдлийн системдээ тохируулж CR болон LF
тэмдэгтийн хөрвүүлэх тохиргоог
дахин хийх хэрэг гарч магадгүй юм.
FreeBSD-н цуваа холболтын таниулагч програм нь
автоматаар LF тэмдэгтийг CR+LF тэмдэгт рүү хувиргадаг.
Мэдээж энэ нь зөвхөн цуваа холболтоор
холбогдсон хэвлэгч дээр ажиллана. Энэ шинж чанарыг
идэвхжүүлэхийн тулд ms# хэрэгслийг
ашиглан onlcr горимыг хэвлэгчийн
/etc/printcap файл дотор оруулж
өгөх хэрэгтэй.
Хэвлэгчийн алгасаж болдог
escape code тэмдэгт
илгээж хэвлэгчийг LF тэмдэгт илгээгдсэн гэж ойлгуулж
болох юм. Хэвлэгчийн гарын авлагаас ийм тэмдэгт
дэмждэг эсэхийг харах хэрэгтэй. Хэрэв та тохирох тийм
тэмдэгт олсон бол текст шүүгч програмыг өөрчилж
эхлээд тэр тэмдэгтийг илгээгээд дараа нь
хэвлэх зүйлсийг илгээхээр засах хэрэгтэй.
PCL
Энд Hewlett-Packard PCL хэвлэгчийн ойлгодог
алгасаж болдог тэмдэгтийн текст шүүгч жишээг татаж үзүүлэв.
Энэ шүүгч нь LF тэмдэгтийг LF ба
CR гэж хөрвүүлээд хэвлэгч рүү
хэвлэх ажлыг илгээж дараа нь мөр дууссан тэмдэгтийг илгээж
хэвлэх ажил дууссаныг мэдэгддэг.
Энэ нь бараг бүх Hewlett Packard хэвлэгчдэд тохирдог.
#!/bin/sh
#
# hpif - Simple text input filter for lpd for HP-PCL based printers
# Installed in /usr/local/libexec/hpif
#
# Simply copies stdin to stdout. Ignores all filter arguments.
# Tells printer to treat LF as CR+LF. Ejects the page when done.
printf "\033&k2G" && cat && printf "\033&l0H" && exit 0
exit 2
Энд orchid нэртэй компьютерийн
/etc/printcap файлын жишээг харуулж байна.
Энд teak нэртэй Hewlett Packard
LaserJet 3Si хэвлэгчийг зэрэгцээ холболтоор холбосон байгаа.
Энд өмнө үзүүлсэн скриптийг текст шүүгчээ болгож хэрэглэсэн байгаа:
#
# /etc/printcap for host orchid
#
teak|hp|laserjet|Hewlett Packard LaserJet 3Si:\
:lp=/dev/lpt0:sh:sd=/var/spool/lpd/teak:mx#0:\
:if=/usr/local/libexec/hpif:
Энэ нь мөрүүдийг давхарлан хэвлэж байх.
Хэвлэгч мөрөө дээшлүүлсэнгүй.
Бүх мөрүүд дээд мөрөнд давхарлагдаж хэвлэгдэв.
Энэ хүндрэл нь өнөөх хачирхалтай нөлөөний
эсрэг
нөлөөлөл бөгөөд арай бага тохиолддог.
FreeBSD-н мөрийн төгсгөл илэрхийлсэн LF тэмдэгт нь
CR тэмдэгтээр солигдоод мөрөө шинээр ахиулалгүй хуудасны
эхэнд очиж дахин хэвлэчихсэн байна.
Хэвлэгчийн тохируулгын цонх ашиглан LF болон CR
тэмдэгтүүдийг дараах маягаар хөрвүүлэхээр тохируулах хэрэгтэй:
Хэвлэгчийн хүлээж авалт
Хэвлэгчийн хэвлэлт
CR
CR
LF
CR + LF
Хэвлэгч тэмдэгт гээх үзэгдэл.
Хэвлэгч хэвлэх үедээ мөрөнд зарим тэмдэгтүүдийг хэвлэхгүй
болдог. Энэ хүндрэл нь хэвлэгч ажиллахгүй болох эсвэл маш их тэмдэгт
гээж эхлэх зэргээс илүү дор үзэгдэл юм.
Хүндрэлийн шалтгаан нь цуваа холболтоор компьютерийн илгээсэн
хурдтай хэвлэгчийн хэвлэх хурд таарахгүй байгаагаас үүсдэг
(ийм хүндрэл зэрэгцээ холбосон хэвлэгчдэд тулгардаггүй).
Энэ хүндрэлийг давах хоёр арга бий:
Хэрэв хэвлэгч нь XON/XOFF гэсэн урсгал зохицуулагчийг
дэмждэг бол ms# шинж чанарыг ашиглан
ixon горимыг FreeBSD дээр хэрэглэхээр
тааруулах хэрэгтэй.
Хэрэв хэвлэгч нь carrier урсгал зохицуулагч дэмждэг бол
ms# шинж чанарыг ашиглан crtscts
горимыг ашиглах хэрэгтэй.
Ийм урсгал зохицуулагчид тааруулж цуваа холболтоо зөв
холбосон эсэхээ магадлах хэрэгтэй.
Хог хэвлэх үзэгдэл.
Хэвлэгч хүссэн текстийг хэвлэхийн оронд
хог хэвлээд эхлэв.
Энэ нь цуваа холболт буруу холбогдсоноос үүсдэг үзэгдэл.
Дамжуулах хурдны давтамжийн br шинж чанарыг
шалгаад
ms# шинж чанараар өгөгдөл тэгшилж
илгээнэ гэх зэрэг
/etc/printcap файлд байгаа
тохиргоотой тохирч буй эсэхийг шалгах хэрэгтэй.
Юу ч болохгүй байх.
Хэрэв юу ч болохгүй байвал хүндрэл нь хэвлэгчид биш
FreeBSD-д байж болох юм. /etc/printcap
файлд бүртгэл файл хэрэглэнэ гэсэн
(lf) шинж чанарыг нэмэх хэрэгтэй.
Жишээ нь энд rattan оруулганд
lf шинж чанар нэмж байна:
rattan|line|diablo|lp|Diablo 630 Line Printer:\
:sh:sd=/var/spool/lpd/rattan:\
:lp=/dev/lpt0:\
:if=/usr/local/libexec/if-simple:\
:lf=/var/log/rattan.log
Тэгээд дахиад хэвлэх гээд оролдоод үз. Гарч болзошгүй алдааны мэдэгдэл
байгаа эсэхийг бүртгэлийн файлаас (бидний жишээн дээр
/var/log/rattan.log) шалгах хэрэгтэй.
Мэдэгдлүүдээс хамаарч асуудлыг засахыг оролдох хэрэгтэй.
Хэрэв та lf шинж чанар зааж өгөөгүй бол,
LPD нь
/dev/console файлыг анхдагч гэж авч үзнэ.
diff --git a/mn_MN.UTF-8/books/handbook/users/chapter.sgml b/mn_MN.UTF-8/books/handbook/users/chapter.sgml
index 14b0622183..f49cc2d0e1 100644
--- a/mn_MN.UTF-8/books/handbook/users/chapter.sgml
+++ b/mn_MN.UTF-8/books/handbook/users/chapter.sgml
@@ -1,1012 +1,1012 @@
Нэйл
Блэки-Милнер
Бичсэн
Шагдарын
Нацагдорж
Орчуулсан
Хэрэглэгчид ба үндсэн бүртгэл зохицуулалт
Ерөнхий агуулга
FreeBSD суусан компьютерийг нэг зэрэг олон хэрэглэгч хэрэглэж болдог.
Мэдээж, тодорхой мөчид дэлгэцийн урд гар ашиглаж зөвхөн нэг хэрэглэгч суудаг ч
бүлэгт гарсны дагуу олон терминал нээгээгүй л бол.
, олон хэрэглэгчид сүлжээгээр холбогдож өөрсдийнхөө ажлыг гүйцэтгэж чадна.
Системийг хэрэглэхийг хүссэн хэрэглэгч нь бүртгэлтэй байх ёстой.
Энэ бүлгийг уншсаны дараа, та дараах зүйлсийг мэдэх болно:
FreeBSD систем дэх хэрэглэгчдийн төрөл бүрийн бүртгэлийн ялгаа.
Хэрэглэгчийн бүртгэл хэрхэн нэмэх.
Хэрэглэгчийн бүртгэлийг хэрхэн устгах.
Хэрэглэгчийн бүтэн нэр, эсвэл эрхэмлэдэг shell зэрэг бүртгэл мэдээллийг хэрхэн өөрчлөх.
Бүртгэлүүдийн бүлэг ба хэрэглэгч бүрд зарцуулагдах Процессор, мөн санах ойн хэмжээг
хэрэглэх эрх зэрэгт хэрхэн хязгаарлалт хийх.
Бүртгэлийн зохицуулалтыг хялбар болгохын тулд бүлгийг хэрхэн хэрэглэх.
Энэ бүлгийг уншиж эхлэхээсээ өмнө та дараах зүйлсийг мэдсэн байх хэрэгтэй:
&unix; болон FreeBSD-н үндсэн ойлголт().
Танилцуулга
Систем рүү хандах бүх хандалт, мөн хэрэглэгчээс гүйцэтгэгдэж байгаа
үйлдлүүд нь бүгд бүртгэлээр зохицуулагдана. Тийм болохоор FreeBSD дээр
бүртгэлийн зохицуулалт тун чухал.
FreeBSD системийн бүртгэл нь уг бүртгэлээ тодорхойлсон мэдээлэл
агуулж байдаг.
Хэрэглэгчийн нэр
Энэ хэрэглэгчийн нэр нь login: хэсэгт нэвтрэхдээ бичдэг нэр.
Хэрэглэгчийн нэр нь энэ компьютерт ийм нэрээр цорын ганц байх ёстой. Хоёр хэрэглэгч
нэг ижил нэртэй байж болохгүй. &man.passwd.5;;-д заасны дагуу зөв хэрэглэгчийн
нэр үүсгэх маш олон дүрэм бий. Ерөнхийдөө, та найман тэмдэгтээс хэтрэлгүй, цөөхөн
байж болно, бүгд бага үсгээр бичигдэх нэр хэрэглэнэ.
Нууц үг
Бүх бүртгэл нь харгалзах нууц үгтэй. Нууц үг нь хоосон байж болох бөгөөд
энэ тохиолдолд систем танаас нууц үг шаардахгүй. Энэ нь ердийн үед тийм сайн
санаа биш бөгөөд бүх бүртгэл өөрийн нууц үгтэй байх хэрэгтэй.
Хэрэглэгчийн ID (UID)
UID бол ихэнхдээ 0 ээс 65535 хүртэлх тоо байдаг ба
UID/GID дугааруудыг 4294967295 гэж их тоогоор сонгож болох боловч,
ийм дугаарууд нь хэрэглэгчийн дугаартай тооцон боддог програмуудад хүндрэл
учруулах магадлалтай.
, системд хэрэглэгчийг уг ганц гоц тоогоор танихад хэрэглэгддэг.
Дотоод ажиллагаандаа, FreeBSD нь UID дугаарыг хэрэглэж хэрэглэгчийг
таниж—FreeBSD-н хэрэглэгчийн нэр ашигладаг бүх тушаалууд нь уг хэрэглэгчтэй
ажиллахаасаа өмнө эхлээд энэ дугаар руу нь хувиргадаг.
Тэгэхээр, хэд хэдэн бүртгэл нь янз бүрийн нэртэй мөртлөө нэг UID дугаартай байж болно
гэсэн үг. Хэрэв тийм бол FreeBSD тэд нарыг нэг хэрэглэгч гэж тооцно. Мэдээж танд ингэж хийх
шаардлага байхгүй.
Бүлгийн ID (GID)
GID бол ихэнхдээ 0 ээс 65535 хүртэлх тоо байдаг ба
,
хэрэглэгчдийг бүлэглэсэн бүлгийг гоцолж танихад хэрэглэгддэг. Бүлэг нь хэрэглэгчдийн
UID болгон руу хандалгүйгээр бүлэглэгдсэн хэсэг хэрэглэгчдийг бүлгийн дугаараар нь
хандаж зохицуулахад хэрэглэдэг зарчим. Энэ нь зарим тохируулагч файлуудад маш
их зай хэмнэхэд тус болдог. Нэг хэрэглэгч нь нэгээс илүү олон бүлэгт байж болно.
Нэвтрэх төрөл
Нэвтрэх төрөл нь бүлэглэх зарчмын нэмэгдэл бөгөөд
систем дэх хэрэглэгчдийг ангилахад илүү дөхөм үзүүлдэг.
Нууц үг өөрчлөх давтамж
Анхны горимоороо FreeBSD нь хэрэглэгчдийг тодорхой давтамжтай
нууц үгээ солихыг шаарддаггүй. Энэ шаардлагыг нэгж хэрэглэгчид
хэрэгжүүлэхгүй байх, эсвэл хэсэг буюу бүх хэрэглэгчдийг тодорхой
хугацаа өнгөрсөний дараа нууц үгээ солих ёстойгоор хэрэгжүүлж болно.
Бүртгэлийн хүчинтэй огноо
Анхны горимоороо FreeBSD нь бүртгэлд хязгаар тавьдаггүй. Хэрэв
та бүртгэл үүсгэх үед уг бүртгэл нь тодорхой хугацаанд хүчинтэй байх
ёстой гэдгийг мэдэж байвал, жишээлбэл, сургуульд оюутнуудад хэрэглэгч
нээхдээ хэзээ дуусахыг нь мэдэж байх зэрэг ийм тохиолдолд бүртгэлд
та хүчинтэй байх огноог нь зааж өгч болдог. Хүчинтэй огноо хэтрэх үед
хэрэглэгч системд нэвтэрч чадахгүй бөгөөд харин уг бүртгэлд хамаарч
байсан файл болон сангууд хэвээрээ байна.
Хэрэглэгчийн бүтэн нэр
Хэрэглэгчийн нэр нь FreeBSD дээр цор ганц гоц байх ёстой
бөгөөд энэ нь заавал хэрэглэгчийн жинхэнэ нэр байх алба үгүй.
Тийм учраас энэ нэр нь уг бүртгэлд тохирсон нэмэлт мэдээлэл байж
болно.
Гэрийн сан
Гэрийн сан гэдэг нь систем дээр буй бүхлээр нь бичсэн сангийн
байршил бөгөөд хэрэглэгч системд нэвтэрч оронгуут энэ санд эхэлж ордог.
Энгийн тогтсон журманд, бүх хэрэглэгчийн гэрийн сангууд нь
/home/хэрэглэгчийн-нэр
эсвэл /usr/home/хэрэглэгчийн-нэр
-д байрлуулсан байдаг.
Хэрэглэгч нь гэрийн сан дотроо хувийн файлуудаа хадгалах бөгөөд мөн тэр дотроо
дурын сан үүсгэх боломжтой.
Хэрэглэгчийн бүрхүүл
Бүрхүүл нь хэрэглэгчийг системтэй харьцахад хэрэглэгдэх
анхны орчны бүрдлээр хангаж өгдөг. Маш олон төрлийн бүрхүүлүүд
байдаг бөгөөд туршлагатай хэрэглэгчид өөрсдийнхөө бүртгэлийн
тохиргоог өөрчилж эрхэмлэдэг бүрхүүлээ сонгож авдаг.
Бүртгэлийн гол гурван төрөл бий: Супер хэрэглэгч, систем хэрэглэгч, тэгээд хэрэглэгчийн бүртгэл. Супер хэрэглэгчийн
бүртгэлийг голдуу root гэж нэрлэдэг бөгөөд,
ямар ч эрхийн хязгаарлалтгүйгээр системийг зохицуулж чаддаг.
Систем хэрэглэгчид нь үйлчилгээнүүдийг ажиллуулах эрхтэй.
Эцэст нь, хэрэглэгчийн бүртгэл нь болохоор жирийн хүмүүст
хэрэглэгддэг бөгөөд нэвтэрч орох, захиагаа шалгах зэрэг үйлдэлд
ашиглагддаг.
Супер хэрэглэгчийн бүртгэл
accounts
супер хэрэглэгч (root)
Голдуу root гэж нэрлэгдэх
супер хэрэглэгчийн бүртгэл нь системийг зохицуулах зорилгоор
урьдчилан тохируулагдаж ирдэг бөгөөд захиа шалгах, програм
ажиллуулах, системийн зарим үйлдлийг турших зэрэг үйлдэлд
хэрэглэх хэрэггүй.
Жирийн хэрэглэгчээс ялгаатай нь, супер хэрэглэгч нь ямар ч
хязгаарлалтгүйгээр системд үйлдэл хийж чаддаг болохоор,
болгоомжгүй хийсэн үйлдэл тань маш том алдаанд хүргэж болзошгүй юм.
Энгийн хэрэглэгчийн бүртгэлээр алдаатай үйлдэл хийсэн ч системийг
эвдэх чадваргүй учраас онцгой шаардлага гарахгүй л бол энгийн
хэрэглэгчийн бүртгэлийг байнга хэрэглэх нь сайн.
Та супер хэрэглэгч байх үедээ гүйцэтгэх гэж буй тушаалаа үргэлж давхар
удаа эсвэл гурван удаа шалгаж байхгүй бол, нэмэлт зай авалт эсвэл
тэмдэг дутсанаас болж нөхөж баршгүй өгөгдлийн гарз гарч болзошгүй билээ.
Ийм болохоор, энэ бүлгийг уншсаны дараа таны хийх хэрэгтэй хамгийн
эхний зүйл тань, хэрэв үүсгээгүй бол ердийн хэрэглээндээ зориулж
онцгой эрхгүй хэрэглэгчийн бүртгэл өөртөө нээх юм.
Энэ арга нь олон хэрэглэгчтэй эсвэл ганц хэрэглэгчтэй машины аль алинд нь
хэрэгжигдэх хэрэгтэй.
Энэ бүлгийн сүүл хэсэгт нэмэлт бүртгэл үүсгээд, жирийн хэрэглэгч болон супер
хэрэглэгчийн хооронд хэрхэн сольж болох талаар зааварлах болно.
Систем бүртгэл
accounts
систем
Систем хэрэглэгчид нь DNS, захиа, вэб сервер гэх мэтчилэн үйлчилгээнүүдийг
ажиллуулах эрхтэй байдаг. Гол шалтгаан нь аюулгүй байдал; хэрэв бүх
үйлчилгээнүүд супер хэрэглэгч эрхээр ажиллавал хязгааргүй үйлдэл хийх эрхтэй
болох аюултай.
accounts
далд чөтгөр, демон
accounts
оператор
Систем хэрэглэгчдийн нэг жишээ бол дэмон буюу далд чөтгөр,
operator, bind (Домэйн нэрний үйлчилгээнд зориулсан), news, мөн
www нар юм.
accounts
nobody
nobody бол системийн ердийн
онцгой эрхгүй систем хэрэглэгч. Гэхдээ, хэрэв та хэдий чинээ файл болон үйлдлүүдэд хамаатай үйлчилгээнүүдийг энэ nobody хэрэглэгчээр ашиглана, төдий хэмжээний эрхтэй байна гэсэн үг.
Энгийн хэрэглэгчийн бүртгэл
accounts
user
Хэрэглэгчдийн энэ бүртгэл нь бодит хүмүүсийг систем рүү
нэвтрэхэд хэрэглэгдэж, тухайн хэрэглэгч болон орчныг тусгаарлан,
энгийн хэрэглэгчийг систем эвдэхээс сэргийлэх, мөн хэрэглэгчид
өөрсдийнхөө орчныг бусдад нөлөөлөхгүйгээр өөрчилж болох зэрэгт
зориулагдсан.
Таны систем рүү орж байгаа бүх хүн өөрийн гэсэн бүртгэлтэй байх
хэрэгтэй. Ингэснээр та хэн юу хийж байгааг мэдэж болохоос гадна,
хүн болгоны тохируулга бусдын тохируулгатай холилдох, эсвэл нэг нэгнийхээ
захиаг унших зэрэг нөхцлүүдээс сэргийлж чадна.
Хэрэглэгч болгон өөрийнхөө эрхэмлэдэг бүрхүүл, засварлагч,
гарын товчлуур, мөн хэл зэрэг тохируулгыг өөртөө зориулж системд
тохируулж болно.
Бүртгэлд өөрчлөлт хийх
accounts
modifying
&unix; орчинд хэрэглэгчийн бүртгэлийг өөрчилж болох маш
олон тушаалууд байдаг. Доорх хэсэгт хамгийн түгээмэл хэрэглэгддэг
тушаалуудыг хэрэглэх жишээтэй нь хамт нэгтгэж харууллаа.
Тушаал
Тайлбар
&man.adduser.8;
Шинэ хэрэглэгч нэмэхэд хэрэглэгддэг, санал болгогдсон,
бичиж гүйцэтгэгддэг тушаал програм.
&man.rmuser.8;
Хэрэглэгчийг устгахад хэрэглэгддэг, санал болгогдсон,
бичиж гүйцэтгэгддэг тушаал програм.
&man.chpass.1;
Хэрэглэгчийн өгөгдлийн мэдээллийг өөрчилдөг нийцтэй багаж.
&man.passwd.1;
Хэрэглэгчийн нууц үгийг сольдог, энгийн бичиж гүйцэтгэгддэг тушаах багаж.
&man.pw.8;
Хэрэглэгчийн бүх мэдээллийг өөрчилж чаддаг, хүчирхэг
нийцтэй багаж.
adduser
accounts
adding
adduser
/usr/share/skel
skeleton directory
&man.adduser.8; нь шинэ хэрэглэгч нэмдэг энгийн програм.
Энэ нь системийн passwd болон group
файлуудад оруулга нэмдэг. Мөн энэ програм нь шинэ хэрэглэгчид зориулж гэрийн сан
үүсгэж, анхдагч тохируулгын файлуудыг (цэгтэй файлууд
)
/usr/share/skel сангаас хуулан, хэрэв нэмэлт
сонголт хийсэн бол шинэ хэрэглэгч рүү мэндчилгээний захиа илгээдэг.
&os; дээр хэрэглэгч нэмэх нь
&prompt.root; adduser
Username: jru
Full name: J. Random User
Uid (Leave empty for default):
Login group [jru]:
Login group is jru. Invite jru into other groups? []: wheel
Login class [default]:
Shell (sh csh tcsh zsh nologin) [sh]: zsh
Home directory [/home/jru]:
Use password-based authentication? [yes]:
Use an empty password? (yes/no) [no]:
Use a random password? (yes/no) [no]:
Enter password:
Enter password again:
Lock out the account after creation? [no]:
Username : jru
Password : ****
Full Name : J. Random User
Uid : 1001
Class :
Groups : jru wheel
Home : /home/jru
Shell : /usr/local/bin/zsh
Locked : no
OK? (yes/no): yes
adduser: INFO: Successfully added (jru) to the user database.
Add another user? (yes/no): no
Goodbye!
&prompt.root;
Оруулсан нууц үг тань танд харуулагдахгүй бас одоор ч дүрсэлж
харуулагддаггүй. Тийм болохоор нууц үгээ хянаж зөв оруулах хэрэгтэй.
rmuser
rmuser
accounts
removing
Та &man.rmuser.8;-г хэрэглэн системээс хэрэглэгчийг
нэг мөсөн устгаж болно.
&man.rmuser.8; нь дараах алхмуудыг гүйцэтгэдэг:
Хэрэглэгчийн &man.crontab.1; оруулгуудыг устгана (хэрэв
байвал).
Хэрэглэгчид хамаарах &man.at.1; ажлуудыг устгана.
Хэрэглэгчийн эзэмшдэг бүх процессуудыг устгана.
Системийн дотоод нууц үгийн файлаас хэрэглэгчийг устгана.
Хэрэглэгчийн гэрийн санг устгана (хэрэв хэрэглэгч эзэмшдэг бол).
/var/mail доторхи уг хэрэглэгчид
ирсэн захиануудыг устгана.
Хэрэглэгчийн эзэмшиж байсан файлуудыг /tmp гэх мэтийн түр хадгалагч сангаас устгана.
Эцэст нь /etc/group дотор буй хэрэглэгчийн хамрагддаг бүх бүлгүүдээс уг хэрэглэгчийг устгана.
Хэрэв бүлгийн нэр нь уг хэрэглэгчийн нэртэй ижил бөгөөд
уг бүлэг нь хоосорч байвал уг бүлэг нь &man.adduser.8;
програмаар зөвхөн уг хэрэглэгчид гоцолж үүсгэгдсэн болохоор бас
устгагдана.
Супер хэрэглэгчийн бүртгэлийг устгавал маш олон устгалга хийгдэх
болохоор &man.rmuser.8; програм хэрэглэгдэж чадахгүй.
Анхны горим нь, таныг юу хийж байгаад итгэлтэй байхын тулд
лавлаж харилцах горим хэрэглэгддэг.
rmuser Лавлаж харилцан бүртгэл устгах
&prompt.root; rmuser jru
Matching password entry:
jru:*:1001:1001::0:0:J. Random User:/home/jru:/usr/local/bin/zsh
Is this the entry you wish to remove? y
Remove user's home directory (/home/jru)? y
Updating password file, updating databases, done.
Updating group file: trusted (removing group jru -- personal group is empty) done.
Removing user's incoming mail file /var/mail/jru: done.
Removing files belonging to jru from /tmp: done.
Removing files belonging to jru from /var/tmp: done.
Removing files belonging to jru from /var/tmp/vi.recover: done.
&prompt.root;
chpass
chpass
&man.chpass.1; нь хэрэглэгчийн өгөгдлийн бааз болох
нууц үг, бүрхүүл, мөн хувийн мэдээлэл зэргүүдийг өөрчилдөг.
Зөвхөн систем зохицуулагчид нь супер хэрэглэгч болж
&man.chpass.1;-г хэрэглэн бусдын мэдээллийг өөрчлөх эрхтэй.
Хэрэглэгчийн нэрийг нэмэлт сонголт болгож өгөхөөс бусад үед, ямар нэгэн
сонголт өгөөгүй тохиолдолд &man.chpass.1; нь хэрэглэгчийн
мэдээллийг агуулсан засварлагч нээж харуулдаг. Хэрэглэгч уг
засварлагчаас гарах үед хэрэглэгчийн мэдээлэл шинэ мэдээллээр
шинэчлэгддэг.
Засварлагчаас гарах үед хэрэв та супер хэрэглэгч биш бол
нууц үгээ оруулахыг асуух болно.
Супер хэрэглэгчийн лавлаж асуух chpass хэрэглээ
#Changing user database information for jru.
Login: jru
Password: *
Uid [#]: 1001
Gid [# or name]: 1001
Change [month day year]:
Expire [month day year]:
Class:
Home directory: /home/jru
Shell: /usr/local/bin/zsh
Full Name: J. Random User
Office Location:
Office Phone:
Home Phone:
Other information:
Энгийн хэрэглэгч нь өөрийнхөө энэ мэдээллийн зөвхөн жаахан
хэсгийг л өөрчилж чадна.
Энгийн хэрэглэгчийн лавлаж асуух chpass
хэрэглээ
#Changing user database information for jru.
Shell: /usr/local/bin/zsh
Full Name: J. Random User
Office Location:
Office Phone:
Home Phone:
Other information:
&man.chfn.1; ба &man.chsh.1; нар нь зөвхөн
&man.chpass.1;-н холбоосууд юм. Нэг ёсондоо &man.ypchpass.1;,
&man.ypchfn.1;, болон &man.ypchsh.1; нартай ижилхэн холбоос.
NIS дэмжлэг автоматаар хийгдсэн байгаа. Тийм болохоор тушаалын
урд нь yp угтвар залгах шаардлагагүй.
Хэрэв энэ таныг эргэлзүүлж гайхуулах байдалд хүргэж байвал санаа
зовсны хэрэггүй. NIS нь
хэсэгт тайлбарлагдах болно.
passwd
passwd
accounts
changing password
&man.passwd.1; нь энгийн хэрэглэгч үедээ эсвэл бусдын нууц үгийг
солихоор бол супер хэрэглэгч болж нууц үг сольдог энгийн арга.
Болчимгүй алдаа эсвэл зөвшөөрөөгүй өөрчлөлт оруулахаас
сэргийлж, шинэ нууц үгийг суулгахаас өмнө анхны нууц үгийг асуудаг.
Өөрийнхөө нууц үгийг солих нь
&prompt.user; passwd
Changing local password for jru.
Old password:
New password:
Retype new password:
passwd: updating the database...
passwd: done
Супер хэрэглэгч бол бусдын нууц үгийг солих нь
&prompt.root; passwd jru
Changing local password for jru.
New password:
Retype new password:
passwd: updating the database...
passwd: done
&man.chpass.1;,
&man.yppasswd.1; зэрэг нь ердөө &man.passwd.1;-н
холбоосууд юм. Тийм болохоор NIS дээр эдгээр нь бүгд
ажилладаг.
pw
pw
&man.pw.8; нь хэрэглэгч нэмэх,
устгах, өөрчлөх, мөн хэрэглэгч ба бүлгийг харуулдаг тушаалын мөрийн багаж юм.
Системийн хэрэглэгч ба бүлгийн файлд хамгийн түрүүнд ханддаг багаж.
&man.pw.8; нь маш олон хүчтэй тушаалын сонголтуудтай байдаг болохоор
бүрхүүлийн орчны скриптэд хэрэглэхэд тохиромжтой. Гэхдээ
шинэ хэрэглэгчдэд энэ програм нь өмнө үзүүлсэн тушаалуудыг бодвол
илүү хэцүү хүндрэлтэй гэж тооцогдож магадгүй.
Хэрэглэгчдэд хязгаарлалт хийх
хэрэглэгчдийг хязгаарлах
бүртгэл
хязгаарлалт
Хэрэв та олон хэрэглэгчтэй бол, тэдгээрийн систем хэрэглэх
боломжийг нь хязгаарлах санаа төрж магадгүй. Нэгж
хэрэглэгчид зориулж системийн хэрэглээг удирдах хэд хэдэн
аргыг FreeBSD хангаж өгдөг. Эдгээр хязгаарлалт нь хоёр хэсэгт
хуваагддаг: дискний хуваарилалт, тэгээд бусад нөөцийн хязгаарлалтууд.
хуваарилалт
хэрэглэгчийн хязгаарлалт
хуваарилалт
дискний хуваарилалт
Дискийн хуваарилалт нь хэрэглэгчийн диск хэрэглэх хэмжээг
зааглаж өгдөг бөгөөд тухай бүрд уг хэмжээг тооцож бодолгүй
шуурхай шалгах боломж өгдөг. Хуваарилалт нь бүлэгт авч хэлэлцэгдсэн.
Бусад нөөцийн хязгаарлалтуудад Процессор,
санах ойн хэмжээ болон бусад хэрэглэгчийн хэрэглэх нөөцүүд
ордог. Эдгээр нь нэвтрэх ангилал ашиглаж заагдаж өгдөг бөгөөд
энд одоо ярих болно.
/etc/login.conf
Нэвтрэх ангилал нь /etc/login.conf-д
заагдсан байгаа. Нарийвчилсан ойлголт энэ бүлэгт ороогүй,
гэхдээ &man.login.conf.5; гарын авлагад тодорхой бичигдсэн
байгаа. Хэрэглэгч бүрд нэвтрэх ангилал заагдсан байдаг гэж
хэлэхэд хангалттай (анхдагч утга нь default),
бөгөөд нэвтрэх ангилал бүр өөртөө тодорхой нэвтрэх чанаруудыг агуулсан байдаг. Нэвтрэх чанар гэдэг нь
нэр=утга гэсэн хослол бөгөөд үүний нэр нь бидний мэдэх хэрэглэгчийн нэр ба утга нь нэртэй хамаатай боловсруулагдсан мөр байдаг.
Нэвтрэх ангилал ба чанарыг тохируулах нь харьцангуй
амархан бөгөөд мөн &man.login.conf.5; дотор тодорхой
бичигдсэн.
Систем ердийн үед шууд
/etc/login.conf файлыг уншдаггүй, харин
түргэн хайж харахад илүүгээр нь /etc/login.conf.db
өгөгдлийн бааз файлыг уншдаг.
/etc/login.conf файлаас /etc/login.conf.db файлыг үүсгэхийн тулд дараах тушаалыг
гүйцэтгэх хэрэгтэй:
&prompt.root; cap_mkdb /etc/login.conf
Нөөцийн хязгаарлалт нь энгийн нэвтрэх чанараас хоёр замаар ялгардаг. Эхнийх нь, хязгаарлалт бүр зөөлөн (одоогийн) ба хатуу
- хязгаарлалт гэж байдаг. Зөөлөн хязгаарлалт нь хэрэглэгчээр юмуу
+ хязгаарлалт гэж байдаг. Зөөлөн хязгаарлалт нь хэрэглэгчээр юм уу
програмаар тохируулагдаж болдог бөгөөд хатуу хязгаарлалтаас
дээгүүр биш. Харин хатуу хязгаарлалт нь хэрэглэгчээр доошоо
тохируулагдаж болох боловч хэзээ ч дээшлэгдэж чадахгүй. Хоёр
дахь нь, ихэнх нөөцийн хязгаарлалт нь тусгай хэрэглэгчдийн
процесс дээр хэрэгжигдэх бөгөөд харин хэрэглэгч дээр бүхлээрээ
хэрэгжигдэхгүй.
Тэмдэглэж хэлэхэд, хэдийгээр эдгээр ялгаанууд нь онцгой
хязгаарлалт хийх үед голлох боловч нэвтрэх чанарын
үндсэн хүрээнд хэрэгжигдэхгүй. (өөрөөр хэлбэл, эдгээр нь
үнэхээр онцгой нэвтрэх чанарын тохиолдол биш).
Тэгэхээр, элдвийг нуршилгүйгээр, энгийн байнга хэрэглэгддэг
нөөцийн хязгаарлалтуудыг доор жагсаав (үлдсэн хязгаарлалтуудыг
мөн тэдгээрийн нэвтрэх чанаруудыг нь &man.login.conf.5;-с харна уу).
coredumpsize
coredumpsize
хэрэглэгчийн хязгаарлалт
coredumpsize
Програмаар үүсгэгдсэн үндсэн файлын хэмжээний хязгаар нь
мэдээж дискний хэрэглэх хязгаарт багтана. (файлын хэмжээ, эсвэл диск хуваарилалт г.м).
Тэгсэн хэдий ч, энэ нь дискний хэрэглэх хэмжээг хянахад
хэрэглэгддэг нэг их чухал биш тохируулга: үндсэн файлыг
хэрэглэгчид өөрсдөө үүсгэдэггүй бөгөөд тэдгээрийг дандаа
устгаад байдаггүй учир үүгээр тохируулсан үед том програмаар
хэрэглэгдэх дискний хэрэглээ хэтэрсний улмаас програм
эвдэрч ( жишээ нь, emacs) зогсохоос
сэргийлж болох юм.
cputime
процессор давтамж
хэрэглэгчийн хязгаарлалт
процессор давтамж
Энэ нь хэрэглэгчийн процесс хэрэглэж болох хамгийн
их процессорын давтамж юм. Хэтрүүлж хэрэглэсэн процесс цөмөөс устгагддаг.
Энэ нь процессорын давтамж
дээр тавигдсан хэрэглээний хязгаар бөгөөд &man.top.1; ба &man.ps.1;-н зарим талбарт харагддаг процессорын хувийг заасан заалт биш.
Хувиар хязгаарлана гэдэг нь энэ гарын авлагыг бичиж
байх үед боломжгүй байсан ба боломжтой байсан ч хэрэглэх
шаардлага байхгүй: хөрвүүлэгч—зарим ноцтой
үйлдлүүд — заримдаа процессорын давтамжийг 100% хувь
хэрэглэж чаддаг.
filesize
файлын хэмжээ
хэрэглэгчийн хязгаарлалт
файлын хэмжээ
Энэ хэмжээ нь хэрэглэгчийн хэрэглэж болох хамгийн
их файлын хэмжээ.
диск хуваарилалтаас ялгаатай
нь, энэ хязгаарлалт нь файл бүрд тавигддаг бөгөөд
хэрэглэгчийн эзэмшдэг бүх файлд биш.
maxproc
maxproc
хэрэглэгчийн хязгаарлалт
maxproc
Энэ нь хэрэглэгчийн ажиллуулж болох хамгийн их
процессийн тоо юм. Үүнд нүүрэн талын болон ар талын
процессууд багтана. Мэдээж, энэ нь kern.maxproc-д заагдсан &man.sysctl.8; системийн хязгаараас хэтэрч болохгүй.
Мөн тэмдэглэж хэлэхэд, үүнийг хэтэрхий багаар тохируулбал
хэрэглэгчийн олон дахин нэвтэрч орох, дамжуулах хоолой ашиглах зэрэг бүтээмжид нөлөөлөх болно. Том програмыг хөрвүүлэх
гэх мэт зарим гүйцэтгэл нь мөн олон процесс шаарддаг
(жишээ нь, &man.make.1;, &man.cc.1;, ба бусад дундын хөрвүүлэлтэнд хэрэглэгддэг процессорууд).
memorylocked
memorylocked
хэрэглэгчийн хязгаарлалт
memorylocked
Энэ нь ямар нэг процесс санах ойд түгжсэн санамж шаардах үед
хязгаарлах хамгийн их санах ойн хэмжээ. (жишээ нь,
&man.mlock.2;-г харна уу). Зарим &man.amd.8; гэх мэт системийн ноцтой програмууд нь үндсэн санах ойг түгждэг
бөгөөд түр шилжүүлэг хийх шаардлага гарах үед системийн зохицуулалтанд тусалдаггүй.
memoryuse
memoryuse
хэрэглэгчийн хязгаарлалт
memoryuse
Энэ нь ямар нэг процесс ямар ч үед хэрэглэж болох хамгийн их
санах ойн хэмжээ. Энэ нь үндсэн санах ой болон сэлгэх зайг хоёуланд хамаатай. Санах ойн хязгаарлалтын бүгдийг нь хийдэггүй ч эндээс эхлэх нь зөв эхлэлд тооцогдоно.
openfiles
openfiles
хэрэглэгчийн хязгаарлалт
openfiles
Энэ нь процессийн нээж болох файлуудын хамгийн их
хэмжээ. FreeBSD дээр сокет, мөн IPC сувгууд нь файл
хэлбэрээр хэрэглэгддэг болохоор үүнийг маш багаар тохируулахаа тун болгоомжлох хэрэгтэй. Систем даяар хязгаарлахын тулд
kern.maxfiles-д зааж өгнө &man.sysctl.8;.
sbsize
sbsize
хэрэглэгчийн хязгаарлалт
sbsize
Энэ нь сүлжээнд хэрэглэгдэх санах ойн хязгаар. Тийм болохоор
хэрэглэгчийн хэрэглэж болох mbufs юм. Энэ нь хуучин ДоС халдлагаас олон сокет
нээх дайралтын эсрэг үүсгэсэн гаралтай бөгөөд сүлжээний
холболтыг хязгаарлахад ерөнхийдөө хэрэглэгдэж болно.
stacksize
stacksize
хэрэглэгчийн хязгаарлалт
stacksize
Энэ нь процессийн хэрэглэх стек санах ойн ихсэж
болох хамгийн их хэмжээ. Энэ нь програмын хэрэглэж болох санах
ойн хэмжээг хязгаарлахад хангалттай биш. Голдуу бусад
хязгаарлалтуудтай хамтарч хэрэглэгдэх хэрэгтэй.
Нөөцийн хязгаарлалтыг тохируулж байхдаа бусад зарим зүйлсийг
санаж байх хэрэг байдаг. Зарим энгийн зөвлөгөө, санал мөн
төрөл бүрийн тайлбаруудыг доор жагсаав.
Систем эхлэх үед /etc/rc-с
ажилладаг процессууд нь
дэмон нэвтрэх төрөлд багтдаг.
Хэдийгээр ихэнх хязгаарлалтуудыг агуулсан /etc/login.conf файл системтэй цуг ирдэг ч гэсэн зөвхөн систем
удирдагч та л таны системд ямар нь хамаатайг мэднэ. Тохируулгыг
хэт их болговол системээ буруу хэрэглэгчдэд нээж өгөх бөгөөд хэрэв
хэт багаар тохируулбал бүтээмжид хэт нарийдна.
X цонхны системийн (X11) хэрэглэгчид бусад хэрэглэгчдийг
бодвол илүү их нөөцөөр хангагдах хэрэгтэй. X11 нь өөрөө
маш их нөөц авдаг бөгөөд бас хэрэглэгчдэд олон програмыг зэрэг
ажиллуулах боломж өгдөг.
Маш олон хязгаарлалт нь хэрэглэгч дээр бүхэлд нь биш харин нэгж процессууд дээр тавигддаг гэдгийг санах хэрэгтэй. Жишээлбэл,
openfiles тохируулгыг 50 гэвэл, энэ нь
хэрэглэгчийн ажиллуулж буй процесс болгон 50 файл нээж болно
гэсэн үг. Тийм болохоор, хэрэглэгчийн нээж болох файлуудын
нийт хэмжээ нь openfiles-н утгыг maxproc-н утгаар үржүүлж гарна. Энэ нь мөн санах
ойн хэрэглээнд бас хэрэгжинэ.
Нөөцийн хязгаарлалт ба нэвтрэх ангилал, мөн ерөнхий нэвтрэх чанаруудын тухай нэмэлт мэдээллийг харгалзах гарын авлага:
&man.cap.mkdb.1;, &man.getrlimit.2;, &man.login.conf.5; нараас харна уу.
Бүлэг
бүлэг
/etc/groups
бүртгэл
бүлэг
Бүлэг гэдэг нь хэрэглэгчдийн бүлэглэж жагсаасан жагсаалт юм. Бүлгүүд нь
бүлгийн нэр ба GID (бүлгийн ID)-аар танигддаг. FreeBSD (мөн ихэнх бусад &unix;
төрлийн систем) дээр, цөмөөс хэрэглэгчийн процессийг юм хийхэд нь зөвшөөрөл
өгөхдөө хоёр зүйлийг хэрэглэж шийддэгээс нэг нь хэрэглэгчийн ID, нөгөө нь
тэр хэрэглэгчийн хамаардаг бүлэг байдаг. Хэрэглэгчийн ID аас ялгарах нь,
процессод холбогдсон бүлгийн жагсаалт бас байдаг. Та магадгүй хэрэглэгчийн эсвэл
процессийн бүлгийн ID
гэж байнга сонсох байх. Ихэнхдээ энэ нь
хэрэглэгчийн бүлгийг ярьж байдаг.
Бүлгийн нэрийг бүлгийн ID-д харгалзуулсан бичлэг
/etc/group файлд бий. Энэ нь энгийн
текст файл бөгөөд тодорхойлох хоёр цэгээр таслагдсан дөрвөн
талбар байдаг. Эхний талбар нь бүлгийн нэр, хоёр дахь нь нууцлалын
хөрвүүлэлт хийгдсэн нууц үг, гурав дахь нь бүлгийн ID, тэгээд сүүлийнх
нь таслалаар тусгаарлагдсан гишүүдийн жагсаалт. Энэ нь гараар засварлагдаж
болох бөгөөд (мэдээж та засварлах үедээ бичиглэлийн алдаа гаргахгүй байх
шаардлагатай!). Бичиглэлийн дэлгэрэнгүй мэдээллийг
&man.group.5; хуудаснаас харна уу.
Хэрэв та /etc/group файлыг гараар засварлахыг
хүсэхгүй бол, та &man.pw.8; тушаалыг бүлэг нэмэх болон засварлахад
хэрэглэж болно.
Жишээлбэл, дараах жишээ нь teamtwo нэртэй бүлгийг
нэмж байна:
&man.pw.8; хэрэглэж бүлэг нэмэх
&prompt.root; pw groupadd teamtwo
&prompt.root; pw groupshow teamtwo
teamtwo:*:1100:
Дээрх 1100 гэсэн дугаар нь
teamtwo нэртэй бүлгийн ID. Одоохондоо
teamtwo бүлэгт гишүүд байхгүй байгаа болохоор
хэрэгцээгүй байна гэсэн үг. Тийм болохоор jru нөхрийг
teamtwo бүлэгт урьж оруулцгаая.
&man.pw.8; ашиглаж хэн нэгнийг бүлэгт нэмэх
&prompt.root; pw groupmod teamtwo -M jru
&prompt.root; pw groupshow teamtwo
teamtwo:*:1100:jru
аргументад өгөх утга нь бүлэгт нэмэгдэх
таслалаар тусгаарлагдсан хэрэглэгчдийн жагсаалт байж болно. Өмнөх
хэсэгт үзсэнээр, нууц үг хадгалдаг файлд хэрэглэгч бүрд бүлэг заагдсан
байдгийг бид мэднэ. Систем сүүлд нь бичигдэх хэрэглэгчдийг автоматаар
бүлгийн жагсаалтад нэмж өгдөг. &man.pw.8; тушаалыг
гэсэн сонголтоор ажиллуулахад хэрэглэгчид
- харуулагддаггүй бөгөөд, харин мэдээллүүд нь &man.id.1; юмуу өөр ижил төрлийн
+ харуулагддаггүй бөгөөд, харин мэдээллүүд нь &man.id.1; юм уу өөр ижил төрлийн
тушаалаар харуулагддаг. Өөрөөр хэлбэл, &man.pw.8; нь зөвхөн
/etc/group файлыг өөрчилдөг болохоос нэмэлт мэдээллийг
/etc/passwd файлаас уншдаггүй.
&man.id.1; хэрэглэж уг гишүүний бүлгийн мэдээллийг мэдэх нь
&prompt.user; id jru
uid=1001(jru) gid=1001(jru) groups=1001(jru), 1100(teamtwo)
Энд харуулснаар, jru гэдэг гишүүн
jru болон
teamtwo бүлгийн гишүүн байна.
&man.pw.8;-н талаар дэлгэрэнгүй мэдээллийг өөрийнх нь гарын авлагаас, мөн
/etc/group файлын хэлбэршилтийн мэдээллийг &man.group.5; гарын
авлагаас харна уу.
diff --git a/mn_MN.UTF-8/books/handbook/x11/chapter.sgml b/mn_MN.UTF-8/books/handbook/x11/chapter.sgml
index f0905f2ac0..d95fc87e49 100644
--- a/mn_MN.UTF-8/books/handbook/x11/chapter.sgml
+++ b/mn_MN.UTF-8/books/handbook/x11/chapter.sgml
@@ -1,1682 +1,1682 @@
Ken
Tom
X.Org-н X11 серверт зориулж шинэчилсэн
Marc
Fonvieille
Шагдарын
Нацагдорж
Орчуулсан
X Цонхот систем
Ерөнхий агуулга
FreeBSD хэрэглэгчдэд зориулж график горимоор хангахын тулд
X11-г ашигладаг. X11 бол Х Цонхот системийн нээлттэй эх
хэлбэрийн гүйцэтгэл бөгөөд ийм системд
&xorg; болон
&xfree86; хоёр хоёулаа багтдаг. &os;-н
&os; 5.2.1-RELEASE хувилбарыг оролцуулаад түүнээс өмнөх хувилбаруудад
анхдагч суудаг цонхот системийн сервер нь &xfree86; төслөөс гаргасан
&xfree86; байдаг. Харин &os; 5.3-RELEASE
хувилбараас эхлээд анхдагч суудаг X11 сервер нь X.Org сангаас гаргасан
&xorg; болж өөрчлөгдсөн бөгөөд түүний
лиценз нь &os;-ийн лицензтэй ижил төсөөтэй билээ. Мөн &os;-д зориулсан
худалдаж авч болохоор Х серверүүд байдаг.
Энэ бүлэгт Х11-г хэрхэн суулгаж тохируулах талаар
&xorg;-н хүрээнд ярих болно.
&xfree86;-г суулгаж тохируулах тухай
(&xfree86; нь анхдагч Х11 сервер байх үеийн
&os;-н хуучин хувилбарууд гэх мэт) мэдээллийг &os;-н хуучин гарын авлагуудаас хэсэгт олж уншиж болно.
X11-н дэмждэг дэлгэцтэй холбоотой төхөөрөмжийн талаар
&xorg; вэб хуудаснаас хараарай.
Энэ бүлгийг уншиж дууссаны дараа та дараах зүйлсийг мэдэх болно:
X Цонхот системийн төрөл бүрийн бүрдлүүд болон тэд хэрхэн хоорондоо
хамтарч ажилладаг тухай.
X11-г хэрхэн суулгаж тохируулах.
Төрөл бүрийн цонхот орчныг хэрэглэх.
&truetype; төрлийн үсгийн маягийг X11 дээр хэрхэн хэрэглэх.
Өөрийнхөө системийг график горимд хэрхэн нэвтрэлт хийлгэх тухай
(XDM).
Энэ бүлгийг уншихаасаа өмнө та дараах зүйлсийг гүйцэтгэх хэрэгтэй:
Гуравдагчдын бүтээсэн програмыг хэрхэн суулгах тухай мэддэг байх
хэрэгтэй ().
X-г таньж мэдэх
µsoft.windows; болон
&macos; зэрэг график горимыг урьд нь хэрэглэдэг байсан зарим хүмүүс анх удаагаа
X-г хэрэглэх үед нэгэн төрлийн цочролд автаж магадгүй юм.
Х-н төрөл бүрийн бүрдлүүд хоорондоо хэрхэн хамтарч ажилладаг талаар
бүрэн мэдэх шаардлагагүй ч гэсэн түүний тухай үндсэн ойлголт авсан үед
X-н хүчин чадлыг зөв ашиглаж болох юм.
Яагаад X гэж?
X нь &unix;-д зориулж бүтээсэн цонхот системийн анхдагч нь
биш ч хамгийн их түгсэн нь мөн билээ. X-н анхны хөгжүүлэгчид нь
Х-г бичихээсээ өмнө өөр цонхот систем дээр ажиллацгааж байсан юм.
Тэр системийг нь W
(Window
гэсэн үг)
гэж нэрлэдэг байжээ. X нь ердөө л Ром үсгийн дараагийн үсэг байв.
X нь заримдаа X
, X Window System буюу Х цонхот
систем
,
X11
гэх мэтчилэн янз бүрээр нэрлэгддэг. Магадгүй Х11-г
X Цонх
гэж нэрлэсэн хүмүүс их байгааг анзаарч магадгүй юм.
Дэлгэрэнгүй мэдээлэл &man.X.7; дээр буй.
X үйлчлүүлэгч/сервер загвар
X нь анхнаасаа сүлжээтэй ажиллана гэж тооцож зохиогдсон
бөгөөд үйлчлүүлэгч-сервер
загвар хэрэглэдэг.
X загварт
X сервер
нь хулгана, гар, дэлгэцтэй ажилладаг. Энэ үед
серверийн үүрэг бол гар болон хулганаас оруулсан мэдээллийг
хүлээж аван зохицуулах зэрэг дэлгэц дээрх үйлдлүүдийг хариуцаж
ажиллаж байдаг. X програм болгон (XTerm
эсвэл &netscape; гэх мэт) уг серверийн
үйлчлүүлэгч
нь юм. Үйлчлүүлэгч нь сервер уруу жишээлбэл
энэ байрлалд цонх зурна уу
гэх мэтийн хүсэлт
илгээж болдог байхад серверээс үйлчлүүлэгч рүү жишээлбэл
Хэрэглэгч OK товч дээр дарсан шүү
гэх мэтийн
мэдэгдэл буцааж илгээж байдаг.
- Гэртээ юмуу эсвэл жижигхэн албан байгууллагын орчинд
+ Гэртээ юм уу эсвэл жижигхэн албан байгууллагын орчинд
X сервер болон X үйлчлүүлэгч нь нэг компьютер дээр ажиллаж
байдаг. Гэхдээ X серверийг багахан чадалтай компьютер дээр
ажиллуулаад харин Х програмуудыг арай хүчтэй компьютер
(үйлчлүүлэгч) дээр ажиллуулбал хамгийн тохирсон албаны хэрэглээ
байж болох билээ. Ийм нөхцөлд Х сервер болон үйлчлүүлэгчийн
хоорондох холболт сүлжээгээр хийгдэнэ.
Ийм хэрэглээ нь Х-г өөрөөр хэрэглэнэ
гэж бодож байсан зарим хүмүүсийг гайхшруулж магадгүй юм.
Тийм хүмүүс X серверийг
маш хүчтэй мундаг
эд байх ёстой ба бага чадалтай нь X үйлчлүүлэгчийн
үүрэг гүйцэтгэж ширээн дээр байх ёстой гэж бодсон байдаг.
Х сервер нь дэлгэц болон гар залгагдсан компьютер нь бөгөөд
Х үйлчлүүлэгч нь дэлгэц дээр цонх дүрсэлдэг програмууд шүү
гэдгийг санах нь тун чухал.
- Сервер болон үйлчлүүлэгч хоёрыг нэг төрлийн компьютер юмуу
+ Сервер болон үйлчлүүлэгч хоёрыг нэг төрлийн компьютер юм уу
эсвэл нэг төрлийн үйлдлийн систем дээр ажиллах ёстой гэсэн ямар
ч албадсан заавар байдаггүй. Х серверийг µsoft.windows;
эсвэл Apple-н &macos; дээр ажиллуулж болдог бөгөөд
иймэрхүү үйлдлийг гүйцэтгэж байдаг маш олон үнэгүй юм уу
худалдааны програмууд байдаг.
Цонх зохицуулагч
X-н загварын зарчим нь &unix;-н
хэрэгсэл болохоос бодлого биш
гэсэн зарчимтай тун
ижил байдаг.
Энэ нь юу гэсэн үг вэ гэхээр, Х нь үйлдлүүд хэрхэн биелэгдэх
ёстой талаар ямар ч бичлэг хийдэггүй. Харин түүний оронд хэрэглэгчдэд
зориулсан хэрэгслүүдээр хангагдсан байдаг бөгөөд тэдгээрийг
яаж хэрэглэх нь хэрэглэгчийн үүрэг юм.
Энэ зарчмын дагуу Х нь цонхнуудыг хэрхэн харагдах, хулгана
хэрхэн хөдлөх, ямар товч хэрэглэж цонхнуудын хооронд дамжих
(µsoft.windows; дээрх
Alt
Tab
товчлуурын хослол шиг), цонх болгоны дээрх
гарчгийн самбар яаж харагдах, цонх болгонд хаах товч байх ёстой юу
үгүй гэх зэргийн бүртгэл болон заавруудыг агуулж байдаггүй.
Харин түүний оронд иймэрхүү хариуцлагыг X нь
Цонх зохицуулагч
гэж нэрлэгдэх програм руу дамжуулдаг.
Х-д зориулсан маш олон тооны цонх зохицуулагчид байдаг нь:
AfterStep,
Blackbox, ctwm,
Enlightenment,
fvwm, Sawfish,
twm,
Window Maker зэрэг бөгөөд өөр олныг дурдаж болно.
Эдгээр цонх зохицуулагч болгон тус тусдаа өөрсдийн өөрийн гэсэн
төрөл бүрийн харуулах загвартай байдаг ба зарим нь өөртөө
virtual desktops буюу хийсвэр компьютерийн дэлгэцийг
дэмждэг бөгөөд тэд нарын зарим нь тийм хийсвэр дэлгэцэндээ
сэлгэх товчлуурууд агуулж байхад зарим нь Start буюу
- Эхлэх
товч юмуу түүнтэй ижил төхөөрөмж агуулж байдаг.
+ Эхлэх товч юм уу түүнтэй ижил төхөөрөмж агуулж байдаг.
Мөн зарим нь themeable буюу дэлгэцийн дурын өөрчлөлт
хийж харагдах загваруудын бүрдлийг агуулан сэлгэж хэрэглэх зэргээр
хэрэглэгдэж байдаг билээ. Эдгээр цонх зохицуулагчид болон мөн бусад
зохицуулагчдыг портын цуглуулга доторх
x11-wm төрөлд олж болно.
Мөн түүнчлэн КДЭ болон
ГНОМ дэлгэцийн орчнууд нь өөрсдийн гэсэн
цонх зохицуулагчтай байдаг ба тэр нь дэлгэцийн орчиндоо агуулагдчихсан
ажиллаж байдаг.
Цонх зохицуулагч бүр өөр өөрсдийн тохируулах аргатай байдаг.
Зарим нь тохируулгын файлыг гараараа бичих ёстой гэдэг байхад
зарим нь ихэнх тохируулгын үйлдлүүдийг
GUI буюу график орчны хэрэгслээр хийдэг; мэдэж байгаагаар, нэг цонх зохицуулагч
(Sawfish) Lisp програмын хэллэгээр
бичигдсэн тохиргооны файлтай байдаг.
Сонгогдож идэвхжүүлэх бодлого
Цонх зохицуулагчийн бас нэг үүрэг бол
сонгогдож идэвхжих бодлого
билээ. Цонх болгон
ямар нэгэн байдлаар сонгогдсоноо илэрхийлж идэвхжин
гарнаас оруулсан мэдээллийг хүлээж авах бөгөөд идэвхтэй болсноо
нүдэнд харуулагдахаар дүрсэлж харуулах хэрэгтэй байдаг.
Түгээмэл болсон, сонгогдож идэвхжих бодлогыг
идэвхжүүлэхийн-тулд-дарах
гэж нэрлэдэг.
Энэ загварыг µsoft.windows; хэрэглэдэг бөгөөд
хулгана дарах үед заагдсан цонх нь идэвхитэй болно.
X ямар нэгэн сонгож идэвхжүүлэх бодлогыг дэмждэггүй.
Харин түүний оронд цонх зохицуулагч гуай тухайн үед ямар цонх
идэвхжих вэ гэдгийг хянаж байдаг.
Цонх зохицуулагч бүр өөр өөрсдийн сонгож идэвхжүүлэх арга
хэрэглэдэг. Тэд бараг бүгдээрээ дарж идэвхжүүлэх
бодлого баримталж байхад тун цөөхөн нь өөр зарчим баримталсан
байдаг.
Хамгийн түгээмэл сонгож идэвхжүүлэх бодлогууд бол:
хулганыг дагаж идэвхжүүл
Хулганы заагч байгаа цонхыг сонгогдсон гэж авч үздэг.
Цонхыг хамгийн өмнө нь байлгах шаардлагагүй бөгөөд нэмж товч
даралгүй
хулганы байрлалыг өөрчилснөөр цонхыг идэвхжүүлж болно.
унтамхай-идэвхжүүлэлт
Энэ бодлого бол хулгана-дагаж-идэвхжүүл бодлогын
өргөжүүлсэн арга юм.хулгана-дагаж-идэвхжүүл бодлого дээр хэрэв хулгана эх цонхон дээр
(эсвэл арын дэвсгэр) очвол ямар ч цонх идэвхтэй болдоггүй.
Харин унтамхай-идэвхжүүлэлт дээр хэрэв хулгана
өөрийнхөө цонхноос гараад өөр цонх уруу орсон үед
тэр цонх идэвхтэй болдог.
идэвхжүүлэхийн-тулд-дарах
Хулганы товч дарахад л тухайн цонх идэвхжинэ.
Уг цонх тэгээд дэлгэгдэх
бөгөөд
бүх цонхны өмнө харуулагддаг. Ингээд дарагдсан
бүх товчнуудын өгөгдлүүд энэ цонх уруу илгээгдэж байдаг.
Маш олон цонх зохицуулагчид өөр бодлого дэмжих эсвэл жаахан
өөрчилсөн бодлого хэрэглэдэг. Тухайн цонх зохицуулагчийн
бичиг баримтаас нь нэмэгдэл мэдээлэл аваарай.
Widgets буюу багажнууд
X-н хэрэгсэл болохоос бодлого биш зарчмыг өргөтгөн
програм болгоныг төлөөлсөн багаж дэлгэц дээр харуулагддаг.
Багажнууд
гэдэг нь дарагдах, эсвэл ямар нэгэн аргаар
өөрчлөгдөж байдаг дэлгэц дээрх зүйлс бөгөөд товч, чагталдаг цонх,
бөөрөнхий сонгодог товч, тэмдэгт зурагнууд, жагсаалтууд зэрэг юм.
µsoft.windows; харин тэдгээрийг
controls буюу хянагчид
гэж нэрлэсэн байдаг.
µsoft.windows; болон Apple-н &macos; хоёр багажны маш
тогтсон загвартай билээ. Програм хөгжүүлэгчид нь өөрсдийн програмуудаа
нийтлэг харуулагдах загвараар аль болох хийх зарчмыг баримталж байдаг. X-ийн хувьд бол
тодорхой нэг график загвар, аль эсвэл багажнуудын олонлогийг заавал
баримтлах нь тийм ч ухаалаг бус санаа юм.
Тийм болохоор Х програмуудыг хоорондоо адилхан харагдах
нийтлэг загвартай байдаг гэж бодох хэрэггүй. MIT-с гаргасан Athena эсвэл
&motif; (
µsoft.windows; дээрх багажнуудын олонлог түүн дээр хийгдсэн, товойлгосон ирмэгүүд
болон гурван саарал сүүдэртэй), OpenLook,
болон бусад маш олон, түгээмэл дэлгэрсэн багажны цуглуулгууд байдаг.
Өнөөгийн ихэнх шинэ Х програмууд нь КДЭ-н хэрэглэдэг Qt, аль эсвэл
ГНОМ-н хэрэглэдэг GTK+ зэрэг орчин үеийн
багажнуудын олонлог хэрэглэдэг. Энэ нь &unix;-н харагдах дэлгэцийн маягийн хувьд зарим нэг
давхцалд хүргэх бөгөөд ингэснээр мэдээж юмсыг шинэ хэрэглэгчдийн хувьд илүү хялбар болгох юм.
X11-г суулгах нь
&xorg; бол &os;-н анхдагч X11
гүйцэтгэл юм. &xorg; нь X.Org сангаас
гаргасан Х цонхот системийн Х сервер.
&xorg; нь
&xfree86 4.4RC2 болон X11R6.6
хоёрын эх бичлэг дээр үндэслэгдсэн билээ.
&os;-н портын цуглуулга дотор байгаа
&xorg;-н хувилбар нь &xorg.version; гэж буй.
Портын цуглуулгаас &xorg;-г суулгахын
тулд:
&prompt.root; cd /usr/ports/x11/xorg
&prompt.root; make install clean
&xorg;-г бүхлээр нь хөрвүүлэхийн тулд
хамгийн багадаа 4 ГБ хэмжээ сул байлгах хэрэгтэйг анхаараарай.
X11-г багц хэлбэрээр мөн суулгаж болно.
Хоёрт хэлбэрийн файлыг нь &man.pkg.add.1; хэрэгслээр Х11-г суулгаж болдог.
Алсад байгаа серверээс нөхөж суулгадаг боломжийг &man.pkg.add.1; хэрэглэх үед
багцнаас хувилбарынх нь дугаарыг устгах хэрэгтэй. Тэгээд
&man.pkg.add.1; нь автоматаар сүүлийн хувилбарыг нь нөхөж суулгадаг.
&xorg;-н хамгийн сүүлийн хэлбэрийг нь
автоматаар нөхөж суулгахын тулд ердөө л дараах тушаалыг өгнө:
&prompt.root; pkg_add -r xorg
Дээрх жишээгээр бол
X11-г сервер, үйлчлүүлэгч, үсгийн маяг зэрэгтэй нь бүхлээр нь суулгана.
Х11-н багц болон портууд нь тусдаа мөн суугдаж болдог.
Энэ бүлгийн үлдсэн хэсэгт Х11-г суулгаж тохируулан хэрхэн эвтэйхэн
компьютерийн дэлгэц бэлдэх талаар өгүүлэх болно.
Christopher
Shumway
Хамтран бичсэн
X11-н тохируулга
&xorg;
X11
Тохируулж эхлэхээс өмнө
Х11-г тохируулахаасаа өмнө суулгасан системийн
дараах мэдээллүүд шаардлагатай:
Дэлгэцийн тодорхойлолтууд
Видео адаптерийн схемийн мэдээлэл
Видео адаптерийн санах ойн хэмжээ
Хэвтээ зуралтын давтамж
Босоо зуралтын давтамж
Х11-д хэрэгтэй дэлгэцийн тодорхойлолтод зуралтын хэмжээ болон
зуралтын давтамж нар орно. Эдгээр тодорхойлолтыг тухайн
- дэлгэцийг үйлдвэрлэсэн газрын вэб хуудас юмуу эсвэл уг дэлгэцтэй
+ дэлгэцийг үйлдвэрлэсэн газрын вэб хуудас юм уу эсвэл уг дэлгэцтэй
хамт ирсэн бичиг баримт дотроос харж болно. Тэр дотроос
мэдэх шаардлагатай хоёр тоо бол хэвтээ болон босоо чиглэлийн
зуралтын давтамж юм.
Видео адаптерийн схемийг Х11 мэдсэнээр уг график дүрслэгчтэй
ямар драйвер буюу таниулагч програм ашиглан харилцан ажиллах
боломжтойг мэдэж авдаг.
Ихэнх схемүүд автоматаар танигддаг боловч хэрэв автомат танилт
амжилтгүй болох тохиолдолд схемийн мэдээллийг мэдсэн байх нь
хэрэгтэй билээ.
График дүрслэгч дээрх санах ойн хэмжээг мэдсэнээр
зуралтын нягтшил болон өнгөний баялгийг тодорхойлоход
хэрэгтэй. Үүнийг мэдэх нь тун чухал бөгөөд системийнхээ
ажиллаж чадах хязгаарыг нь тодорхойлдог юм.
X11-н тохиргоо
X11-г тохируулах нь олон үе шаттай явц билээ. Хамгийн эхний
алхам бол анхдагч тохируулгын файлыг бэлдэх билээ.
Супер хэрэглэгчийн эрхээр ердөө л дараах тушаалыг өгнө:
&prompt.root; Xorg -configure
Ингэснээр /root сан дотор
xorg.conf.new гэсэн нэртэй Х11 ийн тохиргооны
- үндсэн файл үүсгэгддэг (та &man.su.1; тушаалаар юмуу эсвэл анхнаасаа
+ үндсэн файл үүсгэгддэг (та &man.su.1; тушаалаар юм уу эсвэл анхнаасаа
супер хэрэглэгчийн эрхээр орсон байсан ч супер хэрэглэгчийн
$HOME буюу эх сан дотор үүсгэх болно).
Х11 гуай тухайн систем дээр байгаа график төхөөрөмжийг таних
оролдлого хийж таниулах програмын мэдээллийг уг тохируулга руу
бичдэг.
Дараагийн алхам бол уг тохируулга файлыг ашиглаад
график төхөөрөмжтэй &xorg; ажиллаж
чадаж байгааг турших юм. Үүний тулд дараах тушаалыг оруулах
хэрэгтэй:
&prompt.root; Xorg -config xorg.conf.new
Хэрэв хар саарал дэвсгэр дээр Х хэлбэртэй хулганы заагч
харагдаж байвал амжилттай боллоо гэсэн үг. Туршилтаас гарахын тулд
Ctrl
Alt
Backspace
товчлуурын хослолыг дарна.
Хэрэв хулгана ажиллахгүй байвал өмнөх туршилтыг дахин
хийхээсээ өмнө хулганаа тохируулах шаардлагатай. &os;-г суулгах
бүлэгт буй хэсгээс харна уу.
X11-г сайжруулах
Дараа нь xorg.conf.new файлыг өөрийнхөө
хүсэлд тохируулан сайжруулах хэрэгтэй. Уг файлыг
&man.emacs.1; эсвэл &man.ee.1; зэрэг засварлагчаар нээнэ.
Эхлээд дэлгэцийн зурах давтамжийг оруулж өгөх хэрэгтэй.
Ийм зурах давтамж нь хэвтээ болон босоо чиглэлийн зурах
давтамж гэж байдаг. Давтамжийн тоон утгуудыг
xorg.conf.new файл дотор
"Monitor" гэсэн хэсэгт оруулж өгөөрэй:
Section "Monitor"
Identifier "Monitor0"
VendorName "Monitor Vendor"
ModelName "Monitor Model"
HorizSync 30-107
VertRefresh 48-120
EndSection
HorizSync болон
VertRefresh гэсэн хэсэг нь хоосон утгатай байж
магадгүй. Хэрэв тийм бол тэдгээрт тохирсон утгуудыг нь
оруулж өгөх ёстой. HorizSync-д
хэвтээ зуралт, VertRefresh-д босоо зуралтын
утгыг өгнө. Дээрх жишээн дээр дэлгэцийн тохирох утгуудыг нь оруулж
байна.
X нь DPMS (Тэжээл хэмнэх) чадвартай дэлгэцийг дэмждэг.
&man.xset.1; програм цаг дуусах нөхцлийг шалгаад дэлгэцийг
standby, suspend, эсвэл off буюу нөөц, түр салгах, эсвэл
унтраах зэрэг горимд шилжүүлдэг. Хэрэв та дэлгэцэндээ DPMS
шинж чанарыг хэрэгжүүлнэ гэж бодож байвал дараах мөрийг
monitor хэсэгт нэмэх хэрэгтэй:
Option "DPMS"
xorg.conf
Та xorg.conf.new файлыг
засварлагч дээр нээсэн хэвээр байгаа болохоор дэлгэцийн
зуралтын хэмжээ болон өнгөний нягтыг оруулж өгч болно.
Эдгээр утгыг "Screen" хэсэгт оруулдаг:
Section "Screen"
Identifier "Screen0"
Device "Card0"
Monitor "Monitor0"
DefaultDepth 24
SubSection "Display"
Viewport 0 0
Depth 24
Modes "1024x768"
EndSubSection
EndSection
DefaultDepth-д өгсөн утга нь
анхдагч хэрэглэх өнгөний нягт юм. Хэрэв анхдагч утгыг нь
ачаалах үед дарж өөрчлөж хэрэглэнэ гэвэл &man.Xorg.1;-г
ажиллуулах тушаалд гэсэн сонголтыг
хүссэн утгатай хамт оруулан хэрэглэж болно.
Modes гэсэн түлхүүр үг нь заасан
өнгөтэй үеийн дэлгэцийн зурах хэмжээг зааж байдаг.
Тухайн график дүрслэгчийн үйлдвэрлэгчээс зааж өгсөн
стандарт VESA горимууд л зөвшөөрөгдсөн гэдгийг анхаарна уу.
Дээрх жишээн дээр дэлгэцийн анхдагч өнгөний нягт нь нэг цэгийг
хорин дөрвөн битээр илэрхийлнэ гэж заасан байгаа бөгөөд ийм
нягтшилтай үедээ өргөөшөө 1024, өндрөөшөө 768 цэгээр
зурж харуул хэмээн зааж өгөв.
Эцэст нь тохируулгын файлаа хадгалаад өмнө заасны
дагуу дахин турших хэрэгтэй.
Хүндрэл гарсан үед танд хэрэгтэй нэг хэрэгсэл бол
Х11-ийн log буюу бүртгэл тэмдэглэлийн файл юм. Энэ файлд
Х11-д залгагдсан төхөөрөмжийн тухай мэдээллүүд оршиж байдаг.
&xorg;-н бүртгэл тэмдэглэлийн
нэрний загвар нь /var/log/Xorg.0.log
хэлбэртэй байдаг. Энэ файлын жинхэнэ нэр нь
Xorg.0.log-оос
Xorg.8.log-н хооронд өөрчлөгдөж байдаг.
Хэрэв бүх зүйл сайн болж өнгөрсөн бол
тохируулгын файлаа &man.Xorg.1;-д олдох газарт байрлуулах
хэрэгтэй. Үүнийг голдуу /etc/X11/xorg.conf эсвэл
/usr/X11R6/etc/X11/xorg.conf гэсэн байрлалд
хуулдаг.
&prompt.root; cp xorg.conf.new /etc/X11/xorg.conf
X11-г тохируулах явц ингээд гүйцлээ.
&xorg;-г та одоо &man.startx.1; хэрэгслээр
эхлүүлж болно. Х11 сервер нь мөн &man.xdm.1;-р эхлүүлэгдэж болдог.
Түүнчлэн &man.xorgcfg.1; нэртэй Х11-тэй хамт ирдэг
график дүрслэлтэй тохируулгын хэрэгсэл байдаг. Үүгээр
төхөөрөмжүүдийг график хэлбэрээр сонгон тохирох таниулах
програмуудыг нь сонгох журмаар тохиргоо хийж болдог. Уг
програмыг консолоос xorgcfg -textmode
гэсэн тушаалаар эхлүүлдэг. Дэлгэрэнгүй мэдээллийг
&man.xorgcfg.1;-н гарын авлагаас харна уу.
Мөн &man.xorgconfig.1; нэртэй хэрэгсэл бий.
Энэ нь консол дээр ажилладаг програм бөгөөд график горимыг
бодвол ажиллахад арай төвөгтэй байж магадгүй ч зарим нөхцөлд
бусад хэрэгслийн чаддаггүйг биелүүлж чаддаг.
Нэмэгдэл тохиргоо
&intel; i810 Graphics Chipsets-г тохируулах
Intel i810 graphic chipset
&intel; i810 integrated chipsets төрлийн график
дүрслэгчдийг тохируулахын тулд
agpgart
AGP програмууд X11-д хэрэгтэй байдаг.
&man.agp.4;-н драйверийн гарын авлагаас нэмэгдэл мэдээллийг
хараарай.
Энэ нь мөн бусад график хавтангуудын төхөөрөмжийг
тохируулахад хэрэглэгддэг. Системийнхээ цөмд &man.agp.4;
драйверийг оруулж хөрвүүлээгүй бол &man.kldload.8;
тушаалаар драйверийг дуудсан үед ажиллахгүй гэдгийг анхаарна уу.
- Уг драйвер анхнаасаа цөмд оруулж бэлтгэгдсэн байх ёстой юмуу эсвэл
+ Уг драйвер анхнаасаа цөмд оруулж бэлтгэгдсэн байх ёстой юм уу эсвэл
ачаалах үед /boot/loader.conf-р цөмд
нэмэгдсэн байх ёстой.
Өргөн дэлгэцийн горим нэмэх
widescreen flatpanel өргөн дэлгэцийн тохиргоо
Энэ хэсэгт таныг тохируулгын жаахан илүү мэдлэгтэй гэж үзэх болно.
Мөн энэ хэсэгт дээр өгүүлсэн ердийн тохиргоо хийхийг авч үзэхгүй.
Бүртгэл мэдээллийн файлыг ашиглаж тохиргоог ямар нэгэн аргаар
дуусгаж болно. Хамгийн багадаа текст засварлагч байхад л уг
тохируулгыг хийж болох хангалттай.
16:10 болон 10:9 зэрэг харуулах харьцааг
дэмждэг одоогийн өргөн дэлцгэцүүд (WSXGA, WSXGA+, WUXGA, WXGA, WXGA+, гэх мэт) жаахан хүндрэлтэй байж болзошгүй. Зарим төрлийн 16:10 харуулах
харьцаануудыг дурдвал:
2560x1600
1920x1200
1680x1050
1440x900
1280x800
Зарим тохиолдолд Section
"Screen" хэсгийн Mode хэсэгт
эдгээр харьцаануудын нэгийг бичсэнээр тохиргоог амархан гүйцээж
болдог:
Section "Screen"
Identifier "Screen0"
Device "Card0"
Monitor "Monitor0"
DefaultDepth 24
SubSection "Display"
Viewport 0 0
Depth 24
Modes "1680x1050"
EndSubSection
EndSection
&xorg; нь тухайн өргөн дэлгэцээс
I2C/DDC мэдээллийг нь авах ухаантай болохоор уг дэлгэцийн харгалзах
зуралтын давтамжийг нь мэдэж чаддаг.
Хэрэв эдгээр ModeLines-ууд нь драйвер дотор
байхгүй байвал &xorg; танд жаахан тусламж
өгч чаддаг. /var/log/Xorg.0.log файлаас
ажиллаж болох ModeLine-уудыг харж болно.
Дараах шиг мөрийн хэсгүүдийг харах хэрэгтэй:
(II) MGA(0): Supported additional Video Mode:
(II) MGA(0): clock: 146.2 MHz Image Size: 433 x 271 mm
(II) MGA(0): h_active: 1680 h_sync: 1784 h_sync_end 1960 h_blank_end 2240 h_border: 0
(II) MGA(0): v_active: 1050 v_sync: 1053 v_sync_end 1059 v_blanking: 1089 v_border: 0
(II) MGA(0): Ranges: V min: 48 V max: 85 Hz, H min: 30 H max: 94 kHz, PixClock max 170 MHz
Энэ мэдээллийг EDID мэдээлэл гэдэг. Үүгээр
ModeLine мөрийг үүсгэхийн тулд ердөө л
тэдгээрийг зөв дарааллаар нь оруулж бичихэд хангалттай:
ModeLine <name> <clock> <4 horiz. timings> <4 vert. timings>
Тэгэхээр дээр жишээний дагуу Section "Monitor"
хэсэгт ModeLine мөрийг дараах маягаар оруулна:
Section "Monitor"
Identifier "Monitor1"
VendorName "Bigname"
ModelName "BestModel"
ModeLine "1680x1050" 146.2 1680 1784 1960 2240 1050 1053 1059 1089
Option "DPMS"
EndSection
Ингэж энгийн засварлалт хийж дуусгаад Х-ийг өргөн дэлгэцтэй нь шинээр
ажиллуулж болно.
Murray
Stokely
Хамтран бичилцсэн
X11 дээр үсгийн маяг хэрэглэх нь
Type1 төрлийн үсгийн маяг
Х11 тэй хамт ирдэг анхдагч үсгийн маягууд нь ширээний програмуудад
тийм сайн тохиромжтой байж чаддаггүй. Том үсэгнүүд нь
зарим нь арзайж харагдах, зарим
&netscape;-н жижиг үсэгнүүд
тийм аятайхан харагддаггүй гэх мэт онцгүй тохиолдлууд тулгардаг.
Гэхдээ Х11 дээр хэрэглэгдэх боломжтой үнэгүй өндөр чанарын
Type1 (&postscript;) төрлийн үсгийн маягууд
байдаг. Жишээ нь URW үсгийн цуглуулганд
(x11-fonts/urwfonts)
өндөр чанарын type1 (Times Roman,
Helvetica, Palatino гэх мэтчилэн) үсгийн маягууд орсон байдаг.
Мөн Freefonts цуглуулганд
(x11-fonts/freefonts)
маш олон төрлийн үсгийн маяг байдаг бөгөөд ихэнх нь графиктай ажилладаг
Gimp зэрэг програмд зориулагдсан болохоор
дэлгэцийн харуулах зориулалтанд хэрэглэгддэггүй. Бас Х11 дээр цөөхөн
тохиргоо хийгээд &truetype; төрлийн үсгийн маяг хэрэглэдэг болгож болдог.
- &man.X.7; хуудаснаас юмуу эсвэл
+ &man.X.7; хуудаснаас юм уу эсвэл
&truetype; үсгийн маягийн хэсгээс
нэмэлт мэдээллүүдийг уншина уу.
Дээрх Type1 үсгийг портын цуглуулгаас суулгахын тулд
дараах тушаалыг оруулна:
&prompt.root; cd /usr/ports/x11-fonts/urwfonts
&prompt.root; make install clean
Энэ үйлдлийг бусад цуглуулган дээр мөн адил хийнэ.
X серверт эдгээр үсгээ таниулахын тулд тохируулгын файлд (/etc/X11/xorg.conf) дараах мөрийг нэмж өгдөг:
FontPath "/usr/X11R6/lib/X11/fonts/URW/"
эсвэл Х ажиллаж байх үед дараах тушаалыг өгч болно:
&prompt.user; xset fp+ /usr/X11R6/lib/X11/fonts/URW
&prompt.user; xset fp rehash
Энэ тушаал нь Х хэсгийг хаагдах хүртэл хүчинтэй бөгөөд
ийм байдалд хүргэхгүй гэвэл ачаалах үед уншигддаг эхлэх файлд
нэмж өгдөг (startx-н эхлэх үед уншдаг файл нь
~/.xinitrc, харин XDM
зэргийн график нэвтрэлт хийдэг програмын эхлэн уншдаг файл нь
~/.xsession байдаг ).
Гурав дахь арга бол шинэ
/usr/X11R6/etc/fonts/local.conf файл хэрэглэх юм:
anti-aliasing хэсгээс уншина уу.
&truetype; үсгийн маяг
TrueType үсгийн маяг
үсгийн маяг
TrueType
&xorg; нь өөртөө бас
&truetype; төрлийн үсгийн маягийг харуулах гүйцэтгэлтэй суусан байдаг.
Үүнийг гүйцэтгэх хоёр төрлийн гүйцэтгэл бий. Энэ хэсэгт freetype
модулийг харуулсан ба нөгөө үсгийн маяг харуулагчийг бодвол
илүү тогтвортой билээ. freetype модулийг идэвхжүүлэхийн тулд
дараах мөрийг /etc/X11/xorg.conf файлын
"Module" хэсэгт нэмнэ.
Load "freetype"
Одоо &truetype; үсгийн маягт зориулсан сан үүсгээд
(жишээлбэл
/usr/X11R6/lib/X11/fonts/TrueType)
бүх &truetype; үсгүүдээ тэр санд хуулна. &macintosh; машинаас
&truetype; төрлийн үсгийн маягийг шууд хуулж болохгүй гэдгийг анхаарах
хэрэгтэй. Эдгээр нь Х11 дээр хэрэглэгдэхийн тулд
&unix;/&ms-dos;/&windows; хэлбэрийнх байх ёстой. Тэр санд хуулсныхаа
дараа ttmkfdir-г ашиглаж
fonts.dir файл үүсгэдэг бөгөөд ингэснээр Х-н
үсэг харуулагч нь шинэ файл суугдлаа гэдгийг таньдаг.
ttmkfdir нь FreeBSD-н портын цуглуулганд
x11-fonts/ttmkfdir гэж буй.
&prompt.root; cd /usr/X11R6/lib/X11/fonts/TrueType
&prompt.root; ttmkfdir -o fonts.dir
Одоо &truetype; санг үсгийн маягийн таних замд нэмэх ёстой.
Энэ нь дээр Type1 үсгийн маягт дээр өгүүлсэнтэй ижилхэн
&prompt.user; xset fp+ /usr/X11R6/lib/X11/fonts/TrueType
&prompt.user; xset fp rehash
- гэж нэмэх юмуу эсвэл xorg.conf файл дотор
+ гэж нэмэх юм уу эсвэл xorg.conf файл дотор
FontPath гэж нэмнэ.
Ингээд болох нь тэр. Одоо &netscape;,
Gimp,
&staroffice;, гэх мэтчилэн бүх X програмууд
суугдсан &truetype; үсгийн маягуудыг таних ёстой.
Маш бага хэмжээтэй (өндөр нарийвчлалтай дэлгэц дээр үзүүлэгдэх вэбийн текстүүд)
эсвэл маш том үсэгнүүд (&staroffice; дээр)
арай илүү харагдана.
Joe Marcus
Clarke
Шинэчлэсэн
Anti-Aliased үсгийн маяг
anti-aliased үсгийн маяг
үсгийн маяг
anti-aliased
Anti-aliasing үсгийн маягууд Х11 дээр
&xfree86; 4.0.2-с эхлэн боломжтой болсон.
Гэхдээ &xfree86; 4.3.0 хүртэл үсгийн
маяг тохируулах нь төвөгтэй байв.
&xfree86; 4.3.0-с эхлэн Х11 дээр
/usr/X11R6/lib/X11/fonts/
ба ~/.fonts/ дотор байрласан бүх үсгийн маягууд
автоматаар anti-aliasing гэж Xft-нийцтэй програмд хэрэглэгдэх
боломжтой болсон. Бүх програмууд Xft-нийцтэй биш боловч ихэнх нь
Xft-г дэмжсэн байдаг.
Хft-нийцтэй програмууд бол Qt 2.3 ба түүнээс дээшхи хувилбарууд
(КДЭ ширээний орчинг хөгжүүлэхэд хэрэглэгддэг
багаж хэрэгслүүд),
GTK+ 2.0 ба түүнээс дээшхи хувилбарууд (
ГНОМ ширээний орчинг хөгжүүлэхэд
хэрэглэгддэг багаж хэрэгслүүд), мөн
Mozilla 1.2 ба түүнээс дээшхи хувилбарууд юм.
Ямар үсгийн маягууд нь anti-aliased болохыг хянах эсвэл
anti-aliasing шинж чанаруудыг тохируулахын тулд
/usr/X11R6/etc/fonts/local.conf файлыг
үүсгэх (хэрэв байвал засварлах) хэрэгтэй.
Xft үсгийн маягийн системийн хэд хэдэн шинж чанарууд энэ файлаар
тохируулагддаг бөгөөд энэ хэсэгт зөвхөн энгийн хэдийг жишээ татах болно.
Дэлгэрэнгүй мэдээллийг &man.fonts-conf.5; хуудаснаас харна уу.
XML
Энэ файл нь XML хэлбэрийн байх ёстой. Том жижиг үсгийн
хэмжээнд нь анхааралтай хандах хэрэгтэй. Мөн нээгдсэн таглааг бас
зөв хаасан байх ёстой. Энэ файл эхлэхдээ энгийн DOCTYPE
тодорхойлолтоор эхэлдэг бөгөөд дараа нь
<fontconfig> таглаа араас нь залгаж явдаг:
<?xml version="1.0"?>
<!DOCTYPE fontconfig SYSTEM "fonts.dtd">
<fontconfig>
Өмнө хэлсэнчлэн
/usr/X11R6/lib/X11/fonts/ болон
~/.fonts/ санд байгаа үсгийн маягууд
автоматаар Xft-нийцтэй програмд танигддаг. Та үүнээс өөр санд
үсгийн маяг байрлуулсан бол
/usr/X11R6/etc/fonts/local.conf файлд
доор дурдсантай ижил мөр оруулж өгөх хэрэгтэй:
<dir>/үсгийн/маягийн/байгаа/сангийн</зам>
Шинэ үсэг, ялангуяа шинэ сан нэмсний дараа үсгийн маягийн
түр хадгалагдсан орон зайг дараах тушаалаар сэргээх ёстой:
&prompt.root; fc-cache -f
Anti-aliasing нь ирмэгийг жаахан уусгаж зөөлрүүлэн харагдуулдаг
болохоор жижиг үсгүүдийг уншихад эвтэйхэн болгодог бөгөөд
том үсгийн шаталсан ирмэгийг
зөөллөж гөлийлгөдөг.
Иймэрхүү зөөллөсөн шинэ чанар нь ердийн текст дээр хэрэгжихээр
нүдэнд ядаргаатай өвтгөх нөлөө үүсгэж магадгүй юм.
Тэгэхээр 14-н хэмжээнээс бага үсгийн маяганд anti-aliasing
шинж чанарыг хэрэглэхгүй гэж бодвол дараах мөрийг оруулаарай:
<match target="font">
<test name="size" compare="less">
<double>14</double>
</test>
<edit name="antialias" mode="assign">
<bool>false</bool>
</edit>
</match>
<match target="font">
<test name="pixelsize" compare="less" qual="any">
<double>14</double>
</test>
<edit mode="assign" name="antialias">
<bool>false</bool>
</edit>
</match>
үсгийн маяг
зай авалт
Жигд зай авалттай үсгийн маяганд
anti-aliasing шинж чанар зөв хэрэгжихгүй байж магадгүй.
Энэ асуудал
КДЭ дээр их тулгардаг.
Үүний засах нэг арга бол тийм үсгүүдийн зай авалтыг
100 байх ёстой гэж зааж өгдөг. Дараах мөрийг нэмж үүнийг
гүйцэтгэнэ:
<match target="pattern" name="family">
<test qual="any" name="family">
<string>fixed</string>
</test>
<edit name="family" mode="assign">
<string>mono</string>
</edit>
</match>
<match target="pattern" name="family">
<test qual="any" name="family">
<string>console</string>
</test>
<edit name="family" mode="assign">
<string>mono</string>
</edit>
</match>
(энэ нь бусад ердийн ижил зай авалттай үсгийн маягуудыг
"mono" гэсэн нэрээр хандана гэж зааж өгч байна)
тэгээд дараа нь:
<match target="pattern" name="family">
<test qual="any" name="family">
<string>mono</string>
</test>
<edit name="spacing" mode="assign">
<int>100</int>
</edit>
</match>
Helvetica зэрэг зарим үсгийн маягуудад
anti-aliased хэрэглэх үед бага зэрэг хүндрэлүүд гарч болзошгүй.
Энэ загвар нь тийм үсгийн маягуудын талыг нь хасах шинж илэрдэг.
Бүр таарахгүй муудах үед Mozilla зэргийн
програмууд ажиллах үедээ нурдаг. Үүнээс сэргийлэхийн тулд
local.conf файлд дараах мөрийг нэмнэ:
<match target="pattern" name="family">
<test qual="any" name="family">
<string>Helvetica</string>
</test>
<edit name="family" mode="assign">
<string>sans-serif</string>
</edit>
</match>
local.conf файлыг засварлаж дуусаад
уг файлыг </fontconfig> таглаагаар
дууссан эсэхийг шалгаарай. Ингээгүй бол уг файлын өөрчлөлтийг
үл хэрэгсэж хэрэгжүүлдэггүй.
Х11-тэй анх ирдэг үсгийн маягуудад anti-aliasing хэрэглэхэд
тийм аятайхан харагддаггүй. Арай илүү анхдагч үсгийн маягийг
x11-fonts/bitstream-vera
портоос суулгаж болно. Энэ порт нь суугдах үедээ хэрэв
/usr/X11R6/etc/fonts/local.conf файл
байхгүй бол мөн суулгадаг. Хэрэв файл өмнө нь байвал
энэ порт /usr/X11R6/etc/fonts/local.conf-vera
гэсэн файл үүсгэдэг. Үүний доторхийг
/usr/X11R6/etc/fonts/local.conf файл уруу
нийлүүлбэл Bitstream үсгийн маягтууд автоматаар
X11 Serif, Sans Serif, болон Monospaced үсгийн маягтуудын оронд сууж
анхдагч үсгийн маяг нь болдог.
Эцэст нь хэрэглэгчид өөрсдийн гэсэн тохируулгаа
хувийн сан дотор буй
.fonts.conf файл дотор хийж болдог.
Ингэхийн тулд хэрэглэгч бүр
~/.fonts.conf файл үүсгэх хэрэгтэй. Энэ файл нь
мөн XML хэлбэртэй байх ёстой.
LCD дэлгэц
Үсгийн маяг
LCD дэлгэц
Сүүлчийн үг: LCD дэлгэцтэй үед sub-pixel харуулалт
хэрэглэх хүсэлт гарч болзошгүй. Энэ нь үндсэндээ
(хэвтээ чиглэлд нь салгасан) улаан, ногоон болон цэнхэр
өнгийн бүрдлүүдийг тусад нь салгаж харуулснаар хэвтээ
чиглэлийн дүрслэх чадварыг сайжруулдаг.
Үр дүн нь мэдээж маш сайн харуулалт үүсдэг.
Ингэж зөвшөөрүүлэхийн тулд
local.conf файлд дараах мөрийг нэмнэ:
<match target="font">
<test qual="all" name="rgba">
<const>unknown</const>
</test>
<edit name="rgba" mode="assign">
<const>rgb</const>
</edit>
</match>
Дэлгэцийн төрлөөс хамаарч
rgb нь bgr,
vrgb эсвэл vbgr гэж
өөрчлөгдөж болзошгүй тул янз янзаар нь туршиж аль нь илүү
тохирч байгааг олоорой.
Mozilla
anti-aliased үсгийн маягийг хорих
Дараагийн удаа Х-г эхлэх үед Anti-aliasing зөвшөөрөгдсөн
байх болно. Гэхдээ програмууд энэ шинж чанарын давуу талыг
ашиглах хэрэгтэй. Одоогийн байдлаар Qt хэрэгсэл үүнийг ашигладаг.
Энэ нь КДЭ орчны бүх үсгийн маягт
anti-aliased хэрэгжүүлдэг. Мөн
GTK+ үүнийг ашиглан
ГНОМ дээр
Font
програмаар ( дээр дэлгэрэнгүй мэдээлэл буй)
үсгийн маягтдаа anti-aliasing хэрэгжүүлдэг.
Анхныхаа тохиргоогоор
Mozilla 1.2 болон түүнээс дээшхи
хувилбарууд нь автоматаар anti-aliasing-г ашигладаг.
Үүнийг хорихын тулд
Mozilla-г
-DWITHOUT_XFT гэсэн сонголттой хөрвүүлж
бэлдэх хэрэгтэй.
Seth
Kingsley
Хамтран бичилцсэн
X Display Manager буюу харуулалт зохицуулагч
Ерөнхий ойлголт
X Display Manager буюу харуулалт зохицуулагч
X Display Manager (XDM) буюу Х
харуулалт зохицуулагч гэдэг нь Х цонхот системд сонгогдон
хэрэглэгдэж болох бөгөөд нэвтрэх үйлдэлд хэрэглэгддэг.
Энэ нь бага хүчин чадалтай X терминал
, ширээний
програмын орчин, мөн том сүлжээнд буй харуулалтын сервер зэрэг
төрөл бүрийн нөхцөлд хэрэглэгддэг. Нэгэнт Х цонхот систем нь
сүлжээ болон бүртгэлийн бие даасан гүйцэтгэлтэй болохоор Х
үйлчлүүлэгч болон серверүүдийн хоорондох холбоог тохируулах
маш олон арга бий. XDM нь
холбогдож болох серверүүдийг график горимд дүрсэлж харуулдаг
бөгөөд нэр болон нууц үг оруулах нөхцөл биелүүлж өгдөг.
Та XDM-г хэрэглэгчид зориулж
&man.getty.8; хэрэгслийн биелүүлдэг гүйцэтгэлтэй
( хэсгээс дэлгэрэнгүйг харна уу)
ижил гэж бодох хэрэгтэй. Тэгэхээр энэ нь
систем рүү нэвтрэх үйлдлийг гүйцэтгэдэг бөгөөд нэвтрүүлэхдээ тухайн
хэрэглэгчийн орчинг ажиллуулж (голдуу Х цонхны зохицуулагч байдаг
) хэрэглэгчийг гарах хүртэл нь хүлээж байдаг. Мөн өөр хэрэглэгч
холбогдох үед холбогдох дэлгэцийг харуулан нэвтрэх үйлдэл
хийлгэх боломжийг
XDM биелүүлж байдаг.
XDM-г хэрэглэх нь
XDM далд чөтгөр гуай
/usr/X11R6/bin/xdm гэсэн байрлалд байдаг.
Энэ нь root эрхтэй хүнээр ямар ч үед
эхлүүлэгдэж болдог бөгөөд эхлэнгүүтээ уг машинд буй Х цонхыг
зохицуулах үүргийг гүйцэтгэж эхэлдэг. Хэрэв
XDM-г машиныг шинээр ачаалагдах
болгонд эхлүүлэх хүсэлтэй байгаа бол үүнийг биелүүлэх хамгийн эвтэйхэн зам бол
/etc/ttys файлд оруулга хийж өгөх билээ.
Энэ файлын зохион байгуулалтын талаар хэсэгт хараарай.
/etc/ttys файл дотор
XDM-г виртуал терминал
дээр далд чөтгөр хэлбэрээр ажиллуулна гэсэн дараах мөр байдаг:
ttyv8 "/usr/X11R6/bin/xdm -nodaemon" xterm off secure
Анхдагч тохируулгаараа энэ нь хоригдсон байдаг бөгөөд
идэвхжүүлэхийг хүсвэл тав дахь үг болох off гэснийг
on болгож өөрчлөөд &man.init.8;-г
дээр заасны дагуу шинээр ачаалах хэрэгтэй.
Эхний талбар нь уг програмын зохицуулах терминалын нэр бөгөөд
ttyv8 гэсэн буй. Энэ нь
XDM есдүгээр виртуал терминал
дээр ажиллаж эхэлнэ гэсэн үг юм.
XDM-г тохируулах нь
XDM-г тохируулах файл
/usr/X11R6/lib/X11/xdm санд байдаг.
Энэ сан дотор XDM-н харагдцыг
өөрчилж тохируулах хэд хэдэн файл бий.
Голдуу дараах төрлийн файлууд байдаг:
Файл
Тодорхойлолт
Xaccess
Хэрэглэгчийн эрхийн дүрэм.
Xresources
X-н resource буюу эх сурвалж анхдагч утгууд.
Xservers
- Дотоод юмуу алсад буй холбогдож болох дэлгэц зохицуулагчдын жагсаалт.
+ Дотоод юм уу алсад буй холбогдож болох дэлгэц зохицуулагчдын жагсаалт.
Xsession
Нэвтрэх үед тухайн орчинд үйлдэгддэг анхдагч скрипт.
Xsetup_*
Нэвтрэх үйлдлээс өмнө нь програмуудыг ачаалагч скрипт.
xdm-config
Уг машин дээр ажиллаж байгаа бүх харуулагчдыг
ерөнхийд нь тохируулагч файл.
xdm-errors
Сервер програмаас үүсгэгдсэн алдаанууд.
xdm-pid
Одоогийн ажиллаж байгаа XDM-н процесс ID дугаар.
Мөн энэ сан дотор XDM-г ажиллаж байх
үед уг график орчныг тохируулдаг скрипт болон програмууд байдаг.
Саяны жагсаасан файлуудын зориулалтыг ерөнхийд нь дор дурдав.
Уг файлуудыг хэрэглэх дэлгэрэнгүй заавар нь &man.xdm.1; хуудсанд
тодорхойлогдсон байгаа.
Анхныхаа тохируулгаар бол энгийн нэгэн нэвтрэх дөрвөлжин цонх дотор
уг машины нэр харуулагдсан байдаг ба том үсгээр Login:
гэж бичээд доод хэсэгт нь
Password:
гэж нууц үг оруулах талбар байдаг.
Энэ цонхноос эхлэн
XDM-н харагдцыг өөрчилж эхэлж болох юм.
Xaccess
XDM-ээр хянагддаг харуулагчтай
холбогдох протоколыг
X Display Manager Connection Protocol (XDMCP)
гэж нэрлэдэг.
Энэ файл нь алсад буй компьютераас XDMCP холболт ямар
дүрмээр хийгдэхийг заан хянаж байдаг.
Энэ нь алсаас холбогдох холболтыг хүлээж авах
тохиргоог xdm-config файлд хийх хүртэл
хориотой байдаг. Анхдагч тохиргоогоороо бол ямар ч хэрэглэгчийн
холболтыг зөвшөөрөхгүй гэж заагдсан байдаг.
Xresources
Энэ нь харуулагчдыг сонгох нэвтрэх дэлгэцийн харуулалтыг
өөрчилж болох анхдагч утгууд хадгалсан файл юм.
Энэ файлаар нэвтрэх програмыг өөрчилж болно. Файлын зохион байгуулалт
нь Х11-н бичиг баримтад заасантай ижил загвартай байдаг.
Xservers
Энэ нь сонгогдож болох харуулагчдын жагсаалт хадгалсан файл.
Xsession
Энэ файл нь XDM-д зориулсан
хэрэглээг холбогдсоны дараа гүйцэтгэгдэх скрипт файл юм.
Ихэнхдээ хэрэглэгчид өөрсдийнхөө эхлэл санд буй
~/.xsession файл дотор өөрсдийн гэсэн
ажиллуулах бичлэгээ бичиж энэ файлын гүйцэтгэлийг дардаг.
Xsetup_*
Энэ файл нь нэвтрэх цонх болон харуулагчдыг
сонгогдохоос өмнө автоматаар
ажилладаг. Харуулагч болгонд зориулсан скрипт нь
Xsetup_ нэрэн дээр
харуулагчийн дугаар залгагдсан нэртэй байдаг (
жишээ нь дотоод харуулагч
Xsetup_0 гэсэн нэртэй байдаг).
Энэ файлд голдуу xconsole зэргийн
- нэг юмуу хоёр програмыг ар талд
+ нэг юм уу хоёр програмыг ар талд
ажиллуулж байхаар бичсэн байдаг.
xdm-config
Энэ файлд харуулагч болгонд хэрэглэгдэх
програмын анхдагч утга хэлбэрийн тохируулгууд байдаг.
xdm-errors
Энэ файл дотор XDM-н
ажиллуулахыг оролдсон серверээс гарсан алдаануудыг
бичсэн байдаг. Хэрэв XDM-н
эхлүүлсэн дэлгэц ямар нэгэн замаар гацах юм бол юунаас болсон
эсэхийг нь мэдэх хамгийн зөв газар бол энэ билээ. Эдгээр алдаанууд
мөн хэрэглэгчийн тухайн орчноос хамаарч
~/.xsession-errors файл дотор
бас бичигддэг.
Сүлжээний харуулагч серверийг ажиллуулах
Бусад хэрэглэгчдийг харуулагч сервер рүү холбохын тулд
хандах эрхийн дүрмийг засварлаж холболт хүлээж авагчийг
зөвшөөрүүлэх хэрэгтэй. Анхдагч утгаараа үүнийг хорьсон байдаг.
XDM-г холболт хүлээж авдаг
болгохын тулд эхлээд xdm-config
файл доторхи мөрийг тайлбар мөр болгож хүчингүй болгох
хэрэгтэй:
! SECURITY: do not listen for XDMCP or Chooser requests
! Comment out this line if you want to manage X terminals with xdm
DisplayManager.requestPort: 0
тэгээд XDM-ийг шинээр
эхлүүлэх хэрэгтэй. Ийм файлд #
тэмдгээр
тайлбар мэт болгож хасдаггүй харин !
тэмдэг хэрэглэх хэрэгтэй гэдгийг санах хэрэгтэй.
Xaccess файл доторхоос жишээнүүдийг
харах хэрэгтэй бөгөөд
&man.xdm.1; гарын авлагаас дэлгэрэнгүй унших нь зүйтэй.
XDM-н орлуулгууд
XDM-г орлох хэд хэдэн програм бий.
Тэдний нэг болох
kdm-г (
КДЭ-тэй цуг ирдэг) энэ бүлэгт
тайлбарлах болно. Харуулалт зохицуулагч
kdm нь маш олон төрлийн харуулах
загварыг санал болгодог бөгөөд нэвтрэх үед цонх зохицуулагчдыг
давхар сонгож болох боломж өгдөг.
Valentino
Vaschetto
Хамтран бичсэн
Дэлгэцийн орчин
Энэ хэсэгт FreeBSD-н Х-д зориулсан төрөл бүрийн дэлгэцийн
орчнуудыг тайлбарлах болно. Дэлгэцийн орчин
гэдэгт
энгийн цонх зохицуулагчаас авахуулаад төрөл бүрийн ширээний
програмыг агуулсан цогц програмууд болох
КДЭ болон ГНОМ
зэрэг ордог.
GNOME буюу ГНОМ
ГНОМ-н тухай
ГНОМ
ГНОМ гэдэг нь
компьютераа тохируулахад тань амарчилж хөнгөвчилсөн
дэлгэцийн програмын орчин юм. ГНОМ
дотор самбар (програм эхлүүлэх болон төлөв байдлыг нь харуулах
зорилготой), дэлгэцийн орон зай (програмууд байрлахад зориулагдсан
), дэлгэцийн хэрэгслүүд болон програмуудын цуглуулга, мөн програмууд
өөр хоорондоо зохицож ажиллахад зориулагдсан хэд хэдэн журам
агуулагдаж байдаг. Өөр үйлдлийн систем юм уу эсвэл өөр
орчинд ажиллаж сурсан хүмүүст
ГНОМ-н санал болгож байгаа
хүчтэй бөгөөд аятайхан график орчин нь дасахад амар санагддаг.
FreeBSD дээрх ГНОМ-н талаар
дэлгэрэнгүй мэдээллийг FreeBSD-н ГНОМ
Төслийн вэб хуудаснаас харах хэрэгтэй. Уг вэб хуудсанд
ГНОМ-г хэрхэн суулгаж тохируулан мөн зохицуулах
талаар нэлээн өргөн хэмжээний асуулт хариултууд байдаг.
ГНОМ-г суулгах
ГНОМ-г суулгах амар арга бол FreeBSD-г
суулгах тухай
Бүлэг 2-н хэсэгт
тайлбарлаж байсан
Desktop Configuration
цэснээс суулгах юм.
Гэхдээ порт юм уу багцаас мөн амархан суулгаж болох билээ:
Сүлжээнээс ГНОМ-г багц хэлбэрээр
нь суулгахыг хүсвэл дараах тушаалыг өгөхөд хангалттай:
&prompt.root; pkg_add -r gnome2
ГНОМ-г порт дотор эх бичлэгээс нь
хөрвүүлж суулгахыг хүсвэл дараах тушаалаар суулгана:
&prompt.root; cd /usr/ports/x11/gnome2
&prompt.root; make install clean
ГНОМ суугдсаны дараа
Х серверт анхдагч цонх зохицуулагчийн оронд
ГНОМ эхлэхийг зааж өгөх хэрэг гардаг.
ГНОМ-г эхлүүлэх амархан арга бол
ГНОМ-н харуулалтыг зохицуулагч буюу GDM-г
хэрэглэх билээ.
GDM нь
ГНОМ-той хамт суугддаг
(гэхдээ анхдагч тохиргоогоороо бол хоригдсон байдаг)
бөгөөд /etc/rc.conf файл дотор
gdm_enable="YES" мөрийг нэмэн оруулснаар
идэвхжүүлдэг. Шинээр ачаалагдах үед нэвтрэлт хийсний дараа
нэмэлт тохируулга хийлгүйгээр
ГНОМ автоматаар эхэлдэг.
ГНОМ-г мөн тушаал
бичдэг мөрнөөс
.xinitrc файлд зөв тохируулга хийснээр ажиллуулж
бас болно. Хэрэв .xinitrc файл өмнө нь
байж байвал уг файлд байгаа цонх зохицуулагч эхлэх мөрийг
арилгаад оронд нь
/usr/local/bin/gnome-session гэж
оруулах хэрэгтэй.
Хэрэв нэг их онц чухал мөр уг тохиргооны файл дотор байхгүй гэж
та мэдэж байгаа бол дараах тушаалыг өгч бас болно:
&prompt.user; echo "/usr/local/bin/gnome-session" > ~/.xinitrc
Тэгээд startx гэсэн тушаалыг бичихэд
ГНОМ дэлгэцийн орчин эхлэх болно.
Хэрэв
XDM юм уу ямар нэгэн өөр
дэлгэцийн орчин хэрэглэгдэж байсан бол .xsession
гэсэн файл үүсгээд уг файл дотор өмнө ярьж байсан оруулгыг
оруулах хэрэгтэй. Ингэхийн тулд уг файлыг засварлагчаар нээгээд
дотор байгаа мөрийг
/usr/local/bin/gnome-session мөрөөр
дарж бичихэд болно:
&prompt.user; echo "#!/bin/sh" > ~/.xsession
&prompt.user; echo "/usr/local/bin/gnome-session" >> ~/.xsession
&prompt.user; chmod +x ~/.xsession
Өөр нэг сонголт бол цонх зохицуулагчид өөрчлөлт хийж
нэвтрэлт хийгдэх үед дэлгэцийн орчныг сонгож болдгоор
тохируулж болдог.
КДЭ-н дэлгэрэнгүй хэсэгт
КДЭ-н дэлгэцийн орчны
зохицуулагч kdm дээр хэрхэн үүнийг
хийдэг талаар тайлбарласан байгаа.
ГНОМ дээрх Anti-aliased үсгийн маягууд
ГНОМ
anti-aliased үсгийн маяг
X11 нь өөрийнхөө RENDER
өргөтгөлийг ашиглан
anti-aliased үсгийн маягийг харуулж байдаг.
GTK+ 2.0 болон түүнээс дээшхи хувилбар нь (
ГНОМ-д хэрэглэгддэг багаж хэрэгсэл)
уг өргөтгөлийг ашиглаж чаддаг. anti-aliasing үсгийн маягийг
тохируулах талаар
хэсэгт өгүүлсэн байгаа.
Тэгэхээр програмаа шинэчилснээр
ГНОМ орчинд anti-aliasing үсгийн
маяг хэрэглэгдэж болно.
Applications
Desktop Preferences
Font цэсийг сонгоод
түүнээс
Best shapes,
Best contrast, эсвэл
Subpixel smoothing (LCDs) гэдгийг сонгоход
л боллоо. ГНОМ-д харъяалагддаггүй
GTK+ програмуудад бол ажиллуулахаасаа өмнө
GDK_USE_XFT гэдэг орчны хувьсагчид
1 гэсэн утга өгөөд дараа нь уг програмыг
ажиллуулбал болно.
КДЭ
КДЭ
KDE-н тухай
КДЭ бол хэрэглэхэд тун
амар орчин үеийн дэлгэцийн орчин юм. Хэрэглэгчид хэрэгтэй
КДЭ-н санал болгодог зарим зүйлс бол:
Орчин үеийн сайхан дэлгэцийн орчин
Сүлжээгээр ажиллуулахад ямар ч хүндрэлгүй
КДЭ дэлгэцийн орчин болон
түүний програмуудад зориулж өөртөө агуулсан тусламжийн системтэй
КДЭ-н бүх програмууддаа тохирсон
загвар маягтай
Стандартчлагдсан цэс болон багажит самбар, гарын товчлолууд,
өнгөний хүснэгт гэх мэтчилэн.
Internationalization буюу олон хэлийн дэмжлэг: КДЭ
нь 40 гаран гадаад хэл дээр боломжтой
Бүх дэлгэцийн орчны тохируулгыг төвлөрүүлсэн
цонхот загвартай тохиргоо хийх боломж
Маш олон
КДЭ програмууд
КДЭ нь
Konqueror нэртэй &unix; ертөнцөд
өрсөлдөөн ихтэй хөтлөгчүүдийн нэг болох вэб хөтлөгчтэй хамт ирдэг.
КДЭ-н талаар дэлгэрэнгүй мэдээллийг
KDE
вэб хуудаснаас харж болно.
КДЭ-тэй холбоотой эх үүсвэрүүд болон FreeBSD-тэй холбоотой тусгай мэдээллийг
FreeBSD-KDE
багийн вэб хуудаснаас лавлах хэрэгтэй.
КДЭ-г суулгах нь
ГНОМ болон бусад дэлгэцийн орчны
програмуудыг суулгадаг шиг КДЭ-г суулгах хамгийн хялбар арга бол FreeBSD-г
суулгах тухай
Бүлэг 2-н хэсэгт
тайлбарлаж байсан
Desktop Configuration
цэснээс суулгах явдал юм.
Ахин хэлье, уг програмыг мөн багц юм уу портын цуглуулга ашиглан
амархан суулгаж болно:
Сүлжээгээр КДЭ-г багц хэлбэрээр
суулгана гэвэл дараах тушаалыг өгөхөд л болно:
&prompt.root; pkg_add -r kde
&man.pkg.add.1; автоматаар уг програмын сүүлийн хувилбарыг нь
нөхөж суулгах болно.
КДЭ-г порт цуглуулганаас
эх бичлэгээс нь хөрвүүлж суулгана гэвэл:
&prompt.root; cd /usr/ports/x11/kde3
&prompt.root; make install clean
КДЭ суугдсаны дараа
Х серверт анхдагч цонх зохицуулагчийн оронд КДЭ-г
ажиллуулна гэж зааж өгөх хэрэгтэй. Үүний тулд
.xinitrc файлыг дараах аргаар
засварлаж мөн болно:
&prompt.user; echo "exec startkde" > ~/.xinitrc
Одоо ингээд
startx тушаалыг ажиллуулбал
КДЭ дэлгэцийн орчин эхлэх болно.
Хэрэв урьд нь
XDM зэрэг өөр дэлгэцийн
орчин хэрэглэгдэж байсан бол тохируулга арай өөр байх
болно. Тэр үед
.xsession файлыг засварлах хэрэгтэй.
Энэ бүлгийн сүүл хэсэгт
kdm-н талаар зааварласан байгаа.
KDE-н талаар дэлгэрэнгүй
Одоо КДЭ суугдсан байгаа
болохоор ихэнх зүйлсийг та тусламжийн системийг нь ашиглан
нээж олох юм уу эсвэл зүгээр л цэснүүд дээр дарж туршиж
болох юм.
&windows; эсвэл &mac; төрлийн хэрэглэгчдэд
бол бараг гэртээ байгаа юм шиг л сэтгэгдэл төрөх байх.
КДЭ-н хамгийн сайн заавар бичиг
баримтууд интернэт дээр бий. КДЭ
өөртэйгөө хамт
Konqueror хөтлөгч мөн маш
олон програм болон өргөжүүлсэн бичиг баримтуудтай ирдэг. Бүлгийн
үлдсэн хэсэгт санамсаргүй нээж олсон ч гэсэн сурахад хүндрэлтэй
техникийн зарим асуудлуудыг зааварчлах болно.
KDE Display Manager буюу КДЭ-н дэлгэцийн зохицуулагч
КДЭ
дэлгэц зохицуулагч
Олон хэрэглэгчтэй системийн администратор
хэрэглэгчдэд график нэвтрэх горим хэрэглэхийг хүсдэг.
Өмнө тайлбарласны дагуу
XDM ийм зорилгоор бас хэрэглэгдэж
болно. Гэхдээ
КДЭ бас үүнтэй ижил үүрэг
гүйцэтгэж чадах kdm нэртэй
харагдац сайтай эвтэйхэн нэвтрэх хэсгийг санал болгодог.
Мөн хэрэглэгч бүр уг зохицуулагчийн цэснээс ямар дэлгэцийн орчинд
холбогдохоо (КДЭ,
ГНОМ, эсвэл бусад өөр) нэвтрэх үедээ
сонгож болдог.
kdm-г идэвхжүүлэхийн тулд
/etc/ttys файлд буй
ttyv8 гэсэн оруулгатай хэсэг дараах маягаар
өөрчлөгдөх ёстой:
ttyv8 "/usr/local/bin/kdm -nodaemon" xterm on secure
XFce
XFce-н тухай
XFce нь
ГНОМ дээр хэрэглэгддэг
GTK+ хэрэгсэл дээр үндэслэгдсэн дэлгэцийн орчин бөгөөд хэрэглэхэд
маш хөнгөн амархан тохируулгатай билээ. Өнгөц харахад
&unix; системүүд дээр байдаг үнэтэй зарагддаг
CDE дэлгэцийн орчинтой
төсөөтэй. XFce-н зарим
шинж чанарыг дурдвал:
Дэлгэцийн орчинд ажиллахад тун амар хялбаршуулсан
Хулганы чирж тавих үйлдэл зэрэгт бүрэн тохируулагдсан
Цэс болон програм ачаалах үндсэн самбар нь
CDE-тэй ижил
Цонх зохицуулагч, файл зохицуулагч, дууны оролт гаралтыг
зохицуулагч,
ГНОМ-н дэмжлэгтэй програмуудыг
ажиллуулах тохиромж зэрэг олон зүйлсийг багтаасан
Орчноо өөрчилж болдог (GTK+ дэмжлэгтэй учраас)
Түргэн, хөнгөн үр бүтээлтэй болохоор санах ойн хязгаарлалтай
удаан машинуудад тун тохиромжтой.
XFce-н дэлгэрэнгүй мэдээллийг
XFce
вэб хуудаснаас хараарай.
XFce-г суулгах нь
XFce-н багц хувилбар
(үүнийг бичиж байх үед) байдаг. Суулгахын тулд ердөө л:
&prompt.root; pkg_add -r xfce4
Мөн портын цуглуулга дотроос эх бичлэгээс нь хөрвүүлж суулгаж болно:
&prompt.root; cd /usr/ports/x11-wm/xfce4
&prompt.root; make install clean
Одоо Х серверт Х орчныг эхлүүлэх үед
XFce-г ажиллуул гэж зааж өгөхийн тулд:
&prompt.user; echo "/usr/local/bin/startxfce4" > ~/.xinitrc
Дараагийн удаа Х эхлэх үед
XFce нь дэлгэцийн орчин болсон байна.
Мөн өмнөх орчнуудтай ижил, хэрэв
XDM зэрэг өөр орчин урьд нь
хэрэглэгдэж байсан бол
.xsession файлыг үүсгээд
ГНОМ хэсэгт тайлбарласан шиг
гэхдээ /usr/local/bin/startxfce4 гэсэн утгыг
оруулах юм уу эсвэл
нэвтрэх үед сонгогдохоор болгож тохируулахыг хүсвэл
kdm хэсэгт тайлбарласны
дагуу хийх хэрэгтэй.